Каспий теңізінің негізгі ахуалы

Каспий теңізі
Каспий теңізі климаттық тұрақтылғы
Каспий теңіздің экологиялық жағдайы
Каспий теңізінің көтерілуі
Каспий теңізі Ресей, Қазақстан, Әзірбайжан, Түркіменстан, Иран мемлекеттерін қосатын әлемдегі ең үлкен көл болып саналады.
Каспий теңізі басқа теңіздерден өзінің бай ресурстарымен, күрделі фауна, флорасымен және бекіре тектес балықтарымен ерекшеленеді.
«Су- атасы, жер - анасы» деген қанатты сөздердің барлық тіршілік дүниесіне қатысы бар сияқты. Жер беті тірішіліктің ұясы, бесігі десек, әрбір тірі организмнің сусыз өсіп-өнуі мүмкін емес. Су болмаса, жерге еккен егін де, ағаш та шықпайды. Алып құрылыстар, қала, селолар сусыз өмір сүре алмайды десек, домна пештері де сусыз шойын мен болат қорыта алмайды. Миллиондаған төрт түлік мал да, жөңкілген дала тағылары да, әлем көгіне самғаған қыран құстар да сусыз өмір сүрмейді.
Каспий теңізі климаттық тұрақтылықты сақтап, Каспий жағалауын ылғалдықпен қамтамасыз етіп тұрады.
Каспий теңізі- жер шарындағы бірден бір тұйық су айдыны. Оның көлемі- 380 мың км². Каспий теңізі солтүстік оңтүстікке дейін 1030 км, батыстан шығысқа дейін 196-435 км аралықты қамтиды. Солтүстік типалық климатты континенталды, ал оңтүстік- батысы субтропикалық климатты қурайды. КасКаспийдің солтүстік жағалауы таяз, көбіне қайраңдардан тұрады.
1. А.К. Бродский « Жалпы экологияның қысқаша курсы». Алматы «Ғылым», 1998ж.
2. А.Қ. Саданов, А.Б. Әбжәлелов, Ұ.Ә. Асқарова, Н.С. Дәменова « Экология практимумы». Алматы, 1999ж.
3. С. Ысқақов « Табиғат және Адам». Алматы, 1967ж.
        
        Каспийдің экологиялық ахуалы
Каспий теңізі Ресей, Қазақстан, Әзірбайжан, Түркіменстан, Иран
мемлекеттерін ... ... ең ... көл ... ... ... басқа теңіздерден өзінің бай ресурстарымен, ... ... және ... ... ... ерекшеленеді.
«Су- атасы, жер - анасы» деген қанатты сөздердің барлық тіршілік
дүниесіне ... бар ... Жер беті ... ... ... десек,
әрбір тірі организмнің сусыз өсіп-өнуі мүмкін емес. Су болмаса, ... ... де, ағаш та ... Алып ... ... селолар сусыз өмір сүре
алмайды ... ... ... де ... ... мен болат қорыта алмайды.
Миллиондаған төрт ... мал да, ... дала ... да, әлем ... ... ... да ... өмір сүрмейді.
Каспий теңізі климаттық тұрақтылықты ... ... ... қамтамасыз етіп тұрады.
Каспий теңізі- жер шарындағы бірден бір тұйық су айдыны. Оның көлемі-
380 мың км². Каспий теңізі солтүстік ... ... 1030 км, ... ... 196-435 км ... ... Солтүстік типалық климатты
континенталды, ал оңтүстік- батысы субтропикалық ... ... ... ... ... көбіне қайраңдардан тұрады.
Каспий теңізі Еуропа және Азия ... ... ... ... ... өте ... ... туындысы әрі енген өсімдіктер
мен жануарлар көптен ... ... су ... болғандықтай мұндағы
организмдердің басымы эндемиктер. Теңіздің ... ... бірі ... ... балықтар. Олардың 5 түр ... ... ... ... жүзілік қорының 70 % осы теңіздің 4 лесіне ... ... ... Каспий айпаты өзінің табиғат ... және ... көп ... ерекшеленеді. Мұнда өсімдіктерінің
945, балдырдың 64, фитопланктондардың 414, ... 100 ден ... ... етеді.
Каспий мен Арал, Балқаш пен Теңіз олар өз алдына бір ... ... ... мен ... ел ... ... жері мен суын ... өзен-көлдерін көзінің
қарашығындай сақтап, қорғай білген.
Біздің ғасырымызда, ғылым мен ... онан әрі дами ... ... адам ... ... барған сайын ұлғайып келеді. Олай болса, көзге
көрінген жер үстінің өзен-көлдері ғана ... ... ... да кең ... ... ... беретіні анық нәрсе.
Ерте замаңда адамның өмір сүруіне өсімдіктер мен бірге судың тигізген
әсері де аз емес. Судың балығы мен ... оның ... ... ету адамның
өмір сүруін жеңілдетті. Кейінірек егін егу, оны ... мал ... ... онан әрі ... түсті. Келе- келе егістік жерге су жеткізу ... ... ... қазу етек ала ... Орта Азия мен ... ... осы ... дейін орындарын сақталған
каналдармен су ... ... ... ерте ... да халықтың
суармалы егіспен шұғылданғанын және оларды суарудың өзіндік ... ... ... ... кәсіптік балықтарға да бай. Теңізде балықтың 76 ... ... ... жыл ... да ... мекені. Теңіз
жалғауларында 3-3,5 млн. Құстар қыстап ... ал жыл ... саны ... ... ... ... жағдайы соңғы жылдары су ... ... ... ... бірде көтеріліп, бірде тартылуы
жердің табиғи-тарихи эволюциясына бай. Тарихи деректер бойынша ... ... ... ... су денгейі көтерілген. Оның себептері
ауа-райының құбылысымен және антропогендік факторлармен ... ... ... ... құятын барлық судың 80 % ... ... ... ... Еділ ... ... байланыста болады. Соңғы жылдары
теңізден Қарабұғазкөл шығанағын бірде бөліп, бірде қосу адам ... ... ... ... еді. Осы ... бәрі Каспий
теңізінің байырғы қалыптасқан ... ... ... ... ... әрекеттері ретінде қабылданды. Теңіз суының ырғақты ... ... ... адам баласы кейін түсінді. Мәселе1940-50 жылдардағы ... ... ... ... ... ... Оның ... бар еді. Өйткені осы жылдары теңізге құятын су мөлшері Еділден 12%-
ға, жайықтан 24%-ға, ал ... 60% -ға ... Осы ... ... суы ... ... ... мақсатымен 1980 жылдары
Қарабұғазкөлді теңізден бөлу үшін ұзындығы 100 метр ... ... ... ... Бұғаздың суы небәрі 3-ақ жылдың ішінде кеуіп кеткен,
айналасына теңіз суы ... ... ... ... ... ... өндірушілерге қиындық туды. Тұздың сапасы төмендеп кетті. Өйткені
Қарабұғазкөл елімізде тұз өндіретін ... бір ірі ... суы ... ... ... 1978 ... бастап теңіз денгейі өздігінен
көтеріле бастады. Ғасырдың аяғында оның денгейі 3 метрге жуық ... ... 100 ден ... ... ... ондағы мұнай қоймалары, 6
мұнай-газ кешені, жүзесе енді. Мекендер коммуникациялық желілер, өнеркәсіп
орындары су астында қалды. Барлық ... ... мол ... теңіз суына
араласып оның аймағы 300 мың гектарға жетті. Кейінгі жылдары теңіз ... ... ... ... дәлелденді.
Каспий мен Қара теңіз арасын 500 километрдей құрлық бөліп тұрады. Ерте
замандарда бұл екеуі бір су болу керек ... де сөз бар. Ал ... мен ... ... ... еніп ... да, басқа бөлектері
өзге республикаларда жатады.
Каспий теңізінің ұзындығы-1200, ал ені 200-560 километрге жетеді. Жалпы
көлемі 442 мың ... ... ... кей ... мың ... ... Бұл ірі ... бірнеше өзендер құяды. Солардың ішіндегі ең ірісі
Волга (бұрыңғы Еділ) өзені. Бұл өзеннен балықтың 70-тен аса түрі ... оның 40 ... түрі ... Еліміздегі барлық бекіре балықтың 70
процентін Каспий береді.
Каспий теңізінің көтерілуі оның ... ... ... ... ... оның ... экологиялық жағдайлар.
Біріншіден, су денгейінің көтерілуі теңіз жағалауындағы ... ... ... ... мен ... ... ... Суға тосқауыл үшін соғылғай бөгеттер жағалаудың фаунасы мен
флорасына зор ... ... ... уылдырық шашу аясы мен құстардың
ұя салу тығыздығы кеміп, ... ... кету ... ... теңіз денгейінің көтерілуі судың, ауа мен топырақтың
ластануына, одан әрі ... ... ... ... ... өнімдерінен
ластауы 1980 жылдардан бастап күшейе түсті.
Жыл сайын Волга, Терек, Сулак, Кедр, Урал өзендерінен ... ... ... ауыр ... 142-162 мың тонна мұнай өнімнің қалдықтары ағып
келіп теңізді биогенді ластануға ұшаратады.
Баку, Сумгант, Махачкала, Астрахань, ... ... ... ... ... ... ... отыр. Бұл заттар ртуть, фенол,
күкірт және ауыр металдар.
Осы ... ... ... ... ... ... кері ... тигізеді.
Су құрамында пестицид ауыр металлдардың көбеюі бекіре сияқты бағалы
балықтар, теңіз мысығы, құстардың ... ... ... қырылып қалу
фактілерін жиілетті. Соңғы мәліметтер бойынша бекіре балықтарын аулау 40 ... ... су ... көтерілуі теңіз жағалауындағы мұнай ұнғыларын,
мұнай қоймаларын, мұнай өңдейтін өнер ... ... ... ... мекендерді су басып орасан зор шығын кестіре бастады.
Төртіншіден, мұнай игеру шетелдік инвесторларды тарту ... ... одан әрі ... ... ... өндірумен бірге ауаға
шығатын ілеспе газдарының көтерілуі аймақтың ауа ағынында зиянды газдар
үлесіп ... ... ... ... тозуы техногендік процестерді
жылдамдатып, аумақтық шөлге ай қалуына себепші болып отыр.
Каспий ... ... ... күрделі аймақтық экологиялық
проблемаларға айналған Каспий мұнайын игеру жоғары ... ... ... жоспарлануда. Бұл проблемамен тек Қазақстан ғана емес Ресей,
Әзірбайжан, Түркіменстан және Иран ... да тән ... іс ... ... ... ... мен ... әр тірлілігін сақтап қалу.
Каспий иеңізі проблемасы біріккен ұлттар ұйымы денгейінде көтерілуде. Соның
бірі 1999 жылы ... ... ... ... биокөптүрлігін
сақтаудың белсенділігін бағалау» тақырыбында өтке 1-ші аймақтық семинар
болды. ... ... ... ... ... ... Каспий
жағалауларындағы мемлекеттерімен біріге отырып, Каспий ... ... ... ең тиімді жолдарын қарастыру теңіз эко
жүйесінде туындап отырған проблемаларды сарілап және баға бере ... ... жол ... және оны тез ... ... мақсат қойылды.
Бұл игі істеп адам баласының дүние жүзілік маңызы бар Каспий ... ... ... қалу ... ... ... А.К. ... « Жалпы экологияның қысқаша курсы». Алматы ... А.Қ. ... А.Б. ... Ұ.Ә. ... Н.С. ... ... практимумы». Алматы, 1999ж.
3. С. Ысқақов « Табиғат және ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... Қазақ Ұлттық Педагогикалық Университеті
Экология кафедрасы
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Каспий теңізінің ... ... ... ... Қойбағарова Б.Х.
АЛМАТЫ 2006

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам әрекеті нәтижесінде табиғи кешендердің өзгеруі туралы33 бет
Азияның көлдеріне физикалық – географиялық сипаттама21 бет
Арал, Балқаш, Каспийдің экологиялық проблемалары8 бет
Каспий теңізінің пайда болуы6 бет
Каспий теңізінің экологиялық проблеммалары20 бет
Каспий теңізінің экологиясы туралы14 бет
Каспий экологиясы туралы14 бет
Табиғат қорғаудың қазіргі кездегі проблемалары5 бет
Қазақстанда қалыптасқан экологиялық жағдайлар15 бет
Қазақстанның экологиялық проблемалары жайлы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь