Көркем шығармалардағы кейіпкерлердің образдары

1. Көркем шығарма оқу
2. Шығармадағы кейіпкерлерге мінездеме беру
3. Шығармадағы әр түрлі оқиғаларды әңгімелеу
4. Шығарманың көркемдік ерекшелігін таныту
5. Мысал оқу
Балабақша тәрбиешісіне жүктелер міндет көп. Солардың бірі жас ерекшеліктеріне байланысты балалармен ойын өлеңдерді бірге жатқа айтып, бірлесе ойнай білу, көркем әдебиет үлгілерімен таныстыратын сабақтарда бүлдіршіндердің ақыл-ойын дамытатын ойлы өлендерді бой сергіту сәттерінде орынды қолдана алу. Бұл міндеттерді жүзеге асыруда тәрбиешінің өзі казақ халқында, өзге халықтарда болсын, көркем сөзбен келетін кандай ойыңдар бар екенін, әсіресе, өз елінің мұрасында, тіпті ақындардың жаңа туындыларында қай шығармасын ойында пайдалануға болатыңдығын жақсы білу шарт.
«Қазақ балалар әдебиеті кітапханасы» сериясымен шығарылған «Асыл сөз» жинағына пікір жазған белгілі балалар ақыны Бүркіт ЬІсқақов ойын өлеңдерге «Жасырынбақ», «Куырмаш», «Айгөлек», «Ақтүш», «Ак серек, көк серек» деп аталатын өлеңдерін жатқызады да, олардың балаларды қимыл-әрекетке баулып, денелерін ширата түсуге арналғандығын айтады. «Бөбектің буыны бекіді, бұғанасы қатты, бұрынғыдай қаз-қаз басып, тәй-тәй жүретін уақыттан өтті. Еңді белін бекем ұстап, екі аяғын тең басып, зыр жүгіретін болды. Ол өмірді танып, өзін қоршаған ортаны білуі қажег. Демек, оның бойымен бірге ойы да өсуге тиіс. Міне, ата-ана осыны ескеріп, ойын өлендермен бірге түрліше ойлы өлеңдер де ойлап шығарған. Солардың бірі — «Санамақтар». Ойын өлеңдер мен ойлы өлеңдерді өзара ажырата талдап, балаларға ұсынылатын барлық шығармаларда ойын элементтері ұшырасатының жақсы түсіндіріп, зерттеулер жазып келе жатқан белгілі ғалым Ш.Ыбыраевтың сыныптамасында балаларға арналған поэзиялық туындылар былайша жіктеледі:
а) Санамақтар (считалки);
ө) Бесік жыры (колыбелъная);
б) Төрттүлік жыры (про животных);
в) Ойын өлеңдер;
г)Өтірік өлеңдер;
ғ) Тақпақтар;
д) Қаламақтар (жеребьевки);
ж) Арнау-тілек (заплички);
з) Мазақтама (дразнилки).
Бұлайша жіктеудін негізінде өлеңдердің түр-сипаты, мазмұны алын-ғаңдығын ескерткен балалар әдебиетінің сыншысы: «Қаламақ», «Санамақ» тақпақтары жекелеген қызметтерді, ойын жүргізушіні тағайыңдау үшін айтылса, «Соқыртеке», «Үй артыңда қол ағаш», «Кім ұшты?» ойын процесінде тұтастық тауып, әр түрлі кимыл-қозғалыстармен бірлікте, ырғақта айтылады. Олардың танымдык, тілдік маңызы зор»
Екі жастан он үш жасқа дейінгі бала негізінен кимыл, ойын баласы.
«Айгөлек-ау, айгөлек,
Айдың жүзі дөңгелек.
Күңдей нұрлы шағымда,
Күнге жетем өрмелеп!» — деп келетін елең шумағын қай жастағы бала дөңгелене айтсаң, жарасымды.
1. Ш.Әуелбаев . Алматы, 1987 ж. «Бастауыш кластарда қазақ тілін оқыту методикасы».
2. С.Рахметова «Көркем шығарма түрлерін оқыту».
        
        Көркем шығармалардағы  кейіпкерлердің образдары
Жоспар
1. Көркем шығарма оқу
2. Шығармадағы кейіпкерлерге мінездеме беру
3. Шығармадағы әр түрлі оқиғаларды ... ... ... ... ... ... оқу
Балабақша тәрбиешісіне жүктелер міндет көп. ... бірі ... ... ... ойын ... ... жатқа айтып,
бірлесе ойнай білу, ... ... ... ... ... ... дамытатын ойлы өлендерді бой сергіту сәттерінде
орынды қолдана алу. Бұл міндеттерді ... ... ... өзі ... өзге халықтарда болсын, көркем сөзбен келетін кандай ойыңдар бар
екенін, әсіресе, өз ... ... ... ... жаңа ... ... ... пайдалануға болатыңдығын жақсы білу шарт.
«Қазақ балалар әдебиеті кітапханасы» сериясымен ... ... ... пікір жазған белгілі балалар ақыны Бүркіт ЬІсқақов ойын өлеңдерге
«Жасырынбақ», «Куырмаш», «Айгөлек», ... «Ак ... көк ... ... ... ... да, олардың балаларды қимыл-әрекетке баулып,
денелерін ширата түсуге арналғандығын ... ... ... бекіді,
бұғанасы қатты, бұрынғыдай қаз-қаз басып, тәй-тәй жүретін уақыттан өтті.
Еңді белін ... ... екі ... тең ... зыр ... ... Ол өмірді
танып, өзін қоршаған ортаны білуі қажег. Демек, оның бойымен бірге ойы да
өсуге тиіс. ... ... ... ескеріп, ойын өлендермен бірге түрліше ойлы
өлеңдер де ойлап шығарған. Солардың бірі — «Санамақтар». Ойын ... ... ... ... ажырата талдап, ... ... ... ойын элементтері ұшырасатының жақсы түсіндіріп, зерттеулер
жазып келе жатқан белгілі ғалым ... ... ... ... ... ... жіктеледі:
а) Санамақтар (считалки);
ө) Бесік жыры (колыбелъная);
б) ... жыры (про ... Ойын ... ... ... Қаламақтар (жеребьевки);
ж) Арнау-тілек (заплички);
з) Мазақтама (дразнилки).
Бұлайша жіктеудін негізінде өлеңдердің түр-сипаты, мазмұны ... ... ... ... ... «Санамақ» тақпақтары
жекелеген қызметтерді, ойын жүргізушіні тағайыңдау үшін ... «Үй ... қол ... «Кім ... ойын ... ... әр түрлі кимыл-қозғалыстармен бірлікте, ырғақта айтылады. Олардың
танымдык, тілдік маңызы зор»
Екі жастан он үш ... ... бала ... ... ойын ... ... жүзі дөңгелек.
Күңдей нұрлы шағымда,
Күнге жетем өрмелеп!» — деп келетін елең шумағын қай жастағы бала дөңгелене
айтсаң, жарасымды.
Тәрбиешілер арасыңда «бой ... ... ... ... бар да, ... қана сабақта жаттатылатын өлеңдер деген түсінік қалыптасқан. ... ... ... ... ... мезгілі жеткеңдігін
көрсетеді.
«Актүш,
Ак сиырдың сүтін іш.
Ақ сүт берер қуат-күш,
Тұмау келсе, қуа түс!» — бала түшкіріп ... ой ... ... ... ... ақынның жыр қоржынынан ойын әрекеттеріне
енгізуге болатын ... ойын ... ... ойлы сипатымен бала жанын
баурап алатын өлендердің әр бір түрін сараптап, талдап алатыңдар ... ... ... ... ... игі тілекпен төменде балалық шағы
Павлодар өңірінде ... ... ... ... қайраткері, беделді акыны
Мұзафар Әлімбаевтін шығармаларын балалар ойынына қалай қолдануға ... жөн ... екі ... де, төрт ... де ... ... ой айтып
келе жатқан ақын.
«Ата, үйге ерте қайт,
Бізге қызық ертегі айт!
Шаршап кайтсаң жұмыстан
Бүгін ойлап, ертең айт!». («Қолқа»).
«Қоян, оян,
Келе жатыр ... ... ... ұр». ... ... тырналар,
Жел іздесең, қырға бар.
Егін жайда масақ бар,
Тырбанбаған құр қалар». («Тырау, тырау...»)[4].
Өтіну, бұйыру ... ... бұл өлең ... ... ... ... дидактикалық құралдар. Балалардың үйде де,
балабақшада да ойнайтын ойындары рөлдік ойындар — ... ... ... ... Үйде ... «Мұғалім» ойындарын ойнайтын бала
кемде-кем. Мұзафар аталары кейбір өлендерін сәби ... ... ... ... дарыту үшін уыз сөзге жарыту үшін жазған сияқты.
«Әже! Әже! Жатпашы!
Ауыр ойға ... мен ... шиша дәрі ... ... берейін,
Бәрін жасап берейін!
Ауыртпаймын әжемді,
Ауырмайсың әже енді!», — сиякты жолдар рөлдік ойындарға ... 5-ке ... ... ... ... ... жайлы зерттеу
еңбек жазған Корней ... ... ... ... құмар
болып ететінін тамаша мысаддармен дәлелдейді. Секіріп, ... ... ... орыс ... ... бақша ішінде қызған ойынынан кейін, сол
бойында отыра салып:
«Дайте, дайте, дайте ... ... ... ... өлең ... шығарып жібергенің баланың
өзі де сезбей қалғаның келтіреді. Мұның алдында ғана ол өзінен ... ... ... мазақтама өлеңмен қуалай ойнап жүрген екен.
Мазақтама өлеңдер халықта бала тәрбиесіне тікелей әсер ету мақ-сатында
жұмсалады. Қандай кемшілікті бетке тура айту — ... ... ... ... ... ... ... ойын үстінде өздерімен өздері
қолданса, ... ... ... арта ... белгілі.
Ондай өлендердің пішіні Мұзафар аталарынан «Қомағай«, «Кисықбай» аттарымен-
ақ балаға жат мінезден аулақ болуға шақырып тұр.
«Қомағай-ай, Қомағай,
Қос ... ол ... ... қоғадай!» — өлеңдерін балаларға ойнап айтып, ойлашуға болады.
«Қызды тартып тұлымнан,
Ұлды шертіп ... ... ... ... ... ... не ... дәл осыңдай мінездер танытқан сәтте өлеңді
мазақтау үнімен айтып шықса, бір-екі сәттен кейін «өзің ... ... ... ... ба?» ... кекесінді үнді естісімен бала есті
бола бастары шыңдық. Мазмұндама мен ... ... ... ... ... жай ... мен ... сөйлем синтаксисінің маңызы
зор. Өйткені жай сөйлем синтаксисі жеке ... ... ... және ... ... болу ... ... құрмалас сөйлем
синтаксисі жеке ойды білдіретін жай сөйлемдердің ... ... ... болуын тексереді. Сөйтіп, бірінің объектісі сөз тіркесіне байланысты
болса, екіншісінің объектісі ... ... ... сөз ... мен сөйлемдер арқылы жүргізілетін жұмыстын, әдістері
де тіл білімінің осы ... ... яғни ... ... құрмалас сөйлем құрауы, ойды анық, түсінікті түрде ... ... ... ... ... ... орын тәртібі
т.б. осы бөлімде қарастырылады. Алайда шығарма мен мазмұндама жазуға ... жай ... мен ... сөйлем синтаксисін білу жеткіліксіз. Өйткені
бұл жұмыстарда жеке-жеке ... ... қана ... ... ... текст жасалады. Ал текст белгілі бір оқиғаны ... ... әр ... ... ... мен жазушының көңіл-күйіне қарай
әр сөйлемнің құрылысында, сөз қолданылуында ... ... ... ... текст синтаксисі келіп шығады. Тұтас текст синтаксисі
стилистика және әдебиет тану ... ... ... ... ... сөздер мен сөз тіркестерін экспрессивтік тұрғыдан
дұрыс пайдалану принцнптерін зерттейді; тіліміздегі бейнелегіш ... ... ... ... қолдану заңдылықтарын көрсетеді;
ойды мәнерлеп жеткізу үшін морфологнялық формаларды (тұлғаларды) қандай
жағдайда, қалай қолдануға ... ... яғни ... ... (синонимдердің) ішінен сөйлеу не жазу ... ... ... ... ... ... сұрыптап
қолдану принциптерін зерттейді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Ш.Әуелбаев . Алматы, 1987 ж. «Бастауыш кластарда қазақ тілін ... ... ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ғ. Мүсіреповтің пьесалары3 бет
«Қарғын» романы туралы3 бет
М.Әуезовтің «Абай жолы» роман – эпопеясы /жарыққа шығуы жайлы8 бет
Р. Мұқанова "Шатыр астындағы мен"4 бет
Сюжет4 бет
Көркем шығармалардағы психологизм18 бет
Көркем шығармалардағы эпитет, теңеу, метафоралардың қолданылуы10 бет
Көркем шығармалардағы эпитет, теңеу, метафоралардың қолданылуы, жасалу түрлері7 бет
Көркем шығармалардағы эпитет, теңеу, метафоралардың қолданылуы, жасалу түрлерін мысалдар арқылы көрсету6 бет
Көркем шығармалардағы эпитет, теңеу, метафоралардың қолданылуы, жасалу түрлеріне мысалдар8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь