Көркем шығармалардағы кейіпкерлердің образдары


1. Көркем шығарма оқу
2. Шығармадағы кейіпкерлерге мінездеме беру
3. Шығармадағы әр түрлі оқиғаларды әңгімелеу
4. Шығарманың көркемдік ерекшелігін таныту
5. Мысал оқу
Балабақша тәрбиешісіне жүктелер міндет көп. Солардың бірі жас ерекшеліктеріне байланысты балалармен ойын өлеңдерді бірге жатқа айтып, бірлесе ойнай білу, көркем әдебиет үлгілерімен таныстыратын сабақтарда бүлдіршіндердің ақыл-ойын дамытатын ойлы өлендерді бой сергіту сәттерінде орынды қолдана алу. Бұл міндеттерді жүзеге асыруда тәрбиешінің өзі казақ халқында, өзге халықтарда болсын, көркем сөзбен келетін кандай ойыңдар бар екенін, әсіресе, өз елінің мұрасында, тіпті ақындардың жаңа туындыларында қай шығармасын ойында пайдалануға болатыңдығын жақсы білу шарт.
«Қазақ балалар әдебиеті кітапханасы» сериясымен шығарылған «Асыл сөз» жинағына пікір жазған белгілі балалар ақыны Бүркіт ЬІсқақов ойын өлеңдерге «Жасырынбақ», «Куырмаш», «Айгөлек», «Ақтүш», «Ак серек, көк серек» деп аталатын өлеңдерін жатқызады да, олардың балаларды қимыл-әрекетке баулып, денелерін ширата түсуге арналғандығын айтады. «Бөбектің буыны бекіді, бұғанасы қатты, бұрынғыдай қаз-қаз басып, тәй-тәй жүретін уақыттан өтті. Еңді белін бекем ұстап, екі аяғын тең басып, зыр жүгіретін болды. Ол өмірді танып, өзін қоршаған ортаны білуі қажег. Демек, оның бойымен бірге ойы да өсуге тиіс. Міне, ата-ана осыны ескеріп, ойын өлендермен бірге түрліше ойлы өлеңдер де ойлап шығарған. Солардың бірі — «Санамақтар». Ойын өлеңдер мен ойлы өлеңдерді өзара ажырата талдап, балаларға ұсынылатын барлық шығармаларда ойын элементтері ұшырасатының жақсы түсіндіріп, зерттеулер жазып келе жатқан белгілі ғалым Ш.Ыбыраевтың сыныптамасында балаларға арналған поэзиялық туындылар былайша жіктеледі:
а) Санамақтар (считалки);
ө) Бесік жыры (колыбелъная);
б) Төрттүлік жыры (про животных);
в) Ойын өлеңдер;
г)Өтірік өлеңдер;
ғ) Тақпақтар;
д) Қаламақтар (жеребьевки);
ж) Арнау-тілек (заплички);
з) Мазақтама (дразнилки).
Бұлайша жіктеудін негізінде өлеңдердің түр-сипаты, мазмұны алын-ғаңдығын ескерткен балалар әдебиетінің сыншысы: «Қаламақ», «Санамақ» тақпақтары жекелеген қызметтерді, ойын жүргізушіні тағайыңдау үшін айтылса, «Соқыртеке», «Үй артыңда қол ағаш», «Кім ұшты?» ойын процесінде тұтастық тауып, әр түрлі кимыл-қозғалыстармен бірлікте, ырғақта айтылады. Олардың танымдык, тілдік маңызы зор»
Екі жастан он үш жасқа дейінгі бала негізінен кимыл, ойын баласы.
«Айгөлек-ау, айгөлек,
Айдың жүзі дөңгелек.
Күңдей нұрлы шағымда,
Күнге жетем өрмелеп!» — деп келетін елең шумағын қай жастағы бала дөңгелене айтсаң, жарасымды.
1. Ш.Әуелбаев . Алматы, 1987 ж. «Бастауыш кластарда қазақ тілін оқыту методикасы».
2. С.Рахметова «Көркем шығарма түрлерін оқыту».

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Көркем шығармалардағы кейіпкерлердің образдары

Жоспар

1. Көркем шығарма оқу
2. Шығармадағы кейіпкерлерге мінездеме беру
3. Шығармадағы әр түрлі оқиғаларды әңгімелеу
4. Шығарманың көркемдік ерекшелігін таныту
5. Мысал оқу

Балабақша тәрбиешісіне жүктелер міндет көп. Солардың бірі жас
ерекшеліктеріне байланысты балалармен ойын өлеңдерді бірге жатқа айтып,
бірлесе ойнай білу, көркем әдебиет үлгілерімен таныстыратын сабақтарда
бүлдіршіндердің ақыл-ойын дамытатын ойлы өлендерді бой сергіту сәттерінде
орынды қолдана алу. Бұл міндеттерді жүзеге асыруда тәрбиешінің өзі казақ
халқында, өзге халықтарда болсын, көркем сөзбен келетін кандай ойыңдар бар
екенін, әсіресе, өз елінің мұрасында, тіпті ақындардың жаңа туындыларында
қай шығармасын ойында пайдалануға болатыңдығын жақсы білу шарт.
Қазақ балалар әдебиеті кітапханасы сериясымен шығарылған Асыл сөз
жинағына пікір жазған белгілі балалар ақыны Бүркіт ЬІсқақов ойын өлеңдерге
Жасырынбақ, Куырмаш, Айгөлек, Ақтүш, Ак серек, көк серек деп
аталатын өлеңдерін жатқызады да, олардың балаларды қимыл-әрекетке баулып,
денелерін ширата түсуге арналғандығын айтады. Бөбектің буыны бекіді,
бұғанасы қатты, бұрынғыдай қаз-қаз басып, тәй-тәй жүретін уақыттан өтті.
Еңді белін бекем ұстап, екі аяғын тең басып, зыр жүгіретін болды. Ол өмірді
танып, өзін қоршаған ортаны білуі қажег. Демек, оның бойымен бірге ойы да
өсуге тиіс. Міне, ата-ана осыны ескеріп, ойын өлендермен бірге түрліше ойлы
өлеңдер де ойлап шығарған. Солардың бірі — Санамақтар. Ойын өлеңдер мен
ойлы өлеңдерді өзара ажырата талдап, балаларға ұсынылатын барлық
шығармаларда ойын элементтері ұшырасатының жақсы түсіндіріп, зерттеулер
жазып келе жатқан белгілі ғалым Ш.Ыбыраевтың сыныптамасында балаларға
арналған поэзиялық туындылар былайша жіктеледі:
а) Санамақтар (считалки);
ө) Бесік жыры (колыбелъная);
б) Төрттүлік жыры (про животных);
в) Ойын өлеңдер;
г)Өтірік өлеңдер;
ғ) Тақпақтар;
д) Қаламақтар (жеребьевки);
ж) Арнау-тілек (заплички);
з) Мазақтама (дразнилки).
Бұлайша жіктеудін негізінде өлеңдердің түр-сипаты, мазмұны алын-ғаңдығын
ескерткен балалар әдебиетінің сыншысы: Қаламақ, Санамақ тақпақтары
жекелеген қызметтерді, ойын жүргізушіні тағайыңдау үшін айтылса,
Соқыртеке, Үй артыңда қол ағаш, Кім ұшты? ойын процесінде тұтастық
тауып, әр түрлі кимыл-қозғалыстармен бірлікте, ырғақта айтылады. Олардың
танымдык, тілдік маңызы зор
Екі жастан он үш жасқа дейінгі бала негізінен кимыл, ойын баласы.
Айгөлек-ау, айгөлек,
Айдың жүзі дөңгелек.
Күңдей нұрлы шағымда,
Күнге жетем өрмелеп! — деп келетін елең шумағын қай жастағы бала дөңгелене
айтсаң, жарасымды.
Тәрбиешілер арасыңда бой сергіту өлеңдері деген термин бар да, тақпақ
тек қана сабақта жаттатылатын өлеңдер деген түсінік қалыптасқан. Бұл
мысалдар қазақ поэзиясында терминдерді тұрақтандырудың мезгілі жеткеңдігін
көрсетеді.
Актүш,
Ак сиырдың сүтін іш.
Ақ сүт берер қуат-күш,
Тұмау келсе, қуа түс! — бала түшкіріп салғаңда ой салатын өлең.
Жинақтап айтқанда, әрбір ақынның жыр қоржынынан ойын әрекеттеріне
енгізуге болатын кимылдық ойын өленді, қарапайым ойлы сипатымен бала жанын
баурап алатын өлендердің әр бір түрін сараптап, талдап алатыңдар ата-аналар
мен тәрбиешілер болуы керек. Осыңдай игі тілекпен төменде балалық шағы
Павлодар өңірінде өткен, бүйірдегі белгілі қоғам қайраткері, беделді акыны
Мұзафар Әлімбаевтін шығармаларын балалар ойынына қалай қолдануға болатынын
көрсетуді жөн көрдік.
М.Әлімбаев екі жолмен де, төрт жолмен де бүлдіршіндерге мағыналы ой айтып
келе жатқан ақын.
Ата, үйге ерте қайт,
Бізге қызық ертегі айт!
Шаршап кайтсаң жұмыстан
Бүгін ойлап, ертең айт!. (Қолқа).
Қоян, оян,
Келе жатыр касқыр!
Қоян-ноян, тұр
Қаскырды басқа ұр. (Қоян)
Тырау, тырау тырналар,
Жел іздесең, қырға бар.
Егін жайда масақ бар,
Тырбанбаған құр қалар. (Тырау, тырау...)[4].
Өтіну, бұйыру мәнінде айтылған бұл өлең жолдары—ойын әрекеттерін
ұйымдастыруға бірден-бір дайын дидактикалық құралдар. Балалардың үйде де,
балабақшада да ойнайтын ойындары ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Көркем шығармалардағы психологизм
Көркем шығармалардағы эпитет, теңеу, метафоралардың қолданылуы
Көркем шығармалардағы эпитет, теңеу, метафоралардың қолданылуы, жасалу түрлері
Көркем шығармалардағы эпитет, теңеу, метафоралардың қолданылуы, жасалу түрлеріне мысалдар
Әкім Тарази повестеріндегі кейіпкерлердің адамгершілік әлемі
Фольклорлық шығармалардағы елдік рухы
Көркем образ
Көркем шығарма
Көркем шығарманы оқыту
Көркем шығармадағы психологизм туралы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь