Электронды құжат айналым жүйесін жасау. БҚО «Салық комитеті»

Кіріспе
1 Салық жүйесі туралы түсінік
1.1 Орал қаласы бойынша салық басқармасы туралы ереже
1.2 Ақпараттық жүйелерді енгізу
1.3 Құрылғыларды модернизациялау және ИСАЖ бұдан да өнімдірек құрылғыға көшу
2. Delphi программалау жүйесі
2.1 Delphi ортасымен танысу
2.2 Delphi ортасында «Электронды құжат айналым жүйесін жасау БҚО «Салық комитеті»» ретінде арналған құрал
2.3 Программалық компоненттердің объектілі . бағытталған моделі
2.4 Визуальды компоненттер кітапханасы
2.5 Өңдеушінің күйге келтіру ортасы
2.6 Мәліметтер базасын құру
3 Электрондық құжат айналымының жүйесі
1.1 Қазіргі заманғы ЭҚЖ дамуының тарихы мен үрдістері
1.2 Функционалдылықтың дамуы
1.3 Жайғастыру мен ЭҚЖ.нің осы күнгі функционалдылығы
1.4 Электрондық құжат айналымының жүйесі қызметінің принциптері
3.5 Электрондық құжат айналымының регламенті
3.6 Салық төлеуші тарапынан электрондық құжат айналымының тәртібі
3.7 Қатысушылардың даулы жағдайларды шешу бойынша әрекеттері
4 Экономикалық бөлім
5 Жалпы еңбек қорғау талаптары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
«Салық» ұғымымен «салық жүйесі» ұғымы тығыз байланысты. Мемлекетте алынатын салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлем түрлерінің, оны құру мен алудың нысандары мен әдістерінің, принциптерінің, салық заңдары мен салыққа қатысты нормативті актілердің, салық қызметі органдарының жиынтығы мемлекеттің салық жүйесін құрайды.
Зерттеу обьектісі болып, Экономикалық жағынан салық жүйесі мемлекеттің, аймақтардың және муниципалды құрылымдардың қызметін қаржылай қамтамасыз етуге байланысты әр түрлі мемлекеттер, мемлекет пен салық төлеуші арасындағы, әр түрлі салық төлеушілер арасындағы, сондай-ақ оған тікелей қатысушы заңды және жеке тұлғалар арасындағы күрделі өзара байланысты әлеуметтік -экономикалық қатынастардың жиынтығын құрайды. Салық жүйесіне қажетті негізгі талаптар мыналар:
− салық құрамы дәл анықталуы қажет. Ол үшін салық заңдылығында мемлекетте алынатын салықтардың толық тізімі мазмұндалуы керек;
− салық жүйесі салық төлеушілер үшін салықтан жалтару тиімсіз болатындай етіп жасалуы тиіс;
− салық жүйесінің қарапайымдылығы. Бұл әсіресе, салықтың дұрыс төленуі үшін бақылауды жүзеге асыруда маңызды;
− салық жүйесі салық төлеушінің өз қаражатын өндіріске салуына ықпал етуі керек.
Жалпы, салық жүйесі мемлекеттің қаржы көздерін жасақтаудың ең негізгі құралы болуымен қатар, ел экономикасын қайта құруға, өндірістің ұлғайып, дамуына және саяси-әлеуметтік шаралардың толығымен жүзеге асуына мүмкіндік туғызады.
Жұмыстың мақсаты: Салықтардың уақытында төленбеуі алдағы уақытта ел экономикасының құлдырауына, жұмыссыздық және тұрғындардың әлеуметтік жағдайына төмендеуіне әкеліп соғады.
Салықты толық көлемде және уақытында төлеу ҚР әрбір азаматының мемлекет алдындағы борышы болып табылады. Салықтық төлемдердің уақытында жүргізілуі мемлекеттік бюджет кірісінің тұрақты қалыптасуын қамтамасыз етеді. Ол бюджеттік мекеме қызметкерлердің еңбек ақысын, зейнетақылық төлемдерді, әлеуметтік жәрдем ақыларды төлеуге, құрылыспен қалаларды дамытуға, еңбек жағдайын жақсартуға мол мүмкіндіктер береді.
Қазіргі уақытта барлық салық комитеттерінде АЖ ХКЖЖ (хабарламаларды кепілдендірілген жеткізу жүйесі), ИСАЖ (салық төлеушілерді, жеке есептерді жүргізуді тіркеулік есепке алудың ақпараттық жүйесі), СЕЭН (салық есептілігінің электрондық нысандары), АЖ ҚҚС (ҚҚС төлеушілердің реестрлерін жүргізу, есеп-фактура реестрін жүргізу), ИСИД (төлем көзінен ұсталып қалатын төленген табыстар реестрі) жүйелері қызмет етеді. Аталған жүйелерді пайдалану салық есептілігін электрондық түрде қабылдау барысын жылдам әрі сапалы жүргізуге мүмкіндік береді. Мен осыдан тағы бір жүйені құрдым. Бұл жүйе, ЭҚЖ (Электронды құжат айналымының жүйесі), ол Delphi программасы арқылы жасалады.
1. А.Д.Хомоненко, В.М.Цыганков, М.Г.Мальцев ‹‹Базы данных учебное пособие››− М.: Санкт-Питербург, Корона принт, 2002г.
2. А. Пахчанян «Внедрение систем электронного документооборота».
3. Бойко В.В., Савинков В.М., "Проектирование баз данных и информационных систем". – М.: Финансы и статистика, 1989. – 351 с.
4. Балапанов Е.Қ., Бөрібаев Б., Даулетқұлов А.Б «Жаңа информатика технологиялары» Алматы, 2001.
5. Вендров.А.М. Проектирование программного обеспечения экономических информационных систем: Учебник. – М.: Финансы статистика, 2002. – 368 c.: ил. – (Прикладные информационные технологии).
6. Вендров А.М. CASE-технологии. Современные методы и средства проектирования информационных систем. – М.: Финансы и статистика, 1998. – 176 с.
7. В. Гофман, А.Хомоненко Работа с базами данных в Delphi.
8. Виштынецский Е. И., Кривошеев А. О. Вопросы применения информационных технологий в сфере образования и обучения//Информационныетехнологии, 1998, №2 – с. 32-36.
9. Грабауров В. А. Информационные технологии для менеджеров. – М.: Финансы и статистика, 2002. – 368 с.: ил. – (Прикладные информационные технологии).
10. Гольцина О.Л “Информационные технологий”.
11. Дюсенбаев А.Е «Информатика: поиск,сортировка,структуры данных». Алматы, 2005г
12. Карминский А.М., Экономикадағы ақпараттық жүйелер - М, 2001 ж-248б.
13. Королев М.Д. и др. Информационные системы и структуры данных. Москва «Статистика» 1987 год.
14. Компьютерная технология обучения: словарь-справочник/Под редакцией В. Ю. Гриценко, А. М. Довгялло, А. Я. Савельева-К.: «Накова думка», 1992.
15. Культин Н., Программирование на Object Pascal. Санкт – Петербург, 1998.
16. Леонтаев В.П “Интернет энциклопедиясы” 2004, ОЛМАПРЕ.
17. Мюррей Д.Д “Энциклопедия форматов графических файлов”.
18. М. Фленов., Библия Delphi. Санкт – Петербург, 2004.
19. Нұрғалиева Г. Қ. Электрондық оқулықтар – мұғалім мен оқушы арасындағы әрекетттестікті гуманизациялау құралы // «Информатика негіздері» республикалық журналы, №2, 2002.-2-3 б.
20. Петров В.Н.Информационные системы. Издательский дом ″Питер″, 2002г., 688 стр.
21. Салық және бюджетке төленетін басқада міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі), ҚР-ның Кодексі: Нақты мәтіні: 2009ж. 1-қаңтарындағы жағдайы бойынша - Алматы: БИКО, 2008-352 бет.
22. Сливина Н. А., Фомин С. С. Компьютерное учебное пособие «Высшая математика для инженерных специальностей»//КомпьютерПресс. -1997. - №8. - с.72-77.
23. Свириденко С.С «Қазіргі замандағы технологиялар» Москва 1990
24. Тажигулова А. И. Конструирование электронных учебников//Научно-практический журнал «Информационные технологии в Казахстане», №1, 2000, 42-43 стр.
25. Шупурта В.В «Windows XP Установка, настройка и основы работы». Москва, 2005г.
26. Inis @ mgd.kz.
27. http: //192.168.2.101/inisrK/InisRK.htm
28. www.salyk.kz
29. http: //ru.wikipedia.ord/wiki/Система_электронного_документооборота
        
        Кіріспе
«Салық» ұғымымен «салық жүйесі» ұғымы тығыз байланысты. Мемлекетте
алынатын салықтар мен бюджетке ... ... да ... төлем
түрлерінің, оны құру мен алудың нысандары мен әдістерінің, принциптерінің,
салық заңдары мен ... ... ... ... ... қызметі
органдарының жиынтығы мемлекеттің салық жүйесін құрайды.
Зерттеу обьектісі болып, ... ... ... ... ... және ... ... қызметін қаржылай
қамтамасыз етуге байланысты әр түрлі мемлекеттер, мемлекет пен салық
төлеуші ... әр ... ... төлеушілер арасындағы, сондай-ақ оған
тікелей қатысушы ... және жеке ... ... ... ... ... -экономикалық қатынастардың жиынтығын құрайды. Салық
жүйесіне қажетті негізгі ... ... ... ... дәл ... ... Ол үшін салық заңдылығында
мемлекетте алынатын салықтардың ... ... ... ... ... ... салық төлеушілер үшін салықтан ... ... етіп ... ... ... ... қарапайымдылығы. Бұл әсіресе, салықтың дұрыс
төленуі үшін бақылауды жүзеге асыруда маңызды;
... ... ... ... өз қаражатын өндіріске салуына
ықпал етуі ... ... ... ... ... көздерін жасақтаудың ең негізгі
құралы болуымен қатар, ел экономикасын қайта құруға, ... ... және ... ... ... ... асуына мүмкіндік
туғызады.
Жұмыстың мақсаты: Салықтардың уақытында төленбеуі алдағы ... ... ... ... және тұрғындардың әлеуметтік
жағдайына төмендеуіне әкеліп соғады.
Салықты толық көлемде және ... ... ҚР ... ... ... ... болып табылады. Салықтық төлемдердің ... ... ... ... ... ... ... Ол бюджеттік мекеме қызметкерлердің еңбек ақысын, зейнетақылық
төлемдерді, әлеуметтік жәрдем ... ... ... ... ... ... ... мол мүмкіндіктер береді.
Қазіргі уақытта барлық салық комитеттерінде АЖ ХКЖЖ ... ... ... ИСАЖ ... төлеушілерді, жеке есептерді
жүргізуді тіркеулік есепке алудың ақпараттық ... СЕЭН ... ... нысандары), АЖ ҚҚС (ҚҚС төлеушілердің реестрлерін
жүргізу, есеп-фактура реестрін ... ИСИД ... ... ... төленген табыстар реестрі) жүйелері қызмет етеді. Аталған жүйелерді
пайдалану салық есептілігін электрондық түрде қабылдау барысын ... ... ... ... береді. Мен осыдан тағы бір жүйені құрдым. Бұл
жүйе, ЭҚЖ (Электронды ... ... ... ол Delphi ... ... миллиондаған программистер Delphi-де ... ... ... ... ... ... енгізуге және сақтауға ... ... ... ... және жеке ... ... ... мекен-жайлар, есепшоттар) визуальды интерфейс
көмегімен жұмыс істеу керек болатын көптеген ақпараттар бар. ... ... ... ... ... мәліметтерді алу үшін, оларды өңдейтін
программалар ... ... ... ... ... бірі – Delphi ... таңдап
алынды. Оны оқып үйрену, түсіну және логикалық ойлауға өте қарапайым, әрі
жеңіл. Delphi программалаудың ... ... және ... ... ... жалпы жақсы дамыған. Оның ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері.бар.
Delphi типті жүйені тез және визуальды құру ортасы деп атайды. ... ... ... қоса ... және ... ... ... қамтиды. Delphi-де шамамен 200-ге жуық дайын компоненттер бар.
1 Салық жүйесі туралы түсінік
1.1 Орал қаласы бойынша салық басқармасы ... ... ... «салық жүйесі» ұғымы тығыз байланысты. ... ... мен ... ... басқа да міндетті төлем
түрлерінің, оны құру мен алудың нысандары мен ... ... ... мен салыққа қатысты нормативті актілердің, салық ... ... ... салық жүйесін құрайды.
Экономикалық жағынан салық жүйесі мемлекеттің, аймақтардың және
муниципалды құрылымдардың қызметін ... ... ... ... әр
түрлі мемлекеттер, мемлекет пен салық төлеуші арасындағы, әр ... ... ... ... оған ... ... заңды және жеке
тұлғалар арасындағы күрделі ... ... ... ... ... Салық жүйесіне қажетті негізгі талаптар
мыналар:
− салық құрамы дәл ... ... Ол үшін ... ... ... ... толық тізімі мазмұндалуы керек;
− салық жүйесі салық төлеушілер үшін ... ... ... етіп ... ... ... жүйесінің қарапайымдылығы. Бұл әсіресе, салықтың дұрыс
төленуі үшін бақылауды жүзеге асыруда маңызды;
... ... ... ... өз қаражатын өндіріске салуына
ықпал етуі керек.
Жалпы, салық ... ... ... көздерін жасақтаудың ең негізгі
құралы болуымен қатар, ел ... ... ... өндірістің ұлғайып,
дамуына және саяси-әлеуметтік шаралардың толығымен жүзеге асуына мүмкіндік
туғызады.
Қазақстанда салық жүйесінің ... мен даму ... ... ... яғни КСРО ыдырағанға дейін елде ... ... ... ... ... қатаң мемлекеттік реттеуге
сәйкес келетін салық жүйесі қызмет етті. ... ... ... көздерінің
бірі болған айналым салығы тіркелген бөлшек сауда және көтерме сатып алу
бағаларын қолдануға және ... ... ... ... болатын.
Қазақстан егемендікке ие болғаннан кейін ... ... ... заңдарға сәйкес республикада жаңа салық жүйесі қалыптасты.
1991 жылдың 25 желтоқсанынан бастап біздің елімізде ... ... ... ете ... Ол «Қазақстан Республикасындағы салық жүйесі туралы»
заңға негізделді. Бұл заң ... ... ... ... ... ... ... олардың бюджетке түсу тәртібін белгілеген ... еді. Осы ... ... Қазақстанда 1992 жылғы қаңтардың 1-нен бастап
13 жалпы мемлекеттік салық, 18 ... ... мен ... 11 ... ... салықтар мен алымдар енгізілді.
Дегенмен, өмірге келген әрбір жаңа құбылыста ... ... ... де бұл ... да орын ... яғни ... салық жүйесінде бірқатар шешімін таппаған мәселелер ... ... біз ... жүйесін құрғанда елемізде жиынтықталған ... ... ... ... жоқ. ... ... де, ... төлеушілер де
мұндай жаңа бастамаға психологиялық ... ... ... ... Салық
жүйесінде дүниежүзілік тәжірибеде қолданылып келген салық салу ... ... бұл ... жүйесінің нарықтық қатынастардың талабына
толығымен жауап беруге мүмкіндігі болмады. Ең ... ... ... ... еш ... етпеуі, бюджет кірісін құрудағы өз ролін жете
атқара алмауы, яғни салық көзі ... не ... ... ... ... болды.
Салық санының көптігі, айналымды анықтаудың қиындығы, шектен тыс ... ... ... ... ставкаларының бір салық түрі ... ... ... ... ... салу негіздерінің тыс қалуы және
т.б. кемшіліктер салық жүйесін одан әрі реформалаудың қажеттігін ... ... 1995 ... басында салық реформасының ұзақ мерзімді
тұжырымдамасын қабылдап, онда ... ... ... мен ... бірте-
бірте халықаралық салық салу принциптеріне сәйкестендіру көзделді. Осыған
байланысты «Салық және ... ... ... да ... төлемдер
туралы» 1995 жылғы сәуірдің 24-де ҚР Президентінің заң күші бар ... Енді ... 42 ... мен ... ... қысқартылып, олардың
саны 11 болып қалды. ҚР ... 1999 ... ... ...... ... заң мәртебесін алды. Осы уақыт аралықтарында ... және ҚР ... бұл ... ... мен ... Осы ... аралығында Президент жарлықтарымен және ҚР заңдарымен
бұл заңға бірнеше рет өзгерістер мен толықтырулар ... 2002 ... ... ... ... ... 17 салықтар мен басқа да
міндетті төлемдер құрады.
Бұл заңда қамтылған барлық базалық принциптер ... ... ... ... Бұл ... салыққа, амортизация саясатына, айналымнан
алынатын салықты жоюға, ҚҚС-ты халықаралық принциптерге ... еді. Осы ... ... экономика, экономикалық қатынастар құрылымы,
мемлекет пен салық төлеушілердің өзара қарым-қатынасы, тіпті адамдардың
ділі (менталитеті) де ... ... ... ... бір ... ... ... міндеті мен қызметін ... ... ... экономикалық қатынастардың көптеген тұстары қолданыстағы ... ... ... Осы және ... ... ... оң ... жаңа салық заңын талап етті [21].
Орал қаласы бойынша Салық басқармасының құрылымы:
Салық ... ... - ... ... бастығының орынбасары - (
1. Ұйымдастыру жұмысы, құжаттау және адам ресурстары бөлімі
2. Құқықтық қамтамасыз ету және салық заңнамасын ... ... ... ... ... ... алу, ... және болжау бөлімі
5. Заңды тұлғалармен жұмыс бөлімі
6. Жеке ... ... ... ... ... ... қабылдау және өңдеу орталығы» бөлімі
8. «Жеке кәсіпкерлердің ақпаратын қабылдау және өңдеу ... ... ... ... ... ... және ... орталығы» бөлімі
10. Мәжбүрлеп өндіріп алу және дәрменсіз борышкерлермен жұмыс бөлімі
11. Заңды тұлғалардың аудит бөлімі
12. Жеке тұлғалардың ... ... ... құн ... ... ... ... әкімшілендіру бөлімі
15. Тіркелмеген салық төлеушілерді анықтау және мобилді топ бөлімі
16. Заңды тұлғалардың өндірістік есем төлемдерді әкімшілендіру бөлімі
17. Жеке тұлғалардың өндірістік есем ... ... ... Кеден одағы шеңберінде жанама салықтарды әкімшілендіру бөлімі
Сурет 1. Cалық түбіртегінің ... ... ... ... ... комитетінің
Батыс Қазақстан облысы бойынша Салық департаментінің Орал ... ... ... ... ... ... ... Қаржы министрлігі Салық комитетінің ... ... ... ... департаменті бастығының міндетін
атқарушысының 2009 ж «30» ...... ... Орал ... ... салық басқармасы (бұдан әрі – Басқарма) салық және
бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер түсімдерінің толықтығын,
міндетті зейнетақы жарналары мен ... ... ... ... ... ... және уақытылы ... ету, ... ... ... ... орындауына
салық бақылауын жүзеге асыру аясында, өз ... ... ... жекелеген түрлері мен мұнай өнімдерінің өндірілуі ... ... ... ... және ... қызметтерін
орындауға өкілеттендірілген Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі
Салық комитетінің Батыс ... ... ... ... департаментінің
аумақтық бөлімшесі болып табылады.
2. Басқарма өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын,
Қазақстан ... ... ... мен ... Қазақстан
Республикасы Президенті мен ... ... және өзге ... құқықтық актілерді, сондай-ақ осы Ережені ... ... ... ... ... ... ... болып табылады, өз атауы мемлекеттік және орыс тілдерінде
жазылған мөрі мен мөртаңбасы, белгіленген үлгіде ... ... ... ... ... өз атынан түседі.
5. Басқарма өз құзыретінің мәселелері бойынша заңнамада белгіленген
тәртіпте Басқарма ... ... оның ... ... тұлғаның
бұйрықтарымен ресімделетін жеке қолданылатын құқықтық ... ... ... мен штат ... лимитін Қазақстан Республикасы
Қаржы министрі бекіткен штат санағының лимиттері шегінде Қазақстан
Республикасы Қаржы министрлігінің Салық ... ... ... ... ... мекен-жайы: Қазақстан Республикасы, Батыс Қазақстан
облысы, Орал қаласы, Некрасов көшесі, 30/1 үй.
8. Басқарманың толық атауы – ... ... ... ... ... ... ... облысы бойынша Салық департаментінің
Орал қаласы бойынша салық басқармасы» мемлекеттік мекемесі.
9. Құрылтайшы – Қазақстан Республикасының Үкіметі.
Құру туралы акт – Қазақстан Республикасы ... 2009 ... ... №374 “ ... ... Қаржы министрлігі Салық
комитетінің мәселелері туралы” Қаулысы
10. Осы ереже Басқарманың құрылтай құжаты болып табылады.
11. ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады.
12. Басқармаға кәсіпкерлік субъектілерімен Басқарманың қызметі болып
табылатын міндеттерін ... ... ... ... тыйым
салынады.
Басқарманың негізгі міндеттері, функциялары мен құқықтары
13. Басқарма Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитетінің
құзіреті ... ... ... ... ... қызметтерді
жүзеге асырады:
салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... заңнамаларды сақталуын бақылау;
жинақтаушы зейнетақы қорларына міндетті зейнетақы ... ... ... ... қорына әлеуметтік аударымдардың толық
және уақытылы аударылуын көздейтін заңнамалардың сақталуын бақылау;
нормативтік құқықтық актілерде ... өз ... ... және салықтық емес түсімдерді (мемлекеттік кәсіпорындар пайдасынан
үлестерінің, мемлекеттік меншік болып табылатын акциялар ... ... ... ... үшін жалға алу
төлемақысынан, республикалық ... ... ... беру мен ... ... ... жекешелендіруден түскен түсімдерді,
капиталмен ... ... ... ... бақылау және
талдау;
Ақпаратты қабылдау және өңдеу орталықтарының тиісті бөлімдері жүзеге
асыратын ... ... ... ... Стандарттары мен
Регламенттеріне сәйкес салық төлеушілерге мемлекеттік қызмет көрсету;
салық ... ... салу ... мен ... ... байланысты
объектілерді есепке алу;
салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің,
өсімпұлдар мен ... ... және ... ... ... ... кіріс бөлігін ағымдағы болжауға қатысу;
өз құзіреті шегінде бюджетке төленетін міндетті ... ... ... ... жүзеге асыруға уәкілеттендірілген ... ... ... ... бақылауды жүзеге асыру;
салық салу саласындағы заңнаманы қолдану тәжірибесін талдау және
қорыту, ... осы ... ... ... ... ... ... шегінде өтініш берушінің тексеріс жүргізу жолымен этил
спиртін, алкоголь өнімдері мен темекі ... ... ... ... ... талаптарына сәйкестігін анықтау;
Қазақстан Республикасының ақпараттандыру туралы ... ... ... ... ... ... ... көрсету;
нормативтік құқықтық актілерде белгіленген құзіреті шегінде салықтық
және салықтық емес түсімдерді есепке жатқызуды ... ... ... іскерлік операцияларда трансферттік бағаларды қолдану
кезіндегі ... ... ... ... ... қызметтердің) нарықтық бағадан ауытқуы мәселесі ... ... ... ... ... ауытқу фактісін анықтау
кезінде салық салу объектілерін түзету және трансферттік бағалар қолданылуы
мүмкін мәмілелердің ... ... ... ... ... ... ... бойынша
салық міндеттемелерін орындау мерзімдерін өзгерту жөніндегі мәселелерді
қарау;
салық заңнамасының орындалуына ... ... ... ... ... ... өзара әрекет ету;
этил спиртінің, алкоголь өнімінің, темекі өнімдерінің және ... ... ... мен ... ... бойынша жергілікті
мемлекеттік органдармен өзара әрекет ету;
салық бақылауын жүзеге асыру;
қолданыстағы заңнамаға сәйкес таңбалануға жататын акцизделетін өнімдер
бойынша акциздік таңбаларды ... ... ... және ... ... ... ... алу-бақылау таңбаларын жасауға, сақтауға, сатып алуға және
есепке алуға бақылау;
мұнай ... ... ... ... ... ... алынуына және берілуіне бақылау;
өз құзыреті шеңберінде мұнай өнімдері рыногының субъектілерінің
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... айналымын мемлекеттік реттеу туралы заңнамасын сақтауын,
сондай-ақ бюджетке акциздердің толық және уақытылы түсуіне бақылау;
мемлекеттік меншікке ... ... ... алу, сақтау,
бағалау, одан әрі пайдалану және өткізу тәртібінің сақталуына, ... ... ... ... ... ... органға толық
және уақытылы берілуіне, сондай-ақ ол сатылған жағдайда бюджетке ақшаның
толық және уақытылы ... ... ... ... этил ... мен ... ... өндіру және
олардың айналымы, темекі бұйымдарының өндірісі, мұнай өнімдерінің ... ... ... ... жүзеге асырылуы кезінде Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... ... және салық салу мәселелері бойынша
шетел мемлекеттерінің құзіреті органдары арасындағы келісімдермен көзделген
жағдайларда ақпарат алмасуды жүзеге асыру;
халықаралық шарт ... ... ... ... ... экономикалық қызметті жүзеге асыратын резиденттердің
мәмілелерінің мониторингін жүргізу және ... ... ... ... ... ... бойынша мониторинг
жүргізу;
салық берешегін мәжбүрлеп өндіріп алу ... ... ... асыру;
салық міндеттемелерінің туындауы, орындалуы мен тоқтатылуы мәселелерін
салық төлеушілерге түсіндіру жұмыстарын жүзеге ... ... ... ... ... ... көзделген өзге де қызметтер.
14. Өзіне жүктелген міндеттер мен функцияларды жүзеге ... ... ... ... ... ... ... орындалуы мен
тоқтатылуы бойынша түсіндіруге және ... ... және ... ... ... да міндетті төлемдер туралы»
(Салық кодексі) Қазақстан ... ... ... ... бақылауын жүзеге асыруға;
заңда белгіленген тәртіпте Басқарманың функцияларын іске ... ... ... мен ... ... салуға және алуға;
Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ... ... ... сметаларына, ақшасының бар,
жоқтығына, құнды қағаздарына, есеп айырысуларына, декларацияларына және
салық ... ... ... өзге де ... ... ... ... орган белгілеген нысандар бойынша салық
және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... және ... қалу және аудару) жөніндегі құжаттарды, оларды толтырылуы бойынша
түсініктерді, сондай-ақ салық және бюджетке төленетін ... да ... ... ... ... ... зейнетақы жарналары
мен Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына әлеуметтік аударымдардың ... мен ... ... ... қалу және ... ... ... резидент салық төлеушінің Қазақстан Республикасынан
тыс ... ... ... ... ... ... оның ... қаржы есептілігін көрсетуді талап етуге;
Қазақстан Республикасының заң актілерімен айқындаған тәртіпте салық
тексеруін жүзеге асыру ... ... ... салықтық құқық
бұзушылықтары істелгенін куәландыратын құжаттарды алып қоюға;
кірістер алу үшін пайдаланылатын салық салу ... мен ... ... ... ... ... орналасқан жеріне
қарамастан, салық төлеушінің мүлкіне (тұрғын үйден басқа) ... және ... ... басқа да міндетті төлемдер туралы»
(Салық ... ... ... ... ... жағдайларда
салық төлеушінің салық міндеттемелерін жанама әдіспен анықтауға;
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... тәртіпте электронды құжат түрінде ақпарат
алуға;
қолданыстағы заңнамаға сәйкес таңбалануға ... ... ... ... ... сатып алуға, сақтауға және есепке алуға, сондай-
ақ есепке алу-бақылау таңбаларын жасауға, сақтауға, сатып ... және ... ... жүзеге асыруға;
акцизделетін өнімдерді сақтауды және олардың айналымын жүзеге асыратын
заңды және жеке ... ... ... ... ... акциздердің толық және уақтылы түсуін тексеруді жүзеге асыруға;
мыналарға:
салық салуға ... ... ... ... ... төлеушіге
– заңды тұлға мен жеке кәсіпкерге;
қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және ... ... ... ... ... уәкілетті орган белгілеген тәртіппен
әрекетсіз заңды тұлғаға;
заңнамада белгіленген ... ... ... Қазақстан Республикасы Парламентінің және мәслихаттың
депутаттығына, сондай-ақ жергілікті өзінөзі басқару ... ... ... ... ... және оның ... ... қатысты
коммерциялық, банктік және заңмен қорғалатын өзге де ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заң актілерінде
белгіленген ... ... ... ... ... ... ... түрлерін жүзеге асыратын ... ... ... және ... ... ... осы ... ақшаның
қалдығы мен қозғалысы туралы мәліметтер алуға;
басқа мемлекеттік ұйымдардың мамандарын салық тексерулеріне тартуға;
сотқа Қазақстан Республикасының ... ... оның ... ... ... ... басқа да міндетті төлемдер бойынша берешегі бар
тұлғаның мойындауы ... ... ... ... ... ... ... қатысуы бар салық төлеуші акционерлік
қоғамның ... ... ... ... ... ... Азаматтық Кодексінің ((-бабы (-тармағының (), () және ()
тармақшаларында ... ... ... ... ... туралы талап-арыз
беруге;
уәкілетті және жергілікті атқарушы органдарға ... және ... ... да ... ... ... ... толық және уақтылы
аударылуы мәселелері бойынша тексеру жүргізуге;
өз құзіреті ... өзге де ... ... ... және ... ... үшін міндетті нұсқаулар беруге;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жергілікті атқарушы
органдармен келісім ... ... ... ... көлемде түсетін
салықтарды төлеу бойынша салық міндеттемелерінің орындалу мерзімін өзгерту
туралы шешімдер қабылдауға;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ... ... ... ... орындалу мерзімдерін өзгерту жөнінде шешім қабылдауға
тәртіптік шаралар қолдануға;
Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес ... ... ... мәдениетін және салық заңнамаларының мәселелері жөнінде
ақпараттылығын арттыру бойынша іс-шаралар ұйымдастыруға және өткізуге;
кадрлардың біліктілігін арттыру бойынша іс-шаралар жүргізуге ... ... ... заңнамасында көзделген өзге де
құқықтары бар.
Басқарма мүлкі
15. Басқарма оқшауланған мүлкін жедел басқаруға құқылы.
Басқармаға бекітілген мүлік республика меншігіне ... оған ... ... ... ... және ... ... мен айналым
қаражаттарынан, сондай-ақ құны ... ... ... ... ... Батыс Қазақсан облысы бойынша Салық департаментінің
теңгермесінде көрсетілетін өзге де мүліктерден тұрады.
16. Басқарманың оған ... ... ... ... ... ... ... иелік етуге құқығы жоқ.
((. Басқармаға ... ... ... сәйкес
жағдайларда және шектерде мүлікке иелік ету құқығы берілуі мүмкін.
Басқарма қызметін ұйымдастыру
((. Басқарма ... ... ... ... ... Салық
комитетінің Батыс Қазақсан облысы бойынша ... ... ... жергілікті атқарушы органдарға қатысты емес.
19.Басқарманы Қазақстан ... ... ... Салық
комитетінің Батыс Қазақсан облысы бойынша Салық департаменті ... ... ... ... ... ... Салық
комитетінің Төрағасы қызметке тағайындайтын және қызметтен босататын Бастық
басқарады.
Басқарма бастығының ... ... ... министрлігі Салық
комитетінің Батыс Қазақсан облысы бойынша Салық департаментінің ... ... және ... ... үш ... ... Басқарма бастығы Басқарма жұмыстарын ұйымдастырыды және ... ... және ... ... функциялардың орындалуына жеке
жауап береді.
21. Басқарма бастығы:
өзінің ... ... мен ... және ... ... ... ... Басқарма қызметкерлерін қызметке тағайындайды және
қызметтен босатады;
заңнамада белгіленген тәртіпте Басқарма қызметкерлеріне, Басқарма
бастығының ... ... жаза ... ... бөлімшелері туралы ережені бекітеді;
заңнамада белгіленген ... ... ... ... ... ... беру, материалдық көмек көрсету, ... ... ... ... ... ... үстемеақы және сыйлықақы
төлеу мәселелерін шешеді;
Басқарманың құқықтық актілеріне қол қояды;
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық ... ... ... ... Салық департаментіне берілетін ... жеке ... ... ... мемлекеттік органдарда және өзге де ұйымдарда
таныстырады;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де ... ... ... ... жоқ ... ... оның ... Батыс Қазақсан
облысы бойынша Салық департаментінің бастығы белгілейтін басқарма бастығы
орынбасарларының бірі атқарады.
Басқарманы қайта ұйымдастыру және ... ... ... ... және ... Қазақстан
Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.
Орал қаласы бойынша салық басқармасы өз құзыреті шегінде салық ... ... ... да міндетті төлемдердің түсуін, міндетті зейнетақы
жарналарының және Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына ... ... және ... – қадағалау функцияларын Қазақстан
Республикасының Конституциясына және ... ... ... мен ... ... өзге де ... ... сондай-ақ осы Ережеге сәйкес жүзеге асырады. Салықтық
түсімдердің түсуін ... ... ... ... ... ... үлесі өте зор деп айтуға болады.
Салық басқармасын басқару және құрылымы тікелей ... ... ... құқығында оқшауланған мүлкі бар. Басқармаға
бекітілген мүлік республикалық мешікке ... ... ... мен ... ... ... заңнамасына сәйкес жүзеге
асырылады.
Салық басқармасының басшысы болып ... ... оны ... ... Қаржы Министрлігінің салық басқармасының төрағасы
келісімімен Қазақстан Республикасы ... ... ... ... бойынша салық басқармасының төрағасы тағайындайды және қызметтен
босатады. Төрағаның қызметіне салық ... ... ... жасау
және құқықтық сақталуына және салық басқармасын жұмысының заңдылығына
бақылау жасау кіреді. Басқарма ... осы ... өз ... ... ... мен өкілеттігін айқындайды;
− заңға сәйкес басқарма қызметкерлерін қызметке тағайындайды және
қызметтен ... ... сай ... ... ... тәртіптік шараларын
қолданады;
− Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің Батыс Қазақстан облысы
бойынша салық ... ... ... ... ... ... береді т.б өкілеттіктерде жүзеге асырады [28].
1.2 Ақпараттық жүйелерді енгізу
Барлық салық үрдістерін ... ... ... ... сай ... ... уақытта республика экономикасының қарқынды
өсуіне байланысты, заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлердің саны күрт ... орай ... ... ... қағаз жүзіндегі жеткізушілер
арқылы тапсыру түрлі қиындықтарға әкеліп соқтырды. Кезекте тұру ... ... ... салық инспекторларының есептік кезең аралығындағы
жұмыстарының қауырт көбеюіне байланысты, есептілікті ... ... ... болуы мүмкін қателіктер салық төлеушілер мен салық
органдарының жұмыстарын мейлінше қиындатты.
Салық төлеушілерге қызмет ... ... ... ... ... үшін ... жағдай жасау мақсатында, қазіргі уақытта барлық салық
комитеттерінде салық есептілігін қабылдау және ... ... ... ... Мұнда «бір терезе қағидасы» әрекет етеді, яғни салық ... ... ... бір ... ... қандай болсын өзге
инспекторға тапсыру мүмкіндігіне ие болып, сол арқылы ... тұру ... ... ... де ... ... Дегенмен, операциялық
залдарды жасақтау аталған мәселелерді толығымен шешпегендіктен, ... ... ... салық төлеушілердің үлкен жиылысы байқалады.
Салық есептілігін тапсыру үрдісін автоматтандыру ... ... ... ... ... салықтық әкімшіліктендіру барысын
жетілдіруге бағытталған ақпараттық жүйелерді (АЖ) ... ... 2003 ... ... айында ҚР Қаржы министрлігі (ҚМ) ... ... ... ... аяқталып, сол кезеңнен бастап салық
төлеушілер есептілікті электрондық түрде ұсыну ... ... ... ... ... ... арқасында, барлық салық
есептілігінің нысандары ҚР ҚМ Салық комитетінің орталық серверінде біртұтас
ақпараттық базасында ... ... ... базасын
жүргізу мәліметтердің жоғалуы мен ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Салық есептілігін тапсыру бойынша сапалы қызмет көрсету мен салық
органдарымен өзара қызмет ету үшін, ... ... ... ... салық есептілігін алыс жерлерге жеткізу мен салық төлеушінің өзінің жеке
есеп шотын ... ... ... ... ... салық
төлеушіге салық есептілігін тәулігіне 24 сағат, аптасына жеті күн ... ... ... ... ... ... жөнінде шынайы ақпарат
алу мүмкіндігін береді.
Қазіргі уақытта барлық салық комитеттерінде АЖ ХКЖЖ ... ... ... ИСАЖ ... ... жеке есептерді
жүргізуді тіркеулік есепке алудың ақпараттық жүйесі), СЕЭН ... ... ... АЖ ҚҚС (ҚҚС ... ... ... реестрін жүргізу), ИСИД (төлем көзінен ... ... ... реестрі) жүйелері қызмет етеді. Аталған жүйелерді
пайдалану ... ... ... түрде қабылдау барысын жылдам әрі
сапалы жүргізуге мүмкіндік береді.
Аталған жүйелер салық ... ... ... ... ... сонымен бірге, біртіндеп салық ... ... ... ... ... ... модернизациялау және ИСАЖ бұдан да өнімдірек құрылғыға
көшу
Қазақстан Республикасының ... ... ... Жүйесі
салықтық органдардың негізгі функцияларын орындауын қамтамасыз етеді:
− салық төлеушілерді тіркеу, салық ... ... ... ... ... ... және бөлінген қаржыны қабылдау және
тарату;
− арнайы салықтық режимді есепке алу және басшылық ... ... ... ... алу және ... ... аналитикалық есептерді жүргізу.
ҚР ИСАЖ ҚР ҚМ СК жасалған салықтық экономиканың басқа ... ... ... ... ... сай ... жасайды. Жүйе
Республиканың және қаржы Министрлігінің ... ... 226 ... 500 ... ... бір ... ... 1200 қолданушы жұмыс жасайды, 10000 жуық
қолданушы ИСАЖ өздерінің күнделікті шұғыл ... ... ... ... және оның ... ... ... 2001 жылға сәйкес келеді, ол ... банк ... ... ... берушілерді тарту арқылы қайта құрастыру және ... ... ... ... барысында жүйе динамикалық түрде дамыды. Жыл сайын
жүйе өзінің қызметтерін ... ... Егер 2001 жылы жүйе ... ... төлемдерін тіркеу режимі жүзеге асырылса, келесі 2002 жылы тұлғалық
есепті жүргізу енгізілді, ... күні жүйе ... ... - есептеуіш жүйеге айналды.
ҚР ИСАЖ көмегімен салықтық органдар ... ... ... ... ... ... жүйеде
бюджетке келетін салықтар және басқа да міндетті төлемдерді, ... ... және ... ... ... ... мықты
құралын есепке алудың автоматтандырылған процесі іске ... ... 11 ... ... ... ... 2. Интеграцияланған салықтық ақпараттық жүйесі
Жүйе Салық комитетінің 10 басқа ақпараттық ... ... ... және ... ... ... және екінші
деңгейдегі банктің 30 ақпараттық жүйесімен ... ... ... ... ... ағымдағы күйін келесідей көрсеткіштер бойынша бағалауға
болады:
1. Деңгей жүйесінің орталықтандырылған ... ... ... шамамен 1,5 Тбайтты құрайды.
2. Бірінші деңгейдегі МБ ... ... саны ... ... ... ... ... бағдарламалаудың функционалды
аяқталған блоктарының саны шамамен 4500 құрайды. Ол алдыңғы
кодтың ... 3000000 ... ... ... ... ... және ... формаларының саны
шамамен 2000.
5. Мәліметтер қорындағы мәліметтер базасының ... бір ... саны 230 ... құрайтын 2500 реляционды кестеден
тұратын жиынтық.
Жүйе дамуының белгілі сатысында «өсу ауруы» деп аталатын жағдайға тап
болды, яғни жүйе ... ... ... ... ... дами ... бір ... жоғарғы деңгейге жетті, жүйеге жүктелген қызметтерді
орындай алмау қауіпі пайда болды (2006-2007жж).
Қалыптасқан жағдайдан шығу үшін үш ... ... ... ... ... ... ПҚ жетілдіру
3. ИСАЖ ПҚ өнімдірек жүйесіне көшу
1. Ақпаратты-техникалық шаралардың шеңберінде 2006-2007 жылы ... ... ... жаңа ... ... сатып
алынды. Құрылғылардың соңғы партиясы өткен аптада келді, ... ... ... жақын арада салық комитеттеріне жөнелтіледі.
2. Қолданбалы ПҚ жетілдіру шаралары аясында жүйе жұмысын ... ... ... ... алу ... ... бөлу
жүргізілді, ол өз алдында салық төлеушілердің тұлғалық ... ... ... ... ... Қазіргі күні
барлық Салық комитеттері бөлінген есепке алу кестелерімен жұмыс
жасайды. Қолданбалы ПҚ ... ... ... ... және ... NET
технологиясына көшіру жұмыстары жүргізілді. Қазіргі ... ... ... СК пилоты эксплуатациясы жүргізілуде, оның нәтижесінде
аталған технология барлық ... ... ... ИСАЖ ПҚ одан да ... ... көшіру жұмыстары аясында жетілдірілген
және өнімді операционалды жүйе MS Windows 2003 және мәліметтер базасын
басқару жүйесі MS SQL 2005 ... ... ... Қазіргі таңда
жүйенің барлық облыстық буындары ПҚ аталған жүйесімен ... ... ... Аудандық буындарды көшіру ... ... ... ... ... ... ... туралы сөз қозғау
қажет.
Орталық буын ақпарат өңдейтің барлық ... іске ... ... жүйенің жұмысқа қабілеттілікті қамтамасыз ететін негізгі буын
болып саналады, яғни ИСАЖ-дың «жүрегі» болып ... оның ... ... ... ... ... өнімділігі мен жұмысқа
қабілеттілігін анықтайды.
Қазіргі ... ... ... ... ... жағдай қалыптасты,
есептеуіш қуатының жетіспеуі байқалады, құрылғы ... ... ... тыс ... жасайды, әкімшілік шараларды қолдану және қосымша
режимдер кезінде өшіру қажеттілігі туындайды, ... ... ... ... ... ... ... жұмыстан босатылады.
Осы мәселені шешу үшін жүйенің орталық буыны үшін 8 сервер ... ... ... ... серверлерінде өнімдірек және қосымша
сервер 64 разрядты Itanium ... ... ол өз ... ... және ... ... ... ұлғайтады.
Орталық буынды жаңа құрылғыларға көшіру жұмыстары басталды, ... ... ... жүйе MS Windows 2003 және ... ... ... MS SQL 2005 қолдануға көшу жұмыстары басталды, ЖШС
«ПЛЮСМИКРО» және ... ... ... тартуда зерттеулер
жүргізілді. Мәліметтер базасын жаңа серверге көшіру уақыты 2008 жылдың ... ... ... ... қосымша ретінде, жүйеде орналасқан
ақпараттың құндылығы артқанын атап ... ... ... ... ... даму қажеттілігі туындайды. Ол келесідей
жүйелердің ... ... ... Аппаратты және жүйелі бағдарламаларды қамтудың вендорлар
консалтингін ... Бұл ... ... ... ... жұмыстардың жағымды тәжірибесі орын алды. ... ... ... 2007 жылы ... ... және ... ПҚ ... мәселелері шұғыл шешілді;
• ИСАЖ буындарының аппараттық және бағдарламалық ресурстарының
проактивті ... ... және ... ... ... СК жауапты қызметкерлеріне ... ... тек ... ... ... ... ғана
емес, оларды уақытында алдын алу бойынша да көмектесу ... ... ИСАЖ ... ... ... мәселесін алдын
ала жүргізу қарастырылуда.
Сонымен қатар, негізгі ... жүйе ... ... ... қалу ... айта кету ... Оның пайда болу
себебі жүйенің орталық буындарындағы жоғары жүктеме кезіндегі ... ... ету үшін ... ... өшуі. Бұл жағдайды
шешу үшін шаралар қатар жасалып, сатыларға бөлінді.
Бірінші сатыда (2008 жылдың 20 ... ... және ... ... ... ... жүргізу;
Екінші сатыда (2008 жылдың 20-21 маусым) арнайы ... ... ... ... қорынан мәліметтер алу және оларды орталық
буынға жеткізу;
Үшінші сатыда (2008 жылдың 21 ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін бізге облыстық Салық комитеттерінің
көмегі қажет, мәліметтер санын ескере ... ... ... бойынша
мұндай ақпарат көлемін жеткізу мүмкін емес, ол үшін алынған мәліметті DVD
дискіге ... ... ... ... ... ... ИСАЖ ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... және ... ... ... ... ... атап ... және Қарағанды қаласының Қазыбек би атындағы ауданының ... орын ... ... ... ... уақытылы және
маңыздылығын көрсетеді.
Осы жылдың наурыз ... ... би ... ... ... ... салық төлеушілердің тұлғалық есептерінде төленген
сомалар туралы негізделмеген ақпарат орын алғанын тіркеді. Облыстық салық
комитетінде ... ... ... ол ИСАЖ ... ... ... мәлімет анықталды және салық төлеушінің тұлғалық есебіне кірген
сомаларға түзетулер енгізілген, ол мәліметтер қорындағы ... ... ... 56 ... ... ... төлемдерін жалпы сомасы 75 771 996
теңге көлемінде азайтқаны анықталды. ҚР ҚМ СК ... ... ... ... есептерде салықтардың келуі туралы
ақпараттың заңсыз екенін дәлелдеді. ... ... ... есептерді
қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Аталған іс бойынша қаржы полициясы
органдарымен қылмыстық іс қозғалды, тергеу жүргізілуде.
Мәліметтер ... ... ... ... тексеріс
режимін шұғыл түрде жасалып, келіспеушіліктерді анықтауда ақпарат жүйенің
жоғарғы деңгейіне шықты.
Жүйемен жұмыс жасауда Салық ... ... ... ... айта ... жөн. ... ... комитеттерінен жүйенің
орталық буынына үздіксіз түрде тапсырыс берген ... ... ... ... ... ... және оны ... мүмкіндігі төмен. Мұндай жағдайда
жүйенің администраторлары мұндай тапсырмаларды орындауды үзеді. ... ... ... қызметкерлерінің жұмысын жеңілдету үшін, олар СК
есебінде тұрған салық төлеушілердің тіркеу мәліметтерін ... үшін ... екі апта ... 2008 ... 30 ... 16:12 СК ... ауданындағы
Ниязова Эльмира Толегеновнадан орталық жүйеге мынадай сұрау келді: ... ... ... және осы ... ... ... ... азаматы, Билан
Дмитрий жөнінде мәлімет көрсету.
Әрбір жаңарту пакеті салынған ... ... СК ... осы ... ... беріледі, сонымен қатар өзгертулер енгізілген
режимдермен жұмыс жасау бойынша ... ... ... ... ҚР ҚМ
СК ФТП ресурсына жүйемен жұмыс жасау және оған жетекшілік ету жөнінде ... ... ... және ФТП ... ... бірнеше күн
ішінде жаңартылған режиммен жұмыс жасауды көрсететін техникалық ... ... ... беріледі [26].
2. Delphi программалау жүйесі
прроор
2.1 Delphi ортасымен танысу
Borland Delphi объектке бағытталған ... ... MS ... ... ... ... құралы болып саналады. Онда
көптеген операторларды пайдаланып программа дайындау, программа мәзірін
құру, ... ... ... ... OLE ... ... ... қосымшаларды шақыру, олармен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... кезде барлық алгоритмдік тілдер - ... ... ... ... Бұл әдіс ... ... ... эволюциялық сатысы болып есептеледі. Объектке ... ... - ... ... ... ... өз
ішіне ала отырып, бағдарламалау процессінде абстракттік құрылымдардан
пайдалана алады. Әдісте қолданылатын негізгі ұғым - ... үш ... ... Осы ... ... ... ... объекттер
құрылып, олар кітапханаларда сақталуда. Пайдаланушы өз бағдарламасында ... ... ... пайдалана алады, қажет ... ... ... ... ... инкапсуляция
• мұрагерлік
• полиморфизм
Инкапсуляция – деп процедура мен деректерді ... ... ... ... ... процедураны – әдіс дейміз. Әдісте локал
айнымалылар мен ... да ... ... – деп ... ... объектті пайдалана отырып, жаңа
объект құруды айтады. Бұл объекттер бірлесе отырып, ... ... ... жоғарғы сатысындағы объектті-аналық, ал төмендегілерін –
мұрагер объект дейміз. Мұрагер объект ... ... ... мен
деректерін пайдалана алады.
Полиморфизм – деп аналық және ... ... аты ... бірақта
орындайтын жұмысы әр түрлі әдістерден пайдалануды айтады. Мұрагер объект
аналық объекттің әдісін пайдалана отырып, әдіске жаңа ... мен ... ... ... аз ғана ... ... Delphi-дің негізгі
версиялары мен бірнеше модификацияларын шығарды. Delphi версиясында өте көп
өзгерістер енгізілген. Программалармен ... ... ... ... ... ету ... ... ортасы деп аталатын программалау
жүйелерінің пайда болуына алып келді. Мұндай ортаға мысал ретінде ... ... ... ... RAD – ... “Rapid ... Development”
жүйесінің негізі визуалды жобалау және оқиғаны өндеуді ... ... оның ... ... ... ... көп бөлігін өзіне
алады да, программистке диалогты терезелерді және оқиғаны өңдеу функциясын
құрастыру жұмыстары қалады. Ортада қатаң типтелген объектіге ... ... оның ... Object Pascal (Turbo Pascal жалғасы) жатады.
Delphi әр ... ... ... ... береді: қарапайым
біртерезелі қосымшалардан ... ... ... ... ... ұлғайтылған мүмкіндіктері графикпен,
мультимедиямен, дерекқорларымен жұмыс ... және ... ... құруға мүмкіндік береді. Delphi-дің айрықша
ерекшелігі. NET технологиясының сүйемелдеуі болып табылады.
Жалпы қазіргі уақытта Delphi, MathCad, Maple ... ... ... ... және ... үшін ... өте зор. ... осындай пәндерді
игеру үшін көптеген оқулықтар мен ... ... ... Delphі ... ... және онда ... ... үйренуде Фаронов,
Культин секілді жазушылар еңбектерінің маңызы зор болса, ал ... ... ... ... ... орны ... Wіndows ... арқылы Borland Delphі-ді іске қосу командасы:
Start & Programs & Borland Delphі & Delphі.
Cурет 3. Borland Delphі ... ... ... кейін экранда интегралданған
программаланған ортасының терезесі пайда болады: ... ... ... ... ... (Unit1. ... ... жоғарғы бөлігінде негізгі терезе орналасады. Онда құрал-
саймандар.тақтасы.және.компоненттер.палитрасы.орналасады.
Негізгі терезе Delphi ортасы жабылмайынша ашық ... ... жабу ... ... ... ... ... ашулы тұрған
проектінің аты тұрады. Проекті орындалу немесе проектілеу режимінде ашық
тұруы ... ... ... ... ашық тұрса, онда [Running]
сөзі.қосылып.жазылады. Мәзір ... ... ... ... ... ... ... тақтасындағы түймелер мәзірдегі белгілі бір командаға
сәйкес келеді. Мысалы File ... Open ... ... та ... ... ... Open ... бассақ та бір нәтижеге
әкеледі. Құрал-саймандар тақтасындағы пернелер көмекші түсіндірмелермен
(подсказка) ... Егер ... ... ... ... ... көмекші түсіндірме шығады. Қолданушы ... ... ... ... ... ... ... Customize диалогтық терезесі
арқылы өз қалауынша өзгерте ... және ... ... ... ... ... ... терезесіндегі құрал-саймандар тақтасының
үлгісінен тышқанның оң жақ пернесін.басу.арқылы.шақырылады.
Компоненттер палитрасындағы компоненттер ... ... ... Delphi ... ... ... ... табылады. Олар
арқылы қолданбалы программаның қолданушы интерфейсін ... ... ... ... ... ... Standard ... ашық тұрады. Қолданушы
өз қалауынша, компонеттер палитрасының орналасуын реттеуге болады. ... ... Palette ... ... жүзеге асырылады. Бұл
терезені 2 жолмен шақыруға болады.
Палитраның кез-келген жерінен тышқанның оң жақ пернесін басып Properties
мәзірін.таңдау.
Delphi ...... ... ... ... ететін
күрделі механизм. Ол экрандағы бір уақытта ... ... ... Бұл терезелер бір-бірін жартылай немесе толығымен жауып,
экранда.орын.ауыстыра.алады.
Delphi ...... ... Оның ... төрт ... 4. Негізгі терезе (Project 1)
Сурет 5. Формаларды құрастырушының терезесі (Form 1)
Сурет 6. Объектілер бақылаушысының терезесі (Object ... 7. ... ... терезесі (Unit 1. Pas)
Borland Delphі-де дайындалатын программа проект деп аталады. Форма –
проектті ... ... ... программаның сұхбаттық терезесі.
Borland Delphі алғашқы рет іске ... ... ... Form1 ... ... (Сурет 5). Оның жиектеріне тышқан көрсеткішін
орналастырып, ол екі жақты ... ... ... ... ... және
қалдыру тәсілі бойынша форманы кеңейту не қысу қиын ... ... ... ... ... ... Оны экранға шығару үшін
Vіew-Forms командасын беру жеткілікті.
Форманың және формаға енгізілетін компоненттердің (компоненттер жөнінде
келесі ... ... ... ... бар (оларды компонент
“паспорты” деп те атайды). Қасиет (Сипаттама, параметр) - айнымалылардың
ерекше ... Олар ... ... мүмкіндіктерін сипаттап, ағымдық күйін
анықтайды. ... ... ... ... - ... ... ... экранда орналасуы, түсі т.б. Borland Delphі іске ... ... ... ... ... ... ... қойылады. 
Форманы не онда орнатылған компонентті программа құру үшін дайындау
оның кейбір қасиеттерінің мәндерін өзгертуден ... ... ... ... (Object ... терезесіне енгізілген. Тізімді
инспектор терезесіне шығару үшін сәйкес объектіні ... не ... ... ... бір ... ... ... керек. Инспектор
терезесінің жоғарғы қатарына таңдалған объект атауы да жазылып қойылады.
Мысалы, Borland Delphі іске ... ... ... ... ... (Сурет 6 ) көрсетілген. Терезенің екі қосымша беті бар: Propertіes
(Қасиеттер) және Events (Оқиғалар). Терезе ашылғанда екі ... ... ... оның ... ... ашылулы тұрады (Сурет 6 ).
Бірінші бағанда ... - ... ... ... бағанға сәйкес
жазылғандар - олардың мәндері.
Негізгі терезеден басқа терезелерді жылжытуға, өлшемін өзгертуге немесе
экраннан алып ... ... ... ... Unit ... өту және
одан кері өту F12 пернесі арқылы орындалады.
Негізгі терезе мен компоненттер жинағы. Негізгі терезе программаның жобасын
құрудағы жұмыстарды ... және Delphi ... іске ... ... ... экранның жоғарғы қатарында орналасады.
Бұл терезде Delphi-ң негізгі меню жүйесі, ... ... мен ... ... ... ... – Delphi-дің негізгі байлығы болып табылады. Ол
негізгі терезенің оң жағында орналасып, қажетті компонентті тез ... – деп ... бір ... ... және ... ... объектіні орналастыру мүмкіндігін туғызатын
функциональды элементті айтады. Delphi ортасының компоненттері 19 ... ол ... ... деп атаймыз.
Форма құрастырушының және объектілер бақылаушысының терезесі. Форма
құрастырушының немесе форманың терезесі - ... ... ... ... бұл ... бос ... Бұл ... жұмыс аймағы
координаттық тордың нүктелерімен реттелген.
Формада орналасқан әр компоненттер өзінің мекен - жайымен, ... ... ... ... ... File=>New=>Form опциялары арқылы
орындалады. Шығып тұрған бос ... бір ... ... Standard
парағының Button батырмасын орналастыру үшін компоненттер ... ... сырт ... парақты екпінді күйге келтіру керек.
Button батырмасының кескінің ажырату үшін тышқанды баспай тұрып
парақта ... ... ... ... ... ... аты шығып тұрады. Қажетті компонентті сырт ... ... ... ... ... ... сырт ... бетінде Button.1 элементі пайда болады.
Объектілер бақылаушысының терезесі 2 парақтан құрылады: Properties -
қасиеттері және Events - ... ... ... ... ... - ... анықталады, ал Events парағы арқылы компонентті
әртүрлі оқиғаларға ... ... ... ... ... Name ... – формаға берілген атау. Ол Borland ... ... ... ... ... Delphі-дің жұмыс істеуі кезінде ол объектіні осы атау
бойынша ... ... Borland ... ... ... ... рет ... атауын (Form1) өзгертіп, басқа атау
беруге болады. Форманың іс-әрекеті атауынан белгілі ... ... ... ... етіп ... жөн. ... ... квадрат
теңдеуді шешуге пайдаланылатын болса, Form1 орнына KvTend атауын
енгізу. Ол үшін қасиеттер терезесінен   Name атауын ... ... ... ... ... алса ... Терілген атау Name 
жолының оң қатарына жазылып қойылады.
✓ Font ...... ... мәтін шрифтін орнату қасиеті.
Оны таңдап, оң жағында көрінген көп нүкте (...) ... ... ... ... ... ... ... Терезеден,
әдеттегідей, қажетті шрифт типін, өлшемін таңдап, ОК түймесін
шерту керек.
✓ Captіon (Тақырып, ... ...... ... тақырыбына
енгізілетін мәтін. Алғашқы кезде қасиеттер терезесінің Captіon
қасиетіне ... үшін Form1 сөзі ... ... Оны
“Redactor” не басқа тақырыпқа алмастыру Name ... ... ... ... ... мәні ... соң BS (каретканы
қайтару, енгізу) клавишін басып қойған жөн).
✓ Color (Түс) – ... ... ... ... Ол таңдалған кезде
оң жағында тілсызық түймесі ... ... ... – қасиет
мәнінің  бірнеше екенінің белгісі. Тілсызық белгісін шерткен кезде
мәндер (түстер) терезесі ашылады. Тізімде көрінген қалаған ... соң ... ... түске боялып қойылады.
✓ Wіdth (Ені), Heіght (Биіктігі) – ... ... ... форманың ені мен биіктігін орнату қасиеттері (бұл ... ... ... не сығу ... де ... ... ... қасиетін программа (программалық код) ішінде орнату да мүмкін.
Мысалы, форма ... ... ... 14 ету үшін программаға
Form1.FontSіze := 14 ... ... ... болады.
Жалпы, бір қасиет мәнімен танысу үшін оны ... ... ... ... басу ... ... анықтаманы шақыру керек. Borland Delphі-де
анықтамалар ағылшын тілінде жазылған. Ол ... ... ... ... ... ... 2000” ... арнайы дайындалған программаны
пайдаланған жөн (мұндай программа компьютерге орнатылса, оны пайдалану қиын
емес).
Wіndows-тағы сияқты Borland Delphі-де ... ... ... Мысалы, пайдаланушы программа құру үшін алдымен ... ... ... не ... ... ... ... шертуі  мүмкін. Оның әр іс-әрекеті оқиға шақырады. Яғни, оқиға -
программаның жұмыс ... ... ... ... ... ... әр ... атау беріліп қойылған. Мысалы, ком-
поненттер палитрасының Button ... ... ... ... ... ... Clіck ... оқиғасын шақырады.
Әр объектіге байланысты оқиғалар жеткілікті. Мысалы, формаға
байланысты оқиғалар саны – 35. Олар ... ... Events ... ... ... ... атауларының алдына On префиксі ... ... ... Ол - ... ... екендігін білдіретін
белгі.
Borland Delphі ортасында жиі кездесетін оқиғалар:
• OnClіck – тышқан ... бір рет ... ...... ... екі рет ... ... – клавишті басу;
• OnKeyUp – басылған клавишті босату;
• OnMouseDown – тышқан түймесін ... ...... ... ... ...... көрсеткішін жылжыту;
• OnCreate – форманы екі рет шерту, т.б.
Кез-келген ... Program ... ... ... ... мен бір не
бірнеше модульдерден тұрады да, қолдан ... ... ... ... ... файлы dpr, модуль pas кеңейтілуі ... ... ... ... ... деп атайды. Негізгі ... ... ... ... ... Delphі іске ... ... оны ол
автоматты түрде дайындап шығады. Негізгі модульге ерекше жағдайлардан басқа
кездерде қосымша нұсқаулар енгізудің қажеті жоқ. ... ... ... ... іn ... ... *.RES}
begіn
Applіcatіon.Іnіtіalіze;
Applіcatіon.CreateForm(TForm1, Form1);
Applіcatіon.Run;
end.
мұндағы,
Project1 – негізгі модуль (проект) атауы. Проектіні дайындап, жаңа атау
бойынша сақтаған кезде ол ... ... ... ... ...... Паскальдағы сияқты, қызметші сөз. Оның соңына
программада пайдаланылатын ... ... Forms ... ... ... ... рет ... атауы (Unіt1) жазылған. Unіt1-
ден соң оның қайсы модульдік файлда құрылатыны (іn ’Unіt1.pas’) және онымен
байланысты форма атауы ... ...... Ол ... ... ... ... қолданбалы программаның)  қор сипаттамаларын, мысалы,
шартбелгілер (пиктограммалар) сақталған ... және ... ... көрсетеді (файлдың кеңейтілуі - .res);
Begіn – end  операторларының аралығына енгізілген ... ... ... ... ... ... ... (Delphі-де арнайы іс-
әрекетті орындайтын процедура, функция және  командалар  әдістер делінеді):
Applіcatіon.Іnіtіalіze – қосымша ... ... ... рет ... әдісі;
Applіcatіon.CreateForm – проект құрамына енетін форманы дайындап,
экранда көрсету әдісі (create – құру);
Applіcatіon.Run – ... іске ... ... ету ... әдістің командалық түрде жазылуы: .
Мысалы, Applіcatіon.Іnіtіalіze – ... ... ... ... жағдайда бөлімге проект сақталатын бума атын ... ... қою да ... т.б.
Жалпы, Delphі-де программаның орындалуы автоматты түрде ... ... ... ...... ... орындауға арналған программа бөлімі.
Модуль  тақырыбы Unіt (модуль) ... ... ... ... ... үтір (;) ... аяқталатын модуль атауы жазылады.
Delphі-дің модульге алғашқы рет меншіктейтін атауы: Unіt1.  Жаңа ... ... ... дайындамасы да  автоматты түрде құрылады:
unіt Unіt1;
іnterface
uses
Wіndows, Messages, SysUtіls, Classes,
Graphіcs, Controls, Forms, Dіalogs;
type
TForm1 = class(TForm)
prіvate
{ Prіvate declaratіons }
publіc
{ Publіc declaratіons ... ... ... ... ... ... кілттік сөзімен басталады да,
оған ... ... ... uses – ... ... ... ... оған стандартты модуль атаулары ... ... ... ... ... ... қою да ... Одан әрі, Delphі 
дайындаған форма типі ... ... ... қасиеттер, компоненттер
сипатталып, олардан соң модульде жазылатын процедуралар мен функциялар
(программа элементтері) ... ... ... ... ... тек ағымдық модульге тиісті элементтер
енгізілуі мүмкін ...... ... ... мен оқиғалар);
Publіc (көпшілік) бөлімінің ішінде ағымдық модульге қол жеткізуге болатын
кез келген ... не ... ... ... ... Олар класқа енетін элементтердің пайдалану облыстарын ғана
анықтайтын болғандықтан, әдетте (көп жағдайда) олар бос көрінеді.
Іmplementatіon ... ... ... ... ...... бойынша жазылған файлды пайдалану нұсқауы. Ол модульді оған
сәйкес форманың сипаттамасымен байланыстырады (файлға ... ... ... ... Ол формада орнатылған компоненттер қасиеттерінің
де сипаттаммаларын бойында ... ... ... Object ... ... Одан ... ... программалаушы Delphі тілінде
қажетті процедураларды қолдан кірістіру керек. ... ... ... ... ... ... ... бөлімінде автоматты
түрде жазылып қойылады.
Кейде модульдің соңына инициалдау (іnіtіalіzatіon) бөлімі енгізіледі.
Бөлім модуль айнымалыларын инициалдап (бастапқы мәндер ... ... үшін ... Егер ол толтырылса, бұл ... ... ... ... ... орындалады. Бөлім нұсқауларын begіn және end
кілттік сөздерінің ... ... ... ... ... ... толтырылмаса, begіn сөзі жазылмай, оған тек end. сөзі ... ... ... ... білдіретін кілттік сөз.
2.2 Delphi ортасында «Электронды құжат айналым жүйесін жасау БҚО ... ... ... құрал
«Электронды құжат айналым жүйесін жасау БКО «Салық ... ... ең ... осы қосымшаны құруға болатын құралдарға
көңіл аударады. Құралдарға ... ... ... ... ... деп жалпы көрсетуге болады. Оны Delphi ... ... ... ... құрамын. Әр түрлі ... ... ... ... бар өңдеушілер Delphi-ді таңдайды. ... өте көп ... ... және ... ... ... Delphi үшін қосымша компоненттер жасау үстінде.
Delphi басқа программалау жүйелеріне қарағанда жоғарыда келтірілген
талаптарға сай ... ... Delphi ... жылдам өңделеді,
өңдеушінің Delphi интерактивті ортасымен жұмыс істеуі комфорт түйсігін
қалыптастырады. ... ... бір ... ... Delphi қосымшалары
өнімді келеді. Бұл қосымшалар сенімді әрі ... ... ... ... пакеті – Borland корпорациясының Pascal тілі компиляторының
жалғасы болып табылады. Pascal тілі ... өте ... ал ... ... қадағалау қателіктерді тез тауып, сенімді әрі өнімді
программалар ... ... ... құру ... өте қарапайым. Форманы таңдап (формаға кәдімгі,
диалогтық және MDI терезелері кіреді), оның ... ... ... ... ... ... ... т.б.) кірістіріп
алып, олардың қасиеттерін өзгерту ... ... ... ... Программалық компоненттердің объектілі - бағытталған моделі
Бұл модель Delphi-де кодты пайдалануды максимальды түрде қайталауға
бағытталған. Ол ... ... ала ... ... қосымшаларды
тез құруға, сонымен қатар Delphi ортасында өз объектілерін ... ... ... құра ... объектілер типтеріне ешқандай
шектеулер жоқ. Delphi-де бәрі сол ортада жазылған, ... ... ... құру кезінде қолданылған объектілер мен құралдарды пайдалана
алады. Нәтижесінде Borland не ... ... ... және сіз ... құрған
объектілер арасында еш айырмашылық жоқ.
Delphi өңдеушілерге – жеке немесе топтарға – кез келген жерде ... қосу ... ... ашық ... ... және осы
жаңа қосылған компоненттерді визуальды құрылғыда жүзеге ... ... ... ... код генераторларын, Delphi менюі арқылы
алынатын авторлық help-тарды қоса алады [7].
2.4 Визуальды компоненттер кітапханасы
Delphi-де өңдеу кезінде ... ... ... ... ... ол ... құру кезінде фундамент ретінде
қолданылатын объектілер типінің ... ... ... ... Visual ... Library (VCL) деп ... ... жолы, статикалық басқару элементтері, тізім бойынша редауторлеу
жолдары, объектілер тізімі сияқты стандартты басқару ... ... ... кестелік басқару элементтері, көп бетті жазу кітапшалары
сияқты ... де бар. ... ... функционалдығы бойынша
беттерге бөлініп тасталған, олар компоненттер палитрасында орналасқан.
Delphi-дің кілттік ... жаңа ... ... ... ... ... ... компоненттерді пайдалану болып табылады. Бұндай
ерекшелік өңдеушілерге басқа ... ... ... ... ... жаңа ... ... мүмкіншілік береді. Сонымен қатар,
Delphi-де үнсіз келісім бойынша орналасқан компоненттерді жаңартуға немесе
толық өзгертуге болады.
Өңдеуші ... ... ... ... ... аралық
компоненттер негізінде өзінің компонентін және ... құру ... ... ... басты менюді программаға қою мүмкіндігін береді. TMainMenu-ді
формаға орналастырғанда ол жай сурет сияқты көрінеді. Ол ... ... деп ... ... олар программа іске қосылғанда көрінбейді.
TPopupMenu қалқып шығатын меню құрады. Менюдің бұл типі осы меню ... ... оң жақ ... басу кезінде шығады. Барлық көрінетін
объектілерде PopupMenu қасиеті бар, онда ... меню ... ... меню ... ... ... текстті көрсету үшін қолданылады. Объектілер инспекторында
Font қасиетін екі рет шертіп шрифт пен белгі түсін өзгертуге болады.
TEdit – ... ... ... ... ... ... Ол
қысқа текст фрагментін енгізуге арналған, қолданушыға программа орындалып
жатқанда текст енгізу мүмкіндігін береді.
TMemo – TEdit-тің басқа ... Көп ... ... ... ... сөздерді ClipBoard-та сақтап, оларды қайта қалпына келтіре алады.
TButton − батырманы программа ... ... басу ... белгілі бір
оқиғаны орындау мүмкіндігін береді. Delphi-де оны орындау өте оңай. ... ... ... екі рет ... ... ... басу оқиғасының
өңдеуін құруға болады.
TСheckBox − жанында кішкентай терезесі бар текст жолын ... ... қою ... бір ... ... ... болады.
TRadioButton − бірнеше опциядан біреуін таңдауды білдіреді.
TListBox − айналатын тізімді көрсету үшін пайдаланылады. ListBox-тың мысалы
Windows ортасында ... ... ... меню ... ... ... ... мен директориялар атаулары ListBox-та орналасқан.
TComboBox − ListBox-ты еске түсіреді. ComboBox-тың ... ... ... ішінде кең таралған төмен түсірілетін (drop-down combo box) түрі.
TScrollbar – ... ... ... ... үшін ... ... ... түрде көрінеді.
TGroupBox − визуальды мақсаттарда және формадағы компоненттерде орын
ауыстыру кезіндегі (ТАВ ... ... ... Windows ... ...... сияқты TRadioButton объектілерін ...... ... басқару элементі, әдемілік мақсаттарда
қолданылады. TPanel құралдар сызғышы мен статус ... құру ... – TButton ... ... бірақ онда сурет (glyph) енгізуге болады.
TBitBtn бірнеше алдын ала ... ... ... bkOK және т.б.)
қолданады, оларды таңдау кезінде ауысады.
TSpeedButton – командаларға тез ... ... ... ... – горизонталды жолақтар. Әдетте TNoteBook-пен бірге көпбетті
терезелер құру үшін ... Бет ... Tabs ... ... – әрбір бетінде объектілер ... ... көп ... терезелер құруда TTabSet-пен бірге қолданылады.
TTabbedNotebook – кірістірілген жолақтары бар көп бетті диалогтық терезе,
бұл жағдайда жолақтар жоғарғы ...... ... ... ... форматтау мүмкіндігі бар. Формат
EditMask қасиетінде анықталады.
TOutline – байланысқан мәліметтер иерархиялық қатынастарын ... ... ... ... ... – текстік мәліметтерді кесте түрінде ... ... ... Cell ... арқылы баруға болады.
TDrawGrid – кез келген түрдегі ақпаратты ... ... беру ... ... ... CellRect қасиеті арқылы баруға болады.
TImage – формада графикалық кескінді көрсетеді. BMP, ICO, WMF форматтарын
қабылдайды. Егер суретті ... ... ... ол ЕХЕ ... ...... ... объектілерді (шеңбер, квадрат, т.б.) формада
орналастыруға мүмкіндік береді.
TBevel – ... ... ... элементі.
THeader – кесте үшін пішіні өзгертілуін дайындау элементі.
TScrollBox – формада экраннан да ... ... ... ... ... Бұл аймаққа өз объектілеріңізді де қоюға болады.
TTimer − таймер, OnTimer ... Interval ... ... ... ... ... ... Уақыт периоды 1-ден 65535 мс-қа дейін
қамтиды.
TPaintBox – сурет салу орны.
TFileListBox – ... ... ... қасиеті) файлдар
берілген арнайы ListBox.
TDirectoryListBox – ағымдағы дискідегі директориялар құрылымы көрсетілетін
арнайы ListBox.
TDriveComboBox – ағымдағы дискіні ... үшін ... ... ... ... ... ... отыратын TDirectoryListBox ты көрсетуге ... ... ... – файд ... маскасын таңдауға арналған арнайы ComboBox.
Маска тізімі Filter ... ... FileList ... ... TFileListBox көрсетіледі. Соңғы төрт ... ... ... ... ... файл таңдау диалогтық терезесін құруыңызға болады, ол
үшін бір де бір код жолы ...... ... (CD-ROM, MIDI және т.б.) басқару
үшін пайдаланылады. Play, Stop, Record және т.б. батырмалары бар ... ... ... – OLE ... ... ... ... TDDEServerConv, TDDEServerItem - DDE
ұйымдастыру үшін қолданылатын 4 объект. Осы ... ... ... ... қосымшаларын құруға болады.
TChartFX – іскер графика. Компонент кез келген графиктер мен гистограммалар
құруға ... ... ... ... ... ... іске ... кезде жоғарғы терезеде компоненттер палитрасы
горизантальды түрде орналасады. Осы компоненттер палитрасынан ... ... ... ... ... ... ... өрісі
сияқты құралдар – визуальды, ал ... ... ... ... ... ... программа визуальды түрде құрылатын болғандықтан, барлық
компоненттер графикалық түрде көрсетіледі. ... іске ... ... қана ... ... ғана ... Компоненттер палитра
беттерінде функциялары бойынша топтастырылған.
Мысалы, Windows-тағы "common dialogs" компоненттері "Dialogs" ... ... ... ... ... максимальды ыңғайлы ортаны құруға мүмкіндік береді.
Компоненттер палитрасын, құралдар ... оңай ... ... ... ... ... компонент тобын анықтап, оны палитра бетінде орналастыруға
болады, керек жағдайда ... кері ... ... ... ... Интеллектуальды редактор. Программаны редакторлеуді жазбаны, макростарды
қолданып, текстік блоктармен, батырмаларды және жолды ... ... ... ... жүзеге асыруға болады.
• Графикалық жөндеуші. Delphi-де редакторда орналасқан кодтағы қателерді
табу және кетіру мүмкіндігіне ие қуатты графикалық жөндеуші бар. ... ... ... ... ... ... сайын орындау
көмегімен программаның мінез-құлқын түсінуге болады.
• Объектілер инспекторы. Бұл құрал программаны жобалау кезеңінде қасиеттер
мәні мен объект ... ... & Events) ... ... ... ... көрсетіледі.
• Жоба менеджері. Өңдеушіге жобадағы барлық ... ... ... үшін ... ... механизммен қамтамасыз ... ... Жоба ... ... ... ... атауын,
күн\уақытын көрсетеді. Берілген атауға тышқанмен шертіп керекті текст не
формаға ... ... 8. ... ... Delphi палитра беті
• Объектілер навигаторы. Мүмкін объектілер кітапханасын көрсетіп, қосымшада
жол көрсетуді іске асырады. Объектілер иерархиясын, кері ... ... ... глобальды атауының тізімін
көрсетеді.
• Меню дизайнері. Меню құрып, құрылғандарды шаблон ретінде сақтап және ... ... ... мүмкіндігін береді.
• Эксперттер. Қосымшалардың күйге келтіруі мен жобалануын оңайлататын
құралдар ... ... ... ... ... бар. Delphi-ге арналып өңделген CASE-құралдар өзіне мына
түрлерін қосады:
1. Мәліметтер базасымен жұмыс істейтін форма ... ... ... мен стильдері эксперті.
3. Форма шаблоны эксперті.
RAD Pack құрамына Borland Pascal 7-де ... ... ... ... ... ... DLL ... оңайлататын және өз
экспертін құратын эксепрттер де бар.
• Интерактивті оқытушы ... Delphi ... ... мүмкіндігін береді.
Ол тек қана көмектесуші ... ғана ... ... ортасында Delphi-дің
мүмкіншіліктерін де көрсетеді.
2.6 Мәліметтер базасын құру
Мәліметтер базасын құру үшін алдымен жаңа форма құрып, оның ... ... ... ал ... құжат айналымы”
деп өзгертеміз, кейін оған қажетті компоненттерді ... ... ... соң, ... ... ... қасиеттерін
береміз. Ендігі жерде компоненттердің бір бірімен байланыстылығы ... ... және ... базасын қайта жаңарту үшін basa_backup
бумасында .dat кеңейтілуімен basa ... ... Ол ... ... ... ... программа кезіндегі өзгертулер енгізілген
сайын жаңартылып отырады. Мәліметтер базасындағы өзгертулер ... ... ... ғана ... ... ... базаны сақтау және ашу
мүмкіндіктері бар.
Программаның формасы (Сурет 9) көрсетілген.
Барлық операциялар біткен соң бұл ... ... ... ... ... IDE (Delphi ... ... үшін форма
ресурстары және Object Pascal ... ... ... Қосымшаның Object Pascal коды 1 листингте берілген.
Сурет 9. “Электронды құжат айналымы” формасын құру
3 Электрондық құжат айналымының жүйесі
1. Қазіргі ... ЭҚЖ ... ... мен үрдістері
Іс жүргізуде құрылатын және пайдаланылатын жүйеде электронды құжат ЭҚ
(Электрондық құжат) ... ... Жүйе ... ... ... ... ... сақтау, ЭҚ-ды іздеу және өңдеу,
ЭҚ-ға қол жеткізілімді авторизациялау, ЭҚ сілтемелерді автоматтандырады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... қолтаңбасы жүзе асырылған.
ЭҚЖ (Электрондық құжат айналымының жүйесі) міндеттері:
− хат-хабар ... ... ішкі ... ... ... ... ... ұжымдық жұмыс жасау үшін тетіктерді
беру;
− статистиканы алу үрдістерін ... ... ... ... ... ... цифрлық қолтаңбасын пайдаланумен ұйымдар мен
құрылымдық бөлімшелердің ... ... ... ... ету;
Функциялардың тізбесі:
− кіріс хат-хабарды тіркеу;
− шығыс хат-хабарды тіркеу;
− ұйымның ішкі ... ... ... ... ... хаттары мен өтініштерін тіркеу;
− электрондық құжаттардың жобаларын ... ... ... және еркін бағыттары ... ... ... ... және ... ... ... мен тапсырмаларының атқарылуына бақылау;
− жүйеден шықпай-ақ Microsoft Word, Excel, PowerPoint ... ... ... құру және ... ... қосымша мынадай жұмыстар орындалуы мүмкін:
− қосымша ... ... ... ... ... үшін ұйымдардың іс жүргізу маманданымын зерттеу;
− ұйымдарда пайдалану үшін ЭҚЖ бағдарламалық қаматамасыз етудің
жаңа ... ... ... ... мен іс ... ... ... жүйелерінің жаңа буынын жасақтайды. Аталған жүйелердің
негізгі нысандары құжаттар (олардың кең ... және ... ... оларды өңдеу барысын құрайтын бизнес-үрдістер болып табылады.
Кәсіпорындарды автоматтандырудың ... ... ... ... мен ... ... ... шеңберінде құжат
айналымы мен барлық бизнес-үрдістерін автоматтандыруды қамтамасыз ететін
құрылымдық әрі әмбебап әдістеме болып табылады.
Уақыт өте келе ... ... ... ... ... бөлімшелердің бөлек жұмыс учаскелерін автоматтандыру міндетін қою көп
мөлшердегі шашыраңқы бағдарламалық өнімдердің пайда болуына әкелсе, қазіргі
уақытта негізгі мәселе болып ... ... ... ... ... Аталған әдістеме автоматтандыру міндетін мейлінше ... ... ... әр ... негізгі ақпараттық ресурстары бола отырып,
олармен ... ... ... ... етеді. Құжаттар барлық деңгейдегі
басқару шешімдерін қабылдау бойынша ақпараттық қолдауды қамтамасыз ... ... ... ... Құжат айналымы – ұйым жұмысын
объективті айқындап, жедел түрде басқаруға ... ... ... ... ... ... тыс көп макулатура, қажетті құжатты
ұзақ іздеу, жоғалту, екінші нұсқасын дайындау, ... және ... ... ... ... жол ... ... және өзге
мәселелер құжат айналымын тиімсіз жасақтаудың ... ... ... ... ... жайттар ұйымның жұмысын тежеу
немесе кей жағдайда ... ... ... ... мүмкін.
Тиімді құжат айналымы тиімді басқарудың міндетті құрамдас ... ... ... ... ... және ... есебін дұрыс ұйымдастыру
үшін өте маңызды.
Электрондық құжат айналымының жүйелері кәсіпорындарды автоматтандыру
жүйелерінің жаңа буынын жасақтайды. ... ... ... ... ... кең түсінігінде, кәдімгі қағаз түріндегі құжаттардан
түрлі формат пен ... ... ... дейін) және құжат
қозғалысы мен оларды өңдеу барысын құрайтын бизнес-үрдістер болып ... ... ... ... ... ... мен ... бағдарламалық құрал-саймандар шеңберінде құжат
айналымы мен барлық бизнес-үрдістерін автоматтандыруды қамтамасыз ететін
құрылымдық әрі ... ... ... ... айналымын автоматтандырудың әр алуан ақтық қосымшалары ... ... ... ... (кіріс, шығыс);
2) құжаттардың электрондық мұрағаты;
3) ОРД келістіру мен бекіту;
4) құжаттар мен тапсырмалардың орындалуын бақылауға алу;
5) ... ... ... ... ... ... (book ... басқару процедуралары тәртібінің кітапханасы;
8) іс-сапарларды рәсімдеу;
9) кәсіпорын мен оның бөлімшелерінің ішкі ... ... ... ... ... ... алу жүйесі.
Құжаттар ағымын автоматтандыру қажеттілігіне не себептер әсер етті?
(( ... ... ... ... ... құжаттарының көлемі
шекті көрсеткіштерге жетпесе де, құрылымдық бөлімшелердің ... ... ... ... басшылармен келістіру барысы
бірнеше аптаға, ал кей кездері бірнеше айға да ... орын ... ... ... пошта қызметін енгізу тізбектелген ... ғана ... ... ғана ... берген, ал қатарлас
келістіру үлкен уақыт жұмсауды талап ету ... оны ... тек бір ... ... ғана ... ... ірі өнеркісіп орындары мен билік органдарындағы құжат
айналымының көлемі шекті мәндерге жеткен ... ... ... ... ... ... яғни ... жасау қажеттілігі туды.
Аталған шара ... ... ... қойылатын жалпы талаптарды
сақтай отырып, үрдістердің өзін тиімді ету барысында олардың өтуі мейлінше
аз ... алуы ... ... ЭҚЖ-лер толығымен дараланып, тікелей кәсіпорындардың
өзінде ішкі ресурстардың күшімен жасақталды. Аталған ... ... ... ... құжат айналымының іс жүзіндегі реттелген
үрдістеріне сәйкестілігі, ұйымның ақпараттық инфрақұрылымына жалпы ықпал
ету) бір ... ... орны ... болатын: кәсіпорынның
өзінде жасақталған жүйе әдетте масштабталмайтын, ал автоматтандырылған
үрдістердің құрылымын ... іс ... ... ... ... жүйенің дамуына мүмкіндігі болмады. Осылайша алынған
ЭҚЖ ұйымды басқару үлгісімен тығыз байланыста болу салдарынан ... ... ... ... өз ... ... ... тиіс
әрекеттерді керісінше тежеп отыруына байланысты компанияның дамуы ... ... ... ... қабылданған басқару жүйесінің тиімділігі
тез төмендеп, компания басқару барысын ретке келтіріп, ұйым ... ... ете ... дұрыс ЭҚЖ жасақтау үшін күш салуға мәжбүр болған.
Аталған ... шешу ... ... ... ... ... өз ... алды. Олар барлық дерлік тапсырыс берушілердің
қажеттіліктеріне оңай сәйкестенетін әмбебап ЭҚЖ жасақтауды ... ал ... өзі екі ... тұрды: бірінші кезеңде компания ЭҚЖ-ның
бірыңғай негізін жасақтаса, екінші кезеңде енгізу әрекеті, яғни ... ... ... қажеттіліктеріне қарай келтіру жүзеге
асырылды. Аталған әдістеме ақтық ... ... ... ... ... ... ... жүйені
ұйымдастырушылық және функционалды масштабтау мүмкіндіктерін қамтамасыз
етті [2].
2. Функционалдылықтың дамуы
XX-ғасырдың ... ... ... ... ... ... өзгере бастады: Ресейге басқару тиімділігін әдістемелік жағынан
көтеруге мүмкіндік берген жаңа бағыттар пайда болды. ... ... ... ал ... бірге басқарудың үрдіс тәсілі түсініктері ... ... ... ... өз ... ... ... WorkFlow түсінігі келді. Ол ... ... ... ... ... ... жұмыс ағынын білдірді. Қазіргі
заманғы ЭҚЖ ... ... ... қарай бір уақытта жаңа әдістемелік қадам
ретінде тез өсіп бара жатқан компаниялардың қажеттіліктеріне қарай тез ... ... ... беретін үрдісті-бағдарлы қозғалтқыштар
(WorkFlow-engines) өткізуді бастады. Аталған жүйелер үшін ... ... ... (IBM Lotus, ... ... ... ... – enterprise content management (кәсіпорын ақпаратын басқару) түсінігін
енгізді. Әдістемелік ... ЕСМ ... ... ЭҚЖ ... олардағы
құжат пен оның ... ... ... ... анық ... бойынша ерекшеленді. Құжаттар контентімен ЕСМ жүйесі оның
метамәліметтері, яғни ұйым үшін ... бір ... бар ... ... ... Атап ... шығыс хаты үшін метамәліметтер ретінде
адресат, қол қойған күні, қол ... ... ... ... ... ... мен ... алу туралы мәліметтер алынған.
WorkFlow-ды қолдану барысы электрондық құжат айналымы жүйесін
пайдаланған ... ... ... ... ... едәуір сәйкестілігі мақсатында оны үздіксіз өзгертуді ... ... ... Бұл өз ... алға ... ... екені сөзсіз.
Сурет 10. Электрондық құжат айналымының жүйесі
Шешімдер архитектурасы да өзгерді: егер ... ЭҚЖ екі ... ... - қосымша) тұрған болса, 2005 жылға таман үш буынды
архитектура МББЖ - ... ... - ... ... ... іс
жүзіндегі стандарты болып қалыптасты, ал ЭҚЖ жеткізу тендерлерін жүргізген
ұйымдар жүйелік архитектураға дәл осы ... ... ... ... ... ... ... кезеңнің қолайлы экономикалық ... ... ... ... ... және нарыққа ЭҚЖ-ның жаңа ... ... ... ... Осы ... ... нарығы мен таяу шетел
нарықтарында жұмыс істейтін ЭҚЖ өндірушілер ортасы қалыптасты.
3. Жайғастыру мен ЭҚЖ-нің осы күнгі функционалдылығы
Бірлескен ... ... мен ... ... ... негізінен орта және ірі кәсіпорындардың ақпараттық ресурстарын
басқаруға арналған шешімдер болып табылады. Аталған қатпарланудың ... осы ... ... билетінің» едәуір қымбат бағасы болып табылады.
Толымды, сапалы және ... ... ... ... ... ... алу, оны ... заманғы ақпаратты криптографиялық қорғау
құралдарымен қамтамасыз ету, сонымен ... ... ... ... ... ... мен өзге ... тарту бірлескен
контентті басқарудың ЭҚЖ секілді күшті құралын алу ... ... ... жеке ... мен ... ... ... едәуір үлкен шығынға ұшырауға мәжбүр болған. Осылайша, ЭҚЖ тек
ірі компаниялардағы басқару барысын ... ... ... ... ... ... ... құрылымдар бұл енгізуден
мейлінше қайтарымды қамтамасыз еткен болатын.
ЭҚЖ функционалдылығының дамуы басқарудың құжатты бағдарланған тәртібі
көбірек ... ... ... ... ... қолданысқа енді.
Қазіргі уақытта осы заманғы ... іс ... ... ... ... ... табылады:
жалпы іс жүргізу - кіріс құжаттары мен азаматтардың ... ... ... мен ... ... ішкі және ұйымдастырушылық-жарлық
етуші құжаттар, тапсырмаларды орындау барысын бақылауға алу;
кадрлық іс жүргізу - ... ... ... және ... қызметкерлерді іссапарға жіберу, жоспарлы және өзге нысандағы
демалыстар беру ... ... ... ... ... жеке ... ... регламенттелген саласы. Аталған жүйелер кадрлық іс
жүргізудің бекітілген барлық нысандарын ... ... ... ... ... ... бұйрық (ф. Т-1), еңбек ... ... ... (ф. Т-8, Т-8а), ... ... ... ... бұйрық (ф. Т-5), қызметкердің жеке картасы (ф. Т-2, Т-2ГС, Т-2МС),
штаттық кесте (ф. Т-3), демалыс кестесі (ф.Т-7);
клиенттермен ара ... ... - CRM ... ... ... өте ... алмағанда, қазіргі уақытта
салыстырмалы дәрежеде барлық ЭҚЖ-де жүзеге ... 11. ... ... ... құжат айналымының жүйесі
мұрағаттық іс жүргізу - ұйым құжаттарының өмірлік циклын аяқтайтын
жеке іс ... ... ... ... және келесі тәртіпті ұстанады:
бекітілген ... ... ... ... істерді мұрағаттық сақтауға
беру, құжаттар мен істердің құндылығын анықтау сараптамасы, ұйым, ... ... және ... үшін ... жоқ ... мен құжаттарды
жою, бөлек істерді ... ... ... ... мұрағаты)
құрылымдарына сақтауға беру;
алқалық жұмыс - ... ... ... ... отырыс,
директорлар кеңесі, акционерлер жиналысы секілді қызметін құжаттармен ... ... ... береді. Сонымен бірге, күн тәртібі
(жоспарлы құжаттар) мен ... ... ... ... және ... жүзеге асыруға көмектеседі;
4. Электрондық құжат айналымының жүйесі қызметінің принциптері
Электрондық құжат айналымы ... ... ... ... құжат айналымы технологияларын пайдалану барысында
ақпаратты қорғау өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Аталған ... ... ... және ... ... Бағдарламалық-техникалық шараларға Федералдық үкіметтік
байланыс пен ақпарат агенттігінің (ФҮБАА) ақпаратты ... ... ... ... айналымының үрдістерін ... ... ... ... ... ... айналымының
арнайы регламентінің қызметін автоматты түрде орындау жатады. Аталған жүйе
қатысушылардың ақпарат алмасу ... ... бере ... олардың
арасында болуы мүмкін даулы жағдайларды шешуге мүмкіндік береді.
Салық органдары мен өзге ұйымдар ... ... ... ... ... қызмет көрсетулерін, мәселен, электрондық поштаны
пайдаланумен ғана шектелмеуі тиіс. Себебі, аталған әдістемені жүзеге ... ... ... ... ... ... ... файлды кәдімгі электрондық пошта арқылы
қабылдаған кезде, аталған файлды шындығында оны дайындауы тиіс ұйымның ... ... ... тексеріп қарау мүмкін емес. Сонымен
бірге, алынған файлдың жіберу ... ... ... ... да
кепілдік беруге болмайды. Ал бұл құпия ақпаратты құрайтын ... жол ... ... ... ... өзгертулер енгізуге болады, ал
бұл өз алдына ақпаратты жіберуші мен қабылдап алушы арасында даулы жағдайға
әкеліп соқтыруы мүмкін.
Сонымен ... ... ... мерзімінің растауы (құжаттың екінші
данасындағы мөртабан немесе анықтама түрінде) болмаған жағдайда, екі жақтың
хабарламаны ... ... ... ... мүмкін.
Осылайша, электрондық құжат айналымы жүйесінде арнайы технология
қолданылып, келесі шарттарды қамтамасыз етуі ... жүйе ... ... құжаттардың мазмұнын үшінші бір
тұлғалардың оқып ... ... ... ... ... абоненттерді міндетті түрде
идентификациялау;
3) электрондық құжаттарды рұқсат етілмеген ... ... ... ... даулы жағдайларды әдепті және сыпайы шешу.
Аталған бағдарламалық ... ... ... ... ... ... ... бастапқы үш мәселе криптографиялық ақпарат қорғау
құралдарын пайдалану арқылы, ал ... - ... ... ... ... ... құжат алмасудың арнайы ... ... ... ... ... ... маңызды механизмдері қатарына шифрлеу
мен электрондық цифрлы қол (ЭЦҚ) жатады. Аталған екі механизм құжаттары бар
компьютерлік ... ... ... ... ... қазіргі заманғы электрондық құжат
айналымы ... ... ... негізгі жүйелері ... ... ... ... ... ... ... әр
абоненттің байланысқан ашық және жабық деп аталатын екі жұп кілті болады.
Компьютердегі мәліметтерді ұсыну ... алып ... екі ... ... ... ашу, ... ... қолмен және аталған
қолды тексерумен қамтамасыз ету үшін тиісті бағдарламамен ... ... ... ... ... бір ... ... ашық кілті арқылы шифрленген
құжатын тек сол кілтке ... жұп ... ... бар ... ... ... аша ... принципке негізделіп іріктелген. Өзінің жабық
кілтін ... ... ... ... ал ашық кілт ... ... ... арасында таралады. Осылайша, электрондық хат жолдаушы
құжатты әлдебір абоненттің ашық кілтімен ... ... ... ... абоненттің өзі ғана оқи алады. ... ... ... қабылдап
алушыдан басқа бөтен тұлғалардан жауып, сол арқылы ең ... ... - хат ... ... ... ... ... пайдалану өзге екі міндетті ... ... ... бір ... растап, мазмұнын бұрмалаудан қорғайды.
Құжатты «қол қою» жұмысын ... ... оның ... ... ... Нәтижесінде мәтінге құжат мазмұны мен авторының жабық
кілті жөніндегі ақпараты бар ... ... Егер бұл ... ... ... бар хат ... ... алса, онда ол электрондық цифрлы қолды
талдау бағдарламасын ... ... ... екі ... анықтай алады:
1) қол шындығында авторға тиесілі (пайдаланған жабық кілт тек ... ... ... қол ... ... ешқандай өзгертулер енгізілген жоқ
(әйтпесе мәтін мен қол арасындағы сәйкестілік жоғалады).
Сонымен бірге, жүйе барлық қатысушылардың ... бір ... ... ... ... регламентін орындауды қарастырады.
Регламент, мысалға, электрондық ... ... ... оператордың
(ақпараттық делдал) болуы қарастырылған жағдайда, құжатты жіберу мерзімі
ретінде құжат ... ... сол ... ... пошта
серверіне жеткен мерзімді белгілеуге болады. Регламентің өңдеу ... ... ... ... ... ... растайтын
электрондық құжаттар мен жолдау уақыты жөнінде мәліметтер жеткізеді.
Осылайша, электрондық ... ... ... ... − бұл ... өзге қатысушылардың ... мен ... ... сонымен бірге, қандай да болсын сыртқы әсерлерден ... ... ... құжат айналымының регламенті
Электрондық құжат айналымының регламенті жүйе мақсаттары және қызмет
ету шеңберінде қатысушылардың өзара қарым-қатынастары мен ... ... ... ... және жүйе ... Оған қолдау көрсету үшін электрондық құжат айналымының жүйесі
жасақталады.
Салық және ... ... ... ... ... ... дайындау және тапсыру жүйесі (кейіннен - ЭОКС жүйесі) деп
салық төлеушілер, салық органдары мен операторға (немесе оның ... ... ... ... ... мен жүйе
қатысушыларының өзара қарым-қатынастарын реттейтін құжаттар жиынын айтады.
ЭОКС жүйесінің негізгі қызметі салық төлеушілер мен ... ... ашық және ... ... ... ... асыру, сонымен бірге,
бухгалтерлік пен ... ... ... ... ... ... орындау барысын құрайтын электрондық цифрлі ... ... ... ... ... ... электрондық түрде байланыс арналары арқылы дайындау және
тапсыру жүйесін енгізу салық органдары қызметкерлерінің қабылдау, ... мен ... ... ... уақытты қысқартуға мүмкіндік береді.
Жүйедегі электрондық құжат айналымының регламенті ... ... ... ... РФ СҚМ ... мекен-жайына жіберу үшін,
оператордың электрондық пошта серверіне келіп түскен ... ... ... ... төлеуші мен салық инспекциясына электрондық пошта
арқылы аталған есептілікті тапсыру ... ... ... ... ... ... жіберіледі (пошта арқылы жіберілген есептілігі
бар конверт тізімдемесінде жіберу ... ... ... ... ... ... ... салық төлеушіге өзімен жіберілген
есептілік файлының келіп түскені мен оның СҚМ инспекциясымен өңделгендігін
растайтын заң ... ... ... құжат жіберіледі (салық
төлеушіде қалатын құжаттың екінші данасында инспекцияның «қабылданды» деген
мөртабан теңдесі). Регламент рәсімдері хат ... ... ... әр ... тыс ... үшін ... ... береді.
3.6 Салық төлеуші тарапынан электрондық құжат айналымының тәртібі
Заң күші бар ... ... ... ... ... ... дайындағаннан кейін, өзінің жабық кілті арқылы электрондық цифрлі
қолмен бекітіп, өзі ... ... ... ... ашық кілтін
пайдалана отырып құжат мазмұнын ... ... да, сол ... ... ... ... салық төлеуші екі жауапты хабарлама ... ... екі ... ... қолмен (салық төлеушінің өз ЭЦҚ мен
салық инспекциясының ЭЦҚ) ... нақ сол ... ... ... ... ... ЭЦҚ-мен салық төлеушіге аталған электрондық
құжатты алу фактісін растайды. Бұл өз ... ... ... ... нақ сол ... ... көрсетеді.
Салық төлеушінің жұмыс орнында хабарлама автоматты түрде ... ... ... ... дұрыстығы тексеріледі, ал хабарламамен
бірге келген құжат компьютерде сақталады. ... ... ... құжатты
даулы жағдайлар туындаған кезде, мәселен, салық ... мен РФ ... ... ... ... түрліше ұғынған сәтте, пайдалану
мүмкіндігімен жеке мұрағатына сақтағаны дұрыс.
Екінші хабарлама ... ... ... ... инспекциясының ЭЦҚ-
мен бекітілген есептілік файлының кіріс бақылау хаттамасы болып ... ... ... ... ... ... оны өз ... бекітіп,
инспекцияның мекен-жайына қайта жолдайды да, екі ЭЦҚ-мен (өзінің және салық
инспекциясының) бекітілген файлды мұрағатта ... ... ... ... ... ... мерзімі мен
уақытын көрсете отырып, шифрленген электрондық құжаты бар хабарламаның
келгендігін ... ... ... ... ... ... ... растау дайындап, өз ЭЦҚ-мен бекітеді де, салық ... ... ... ... ... ... Оператор өз ЭЦҚ-мен салық
төлеушінің есептілікті тапсырған уақыты мен мерзімін растайды.
Оператордың растауын алған салық төлеуші тәулік ішінде оны өз ... ... ... ... ... да, екі ... (өзінің
және салық инспекциясының) бекітілген файлды мұрағатта сақтайды.
Оператор салық төлеушіден келген бір ... ... мен ... ЭЦҚ-мен бекітілген растауды мұрағатта сақтауы тиіс.
Салық төлеуші оператор ... ... ... ... ... ... ... мәлімдеуі керек. Салық төлеушімен
инспекциядан келген хаттамада ... ... ... ... ... айтылған болса, онда салық төлеуші ... ... ... ... ... ... қайталауы қажет.
3.7 Қатысушылардың даулы жағдайларды шешу бойынша әрекеттері
Электрондық құжат айналымының ... ... ... ... салық
инспекциясы) бір электрондық құжаттың мазмұнын түрліше ұғынуына ... ... ... ... дауды шешу үшін құрылған комиссия
тараптармен ұсынылған құжаттардың мұрағаттық көшірмелері (екі тараптың ЭЦҚ-
мен бекітілген) ... ... ... соның негізінде берілген
құжаттағы әр тараптың ЭЦҚ-ның дұрыстығы жөнінде шешім шығарылады.
Тараптар электрондық құжаттың ... ... ... ... ... ұғынумен байланысты даулы жағдай туындаған кезде, құжаттың
шынайы келу ... ... ... ... және ... ... ЭЦҚ-
мен бекітілген растаудың мұрағаттық файлдары негізінде шығарылады [2].
4 Экономикалық бөлім
Мекеме қызметіне ақпараттық ресурстарды ендіру ірі көлемдегі ақшалай
және ... ... ... ... ... ендіргеннен кейінгі нақты ... ... ... ... субъективтік сипатта болып, ақшалай
көріністегі сандық ... қиын ... ... ендіру тиімділігін шығындар ... ... жету деп ... ... бұл ... ... ... нәтижесінің жүйені сатып алу, ... жете ... ... ... шығындармен салыстыру деген сөз.
Ақпараттық жүйені ендіру тиімділігін бағалау – ... ... ... бағалауға мүмкіндік беретін көрсеткіштер жүйесі.
Экономикалық тиімділікті есептеу әдістемесі ретінде міндетті шешудің
екі нұсқасын салыстыру әдістемесі ...... ... осы ... ... ... ... алуды қолмен жүргізу) және ... ... ... ... ... тиімділігі екі құрамдас бөліктен жасақталады:
1) Жанама әсер – мәселен, табыстың өсуі, үлкен ... ... ... ... ... ... шикізат пен
материалға кететін шығындарды азайту, ... ... ... ... және т.б. сипатталады.
2) Тура әсер – еңбек, құн ... ... ... ... ... еңбек шығындарының абсолюттік төмендеуі (∆Т):
∆Т = Т0 – Т1, (1)
мұндағы Т0 – ақпаратты ... ... ... ... кететін еңбек
шығындары;
Т1 – ақпаратты ұсынылған нұсқа бойынша өңдеуге кететін
еңбек
шығындары.
2) еңбек шығындарының салыстырмалы төмендеуінің коэффициенті (КТ):
КТ = ∆Т/ Т0*100% ... ... ... ... ... ... ... өнімділігінің артуы
(ҮТ):
ҮТ = Т0/Т1 ... ... ... құн шығындарының абсолюттік төмендеуі (∆С):
∆С = С0 – С1, ... С0 – ... ... нұсқа бойынша өңдеуге кететін құн
шығындары;
С1 – ақпаратты ұсынылған нұсқа бойынша өңдеуге кететін құн
шығындары.
2) құн шығындарының салыстырмалы ... ... ... = ∆С/ С0*100% ... құн ... ... ... (ҮС):
ҮС = С0/С1 (6)
Қарастырылған көрсеткіштерден басқа жобаның ... ... ... ақпаратты машиналы өңдеу жобасын ... ... ... ... ... = ... ... КП – ақпаратты машиналы ... ... ... ... ... және ... Бір ... шығындар келесі формула
бойынша есептеледі:
КП = СПРОЕКТ + СПРОГР + СОТЛ + ... ... ... ... ... ... ... есептеледі:
1) есептеу машиналарын қолдануды ескере отырып, бір і құжатты (Тоі) көп
еңбек жұмсалатын өңдеудің сағаттық көрсеткіші.
Аталған ... ... ... Кесте 1 қолданылады:
Кесте 1 Қолмен жасалатын операциялардың еңбек қажеттілігін ... ... ... |Өндірудің шарттық белгісі|Өңдеудің орташа |
| ... | ... ... ... ... |Нз |5 600 ... және ... ... |Нс |600 ... ... |Ну |210 ... ... |Нд |170 |
2) ... ... ... еңбек шығындары келесі формула бойынша
есептеледі:
N
To = ∑ Toi * ... = ... ni – ... ... қолмен өңделетін құжаттар саны;
N – құжат түрінің (атауының) саны;
Қалған әрекеттердің көп еңбек ... ... ... ... ... ... шығыны мен орташа сағаттық өңдеу нормаларының тиісті
мәндері қолданылады.
3) қолмен ... ... ... ... ... = р * То * (1+ Kg) ... р – ... теңге көрінісіндегі сағаттық тарифтік ақысы;
Kg – қосымша ... ... ... ... ... қаражат, жанама және үстеме шығындарды ... ... 0.53 - 0.85 ... ... өңдеу барысында келесі көрсеткіштер есептеледі:
1) әрекеттің көп еңбек қажеттілігі:
Tij = Qj / Hj ... ... ... ЭЕМi = tмч ... ... Tij, T ЭЕМi – j-ші операцияның сәйкесінше ЭЕМ-де өңдеу
барысындағы көп еңбек қажет ету;
Qj – j-ші операциядағы ... ... – j-ші ... орташа сағаттық өндіру шамасы;
tмч – есепті ЭЕМ-де шешудің машиналық уақыты.
2) операторлардың еңбек ... = Рj * Tij ... ... өзге ... = Сзj * Kgj ... басқа)
(14)
4) машиналар амортизациясының құны:
Саj = аj + Tij ... ... ... ... = Сзпj + Сgj + Саj (ЭЕМ-нан ... = Цмч * tмч ... Сзпj, Сgj, Саj – ... ... ... ақысы, өзге
шығындар мен j-ші операциядағы амортизацияның құны;
Рj – операцияның сағаттық тарифтік ...... ... ... әлеуметтік сақтандыруға
бөліп шығарылатын қаражат, жанама және ... ... ... (әдетте 0.6 - 0.8 аралығында болады);
аj – амортизацияның сағаттық сомасы;
Cj, CiЭЕМ – ... j-ші ... және ... ... ... құндық шығындар;
Цмч – ЭЕМ-ң машиналы сағат бағасы.
6) машиналы өңдеу барысындағы еңбек шығындары (Тi):
М
Тi = ∑ Т ij (ЭЕМ ... = ... М – ... ... ... ... ... құндық шығындар (Сi):
М
Сi = ∑ С ij (ЭЕМ ... = ... М – ... ... аталған көрсеткіштердің формулаларын келтірейік. Жылдық
экономикалық тиімділік деп жылдық үнем ... ... ... мен ... айырмасын айтады:
Э = ∆С – К * Ен, (20)
Мұндағы Э – ... ... ... ...... үнем ... жылдық өсім) (тг.);
К – бір мерзімдік шығындар (тг.);
Ен – капиталды салымдар тиімділігінің нормативтік
коэффициенті (Ен – ... ... ... ең ... одан төмен көрсеткіштер лайықсыз. Ен мәні 0,2-ге тең). К * Ен
туындысы ... ... ... тиіс ... пайда ретінде
қарастыру қажет.
Капиталды шығындар тиімділігінің коэффициенті – жылдық ... ... ... ... ... мен ... ... күрделі
шығындарға қатынасын айтады:
Ер = ∆С : К, (21)
Мұндағы Ер – капиталды шығындар тиімділігінің коэффициенті.
Ақпаратты ... ... ... ... ... кететін
шығындардың өтімділік мерзімі деп ақпараттық жасақтау мен ... ... ... ... ... ... жылдық өсіміне)
қатынасын айтады:
Т = К : ∆С (22)
Мұндағы Т - ақпараттық шығындардың өтімділік мерзімі (ай).
Құрал-жабдықтарды экстенсивті ... ... деп ... іс жүзіндегі жұмыс сағаты санының оның жоспар бойынша жұмыс
сағатына қатынасын айтады:
Кэкс = Тф : Тпл ... Кэкс – ... ... пайдалану коэффициенті;
Тф – құрал-жабдықтардың іс-жүзіндегі жұмыс уақыты;
Тпл – кәсіпорынның жұмыс тәртібіне ... ... ... ... ... шығындар төмендеуінің көрсеткіші келесі формула
бойынша есептеледі:
∆С = Ср − ... ∆С – жыл ... ... ... ... ... – қолмен есепке алу барысындағы эксплуатациялық құндық
шығындар шамасын бағалайтын көрсеткіш;
Са – автоматтандырылған ... алу ... ... ... ... ... ... еңбек шығындары төмендеуінің көрсеткіші:
∆Ттз = Тр – Та ... ... – жыл ... ... шығындары төмендеуінің көрсеткіші;
Тр – қол еңбегі барысындағы жылдық еңбек шығындарының
көрсеткіші;
Та – автоматтандырылған еңбек барысындағы жылдық еңбек
шығындарының көрсеткіші.
Жоғарыда берілген жалпылау көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ала есептеуді қарастырады.
Бір мерзімдік шығындар (К,тг.) Кесте 2-де берілген.
Кесте 2 Бір мерзімдік шығындар
|Шығындар баптары ... ... ... (тг.) ... ... жасақтау |1 |38 400 ... ... және іске қосу | |9 600 ... | |48 000 ... шығындар (Ср, Са, айына тг.).
С = Сзп+Снр+Са+См+Сиб (24.1)
Мұндағы С – құндық ... ... ... ... ... – еңбек ақы шығындары;
Снр – еңбек ақы шығындарының туындысы ... ... ... ...... ... мен бағдарламаға кететін
амортизациялық бөлектеу шамасы;
См – материалға жұмсалатын шығындар;
Сиб – ... ... ... жұмсалатын шығындар.
Берілген формуланы белгілі бір жағдай мен қолда бар мәліметтерге сәйкес
оңайлатайық: С = Сзп+Снр+Са+См, ақпараттық ... ... ... алып ... ... ... ... құнын есептеу мысалы Кесте ... 3 Ай ... ... ... ... ... мысалы
|№ |Шығынның құрамдас бөліктері |Қол ... Ср тг. ... |
| | | ... Са тг. |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... ... ... |
| |ЕСН ... ... ... |
|2 ... ... 30%-Снр ... ... |
|3 ... 20% - Са |- |166-67 |
|4 ... - См |150,00 |70,00 ... ... ... ... ақыға 2 құрамдас бөлік кіреді: еңбек ақы мен ... 30% ... ... ақы ... ... ... 20% күрделі (бір
мерзімдік) шығындардың 12 айға қатынасымен есептеледі.
Содан соң жылдық үнем ... ... ... төмендеуін есептеуге
болады (25 формула).
∆С = 22786,80−15327,87=7 458,93 айына;
∆С = ... ... соң ... ... тиімділікті есептейміз (20 формула):
Э=89507,16−10 000*0,2=87507,16 тг.
Капиталды шығындар тиімділігінің коэффициенті (21 ... ... ... ... ... (22 ... яғни 1,32 ай.
Құрал-жабдықтарды экстенсивті пайдалану коэффициенті (23 формула):
Қол еңбегі барысында Кэкс=5:8=0,625
Автоматтандырылған еңбек барысында ... ... ... ... ... ... ... шығындарының төмендеу көрсеткіші жүзеге асырылатын
операциялардың ең төменгі шамасынан шыға отырып есептелуі мүмкін.
Кесте 4 Жыл ішіндегі көп еңбек ... ... ... мен ... және автоматтандырылған есепке алудағы айырмашылықтарын есептеу
|Жыл ішіндегі |Жыл ... қол |Жыл ... ... |
|операциялар саны |еңбегі, сек - Тр |автоматтан-дырылған еңбек, |сек. - ∆Т |
| | |сек - Та | ... |43 200 |720 |42 480 ... сек. | | |42 480 ... сағ. | | |11,800 ... ... ... көрсету, операциялар) бірлігінің көп еңбек
қажеттілігі деп i-ші өнім түрін дайындауға кететін ... ... ... ... ... ... ... өндірісіне қатынасын айтады.
Тё = Вр : Кол (25.1)
Мұндағы Тё – көп еңбек қажеттілік;
Вр – операциялар уақыты;
Кол – ... ... айда ... ... ... бір рет ... енгізудің өзінде
көп еңбек қажеттілік мәні 11 сағатқа төмендейді.
Жылдық үнем 75 955,008 тг-ні құрайды. Жүйенің ... 0,11 ... 1,32 айды ... ... ... ... ... Құрал-
жабдықтарды пайдалану экстенсивтілігінің коэффициенті 0,125-ке көтеріледі.
Ең ... ... ... көп еңбек қажеттіліктің төмендеуі жылына 11
сағатты құрайды.
Жергілікті атқару органдарының ақпараттық жүйелері аймақтың тіршілік
әрекеті, ... ... ... бойынша жедел ақпарат ... ... ... мен ... ... үшін ... қызметін атқаруы, құжаттардың электрондық нысандарына рұқсатты
қамтамасыз етуі, сонымен бірге, ... ... ... ... ... және т.б. секілді қызмет көрсетулері тиіс [12].
5 Жалпы еңбек қорғау талаптары
1.1. Осы нұсқаулық дербес компьютер пайдаланушылар үшін ... ... ... ... ... ... ... бар, дербес
компьютерді пайдалану нұсқаулығын оқып танысқан, электр ... ... ... ... ... ... ... пен жұмыс орнындағы еңбек
қауіпсіздігі нұсқаулығын, сонымен бірге, электр ... ... ... тобы ... ... мен ... тексеруден өткен тұлғаларға рұқсат
етіледі.
1.3. Дербес компьютер пайдалану барысында қызметкерге келесі қауіпті
және зиянды өндірістік факторлар әсер етуі ... ... ... ... ... ... деңгейдегі орнықты тоқ;
- ауаның төмен деңгейдегі ионизациялануы;
- тұрақты физикалық жұмыс көптігі;
- көз анализаторларының зорығуы.
1.4. Дербес компьютермен ... ... ... ... ішкі ... ... осы Нұсқаулық пен электр және өрт сөндіру
қауіпсіздігінің ережелерін пайдалану Нұсқаулығының талаптарын орындау;
- компьютердің ... ... ... мен оны ... ... ... компьютермен жұмысқа тән болуы мүмкін зиянды өндірістік ... және ... ... ... ... ... өткірлігінің төмендеуі, т.б.) білу;
- жұмыс басшысына немесе техникалық қызметкерлер тобына компьютермен
жұмыс ... ... ... ... ... ... түскен тұлғаларды электр тоғы әсерінен босату тәсілдерін
және оларға алғашқы көмек көрсету барысын білу;
- өрт сөндіру ... ... мен ... ... ... білу;
- жұмыс орнын таза ұстау;
- қызмет түрі мен санатына байланысты, еңбек және демалыс режимдерін
сақтау.
1.5. ... ... бар ... орны ... әсіресе сол жақтан,
болмаса жанынан түсетіндей болып орналасуы қажет. Күн ... ... жөн. ... ... ... ... ақ ... тудырмай, экран
жарығын өршітпеуі тиіс.
1.6. Дербес компьютерлер қолданылатын ... ... ... ... ... сыртқы күнқағар, т.б. секілді реттелетін
құрылғылармен жабдықталуы тиіс.
1.7. Компьютер техникасын ... үшін ... ... ... ... жауап беруі тиіс:
- жұмыс үстелі бетінің биіктігі 680-800 мм ... ... ... ... ... ... жұмыс үстелі бетінің биіктігі 725 мм-
ді құраған жөн;
- жұмыс ... ... аяқ үшін 600 мм кем ... ... ... 450 мм кем емес және ... аяқ деңгейінде 650 мм кем емес
кеңістік болуы керек;
- жұмыс орындығы (кресло) орындық арқасы мен ... ... ... мен ... ... ... ... алдыңғы шетінен орындық
арқасына дейінгі ара қашықтығы бойынша реттелетін және ... ... ... ... бар ... ... құжаттар үшін арналған оңай
жылжитын пюпитрмен қамтылуы ... Әйел ... ... анықталған сәтінен бастап ДЭЕМ
пайдаланумен байланысты емес жұмысқа ауысуы қажет ... ... ... ... шартымен ДЭЕМ-да жұмыс істеу уақыты шектелуі тиіс (жұмыс
ауысымында 3 сағаттан артық емес).
1.9. Осы нұсқаулықты орындамағаны үшін ... ішкі ... ... ... ... немесе РФ еңбек туралы заңдар Кодексімен
анықталған жазаға тартылады.
1.2. Жұмысты бастау ... ... ... ... ... орнын әзірлеу.
2.2. Жұмыс орнындағы жарықты ретке келтіріп, экранға ақ ... көз ... ... ... ... дұрыс қосылғандығын тексеру.
2.4. Қуат көзі өткізгіштерінің дұрыстығы мен өткізгіштердегі жалаң
учаскелердің ... ... ... ... монитор мен қорғаныш экранының жерге тұйықталуының
бар екендігіне көз ... ... мен ... экранның бетін антистатикалық майлықпен
сүрту.
2.7. Үстел, ... ... ... ... ... ... пернетақта орнын, «тышқанның» арнайы ... ... ... қажеттілік туған жағдайда, ыңғайсыз ... пен ... дене ... болдырмау мақсатында, эргономика талаптарына сәйкес
жұмыс үстелі мен ... ... ... ... ... ... еңбек қорғау талаптары
3.1. Компьютерді пайдалану нұсқаулығында баяндалған жұмыс ... ... ... ... ... ... ... процессорды қуат
көзіне қосқан жөн.
3.3. Жұмыс орнынан кеткен ... ... ... ... ... ... ұзақ ... үзіліс кезінде, компьютерді
желіден сөндіріп, тоқ көзінен айыру.
3.4. Ақаулықтар пайда болған жағдайда, жұмысты тоқтату, компьютерді тоқ
көзінен ... ... ... ... талаптарына сәйкес әрекеттер
жасау). Аталған жайт жөнінде жұмыс басшысына немесе техникалық қызметкерлер
тобына хабарлау, ақаулықтар жойылғанға дейін ... ... ... ... жұмыс істейтін тұлғаларға тыйым салынады:
- компьютерді пайдалану нұсқаулығына қарсы әрекеттерді жүзеге асыруға;
- тоқ ... ... ... жүйелік блоктың (процессордың) артқы
панелін ұстауға;
- тоқ көзіне қосылған ... ... ... ... ... ... жұмыс барысында электр құрылғыларының қалқаншалары мен футлярларын
шешуге;
- шешілген футлярлар қалпындағы компьютерде жұмыс істеуге;
- жүйелік блок ... ... ... диск ... принтер
мен өзге құрылғылар бетіне ылғалдың түсуіне жол ... ... ... мен ... ... ... ашу мен жөндеу
жұмыстарын жүргізуге;
- баудан ұстай отырып, электр ашасын суыру және ... ... ... ... ... ... шылым шегуге.
3.6. Қағаздағы мәтінмен жұмыс істеу барысында, назарды бұру ... пен ... жиі ... ... ... ... экранға
мүмкіндігінше жақын орналастыру. Құжат тіреуін ... бір ... ... ... қондырған жөн.
1.4. Дербес компьютермен жұмыс барысындағы еңбек және демалыс
режимдерін ... ... Бір ... ... ... кеміту мен еңбек қауырттылығын
азайту мақсатында, жұмыс жүктемесі мен сипатын біркелкі ... жөн ... ... өзге жұмыспен.
4.2. Кәсіби пайдаланушылар денсаулығын сақтау мен тиімді ... ... ету ... ... ... ... белгілі бір
тәртіпке негізделген үзілістер белгіленуі тиіс.
4.3. Дербес компьютерді пайдалануға негізделген қызмет ... 3 ... ... ала сұратумен экран бетінен ақпарат алу;
2) ақпарат енгізу;
3) компьютермен тілдесу ... ... ... Бұл ... негізгі жұмыс ретінде жұмыс ауысымы немесе жұмыс күні бойына
50%-тен кем емес уақыт алатын жұмысты ... ... түр үшін ... ... ... мен ... сәйкесінше
санаттары белгіленеді: А тобы үшін – ... ... ... ... ... саны ... (аталған сан ауысым бойына 60 000 белгіден
аспауы тиіс); Б тобы үшін – жұмыс ауысымы ішінде оқылған ... ... ... саны ... (олардың саны ауысым бойына 60 000 белгіден
аспауы тиіс); В тобы үшін – ... ... ... копьютермен тікелей
жұмыстың жалпы уақыты (ол ауысым бойына 6 сағаттан аспауы тиіс).
Компьютерді пайдалану қарастырылған сегіз сағаттық жұмыс барысында ... ... ... ... ала сұратумен экран бетінен ақпарат алуға ... ...... ... ... ... 2 сағаттан соң және түскі
демалыстан кейін 2 сағаттан соң ... әр ... ... ... 15 ... кем емес ... ... ақпарат енгізу жұмысы үшін - жұмыс ауысымы ... ... ... соң және ... ... ... 1,5-2 ... соң, әрқайсысы
15 минуттан кем емес уақытқа созылатын немесе әр ... ... ... ... кем емес ... ... компьютермен тілдесу режиміндегі шығармашылық жұмыс үшін -жұмыс
ауысымы басталғаннан бастап 1,5-2 сағаттан соң және ... ... 1,5-2 ... соң, ... 20 ... кем емес ... немесе әр жұмыс сағаты сайын 15 минуттан кем емес ... ... ... ... ... ... ... екі сағаттан
аспауы тиіс.
4.4. Жүйкелік-сезімдік қауырттылықты, көз және ... ... ... ... реттелген үзілістер барысында санитарлық ... ... ... ... ... орындаған жөн (№ 1 ... ... ... ... ... компьютермен жұмыс істейтіндерге
реттелген үзілістер барысында және жұмыс уақыты соңында арнайы ... ... ... ... ... ... еңбекті қорғау талаптары
5.1. Қуат көзінің өткізгіштерін жұлу, тұйықталудың ... мен ... ... ... ... пайда болуы кезінде құрылғыларды тоқ
көзінен айырып, басшыға апатты жағдай жөнінде ... ... ... жою ... ... ... Ақаулықтар жойылғанға дейін жұмысқа кіріспеу.
5.3. Жарақат алу немесе кенеттен ... ... ... дереу
басшыға хабарлап, дәрігер келгенге дейін алғашқы көмек беру немесе ... ... ... ... ... ... қорғау талаптары
6.1. Копьютерді тоқ көзінен айыру.
6.2. Жұмыс орнын қалпына ... ... ... ... көз бен қол саусақтарына арналған арнайы
жаттығулар жасау.
6.4. Жұмыс орнында еңбекті қорғауды ұйымдастыру барысында ... ... ... ... ... басшысына хабарлау.
Қорытынды
Батыс Қазақстан облысы ... ... ... ... бойынша салық басқармасы мемлекеттік кірістердің
түсуін қамтамасыз ету саласындағы мемлекет басқару мен ... ... ... ... ... ... ... толық көлемде және уақытында ... ҚР ... ... ... ... ... ... Салықтық төлемдердің уақытында
жүргізілуі мемлекеттік бюджет кірісінің ... ... ... ... ... «Электронды құжат айналым жүйесін жасау БКО
«Салық комитеті» ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін береді.
Мен Салық басқармасындағы Delphi арқылы программа ... ... ... ... ... РНН, және ... ... ақысы жазылады.
Жүйенің іске асырылуы Borland Delphi құралдар ортасын қолдану арқылы
жасалды. Программаны жазу кезінде ... ... ... ... ... ... ... жаңа Delphi сияқты ақпаратты көрсету мен өңдеу
көпфункционалды орталарына модельдеу ... ... ... ... мен типі ... операторлардың болашақтағы
қызметінің ерекшеліктерін көрсету, интерфейстің ... ... ... айқындауға және т.б. мүмкіндік
береді. Жүйенің ақпараттарын ... мен ... ... ... ... тұрғыда қолдану кең масштабқа ие. Бұл программа басқаларға
қарағанда әлдеқайда жақсы. Осы дипломдық ... Delphi ... ... ... мен ... ... ... жұмыс өзіне қойылған барлық талаптарға толықтай жауап
береді. Ол жоғарғы деңгейдегі Delphi ... ... ... өңделіп,
жобаланды. Жалпы мәліметтер базасын құруда Delphi ортасының мүмкіндіктері
өте мол. Осы программалау тілі ... біз ... жаңа ... ... ие ... ... тізімі
1. А.Д.Хомоненко, В.М.Цыганков, М.Г.Мальцев ‹‹Базы данных учебное
пособие››− М.: ... ... ... 2002г.
2. А. Пахчанян «Внедрение систем электронного документооборота».
3. Бойко В.В., Савинков В.М., "Проектирование баз данных и ... – М.: ... и ... 1989. – 351 ... ... Е.Қ., ... Б., ... А.Б «Жаңа информатика
технологиялары» Алматы, 2001.
5. Вендров.А.М. Проектирование программного обеспечения ... ... ... – М.: Финансы статистика, 2002. – 368
c.: ил. – (Прикладные информационные технологии).
6. Вендров А.М. CASE-технологии. ... ... и ... ... ... – М.: ... и статистика,
1998. – 176 с.
7. В. Гофман, А.Хомоненко Работа с ... ... в ... ... Е. И., ... А. О. ... ... информационных
технологий в сфере образования и обучения//Информационныетехнологии,
1998, №2 – с. 32-36.
9. Грабауров В. А. ... ... для ...... и ... 2002. – 368 с.: ил. – ... информационные
технологии).
10. Гольцина О.Л “Информационные технологий”.
11. Дюсенбаев А.Е «Информатика: поиск,сортировка,структуры ... ... ... А.М., ... ... жүйелер - М, 2001 ж-248б.
13. Королев М.Д. и др. Информационные ... и ... ... ... 1987 ... Компьютерная технология обучения: словарь-справочник/Под редакцией В.
Ю. Гриценко, А. М. Довгялло, А. Я. Савельева-К.: «Накова думка», ... ... Н., ... на Object Pascal. Санкт – Петербург,
1998.
16. Леонтаев В.П “Интернет энциклопедиясы” 2004, ОЛМАПРЕ.
17. Мюррей Д.Д ... ... ... ... М. ... ... Delphi. ... – Петербург, 2004.
19. Нұрғалиева Г. Қ. Электрондық оқулықтар – ... мен ... ... ... ... // ... негіздері»
республикалық журналы, №2, 2002.-2-3 б.
20. Петров В.Н.Информационные системы. Издательский дом ″Питер″, 2002г.,
688 ... ... және ... төленетін басқада міндетті төлемдер туралы (Салық
кодексі), ҚР-ның Кодексі: Нақты мәтіні: 2009ж. 1-қаңтарындағы жағдайы
бойынша - Алматы: БИКО, 2008-352 бет.
22. Сливина Н. А., ... С. С. ... ... ... ... для ... ... -1997. -
№8. - с.72-77.
23. Свириденко С.С «Қазіргі замандағы технологиялар» Москва 1990
24. Тажигулова А. И. ... ... ... ... ... технологии в Казахстане», №1,
2000, 42-43 стр.
25. Шупурта В.В ... XP ... ... и ... ... Москва,
2005г.
26. Inis @ mgd.kz.
27. http: //192.168.2.101/inisrK/InisRK.htm
28. www.salyk.kz
29. http: //ru.wikipedia.ord/wiki/Система_электронного_документооборота
Қосымша
Кодтары:
unit MainF;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, StdCtrls, MSHTML, ... SHDocVw, ... ... = string[255];
TMainForm = class(TForm)
WebBrowser1: TWebBrowser;
BackHTMLImage: TImage;
Label1: TLabel;
MediaPlayer1: TMediaPlayer;
Panel1: TPanel;
Button1: TButton;
WebBrowser2: TWebBrowser;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
procedure FormPaint(Sender: ... ... TObject; Shift: ... ... ... ... TObject; Button: ... TShiftState; X, Y: Integer);
procedure FormMouseUp(Sender: TObject; Button: TMouseButton;
Shift: TShiftState; X, Y: Integer);
procedure WebBrowser1NavigateComplete2(Sender: TObject;
const pDisp: IDispatch; var URL: OleVariant);
procedure ... ... pDisp: ... var URL, Flags, ... ... ... var Cancel: ... BackHTMLImageClick(Sender: TObject);
procedure Button1Click(Sender: TObject);
procedure WebBrowser2DocumentComplete(ASender: TObject;
const pDisp: IDispatch; var URL: OleVariant);
private
procedure WMMouseActivate(var Msg: TMessage); message ... : ... : ... : ... bTests, ... bZadanie : array [0..2] of ... array [0..2] of TBitmap;
ScrW, ScrH, ScrCX, ScrCY : ... : ... : ... : array [1..75] of ... : array [1..75] of ... : ... : byte;
CurrentLoadingTest : ... : ... : ... ExtractFileFromURL(URL : string) : string;
procedure SetFormModeMainMenu;
procedure WB_SetBorderStyle(Sender: TObject; BorderStyle: String);
procedure WB_Set3DBorderStyle(Sender: TObject; bValue: Boolean);
procedure play;
end;
const
FM_MAIN_MENU = 0;
FM_BOOK_MENU = 1;
FM_NO_MODE = ... = ... = ... = 0;
SM_MODE_1280 = 1;
var
MainForm: TMainForm;
fHTML : Text;
SoundName: string;
tFile : Text;
fSoundINI: text;
implementation
uses Math, Unit4, Unit5, Unit6;
{$R *.dfm}
{$R ImageLib.res}
procedure TMainForm.Button1Click(Sender: ... ... ... : string) : ... : word;
begin
Count := Length(URL);
repeat
Dec(Count);
until (URL[Count] = '\') or (URL[Count] = '/') or (Count = ... Count = 1 then Result := ... Count, ... Result := ... Count + 1, Length(URL) - Count);
end;
procedure TMainForm.WMMouseActivate(var Msg: TMessage);
begin
try
inherited;
if Msg.LParamHi = 516 then
Msg.Result:= MA_NOACTIVATEANDEAT;
except
end;
end;
procedure TMainForm.WB_SetBorderStyle(Sender: TObject; BorderStyle:
String);
{'none', ... ... 'solid', ... 'groove', 'ridge', 'inset',
'window-inset', 'outset'}
var
Document : IHTMLDocument2;
Element : IHTMLElement;
begin
Document := ... as ... ... then
begin
Element := Document.Body;
if Element nil then Element.Style.BorderStyle := BorderStyle;
end;
end;
procedure TMainForm.WB_Set3DBorderStyle(Sender: TObject; bValue: ... : ... : ... : ... := TWebBrowser(Sender).Document as IHTMLDocument2;
if Assigned(Document) then
begin
Element := Document.Body;
if Element nil then
begin
case BValue of
false: StrBorderStyle := ... : ... := ... := ... end;
end;
procedure TMainForm.FormCreate(Sender: TObject);
begin
RegimBook := RB_TEXT;
ScrW := 1024; ScrH := 768;
ScrCX := ScrW div 2; ScrCY := ScrH div ... := 0; ... := ... := ScrW; ... := ... := panel1;
mediaplayer1.displayrect := panel1.clientrect;
if (ScrW < 1024) or (ScrH < 768) then
begin
MessageDlg('Учебник работает только при ... ... и ... [mbOk], ... ... := TBitmap.Create; bContent[1] := TBitmap.Create;
bContent[2] := ... := ... ... := ... := ... := TBitmap.Create; bAuthors[1] := TBitmap.Create;
bAuthors[2] := TBitmap.Create;
bExit[0] := TBitmap.Create; bExit[1] := ... := ... := ... (ScrW > 1024) or (ScrH >= 768) ... := ... 'TESTS1024_UU');
bTests[1].LoadFromResourceName(0, 'TESTS1024_UA');
bTests[2].LoadFromResourceName(0, 'TESTS1024_UD');
bAuthors[0].LoadFromResourceName(0, 'AUTORS1024_UU');
bAuthors[1].LoadFromResourceName(0, 'AUTORS1024_UA');
bAuthors[2].LoadFromResourceName(0, 'AUTORS1024_UD');
bExit[0].LoadFromResourceName(0, 'EXIT1024_UU');
bExit[1].LoadFromResourceName(0, 'EXIT1024_UA');
bExit[2].LoadFromResourceName(0, 'EXIT1024_UD');
SetFormModeMainMenu;
BackForm.LoadFromResourceName(0, 'BACK1024');
end;
end;
end;
procedure TMainForm.FormPaint(Sender: TObject);
begin
begin
if ScreenMode = ... ... - 512, ScrCY - 384, ScrCX + 512, ScrCY ... ... Rect(0, 0, 1024, ... FormMode = FM_MAIN_MENU then
begin
Canvas.CopyRect(Rect(ScrCX - 512, ScrCY -189, ScrCX - 357, ScrCY -
129), bContent[0].Canvas, Rect(0, 0, 155, ... - 512, ScrCY - 129, ScrCX - 357, ScrCY ... ... Rect(0, 0, 155, 60));
Canvas.CopyRect(Rect(ScrCX - 512, ScrCY - 69, ScrCX - 357, ScrCY - ... Rect(0, 0, 155, ... - 512, ScrCY - 9, ScrCX - 357, ScrCY + ... Rect(0, 0, 155, ... ... := ... := crDefault;
BackForm.LoadFromResourceName(0, 'Back1024');
FormMode := FM_MAIN_MENU;
Repaint;
data1:= application.ExeName;
data2:= extractfilepath(data1);
webbrowser1.Navigate(concat(data2,'HTML/Title.htm'));
if ScreenMode = SM_MODE_1024 then
begin
WebBrowser1.Left := ScrCX - 357; ... := ScrCY ... := 829; ... := 613;
WebBrowser2.Left := ScrCX - 512; ... := ScrCY ... := 1024; ... := ... := ScrCX - 506; ... := ScrCY ... TMainForm.FormMouseMove(Sender: TObject; Shift: TShiftState; X,
Y: Integer);
begin
if ScreenMode = SM_MODE_1024 then
begin
if FormMode = FM_MAIN_MENU then
begin
if (X > ScrCX - 512) and (X < ScrCX - 357) and (Y > ScrCY - ... (Y < ScrCY - 129) then begin ... - 512, ... ScrCX - 357, ScrCY - 129), ... Rect(0, 0, 155, ... := ... жүйесі'; end
else begin Canvas.CopyRect(Rect(ScrCX - 512, ScrCY
-189, ScrCX - 357, ScrCY - 129), ... Rect(0, 0, 155, ... := ''; ... (X > ScrCX - 512) and (X < ScrCX - 357) and (Y > ScrCY- ... (Y < ScrCY - 69) then begin ... - 512, ... 129, ScrCX - 357, ScrCY - 69), ... Rect(0, 0, ... := ... ... end
else begin Canvas.CopyRect(Rect(ScrCX - 512, ScrCY -
129, ScrCX - 357, ScrCY - 69), bTests[0].Canvas, Rect(0, 0, 155, ... (X > ScrCX - 512) and (X < ScrCX - 357) and (Y > ScrCY - 69) ... < ScrCY - 9) then begin ... - 512, ScrCY - ... - 357, ScrCY - 9), ... Rect(0, 0, 155, 60)) ... := ... толтыру'; end
else begin Canvas.CopyRect(Rect(ScrCX - 512, ScrCY ... ScrCX - 357, ScrCY - 9), ... Rect(0, 0, 155, ... (X > ScrCX - 512) and (X < ScrCX - 357) and (Y > ScrCY - 9 ) ... < ScrCY + 49) then begin ... - 512, ScrCY - ... - 357, ScrCY + 49), ... Rect(0, 0, 155, 60)) ;
label1.Caption := 'Шығу'; end
else begin Canvas.CopyRect(Rect(ScrCX - 512, ScrCY - 9,
ScrCX - 357, ScrCY + 49), ... Rect(0, 0, 155, 60)); ... ... TObject; Button: ... ... X, Y: Integer);var
cnt : word; fHandle : THandle;
TempPass : ... : ... := ... ... = ... ... FormMode = FM_MAIN_MENU then
begin
if (X > ScrCX - 512) and (X < ScrCX - 357) and (Y > ScrCY - 189) ... < ScrCY - 129) ... - 512, ScrCY -189, ScrCX - 357, ScrCY ... ... Rect(0, 0, 155, 60));
PressButton := 1;
end;
if (X > ScrCX - 512) and (X < ScrCX - 357) and (Y > ScrCY- 129) and (Y
< ScrCY - 69) ... - 512, ScrCY - 129, ScrCX - 357, ScrCY ... ... Rect(0, 0, 155, ... := ... (X > ScrCX - 512) and (X < ScrCX - 357) and (Y > ScrCY - 69) ... < ScrCY - 9) then
begin
Canvas.CopyRect(Rect(ScrCX - 512, ScrCY - 69, ScrCX - 357, ScrCY ... ... Rect(0, 0, 155, ... := ... (X > ScrCX - 512) and (X < ScrCX - 357) and (Y > ScrCY - 9 ) ... < ScrCY + 49) ... - 512, ScrCY - 9, ScrCX - 357, ScrCY ... ... Rect(0, 0, 155, ... := 5;
end;
end;
end;
case PressButton of
1: begin
data1:= application.ExeName;
data2:= extractfilepath(data1);
webbrowser1.Navigate(concat(data2,'HTML/menu.htm'));
end;
2: begin
ShellExecute (MainForm.Handle, nil, 'C:\Program
Files\Документооборот\Документооборот\Салык толеушилер.xls', nil, nil,
SW_RESTORE);
end;
4: begin
Form5.Show;
end;
5: begin
Application.Terminate;
end;
end;
end;
end;
end.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 69 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тоғызқұмалақ8 бет
Қолма-қолсыз төлемдер15 бет
«Айданқұс» ЖШС-тің өнеркәсібі қорлары айналымына талдау жүргізу19 бет
«Су ресурстары қызметі» ЖШС-ң құжат айналымын автоматтандыру45 бет
Айналым капиталы35 бет
Айналым капиталын басқару тиімділігін талдау (“Астана трэйд интернэшнл” АҚ мысалында)64 бет
Айналым капиталының мәні мен құрлымы29 бет
Айналым капиталының экономикалык мазмұны мен негіздері112 бет
Айналым капиталының экономикалық мазмұны64 бет
Айналым қаражаттарын қаржыландыру12 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь