Тәжікстан Республикасы

Кіріспе
1. Тәжікстан Республикасы
Негізгі бөлім
2. Табиғаты
3. Тарихы
4. Эканомикасы
5. Шаруашылығы
6. Мәдинеті мен өнері
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Тәжікстан Республикасы (Тәжік тілі:Тоҷикистон) – Орталық Азиядағы мемлекет. Оңт-нде Ауғанстанмен, солүстік мен батысында Өзбекстанмен, солтүстігінде Қырғызстанмен, шығысында Қытаймен шектеседі. Жер аумағы – 143,1 мың км2.Халқы – 6,579 миллион (2001). Халқының 62%-ын тәжіктер, 23%-ын өзбектер, 5%-ын орыстар, қалған 10%-ын түрікмендер,қазақтар, қырғыздар, кәрістер, немістер, т.б. құрайды. Астанасы – Душанбе қаласы (608 мың адам) (2000). Ресми тілі – тәжік тілі. 1994 жылы қабылданған Конституциясы бойынша – президенттік басқару нысанындағы зайырлы мемлекет. Заң шығарушы органы – меджлис. Тәжікстан құрамына Таулы Бадахшан автономиялы облысы (жер аумағы – 63,7 мың км2; халқы – 167 мың (2000); әкімшілік орталығы – Хорог қаласы) кіреді. Тәжікстан әкімшілік жағынан 3 облысқа бөлінеді. Ақша бірлігі – сомони.
Табиғаты
Жерінің 93%-ы Тянь-Шань, Гиссар – Алай және Памир тау жүйелеріне жататын таулардан тұрады. Жартысынан астамы теңіз деңгейінен 3 мың м биіктікте орналасқан. Тәжікстанның солтүстік жағын Құрама жотасы (биіктігі 3769 м), Моғолтау(1624 м), Түркістан жотасы, орталық бөлігін Гиссар – Алай тау жүйесі, оңтүстік-батысын Жылантау, Теректітау, Ақтау,Қаратау, шығысын Памир тау жүйесі алып жатыр. Тау аралықтарында Ферғана, Гиссар, Вахш, Төменгі Кафирнихон, т.б. аңғарлар орналасқан. Тәжікстанның климаты континенттік, қаңтардың орташа температурасы оңтүстік-батыстың тау аңғарлары мен тау бөктерлерінде 2°, –2°С, солтүстігінде –20°С-қа дейін; температураның абсолют минимумы Памирде(Бұлынкөл) –63°С-қа жетеді. Шілденің орташа температурасы 30°С-тан 0°С-қа дейін (Памирде); температураның абсолют максимумы 40°С (Төменгі Пяндж). Гиссар жотасының оңтүстік етегіне жылына 1600 мм жауын-шашын түседі. Тау аңғарлары мен қазан шұңқырларда 100 – 150 мм, Шығыс Памирде (Қаракөл) 72 мм ылғал түседі. Тәжікстан жеріндегі тау мұздықтарынан көптеген өзендер бастау алады. Басты өзендері – Сырдария мен Әмудария. Вахш, Пяндж жәнеКафирнихон өзендері Тәжікстан жерінің біраз бөлігін кесіп өтіп, Әмударияға барып құяды. Тәжікстанда өсімдіктердің 5 мыңдай түрі кездеседі. Өзен жайылмаларында тораңғы тоғайлары бар. Таулы аудандарының жартысын арша орманы алып жатыр. Ылғалды аудандарда жаңғақ, түркістан үйеңкісі, сиверс алмасы, алша, бұқара бадамы өседі. Тәжікстанныңфаунасында сүт қоректілердің 81, құстың 365, бауырымен жорғалаушылардың 49, насекомдардың 7 – 8 мың түрі кездеседі. Жазық жерлер мен тау бөктерлерінде жайран, қабылан, бұхара бұғысы, қасқыр, барыс, борсық, жабайы шошқа; таулы өңірде сусар, аю, таутеке, арқар, т.б. мекендейді. Су айдындарында балықтың көптеген түрі бар.
1. ↑ 1 қаңтар 2011 жылдағы Тәжікстанның халық саны (pdf)]
2. ↑ Human Development Report 2009: Tajikistan. The United Nations. Тексерілді, 18 қазан 2009.
3. ↑ Қазақ Энциклопедиясы, 8-том
4. ↑ География: Дүниежүзіне жалпы шолу. ТМД елдері. Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық/ Ө. Бейсенова, К. Каймулдинова, С. Әбілмөжінова, т.б. — Өңд., толықт. 2-бас. — Алматы: Мектеп, 2010. — 304 б., сур.ISBN 978-601-293-170-9
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Ш.Есенов атындағы Каспий Мемлекеттік Технологиялар ... ... және ... институты
Биология және География кафедрасы
Реферат
Тақырыбы: Тәжікстан Республикасы
Орындаған: Гео 11-1 тобының студенті
Үсіпбек Н
Тексерген: Джонова З.З
Жоспар:
Кіріспе
1. Тәжікстан Республикасы
Негізгі ... ... ... ... Шаруашылығы
6. Мәдинеті мен өнері
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Тәжікстан Республикасы (Тәжік тілі:Тоҷикистон) – Орталық Азиядағы мемлекет.
Оңт-нде Ауғанстанмен, ... мен ... ... Жер ... ... мың ... 6,579 миллион (2001). Халқының 62%-ын тәжіктер, 23%-
ын өзбектер, ... ... ... т.б. ... – Душанбе қаласы (608 мың адам) (2000). Ресми тілі – тәжік тілі.
1994 жылы ... ... ...... ... ... шығарушы органы – меджлис. Тәжікстан
құрамына Таулы Бадахшан автономиялы облысы (жер аумағы – 63,7 мың ... – 167 мың (2000); ... ...... ... кіреді.
Тәжікстан әкімшілік жағынан 3 облысқа бөлінеді. Ақша бірлігі – сомони.
Табиғаты
Жерінің 93%-ы Тянь-Шань, Гиссар – Алай және Памир тау жүйелеріне жататын
таулардан тұрады. Жартысынан астамы теңіз ... 3 мың м ... ... ... 3769
м), Моғолтау(1624 м), Түркістан жотасы, орталық бөлігін Гиссар – Алай тау
жүйесі, ... ... алып ... ... ... т.б. ... континенттік, қаңтардың орташа
температурасы ... тау ... мен тау ... ... ... –20°С-қа дейін; ... ... ... ... ... 0°С-қа дейін (Памирде); температураның абсолют максимумы 40°С
(Төменгі Пяндж). Гиссар ... ... ... жылына 1600 мм жауын-
шашын түседі. Тау аңғарлары мен қазан шұңқырларда 100 – 150 мм, ... мм ... ... Тәжікстан жеріндегі тау мұздықтарынан
көптеген өзендер бастау ... ... ... Тәжікстан
жерінің ... ... ... өтіп, Әмударияға барып құяды. Тәжікстанда
өсімдіктердің 5 мыңдай түрі ... Өзен ... ... бар. ... ... жартысын арша орманы алып жатыр. Ылғалды
аудандарда жаңғақ, түркістан ... ... ... – 8 мың түрі ... ... жерлер
мен тау ... ... ... т.б. ... ... түрі ... адамдар төменгі палеолит дәуірінен ... ... және ... ... ... ... ... мәдениетінің ескерткіштері ашылған. Ежелгі
дәуірде Тәжікстан аумағында Соғды, Бактрия мемлекеттері құрылды. Біздің
заманымыздан ... 6 – 4 ... ... астында болды, біздің заманымыздан бұрын 329 ... ... ... ... бір бөлігі Селевки мемлекетінің, біздің заманымыздан
бұрын 3 – 2 ғасырларда ... ... ... ... ... Біздің заманымыздан бұрын 140 жылы Тәжікстан жеріне көшпелі Тохар
әулеті ене бастады. Кушан кезеңінде ... ... Осы ... ... кірді,
бірақ негізгі дінізороастризм болып қалды. 510 ... ... ... 563 – 67 ... ... ... ... 8 ... ортасында елдіарабтар жаулап алды. 9
– 13 ... ... ... ... ... 1221 жылы ... ... ... ... 14 ... 2-
жартысынан Темір ... ... ... ... 16 ... ... аумағыШайбани мемлекетінің құрамына енді. Аштархан
әулеті тұсында өзара қырқысулар күшейіп, Хорезм, Балх, БадахшанБұхар
хандығынан бөлініп ... 1740 жылы ... ... ... 18 ... орта тұсына қарай Маңғыт әулеті өкімет басына
келді. 19 ... ... ... ... ... бөлісті. 1866 жылы 4 ... 2 ... ... 1868 жылы ... әмірлігі арасында жасалған шарт бойынша орыс
әскерлері жаулап алған барлық аумақ империя құрамына ... 1895 жылы ... ... ... ... ... ... Пяндж өзенімен
белгіленді. Қазіргі Тәжікстанның оңтүстік – батыс және орталық бөліктері
Бұхар ... ал ... ... ... ... ... мен ... құрамына енді. Тәжікстан жерінің Ресейге қараған ... ... ... ... ... халықты қанау қарқынын
күшейтті. Тәжікстан жерінде ... ... ... ... көп ... ... ... орталық аудандарындағы фабрикаларға тасымалданды. ... ... ... ... ... қаупін тудырды. 1917
жылғы Ақпан ... ... ... мүддесін қорғау
мақсатында Мұсылман комитеті құрылды, кеңес өкіметінің орнауына жергілікті
халық тарапынан қатты қарсылық ... ... ... ... ... 1918 – 24 ... кеңес республикасы мен Бұхар халық кеңес республикасы құрамында
болды. 1924 жылы 14 қазанда КСРО БОАК тәжік халқына ... ... ... ... ... АКСР-іне Самарқанд, Ходжент уездерінің 12 болысы,
бүкіл Шығыс ... ... ... жылы 2 ... шешімімен оның
құрамына Таулы-Бадахшан автономиялық ... ... ... ... 1929 ... КСР-іжеке бөлініп шықты. Тәжік ... ... 1929 ... ... 1940 ... суландыру жүйесі, Үлкен Ферғана, Үлкен
Гиссар каналдары қазылды. 2-дүниежүзілік соғыс жылдары Тәжікстанға соғыс
қимылы ... ... ... ... мен ... ... ... колхозшысы” танк колоннасын
жасақтап, соғысқа аттандырды. Соғыс кезінде тәжікстандық 49 ... ... 1950 – 90 ... ... ... ... қатар онда ірі өнеркәсіп орындары мен СЭС іске қосылды.
1991 жылы Тәжікстан президенті К.Махкамовтамыз бүлігіне қолдау танытты. ... ... ... ... ... Осы жылы ... КСР-
і Жоғарғы ... ... 1991 жылы 24 ... ... онда Р.Нәбиев жеңіске ... 1992 ... ... арасында қақтығыс болды.
Оппозиция күштерді Тәжікстанның исламдық қайта өрлеу партиясы, Тәжікстанның
демократия партиясы және “Растохез” (Қайта өрлеу) қозғалысы ... ... ... соғысына ұласып, ол бес жылға ... 100 ... жуық адам қаза ... 900 ... ... ... ұшырады. 1994 жылғы ... ... ... ... ... мен Тәжікстан арасында 1993 жылы
19 қазанда ... ... ... ... ... рет Қазақстанға ресми сапармен
1995 жылы 22 қарашада келді. ТәжікстандаҚазақстанның елшілігі бар.
Экономикасы
Электр энергетика өндірісі – Тәжікстан индустриясының басты салаларының
бірі. Электр
энергиясы негізінен Ресейге, Түрікменстанға және Иранға шығарылады. ... ... ... ... 73,6 ... ... 55%-ын алюминий құрайды. 2002 жылы 226,2 мың
т алюминийсыртқа жөнелтілді. Тәжікстан тау-кен өндірісінің негізгі өнімдері
– қорғасын-мырыш, сүрме-сынап, вольфрам-
молибден, висмут кендері, алтын және флюорит. Машина ... ... ... ... бөлшектерін,
т.б. шығарады. ... ... ... материалдары өндірісінен цемент-шифер комбинаты, темір-
бетон және бетон конструкцияларызауыттары, гипс, алебастр, әктас зауыттар
жұмыс істейді. Ауыл ... ... ... ... ... 14,1%-ын құрайды. Егістік
алқаптың 64,5 мың га ... 21 мың га ... ... бақ ... оңтүстік-батыс жағында
және Батыс Памирде өрік,шабдалы, алма, алмұрт, айва, анар, інжір өсіріледі.
Кейінгі ... ... ... құрты өсіріледі.Таулы-Бадахшан автономиялы
облысында биік таулық ... мал ... ... ... ... Орталық Азияны
мекендеген иран ... ... ... ... 9 – 20 ... ... классикалық әдебиеті пайда болды. Оны үш дәуірге бөлуге болады: 1)
9 – 15 ... ... 2) 16 – 19 ... ... ... ... ... әдебиет; 3) 19 ғасырдың 2-жартысы мен
20 ғасырдың басы аралығын қамтитын тәжіктің ағартушылық әдебиеті. 9 – ... ... ... ... ... Кисай (953 – 1002), Әбу Шакур Балхи (915 – өлген
жылы белгісіз), Дакики (туған жылы ... – 977) ... ірі ... – 1020) ... ... 10 ... орталық Ғазғана көшкен кезде Ә.Унсури (туған жылы белгісіз ... жылы ... – 1038), т.б. ... ... шықты.
12 ғасырда Омар Һайям (1048 – 1122) рубаиларымен ерекше көзге түсті. 15
ғасырдаӘ.Жәми (1414 – 92), т.б. ақындар шықты. 16 – 19 ... ... ... ... ... ... ... дамыды. Бұл кезде Сайидо
Насафи (туған жылы белгісіз – ... ...... ... ... ... өз ... танылды. 19 ғасырдың 2-жартысы
мен 20 ... басы ... ... ... идея басым болды. Бұл
бағытты Ахмад Дониш (1826 – 97), Р.Возех (1818 – 94), т.б. қаламгерлер
бастады. 20 ... ... ... ... ... – 1916), т.б. ... ... Кеңестік
дәуірде Пайров ... ... ... ... ... Бүгінгі таңдағы
Тәжікстандағы әдеби өмірде тәуелсіздікке, ... ... ... ... ... көруде.
Шаруашылығы
Кеңестер Одағы тараған соң ... ... және ішкі ... келді.Шаруашылықтың барлық салаларында тұралау
байқалды. Әсіресе бұл жағдай өнеркәсіпте ... ... ... ... бір ... ... қалып қойған
ел экономикасы қалпына келу үшін уақыт пен қомақты қаржы қажет. ... ... ... ... бұл өз тарапынан шетел
қаржыгерлерінің белсенділігіне тежеу ... 2008 ... ... ... миллиард АҚШ доллары, оның 30%-ы
енеркәсіптің, 29%-ы ауыл шаруашылығының, ал қалған 41%-ы ... ... ... тиесілі.
Өнеркәсібінің жетекші саласы электр энергиясын өндіру ... ... аса зор ... ... бар болғаны 5%-ы ғана
пайдаланылады. Олар — Вахш ... ... ... ... ... ... ... энергия тек өз
қажеттеріне ғана жұмсалады. Сондықтан энергияны көп қажет ететін Тұрсынзада
қаласындағы алюминий
Мәдениеті мен өнері
Тәжікстан аумағында кездесетін ... ... ... ... 3 – 2 ... ... т.б.) ... 5 ... ... ... ... Ауылдық жерлерге қарауыл мұнаралары
(Моншақ төбе, Орта ... т.б.) ... ... дамыған бастапқы орта ... ... ... ... қалыптастырды. Мұсылман діні енгеннен кейін тәжік
бейнелеу өнеріндеою-өрнекке баса көңіл бөлініп, монументті сән өнері өркен
жайды. ... ... ... түп ... ... ... ... ежелгі дәуірден жеткен.Тәжікстан жерінде драма театры 1929 жылы
ашылды. 1939 жылы алғашқы тәжік операсы – "Восе ... ... ... ... хроникалы қысқа метражды
фильмдер 1929 жылдан түсіріле бастады. 1932 ... ... ... ... ... ... өмірге келді. 1999
жылыТәжікстанда Самани әулеті мемлекетінің 1100 ... ... ... ... ... ... киімдердің, қолөнер үлгілерінің көрмесі ұйымдастырылды. Осы
мерейтойға ... 189 ... ... ... жыл ... ... атты ... ... ...... атты ... ... ұйымдастырылды. Бұл
фестивальға Тәжікстандағы 14 театр қатысты
Пайдаланылған әдебиеттер
1. ↑ 1 қаңтар 2011 жылдағы Тәжікстанның халық саны (pdf)]
2. ↑ Human ... Report 2009: ... The ... 18 ... 2009.
3. ↑ Қазақ Энциклопедиясы, 8-том
4. ↑ География: Дүниежүзіне жалпы шолу. ТМД елдері. Жалпы білім ... ... ... ... арналған
оқулық/ Ө. Бейсенова, К. Каймулдинова, С. Әбілмөжінова, т.б. — ... ...... ... 2010. — 304 б., ... ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тәжікстан5 бет
Тәжікстанның туризмі25 бет
Азияның қорықтары на физикалық географиялық сипаттама17 бет
Алыс, жақын шетелдік қазақтар тілінің зерттелуі63 бет
Арал теңізі мәселесі6 бет
Аралмен солтүстік Қазақстан аман алып қалуды қалайды21 бет
Бүкіл дүниежүзілік сауда ұйымына кіру21 бет
Еліміздің экологиялық проблемалары11 бет
Мемлекеттің салықтық қызметінің құқықтық негіздері, мемлекеттің шағын кәсіпкерлік субъектілеріне ұсынылатын жеңілдіктері және мемлекеттің осы саладағы саясатының бағыттары69 бет
Ресей, Белоруссия және Қазақстан Кедендік Одағы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь