Стандарт- сапалыққа сенім

1 СТАНДАРТ. САПАЛЫҚҚА СЕНІМ
1.1 Әр түрлі категориялар стандарттары
1.2 Стандартты құрастыру тәртібі
1.3ИСО Халықаралық стандарттардың жасалу тәртібі.
2.1 Сапа менеджмент жүйесі
1.5 Сапа менеджмент жүйесінің принцептері
2 ӨНДІРІСКЕ САПА МЕНЕДЖМЕНТ ЖҮЙЕСІ СТАНДАРТЫН ЕНГІЗУ ЖОЛДАРЫ
2.1Өндіріс орнына сипаттама
2.2ИСО 9000 халықаралық стандартының маңыздылығы
2.3СТ ҚР ИСО 9001.2009/ ISO 9001:2008 Сапа менеджмент жүйесі стандартының негізгі ережелері
4 Сапа менеджменті жүйесі
4.1 Жалпы талаптар
4.2 Құжаттамаға қойылатын талаптар
4.2.1 Жалпы ережелер
4.2.2 Сапа жөніндегі жетекшілік
4.2.3 Құжаттаманы басқару
4.2.4 Жазбаларды басқару
5 Басшылық жауаптылығы
5.1 Басшылықтың міндеттері
5.2 Тұтынушыға қарай бейімделу
5.3 Сапа саласындағы саясат
5.4 Жоспарлау
5.4.1 Сапа саласындағы мақсаттар
5.4.2 Сапа менеджменті жүйесін құру мен дамытуды жоспарлау
5.5 Жауаптылық, уəкілеттік жəне ақпарат алмасу
5.5.1 Жауаптылық жəне уəкілеттік
5.5.2 Басшылық өкілі
5.5.3 Ішкі ақпарат алмасу
5.6 Басшылық тарапынан талдау
5.6.1 Жалпы ережелер
5.6.2 Талдау үшін кіріс деректер
5.6.3 Талдауға арналған шығыс деректер
6 Ресурстар менеджменті
6.1 Ресурстармен қамтамасыз ету
6.2 Адам ресурстары
6.2.1 Жалпы ережелер
6.2.2 Біліктілік, даярлық жəне хабардар болуы
6.3 Инфрақұрылым
6.4 Өндірістік орта
7 Өнімнің өмірлік циклінің процестері
7.1 Өнімнің өмірлік циклінің процестерін жоспарлау
7.2 Тұтынушылармен байланысты процестер

7.2.1 Өнімге қатысты талаптарды анықтау
7.2.2 Өнімге қатысты талаптарды талдау
7.2.3 Тұтынушымен байланыс
7.3 Жобалау жəне əзірлеу
7.3.1 Жобалауды жəне əзірлеуді жоспарлау
7.3.2 Жобалау мен əзірлеуге арналған кіріс деректер
7.3.3 Жобалау мен əзірлеуге арналған шығыс деректері
7.3.4 Жоба мен əзірленімді талдау
7.3.5 Жоба мен əзірленімді верификациялау
7.3.6 Жоба мен əзірленімді валидтеу
7.3.7 Жоба жəне əзірлеменің өзгерістерін басқару
7.4 Сатып алулар
7.4.1 Сатып алулар процесі
7.4.2 Сатып алулар жөнінде ақпарат
7.4.3 Сатып алынған өнімді верификациялау
7.5 Өндіру жəне қызмет көрсету
7.5.1 Өндіруді жəне қызмет көрсетуді басқару
7.5.2 Өндіру жəне қызмет көрсету процестерін валидтеу
7.5.3 Сəйкестендіру жəне бірізділеу
7.5.4 Тұтынушылар меншігі
7.6 Мониторинг жəне өлшеулер үшін жабдықтарды басқару
8 Өлшеу, талдау жəне жақсарту
8.3 Сəйкеспейтін өнімді басқару
8.4Деректерді талдау
8.5 Жақсарту
8.5.1Үнемі жақсарту
8.5.2 Түзетуші əрекеттер
8.5.3 Ескертуші əрекеттер
2.4 «Құрманғазы сервистік .дайындау орталығы» ЖШС.не СТ ҚР ИСО 9001.2009/ ISO 9001:2008 сапа менеджмент жүйелері стандартын енгізу жолдары.
Қорытынды
Стандарт, үлгіқалып(ағылш.Standard– өлшем, үлгі, өлшегіш) – басқа ұқсас нысандарды, заттарды салыстыру үшін бастапқы үлгі ретінде қабылданатын үлгі, эталон, модель; құзыретті орган қабылдаған, шама өлшемін, терминдерді және олардың анықтамасын, өнімге және өндіріс үдерістеріне қойылатын талаптарды, адамдардың қауіпсіздігін, материалдық құндылықтардың сақталуын, т.б. айқындайтын нормативтік-анықтамалық құжат; кең мағынада өзіне ұқсас басқа нысандармен салыстыру үшін қолданылатын негізгі үлгі, эталон, модель; мүдделі жақтардың келісуі негізінде дайындалған және әр түрлі іс-әрекеттің немесе оның нәтижесіне қатысы бар ережелерді, жалпы принциптерді немесе сипаттамаларды жалпыға бірдей және дүркін-дүркін пайдалану үшін белгілейтін таңылған стандарттау, метрология мен сертификаттау женіңдегі органмен бекітілген құжат.[1]
Стандарт ғылым, техника, өндіріс, практик. тәжірибе саласындағы отандық және әлемдік жетістіктерді көрсетеді және сонымен бірге оларды тиісті қызмет салаларында енгізудің директивасы болып табылады. Мемлекеттік стандарттың міндетті талаптары меншік нысандары мен идаралық бағыныстылығына қарамастан барлық кәсіпорындарға, сондай-ақ кәсіпкерлік қызметпен айналысатын азаматтарға да қойылады. Халықаралық стандарт халықаралық ұйым қабылдаған және белгілі бір саладағы негізгі талаптарды, нормалар мен ережелерді белгілейтін нормативтік-техникалық құжат болып табылады.
Стандарттаудың белгілі бір жүйесінің ішінде стандарттар мына тақырыптарға бөлінеді:
- сапа стандарты
- әлеуметтік стандарт
- білім беру стандарты
- техникалық талаптады орнататын стандарт
- еңбек қауіпсіздігі стандарты
- құжаттарды дайындау стандарты
- экологиялық стандарт және т.б.
Стандарт — бұл қағида бойынша көптеген мүдделі жақтардың елеулі мәселелерге қарсылық білдіруді сипаттайтын, келісуішлік негізінде әзірленетін және танылған органдардың бөкітетін норматитік құжаты. Бұл жалпыға бірдей және қайта пайдалану ережесі үшін стандарттаудың белгілі бір объектілердің жалпы принциптері, мінездемесі, талаптары және әдістері белгіленуі мүмкін. Сол сияқты белгілі салаларды тәртіпке келтіруді оңтайлы деңгейге жетуге бағытталады.
Республикада қолдапылып жүрген стандарттың жүйе құқықтық және әлеуметтік экономикалық мақсаттарды көздейді:
Біріншіден, заңдылық тәртіпке сәйкес тұтынушылардың және үкіметтің мүдделерін және өнімнің сапасы, қоршаған табиғи ортаны, өмір қауіпсіздігін, халықтық денсаулығын қорғауды қамтамасыз етеді.
1 Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
2 Акишев К., Дарибаева Г. Стандарттау, метрология және сәйкестікті бағалау: Оқулық. - Астана: Фолиант, 2008. - 256 бет.
3 Қажғалиев Н.Ж., Жусин Б.Т., Захан С.Стандарттау, метрология және сертификаттау негіздері Оқулық Казахстан (г. Павлодар) 2009 272
4 Рақымжанова М.Стандарттау, сертификаттау және метрология негіздері. 2-басылым. Оқу құралы
5 Акишев К.: Стандарттау, метрология және сәйкестікті бағалау: Оқулық. 2-басылым.
6 Акишев К., Дарибаева Г. Стандарттау, метрология және сәйкестікті бағалау: оқулық. 2-басылым. – Астана: Фолиант,2011. – 256 бет.
7 Крылова Г.Д. Основы стандартизации, сертификации и метрологии.: Учебник для ВУЗов. – М.: Аудит.ЮНИТИ, 1998. - 479 с.
8 Шепелев С.Н. Системы качества и конкурентоспособность продукции. - М.: РИЦ «Татьянин день», 1993 – 256 с.
9 Управление качеством: Учебник для вузов / С.Д. Ильенкова, Н.Д. Ильенкова, В.С. Мхитарян и др.; Под ред. С.Д. Ильенковой – М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1998. – 199 с.
10 http://sheriazdanov.ucoz.kz/

11 Экономика предприятия. Часть 2. Организация производства: Учебн. пособие. СПб: БИЭПП, 1997. – 202 с.
12 Международные стандарты ИСО 9000. Управление качеством продукции. М.: Изд-во станд., 2000 г.
13 Менеджмент негіздері: Оқулық (Дәрістер курсы).
2-басылым. - Астана: Фолиант, 2011.- 260 б.
14 К. Жакенов., Қ. Б. Тәмпішев., Л. М. Мақсатова. , Менеджмент негіздері. Оқу құралы.- Астана 2007
15 Шишкин И.Ф., Станякин В.М. Квалиметрия и управление качеством. Учебник для вузов. М., Изд-во ВЗПИ, 1992 г.
16 Менеджмент систем качества: Учебн. пособие /М.Г. Круглов, С.К.Сергеев, В.А.Такташов и др. - М.: ИПК, Издательство стандартов, 1997, - 368 с.
17 Международные стандарты ИСО 9000. Управление качеством продукции. М.: Изд-во станд., 1996 г.
18 TQM – XX1. Проблемы, опыт, перспективы. Вып. 1 Под ред. В.Л. Рождественского и В.А. Качалова – М.: ИЗДАТ, 1997. – 193 с.
19 Никсон Фрэнк. Роль руководства предприятия в обеспечении качества и надежности: Пер. с англ. – 2-е русск. изд. – М.: Изд-во стандартов, 1990. – 231 с.
20 Семь инструментов качества в японской экономике. – М.: Изд-во стандартов, 1990. – 88 с. (Качество, экономика, общество. Современные проблемы).
        
        1 СТАНДАРТ- САПАЛЫҚҚА СЕНІМ
1.1 Әр түрлі категориялар стандарттары
Стандарт, үлгіқалып(ағылш.Standard - өлшем, үлгі, өлшегіш) - басқа ұқсас нысандарды, ... ... үшін ... үлгі ... ... үлгі, эталон, модель; құзыретті орган қабылдаған, шама өлшемін, терминдерді және олардың анықтамасын, өнімге және өндіріс үдерістеріне ... ... ... ... ... ... ... т.б. айқындайтын нормативтік-анықтамалық құжат; кең мағынада өзіне ұқсас басқа нысандармен салыстыру үшін қолданылатын негізгі үлгі, эталон, модель; мүдделі ... ... ... ... және әр ... ... ... оның нәтижесіне қатысы бар ережелерді, жалпы принциптерді немесе сипаттамаларды жалпыға бірдей және дүркін-дүркін пайдалану үшін ... ... ... ... мен ... ... ... бекітілген құжат.[1]
Стандарт ғылым, техника, өндіріс, практик. тәжірибе саласындағы отандық және әлемдік жетістіктерді көрсетеді және сонымен бірге оларды тиісті ... ... ... ... ... ... ... стандарттың міндетті талаптары меншік нысандары мен идаралық бағыныстылығына қарамастан барлық кәсіпорындарға, сондай-ақ кәсіпкерлік ... ... ... да ... Халықаралық стандарт халықаралық ұйым қабылдаған және белгілі бір саладағы негізгі талаптарды, нормалар мен ... ... ... құжат болып табылады.
Стандарттаудың белгілі бір жүйесінің ішінде стандарттар мына тақырыптарға бөлінеді:
- сапа стандарты
- әлеуметтік стандарт
- білім беру стандарты
- техникалық ... ... ... ... ... стандарты
- құжаттарды дайындау стандарты
- экологиялық стандарт және т.б.
Стандарт -- бұл қағида бойынша көптеген мүдделі жақтардың ... ... ... ... ... ... ... әзірленетін және танылған органдардың бөкітетін норматитік құжаты. Бұл ... ... және ... пайдалану ережесі үшін стандарттаудың белгілі бір объектілердің жалпы принциптері, мінездемесі, талаптары және әдістері белгіленуі мүмкін. Сол сияқты белгілі ... ... ... оңтайлы деңгейге жетуге бағытталады.
Республикада қолдапылып жүрген стандарттың жүйе құқықтық және әлеуметтік экономикалық мақсаттарды көздейді:
Біріншіден, заңдылық тәртіпке сәйкес тұтынушылардың және ... ... және ... ... қоршаған табиғи ортаны, өмір қауіпсіздігін, халықтық денсаулығын қорғауды қамтамасыз етеді.
Екіншіден, өндірісті әзірлеуде, өнімді ... ... ... ... ... жүйе ... бағдарламалардың, жобалаудың нормативтік-техникалық базасы ретінде қызмет етеді.[[][2]]
Стандарттау -- бұл ең ... ... ... ... ал ... соқ ... үлгілерді, нұсқауларды өнімді әзірлеудегі талап әдістемелерді нормативтік құжаттарға тағайындап қояды. Стандарттаудың басты міндеті халық шаруашылығының, ... ... ... ... ... үшін шығарылған өнімге үдемелі талаптарды анықтайтын, сол сияқты осы құжаттарды дұрыс пайдалануды бақылау нормативтік-техникалық жүйе жасау болып табылады.
Стандарттау - нақтықойылып ... ... ... ... ... көп мәрте және ерікті пайдалану үшін ережелер белгілеу арқылы өнімге, көрсетілетін қызметке және процестергеқойылатын талаптарды ретке ... ... ... қол ... ... қызмет. Стандарттаудың негізгі мақсаттары мыналар болып табылады:
- өнімге, процестерге (жұмыстарға), қызмет көрсетулерге нормалар, ережелер мен сипаттамалар белгілеу;
- өнім, ... ... ... ... ... ... мүліктер үшін қауіпсіздігін, қоршаған ортаның қорғалуын қамтамасыз ету.
- өнімнің техникалықжәне ақпараттық сыйысымдылығын, сондай-ақ өзара алмасымдылығын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... даму деңгейімен сәйкестендіру жәнесапамәселелерінде тұтынушылардың мүдделерін қорғау;
- өлшемдербірлігін қамтамасыз ету;
- ресурстардың барлық түрін сақтау және ұтымды пайдалану;
- елдің қорғаныс қабілеті мен ... ... ... ... ... және техногенді апаттармен басқа да төтенше жағдайлардың туындау қаупін ескере отырып, шаруашылық объектілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету[3].
Стандарттау саласындағы нормативтік ... - ... ... ... әр түріне немесе оның нәтижелеріне қатысты нормаларды, ережелерді, сипаттамаларды, принциптерді белгілейтін құжаттар. Стандарт - ... ... ... ... ... көп мәрте және ерікті пайдалану мақсатында техникалық реттеу объектілеріне ережелерді, жалпы принциптер мен сипаттамаларды белгілейтін құжат. Қолдану өрісіне ... ... ... ... құжаттар әр түрлі санаттарға бөлінеді: халықаралық стандарттар, өңірлік стандарттар және техникалық-экономикалық ақпарат жіктеуіштері, стандарттау ... ... мен ... ... ... ... мен ... ақпарат жіктеуіштері, ұйымдар стандарттары, Қазақстан Республикасының стандарттау жөніндегі ұсынымдары, шет мемлекеттердің ұлттық стандарттары жатады. Ереже - ... ... ... тиісті жұмысты жүргізудің ұйымдық-техникалық және жалпы техникалық жағдайларын, тәртібін, әдістерін белгілейтін құжат. Ұсыныстар - ерікті түрде ... ... ... ұйымдық-техникалық және жалпы техникалық жағдайларын, тәртібін, әдістерін белгілейтін құжат. Норма - қамтамасыз етуге тиісті сандық және сапалық критерийлердібелгілейтін жағдай ... ... ... ... ... - ... ... объектілерініңжіктеу топтарының кодтары мен атауларының жүйеленген жиынтығын білдіретін құжат.
Қолдану аясына байланысты ажыратылатын ... ... ... деп ... Стандарттар мынадай категорияларға бөлінеді:
- мемлекеттік стандарттар - ҚР СТ;
- халықаралық стандарттар - ... ... ... - ... ... ... ұлттық стандарттар;
- шетел мемлекеттері ұйымдарының стандарттары.
ҚР мемлекеттік стандарты (ҚР СТ) - міндетті және ... ... ... бар және ... кең ... түсінікті стандарттау, метрология және сертификаттау бойынша уәкілетті орган бекіткен стандарт[[4][]].
Мемлекеттік стандарттар өнімдерге, үрдістерге (жұмыстар), көрсетілетін ... ... және ... ... нормалар және талаптарға даярланады, мысалы: стандарттау бойынша жұмысты ұйымдастыру; өндіріске өнімді даярлау және қою; техникалық, ... ... ... ресімдеу тәртіптері; метрологиялық жалпы ережелер және т.б.
Мемлекеттік стандарттарда дәстүрлі технологиялардың мүмкіндіктерін басып озатын, ... ... ... ... ... бәсекелестігінің болашағын қамтамасыз ететін алдын ала талаптар белгіленеді. Өнімдердің, үрдістердің, ... ... ... ... етуге, қоршаған ортаны, азаматтардың өмірін, денсаулығын және мүліктерін қорғауға ... ... және ... сәйкестікті, өнімдердің өзара алмастырылуын қамтамасыз етуге арналған, оларды бақылау әдістерінің бірыңғайлығы және таңбалаудың ... үшін ... ... ... талаптар мемлекеттік басқару органдарымен, жекеменшіктің формасына қарамай жеке және заңды тұлғалармен сақталуы міндетті деп табылады.
Өнімдердің, ... ... ... ... ... міндетті талаптарына сай болуы ҚР Заңнамасы белгілеген ережелер ... ... ... ... ... ... ... тұлғалармен, стандарттау бойынша техникалық комитеттермен даярланады.
Стандарттаудың мемлекеттік жүйесінің Реестрінде тіркелмеген мемлекеттік стандарттар қолдануға жарамсыз деп саналады.
Мемлекеттік стандарттың белгіленуі индекстен (ҚР СТ), ... ... және ... ... ... жылдың соңғы екі санынан тұрады. Тіркеу нөміріндегі алдыңғы нүктелі сандар стандарттар ... ... ... ... және ... шетел мемлекеттерінің ұлттық стандарттарын ҚР мемлекеттік стандарттары ретінде қолданудың қажетті шарттары: ҚР стандарттау, метрология және аккредитация бойынша халықаралық және ... ... мүше ... ҚР және ... ... арасында стандарттау облысы бойынша әріптестік туралы екіжақты (көпжақты) келісім-шарттың болуы.
Халықаралық ... - ... ... халықаралық ұйыммен қабылданған және тұтынушыларға кеңінен түсінікті стандарт.
Халықаралық ... құру ... ... ... ... комитеттер жүргізеді.
Стандарттау бойынша халықаралық ұйым - оған мүшелік әрбір елдің стандарттау, метрология және ... ... ... мемлекеттік органы үшін ашық стандарттау бойынша ұйым.
ИСО ресми тілдері - ... ... орыс ... Орыс ... ИСО ... 70% ... ... ИСО әділетті және адал ұйым ретінде әлемдік беделге ие, халықаралық ең ірі ұйымдар ... ... ... ... - ... ... сәйкес органдарының қатысуына ашық стандарттау.
Мемлекетаралық стандарт - міндетті және (немесе) ұсынылатын талаптары бар және олармен тікелей қолданылатын стандарттау, ... және ... ... ... ... қабылданған немесе Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерін құрудағы стандарттау және техникалық нормалау бойынша мемлекетаралық ғылыми-техникалық комиссиямен қабылданған ... ... - ... ... ... ... стандарттау.
Ұсынылатын талаптары бар мемлекетаралық стандарттарды қолдану, егер республикада қолданылатын талаптар, техникалық сипаттағы нормалар және ережелері бар техникалық регламенттерде оған ... бар ... ... ... ... мемлекетаралық стандарттарды қолданысқа енгізу стандарттау, метрология және сертификаттау бойынша уәкілетті органның қаулысымен жүзеге асады. Мемлекетаралық ... ҚР мүше ... ... ... ... және сертификаттау бойынша мемлекетаралық Кеңес қабылдаған ережелерге сәйкес қолданылады.
Ұйым ... - жеке ... ... тұлғамен даярланған нақты бір өнімге, үрдіске (жұмыс), қызмет көрсетуге талаптар белгілейтін және сол жеке ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуге, үрдіске даярлануы мүмкін. Ұйым стандарттарын даярлаушылардың өздері бекітеді. Ұйым стандарттары ҚР қабылданған стандарттар және техникалық регламенттердің ... ... ... ... ... Белгіленген міндетті талаптарды сақтамағаны үшін оны бекіткен жеке және ... ... ... ... Ұйым ... ... ... ережелер, келісімдер, бекітулер және тіркеу стандарттау, метрология және сертификаттау бойынша мемлекеттік уәкілетті органмен белгіленеді.
Шетел мемлекеттері ұйымдарының стандарттарын ... ... ... ... ... ... олардың түпнұсқасын ұстайтын ұйымдармен келісім-шарт (рұқсат) негізінде жүзеге асырылады[6].
1.2 Стандартты құрастыру тәртібі
Стандартты құрастыру тәртібі 1.2- 2002 ҚР СТ ... ... ... мемлекеттік стандарттарының құрастырылу, келісімдеу, бекіту, мемлекеттік тіркеу, басылып шығарылу, жаңартылу (өзгерту, қайта қарау) және ... ... ... ... ... ... ... стандарттау бойынша техникалық комитеттермен, ғылыми-техникалық, инженерлік, қоғамдық ұйымдар және бірлестіктермен, ұйымдастырушылық-құқықтық формаларға, бағынушылығы мен азаматтылығына тәуелсіз ... ... ... ... ... ... да заңды және жеке тұлғалармен қолданылуға тиісті.
Стандарт жобаларын құрастыруды ҚР-ның мемлекеттік ... ... ... ... (ТК) жұмыстарының бағдарламасының (жоспарының) және стандарттарды құрастыру бойынша келісім-шарттарының тапсырмасымен сәйкес немесе өз ... ... ... ТК, ... ... ... ... да заңды және жеке тұлғалар жүзеге асырады.
Стандарттарды құрастыру кезінде ҚР-ның әрекеттегі құжаттарды: заңнамаларды, мемлекеттік стандарттау жүйесінің стандарттарын, техникалық регламенттерді, республикада ... ... шет ... халықаралық, аймақтық және ұлттық стандарттарын басшылыққа алу керек.
Стандарттарды құрастыру кезінде ғылыми-зерттеу, тәжірибелік-конструкторлық, тәжірибелік-технологиялық, жобалық жұмыстардың ... ... ... ... және отандық және шетел ғылымының, техника мен технологиясының жетістіктері туралы басқа да мәліметтер пайдаланылады.
Стандарттарды құрастырудың келесі тәртібі ... ... - ... ... ... ... стандарт жобасын құрастыру (алғашқы редакция) және оны келісімдеу;
3 кезең - ... ... ... ... ... және бекітуге беру;
4 кезең - стандартты бекіту және мемлекеттік тіркеу;
5 кезең - стандартты басып шығару.
Ескерту:Құрастырудың түрлі кезеңдерін ... ... ... құрастыру, мәтіндеу, көркемдеу, мазмұндау және белгілеу ҚР СТ 1.5 - 2008 сәйкес болу керек.
Стандарттарды құрастыру алдында өкілетті ... ... ... ... ... ... ... көрсету керек. Қажет жағдайда стандарттар өз еркімен құрастырылуы мүмкін, осы кезде жұмыста қайталану (дублирование) болмас үшін құрастыру бойынша мәлімет өкілетті ... ... ... стандарттау бойынша тапсырыстарды дайындау және көрсету, жұмыс жоспарын құрау ҚР 1.7-2003 СТ ... ... ... ... ... ... негізделуі келтіріледі.
Тапсырысқа бастапқы материал ретінде стандарт жобасы немесе стандартты құрастыру ... ... ... ... ... ... ... құрастыруды ұйымдастырады.
Жұмыс тобы стандарт жобасын және оның түсіндірме жазбасын ... ... ... ... жазбасында келесі ақпарат көрсетіледі:
- сәйкес құжаттардың көрсетілуімен стандарт құрастыру ... ... ... қысқаша сипаттамасы;
- стандарт жобасының Қазақстан республикасы заңнамасына, техникалық регламенттерге, халықаралық (аймақтық) нормаларға, стандарттарға, ережелер мен ... ... ... ... ... ... ... сәйкестілігі туралы мәліметтер;
- стандарт жобасының стандарттау бойынша басқа нормативті ... ... ... ... және ... қайта қаралуын, өзгертілуі немесе тоқтатылуы бойынша ұсыныстар;
- стандарт жобасының пікірге жіберу және келісімдеу туралы мәліметтер;
- ақпарат көздері;
- стандарттау объектісінің патентті ... ... ... ... жағдайда);
- шетел аналогтарымен салыстыру туралы мәліметтер (бар болса);
Қарастыру мен бекіту үшін құрастырушы-кәсіпорын өкілетті органға стандарт ... ... ... екі ... (мемлекеттік және орыс тілдерінде) жібереді, олардың біреуі бірінші, құрастырушы-ұйымның жетекшісінің қолы қойылған бірге жіберілетін хаты бар болу ... ... өнім ... ... ... ... (қажет жағдайда) немесе ірі өнімнің фотосуреті және бір экземплярда келесі құжаттар бірге жіберілу керек:
- стандарт жобасына түсіндірме ... ... ... ... ... ... пікір туралы ақпарат;
-стандарт жобасының келісімделгенін растайтын құжаттардың түпнұсқасы;
- стандарт жобасының соңғы шығарылымын қарастыру бойынша ... тобы ... ... (оны ... жағдайда);
- қабылдаушы комиссия (дегустациялық комиссия, (көркем-техникалық Кеңес) отырысының хаттамасы немесе өнімді сынау актісі (қажет болса).
Өкілетті орган стандарт жобасын қарастырып, оны ... ... ... ... ... ... ... босату туралы шешім қабылдайды.
Мемлекеттік стандарттар Өкілетті орган қаулысымен (постановление) әрекетке енгізіледі.
Стандартты әрекетке ... күні оны ... ... ... бір жыл ... ... ... ерте емес уақытта белгіленеді.
Барлық бекітілген мемлекеттік стандарттар Өкілетті орган бекіткен ... ... ... ... ... енгізіледі.
Қажет жағдайда мемелкеттік стандарттар құрастырушы-кәсіпорынға қайта құрастыруға немесе құрастырудан ... ... ... ... ... себептері болуы мүмкін:
- стандарт жобасының міндетті талаптарға, ҚР-да енгізілген стандарттар мен техникалық регламенттерге сәйкес келмеуі;
- стандартты құрастыру кезінде ... ... жоя ... ... ... ... ... жобасында республика территориясында әрекетінің тоқтатылуы қарастырылмаған жағдайда әрекеттегі мемлекеттік және/немесе мемлекетаралық стандарттардың ... ... ... ... мемлекеттік стандарттар туралы ақпаратты (ИУ СТ РК) айлық ақпараттық көрсеткіштерде ... ... ... ... Өкілетті орган бекіткен тәртіп бойынша басылып, таратылады.
Стандарттардың тексерілуі мен жаңартылуы ... ... ... ... ... ... және ... талаптарға сәйкестілігін қамтамасыз ету мақсатымен жүзеге асырылады.
Егер әрекеттегі мемлекеттік стандарттың 50% жоғары көлемі өзгертуге ұшыраса, әрекеттегі ... ... ... соң ... қайта қарастырылу керек немесе қайта басылып шығарылу керек[9].
Стандарттың өзгертулерін құрастыру бекітілген тәртіпте жүргізіледі.
Стандартты тексеруді стандарт құрастырушы-ұйым ҚР-ның мемлекеттік стандарттау ... ... 5 ... бір рет ... Тексеру қорытындысы бойынша стандарттың әрекет ету мерзімін ұзарту, өзгерістер енгізу, қайта қарау немесе тоқтату туралы құрастырушының ұсыныстары көрсетілген акт ... ... ... ... ... қарастырылады немесе мүдделі, ертерек стандартты келісімдеген ұйымдардың мекен-жайына жолданады. Стандартты тексеру ... ... ... ... ... ... ... шешіледі.
Стандартты тоқтату берілген стандарт бойынша өндірілетін өнім ... ... ... ... ... асырылуы) тоқтағанда, берілген стандарт орнына стандарттау бойынша басқа ... ... ... ... ... халықаралық стандартты тікелей қолдану кезінде жүзеге асырылады.
Стандартты тоқтату қажеттілігі туындағанда құрастырушы Өкілетті органға ... ... ... ... орнына қандай құжат әрекет ететіндігі туралы ақпаратты немесе алмастырылусыз стандартты тоқтату туралы ақпаратты жолдайды[9].
1.3ИСО Халықаралық стандарттардың жасалу тәртібі.
Бүкіл әлемде ... ... ... және интелектуалды меншіктік саласындағы тауарлармен, қызметпен алмасу және қызметтестікті дамыту процесіндегі бірлестікті қамтамасыз ету ... ... ... және ... ... ... ... басты міндетіболып табылады.
ИСО қызметінің тәжірибелік нәтижесі,қол жеткізілген халықаралық келісімдер ... ... әр ... ... ... және ... ... келісімдерді даярлау кезінде ИСО өнім (қызмет) өндірушілер, тұтынушылар, үкіметтік орталар, ғылыми-техникалық және қоғамдық ұйымдар сияқты барлық мүдделі тараптардың пікірлерін ескереді.
ИСО ... ... ... өздерінің ұлттық ұйымдарының өкілеттілігімен әлемнің 146 елі қатысады, оның ішінде 94 ел ИСО ... 37 ел ... және 15 ел ... ... (2003 ... мәлімет бойынша) мүшелер болып табылады.
ИСО мүшелері ИСО-ның кез-келген техникалық комитетінің жұмысына қатысуға, ... ... ... ... ... ИСО ... құрамына сайлануға және Бас ассамблея отырыстарына қатысуына құқылы[10].
Корреспондент-мүшелер ИСО-ға ... ... ... ... ... жатқан стандарттар туралы мәліметтерді алуға құқықтары бар.
Корреспондент-мүше болып ... ... келе ... ... ... өкілдері табылады.
ИСО-ға жазылып қойған мүшелер жарна төлеп халықаралық стандарттаудың жағдайымен танысу мүмкіндігіне ие болады. дәреже ... келе ... ... үшін ... ... және ... ... Комитет өкілеттілігімен Қазақстан Республикасы 1994 жылдан бастап ИСО-ның толық мүшесі болып табылады, сондықтан барлық мәселелері бойынша ... ... және ... ... ... ... қосады.
ИСО-ның қаржылық қоры мүше-елдері жарналарынан, стандарттар және басқа да бұйымдарды сатып өткізу, ... ... ... құрылады.
ИСО-ның ұйымдық құрылымы жетекші және жұмысшы органдардан тұрады.
Жетекші органдарға Бас асамблея, ИСО кеңесі және оның комитеттері, ал жұмысшы органдарға ... ... (ТК), ... ... ... ... ... топтар (ТКТ) жатады.
ИСО-ның жоғарғы органы мүшелер тарапынан тағайындалған лауазымды тұлғалар мен делегаттар ... - Бас ... ... Әрбірмүше үш делегаттан артық ұсынуға құқы жоқ. Корреспондент - мүшелер және жазылған мүшелер ... ... ... Бас ассамблеясессиялары арасындағы үзілістерде, ИСО жұмысына ИСО Кеңесі жетекшілік етеді, оның басында ИСО президенті тұрады.Кеңес үш жылға сайланатын ... ... ... өкілдерінің 18 мүшесінен тұрады.Олар, Бас ассамблеяның басын қоспай-ақ, ИСО мүшелеріне кеңес беру немесе оның шешімін тапсыруына ... ... ... құқылы. Кеңес отырысындағы шешім, отырғандардың дауыс беруі арқылы қабылданады.
Отырыстар ... бос ... ... ... ... ... ... шешімді хат алмасу жолыменқабылдай алады. Кеңес жанында ИСО-ның техникалық комитеттеріне жетекшілік ететін Атқарушы бюро құрылды.
ИСО Кеңесіне жеті комитеттербағынады: ПЛАКО ... ... ету ... ... ... ... ... зерттеу жөніндегі комитет), КАСКО (сәйкестік бағалануы жөніндегі комитет), ИНФКО (информациялық жүйе және қызметтер жөніндегі комитет), ДЕВКО (дамып келе ... ... ... ... ... ... ... (тұтынушы мүдделерін қорғау жөніндегі комитет), РЕМКО (стандартты үлгілер жөніндегі комитет).
1) ПЛАКО (техникалық бюро) - ИСО ... ... ... ... жақтарын ұйымдастыру және үйлестіру бойынша ұсыныстарды дайындайды. ПЛАКО жұмысының аясына техникалық комитеттерді құру және ... ... ... ... комитеттер айналысуға тиісті стандарттау салаларын анықтау кіреді.
2) СТАКО (стандарттаудың ғылыми ... ... ... ... - ... ... қағидалары және даярлау әдістемесі бойынша ИСО Кеңесіне әдістемелік және ақпараттық ... ... ... ... күшімен стандарттаудың негізге алынатын қағидаларын зерделеу және берілген салада оңтайлы ... жету ... ... ... ... ... сауданы дамыту үшін халықаралық стандарттарды қолдану бойынша семинарлар ұйымдастыру мен және терминологиямен шұғылданады.
3) ... ... ... ... ... 70-ші жылдардың басында, әлемнің барлық елдерінде сертификаттаудың қарқынды дамуына байланысты құрылды, ол өнім, қызмет көрсету, процесстер және сапа ... ... ... ... ... ... ... осы қызметтің тәжірибесін зерттейді және ақпараттарды талдайды. Комитет ... және ... ... ... сапа ... сәйкестігін бағалау (сертификаттау), сынау зертханалары мен сертификаттау ... ... ... растау бойынша нұсқаулар даярлайды. КАСКО-ның маңызды жұмыс саласы - ұлттық және ... ... ... өзара мойындау және қабылдауға, сонымен қатар сынау және сәйкестігін растау саласында ... ... ... ... ... ... бірге ИСО және МЭК мүшелері-мемлекеттерде кеңінен қолданылатын сертификаттаудың әртүрлі аспекттері бойынша бірнеше нұсқаулар дайындады. Бұл құжаттарда ... ... ... ... ... ... сонымен қатар әртүрлі аймақтағы елдердің сауда-экономикалық байланысында өзара жеткізілетін өнімдердің сәйкестігін бағалау бойынша келісім жасауға негіз ... ... ... ... бірге аккредиттеу органдарының жұмыс сапасын бағалау және сынау зертханаларын аккредиттеу бойынша ... ... ... ... сапа ... және өнім ... сертификаттарын өзара мойындау мәселелерімен шұғылданады.
4) ИНФКО (ғылыми-техникалық ақпарат бойынша комитет) - ИНФКО құзыреттігіне ақпараттық қызмет ... ... ... ... ... стандарттар және техникалық регламенттер сатуда; стандарттарды және т.б. үндестіру саясатын даярлау бойынша ИСО Бас ... ... ... ИСО ... ... желі қызметін бақылауда және жетекшілік етуде ИСО және ұйым мүшелерінің қызметін байланыстыру мен үндестіру кіреді. Осы негізгі міндеттерінен басқа ... ... ... ... зор ... атқарады: стандарттау бойынша ақпараттық орталықтар ұйымдастырудың және олардың жұмыстарының нұсқауларын даярлайды; ... және ... ... ... ... ... және ... ақпараттарды жинау, сақтау, іздеу, алмастырдыңу жалпы қағидалары бойынша ұсынымдар құрастырады және таратады және т.б. ИНФКО жақын арада стандарттар туралы халықаралық ... ... ... құру ... ... ... ақпараттарды қағаз және электронды тасымалдағышта авторлық құқықты қорғау бойынша жалпы жетекші қағидалар даярлауды, халықаралық стандарттау саласында ... ... ... ... ... ... өз қызметін жетілдіруге байланысты міндеттерді шешуді көздеп отыр.
5) ДЕВКО (дамып келе жатқан елдерге көмек ... ... ... - ... келе жатқан елдердің стандарттау саласындағы сұрауларын зерттейді және берілген салада осы елдерге ... беру ... ... ... ... ... функциялары: а) дамып келе жатқан елдердегі стандарттаудың барлық аспекттерін кең ... ... ... дамыған елдермен іс-тәжірибе алмасу үшін жағдай туғызу; б) дамыған елдердің әртүрлі білім орталықтары базасында стандарттау бойынша мамандар дайындау; в) дамып келе ... ... ... ... ұйымдар мамандарының танысу сапарларына жәрдемдесу; г) дамып келе жатқан елдер үшін стандарттау ... оқу ... ... д) стандарттау және метрология саласында өнеркәсібі дамыған және дамып келе ... ... екі ... ... ынталандыру. Осы бағыттарды ДЕВКО БҰҰ-мен бірігіп қызмет ... ... ... ... ... бірі ... білім орталықтарының құрылуы мен жұмыс істеуі болды.
6) КОПОЛКО (тұтынушылардың мүдделерін қорғау бойынша комитет) - тұтынушылардың мүдделерін қамтамасыз ету ... және ... ... ... ... көрсету мүмкіндіктерін қарастырады; б) стандарттау саласында тұтынушыларды оқыту бойынша бағдарламаларды құрастырғанда және стандарттарды құрастырғанда ... ... ... жинақтап қорытады, оларға халықаралық стандарттар туралы қажетті ақпараттарды жеткізеді. Бұған мерзімді басылымдар, халықаралық және ұлттық стандарттар ... ... ... пайдалы нұсқаулар: "Тұтыну тауарларын салыстырмалы сынау", "Тұтынушылар үшін тауарлар туралы ақпаратар", "Тұтыну тауарларының пайдалану сипаттамаларын стандартты өлшеу ... ... және т.б. ... ... ... ... ... дайындау бойынша ИСО\ХЭК нұсқауын даярлауға қатысты.
7) РЕМКО (стандарттық үлгілер бойынша ... - ... ... ... ... ... ... сәйкес нұсқаулар даярлау жолымен ИСО-ға әдістемелік көмек көрсетеді. Стандарттық үлгілер бойынша анықтама және бірнеше нұсқаулықтар дайындалған, олар ... ... ... ... сілтеме", "Стандарттық үлгілерді аттестаттау. Жалпы және статистикалық қағидалар" және т.б. Бұдан басқа РЕМКО - халықаралық метрологиялық ... ... ... ... метрологияның халықаралық ұйымымен (ЗМХҰ), стандарттау үлгілері бойынша ИСО қызметін үйлестіруші .
Халықаралық стандарттарды дайындау жөніндегі жұмыстарды техникалық комитеттер (ТК), ... ... ... қосалқы комитеттер (ҚК) және қызметтің нақты бағыттары бойыншажұмыс атқаратын жұмыс топтары (ЖТ) жүргізеді.
Халықаралық стандарттардың жасалу процедурасыкелесі рет ... ... ... ... ... ... ИСО мүшесі, техникалық комитет немесе ИСО Кеңесінің комитеті (немесе ИСО мүшесіне кірмейтін ұйым) ИСО ... ... ... ... ... бағыттайды.
ИСО Кеңесінің бас хатшысы Атқарушы бюроға сәйкес келетін ТК құру ... ... ... ... ... үсынылған стандарт халықаралық маңыздылығын айқындаса, яғни оның көптеген мүшелері дауыс береді және олардың бесуі жұмысшы тобының мүшесі болуға ... ... осы ... ... ... бойынша техникалық комитет құрылады.
Жұмыс барысындағы барлық мәселелер ТК ... ... ... ... ... негізінде шешіледі.
Консенсусқа жеткеннен соң, стандарт жобасына қатысты ТК оны ... ... ... ... тарату үшін, орталық секретариатқа тапсырды.
Халықаралық стандарттың жобасы бойынша дауыс беру кезінде консенсус ... да ... ИСО ... ... ... ... ... әзірлемесі ережелерінің міндетті түрде көрінуін қамтамасыз етеді. Егер жобаны дауыс беруге қатысқан мүшелердің 75% мақұлдаса, ол ... ... ... ... ... ... ... әлемнің 35 елінен 40 мыңнан астам сарапшы қатысады.
Жыл сайын 800-ге жуық ... ... ... ... ... ... ... уақытта ИСО-ның 14 мыңнан астам стандарты қабылданды.
Техника әр түрлі салаларында даярланған стандарттар, келесі бөліктерін құрады: машина ... 29,5%, ... 5,4%, ... емес ... қазбалар және металдар- 9,1% ақпараттық техника- 8,8%, арнайы техника- 3%, денсаулық сақтау және медицина- 3,3%, негіз салушы стандарттар- 3,3%, қоршаған ... 3%, ... ... және тасымалдау- 18% және т.б[11].
ИСО стандарттары әлемнің барлық елдері арасында тауарлармен, қызметтермен және ... ... ... ... және өнімдерге орнатылғантехникалық талаптарды жан-жақты қарастырған құжат болып табылады. Ол,техникалық мәселелер бойынша ... ... ... ... негізінде, консенсуске жетуімен түсіндіріледі. ТК төрағаларына жеке жауапкершілік міндеттелінеді.
ИСО стандарттарының мазмұны ұлттық стандарттармен салыстырғанда, олардың ішінен 20% жуығы ғана ... ... ... ... ... ... стандарттарының негізгі бөлігі қауіпсіздік, өзара ауыстырымдылық, техникалық сәйкестілік пен сиымдылық, өнімді сынау әдістері және басқа да жалпы ... ... ... ИСО ... стандарттарының пайдаланылуының ерекшелігі, ол саудадағы елдер өз-ара тауарға ... ... ... ... ... белгіленуін талап етеді[11].
ИСО-ның халықаралық стандарттары қатысушы елдерге міндетті түрде қажет болу ... ие ... яғни ... ел ... ... қолдануға, тарауларын бөліп қолдануға немесе мүлдем қолданбауына құқылы. Оларды қолдану туралы мәселенің ... ... ... ... ... ... деңгейімен және оның сыртқы сауда жағдайымен байланысты. Алайда, өнім дайындаушылар ... ... ... ... ... өз бұйымдарының жоғары бәсекеге қабілеттілігін жоғалтпауға тырыса отырып, халықаралық стандарттарды пайдалануға мәжбүр болып отыр. Шетел мамандарының бағалаулары бойынша ... ... ... ... ... Нидерланды, Швеция, Бельгия, Австрия, Дания) ИСО стандарттарының ... ... 80% ... Бұл ... халықаралық стандарттар әрекет ететін салаларда ұлттық стандарттарды құрмауға ... ... ... ... стандарттың негізінде халықаралық стандарт қабылдап қолдануы, үлкен жетістік болып табылады.
ИСО сонғы жылдары қызметті және сапаны камтамасыз ету ... ... ... ... көп көңіл бөліп жүр. Сапа мәселесін шешуге ... ... табу ... 176 ТК ... Оның ... ... ... ету жүйелерінің негізін салушы үстанымдардың стандартталуы мен үйлесімділігін табу болып табылады. АҚШ, Франция, Ұлыбритания және т.б. елдердің ұлттық тәжірибелерінің ... ... 1987 жылы ИСО 9000 ... ... ... ... ... шықты, кейін ИСО І4000 және ИСО 17025 сериялы стандарттар әзірленді.
ИСО ВТО мен стратегиялық ... ... ВТО ... ... ... ... ... болуға мүдделі барлық елдер, халықаралық стандарттау мәселелерімен таныс болып, халықаралық саудаға өз ... ... ... Сапа ... ... - (ағылшыншамanage - басқару, меңгеру, ұйымдастыру) ұйымда немесе кәсіпорындажұмыс істейтін адамдардың еңбегін басқара ... алға ... ... жетуді ұйымдастыра білу, әлеуметтік, оның ішінде білім беру үрдістерін басқару принциптері, әдістері, құралдары мен нысандарының жиынтығы.[13]
Меджмент - ... ... ... ... ... сияқты қызметтерді атқарады. Ғылыми менеджменттің негізін салушы белгілі ағылшын ғалымы Фредрик Уинстоу Тэйлор (1856 - 1915). Оның ... ... және ... ... ... ... рет АҚШ-та XIXғасыр мен XX ғасыр тоғысында кең пайдаланыла бастады. Қазіргі замандағы менеджмент, негізінен, барлық экономикалық ... ... мен ... ... қорытындылау арқылы дамуда. Менеджмент мақсат қоюға, жоспарлауға және саясатты қалыптастыруға міндетті. Ол үшін ... ... ... бойынша дәлелденген және жоспарланған операциялары бар ұйымдық құрылым жасау, адамдар арасында ... бөлу және ... ... ... ... ... мақсатында әр түрлі шешімдер қабылданады. Қазақстандаменеджмент қағидаттары, тәсілдері, амалдары нарықтық экономиканың өркендеуіне сай кеңінен ... ... ... ... ... ... ... қабылдап, оларды орындауға бағытталған жүйе. Материалдық, еңбек және қаржы ресурстарынпайдалану варианттарының мүмкіндігінше ең жақсы оптималдығын ... ... ... болуы корпоративтік кәсіпкерліктің дамуымен байланысты. Осы болмыста, фирманың ... ... ... ... ... ... -- менеджерлергекөшеді.
Менеджер деп акционерлердіңпайда алуын мақсат ететін, ақы алып ... ... ... жалдама жұмысшылар аталады.Өндірістің тиімділігінжоғарылатуға мүмкіндік тудырған еңбекті рационалдау мен оньің ... ... ... ... ... ... Бұның пікірі бойынша, осы мақсатқа жету үшін басқару саласында төрт қызмет орындалуы керек: мақсатты таңдап белгілеу, ... жету ... ... ... ... нәтижелерді бақылау.
А.Файоль бойынша, менеджердіңміндеті: болжау, ұйымдастыру, ... ету ... ... ... ... менеджменттің төрт қызметі аталады: жоспарлау,ұйымдастыру, мотивациялау, бақылау:
Жоспарлауфирманың іс-әрекеттерінің мақсаттарын, оларға ... ... ... мен ... ... ... тілейді. Бизнес-жоспар -- жоспарлаудыңнегізгі элементі.
Есеп беру құжаты және инвестициялардыңбасты дәлелі болатын осы ... ... ... ... ... жасаудың мақсаты -- басқарушыларға фирманың жағдайы туралы толық мәлімдеме беру болады. Бизнес-жоспарды жан-жақты дәлелдеп ... ... ... инвестицияларының тұрақты болатындығына және компанияның басқарушыларына сенімділік тудыруды көздейді. Бизнес-жоспар3 -- 5 ... ... Ол мына ... ... ... талдау жүргізу және маркетингтікстратегия;
- өнімдікстратегия;
- өндірістікстратегия;
- фирманыбасқару жүйесінің және меншіктің дамуы;
- қаржылық(экономикалық) стратегия.
Өздерінің даму дәрежесіне байланысты, ... жеке ... ... ... бірдей маңыз бермейді. Жұмысқа жаңадан кіріскен фирмалар қаржылық ... ... ... ... қалыптасқан фирмаларкөбінесе өнімдік және өндірістік стратегияның қамын ойлайды. Көпшілік үшінбизнес-жоспарқысқаша рефератпен толықтырылады[15].
Ұйымдастыруға ... ... құру және ... ... жету үшін оның бөлімдерінің озара өсері мен үйлесімдігін қамтамасыз ету жатады.
Ұйымдастыруға фирманыңқұрылымын құру және көзделген мақсаттарға жету үшін оның ... ... ... мен ... қамтамасыз ету жатады.
Мотивацияға жұмыскерлердіңеңбеккедеген ішкі ынтасын оятып жандандыру жатады. Осы ... ... ... ... орын ... ... мен нақты қол жеткен нәтижелердің сәйкестігін анықтау және фирмақызметеріне түзету енгізу жатады.
Менеджмент құрылымы үш бөлімнен түрады:
-өндірістік менеджмент;
-қаржы ... ... ... ... ... менеджмент белгілі көлемде, белгіленген сапада, келісімді мерзімде және шығындарды барынша төмен жүмсап, тауарлар өндірумен ... ... ... жүйе ... ... ... фирманың қаржы құралдарының қалыптасуын табыстардың барынша мол болуын жөне шығындардың барынша аз ... ... ... ... ... ... -- ... -- бұл нарыққа бағытталған фирманың коммерциялық қызметтерін басқару болады. Маркетинг (ағылшынша -- нарық) нарықтарды ... ... ... кірудің уақытты мен әдістері үшін, жаңа өнім жасалуы үшін, тауардың нарықтағы жылжуы үшін, баға саясаты үшін жауапты болады. ... ... ... ... ... - ұйымдардағы стратегияның, үрдістің және ... ... ... ... ... ... менеджмент
Педагогикалық менеджмент оқу-тәрбие,оқу-таным үрдісінің және білім берудің ... ... ... ... ... оларды басқарудың принциптері, әдістері, ұйымдастыру нысандары мен технологиялық тәсілдерінің кешені.
Mаман-аудиторлар
Талдаумен маман-аудиторлар айналысады. Кейде фирманың өз құрамында аудиторлар ... ... ... олар ... ... кызметі -- фирманың нарықтық позицияларының мықтылығы (сенімділігі, тұрақтылығы) туралы ресми қорытынды жасау. [15]
Қазіргі кезде елдегі ... ... ... - ... ... соның ішінде, әсіресе, сапа менеджменті жүйесі бойынша 9000 стандарттар топ-тамасын жаппай енгізу мәселесіне мемлекет тарапынан баса ... ... Оның ... ... ... жүйелері бойынша халықаралық стандарттарды қолданудың барлық алғышарттары жасалуында. Мәселен, кәсіпорындарда қажетті заңнамалық база құрылып, мемлекеттік қолдау тетіктері анықталды.Сонымен қатар, менеджмент ... ... ... ... ... ... менеджмент жүйесін даярлап енгізу және сертификаттау бойынша білікті кеңесшілер мен сарапшы-аудиторлар тобы ... ... ... ... ... стан-дарттарды, соның ішінде сапа менеджменті жүйесін енгізудің пайдасы мен қажеттілігін то-лықтай түсіне бастады[17].
Бүгінде дүние жүзінде ... ... ... ... ... ... бар. ... ІSO 9000 (сапа менедж-мент жүйелері немесе СМЖ), ИСО 14000 (экологиялық менеджмент), ОHSAS 18000 (өндіріс қауіпсіздігі және денсаулық сақтау), HASSP ... және ИСО 22000 ... ... ... SA 8000 (әлеуметтік және этикалық менеджмент) стандарт топтамалары жатады.
Техникалық реттеу және мет - рология комитетінің мәліметіне сүйенсек ... ... ... сертификаттаудан өткен кәсіпорындар саны 2010 жылдың бірінші мезгілінде төмендегідей болды:
ИСО 9001 - ... 14001 - ... 18001 - ... - 22000 - ... ... ... кәсіпорындар СМЖ енгізу мәселесіне артықшылық беретіні байқалады. ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жауапкершілігіне т.б. қатысты менеджмент жүйелерін ескермеу кәсіпорын жұмысын толыққанды ете алмайды. Себебі, СМЖ кәсіпорынның жалпы менеджментінің бір ғана бөлігі ... ... ... ... ... бірге "Қаржы менеджменті", "Қызметкер менеджменті", "Инновациялық менеджмент", "Хорлар менеджменті", "Ақпараттық ... ... ... және еңбекті қорғау" т.б. менеджменттер қамтылады.
Біздің елдің кейбір кәсіпорындары бірнеше халықаралық стандарт талаптарына сәйкесетін менеджмент жүйелерін енгізу жөнінен ... ... ... ... ... ... құрылымы оларды ме - неджменттің бірлескен жүйесіне (интеграциялық жүйеге) біріктіруге мүмкіндік береді. Қазіргі кезеңде дүниежүзілік тәжірибеде интеграцияланған менеджмент ... (ИМЖ) ... сапа ... ... ме - ... ... ... және денсаулық сақтау менеджменті, әлеуметтік жауапкершілік менеджменті қатарлы менеджменттер ... ... ... енгізген кәсіпорындар соған қоса біртіндеп басқа менеджменттерді ... ... ... барлық менеджмент жүйелерін кешенді түрде біріктіре отырып толықтай интеграцияланған менеджмент жүйесін (ИМЖ) құруды ... ... ... ... ... ... құру ИСО 9000 стандарттар топтамасы қағидаларына негізделуі тиіс. Яғни ... ... ... ... ... ... ретінде үрдістік және жүйелік тәсіл, басшының озықтығы, қызметкерлерді тарту (жұмылдыру) принциптерін негізге алу қажет[18].
Менеджмент саласы бойынша Еуропа мен ... ... ... қарағанда компания өзінің менеджмент жүйесіне ИСО 9001 стандартын біріктіре ... ... ... іс ... ... менеджмент жүйесін құра алады. Бұл дегеніміз, шын мәнінде интеграцияланған менеджмент жүйесінің негізі болып табылатын жаппай сапа басқару қағидасын ... ... ... сөз (TQM - Total Qualіty ... ИСО 9000 стандарттар топтамасынан негізгі айырмашылығы оның сапаны арттыруда белгілі бір деңгейге жеткен кәсіпорын үшін бейімделгендігінде. Ал ИСО 9000 ... ... ... сапаны қамтамасыз етудің алғашқы кезеңдерін (деңгейін) бағындыру болып табылады. Сапаны жаппай басқару кез ... ... ... жаңа ... Ол кәсіпорынның барлық қызметкелерін қатыстыра отырып, тұтынушы талаптарын қанағаттандыру арқылы ұйым қызметкелері мен ... ... ... ... ... Интеграцияланған менеджмент жүйелерін енгізу кезінде жүйеге қамтылатын әрбір стандарт мазмұндық және тәжірибелік жетістігімен ерекшеленетіндігін ескеру қажет. Сондықтан олардың талаптарын орындай ... ... өз ... кем ... ең төменгі деңгейін қамтамасыз ету мүмкіндігіне ие бола алады. Интеграцияланған менеджмент жүйесінің келесі артықшылығы егер кәсіпорын өндіруші болатын болса, сонымен ... ... ... ... толықтай орындай алса онда ол кәсіпорын әлеуетті тапсырыс беруші үшін неғұрлым беделді де тартымды болып ... ... ол ... сапа ... ... қоса экологиялық стандарттар мен өндіріс қауіпсіздігінің стандарттары енгізілген. Бұл дегеніміз, ... ... - ның ... ... ... екенін айғақтайтын көрініс болып табылады. Аталған менеджмент жүйесін енгізу нәтижесінде көзделген ... ... асуы ... Егер олай болмаған күнде оның себептерін анықтау қажет. Мүмкін, стандарттарды енгізу үрдісі дұрыс ... ... ... ... бір себептерден біріктірілген менеджмент жүйесінің тиімділігі төмендеген болуы мүмкін. Сондықтан кәсіпорын өз мақсатын жүзеге асыру жолында, яғни ... ... ... арттыру жолында қомақты табыстарға жету үшін ең әуелі жасандылықтан ... бола ... ... ... ... ... ... ғана өз мақсатына жете алады[19].
Менеджмент жүйесін енгізіп, оның нәтижелілігін арттыруда басшылықтың рөлі аса ... ... ... Білікті басшы кәсіпорынның болашақ межесін айқын болжай отырып, нақты идея - арды жоспарлау арқылы олар - дың ... ... ... мүшелерін тартып, жұмылдыра алады. Бұл жерде, әсіресе, адами фактордың маңыздылығына баса ... ... ... Егер басшы адам өз қызметкерлерінің жағдайын жақсартуға көңіл бөлмесе онда оларға сапаны жақсарту жөнінен қатаң ... қоя ... ... ... да оның ... ... бола ... Себебі, ұжым ішінде көңіл-күйі орташа, жұмыс нәтижесіне деген қызығушылығы мен ... ... ... қызметкердің жұмыс өнімділігі де мардымды болмайды.
Сапа менеджменті жүйесінің негізін қалаушылардың бірі доктор Джуранның ұстанымы бойынша сапа тұтынушыға ... және ... ... ... айқындалуы тиіс. Осы тұрғыдан алғанда кәсіпорынның алдына қоятын стратегиялық мақсаттары тұтынушымен тығыз ... ... ... ... ... ... сапаны арттыру арқылы бәсекелестік бәйгесінде алға озу болып табылады.
Кәсіпорынның мақсаты мен міндетін айқындай отырып ұзақ мерзімді жоспар, бағдарламасын әзірлеуші ... ұйым ... ... жүйе - сін ... ... және үздіксіз жақсарту жұмыстарына қатысты жеке ба - қылауды жүзеге ... ... ... ... өз әріптестерімен және қалың жұртшылықпен қарым-қатынаста болып, ұйым қызметкерлерін ынталандыру, қолдау, кәсіпорын іс-қимылына жаңаша өзгерістер енгізу қатарлы өзекті іс ... ... ... ... ... ... ... мен даму ба - ғытының біртұтастығын қамтамасыз ету, ұжымның ішкі тыныс-тіршілігіне қолайлы жағдай туғызу, өз іс-әрекетімен ... үлгі бола білу ... ... ... адамның бойынан табылуы тиіс. Ол үшін басшы ... өзін ... ... ... ... ... да бір ... немесе қызметтің сапасы оның өмірлік циклінің барлық кезеңдерінде, өнім өндіру немесе қызмет көрсету идеясының алғаш туындауынан бастап оның ... асып ... ... ... ... қалыптасатынын ескерсек айналымның әрбір кезеңіндегі үдерістер өнім (қызмет) сапасына ... ... әсер ... түсінуге болады. Сондай үдерістерге мысалы, нарықты зерттеу, шикізат немесе дайын өнімді берушілермен (өткізушілермен) жұмыс жасау, құжаттарды басқару, кәсіпорынды ... ... ету, ... қызметкерлеріне жетек - шілік жасау, тағы сол сияқтылар жатады. Сондай ... ... бір ... ... ... ... ... мен кемшіліктерді, ақаулар мен ауытқуларды кәсіпорын жұмысының барлық сатыларында ең төменгі деңгейге жеткізу менеджмент жүйесінің көздеген ... ... ... ... ... ... қандай да бір жаңа технологияны енгізбей-ақ, арзан шикізат, мате-риал пайдаланбай-ақ тек қана ұйымдастыру шараларын оңтайлы жүргізу арқылы өнімнің ... ... ... ... ... ... арттыруға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде бәсекелестік қабілетті арттырып, нарықтағы жағдайды бекемдейді. Нәтижесінде, кәсіпорынның экономикалық күш-қуаты артып, жұмыскерлердің ... ... ... ... ... ... туады[20].
1.5 Сапа менеджмент жүйесінің принцептері
ИСО 9000 Халықаралық ... ... ... ... ... негізделуі керек.
1- принцип -тұтынушыға бейімделу.
Әр кәсіпорынның өркендеуі онда шығарылатын өнімнің немесе көрсетілетін қызметтің ... ал ... өз ... осы өнімнің (көрсетілетін қызметтің) тұтынушылардың қажеттіліктері немесе күтулерінен тәуелді болып табылады. Тұтынушылардың күтімдері өнімнің сапасымен ғана емес, сонымен ... оның ... ... ... мен ... ... ... қызмет көрсетілуімен байланысты. Осыған орай стандарт тұтынушының ... ... мен ... ... ... Тұтынушының қажеттері мен күтімдері оның өнімді сатып алу-алмау туралы шешіміне әсер етеді. ... ... және ... да ... ... ... жеткізушілер, тұтас қоғамның) қажеттерінің тепе-тендігін қамтамасыз етуге ұмтылу керек.
Кәсіпорынның персоналы түгелдей тұтынушының қажеті мен күтімдерін білуі керек.
Тұтынушының қанағаттану дәрежесін қалай ... да ... және ... ... ... Ал сапа ... ... жағдайларда түзетуші әрекеттер қабылдау механизмі болуы керек.
деп айтады. Бүгінгі күні, егер біз табысқа жетеміз ... жаңа ... ... ойластырудан бұрын болашак тұтынушыларға барып, олар кандай өнімді сатып алғысы келетінін анықтап алуымыз керек. Содан соң ... сай ... және ... ... ... ... алушы алғысы келетін өнімге максимум жуықталған өнім шығаруга ... ... ... ен ... ... ... зерттеулер және нарықты талдау жұмыстарын жүргізуі керек. Өнім ... ... біз ... кім, ... және ... ... ... неғұрлым дәл білуіміз керек.
Бүгін кәсіпорынның негізін оның тұрақты клиенттері құрады. Тұрақты клиенттер өнімді тек ... ғана ... ... ... ... достарын, туыстарын, таныстарын алып келеді. Бұндай клиенттер бізді жұмыспен қамтиды. Олардың әрекеттері кәсіпорын үшін жақсы жарнама болып ... Бұл ... күші ... біз ... жасаған жарнаманың күшінен мың есе күшті болып табылады.
Клиенттерді қалай тарту керек?
1 Келісімдерде ресми түрде жазылған ... ... ... айтылмаған қажеттер мен күтілімдерді болжап, соларды қанағаттандыруға тырысу керек.
2 Әр болашақ клиентке жеке ... ... ... ... жаппай өнім шығару тоқтатылады, сұраныс көбейген өнімдер шығарылады және ондай өнімдердің көлемі өседі.
2- принцип - басшылық ... ... ең ... ... басшылар өз үлгісімен сапаға берілгендігін көрсету керек.
Бұл принципті жүзеге асыру әдістерінің бірі - ... ... сапа ... бойынша ұзақ уақытка арналған саясатты анықтауы және бұл саясатты өлшеуге келетін мақсаттар мен міндеттерге, оның ішінде өндірістік және ... ... ... мен міндеттеріне айландыруы керек.
Басшылықтың мақсаты кәсіпорында сенімділік және қорқынышсыз жұмыс істеу атмосферасын қалыптастыру (қамтамасыз ету), адамдардың ... ... және ... ашық және таза өзара қатынастарды қолдау болып табылады.
Басшылық үнемі ... ... және ... ... ... сапа жүйесін енгізуде алдыңғы қатарда тұруы керек, яғни лидер болуы керек. Бірақ, лидер ... үкім ... мен ... ... ... әдетте, күшпен байланысты болады. Күш қолдану кері күш туындауына себеп болады. Оны жеңу үшін ... күш және ... ... қажет.
Лидер - күш колдану және кері күшті ... ... ... адам болып табылады.
3- принцип - қызметкерлерді қызықтыру.
Адамдар кәсіпорынның ең маңызды және ... ... ... ... ... ... ... мүмкіншіліктерін дұрыс пайдалану кәсіпорынға максимум пайда әкелуі мүмкін.
Сапа ... және оның ... ... ... ... ... жақсарту үшін күшін салуға, сапа проблемаларын шешуде жауаптылықты өзіне алуға, өз ... ... ... ... өз ... ... және ... да мүдделі жақтар алдында ұтымды жағынан көрсетуге тарту (бейімдеу) керек.
Әр қызметкердің өзіндік мақсаттары ... ... ... ... ... ... керек.
Кәсіпорын ұжымы бір командадай жұмыс істеуі керек. Бұл команданың әр мүшесі өзінің рөлін ... және ... ... және ... жақсы ойнауга тырысуы керек.
4- принцип - үрдістік келісім.
ИСО 9000 ХС ... ... жаңа ... ... етеді. Бұл жаңа көзқарас сапа жүйесін жобалауға өзара байланыстағы процестер жиынтығы (алгоритм) ретінде қарауды ұсынады.
Бұл тәсілдеме бойынша әр процесс жүйе ... ... яғни әр ... ... процестің кірісі және шығысы (нәтижесі) нақты түрде анықталуы және өлшенуі керек;
- әр процестің тұтынушылары анықталады, олардың талаптары айқындалады, ... ... ... ... ... осы процестің кәсіпорын функцияларымен өзара байланыстары табылады;
- әр ... ... ... және ... басқару үшін уәкілеттері, құқыктары және жауаптылығы тағайындалуы керек;
- процесті жобалаған кезде оны ресурстармен қамтамасыз ету жолдары белгілену керек.
ИСО 9000 ХС ... ... ... тәсілдемені жүзеге асыру үшін сапа менеджментін бизнес-процестермен байланыстыру ... ... - ... ... ... ... ... элементтердің) логикалык реттелген тізбегі болып табылады.
Үрдістерді екі топқа: негізгі және көмекші үрдістерге бөлуге болады.
Негізгі топка нәтижелері ... ... оны ... және ... ... ... ... табылатын үрдістер кіргізіледі. Бұндай процестерді, әдетте, бизнес-процестер деп атайды. Олар, ең ... ... ... ... төлеуге дайын нақты тұтынушы бар болуымен сипатталады (ИСО 9001, 7- ... ... ... ... және ... етуші процестер - шикізат, материалдарды сатып алу, материалдық қамтамасыз ету процестері ... (ИСО 9001, 6- және 8- ... ... - ... жүйелі келісім.
Бұл принцип 4-принциппен тығыз байланысады және сапа жүйесін өзара байланыстырылған ... ... ... ... Осыны білу негізінде жүйені жобалауға ең тиімді жолмен жетуге болады. Жүйелік тәсілдеме өлшеу және бағалау арқылы үнемі жақсартуға қол жеткізді деп ... ... ... ... ... ... келтіруді қарастырады. Жүйелік үрдіс кәсіпорынның іс-әрекеттерін үйлестіруді қажет етеді. Бұл үшін, ең алдымен, сапа концепциясы шегіндегі мақсаттарды кәсіпорынның арналуымен және оның ... ... ... ... Өз ... (дер ... ... және жоспарды әр орындаушыға жеткізу механизмін табу ... ... ... процесін ұйымдастыру мен кәсіпорын іс-әрекеттерінің нәтижесін бағалау проблемалары тығыз байланысты. Ұзак уақыт баға ретінде қаржылармен ... ... ... ... ... ... ең алдымен иеленушілер, инвесторлар, акционерлер үшін маңызды болып табылады. Соңғы уақытта клиенттердің қанағаттандырылғаны, үрдістің тиімділігі, кәсіпорын қызметкерлерінің қанағаттандырылғаны ... ... ... ... ... - ... ... және тұрақты (ұдайы) жақсарту - кәсіпорын мақсаттарының бірі болып табылады.
Кез-келген кәсіпорында ... ... ... кездеседі. Ақаулық деңгейін төмендету мақсатын қою тұракты ... ... және ... ... береді. Бұл принципті іске асыру ең алдымен ... әр ... ... ... ... және ... жүйені үнемі жақсартуға қажеттілік қалыптастыруды талап етеді.
Әдетте, бұған ... ... ... ... ... ... адымдарды тұрақты және кез-келген жерде қолдану арқылы қол жеткізіледі. Дәл осылай ... ... ... ... нарығына кірген болатын. Үрдістерді жүйелі түрде жақсарта отырып, олар бағаны үнемі төмендетуге қол жеткізді.
Жақсарту адамнан - оның ... ... жеке ... ... басталады.
Кезекті қадам - команданың жұмысын жетілдіру және персоналды тарту.
Үнімі жақсарту принципі: белгілі деңгейде білім болуын, белгілі ... мен ... атап ... ... ... ... диаграммасын, бақылау қарталарын қолдануды талап етеді.
Қоршаған өндірістік ортаны және адамдарды үздіксіз жетілдіру бизнес-процестерді жетілдірудің алғашқы ... ... ... ... кезде сапаға кер әсер беруші 3 негізгі фактор ескерілуі керек: босшығындар (потери), сәйкессіздіктер және рационалды емес ... ... ... ... 4 ... ... қойылуы керек:
- не: бұл процесте немесе операцияда не жасалады?
- не ... ол не үшін ... және оны ... қоюға бола ма?
- қай жерде - ол қай жерде жасалады, оны басқа жерде жасау жақсы ...
- қай ... - қай ... ол ... ... оны ... ... кешірек жасауға болады?
Бұл принципті іске асыру кезінде деп аталып кеткен әдістер қолданылады. Қазірде Исикава ... ... ... ... ... ... ... Бұл схема 4 -ге: машиналар - адамдар - технология - шикізатсүйенеді. Бұл тәсілдеме команда болып жұмыс істеуге ... ... ... профилактика, жөндеу, қызмет көрсетуге персоналды түгелдей тартуды талап етеді.
7- принцип- ... ... ... ... практикада колданылып жүрген интуиция, бұрынғы тәжірибе немесе коъюнктура негізінде шешім кабылдау ... ... ... ... Шешім, егер ол акпараттарды талдауда негізделген болса ғана тиімді болып табылдаы.
Бұл ... ... ... ең ... өлшеу және ақиқат мәліметтер жинау және оларды талдауды талап етеді.
Тәжірибе мен интуицияның шешім қабылдаудағы маңызын ... ... ... ... және ... ... аргументтердің тепе-теңдігін сақтауды ұмытпау керек.
Іс-әрекеттердің кез-келген түрінде мәліметтердің үлкен массиві қалыптасады. Мәліметтер кейбір ... ... ... ... ... - өзі қалыптасады, бірак әр уақытта осы мәліметтерді факт ретінде түсініп, ... ... ... дұрыс болып табылады. Шешім қабылдауға себеп болатын көрсеткіштерге:
- қаржы-экономикалық іс-әрекеттердің көрсеткіштері;
- клиентті қанағаттандыру көрсеткіштері;
- негізгі (бизнес) ... ... ... ... жәнс ... ... принципте тәсілдемесі, яғни өз әрекеттерімізді ең жақсы әрекеттермен салыстыру әдісі қолданылуы мүмкін. Әдетте кәсіпорын жұмыс істейтін рынок сегментіндегі ең ... деп ... ... фирмалардың әрекеттерімен немесе оның өнімінің жеке көрсеткіштерімен салыстыру жүргізіледі.
Кәсіпорын іс-әрекеттерінде метрология ғылымы ерекше орын алады. Кәсіпорында өлшеулердің сапасы жоғары деңгейде ... ... ... ... және олар бойынша объективті шешім қабылдау үшін жоғарыда аталған статистикалық бақылаудың 7 қарапайым әдістері қолданылады. ... ... ... ... ... жаңа ... мысалы әдісі кеңінен қолданылып келе жатыр.
8- принцип - жеткізушілермен өзара тиімді катынастар.
Кәсіпорын және оның жеткізушілері өзара тәуелді екендігі ... ... ... Өзара пайдалы қарым-қатынастар екі жаққа да ұтымды болып табылатыны да ақиқат.
Принципті жүзеге асыру негізгі көрсеткіштерді ... ... және ашық ... ... ... және ... ... алмасуды, тұтынушылардың қажеттерін анықсезіну бойынша бірлесіп жұмыс істеу, бірлескен іс-шаралар қолдануды талап етеді.
Сапа жүйесінің жеткізушінің жетістіктерін мойындау және жақсарту ... ... ... ... ... ... ... тұрақты қатынаста болуға ұмтылу қажет. Бұндай жағдайда жеткізілетін өнімді басқаруға, жеткізуші мен тұтынушының арасында жаңа типті қатынастар туындайды: ... ... ... іс ... сапаны, оны үнемі жетілдіруді ескере отырып, басқару жөніндегі ережелер ... ... Бұл ... ең ... тұлға тұтынушы болып табылады. Оның қажеттіліктері қаншалықты қанағаттандырылғанынан фирманың табыстары тәуелді болып табылады. Екінші ... ... ... адамдар алады. Сондықтан персоналды окыту, қызықтыру және тұтынушылардың талаптарын қанағаттандыру бағытында ынталандыруға зор көңіл аударылады[21]. ... ... ... ... ... ... туралы түсінік, стандарттардың белгілі бір жүйе ішінде бөлінуі, стандарттау қажеттілігі туралы ... ... ... үш ... ... жекелеп тоқтап түсінік бердім. Сонымен қатар стандарттау міндеттері де айтылды.
Стандарттау ... ... ... ... туралы айтылды. Ол - стандарттау жөніндегі қызметтің әр түріне немесе оның ... ... ... ережелерді, сипаттамаларды, принциптерді белгілейтін құжаттар. Стандарт - ... ... ... ... ... көп ... және ... пайдалану мақсатында техникалық реттеу объектілеріне ережелерді, жалпы принциптер мен сипаттамаларды белгілейтін құжат. Қолдану өрісіне байланысты стандарттау жөніндегі нормативтік құжаттар әр ... ... ... халықаралық стандарттар, өңірлік стандарттар және техникалық-экономикалық ақпарат жіктеуіштері, стандарттау жөніндегі ережелер мен ұсынымдар, ҚазақстанРеспубликасының мемлекеттік стандарттары мен ... ... ... ... ... ... Республикасының стандарттау жөніндегі ұсынымдары, шет мемлекеттердің ұлттық стандарттары жатады. Ереже - міндетті түрде қолданылуға тиісті жұмысты жүргізудің ұйымдық-техникалық және жалпы ... ... ... әдістерін белгілейтін құжат. Ұсыныстар - ерікті түрде ... ... ... ... және ... ... ... тәртібін, әдістерін белгілейтін құжат.
Стандартты құрастыру тәртібі 1.2- 2002 ҚР СТ келтірілген. Стандарттарды құрастырудың тәртібі бес кезеңнен ... ... ... ... ... мазмұндау және белгілеу ҚР СТ 1.5 - 2008 сәйкес болу керек. Мемлекеттік ... ... ... ... және ... жұмыс жоспарын құрау ҚР 1.7-2003 СТ сәйкес ... ... ... ... ... стандарттар - ҚР СТ; халықаралық ... - ИСО; ... ... - ... ... стандарттар;шетел мемлекеттері ұйымдарының стандарттары.
Халықаралық стандарттау ұйымы ИСО әділетті және адал ұйым ретінде әлемдік беделге ие, халықаралық ең ірі ... ... ... жоғары.
ИСО жұмысында стандарттау бойынша өздерінің ұлттық ұйымдарының өкілеттілігімен әлемнің 146 елі қатысады, оның ішінде 94 ел ИСО мүшелері, 37 ел ... және 15 ел ... ... (2003 жылғы мәлімет бойынша) мүшелер болып табылады.
Стандарттау, метрология және сертификаттау жөніндегі Комитет өкілеттілігімен ... ... 1994 ... бастап ИСО-ның толық мүшесі болып табылады, сондықтан барлық мәселелері бойынша шешім қабылдау және оларды ... ... ... ... ... Бас ... ИСО кеңесі және оның комитеттері, ал жұмысшы органдарға -техникалық ... (ТК), ... ... ... техникалық кеңестік топтар (ТКТ) жатады.
ИСО-ның жоғарғы органы мүшелер тарапынан тағайындалған лауазымды тұлғалар мен делегаттар жиынтығы - Бас ассамблеяболып табылады. ... мүше үш ... ... ... құқы жоқ. ... - ... және жазылған мүшелер бақылаушы дәрежесінде қатысады.
ИСО Кеңесіне жеті комитеттер бағынады:
ПЛАКО (техникалық жетекшілік ету бюросы),
СТАКО (стандарттаудың ғылыми ... ... ... ...
КАСКО (сәйкестік бағалануы жөніндегі комитет),
ИНФКО (информациялық жүйе және қызметтер жөніндегі ... ... ... келе ... елдерге көмек көрсету жөніндегі комитет),
КОПОЛКО (тұтынушымүдделерін қорғау жөніндегі ... ... ... ... ... ... стандарттарды дайындау жөніндегі жұмыстарды техникалық комитеттер (ТК) олардың тарабынан құрылатын қосалқы комитеттер (ҚК) және ... ... ... ... ... ... жұмыс топтары (ЖТ) жүргізеді.
Сонымен қатар менеджмент жүйесіне, сапа менеджмент жүйесі туралы айтылды. Сапа менеджмент ... ... ... ... ... ӨНДІРІСКЕ САПА МЕНЕДЖМЕНТ ЖҮЙЕСІ СТАНДАРТЫН ЕНГІЗУ ЖОЛДАРЫ
2.1Өндіріс орнына сипаттама
ЖСШ 3 ... 2010 жылы ... ... ... ... ... ауылы құрылды. Облыс орталығына 260 км аудан орталығына 10 км қашықтықта орналасқан. Оның негізін қалаушы, директоры Кенжебаев ... ... ... ... ... дайындаумен айналысады. Оның құрылтайшылары: , , , , , .
Аталмыш аумақтың инфрақұрлымы ұйымның сәйкестік ... ... ... ... жүзеге асыру үшін АҚ несие қорынан 66000000 ... ... Ет ... ... үшін 20000000 ... ... ... және айналымдық ақы үшін 46000000 теңге.
Қазыргі күні ЖСШ 20 адам жұмыс жасайды. Директор, өндіріс басшысы ... бас ... ... есепші кассир, дайындаушы, механик, қойма бақылаушысы, ветеренарлық дәрігер, үш қасапшы, үш өндіруші, тазалық қызметшісі, үш күзетші, екі жүргізші.
Кәсіпорын ет, ет ... ... ... ... ... ... шұжық, қазы- қарта өндіреді.
Кәсіпорын 4 бөлімнен тұрады.
- хайуанаттарды сақтау бөлімі;
- мал сою бөлімі;
- дайын өнім кешені;
- ... ... ... ... ... ... тасымалдап әкеледі. Хайуанаттарды халық асырап, сақтап, баптап кәсіпорынға тапсырады. Содан кейін оларды ветеренариялық тексерістен өткізеді. Егер де ... ... ... ... ... оны сою ... ... сақтау бөлімі - малды союға дайындайды.Малды сою ... дем ... ... ... мал ... ... Ірі қара және ұсақ қара малды 24 сағатқа дейін, ал жылқыны және шошқаны 12 сағатқа ... ... Осы ... ... ... азықтандырмайды, алайда сусыз болмауы керек, соңғы рет союға 2 сағат уақыт қалғанда суарады. Мұндағы мақсат-ішек-қарынын ... ... ... сою ... етті ... ... ағзада зат алмасу процесінде пайда болған әртүрлі керексіз ... ... ... ... ... ... ... жақсы пісіп жетілуіне пайдалы қасиетін тигізеді.
Егерде сойыс малы ... бойы су ... ... ылғалдығын жоғалту барасында олар 3-4 пайызға дейін тірі салмағын төмендетеді және онымен қатар, сойғанда терісі нашар сыпырылады (осы ... ... ... ... аталарымыз соғымды сояр алдында, бір шелектей соғымға су ішкізеді). Малды сою алдындағы ұстау уақыты, оларды ... ... ... ... ... ... болады. Егерде малдар ұзақ уақытқа дейін азықтандырылмаса және суарылмаса (жүріп келген жолда) оларды сою ... ... ... ... мал 100 шақырымнан артық қашықтықтан әкелінсе, оларды 15 сағатқа, ал ... 5 ... ... ... мал ... ... ... жуады.
Малды сояр алдында ұруға болмайды. Өйткені қоздыру, қорқыту және денесін ауырту, малдың ... ... қан ... ... ... қан ... ... Осы себептен сою уақытында толық қансырату нашар болып, еттің түсі қаралау және ... ... ... етте ... тез өсіп ... ет ... ... болады.
Мал сою бөлімінде- малды сою, терісін сыпыру, ішкі ... алу, етті ... ... бөлу ... жүреді. Мал сою - малды жансыздаңдырып етін алу. Мал союдың тәртібі келесідей - малды жығып, аяқтарын бірге ... ... басы мен ... ... ... ... ... ішек қарындарын шығару, ұшасын алу, ұшаны мүшелеу.
Ішкі мүшелерді алу.Ішкі мүшелерді қансыратудан кейін, 45 минуттан соң алу ... ... ... ... өте көп микробтар болады, олар жақын жатқан ұлпаларға тез тарайды да, олардың ... және улы ... ... ... әкеп ... ... ... қансыратудан соң 2 сағаттан артық уақытта алынса, малдәрігерлік ереже бойынша, ұшаны бактериялогиялық зерттеуден өткізіп, тамаққа пайдаланғанда ... ... ... жоқпа екенін біледі.
Етті таңбалау- оны тамақтыққа жарамдылығын және қоңдылығының категориясын көрсетеді. Барлық малдың ұшасын таңбалау үшін үш түрлі ... ... ... төртбұрышты және үшбұрышты. Таңбада республиканың атауы, мекеменің нөмірі жазылады. әрпі таңбасы ... жас ірі қара ... еті ... ... әрпі ... бұқа және қодастың еті болады. әріп- ешкінің еті. ЖС- стандартсыз ... ... ... ... ... оң ... ... штамп қояды (аумағы 25х50мм), онда еттің түрі көрсетіледі. Тамақтыққа ... етке ... сөзі бар ... ... өнім ... бөлімінде- қуырдақ, казы-қарта, тұшпара, фарш, шұжық, катлет, ет ... және ... ... ... ... шығатын ет арамен кесіліп сатылымға жіберіледі.
Қырдақ өндіру дайын, сойылған етті КТ-400 ет ... ... ... ... ... турау арқылы дайындалады. Қуырдақ қой, ешкі, түйе, сиыр еттерінен өндіріледі. Кесіліп туралған ет қорапқа салынып орау ... ... ... ... ... ... ... өндіру - көп емес шығындармен және жақсы қайтарымымен болатын, өзінің шағын бизнесінді қарапайым түрде ... бір ... ... ... ... ... ... бизнестің жетістілігімен рентабелділігінің99% -ға жетуі тұшпараның ішіне салатындығына байланысты. Бұл жерде айтылып отырған нәрсе оның ішіне салынатын фарш. Ал ... ... ... ... ... ... олардың қамырының аппақ болатындығын айтуға болады.
Сондықтан тұшпараны өндіруді ұйымдастырумен айналысуға шешім ... оны ... ... көңіл бөлу керек және тұтынушылармен шыншыл болып, оларға түшпараның ... ... ... ... ... ... Ал ... ұсыну үшін бізге түшпараны өндірудің бизнес жоспары көмектеседі.
Тұшпараны әртүрлі қоспалармен дайындау және тарату:
- сиыр ... қой ... ... ... ... ... цехы түшпараның 4-5 түрін өндіргені жақсы.
Маңызды кез: технолог үнемі тұшпараның құрамын өзгерту үшін жұмыс жасауы ... және ... ... жаңа өнімдерді талдау керек.
Тұшпара цехының дайын өнімдерін өткізу азық-түлік дүкендері арқылы жүргізіледі. Егер аймақтық сауда жүйесімен өнімді өткізу бойынша ... ... ... ол ... болады.
Бұл мақсатқа жету үшін коммерциялық ұсыныс қажет, шығаратын өнімнің ассортименті, бағасы және СЭС-тан рұқсат ... ... ... ... ... ... ынтымақтастық туралы басшылыққа ұсыныс жасау керек.
Технологиялық үрдіс
Өндіріс технологиясы.Тұшпараны өндірісінің техникалық тізбегі келесі элеметтерден тұрады:
-қамырдыдайындау (қамыр қолмен елеу арқылы дайндалады.)
- ... ... ... ет ... ... ... ... түю
- қатыру
- орау
Тұшпараны дайындауда маңызды шаралардың бірі ... ... және ... ... ... алу ... ... құжаттарды міндетті түрде алу қажет:
- тіркелге және келісілген техникалық ... ... ... ... ... ... ... қызметтен рұқсат,
- СЭС-тен гигиеналық қорытынды,
-Басқалар (жобаның жекелей ерекшеліктеріне байланысты).
Цех ғимаратында келесі бөлемелер болуы керек:
- ... ... үшін ... ... ... ... бөлмесі;
- Өндіріс үшін бөлме;
- Персоналдар үшін бөлме;
Шұжық-жылқы етiнiңделикатесi. Онша семiз емес салқындатылған жылқы етiнен не салқындатылған ... ... ... әзiрлейдi. Жылқы етiн сүйектерiнен және сiңiрлерiнен, қосатын талшықтарынан ажыратады, 300-400 ... ... ... және 3-4 тәулiк бойы 3-4 С-та құрғақ тұздауда (100 килограмм етке 3,5 килограмм тұз, 50 грамм селитра және 140 ... ... ... ... еттi қолмен не еттартқышпен майдалайды. Оның үлкендiгi 12-24 милиметр ... ... және ол ... ... ... ... ... көмегiмен не қолмен дайындалған тураманы iшекке кiргiзiп, оны сақина түрiнде айналдыра байлайды.
Сақиналарды жақтауларға iледi,термокамераға салынып 10-12 С-тан жоғары емес ... 3-4 ... ... одан соң 50-60 С-та 12-18 ... ... ... түрдегi тағам ретiнде қолдануға арналған шұжықты салқындатып, ... ... ... ... үшiн буға не суға 60-80 ... пiсiредi. Пiсiрiлген шұжықты 10-12 С-та салқындатады, қайтадан сүрлейдi (мерзiмi бiрiнше сүрленгендегiдей температурада болады), одан кейiн 2-3 ... бойы 12 С-та ... ... ... 75 ... ... ... - жылқы етінің кәделі мүшелердің бірі. Ол жылқының қабырғалары мен белдемелерінің етегіне жиналатын аса шұрайлы, майлы ет. Қазы ... үшін екі ... ... екі ... ... ... қабырғалар алынады. Қазыны ішекке тығады. Әр қос қабырғадарың ішкі жағындағы шеміршегін кесіп тастайды. Ішекке тығу үшін қабырғалардың арасын ... ... әр ... май мен етін тең етіп ... ... ет пен май қабырғадан сылынып қалмауы керек. Қазыны ішекке тығар алдында тұздап, 2-3 тәулік тұзын ... ... ... ... кейін 1-2 сағат суық суға салады. Содан ... ... ... екі ... ... ... ... соң сырыққа немесе керілген жіпке 8-10 сағат іліп, жел ... Қазы және қос қазы ... ... ... ... ұқсас болып шығады.
Қарта - жылқы етінің ең ... ... ... ... ... ең алдымен қартаны ішіндегісінен босатып, айналдырады да, салқын суға жуып тазалайды. Қартаны дәміне келтіру үшін тұздайды, ... ... пияз ... ... Бұдан соң ыстап сүрлеуге арналған қартаны бойына ... ... ... (1-2 ... 1-2 күн ... ... ... малды тексеру (ветеренариялық), ішкі мүшелерді лабораториялық сараптамадан өткізеді.
2.2ИСО 9000 ... ... ... ... ... ... ... стандарттар әзірленді ҚР СТ ИСО 9000 (9001, 9004, 19011).
ИСО 9000 стандарты сапа жүйесін белгілеуді ... ... ...
- ... қызметінің жақсаруы;
- алынатын өнім ретінде тапсырыс берушілердің сенімділігін қамтамасыз ету;
- өнімнің сапасына тұтынушылардың сенімділігін қамтамасыз ету; ... ... ... ... төмендегі бірнеше қадамдардан тұрады:- ұйымның сапа саласында сапа ... және ... ... сапа ... жету үшін ... ... анықтау;
- осы процестердің тізбектілігін және өзара іс-әрекетін белгілеу;
- әр процестің нәтижелілігінің және тиімділігінің өлшенетін көрсеткіштерін белгілеу;
- осы ... ... ... ... және ... ... үшін ...
- жұмысты қолдау және осы процестерді қадағалау үшін ... ... ... ... ... осы жоспарды орындау және жақсару үшін стратегияларды, процестерді және ресурстарды жоспарлау;
- осы негізде түзететін ... ... ... ... ... қадағалау және алынған нәтижелерді күтілетіндермен салыстыру;
- Сапа ... ... ... барысында маңызды роль құжаттарға беріледі. Құжаттардың маңыздылығы төмендегідей бірнеше сыншыл жағдайларда ...
- ... ... және сапаның үздіксіз жақсаруын қамтамасыз ету;
- процестерді ...
- ... ... іске асыру;
- жүйенің тиімділігін бағалау;
- сапа жүйесіне аудит және сертификация жүргізу;
Процестік ... ... оның ... не ... ... және оның қызметінің жеке аспектілерінің өзара байланыстығын белгілеуге және түсінуге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... белгіленген және келісілген түрде қолдауға алынған. Процесс егер:
- оған жауапты адам тағайындалса (прпоцес иесі);
- оған қатысты процедуралар және әдістер ... оны ... үшін ... ... ... белгіленген болып саналады.
Сапа менеджменті жүйесінде процестерді үйлестіру, олардың өзара байланысын анықтау, олардың бірігуін ... ету ... Ұйым ... өзара байланысы көбінесе күрделі болып табылады және нәтижесінде процестер желісіне айналады. Қосымша бағаның ... ... ... процестердің тізбегін анықтау және әр процесс өнімге қатысты тапсырыс берушінің талаптарын орындау қабілетігіне қалай әсер ететінін анықтау өте маңызды.
ИСО 9001 ... ... ... көңіл аударуды шоғырландырады:
- клиенттердің сұраныстарын қанағаттандыру;
- ... ... бас ... сапа ... принциптерінің енегізу және тарату.
ИСО 9000 халықаралық стандартын енгізу қажеттігі ... ... ... - ... ... ... анықталды.
Осы әдістемелік нұсқаулық шағын және орта бизнес субъектілерімен олардың қызмет түрлеріне қарамастан ИСО 9000 халықаралық ... ... ... үшін ... ... ҚР ИСО ... ISO 9001:2008 Сапа менеджмент жүйесі стандартының негізгі ережелері
4 Сапа менеджменті жүйесі
4.1 Жалпы талаптар
Ұйым сапа менеджментінің жүйесін əзірлеуі, құжаттауы, енгізуі жəне ... ... ... осы ... ... ... оның нəтижелілігін ұдайы жақсартып отыруы керек.
Ұйым:
а) сапа менеджменті жүйесі үшін қажетті процестерді анықтау керек жəне оларды ұйым жұмысында қолдануға ... ... ... (1.2 ... осы ... жүйелігін жəне өзара əрекетін анықтауы;
c) осы процестерді жүзеге асыру жəне басқару кезінде нəтижелігін қамтамасыз ету үшін ... ... мен ... ... осы ... ... жəне оларды бақылау үшін қажетті ресурстар мен ақпараттардың болуын ... ... осы ... ... да ... ... жерде мониторинг жəне өлшеуді жүзеге асыру керек;
f) жоспарланған нəтижелерге қол ... жəне осы ... ... жақсарту үшін қажетті шараларды жүзеге асыруы керек.
Ұйым осы стандарттың ... ... осы ... ... жүзеге асыруы керек.
Егер ұйым басқа ұйымға өнімнің талаптарға сəйкестігіне əсер ... ... да бір ... ... ... ол өз ... ... процестерді бақылауды қамтамасыз етуге тиіс. Басқа ұйымдарға ... ... ... түрі жəне ... сапа менеджменті жүйесі шеңберінде анықталуға тиіс.
1-ЕСКЕРТПЕ Жоғарыда ескертілген сапа менеджменті жүйесі үшін қажетті процестер басшылық қызметін басқару, өнімнің өмірлік циклінің ... ... ... ету ... ... жəне ... ... қамтиды.
1-ЕСКЕРТПЕ Сапа менеджменті жүйесіне қажетті жоғарыда аталған процестер басшылардың жетекшілік ету, ... ... ету ... ... өнімнің өмірлік циклының, өлшеу, талдау жəне жақсарту процестерін қамтиды.
2-ЕСКЕРТПЕ Басқа ұйымдарға берілген процесс ұйымның сапа ... ... үшін ... ... ол үшін ... ... орындайтын болып анықталады.
3-ЕСКЕРТПЕ Басқа ұйымдарға берілетін процестерді ... ... ету, ... тұтынушылардың барлық талаптарына, заңнамалық жəне нормативтік талаптарға сəйкестік үшін ... ... ... ... берілетін процесті басқару əдісінің типін жəне ауқымын таңдауына мыналар сияқты факторлар əсер етуі мүмкін:
a) басқа ұйымдарға ... ... ... ... ... келетін өнімді жеткізу қабілеттілігіне ықтимал əсер етуі;
b) басқаруда осындай процеспен қатысу ауқымы;
c) 7.4 қолданған кезде, қажетті басқаруды қамтамасыз ету ... ... ... талаптар
4.2.1 Жалпы ережелер
Сапа менеджменті жүйесінің құжаттамасы:
а) құжатталып рəсімделген сапа ... ... жəне ... ... ... сапа ... ... осы стандартпен талап етілетін құжатталған процедуралардан жəне жазбалардан;
d) ұйыммен процестерді тиімді жоспарлау, жүзеге асыруды жəне оны ... ... ету үшін оған ... ... ... ... қоса ... тұруы керек.
1-ЕСКЕРТПЕ Осы стандартта деген термин кездесетін жерде, бұл процедураның ... ... ... ... жəне ... ... ... білдіреді. Жеке құжатта бір немесе бірнеше процедураға қойылатын талаптар болуы мүмкін. Құжатталған процедураға қойылатын ... ... ... құжатта қамтылуы мүмкін.
2-ЕСКЕРТПЕ Бір ұйымның сапа менеджменті жүйесінің құжатталу деңгейі басқа ұйымдардан:
а) ұйым көлемі мен ... ... ... ... мен ... ... əрекетіне;
с) қызметкерлер құзыреттігіне байланысты ерекшеленуі мүмкін.
3-ЕСКЕРТПЕ Құжаттама түрлі нысанда немесе түрлі жеткізушіде бола алады.
4.2.2 Сапа жөніндегі жетекшілік
Ұйым:
а) қандай да ... ... ... мен ... қоса сапа ... ... ... саласынан (1.2-т қараңыз);
b) сапа менеджменті жүйесі үшін əзірленген құжатталған процедуралардан, немесе оларға сілтемелерден;
с) сапа менеджменті жүйесі процестерінің өзара əрекетіне сипаттамадан ... сапа ... ... əзірлеуі жəне жұмысшы қалыпта ұстауы керек.
4.2.3 Құжаттаманы басқару
Сапа менеджменті жүйесінің құжаттары басқарылуы керек. Жазбалар құжаттардың арнайы түрі болып ... жəне олар ... ... талаптарға сəйкес басқарылуы керек.
Басқарудың қажетті жабдықтарын анықтау үшін:
а) құжаттарды шығарылғанына дейін ... ... ... ... құжаттарды талдау жəне көкейкесті ету мен қайта бекітілуін;
c) өзгерістердің жəне құжаттарды қайта қарау мəртебесін сəйкестендіруді ... ... ... қолданылу орындарында құжаттардың сəйкес нұсқаларының болуын қамтамасыз етуді;
е) құжаттардың нақты жəне жеңіл сəйкестендірілетін күйде сақталуын қамтамасыз етуді;
f) ... сапа ... ... ... жəне жұмыс істеуі үшін оған қажетті деп тапқан сырттан келген құжаттарды бірдейлендіруін жəне оларды жіберуді басқаруды ... ... ... ... ... ... ... алу жəне қандай да бір мақсаттар үшін қалдырылған құжаттарға сəйкес сəйкестікті қолдануды қарастыратын құжатталған процедура əзірленуі керек.
4.2.4 Жазбаларды ... ... ... ... ... жəне ... тиімділігіне растауды бекіту үшін жазбалар жүргізілуі, басқарылуы керек.
Ұйым жазбаларды бірдейлендіру, ... ... ... ... ... жəне алып ... ... қажет болатын басқару құралдарын анықтау үшін құжатталған процедураны ... ... ... оңай ... болып қалуға жəне қалпына келтірілуге тиіс.
5 Басшылық жауаптылығы
5.1 Басшылықтың міндеттері
Жоғарғы басшылық сапа менеджменті жүйесін ... жəне ... ... ... ақ оның нəтижелігін
a) ұйымға тұтынушылар талаптарының, сондай-ақ заңнамалық жəне нормативтік талаптардың ... ... сапа ... ... əзірлеу;
c) сапа саласында мақсаттарды əзірлеуді қамтамасыз ету;
d) ... ... ... ... ... ресурстармен қамтамасыз ету арқылы тұрақты жақсарту бойынша өзінің міндеттерін растауды қамтамасыз етуі керек.
5.2 ... ... ... ... ... ... көтеру мақсатында олардың талаптарының анықталуы мен орындалуын қамтамасыз етуі керек (7.2.1 жəне 8.2.1-т қараңыз).
5.3 Сапа ... ... ... сапа ... ... ұйым ... ... болуын;
b) сапа менеджменті жүйесінің талаптарға сəйкес болуын жəне нəтижелігін ұдайы жақсартуға арналған міндеттердің болуын;
c) сапа ... ... ... жəне ... ... ... ... ұйым қызметкерлеріне жеткізілуі жəне оған түсінікті болуын;
e) жарамдылыққа ұдайы талдануын қамтамасыз етуі ... ... Сапа ... ... ... ... өнімге қойылатын талаптарды орындау үшін қажетті мақсаттарды қоса сапа саласындағы мақсаттар ұйымның сəйкес ... жəне ... ... ... ... етуі ... Сапа ... мақсаттар өлшене алатын жəне сапа саласындағы саясатпен сəйкестендіріле алуы керек.
5.4.2 Сапа менеджменті жүйесін құру мен ... ... ... 4.1 ... келтірілген талаптарды орындау үшін, сондай-ақ сапа саласында мақсаттарға жету үшін сапа ... ... құру мен ... ... сапа ... ... ... жəне оған өзгерістер енгізуде тұтастығы сақталынуын қамтамасыз етуі керек.
5.5 Жауаптылық, уəкілеттік жəне ақпарат алмасу
5.5.1 ... жəне ... ... ... жəне ... анықталуын жəне ұйым қызметкерлеріне жеткізілуін қамтамасыз етуі керек.
5.5.2 Басшылық өкілі
Жоғарғы басшылық ұйым басшылығы құрамынан басқа ... ... ... ... ... ... жəне ... берілетін өкіл тағайындауға тиіс:
а) сапа менеджменті жүйесі талап ететін процестердің əзірленуін, енгізілуі жəне жұмысшы қалыпта ұсталуын қамтамасыз ... сапа ... ... қызметі жəне оны жақсартудың кез келген қажеттігі ... ... ... ... ұсынуға;
c) барлық ұйым бойынша тұтынушылар талаптарын түсінуді таратуды қамтамасыз ... ... жəне ... ие ... керек.
ЕСКЕРТПЕ Басшылық уəкілінің жауаптылығына сапа менеджменті жүйесіне қатысты сұрақтар жөнінде сыртқы тараптармен байланысты қолдау кіруі мүмкін.
5.5.3 Ішкі ... ... ... ... сапа ... ... тиімділігі мəселелері бойынша ақпарат алмасу мен коммуникациялардың ... ... ... ... етуі ... Басшылық тарапынан талдау
5.6.1 Жалпы ережелер
Жоғарғы басшылық жоспарланған ... ... ... сапа менеджменті жүйесінің үнемі жарамдығын, барабарлығын жəне нəтижелігін қамтамасыз ету мақсатында оны талдауы ... ... ... сапа менеджменті жүйесін, оның ішінде сапа саласындағы саясат пен ... ... ... мен ... енгізу қажеттіктерін бағалауды қосу керек.
Басшылық тарапынан талдау туралы жазба жұмысшы қалыпта ұсталуы керек (4.2.4-т қараңыз).
5.6.2 Талдау үшін кіріс ... ... ... үшін ... деректер мына ақпараттардан тұруы керек:
a) аудит нəтижелері;
b) тұтынушымен кері байланыс;
c) процестер қызметі жəне өнім сəйкестігі;
d) ескертетін жəне түзететін əрекеттер мəртебесі;
e) ... ... ... ... ... ... ... сапа менеджменті жүйесіне əсер етуі мүмкін өзгерістер;
g) жақсарту жөніндегі ұсыныстар.
5.6.3 Талдауға арналған ... ... ... ... ... деректері:
а) сапа менеджменті жүйесі жəне оның процестерінің тиімділігін арттыруға;
b) өнімді тұтынушылар талаптарына сəйкес жақсартуға;
с) ресурстардың ... ... ... ... мен ... ... Ресурстар менеджменті
6.1 Ресурстармен қамтамасыз ету
Ұйым:
a) сапа менеджменті жүйесін ... жəне оны ... ... ... ... оның ... ... арттыру;
b) тұтынушылардың талаптарын орындау арқылы олардың қанағаттандырылуын арттыру үшін қажетті ресурстарды анықтауы жəне олармен қамтамасыз етуі қажет.
6.2 Адам ... ... ... ... талаптарға сəйкестігіне əсер ететін жұмысты орындайтын персонал ... ... ... ... мен тəжірибесіне сəйкес білікті болуға тиіс.
ЕСКЕРТПЕ Өнімнің талаптарға тура немесе ... ... сапа ... ... ... кез ... ... орындайтын персонал əсер етуі мүмкін.
6.2.2 Біліктілік, даярлық жəне хабардар болуы
Ұйым:
а) өнімнің талаптарға сəйкестігіне əсер ететін жұмысты орындайтын персоналдың ... ... ... ... ... ... ... біліктілік деңгейіне қол жеткізу үшін, дайындықты қамтамасыз ету немесе басқа əрекеттер қолдану керек;
с) қабылданған ... ... ... өз қызметкерлерінің əрекетінің өзектілігі мен маңыздылығын жəне сапа саласында мақсаттарға жетуге үлесі туралы хабардар болуын қамтамасыз етуі;
е) білімі, даярлығы, ... жəне ... ... ... ... жұмысшы қалыпта ұстауы керек (4.2.4-т қараңыз).
6.3 Инфрақұрылым
Ұйым өнімнің талаптарға сəйкестігіне жеткізу мақсатында сəйкес инфрақұрылымды анықтауы, қамтамасыз етуі жəне жұмыстық қалыпта ... ... ... егер бұл мақсатқа сай болса, мыналарды қамти алады:
a) ғимараттар, жұмыс орны жəне ... ... ... ... ... арналған жабдықтар (техникалық, сондай-ақ бағдарламалық жабдықтар);
с) қамтамасыз ету қызметтері (көлік, байланыс немесе ақпараттық ... ... ... ... ... қойылатын талаптарға сəйкестігіне қол жеткізуге қажетті өндірістік ортаны құруы керек.
ЕСКЕРТПЕ термині физикалық, экологиялық жəне басқа ... (шу, ... ... ... ... ... ауа райы жағдайы сияқты) қоса алғанда, жұмыс орындалатын жағдаймен байланысты.
7 Өнімнің ... ... ... ... өмірлік циклінің процестерін жоспарлау
Ұйым өнімнің өмірлік циклін қамтамасыз етуге қажетті процестерді жоспарлауы жəне əзірлеуі керек. Өнімнің өмірлік циклінің процестерін жоспарлау сапа ... ... өзге ... (4.1-т ... ... ... сəйкестендірілуі керек.
Өнімнің өмірлік циклінің процестерін жоспарлаған кезде, ұйым, егер бұл қолданылса:
а) сапа саласындағы мақсаттар жəне өнімге қойылатын талаптарды;
b) ... мен ... ... ... нақты өнімге арналған ресурстармен қамтамасыз ету қажеттілігі;
c) нақты өнім үшін дұрыстығын растау, валидтеу, мониторинг, өлшеу, бақылау жəне сынау ... ... ... ... ... ... критерийлері;
d) өнімнің өмірлік циклінің процестері мен алынған өнімнің талаптарға (4.2.4-т қараңыз) жауап ... ... ... ету үшін ... жазбаларды белгілеуі керек.
Осы жоспарлаудың нəтижесі ұйым практикасына сəйкесетін түрде ... ... Сапа ... ... ... (өнімнің өмірлік циклінің процестерін қоса) анықтайтын құжат жəне нақты өнімге, жобаға немесе шартқа қолданылуға жататын ресурстар сапа ... ... ... ... ... ... ... процестерін əзірлеуде, ұйым, 7.3-тармағында белгіленген талаптарды қолдана алады.
7.2 Тұтынушылармен байланысты процестер
7.2.1 Өнімге қатысты талаптарды ... ... ... жəне ... ... ... ... талаптарды қосатұтынушылармен бекітілген талаптарды;
b) тұтынушымен бекітілмеген, бірақ қажет ... ... ... болжалданған жердепайдалануға қажетті талаптарды;
c) өнімге қолданылатын заңнамалық жəне нормативтік талаптар;
d) ұйымның оған ... ... ... кез келген қосымша талаптардыанықтауы керек.
ЕСКЕРТПЕ Жеткізуден кейінгі қызмет мысалы, техникалық қызмет көрсету ... жəне ... ... ... толық жою сияқты қосымша қызметтер сияқты, кепілдікқамтамасыз ету, келісім-шарт міндеттемесін ... ... ... ... талаптарды талдау
Ұйым өнімге қатысты талаптарды талдауы керек. Бұл талдау ұйымның тұтынушығаөнімді жеткізу (мысалы, ... ... ... ... ... ... ... тапсырысқа өзгерістерді қабылдау) міндеттемелерін қабылдағанға дейінжүргізілуі керек ... ... ... ... ... ... қалыптасқаннан ерекшеленетін шарт немесе тапсырыс талаптарыныңкелісілуін;
с) ұйымның нақты талаптарды орындай алуын қамтамасыз етуі ... ... ... ... ... əрекеттердің жазбалары (4.2.4-тқараңыз) жұмысшы қалыпта ұсталуы керек.
Егер тұтынушылар құжатталған талаптарын бермесе, ұйым ... ... ... ... ... ... ... қойылатын талаптар өзгерсе, ұйым сəйкес құжаттардың дұрысталуын,ал мүдделі қызметкерлер өзгертілген талаптар туралы хабардар болуын қамтамасыз етуікерек.
ЕСКЕРТПЕ. ... ... ... ... ... ... асырылатын сатуларда,əрбір тапсырысқа ресми талдау жүргізу қажет емес. Бұның орнына талдау өнім туралы сəйкесақпаратқа, каталог немесе жарнама материалына ғана ... ... ... ... өнім ... ... түзетулермен қоса сұраныс, шарт немесе тапсырыстың өтуіне;
с) тұтынушылар шағымдарын қоса, тұтынушылардан кері ... ... ... жөнінде нəтижелі шараларды анықтауы жəне жүзеге асыруытиіс.
7.3 Жобалау жəне əзірлеу
7.3.1 Жобалауды жəне ... ... ... ... мен ... жоспарлауы жəне басқаруы қажет.
Жобалау мен əзірлеуді жоспарлау барысында ұйым:
а) жобалау мен əзірлеудің кезеңдерін;
b) жобалау мен ... ... ... ... ... верификация жəневалидтеуді жүргізуді;
с) жобалау мен əзірлеу саласында жауаптылық пен уəкілеттікті белгілеуі керек.
Ұйым, тиімді байланыс жəне жауаптылықты нақты таратуды қамтамасыз ... ... жəне ... ... түрлі топтардың өзара əрекетінбасқаруы керек.
Жобалау жəне əзірлеудің дамуына қарай, егер бұл ... сай ... ... ... ... ... Жобалауды жəне əзірлеуді талдау, дұрыстығын тексеру жəне валидацияныңбелгілі бір мақсаты болады. Олардың жеке жəне өнім жəне ұйым үшін орынды кез ... ... жəне ... ... ... мен əзірлеуге арналған кіріс деректер
Өнімге қойылатын талаптарға қатысты кіріс деректер анықталуы керек, ал жазбаларжұмысшы қалыпта (4.2.4-т қараңыз) ұсталуы тиіс. ... ... ... жəне ... талаптарын;
b) тиісті заңнамалық жəне нормативтік талаптарды;
с) мақсатқа сай болатын жерде балама алдыңғы ... ... ... ... мен ... үшін ... ... да талаптарды қамтуы керек.
Кіріс деректердің жеткіліктілігі талдануға ... ... ... емес жəне ... ... ... ... Жобалау мен əзірлеуге арналған шығыс деректері
Жобалау жəне əзірлеуге арналған кіріс деректер дұрыстықты тексеруді жобалаужəне əзірлеуге арналған кіріс талаптарға қатысты өткізу үшін ... ... ... оларды кезекті пайдалануға дейін бекітілуге тиіс.
Жобалау мен əзірлеудің шығыс деректері
а) жобалау мен əзірлеуге арналған кіріс деректерге қойылатын талаптарға ... ... алу, ... жəне ... ... жөніндегі сəйкес ақпаратпен қамтамасызетуі;
c) өнімді қабылдау критерийлерінен немесе оларға сілтемелерден тұруы;
d) өнімнің ... жəне ... ... үшін ... өнім ... ... Өндіру жəне сервистік қызмет көрсету туралы ақпараттың өнімнің сақталуытуралы деректерді қамтуы мүмкін
7.3.4 Жоба мен əзірленімді талдау
Мақсатқа сай кезеңдерде жоспарлы шараларға ... жоба мен ... ... мен ... ... ... қанағаттандыру мүмкіндіктерінбағалау;
b) қандай да болмасын проблемаларды анықтау жəне қажет əрекеттер жөніндеұсыныстар енгізу мақсатымен жүйелі талдау жүргізіліп тұруы керек.
Бұндай талдауға ... ... ... мен ... ... қатысы бар бөлімшелер өкілдіктері қосылуы керек. Талдау жəне барлыққажетті əрекеттер ... ... ... қалыпта (4.2.4-т) ұсталуы тиіс.
7.3.5 Жоба мен əзірленімді верификациялау
Жобалау мен əзірлеудің шығыс деректері жобалау мен əзірлеудің кіріс ... ... ... көз ... үшін ... ... (7.3.1) ... жүзеге асырылуы керек. Верификация нəтижелерінің жəне барлық қажеттіəрекеттердің ... ... ... (4.2.4) ұсталуы тиіс.
7.3.6 Жоба мен əзірленімді валидтеу
Жоба мен əзірленімді валидтеу нəтижесінде алынған өнім белгілі жерде ... мен ... ... ... ... бере алатынына көз жеткізумақсатында жоспарлы шаралармен (7.3.1-т қараңыз) сəйкес жүзеге асырылуы керек.
Мақсатқа сай ... ... ... ... немесе жүзеге асырғанға дейін аяқталуы тиіс.
Валидтеу нəтижелерінің жəне барлық қажетті əрекеттердің жазбалары жұмысшы ... ... ... ... Жоба жəне ... ... басқару
Жоба мен əзірлеменің өзгерістері бірегейленген, ал жазбалар жұмыстық күйіндесақталуға тиіс. Өзгерістер талданған, дұрыстығы тексерілген жəне ... ... ... енгізілгенге дейін келісілген болуға тиіс. Жоба мен əзірлеме өзгерістерін талдауқұрауыш бөліктерге жəне жеткізілген ... ... ... ... қамтуы керек.
Өзгерістер жəне кез келген қажетті əрекет нəтижелерінің жазбалары жұмыстық ... тиіс (4.2.4 ... ... ... Сатып алулар процесі
Ұйым, сатып алынған өнім, сатып алуларға белгіленген талаптарға сəйкес болуынқамтамасыз етуі керек. Жеткізуші мен сатып алынған ... ... ... түрі мен ... ... алынған өнімнің кейінгі өнімді өндіруге немесе дайынөнімге əсер етуіне қатысты болуы керек.
Ұйым, тұтынушыларды, ұйым талаптарына сəйкес өнімді жеткізу ... ... ... жəне ... ... Сұрыптау, бағалау жəне қайта бағалау критерийлері əзірленуі керек. ... ... жəне ... туындайтын басқа да қажеттіəрекеттердің жазбалары жұмысшы қалыпта (4.2.4-т қараңыз) ұсталуы тиіс.
7.4.2 Сатып алулар ... ... ... ... ... ... ... жағдайда:
а) өнімді, процедураларды, процестерді жəне жабдықтарды бекітуге қойылатынталаптарды;
b қызметкерлердің біліктілігіне қойылатын талаптарды;
с) сапа менеджменті жүйесіне қойылатын талаптарды қосып, тапсырыс берілгенөнімді ... ... ... ... ұйым ... ... ... бекітілген талаптардыңбарабарлығын қамтамасыз етуі керек.
7.4.3 Сатып алынған өнімді верификациялау
Ұйым сатып алынған өнімнің сатып алуларға бекітілген ... ... ету үшін ... ... ... ... əрекетті əзірлеуі жəне жүзегеасыруы керек.
Егер ұйым немесе оның ... ... ... ... ... ... келсе, ұйым, сатып алу ақпаратында жеткізушігеөнімді тексеру жəне шығару ... ... ... шараларды көрсетуі керек.
7.5 Өндіру жəне қызмет көрсету
7.5.1 Өндіруді жəне қызмет ... ... ... жəне қызмет көрсетуді басқару жағдайында ұстауды жоспарлауыжəне қамтамасыз етуі керек. Басқару жағдайлары егер бұл мақсатқа сай ... өнім ... ... ... ... қажет жағдайда жұмысшы нұсқаулықтарының болуынан;
с) сəйкес жабдықты қолданудан;
d) бақылау жəне өлшеу құралдарының ... жəне ... ... мониторинг жəне өлшеуді орындаудан;
f) өнімді өндіру, жеткізу жəне жеткізгеннен ... ... ... ... керек.
7.5.2 Өндіру жəне қызмет көрсету процестерін валидтеу
Ұйым нəтижесін кезекті мониторинг немесе өлшеу арқылы тексеруге болмайтынөндіру жəне қызмет көрсетудің барлық процестерін ... ... ... ... кемшіліктері өнімді пайдалануды бастағаннан кейін немесе қызмет көрсеткенненкейін ғана анық болады.
Валидтеу бұл процестердің жоспарланған ... жете алу ... ... егер бұл ... осы ... ... шараларды əзірлеуі керек:
а) процестерді талдау жəне бекіту үшін ... ... ... жабдықтар жəне қызметкерлер біліктіліктерін бекіту;
с) нақты əдістер мен процедураларды қолдану;
d) жазбаларға қойылатын (4.2.4-т) талаптар;
е) қайталама валидтеу.
7.5.3 Сəйкестендіру жəне бірізділеу
Қажет ... ... ... оның ... ... ... ... сəйкесқұралдар көмегімен сəйкестендіруі керек.
Ұйым өнім өндіру барысында мониторинг жəне өлшеу талаптарына қатысыбойынша өнімнің мəртебесін бірдейлендіруге тиіс.
Егер бақылап ... ... ... ... ... онда ұйым ... арнайыбірдейлендіруді жəне басқаруға жəне жазбаларды жұмыстық күйінде сақтауға тиіс (4.2.4қараңыз).
ЕСКЕРТПЕ Қолдануға арналған компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ... ... ... ... үшін оның ... ... тұру ... оныңверификациясы жəне пішін үйлесімін басқару енуге тиіс.
7.5.4 Тұтынушылар меншігі
Егер тұтынушының меншігі жоғалған, бүлінген немесе пайдалану үшін жарамсызболса, ұйым бұл жөнінде ... ... ... жəне ... жұмыстық күйіндеұстауға тиіс (4.2.4 қараңыз).
ЕСКЕРТПЕ Тұтынушының меншігіне зияткерлік меншік жəне жеке деректер енуі мүмкін
7.5.5 Өнім ... ... ішкі ... ... жəне ... ... жеткізу процесінде өнімдіталаптарға сəйкестігін ұстап тұру мақсатында сақтауға тиіс. Егер бұны қолдануға болса,сақтауға сондай-ақ ... ... ... ... ... жəне ... тиіс. Сақтау өнімнің құрама бөліктеріне сияқты қолданылуға тиіс.
7.6 ... жəне ... үшін ... басқару
Ұйым жүзеге асыру алда тұрған мониторингті жəне өнімнің белгіленген талаптарғасəйкестігінің куəлігін қамтамасыз етуге қажетті мониторингті жəне өлшеуге арналғанжабдықты айқындауға тиіс.
Ұйым, ... мен ... ... мен ... ... сəйкестендірілгентəсілмен жүзеге асырылуы мүмкін, жүзеге асырылып жатқандығына көз ... ... ... керек.
Негізделген нəтижелерді қамтамасыз ету керек жағдайда өлшеу жабдығы:
a) белгіленген мерзімде немесе оны халықаралық немесе ұлттық эталондарменсалыстырылатын үлгілік ... ... ... эталоны) бойынша қолданар алдындакалибрленген жəне/немесе салыстырып тексерілген. Бұндай эталон болмаған кездекалибрлеу немесе салыстырып тексеру үшін ... ... ... тіркеуқажет (4.2.4 қараңыз);
b) қажеттілік жағдайында реттелуі немесе қайта реттелуі;
с) калибрлеу мəртебесін бекіту мақсатында ... ... ... ... қылатын реттеулерден қорғалуы;
е) пайдалану, техникалық қызмет көрсету жəне сақтау барысында бұзылудан ... ... ... керек.
Бұдан басқа, егер жабдық талаптарға сəйкес келмейтіні белгілі болған болса, ұйымбағалауы жəне алдыңғы өлшеу нəтижелерінің құқық қабілеттігін тіркеуі ... ... жəне əсер ... түскен қандай да болмасын өнімге сəйкес, əрекет қабылдауыкерек.
Калибрлеу жəне салыстырып тексеру нəтижесінің ... ... ... ... (4.2.4 ... ... ... мониторинг жəне өлшеу жағдайында компьютерлікбағдарламалық жабдықтар қолданылса, ... ... ... мүмкіндігі бекітілуі керек. Бұл қолдану басталмас бұрын жүзегеасырылуы жəне қажет болған жағдайда қайтадан ... ... ... ... ... ... белгіленген қолдануғасəйкестігін растау əдетте оны верификаттауды жəне оны пайдалану үшін жарамдығын ... ... ... ... ... ... Өлшеу, талдау жəне жақсарту
8.1 Жалпы ережелер
Ұйым
а) өнімге қойылатын талаптарға сəйкестігін ... сапа ... ... сəйкестігін қамтамасыз етуге;
с) сапа менеджменті жүйесінің нəтижелігін үнемі жақсартуға қажетті бақылау,өлшеу, талдау жəне жақсарту процестерін жоспарлау жəне енгізуі ... ... ... ... статистикалық əдістерді анықтауды енгізуі жəнеолардың қолданылу саласын кеңейтуі ... ... жəне ... ... ... сапа ... ... қызмет ету көрсеткішінің өлшеуішінің біріретінде ұйымның тұтынушылар ... ... ... ... ... ретінде бақылауда ұстауы керек. Бұл ақпаратты алу жəнепайдалану əдісі бекітілуі керек.
ЕСКЕРТПЕ Тұтынушының түсінігінің мониторингіне тұтынушылардың қанағаттануынзерттеу, жеткізілген өнімнің ... ... ... алынған деректер,пайдаланушылардың пікірлерін зерттеу, клиенттердің қайтуын талдау, кепілді міндеттемелербойынша алғыстар, ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
8.2.2 Ішкі аудит
Ұйым сапа менеджменті жүйесі:
а) жоспарланған іс-шараларға (7.1-т қараңыз), осы халықаралық стандартталаптарына жəне ұйыммен əзірленген сапа ... ... ... сəйкесекенін;
b) нəтижелі енгізілген жəне жұмысшы қалыпта ұсталатынын бекіту мақсатындажоспарланған аралықтарда ішкі аудиттер ... ... ... ... ... ... мен ... статусы менмаңыздылығын, сондай-ақ алдыңғы аудиттердің нəтижесін есепке алынып жоспарлануыкерек. Аудит критерийлері, ... ... ... жəне ... анықталуы тиіс.
Аудиторларды таңдау жəне аудитті жүргізу аудит процесінің əділдігін жəне риясыздығынқамтамасыз етуі ... ... ... ... ... ... аудиттерді жоспарлау жəне өткізуге, жазбаларды жүргізуге жəне нəтижелертуралы есептер құруға байланысты жауаптылық пен ... ... ... ... ... ... жəне оның нəтижелері туралы жазулар жұмыс күйінде ұсталуға тиіс (4.2.4қараңыз).
Қызметтің ... ... үшін ... ... барлық қажетті түзетулермен түзеу əрекеттері анықталған сəйкессіздіктерді жəне оларды тудырған себептерді жоюүшін құқыққа сай емес ... ... ... ... тиіс. Кейінгі əрекеттерқабылданған шараларды верификациялауды жəне нəтижелерді (8.5.2 қараңыз) ... ... ... ... Ұсыныстарды ИСО 19011 қараңыз.
8.2.3 Мониторинг жəне процестерді өлшеу
Ұйым мониторингтің тиісті əдістерін жəне ... ... сапа ... ... ... ... керек. Бұл əдістер процестердің жоспарланғаннəтижелерге жете алуын көрсетуі керек. Егер жоспарланған нəтижелерге қолжеткізілмесе, онда бұл мақсатқа лайық болған кезде түзетулер жəне ... ... ... ... ... ... кезде ұйым олардың өнімге қойылатынталаптарға сəйкестігіне жəне сапа менеджменті жүйесінің нəтижелілігі əсеріне қатысты əрбір процесс үшін ... ... ... ... типін жəне көлемін ескеруге тиіс.
8.2.4 Өнімді бақылау жəне ... ... ... ... ... ... мақсатында мониторингті жүзеге асыруға жəне өнімнің сипаттамасын өлшеуге тиіс. Бұл жоспарланған шараларға сəйкес өнімнің өмірлік циклі процесінің ... ... ... ... тиіс (7.1 қараңыз). Қабылдау өлшемдеріне сəйкестігінің куəлігі жұмыстық күйде ұсталуға тиіс.
Жазулар тұтынушыға жеткізу үшін өнімді ... ... ... тұлға(лар)ды көрсетуге тиіс (4.2.4 қараңыз).
Егер жоспарланған барлық шаралар аяқталғанға дейін (7.1 қараңыз), тиісті өкілетті өзгелей ... ... бұны ... ... ... жерде, өнімді шығару жəне тұтынушыға қызметтер ұсыну жүзеге асырылмауға тиіс.
8.3 Сəйкеспейтін өнімді басқару
Ұйым өнімге қойылатын талаптарға сəйкеспейтін ... ... жəне ... ... ... ... алу мақсатында басқарылуын қамтамасыз етуі керек. Басқару құралын жəне тиісті жауаптылықты жəне сəйкес ... ... іс- ... ... үшін өкілеттікті айқындау үшін құжаттандырылған процедура əзірленуге тиіс.
Егер бұны ... ... ұйым ... ... ... мəселесін мынадай бір немесе бірнеше тəсілдермен шешуге тиіс:
а) айқындалған сəйкессіздікті жою мақсатында əрекетті ... ... ... ... ... немесе қолданылатын жағдайда тұтынушыдан болдырмау туралы шешім болған жағдайда оның пайдалануын, шығарылуын ... ... шешу ... ... ... ... мен қолдануының алдын алу мақсатында əрекетті жүзеге асыру;
d) егер сəйкес ... өнім ... ... ... ... ... анықталса, сəйкессіздіктің салдарына (немесе əлеуетті салдарға) барабар іс-қимылды қабылдау.
Сəйкес келмейтін өнім түзетілген кезде, ол талаптарға сəйкестігін растау үшін қайта ... ... ... Сəйкессіздіктердің жəне бас тартуға алынған рұқсатты қоса алғанда, кез келген келесі қабылданған ... ... ... ... ... ... ... тиіс (4.2.4 қараңыз).
8.4Деректерді талдау
Ұйым сапа менеджменті жүйесінің жарамдығын жəне тиімділігін көрсету ... ... сапа ... ... ... ... жақсартуға болатынын бағалап, тиісті деректерді анықтауы, жинауы жəне талдауы керек. Деректер мониторинг жəне өлшеу ... жəне ... да ... көздерден алынған деректерден тұруы керек.
Деректерді талдау
а) тұтынушылардың қанағаттануына (8.2.1)
b) өнімге қойылатын талаптарға сəйкестігіне ( 8.2.4 қараңыз);
с) ескерту ... ... ... қоса алғанда, процестердің жəне өнімнің сипаттамаларын жəне даму қарқынына (8.2.3 жəне 8.2.4 ... ... (7.4 ... ... ... қамтамасыз етуі керек.
8.5 Жақсарту
8.5.1Үнемі жақсарту
Ұйым саясат жəне сапа саласындағы мақсаттар, аудит нəтижелерін, деректер талдауын, түзетуші жəне ескерту ... ... ... тарапынан талдауды пайдалану арқылы сапа менеджменті жүйесінің тиімділігін ... ... ... ... ... ... олардың қайта пайда болуын болдырмау үшін сəйкессіздіктердің себебін жою ... ... ... ... ... ... əрекеттер анықталған сəйкессіздіктерге əсер етуге септігін тигізуге тиіс.
Мыналарға қойылатын талаптарды анықтау үшін құжатталған іс-шаралар əзірленуге тиіс:
a) сəйкессіздікке талдау (тұтынушылар ... ... ... ... белгілеу;
c) сəйкессіздіктің қайталануынан болдырмау үшін кепілдік беретін əрекеттер қажеттігін бағалау;
d) қажетті əрекеттерді анықтау жəне жүзеге асыру;
e) қабылданған ... ... ... ... ... ... түзету іс-қимылының нəтижелілігін талдау.
8.5.3 Ескертуші əрекеттер
Ұйым əлеуетті сəйкессіздіктердің себептерін, олардың қайтадан туындауын ... ... ... ... ... Ескертуші əрекеттер болуы мүмкін əлеуетті мəселелердің ықтималды салдарына сəйкес ... ... ... ... ... үшін құжатталған іс-шаралар əзірленуге тиіс:
a) Əлеуетті сəйкессіздіктер жəне олардың ... ... ... ... ... ... алу ... əрекеттердің қажеттігін бағалау;
c) қажетті əрекеттерді анықтау жəне жүзеге асыру;
d) қабылданған əрекеттердің ... ... ... (4.2.4);
e) қабылданған түзету іс-қимылының нəтижелілігін талдау[23].
2.4 ЖШС-не СТ ҚР ИСО 9001-2009/ ISO ... сапа ... ... ... енгізу жолдары.
Ұйымды табысты жұмыс істету - стратегиямен бірдей белгіленген жүйелі басқаруды талап етеді. Өнімнің кепілі бар ... ... ету ... ... шығу ... кәспорын стратегиясының негізгі бөлігі болуы қажет.
Табысты басқару ... ... ... ... үшін әзірленген тиісті басқару жүйесін енгізу және қолдау жолымен жетуі ... 9000 ... ИСО ... ... жүйелерге талаптар кешенін қалыптастырады. Сапа менеджменті жүйесін енгізумен ұйым мүмкіндіктер ... және оның ... ... сонымен бірге тұрақты жақсару үшін негіздерді жасайды.Осының бәрі тапсырыс берушінің қанағаттандыруға және табысқа ... ... ... ... ... үйлестіру, олардың өзара байланысын анықтау, олардың бірігуін қамтамасыз ету қажет.
Ұйым процестерінің өзара ... ... ... ... ... және ... процестер желісіне айналады. Қосымша бағаның басты бөлігін беретін процестердің тізбегін ... және әр ... ... ... ... ... талаптарын орындау қабілетігіне қалай әсер ететінін анықтау өте маңызды.
ИСО 9001 стандарты ... ... ... ... шоғырландырады:
- клиенттердің сұраныстарын қанағаттандыру;
- ұйымдарға өтетін бас процестерде;
- сапа менеджменті принциптерінің ... және ... ... 9001 ... ... ... ұйымдастыруды, басқаруды, құжаттандыруды және бақылауды қамтамасыз етуге қабілетті жүйелерді ұйымдарда (кәсіпорындарда) құруға ... ... ... өнімдерге талаптарды белгілемейді, бірақ оның басқа артықшылығы өнімдегі немесе оны ... ... кез ... ... яғни ... ... ... кемшіліктерін ғана емес сонымен бірге пайда болған сәйкес келмеушіліктердің себебі болып табылатын барлық процестерді болып табылады. Мәселен, жарамсыз деп саналған өнім ... болу ... оның ... болу ... ... қажет. Себептерді анықтау барысында олардың қайта шығуына жол бермеу бойынша тиімді ... ... ... ... ... өнімдермен не істеу қажет, ол кәсіпорынның ісі және оның тұтынушылармен қатынасы. ... ... ... ... ... ... төмендетуге, бағасын төмендетуге, кепілдігін алып тастауға болады. Ол бизнестің мәселесі. сапаның кез келген ауытқуы - ол ... ... ... қажет. Стандарт сәкес келмеген өнімдерді басқару поцедураларын белгілеуді талап етеді. ... - ол ... ... тәсілі, тұтынушыларды қанағаттандыруға адамдарды, бәсекелеспен күреске, қойылған мақсаттарға жету үшін барлық ішкі күштерді нығайтуға шоғырландыратын тәсіл.
Сапа ... ... ИСО 9001 ... ... ... ... ... тұрақты сапасын ұстауға қабілетті ұйым тұтынушыларға кепілдік беруі қажет.
Сертификатты алу үшін ұйым сапа ... ... ... ... пен ... ... сақталуын ал сапа саласында қойылған мақсаттардың тұрақты орындалуын дәлелдеуі қажет. ... ... ... ... ... ... ... сапа менеджментінің жүйесі үшін қажетті процестерді анықтап және ... ... - сай ... ... Бұл ... сапа ... ... енгізумен байланысты әрекеттер белгіленген. Осы әрекеттер оның негізгі мазмұнын құрайтын стандарттың тиісті бөлімдерінде ... ... ... ... ... бөлу ... сапа менеджментінің жүйесін жұмысқа қабілетті жағдайда ғана енгізіп және қолдау қажет емес алайда тұрақты жетілдіру қажет.
- бұл бөлімде сапа ... ... ... ... және ... бөлімдермен өзара байланыстығы белгіленген.
Сапа менеджментінің жүйесін енгізу барысында құжаттарндыруға ерекше роль бөлінеді. Құжаттандырудың маңыздылығы төмендегідей бірнеше сын жағдайларда ... өнім ... ... ... ... жетуі және оның үздіксіз жақсаруы;
- процестердің дұрыс орындалуын қамтамасыз ету,
- қызметкерді оқытуды қамтамасыз ету;
- жүйенің тиімділігін бағалау,
- сапа ... ... және ... ... ... ... шамасы бойынша келесі тармақтарда 5.3, 4.2.2, 4.2.3, 4.2.4, 8.2.2, 8.3, 8.5.2, 8.5.3. ... ... ... орындалуы қажет. Стандарт сонымен бірге процестердің тиімді жұмыс және бақылауы үшін қажет қосымша құжаттар белгіленгенін ... ... Сапа ... ... тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін қажетті құжаттардың құрамы қосымшадағы сызбада ... ... ... ... мазмұнын регламенттемейді. Маңыздысы, яғни ол ұйымның сұраныстарына сәйкес келуі және процестермен басқару мүмкіндігін қамтамасыз етуі қажет. Сапа менеджментінің жүйесінде ... ... ... жазбаша түрде аударылуы және қолданушылар үшін қолжетімді болуы қажет. Сапа менеджменті ... ... ... ... ... сапа бойынша Басшылықта қаралады. Жүйеде қолданылатын барлық құжат 4.2.3 стандартына сәйкес басқарылуы қажет.
Құжаттардың құрамына енгізілетіндер:
- өнімдерге стандарттар;
- ... ... ... және ...
- техникалық қызмет көрсету әдістері;
- өнімдерді жасау әдістері ...
- ... ... ...
- ... және өнімнің жаңа түрлерін әзірлеу әдістері;
- талдау жүргізу әдістері;
- аусорсинг әдістері және ... ... ... ... ... заң нормаларын сақтауға тікелей нұсқау беріледі, оларға сапа менеджментінің жүйесіндегі тиісті процедураларда сілтеме жасауы қажет. Сондықтан осы нормативтік құжаттар ұйымның сапа ... ... ... ... бөлігі болады, олармен солай басқару қажет.
Егер өндірістік процес мұндай болса, яғни жұмыс әдістері өнімнің бір түрінен басқасына ауысады, онда ұйым ... ... ... ала ... ... ... ... ірімшік, ыстық бұқтыру, суық бұқтырудың әр түрлерін өндіру осы өнімдердің әрқайсысы өз әдістемелерін (технологияларын) ... ... ... ...
- ұйым ...
- ... ... қиындығынан,
- жұмысты орындайтын және құжаттарды қолданатын қызметкердің білім және біліктілік деңгейінен тәуелді құжаттарға әртүрлі талаптарды ұсынулары ... ... ... ... ... ... (қағаз, электронды, магнитті және т.б.). Ұйым қызметкердің ... ... ... ... ... айналымы құнынан шыға отырып, өзіне ең ыңғайлы жеткізу түрлерін өзі анықталып алуы қажет.
5.3 Сапа саласындағы саясат
Кәсіпорын үшін саясаттың ... ... үшін ... маңыздылығымен салыстыруға болады. Саясат ұйымның мақсаттарына қатынасы ... ... рет. ... ... ... үшін ... кеңістікті жасайды. принципі сапа менеджментінде қолданылмайды.
Саясат:
- біріншіден жоғары басшылықпен сапа философиясын және ұйымның сапаға жолын ең кең ... ... ...
- тұтынушылардың қажеттеріне және сол ұйымның мақсаттарына жауап беретін сапа саласында ... ... мен ... белгілеу,
- ұйымның тұрақты жақсару принципіне жолын растауы қажет.
Жоғары басшылық саясатты әзірлеуі және оның орындалу деңгейін жүйелі талдауы қажет. ... ... ... ... оның ... ... кепілдендіретін, түсінетін, қабылдайтын және орындайтын процедураларды әзірлеуі қажет.
Саясаттың көшірмелері ұйымның барлық бөлімшелеріне ... ... және ол ... қызметкерге таныстыру үшін қолжетімді болып орналастырылуы қажет. Ол яғни саясаттың көшірмелері жұмыс ... ... ... жиналатын барлық бөлімшелерде, үй-жайларда ілінуі қажет.
4.2.2 Сапа бойынша басшылық
Сапа ... ... - ол ... сипаттайтын құжат:
- Сапа менеджментінің жүйесін қолдану саласы. ... ... кез ... ... ... ... ... саясатты,
- құжатталған процедуралар,
- процестерді сипаттау және олардың арасындағы ... ... ... басшылықтың екі функциясы болады:
- ішкі қолдану үшін менеджмент жүйесінің сипаттамасы,
- жүйені ұйымдарындағы тұтынушыларды енгізе отырып, мүдделі тараптарды ... ... ... ... құру және баяндаудың көптеген әдістері бар, оның ішінде:
- басшылықты стандарттың әр тармағындағы талаптар арасындағы байланыстар жиынтығын ұстайтын және ... ... ... ... ... жұмыс істейтін сызбаларға енгізу,
- басшылықты стандарттың талаптарындағыдай сондай тізбектілікте баяндау.
Бұл ретте басшылықтың әр бөлімі осы мәселе бойынша ұйым саясатын баяндаумен ... ... ... ... тәсілін таңдау барысында бастысы сұраныстарға және ұйым қызметкерінің дайындығына сәйкес келуі қажет.
4.2.3 Құжаттарды басқару.
Құжаттарды басқару түскен ақпараттар ... ... ... қарастырылуы қажет іс-әрекеттегі құжаттарға таратылады. Осы процедура ... ... ... ... ... соңғы редакциялардағы құжаттарды қолдануды кепілдендіруге қажет. Ол үшін құжаттарды басқару процесі белгіленуі және жазбаша әдістеме ... ... ... ... жұмыс жағдайында ұстауға жауап беретін атқарушылардың тізімін белгілеуі қажет. ... ... ... бюекітілген редакциялары шыққанға дейін олардың дұрыстығы және жарамдығы қолдануға көзқарастары бойынша тиянақты талдауға ұсынылуы ... ... ... ... тап ... ... санына кіретіндер:
- сапа саласындағы саясат,
- сапа ... ... ... ... өнімдергі техникалық шарттар,
- өнімдерді әзірлеу бойынша әдістемелер,
- бланкілер,
- орамдарға этикеткалар,
- ... ... оның ... ... ... және басқалары, техникалық регламенттер, ереже сонымен бірге заңдар.
Ұйымдарға құжаттарды тарату үшін екі тәсіл қолданылуы мүмкін:
- қағаз ... ... ... ... ... ... ... әр құжат
- құжаттың атауын,
- қайта қарастырудың реттік номерін (редакцияның),
- қайта қарастыру күнін (соңғы редакцияның ...
- ... ...
- осы құжаттың тіркеу көшірмесін алған тұлғаларды,
- құжаттың ... ... ... ... күні,
- оны пайдалануға рұқсат берілген адамдардың құжаттарымен танысу туралы ақпарат.
Үндеуде барлық құжаттардың ең соңғы болжамдар ғана болуы ... ... ... ... ... өз бетімен құжаттарға көшірме жасамуы қажет.
Онлайн режимде сақталатын құжаттар әркез уақытында жаңартылып тұрады, оларды басқару орталықтандырылған. Бір жағынан ... ... ... ... деп жазылғандарды) шығару үшін онлайндық құжаттардың барлық қағаз түріндегі көшірмелерін сәйкестендіруді қамтамсыз ету ... ... ... жүйесінде өзгерістерді баұылау процедуралары қарастырылуы қажет. Өзгерістер енгізу бастапқы құжаттарды дайындаған адамдармен іске асырылуы қажет. Ұйымдарда құжаттарды ... ... бірі ... табылатын құжаттардың бақыланатын тізімдерін қолданғандары дұрыс.
4.2.4 Жазбаларды басқару
Ұйым орындаушылардың есеп беру процедураларын және есеп беруді басқару ... ... ... ... ... яғни ... ... болмайтын құжаттар санына жатады. Жазбалар - ол ... ... Осы ... ... құжаттар - хаттамалар, бақылау қағаздары, тексеру актілері, бланктер, олар сапа жүйесіне өтініш білдіру үшін ... ... ... мүмкін. Есептер қатарына қолданыста болып жойылған құжаттар жатқызылуы мүмкін.
Жазбалар деректерді іздестіру біршама жеңілдетіліп ұйымдастырылған файлдар түрінде ресімделуі ... ...
- ... ... ...
- өз ... ... дұрыс пікірлерді іске асыру;
- өз мүдделерін, көбінесе өнімге құқығын және жауапкершілікті ... ... ету үшін ... ... мүмкін.
Жазбаларды кез келген нұсқада жасауға болады (микрофильмдер, CD, магнитті дискілер және ... т.б.). Егер ... ... ұзақ ... үшін ... ... онда ... сақталуы талапт етілген уақыт ішінде қамтамасыз етілуі қажет.
Өнім сапасының ... ... ... ... ... мерзімінің ішінде сақталуы қажет. Осы жазбалар пайдаланушы үшін шартпен белгіленген мерзім ішінде қолжетімді болуы қажет.
8.2.2 Ішкі аудиттер (тексерістер)
Ұйым ішкі ... ... және оның ... ... белгілеуі қажет. Ішкі аудитті ұйымдастыру формалары әртүрлі болуы мүмкін - тиісті біліктілігі бар арнайы тұлғалар ... ... ... ... және ... қызметкерін ішкі аудит жүргізуге тарту, тарапты ұйымдардың ішкі аудиттерін ұйымдастыруға және жүргізуге қатыстыру. Ірі кәсіпорындарда ішкі аудиттерді жүргізу үшін арнайы ... ... сай ... ... ... ... нәтижелерін яғни олар орындауға қатысқан жұмыстардың тексерілмеуі маңызды.
Ішкі аудиттер бірінші кезекте процестің аудитіне бағдарлануы қажет. Процес аудиті ... оның ... ... ... ... қосып, процеске қатыстылардың барлығы тексерілетін болады.
Процедуралар аудиті және өнімдер аудиті түзетуші әрекеттерге әкеледі. Процес ... ... ... ... ... және ... саласын анықтау болып табылады.
Ішкі аудитпен ппроцестерді, процедураларды, қызметті, ... ... ... ... сапа ... ... ... элементтерін қамтиды. Ішкі аудитті тұрақты жүргізу кестесі әзірленуі қажет. Аудиттер жүргізудің жиілігі сапа менеджменті жүйесінің тиісті элементтерінде ... ... ... ... және ... ... және ... қанағаттануы үшін осы құрамдар маңыздылығының деңгейінен байланысты. Сапа менеджменті жүйесінің барлық элементтері аудитке шамамен жылына бір рет ілінуі ... ... ... іске асыру нәтижесінде талаптар мен барлық процестердің сәйкестігі, жоғары басшылық тарапынан талдау үшін лайықты ақпарат дайындалғаны, бағалануы ... ... ... ... ... сапа ... ... тиісті бөлігін әзірлеуге және пайдалануға қатысқан барлық қызметкерлерге хабарлануы қажет. Аудит салдары түзетуші және ескертуші әрекеттер болуы мүмкін. Аудитті қайтадан ... ... және ... ... іске асырғаннан кейін ақталуға лайық.
8.3 Сәйкеспейтін өнімдерді басқару
Жасаушы сәйкестендіру процесін және пайда болуы мүмкін барлық сәйкеспеушілікке бақылауды белгілеуі ... Осы ... ... ... түрінде ресімделуі қажет. Сәйкеспейтін өнім анықталуы, сәйкестендірілуі қажет, сәйкеспейтін өнімдерге қатысты ... ... ... де ... қажет.
ИСО -9000:2000 анықтауы бойынша сәйкеспеушілікпен белгіленген талаптардың кез келгенінің ... ... ... ... осы ... өнімдерді ақаусыз өндіруге қатысы жоқ, бірақ белгіленген талаптарға сәйкеспеушілік ... ... ... Егер ... ... ... ... белгілі кезеңдері үшін сәйкес талаптары ретінде тексеріліп және қабылданса сәйкеспеушілік туындайды, одан кейін ол осы ... ... ... ... Сәйкеспеушілік өнімді біржола тексеріс барысында ғана емес сонымен бірге оны жасаудың кез келген кезеңінде немесе жеткізуде анықталады. Жасаушы осы ... ... ... ... ... ... ... оның сәйкеспеушілігі анықталғанда тұтынушыимен алынған өнімге кіріс бақылауы болуы мүмкін.
Осы процес топ менеджері деңгейінде және бұдан әрі - ... ... ... қажет. Топ менеджер бөлімшелер арасындағы өзара іс-қимылды үйлестіруі қажет. Сатып алу, өндіріс ішінде тасымалдау, өндіру ... ... ... басқарудың бірнеше процестері пайда болуы мүмкін. Әр процес үшін шешім ... үшін ... ... оны ... ... ... тағайындауы қажет.
Жасаушы сәйкеспеушілік анықталған өніммен жүгінуге белгіленген процедураларды қарастыруы ... Осы ... ... ... бағаны төмендетуді, егер мүмкін болса түзетуді және т.б. қарастыра алады. ... ... ... қатысты ерекше нұсқауларды қамтымайды бұдан басқа олардың мағынасы оған ... ... ... мен ... ... ... ... әрекеттер қабылдануы қажет. Сәйкеспейтін өнімдер белгіленген талаптармен сәйкесттікке келтірілуі ... ... ... ... ... ... ... қабылдануы мүмкін, немесе сатудан алынып, жоюылуы мүмкін.
Есептік құжатта сәйкеспеушіліктің ебептері, оларды жою әдістері және тиісті ... ... ... ... ... ... ...
Жеке дара түзетуші әрекеттер ақаулар немес сәйкеспейтін өнімдер, өнімдерді жасау және сату ... ... сол сапа ... ... ... хабаралу салдары болып табылады. Ұйымда барлық анықталған сәйкеспеушіліктер, олар бойынша түзетуші әрекеттер туралы ақпараттар жинау жүйесі сонымен бірге сапа ... ... ... талап етілген түзетулерінің орындалуын бақылау болуы қажет. Түзету әрекеттеріндегі сұраныс ... ... ... ... алайда көбінесе олар нәтижелі болып табылады:
- өндірісте проблемалардың туындауы және өнімдерді ...
- ... ... ... және процестердің мониторингіне түскен ақпараттар,
- тұтынушылардың кінәрат-талаптары,
- ішкі аудит.
Түзетуші әрекеттерде сұраныс анықталған жағдайда шешімдерді және ... ... ... ... ... нақты міндеттер қою, оны шешуге ғана емес сонымен роблеманың шын ... ... ... ... ... ... сапа ... жүйесін жұмыс істеуіне олардың әсерінің деңгейі бойынша саралау қажет. Маңызды түзетуші әрекеттерді қадағалауды және сүйемелдеуді ... ... ... болуы қажет, яғни бірінші кезетк түзету әрекеттерін жүргізуге ресурстар ... ... және ... ... шешуге бағытталуы қажет.
8.5.3 Ескертуші әрекеттер
Ескертуші әрекеттерге қатысты стандарттың талаптарын жүзеге асыру тәсілімен сапа менеджментінің жүйесін жетілдіруге ... ... ... жеке ... ... арналған арнайы мәжілістерде талқылануы мүмкін. Процестерді қолдау және қатерлерді талдау олармен байланысты ескертуші әрекеттерді анықтау үшін пайдалы ақпарат бере ... ... ... ... ... мәжіліс хаттамаларын және жеке ескертуші әрекеттерді іске асыру нәтижелері бойынша есептерді ... және ... ... ... әрекеттер жоғары басшылық тарапынан сапа менеджментінің жүйесін талдау барысында қарастырудың мәні бола ... Жеке ... жеке ... ... шұғылданатын жұмысшы тобының ұсынысы бойынша орындалуы мүмкін.
Жасаушы сәйкеспеушілікті бұрын ескерту үшін ... бере ... ... ... материалдарды және өнімдерді әзірлеу, жасау және сату процестерінің сипаттамаларын талдауы қажет. Берілген сипаттамаларға белсенді мониторинг жүргізу және келеңсіз беталыстарды ... ... ... және ... ... ... беталыстарды күнібұрын анықтауға және оны тиімді жоюға мүмкіндік беретін өндірістік процестерді басқаруда тиісті статистикалық әдістерді ... ... ... ... ... бойынша қорытынды
Бұл бөлімде ЖШС Құрманғазы Сервистік дайындау ... ... ... берілді. Өндіріс орнының құлылуы, ет және ет өнімдерін өндіру онда жүретін процестері айтылды.
Шұжық, қуырдақ, тұшпара, қазы және қарта ... ... ... ... процестерге жекеленіп көрсетілді.
ИСО 9000 халықаралық стандартының маңыздылығы және СТ ҚР ИСО ... ISO ... сапа ... ... ... ... ... байланысы қарастырылды.
Қазіргі кезде біздің елімізде халықаралық стандарттар негізінде тиісті стандарттар әзірленді ҚР СТ ИСО 9000 (9001, 9004, ... 9000 ... сапа ... ... ... ... анықтайды:
- кәсіпорын қызметінің жақсаруы;
- алынатын өнім ретінде тапсырыс берушілердің сенімділігін қамтамасыз ету;
- өнімнің сапасына тұтынушылардың сенімділігін қамтамасыз ету; ... ҚР ИСО ... ISO ... сапа ... ... ... негізгі ережелері түсіндірілді.
СТ ҚР ИСО 9001-2009/ ISO 9001:2008 сапа менеджмент жүйелері стандартын енгізу жолдары ... ... ... ... міндеттер орындалды. Оның ішінде:
- Өндіріс орнына сипаттама берілді;
- ҚР СТ ИСО 9001-2009/ ISO 9001:2008 сапа ... ... ... ... негізгі ережелері қарастырылды;
- Осы ережеле арқылыЖШС Құрманғазы Сервистік дайындау орталығына ҚР СТ ИСО 9001-2009/ ISO 9001:2008 стандартын ... ... ... ... өндіріс орнына ұсынылады:
Стандартты енгізу шамасы бойынша келесі тармақтарда 5.3, 4.2.2, 4.2.3, 4.2.4, 8.2.2, 8.3, 8.5.2, 8.5.3. ... ... ... ... ... ... сонымен бірге процестердің тиімді жұмыс және бақылауы үшін қажет қосымша құжаттар ... ... ... ... ... ... мазмұнын регламенттемейді. Маңыздысы, яғни ол ұйымның сұраныстарына сәйкес келуі және процестермен ... ... ... етуі ... Сапа ... ... қолданылатын барлық құжаттар жазбаша түрде аударылуы және қолданушылар үшін қолжетімді ... ... Сапа ... ... ... тізімі тәртіп түрінде сапа бойынша басшылықта қаралады. Жүйеде қолданылатын барлық құжат 4.2.3 стандартына сәйкес басқарылуы қажет.
Пайдаланылған әдебиеттер
1
Уикипедия -- ашық ... ... ... К., ... Г. ... ... және ... бағалау: Оқулық. - Астана: Фолиант, 2008. - 256 бет.
3
Қажғалиев Н.Ж., Жусин Б.Т., Захан С.Стандарттау, ... және ... ... ... ... (г. Павлодар) 2009 272
4
Рақымжанова М.Стандарттау, сертификаттау және метрология ... ... Оқу ... К.: ... ... және ... бағалау: Оқулық. 2-басылым.
6
Акишев К., Дарибаева Г. Стандарттау, метрология және ... ... ... 2-басылым. - Астана: Фолиант,2011. - 256 бет.
7
Крылова Г.Д. Основы стандартизации, сертификации и метрологии.: ... для ... - М.: ... 1998. - 479 с.
8
Шепелев С.Н. Системы качества и ... ... - М.: РИЦ , 1993 - 256 ... ... ... для вузов / С.Д. Ильенкова, Н.Д. ... В.С. ... и др.; Под ред. С.Д. ... - М.: ... и ... ... 1998. - 199 ... предприятия. Часть 2. Организация производства: Учебн. пособие. СПб: БИЭПП, 1997. - 202 с.
12
Международные стандарты ИСО 9000. Управление качеством ... М.: ... ... 2000 ... ... ... (Дәрістер курсы).
2-басылым. - Астана: Фолиант, 2011.- 260 б.
14
К. Жакенов., Қ. Б. Тәмпішев., Л. М. ... , ... ... Оқу ... ... 2007
15
Шишкин И.Ф., Станякин В.М. Квалиметрия и управление качеством. Учебник для вузов. М., Изд-во ВЗПИ, 1992 ... ... ... ... пособие /М.Г. Круглов, С.К.Сергеев, В.А.Такташов и др. - М.: ИПК, Издательство стандартов, 1997, - 368 ... ... ИСО 9000. ... ... ... М.: ... ... 1996 г.
18
TQM - XX1. Проблемы, опыт, перспективы. Вып. 1 Под ред. В.Л. Рождественского и В.А. ... - М.: ... 1997. - 193 ... ... Роль ... ... в ... качества и надежности: Пер. с англ. - 2-е русск. изд. - М.: ... ... 1990. - 231 ... ... качества в японской экономике. - М.: Изд-во стандартов, 1990. - 88 с. (Качество, экономика, ... ... ...

Пән: Сертификаттау, стандарттау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Шымкент май» ААҚ-ның басқару құрылымы21 бет
Мемлекеттік стандарт11 бет
Сапа менеджмент жүйесін – білім беру жүйесіне қолдану7 бет
Тас жол салуға қолданылатын бетондар56 бет
Cпектрдің жақын ИҚ аймағындағы сатурынның бұлытты жамылғысының сенімді спектрлік бақылау мәлметтерін алу38 бет
Автокөлік логистикасының техникалық сенімділігін тиімдендірілуінің жетілдіру жолдары104 бет
Автокөлік тасымалдаудың техникалық сенімділігін қамтамасыздандыру48 бет
Адамның діни сеніміне құрмет оның таңдауына құрмет ретінде4 бет
Азаматтық құқықтықта сенімхат30 бет
Банк ісінің сенімділігі мен тұрақтылығы30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь