Жеке тұлға туралы жалпы түсінік

Кіріспе
І. Бөлім . Жеке тұлға туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4.5
1.1. Жеке тұлға құрылымының теориялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6.10
1.2. Типтер теориясы мен бітістер теориясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11.13
1.3. Жеке тұлғаның түрткілері мен қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14.15

ІІ. Бөлім . Жеке тұлғаның бітістері және оларды өлшеу ... ... ... ... ... ... ..16
2.1. Диссоцацияға қабілеттілік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17.21
2.2. Хартшорн мен Мэйдің табандылықты өлшеу мен нәтижелері ... 22.31
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
Қосымшалар
Жаңа туған нәресте "адам" деп аталғанымен, "тұлға" деген атқа көпке дейін ие бола алмайды. Өйткені, кісі болып, ержету үшін бала оңы мен солын, өзінің "менің" басқа "мендерден", яғни басқа адамдардан ажырата білуі тиіс. Сондықтан да нәресте, сәби, бөбектерді кісі, тұлға деп айту қиын. Есейіп, ер жетіп, өз бетінше әрекет ете алатын адамды ғана кісі, не тұлға дейміз. Қандай да болмасын бір іспен айналысатын, азды-көпті өмір тәжірибесі, білімі мен дағдысы, икемі, дүние танымы, сенімі мен талғам-мұраты, бағыт-бағдары бар адамды тұлға деуге болады. Мінез, қабілеті бір сыдырғы қалыптасып үлгерген, өзінің іс-әрекетін тізгіндей білетін, өз бойындағы жаман-жақсы қылықтары үшіп жауап бере алатын адамды да кісі, не тұлға дейміз. Тұлғаның түрлері сан алуан. Оның жақсы, озық, ерен, топжарған түрлерімен қатар жауыз, керітартпа, бұзық, қасқай т.б. толып жатқан өкілдері болады. Мәселен, бүкіл әлемді қан қақсатқан Гитлер адамзатқа жаны қас жауыз тұлға.
Имандылықтың ерекше бір көрінісі халқымыз ерекше қастерлейтін кісілік ұғымы, тұлғаның аса өнегелі түріне жатады. Төл тілімізде "Он үште отау иесі" (қыз балалар үшін), "Он бесте отау иесі" (ұл балалар үшін) дейтін аталы сөз бар екені де хақ. Осы жасқа келгенде бал дәурен балалық шақ аяқталады. Бұл - өмір талабынан, ауқымы кең тыныс-тіршіліктен туындайтын құбылыс. Халқымыз кез келгенді кісі деп атай бермей, оны имандылық пен адамгершіліктің басты белгісі, ес жиып, етек жабу нәтижссінде біртіндеп қалыптасатын адамның азаматтық ар-ожданы, кісілік, кескін-келбеті, адамшылықтың өлшемі деп түсінген.
Кісіліктің түрліше деңгейі болады. Оның жаман, жақсысы, көргенді, көргенсізі, өнегелі, өнегесізі, т.б. түрлері болады. Жұрт имандылықты бойына дарыта білген пенделерді ғана пір тұтқан, адамгершілігі төмен, не одан жұрдайларды "имансыз", "көргенсіз" деп иттің етінен жек көрген. Ондайлар кінәлі әрі күнәлі деп саналып, ерге ме, кеш пе жазасын тартатын болған. Кісіліктің басты белгілерінің бірі - ар-ұятқа кір келтірмеу, намысты аяққа баслау. Қазақта "жарлы болсаң да, арлы бол" деген сөз осыған орай айтылған. Ар-ұяты бар кісі ғана биязы, ақжарқын, иманжүзді, ақыл-парасатты келеді.
1. Жарықбаев Қ. «Жалпы психология» , Алматы, 2004 ж.
2. Тәжібаев «Жалпы психология» , Алматы , 1993 ж.
3. Бап-Баба С. «Жантану негіздері», Алматы, 2003 ж.
4. Рубинштейн С.Л. «Основы общей псхологии» , Москва 1989 г.
5. Жарықбаев Қ. «Жантану негіздері», Алматы, 2002 ж.
6. Вейн А.М. Память селовека, Москва 1973 ж.
7. Лурия А.Р. «Внимание и память», Москва , 1985 ж.
8. Громова е.А.Эмоциальная память и ее механизмы, Москва, 1980 ж.
9. Лядуис В.Я. Память в процессе развития. Москва 1976 г.
10.Дудкин К.Н.Зрительное воспирятие и память Информационные
процессы и нейронные механизмы. Л., 1965 г.
11.Выготский Л.С. «Психология», Москва , 2000 г.
        
        Мазмұны
Кіріспе
І. Бөлім . Жеке ... ... ... Жеке тұлға ... ... ... ... мен ... Жеке ... түрткілері мен ... ... . Жеке ... ... және ... ... ... Хартшорн мен Мэйдің табандылықты өлшеу мен нәтижелері....22-31
Қорытынды...............................................................
....................................32
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
..........33
Қосымшалар
Тұлға туралы жалпы түсінік
Жаңа туған нәресте "адам" деп ... ... ... атқа көпке
дейін ие бола алмайды. Өйткені, кісі болып, ержету үшін бала оңы мен ... ... ... ... яғни ... ... ажырата білуі тиіс.
Сондықтан да нәресте, сәби, бөбектерді кісі, тұлға деп айту қиын. Есейіп,
ер жетіп, өз бетінше ... ете ... ... ғана ... не ... дейміз.
Қандай да болмасын бір іспен айналысатын, азды-көпті өмір тәжірибесі,
білімі мен дағдысы, ... ... ... сенімі мен талғам-мұраты, бағыт-
бағдары бар адамды тұлға деуге ... ... ... бір ... ... өзінің іс-әрекетін тізгіндей білетін, өз ... ... үшіп ... бере ... ... да ... не ... Тұлғаның түрлері сан алуан. Оның жақсы, ... ... ... қатар жауыз, керітартпа, бұзық, қасқай т.б. толып жатқан
өкілдері болады. Мәселен, бүкіл ... қан ... ... ... ... ... ... ерекше бір көрінісі халқымыз ерекше қастерлейтін кісілік
ұғымы, тұлғаның аса өнегелі түріне ... Төл ... "Он үште ... (қыз ... үшін), "Он бесте отау иесі" (ұл ... ... ... сөз бар ... де хақ. Осы жасқа келгенде бал дәурен балалық шақ
аяқталады. Бұл - өмір ... ... кең ... ... ... кез ... кісі деп атай ... оны имандылық пен
адамгершіліктің басты белгісі, ес ... етек жабу ... ... ... ... ар-ожданы, кісілік, кескін-келбеті,
адамшылықтың өлшемі деп түсінген.
Кісіліктің түрліше деңгейі ... Оның ... ... көргенді,
көргенсізі, өнегелі, өнегесізі, т.б. түрлері болады. Жұрт ... ... ... ... ғана пір ... адамгершілігі төмен, не
одан жұрдайларды "имансыз", "көргенсіз" деп иттің етінен жек ... ... әрі ... деп ... ерге ме, кеш пе жазасын тартатын
болған. ... ... ... бірі - ... кір ... ... ... Қазақта "жарлы болсаң да, арлы бол" деген сөз ... ... ... бар кісі ғана биязы, ... ... ... ... ... мінез-құлықтың әр түрлі жағымды жақтары "кісілік"
ұғымының төңірегіне топтасады. ... ... ... ар-ұятты
қастерлеп сақтау, намыстылық, мейірімділік пен қайырымдылық , ізеттілік,
адамдық пен шыншылдық, ілтипаттылық пен ... ... ... ... оның ... кесе ... оған міндетті түрде сәлем беру,
үйге келгенде төрден орын ... ... ... ... ... ... ... жарасымды қасиеттер.
Сондықтан адамның жеке басының психологиясын ұғыну үшін ең алдымен оның
әлеуметтік жағдайын, яғни оның қандай ... ... ... ... ... нақтылы кәсібін, білімін, іс-тәжірибесін білуіміз ... ... X. ... (1883— 1939), — ... ... ұлт ... болуға мүмкін емес... Оңды әлеуметшілік құру үшін
елдің өткен-кеткен тұрмысын бұрынғы болған әлеумет қимылдарын тану ... ... ... оның ... ... белгілі пікір айтуға
мүмкіндік береді. Жеке адамның өмір бағытын көрсететін компоненттер ... ... ... мен қажеттер, бейімділік пен ... мен ... ... пен ... ... ... теориялары
"Теориясыз эксперимент соқыр, эксспериментсіз теория сенімсіз әрі
негізсіз. Сірә, психологияның жеке ... ... ... ... ... осы ... аса маңызды болатын саласы жоқ болар. Бақылаушылар
біртұтас зерттеу бөлімі болуы тиіс ... окі ... ... ... ұшырасып отыр. Теория мен тәжірибе арасындағы үйлесімді өзара
әрекеттестіктің орнына, бізде, бір жағынан, жеке тұлғаға ... ... ғана ... бар ... ... егжей-тегжейлі зерттейтіг
экспериментті мектеп пен, екінші жағынан, "динамикалық ... ... ... ... тоориялық мектептер бар.
Психологтардың көпшілігі осындай ... ... ... ... ... ... ... ретіндегі "жеке тұлға" ұғымының өзіне де
қауіп төнгенімен ... өз ... ... идеяларын бекітк отырып, екі жақ
та бірдей дәлелді болып көрінгенімен, олар ... ... ... ... ... әділетсіз болуы да мүмкін. Теорияға сүйенбеген
эксперимент өнімді нәтижелерге әкеледі, не ... ... ... ... ... мәнді үлес қосады дегенге ешкім дн сене
қоймайтын шығар. Шешімі жоқ ... ... ... да, егер әр ... ... ... қисынып тауып жатса, орынды түрде келісімге
келуге болады.
Мысал ... біз ... ... ... ... өзін ... Осы тұста біз жеке тұлғаны мінез-құлық актілері бойынша анықтайтын
және психодинамикалық ұғымдарлы қолдана отырып ... ... жоқ ... ... ... ... — бұл ... ақпаратты
алу үшін жеткілікті ... ... ... ... ... мүмкін іс-әрекеттердің жиынтығы" деген Уотсонның сөзін
биховиористік анықтаманың мысалы ... ... ... ... ... ... мысалы ретінде келтіре аламыз: "Жеке тұлға —
бұл индивдттің тума ... ... ... және өмір сүру ... иеленген бейімділіктері мен
бітістерінің жалпы жиынтығы".
Бақыланатын мінез-құлық актілері ... ... ... ... ... ... ... екінші психодинамикалық
анықтамалардағы ұғымдарға соншалықты сәйкес келмейтіні анық. Дегенмен бұл
қарама-қарсылық, солай қөрінгенімен, шешімсіз ... ... ... және ... ... ... ... жоқ; тек бақыланатын
мінез-құлық актілерінің негізінде қалыптасатын әрі ... ... ... үшін жасалған абстрактілік ұғымдар ғана бар. Осындай мінез-құлық
актілерінсіз ұғымдардың ... ... ... ... ... адам мінез-
құлқы жайлы білгеніміздің барлығы оның ... ... ... тек қана ... ... өзі жеткіліксіз. Біз жағдайлардың
белгілі бір ... ... ... ... ... ұғымларды
енгізуіміз қажет. Ғылым абстракцияга сүйенбей тіршілік ете ... екі ... да бір ... ... ... ал теңбе-тең анықтама
білімдеріміз эмпирикалық негізін әрі жалпылаушы ... ... ... тиіс.
Осы кітаптың мақсаттарына сай, біз, төмендегідей ... ... — бұл ... ... әлемге дербес бейімділігін
анықтайтын, оның мінезінің, темпераментінің, ... және ... ... ... ... құрылымы.
Мінез мотивациялы-еріктік мінез-құлықтың азды-көпті тұрақты жүйесі.
Темперамент адамның аффективті, эмоциялы мінез-құлықтың азды-көпті
тұрақты жүйесі.
Интеллект — бұл ... ... ... ... ... деп біз дене бітімінің және нейроэн-докринді реттеудің азды-
көпті тұрақты ... ... Бұл ... көбінесе Америка ғылымында 20-
шы жылдардан бері біздің уақытымызға дейін ... ... ... ... қарама-қайшы келген "жүйе", "құрылым" немесе
"ұйым" ұғымдарына баса ... ... ... (1921), ... ... (1944) ... ... Сондықтан ерекшелік пен
біртұтастықты қарама-қарсы қою ... осы ... ... ... ... ... осы ... тікелей қатысты болуына
байланысты қарастырған жөн.
Дұрыс мағыналығы психология табандылық, анқаулық, батылдық, ұқыптылық,
алаңғасарлық, асқақтық, әртістік, дарақылық ... ... ... ... ... ... жуас немесе желікпе сияқты түрлі
психологиялық типтерді бөліп қарастыра отырып, ... ... адам ... ... ... Ортодоксалды психология көбіне осы ... ... ... сенімділік—сенімсіздік,
мезіқылушылық сияқты бітістердің негізінде ... ... ... сияқты типтерді болмаса Шпрангердің
өмірлік типтеріп ... ... ... ... ... ... тектес
ұғымдарды пайлаланушы кейбір сыншылардың "жеке ... ... мен оның ... қамтамасыз ететін, жеке тұлғаның ортақ,
негізгі бітістері, мінез-құлықтың жалпы және үйлесімді формалары болмайды,
тек әдет пен ... ... ... және ... ... бар" деген
пікірлеріне жауап ретінде болады.
Айрықшалықтың осы теориясы экспериментті дәстүрден ... ... ... ... ... ... оның шығу ... негізгі қайнар көзімен
танысуымызға келергі келтірмеуі тиіс. Осы ғасырдың бірінші онжылдықтарында
үстемдік еткен Торыдайқтың үйрету теориясы ... ... бірі ... ... тұрғысында қарастырылған үйрету белгілі бір
дәрежеде шартты және шартсыз рефлекс ... ... Егер ... ... ... ... үйретумен байланысты болса — осы
жерде авторлардың көпшілігі сенімді экспериментті ... ... ... ... жоққа шығарады, — онда ... ... ... ақырғы өнімінде, яғни ересек жеке тұлғаның бейнесінде
көрінуі тиіс. Егер ... ... ... үйрету теориясы,
үйрету — бұл құрылым мәселесінің, атап айтқанда, перцептивті ... ... деп ... ... мағына байланыстарына негізделген
теориялардан бастау алған болса, ал айрықша емес ... ... ... ... ғана ... бола бастады, аса тарихи ықпалы
болмаған әрі жеке ... ... ... ... орын ... қойған
жоқ. Дағдыны көшіру маселесін қозғайтын еңбектердің көпшілігі біріншісімен
байланысы жоқ айрықшалық ... шығу ... ... бір ... ... ... айрықша әрекеттер: тақпақтарды жаттау, арифметикалық
операциялар немесе француз тілінің ... ... ... жазу уақыт
өтесе, ерік күші, логикалық ойлау және т.б. сияқты жалпы қабілеттердің
дамуына әкеледі деп ... жөн ... ... пен ... ... ... ... болжамның жеткілікті эмпирикалық негізі
жоқ екенін ... Тең ... ... ... екі ... ... тапсырмасы ұсынылады. Бір топқа стимулға ... есте ... ... ала даярлығы жүргізілгенде, бұл топ
нәтижелерінде басқасымен салыстарғанда үміт ... ... ... ... тым айрықша болған және оны жаттықтыруда болжалды қабілеттің
жалпылай дамуы бола қоймайтын ... ... кез ... көшірілуі
қайсыбір психикалық қабілеттерге ... ... және ... ... ... ... ... етуіне байланысты деп
саналды. Бұл теория теңбе-тең ... ... ... ... ... ... бойынша: "бір функциядағы өзгерістер екіншісіндегі
өзгерістерге, сол ... ... ... ... ... ... жүреді... Нақты мысал ретінде көбейту дағдыларының
дамуына ықпал ететін, қосудың ... ... ... қарастыруға
болады, өйткені қосу операииясы көбейту операциясының бір ... өте ... ... және ... да ... әрекеттерде абстракциялану
сияқты кейбір басқа да процестер көбінесе сол арифметикалық операцияларды
орындауда ұқсас келеді. Осылайша, жеке ... ... ... ... ... дамуы сияқты, дербес ассоциациялардың арнайы
жаттықтырылуы ретінде көрінсе де, психиканың немесе қабілеттердің қайсыбір
элементтерінің ... ... ... ... мен ... (Мау) (1928, 1929, 1930) осы ... тікелей
эксперимментті зерттеуі жоғарыда аталған екі ... гөрі ... ... жеке ... ... ... ... үшінші бастауы
болып табылады. Бұл психологтар бірнеше жүздеген ... ... ... ... болғанына қарамастан, айланы анықтай
алмаудың айқын жағдайларында алдау мүмкіншілігі ... кең ... ... Аса күрделі емес бірқатар әдістердің көмегімен мінез-
құлықтың табанды, импульсивті, моральды, ықыласты сияқты ... ... ... ... ... ... және эксперименттің жүргізілуі,
мәліметтердің ... ... ... ... ... шешуші ықпал еткенін тұжырымдауға мүмкіндік береді. Хартшорн мен
Мэй тестілер арасында тым ... ... бар ... анықтаған, ал ол
шыншылдық, табандылық, ынтымақтастыққа ... ... ... ... ... ... танытқан балалардың басқа
жағдайларда өздерін дәл ... ... ... ... ... ... жалпы бітістерінен гөрі, айрықша әдеттердің тобы
болғаны" жайлы қорытындысы айрықшалық ... ... ... ... ... мен бітістер теориясы
Біз бітістер тұжырымдамасынан ... ... ... ... және ... тиіспіз. Бірақ жеке тұлғаның бүкіл іс-әрекетінде біз
тек өзгермелі өлшемдерді ғана ... ... ... ... ... детерминанттарды да бақылай ...... ... ... ... ... (1921). ... сол тұжырымдамалы бітістерді
қалай анықтауға ... Осы ... ... ... ... таралуы
үшін көп еңбек еткен Оллпорттың ойынша, "бітістер... — бұл қисынды ойдың,
постулаттаудың немесе ... ... емес әрі ... тікелей
бақыланбайды да. Бұл бітістер жалғыз жолмен — индивидтің нақты тіршілік
әрекетінде және ... ... ... ... айқын
үйлесімділігін анықтау (немесе ... ... ғана ... Әрі қарай: "Бұл бітістер тікелей анықталмайды, олардың тіршілігі
кез келген ... ... ... ... және жобаланады. Алайда
мұндай болжамсыз ... ... мен ... ... Кез ... ... ... сапсыз көп детерминанттардың — тек бітістердің
емес, ситуацияның және басқа да ... ... ... ... табылады.
Алайда ұқсас стимулдардың соңынан жүретін және жеке тұлға үшін сәйкес
маңызы бар ... ... ... ... ... жайлы болмыстың
күйі ретінде айтуымызға мәжбүр етеді. Бітістер ... ... ... ... немесе әлсіздігінің өзінде де тұрақты".
Келтірілген дәйек сөздерден "бітіс" ұғымының ... ... ... анық ... тиіс ... ... қайталанбастығы — осы ұғымдар неғұрлым ... ... ... ... мінез-құлық актілерінің нақты өзара
байланыстылығына жатады. Мұндай ... ... ... арасындағы,
түрлі жеке тұлғалар арасындағы, тіпті бір ғана жеке ... ... ... ... корреляцияның негізінде түсіндірілуі мүмкін
екенін кейінірек көреміз. Бітіс ... ... ... ... ... ... мүмкін; ол адам мінез-құлқының
бақыланған үйлесімділігінен туындаған ұйымдастырушы принцип болып табылады.
Біріншіден, типтер ... ... ... ... ... ... ... типтерге сәйкес болжамды үлестірілуге
негізделген. Бірақ ... да ... ... құбылыстың үлестірілу
формасы жанды ешбір білім осы құбылысты ... ... ... ... емес. Біз тестілердің немесе сұрақнамалардың "жете
өңделмеген" ұпайларын қолдана отырып графиктерді тұрғыза аламыз, ... ... ... жаңа адам да мұндай мәліметтердің, әсіресе құралымыз
нәтижелердің шынайы дисперсиясынан гөрі, қателерге ... ... ... гипотетикалық зерттелген бітістің үлестірілуін бейнелемейтінін
байқайды. Үлестірілу формасы ... ... ... ... өлшеуші құрал
қолданылмайынша, ескерілмейді. Және жеке тұлға психологиясында әлі ... ... ... ... ұсынылмағандықтан, статистикалық үлестірулер
негізінде типтер теориясының жетістіктерін талқылау мүмкін емес.
Екіншіден, үлестірудің үзліксіз және үзбелі ... ... (1а, ә, ... толық сенімді болғанымен, қазіргі
заманғы психологиялық типологияларға көп ықпал ... ... ... Юнг пен Кречмердің, көзқарастарын бейнелемейді. Бұл айырмашылықтар
осы авторлардың және осы салада еңбек етіп ... ... да ... адасуларын бейнелейді. ... ... ... ... ... ... өріс алғаны ... ... ... көз жүгірту қажеттілігі айқып көрінуде.
Сонда оның ... ... ... ... ... ... көзқарастары Юнгтің пікіріне жақын болған және ... ... ойын ... айқындылықпен анықтатап Кречмердің
сөздерін келтіре отырып, осы сұрақтың жауабын таба ... "Тип ... ... ... және ... ... табылады. Табиғат... айқын
контрастар және нақты анықтамаларды пайдаланбайды, олар ... ... ... ... болып табылады. Табиғатта баяу асулар
үстем; бірақ сол баяу ... ... ... ... нақты және
объективті еш нәрсе тіршілік ете алмайды деп ... қате ... ...... ... ... бір салаларда үнемі бізге деректердің
қайталанушы топтары кездесіп отырады, біз оларды ... ... ... ... да бір ... байланысқан бітістер жиынтығымен
істес болғанымызды ... ... ... ... ... жеке корреляциялар емес, корреляциялардың тобы ... ... ғана ... ішкі ... ... алды. Еш қиындықсыз жалпы
теориямен расталуы мүмкін психологиялық типологияның күнделікті тәжірибесі,
сипаттамалардың тобы жеке ... ... ... ... ... көрсетеді... Математикада ... ... ... ... ... едәуір сипаттамалы
жоспарда конституционалды ... деп ... ... ... ... таза ... белгісі болып табылады.
Тұлғаның түрткілері мен қасиеттері
Адамды әрекстке бағыттайтын, қажетін өтеуге талаптандыратың бір түрткі
болады. Бұл түрткіні психологияда мотив (себеп) деп ... ... ... ... білмей тұрып, адамның бір мақсатқа жетем ... ... ... ... және оның мінез-құлқының мән-жайын толық ... ... ... әсер ... ... адам психология әртүрлі өзгеріске
түсіп отырады. Осыған орай, оиың түркілері де, ... жету үшін ... да ... ... Түрткінің өзгеруі іс-әрекеттің бағыт-
бағдарына нәтижесіне әсер етеді. Мәселен, қоғамдық мәні ... ... ... ... ... әсер етеді.
Жеке адамды қандай болмасын әрекетке итермелейтін ... ... — оның ... қажеттері, ягни бір нәрсеге мұқтаждануы. Адамнын
қажеттері ... ... ... ету ... ... ... ... жасауда адамның өмір сүруі үшін ең ... ... ... ... ... (тамақ, баспана, киім, еңбек құралдары т. б.)
болады. Қадам баласының тарихи даму ... ... ... әрекеті еңбек
кқұралдарымен пайдалану секілді ... ... ... ... ... қажеттердің жаңа тобын — рухани қажеттерді (білім, көркемөнер т.
б.) туғызады. Рухани қажеттердің ...... ... ... Адам қажеттерінің дамуы — тарихи ... бір ... Олар ... ... ор ... ... ... отыруына
себепші болатын негізгі түрткілер. Адам ... ... өтеу үшін ... ... Бұл оны ... ... іс-әрекет істеуге
талпындырады. Оның қажеттері саналы әрекетінің нәтижесіңде біртіндеп ... Адам өз ... өтеу ... ... ... ... өзгертуге
дейін барады. Қажеттердің өтелу, өтелмеуі адам пскхологиясына, ... әсер ... ... ... ... қарай кісіде
мазасыздану, не тынышталу, рахат, ләззаттану, не азап шегу ... ... өтеу ... адам ... ... ... ... түрлі теориялық, практикалық сипаттағы мәселелерді ... ... ... ... ойлау қызметін тудыратын негізгі
себептердің бірі болып табылады, білдіріп қана ... ол ... ... байланысты өзгертуге, қайтадан жасауға әрекет етеді. Олай ... ...... негізгі мотивтері, яғни оның
психологиисының қайнар көзі, бастамасы ... ... ...... ... өмір ... ... етудің арқауы. Егер, табиғи қажкт
өтелмесе, өмір сүру үшін тиісті жағдайлар болмаса, адам да, ... ... ете ... Алам өмірі үшін рухани қажеттерді өтеп отырудың да
маңызы зор. Осындай қажеттердің өтелмеуімен адам көп ... ... бұл оның ... өсуіне кедергі келтіреді. Қажет жануарларда
да бар. Бірақ бұл — биологпялық сипаттағы қажеттер. Жануарлардың ... ... ... ... ... ... байқалады. Мәселен,
тауық жерден дән іздеп зыр жүгіреді. Ит қожасын көргенде ... ... ... шұбыртады. Мысық мұрнына еттің иісі келгенде елең ... де, сол ... ... ... Сөйтіп, аң біткеннің бәрі өз
қажетін өтеу үшін әрекеттенеді. Мұндай қажет ... туа ... ... рефлекекстік сипатта болады.
Жеке тұлғаның бітістері және оларды ... жеке ... ... ... жоғары реттегі ұғымдарды
қалыптастырудың негізі екені бірінші ... ... ... жеке ... ... ... көлемі зерттелген. Осы тараудың
мақсаты, Кеттелл сияқты, сол ... ... ... емес.
Талқылауымыз үшін жеке тұлғаның бітістерін өлшеуде факторлы талдауды
қолдануда ... ... ... ... көмектесетін немесе тарихи
тұрғыда ерекше қызықтыратын, немесе кейінгі баяндауларымызда ... ... ... ... іріктейміз. Шынымен, жеке тұлғаның осы жерде
келтірілген бітістеріне деген зейін жоғарыда аталған екі немесе үш ... ... ... теориясында шизотимия—циклотимия секілді жеке тұлғаны өлшеу
жайлы мәселені қозғаған болатынбыз. Кречмер диссоциация ... кері ... ... ... үшін қаншалықты ... ... Оның ... ... ... ол жайлы Уорреннің: "Бұл кез
келген комбинацияның бөлшектерге ыдырауы" деген ... ... ... ... ... бөлшектеріне бөлуі туындайтын сапаның
біртұтас актісінің шеңберіндегі бөлек және жеке ... ... ... ... ... тән ... деген осындай
қарқын тым дамып, шизофренияға ... ... ... ... ал ... ... маниакалды-сарыуайымшыл күйлерге тән
дүниені нақты синтетикалық қабылдауға әкеледі.
Кречмер мен оның ізбасарлары ұсынған мәліметтерді және оның ... ... ... ... ... қарастыра отырып,
біз адамның физиологиялық сипаттамаларын талдауға ... ... ... қарастырылатып теориясының бір ерекшелігін естен шығармауыз қажет.
Кречмер ... өзі ... ... ... деп ... лене
бітімі арасындағы және циклотимия мен пикниктік дене бітімінің арасындағы
жоғары ... ... ... Дене ... ... ... типке жатады. Кречмер және оның оқушылары эксперимснтті еңбектерінде
циклотимді сыналушыларға қарағанда, шйзотимиялықтардың диссоциацияға едәуір
жоғары бейімділігі жайлы ... ... ... ... ... ... тестілері мен дене бітімі түрлерінің арасындағы
әрі сол тестілердің психиатриялық диагноздармен байланысын қолданды.
Ағылшын тілінде Айзенк (1950) және ... ... ... ... сол ... эксперименнтті зерттеулер бойынша әдебиеттердің үлкен
көлемі бар. Типологияларды құрастырумен айналысқан басқа психологтарға
қарағанда ... ... ... және ... тұрғыны ұстанып,
үнемі жске тұлғаның бітістерін өлшеу ... ... ... ... ... баса ... ... Континентті Еуропада
құрастырылған көптеген типологияларға қарағанда, бұл жағдай оның теориясын
қатаң ғылыми ... ... ... ... ... ... мектептерде орын алған тұрғылар жайында түсінігі
қалыптасуы үшін төмендегі беттерді біз Кречмердің өз еңбектерінде қолданған
диссоциацияға бейімділікті анықтауға ... ... ... ... ... Ван дер ... кейін
Киблер қайталап жүргізген эксперимент "диссоциацияға бейімділік" ... ... үлес ... ... ... ... нұсқаған типтердің
әдіснамалық пайдасын көрсетті. Бұл экспериментте дені сау пикпиктердің,
дені сау ... ... және ... (МСП) ... әр ... ... ... уақыты
кешенді түрде зерттелді. Дені сау пикниктер мен МСП-ға шалдыққандардың
реакция уақытына көңіл бөлетін стимулдардың ... ... ... ... қарағанда еләуір жоғары екені анықталды. МСП ... мен ... де, ... пкн ... де ... сызықтары
сәйкес болды. Астениктер мен шизофрениктердің тітіркендіргіш стимулдарға
қарсыласушының ... ... ... диссоциацияға деген жоғары
бейімділігімен, яғни ... ... бір ... ... ... ... Энко ... экспериментте сын алу- шыға әр түрлі түстерге
боялған үлестірмелердің ... есте ... ... ... ... ... ... шизотимиктер түстер категориясының әр қилы
мөлшерін жақсы есте сақтап, тапсырманы едәуір тез және нақтырақ ... ... ... орта ... ... ... атлеттердің — 15,3, астениктердің — 6,7 қате жібергенін көрсетті.
Тапсырманы орындаудың ... ... ... — 75,3, ...... — 66,6, ... болды. Эксперименттің нәтижелері ұсынылған
жорамалды толығымен ... ... ... ... бір ... (1925) сыналушыға
тахистоскоп арқылы мағынасы жоқ түрлі түсті ... тобы ... ... әріптердің түсін байқау нұсқасы берілді. Диссоциацияға
бейімділігінің арқасында ... ... ... ... ... ... тек ... қажет өткенді байқауға едәуір
қабілетті болатыны, ал циклотимиктердің
қосалқы материалды көбірек және қажеттісін азырақ есте
сақтайтыны болжанды. ... ... мен ... ... және ... мен ... ... 4,5% жағдайында ғана жоғары
диссоциативті қабілеттілікті немесе тап осы жағдайда
қосалқы материалды байқап, еске сақтауға деген толықтай
қабілетсіздікті ... ... ... тағы да ... дәлелденді.
4. Энкс [1928] сыналушыға тахистоскоп арқылы ұзақ ... ... тағы бір ... жүргізді әрі сөздерді оқуға мүмкіндік беру
үшін процедура 10 рот ... Эике ...... ... ... мен ... бүтін сөзді құрастырудың абстрактілі-
аналитикалық диссоциативті тұрғысынан, екіншісі — сөз ... ... ... синтстикалық тұрғысынан тұратын сөз мағынасын
меңгерудің екі ... ... ... әр ... ... ... ... арақатынасы әр қилы екені ... — 3,3%-ы ... — 5,7%-ы, ...... ... және ... 5,1%; 3,0%; 2% ... тұрғыны
қолданған. Бұл жағдай астениктерде тапсырманы ... ... ... ... екендігін дәлелдейді. Диссоциативті тұрғынын сол
тапсырманы орындауда едәуір ... ... ... ... ... 40%-ы және ... 42%-ы ұсынылған тапсырманы орындай
алмағаны таңғалдырмас. Бұл эксперименттегі пикииктер мен басқа екі ... ... мәні 0,01% ... мсп ... ... ... мен шизофрениктерден гөрі
бірден көп әріпті қабылдауға қабілетті ... ... Ван дер ... пен Киблердің [1925] тахистоскоппен жүргізілген зерттеулерінің
сериясы осы эксперимеитке қосымша бола ... (1928) сол ... ... ала ... ... де сондай жаңалықтың
ортақ теориямен қандай дәрежеде үйлесетіні толық түсінікті ... ... ... синтотикалық тәсілі осы тектес эксперименттерде
циклотимиктерге мол мүмкіндік берер пен
есептеген болар, алайда бұл тұжырым жеткілікті түрде ... ... ... ... ет ырғақтарына ақыл-ой әрекеттерінің (ойша 20
санды қосу) ықпалып зерттеген Эикенің (1930) эксперименттерінде ... ... ... 27% ... 14% атлеттерде, 8% астетиктерде ... ... ... ... ... бірден әр түрлі екі
тапсырнаны орындай алмауы ... ойша қосу ... ... 27%, ... ішінен 35%, астетиктердің ішінен 50% ... ... ... әрі тапсырманы орташа мәнінде пикниктердің 48 сек,
атлеттердің 45 сек, ... 38 ... ... ... ... ... ... р

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеке тұлға туралы түсінік32 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
Access бағдарламасын меңгеру82 бет
Access мәліметтер базасымен жұмыс істеу11 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Алматы қаласының жағдайындағы Drosophila мelanogaster популяциясындағы особьтарға морфологиялық анализ жасай отырып қоршаған ортадағы ластаушы заттардың әсерін бағалау20 бет
Ауаны ластанудан қорғау28 бет
Аударма – аударматанудың өзегі72 бет
Аудит жалпылама түсінік; пайда болуы; мәні және түрлері35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь