Жер заңдылығы және жер салығын төлеу тәртібі

Кіріспе 1

І.тарау. Жер заңдылығы және жер салығын төлеу тәртібі.
1.1.Салық салудың тарихи дамуы 4
1.2.Жер салығының экономикалық мазмұны 7
1.3.Жерге салық салудың методологиялық аспектілері 11

ІІ.тарау. Заңды тұлғаларға салынатын жер салығының ерекшеліктері.

2.1.Салықты төлеушілер, объектісі, мөлшерлемелері 25
2.2.Салықты есептеу тәртібі мен төлеу мерзімдері 47
2.3.Салық кезеңі және салық декларациясы 51

ІІІ.тарау. Бюджеттің кіріс бөлігін қалыптастырудағы жер салығының алатын орны.

3.1.Жерге салық салу проблемалары 54
3.2.Жер салығын есептеу мен төлеуді жетілдіру жолдары 59
3.3.Жер салығын өндіріп алудың жетілдіру жолдары 69

Қорытынды 72

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 74
Барлық деңгейдегі – мемлекеттік, республикалық, жергілікті бюджеттердің қаржылық қамтамасыз етуілуі мемлекеттің әр түрлі кірістері есебінен жүргізіледі. Мемлекеттің кірістерінің негізгі түрі болып бізге белгілідей салықтар табылады, өйткені олар мемлекеттік қазынаға түсетін ақша қаражаттарының көп бөлігін құрайды. Нарық экономикасының барлық елдерінде салық бюджеттің кіріс бөлігінің негізгі қайнар көзі болып табылады. Осыған қоса олар экономикаға мемлекеттің әсер етуші тұтқасы
ретінде болады.
Әлемнің кез-келген мемлекеті көп салық алуға мүдделі, бірақ әр қайсысы тепе-теңдікті қадағалайды, және көп табатын мемлекет бай емес, дұрыс есептейтін мемлекет бай болып саналады.
Кез – келген мемлекеттің нарықтық дамуы салық саясатын әсіресе экономиканың жағымсыз реттеушісі ретінде кеңінен пайдалануды болжайды. Нарыққа көшу жағдайында экономикалық реформалардың негізгі міндеттерінің бірі- әр деңгейдегі бюджеттің ұлғаюы мен жекелеген субъектілердің ықпал етуі және экономикалық жалпы дамуы мәселелерін шешуге мүмкіндік беретін тиімді салық механизмін қалыптастыру.
Салықтар өздеріне тән ерекше әдістерімен әсер етуді іске асырады. Мемлекет салық мөлшерлемелерін көтеріп, жеңілдіктерді тарылтып болашағы жоқ өндірістердің қызметін шектей алады.
Ал ынталандыруды мысалы: « кері немесе кері қаржыландыру» деп шартты атауға болатын әдісті пайдалану арқылы жүзеге асыруға болады. Оның мәні салық төлеуші қосымша қаржы ресурстарын сырттан емес, өз меншік табысынан және қаржыларынан алуында.
Қазақстан Республикасының салық саясатын салықтық реттеудің құралы ретінде пайдалану барған сайын ашық саяси және әлеуметтік сипатқа ие болуда. Оның дұрыс және тиімді қызмет етуінен тек экономикалық сипаттағы мәселелер ғана емес, сонымен қатар азаматтардың тыныштықтарының сақталуы, саяси тұрақтылық , мемлекеттің егемендігі мен тәуелсіздігінің нығаюы да тәуелді болады.
Салық реформаларын республика халқының тұрмысын жақсарту перспективалары әсіресе халықтың әлеуметік әлсіз топтарына нарыққа көшу кезеңі кезіндегі қиындықтармен байланысқандай болмасын қақтығыстарды жоятын жағдай жасаумен байланысты.
Мемлеекттің тіршілік етуі оның бюджетерінің кіріс бөлігіне салықтар мен алымдар ретінде түсетін ақша қаражаттарынсыз мүмкін емес. Салық төлеушілер үшін оларды төлеу жауапкершілік қана емес, сонымен қатар ол- қажеттілік.
1. «Аль - Пари» журналы, 2005 жыл №2
2. Баишев Л.Д. «Ситуация на рынке земли», Экономическая газета, 1999 жыл №22, 36 бет.
3. «Бюллетень бухгалтера» - №3, январь 2004 год
4. Ермекбаева Б.Ж., «Жалпы мемлекеттік салықтар»: Оқу құралы, Алматы: Экономика, 1997 жыл.
5. «Еңбекшіқазақ ауданы бойынша салық комитетінің 2001-2005 жылдарға жер салығы бойынша есебі».
6. «Егемен Қазақстан» Газеті, 2004 жыл, 25 қыркүйек (№213).
7. «Екі тілде іс жүргізу»: Сөздік – Анықтамалық – Алматы; Атамұра – Қазақстан, 1994 жыл – 224 бет.
8. «Заң» газеті: 2004-14 мамыр, 3 бет.
9. Каримова П.Л. «Налоги с населения»/Казахстанский Пресс- Клуб/Алматы, 1999 год.
10. Карагузова П.Л. «Налоги: сущность и практика использования», Астана – Қаржы – Қаражат, 1994 год.
11. Кашин А.В., Толкушин А.В., Русланова И.Г. и другие «Налоги и налогооблажение» / Учебные пособие для вузов/, Москава – 2002 год.
12. Мельников А.И., ИльясовБ.К., «Финансы»: Алматы Экономика, 2001.
13. Романовский М.В., Врублевская О.А., «Налоги и налогооблажение», Санкт – Петербург: 2000 год.
14. «Советы налогплательщику», Выпуск – 1, Алматы, 2004 год.
15. «Статистический ежегодник Казахстана» / Под редакцией А.А. Смаилова – Алматы; Агенство по Статистике, 2005 жыл, 588 стр.
16. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы заңы» /Салық кодексі*. – Алматы: Юрист, 2005, 230 бет.
17. «Толық экономикалық орысша-қазақша сөздік», Сөздік – Словарь – Алматы, 1999 жыл.
18. Тоқсейітов Т.А. «Экономикалық сөздік - анықтамалық», Қарағанды – 1999 год.
19. Тоқсанбай С.Т. «Русско – казахскии экономический словарь», Алматы, «Сөздік – Словарь» - 1999 год.
20. Оспанов М. «Налоговая реформа и гормонизация налоговых отношений», «Издательство» - 1997 год.
21. Омирбаев С.М. «Налоги и налогооблажение», Қарағанды, «Издательство» - 1998 год.
22. Утебаев М.С. «Толковый финансово – кредитный словарь», Астана – Елорда, 1999 год.
23. «Финансы РК»/Ежегодный статистический сборник/ Под редакций А.А.Смаилова – Алматы; Агенство по Статистике, 2002 год, 108 стр.
24. Худяков А.И., Наурызбаев Н.Е., «Налог: понятие, элементы, установление, виды». – Алматы: ТОО Баспа, 1998-160 стр.
        
        Кіріспе
Барлық деңгейдегі – мемлекеттік, республикалық, ... ... ... етуілуі мемлекеттің әр түрлі кірістері
есебінен жүргізіледі. Мемлекеттің кірістерінің негізгі түрі ... ... ... ... ... олар ... қазынаға түсетін
ақша қаражаттарының көп бөлігін ... ... ... ... салық бюджеттің кіріс бөлігінің ... ... көзі ... ... қоса олар экономикаға мемлекеттің әсер етуші тұтқасы
ретінде болады.
Әлемнің кез-келген мемлекеті көп салық алуға мүдделі, ... ... ... ... және көп ... ... бай ... есептейтін мемлекет бай болып саналады.
Кез – келген мемлекеттің нарықтық дамуы ... ... ... ... ... ... кеңінен пайдалануды болжайды.
Нарыққа көшу жағдайында экономикалық реформалардың ... ... әр ... бюджеттің ұлғаюы мен жекелеген субъектілердің ықпал
етуі және ... ... ... ... шешуге мүмкіндік беретін
тиімді салық механизмін қалыптастыру.
Салықтар өздеріне тән ерекше ... әсер ... ... ... ... ... ... жеңілдіктерді тарылтып
болашағы жоқ өндірістердің қызметін шектей алады.
Ал ынталандыруды ... « кері ... кері ... ... атауға болатын әдісті пайдалану арқылы жүзеге асыруға болады. Оның
мәні салық төлеуші қосымша қаржы ... ... ... өз меншік
табысынан және қаржыларынан алуында.
Қазақстан Республикасының салық саясатын салықтық ... ... ... ... ... ашық ... және ... сипатқа ие
болуда. Оның дұрыс және тиімді қызмет ... тек ... ... ғана ... сонымен қатар азаматтардың тыныштықтарының сақталуы,
саяси тұрақтылық , мемлекеттің егемендігі мен ... ... ... болады.
Салық реформаларын республика халқының тұрмысын жақсарту
перспективалары әсіресе халықтың әлеуметік ... ... ... көшу
кезеңі кезіндегі қиындықтармен байланысқандай болмасын қақтығыстарды жоятын
жағдай жасаумен байланысты.
Мемлеекттің тіршілік етуі оның ... ... ... мен ... ... түсетін ақша қаражаттарынсыз мүмкін ... ... үшін ... ... ... қана ... ... қатар
ол- қажеттілік. Салық төлеушілер есебінен ... ... және ... ... ... өз ... сол мемлеект өздерінің салық
төлеушілерн- мемлеект ... ... ... белгіленген тәртіп
сақтау бойынша көптеген шараларды іске ... мен ... іске ... және ... дұрыс қызмет етуіне қажет дін, ғылым, ... ... мен ... ... ... ... салық түрінде алатын
қаржылары есебінен қаржыландырылады. Нарықтық экономика жағдайында ... ... және ... ... ... ету ... ... оларды пайдаланады. Салық туралы неғұрлым көп білу керек, өйткені
олармен адам өмірі үзіліссіз байланыста ... ... ... мен ... ... ... ... табыстарын мемлекеттің
пайдасына объективті қажет екені ... және ... ... ... ... ... ... Мемлекетке жиналатын қаржылар оның өзінің
қызметерін іске асыруға қажет, салықтарды жоюды ... ету ... ... етуді білдірер еді.
Халықтың меншігіне салынатын салықтар жергілікті, тура нақты
салықтарға жатады. Халықтан алынатын салықтарды оқу ... ... ... ... ... деген тұжырым жасауға мүмкіндік береді.
Олардың біріншісі- әрбір азаматың ... ... ... ... ... міндетті түрде қатысуы, екіншісі- мемлекеттің
халықты белгіленген «бөлінбейтін құндылықтарымен» қамтамасыз етуі. Бұл әдіс
тепе-теңдіктің мемлекет ... ... ... ... ... және өз ... жасыруға алып келеді. Мемлекет өз ... ... ... ... ... ... ... Басқаша
айтқанда төлеушіні төлеу қабілетінен айыруға болмайды. ... ... ... ... қатынастарында философиялық бірлік заңымен
қарым- қатынастар күресі едәуір ... ... ... фикалды қажеттіліктерді қанағатандыру
мақсатындағы ... ... ... олардың әлеуметтік салдарының
болмауына талдау жасауы ... ... ... ставкаларын көтеру бюджеттің табысын
тек бір ... ... ғана ... өйткені келесіден оларды төлеу базасы
күрт қысқаруы мүмкін. Салықтарды ... ... ... ... өсуін
ынталандырады, тұтынудуң көбейюіне, тауарлар мен қызметтер өндірісінің
өсуіне, және одан кейін барлық ... ... ... алып ... маңыздылығы . Жер және жер ресурстары экономикада өз
мағынасы бойынша терең тамыр мен үлкен мәнге ие.
Жер кез- ... ... ... ... ал Қазақстан
Республикасы жағдайында ол ерекше орын ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп пен құрылыста тиімсіз пайдаланудың ... ... ... осындай жерді жапай тиімсіз ... ... ... ... ... бар ... ғана ... шаруа қожалықтарына,
жеке аула, бау- бақша немесе ... ... ... ... ... ... ... ал осы керек емес құрылыс, қора- ... ... ... ерекше құнды, құнарлы жерлерді алып жатуы мүмкін.
Осылайша бұл тақырыптың ... ... үш ... бірі ... ... негізделеді.
Осыған қоса оған төлем немесе оны меншікке беру бұл тек ... ... ... ... ғана ... ... бұл ... жүзінде салық заңдылығы тұрғысынан қарастыру қызықты болып отыр.
Жер ауыл шаруашылығында негізгі ... ... ... ... ... ресурстарын өндіру процесі саласын жүргізу мүмкін емес.
Осылайша ол ... ... ... ... ... ... көрінеді.
Жер салығының ауыл шаруашылығында негізгі мәні ретінде болуы, оның
тікелей өндіріс құралы ретінде пайдалануымен байланысты, басқа салаларда ... ... ... ... ... кеңістік ретінде ғана болады.
Жерге салық салу мәселесінің әр түрлі жақтарын қарастыру ... ... ... ... жер ... ... негізгі
жер рентасы болып табылады. Сондықтан қазіргі Қазақстан Республикасында
жерге ... салу ... ең ... оның теориялық әзірлемелерімен
байланысты. Өзімізге белгілі болатындай жер – ол ... ... ... ... өндірістік факторы және одан жалпы экономиканың әр адамның
әлемдік және ұлтық ... ... ... ... ... факторы.
Егер жер өндіріс факторы ретінде пайдаланылмаса онда қайта өндіру
кестесі және осы ... өмір ... ... өз ... ... Міне,
не үшін бізге жерді тиімді пайдаланып, оны қорғап және оны ... ақы алу ... ... ... ... қандай екенін осы жұмыста
қарастыру керек.
Бұл жұмыстың мақсаты- ... жер ... ... оның ... ... ... жер салығының жергілікті бюджеті
қалыптастырудағы ... мен ... ... қарастыру, осыған қоса оның
теория және тәжірибе жүзіндегі дамуын бөліп айту.
Осы мақсатқа жету үшін ... ... ... өтеміз:
1. Жерге салық салудың пайда болуы мен Қазақстан және жақын шетелдердегі
қазіргі жағдайы.
2. Жер салығының нормативті, құқықтық ... ... ... ... ... мен ... ... жолдары.
Бірінші тарау: Жер заңдылығы және жер салығын төлеу тәртібі
1. Салық салудың тарихи дамуы
Салықтар адамзаттың пайда ... бері ... өсіп ... ... ... ең ... қоғамдық қажеттіліктермен байланыста болды.
Салық жүйесі мемлекетпен бірге дамып келеді. Мемлекеттік ұйымдардың алғашқы
сатыларында салық салудың түрі болып құрбандық шалу ... Ол әр ... ... ... ... шалу ... заң ... Сонымен қатар
жердегі өсетін өсімдіктер, ағаштар, жемістер, мал-жай осылардың барлығынан
десятина (оброк- барлық ... 10% ... ... ... дамуымен қатар «святая десятина» пайда болды. Ол
билігі бар князьдар ... ... ... ... ... Осы
тәжірибе әр түрлі елдерде көптеген жылдар бойы ... ... ... мен ... ... ... ... б.з.д. Ежелгі Грецияда 7-6
ғасырларда мемлекеттің негізін қалаған шонжар ... ... ... ... 1/20 көлемінде салықтарды енгізген. Бұл мемлекетке жалданушы
әскерді асырауға кеткен шығындарын жабуға және оны ... ... ... ... ... су ... ... мереке өткізуге, кедейлерді азқ- түлікпен, ақшамен жабдықтауға және
басқа да қоғамдық мақсаттарға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ Ежелгі әлемде салық салуға едәуір ... ... де ... Мысалы: Афинада бостандығы бар адамдар ... ... ... ... деп ... Өзі ... құрбандық шалу
ол өзіне бөлек. Бірақ ірі шығындар алда тұрғанда кеңес немесе қалалық халық
жиналысы табыстардан пайыздық төлемдерін белгілеген.
Қазіргі заманғы ... ... ... ... ... ... бастау алады. Сондағы салық жүйесіне шолу ... ... ... ... ... Рим ... және оған қосылатын қосымша
жерлерден тұрды. Бейбітшілік кезінде салықтар болмады. Мемлекет пен ... ... ... минималды болды, өйткені сайланған магистраттар
өз міндеттерінқайтарусыз ... ... олар ... өз ... ... ... ... отырды, ал ол өз кезегінде ... ... ... ... ... ... ғимараттар салу қарады. Мұндай
шығындарды әдете қоғамдық жерлерді ... беру ... ... отырды. Бірақ
соғыс қимылдары кезінде Рим ... өз ... ... ... Б.з.д. 5-3 ғасырларда Рим мемлекеті өсіп өркендеді, жаңа қала-
колониялар жауланып алынды ... ... ... ... ... мен борыштар енгізілді. Римдегі сияқты олардың көлемі
азаматтардың жағдайларының мөлшеріне байланысты болды.
Салық сомаларын анықтау әр бес ... бір рет ... ... ... ... Рим ... ... пен қоса жергілікті
салықтарды да төлеуге мәжбүр болды. Жеңіспен аяқталған соғыстардан кейін
салықтар ... ... ... салық мүлдем алынып тасталынды.
Қажетті ... ... ... ... контрибуциясымен қамтамасыз
етілді. Комуналдық салықтар болса Римнен тыс жерлерде тұратындардан әрқашан
алынып отырды.
Мемлекет өмірлік ... әр ... ... ... келе ...... ... экологиялық,
демографиялық және басқа да саясаттарды жасап шығарып, жүзеге ... ... ...... ... ... реттеудің
өзара әсер ету құралының объектісі мен субъектісі ретінде қаржы-несиелік
және баға механизмі қолданылады.
Қаржылық – ббюджеттік жүйе ... ... және ... тыс
қаржылардың мемлекеттің қаржылық қалыптасуымен пайдалануы ... ... Ол ... әлеуметтік, экономикалық, қорғаныс
және тағы басқа функцияларын тиімді жүргізуін қамтамасыз ... ... ... ... «қан ... болып салықтар табылды.
Осылайша салықтар тауар өндірісін, қоғамдық тапшылыққа бөлінген,
әскер, және басқа да қажеттіліктерге қаржылар ... ... ... ... ... ... ... «Салықтарда мемлекеттің экономикалық іс-
әрекеті көрсетілген», - деп ... ... ... ... ... мен даму кезеңіндегі
салықтардың ... өсе ... Жаңа ... алуға – дайын өнімді
өткізу мен ... ... ... ететін әскер мен флот үшін қазынаға
қосымша қаражаттар керек болды. Осы тұрғыда салықтар қажет қаржының негізгі
бөлігін ... ... ... ... ... нарықтық
қатынастарға көшу экономиканың барлық салаларына , соның ішінде ... де ... алып ... ... экономиканың қалыптасу
кезеңінде елдегі салық жүйесінің трансформациясы 3 ... ... ... ... ... және әр ... қорларға қосымша салымдар
мен төлемдер жүйесі ... ... ... қайта бағытталу
едәуір басым құнды қайта бөлудің нормаларынан салықтарға көшуге алып келді.
Бұл жағдайда салық ... ... ... ... ... ... коммерциялық қызметтері мен өндірушілердің
қаржылық ... және ... ... ... ... ... ... қатар нақты негіздік қағидалардың болмауы көптеген салықтар
мен алымдардың пайда болуына алып келді, бұларды енгізу ... ... ... заң актілеріне негізделді. Бұл кейін ҚР-ның және
басқа да ТМД ... өз ... ... ... негіз болған 1991
жылдың 1 қаңтарынан КСРО ... ... және ... салықтар туралы» заңын енгізуге шарт болды.
Біріккен мемлекеттердің тарауынан кейінгі нарықтық байланыстардың
үзілуі: өндірістік-шараушылық қызметің ... ... ... ... ... кәсіпорындарының өндірістік құлдырауына; банкрот
болған, тоқтап қалған кәсіпорындардың көбеюіне; ... ... ... ... әлеуметтік –экономикалық дамуына шарт ... ... ... ... ... меншік түрінің көп
түрлілігінің қалыптасуы, ... және ... ... мен кәсіпорындар арасындағы құқық пен ... ... ... ... ... құру ... ... тұрды. Осы
мәселелерді шешу Қазақстандық салық жүйесін қалыптастырудың ... ... Ал ... шешу субъективті себептермен қиындатылды, яғни ... ... ... ... құрауға қандай болмасын тәжірибенің,
экономика субъектілерінен мемлекет ... ... ... және ... - ... ... ... мамандандырылған кадрлардың жоқтығы.
Бұл мәселелерді шешу ... ... ... ... мақсаты мен дәрежесін мемлекеттік ... ... ... және ... ... стратегиясымен байланысты
сәйкесінше мұндай жағдайда салық жүйесінің стратегиялық мақсаты салық ... ... ... өсіруді ынталандыру жолымен
бюджетің кіріс ... ... ... Осы ... жету ... ... көздерін анықтау
- салық салу базасын кеңейту
- бюджет қаржыларын пайдалану мен салық салу базасын жасау қажет
Бірінші бағыт шегінде қайдан және қай ... ... ... көздердің дұрыс құрылымы қайдан болуы керек екендігі анықталады.
Екінші және ... ... ... ... және ... дамуына тәуелді болады.
2. Жер салығының экономикалық маңызы
Мемлекеттің қоғамдық пайдасына Жалпы Ішкі ... ... ... ... алуы ... ... ... ЖІӨ-нің негізгі қатысушылары іске асырады:
1. Материалды және материалды емес құндылықтарды өз еңбегін өндіретін
және осыдан белгілі ... ... ... ... ... қызмет ететін шаруашылық субъектілері, капитал
иелері.
Салық жарналары , алымдар, баждар және ... да ... ... ... ... Салықтардың экономикалық
мазмұны, бір жағынан шаруашылық субъектілер мен азаматтардың, екінші
жағынан мемлекеттік ... ... ... ... өзара
қатынасында.
Салықтар дауды түрде белгіленген мөлшерлеме бойынша азаматтар мен
шаруашылық субъектілерін мемлекет алатын міндетті алымдар. Мемлекет ... бері ... ... қатынастардың қажетті звеносы болып
табылады. Мемлекеттің құрылым түрлерінің дамуы мен өзгеруі ылғи да ... ... ... ... ... ... қоғамда
салықтар – мемлекеттік табыстардың негізгі түрі болып ... Бұл өте ... ... ... ... ... механизмі қоғамдық өндіріске, оның
динамикасы мен құрылымына, Ғылыми Техникалық Прогресстің жағдайына
мемлекеттің әсер етуі үшін де ... осы ... ... жер салығына тоқталайық.
Жер салығы – жер рентасы төлемдерінің бір түрі 18-ғасырдың аяғы мен 19-
ғасыр бойы дамып келе ... ... ... ... жер меншігі уақыт
өте табыс әкеле ... ... ... онда ол ... мемлекеттің
байлықтарының негізі болып табылады деп тұжырымдаған. Елді ... ... ... ... осы ... көзіне салық салу жолымен, яғни
жерге ... ... ... ... жер ... ... ... есептеу табысына
негізделеді. Жер салығын енгізумен байланысты мәселелер ... ең ... ... оны ... ... ... ... көшу тұрғысынан туып отыр. Өткен және қазіргі жүзжылдықта
өмір сүрген Г.Джордж, С.Корд, ... және ... ... ... Соңғы кездердегі біздің жағдайда бұл мәселені егжей-
тегжейлі М.Л.Бронштейн, А.А.Калныныш, А.Э.Сагайдук, Б.И.Пошнус зерттеген.
Н.Сухановтың 20- ғасырдың басындағы теоретикалық әзірлемелері де өз ... ... ... ... ... келе ол: «Бұл ... ... ... жер рентасын салық түрінде ... ... ... ... ... үлгіде рентаны қоғамдық қажеттіліктерге жарату
керек», яғни қандай жолмен оны бөлу керек- деп белгілеп кеткен.
Жер салығын енгізу ең алдымен ... және ... да ... ... пайдалану есебінен ауыл шаруашылық өнімдерінің
тиімділігін көтеру қажеттіліктерін, нақты антишығындық механизмді ... ... Ол сол ... ... қожалықтың теңдік мүмкіндігін қамтамасыз
ету керек. Н.Суханов: «Монополиялар мен жекеленген топ ... ... ... ... тек ... ... салу
арқылы ғана жоюға болады»-деп жазған сияқты.
Рентаны төлеу жер үлесін пайдалану үшін ... ... ... ең ... жер ... ... ерекше пайдалануына
монополдік иелік ету үшін төлем. Бұл дегеніміз ... ... ... ... құралы.
ТМД мемлекеттері мен дамыған елдерде қолданылатын жер
салықтарының ... ... ... ... оның ... ... әртүрлі мемлекеттерде болатын әлеуметтәк-
экономикалық жағдайлардың есебін келесі сыныптамадан ұсынады:
-жер ... ... ... ... ... ... әсер ету ... деңгейі (фискалдық,
реттеуші);
-салық төлеушілердің қайнар ... ... ... ана ... ... ... көлемін белгілеу-салық салу ауыртпалықтарын анықтау
әдістері;
-салық салу объектілері –салық ... ... ... ... ... анықтау үшін база-мысалы: баға, рента көлемі,
жердің бағалық баллы;
-салықты алушылар-қай бюджетке (республикалық, жергілікті) ... ... ... ... ... ... ... жүйесінде
жер салығының және басқа салықтардың функцияларын өзара бөлу;
-жер салығын төлеушілер категориясы-кооперативтік ... ... және тағы ... салығы жүйелерінің талдауы.
|Жер салығын сипаттайтын элементтер | ... ... |ТМД ... ... ... ... функциясы |+ |- ... ... ... ... |+ |- ... ... көлемін белгілеу |+ |- ... ... ... |+ |+ ... ... ... ... |- |+ ... ... ... |- |- ... ... ... ... |+ |- ... Жер ... ... ... |+ |+ ... ... Аль –Пари журналы, 2005 жыл, № 2, бет ... ... сай ... ... ... ... ... қараңыз).
Біріншіден, жер салығының функциясы және оны төлеудің қайнар көздерінің
өзара байланысы ТМД ... ... ... ... ... ... болып келеді.
Сондықтан жер салығын төлеудің қайнар көзі ... жер ... деп ... Европалық Одақта бұл функция жақсы атқарылатын ауыл
шаруашылығы кәсіпкерліктің жанұялық жүйесіндегі жеке ... ... ... талап етпейді.
Екіншіден, жер салығы функциясын салық салу жүйесіндегі басқа да
элементтерінің арасында ... ... бар. Жер ... ... ... ал ... ... де қоса алғандағы барлық функцияны ... жер ... ... ... үшін база ... және оның ... ақылы пайдалану жүйесінің дамығандығына
байланысты. Жердің бағасы жоқ болғанда салық мөлшерлемелері ... ... ... ... ... байланыстырылады.
Жер салығының жергілікті бюджетке түсуінің маңызы. Жер ... ... ... ... басқару деңгейінде жинақталуындағы
мәселе ... ... ... ие ... ... ... ... екі нұсқа болуы мүмкін деп тұжырымдайды.
Біріншісі, олардың ... ... ... ... ... ауыл ... ... байланысы жоқ мақсаттарға ... ... ... ... демократиялық елдердің өзінде ... ... ... келешектегі жалпы мемлекеттік бюджеттің құраушы
бөлігіне жер рентасының мемлекеттік жер салығына ауысуы міндетті ... Бұл тағы да ... ... ... ол ... қажеттіліктерін
әлуметтік салымдардың жолымен жер рентасының айналымы» ... ... ... ... ... жер ... түріндегі жиналған қаражаттардың көп
бөлігін жергілікті бюджетке ... ... ... ... жүйесі
негізінде рентаның неғұрлым көп бөлігі жергілікті жерде қалу принципі
жатыр. Осы ... ... ... бойынша едәкір ыңғайлы екенін атап
өту ... ... ... жер салықтары жергілікті бюджеттің
тұрақталуына әсер етеді, жекелеген территорияларда ... ... ... ... ... ... ... Екіншіден, рентаның
аймақтық бюджетке түсуі жер салығының ... ... ... ... болады, өйткені жергілікті жерлерде шаруашылық ... ... ... ... ... ... жер салығы түріндегі жинақталған қаражаттар тікелей сол
берілген аймақ шегінде жалпы мемлекеттік қазыналардың жоғалып ... ... алу осы ... ... ... ... жергілікті бюджетке жер салығы түріндегі түсетін қаражаттар
негізінде ауыл ... ... ... ... ... ... жасауға болады. Бірінші ... ... ... жерлердің
құнарлылығын, олардың мелиорациясын көтеру, ... ... ... ... ... ... бойынша шараларды жүргізу.
Соңғы нәтижеде жер салығы түрінде алынған ... ... ... ... ауыр ... ... бастан кешіруді
қамтамасыз етуі қажет. Н.Суханов осыған байланысты: «Ренталық салу ... ... ... бірі, елдің бар халқына жер ... ... ... мақсат етуі қажет»-деп белгілеген. Ал тәжірбие жүзінде бұл
дегеніміз, жер салығы орталық бюджеттің толықтырылуына кетпей ... ... ... ... аударылуы қажет дегенді білдіреді.
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы»
кодексінде жер үшін төлемді белгілеу ... мен алуы ... ... жер ... ... жер ... мен жер пайдаланушылардың
шаруашылық қызметіне байланысты болмай, жыл ... жер ... ... ... арқылы белгіленеді.
3. Жерге салығын шет мемлекеттермен салыстырғандағы
методологиялық аспектілері
Ауыл шаруашылығы ресурстары жүйесінлде жер ресурстарының алатын орны зор.
Жер ауыл ... ... ... ... ... ... табылады.
Жер өндіріс құралы ретінде ... ... ... ... ... ... өндіріс құралдары адамның еңбегінің
нәтижесі, ал жер болса-табиғат өнімі, сондай-ақ еңбек ... ... ... ...... құнарлы бөлігі ғана табылады.
Жерді дұрыс пайдаланғанда тозбайды керісінше өз қабілетін арттыра
түседі, ал ... ... ... ... ... барысында моральді және
материалды ескіріп, тозады.
Екіншіден, ... ... ... және оның ... жер кеңістік жағынан шектелген сондықтан оның жер
қабатын үлкейтуге болмайды. Бірақ бұл оның ... ... ... бітебі дегенді білдірмейді.
Үшіншіден, жер ауыстырылмайды оны ... ... ... ... ... ауыл ... әсіресе жер ісінде ешқандай
өндіріс процесі ... ... ... бір ... тозу жетсе немесе сынып
қалса оны жаңа тракторға сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... ауыстырмайды.
Төртіншіден, жерді өндіріс құралы ретінде пайдалану оның ... ... ... ауыл ... ... ... ... немесе қозғалтуға болады.
Бесіншіден, жер учаскелері бір-бірінен оның құнарлылығы, қыртысы,
орналасқан жері ... ... мұны ауыл ... ... және ... ... жер ... салығы, жалға бергенде
ескеру қажет.
Экономикалық ғылымда үш негізгі топырақтың ... бар. ... ... ... ... ... ол ... өте келе
топырақ қалыптасу процесінің нәтижесі. Ал ... ... ... ... жүзеге асырудың және активті ... ... ... ... ... құнарлығы, яғни табиғи құнарлық пен
жасанды құнарлықты іс -әрекеттердің жиынтығынан тұрады. Осыған қоса ... ... ... ... тек ауыл ... ... ... процесінде ғана жүзеге асырылатынын айта кету қажет.
Жерге салық салу ... оның ... жер ... ... ... екі негізі бар. Оның біреуі, К.Маркс негізін
салған-рентаның марксистік теориясы, ал ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
рентаның классикалық теориясында үйлеседі.
Классикалық теорияның жақтаушылары ... ... жер ... ... ... шегінде
қарастырылған. Олар неғұрлым құнарлы жер учаскілері жер ... ... алып ... деп ... Жер ... ... келе олар ... ұсыну мүлдем икемсіз және дәнді дақылдар ... ... ... ешқандай мақсаттарға пайдалануға болмайды деп болжаған.
Жерге жеке ... ... оның ... жалға берілген жер
учаскелері үшін оның ... ... ... ... алуға мүмкіндік
береді.
Еңбек теориясына сүйене келе ... ... ... ... радикалды шараларға бағытталады. Ол шексіз рентаның ... ... ... ... болжайды, ал екі ... ... ... ... оны ... ... мүмкіндік береді. 1-дифференцациаланған рентаны мемлекет жалпы қоғам
пайдасы үшін алып отырады. 2-дифференцациаланған рента ... ... ... ... ... жер ... ... теорияның негізгі мақсаты, ол жаңа құн ... ... күші ... ... ... ... құн заңы көмегімен
түсіндіретіні осыда. Бірақта қандайда бір ... ... қиын ... ... ... бере ... Бұл ... факторларды көзге ілмеу немесе ... ... ... тиімді
өндіріске кері әсерін тигізеді.
Өндіріс барлық факторлардың үйлесімді негізінде ғана мүмкін ... құн ... да ... ... ... барлығының өзара әсерінен
құралады. Ереже ретінде өндіріс факторларының үш ... ... ... ... ... ... ... әдістерін таңдау сәйкес ресурстар
бағасына байланысты болады. Сұраныс пен ұсыныс теориясы тауар ... ... да ... ... ... тек ... ... жер,
сонымен қатар техника мен құрал-жабдықтарға ... ... да ... Дән ... ... ... нарықтарында өз бағасы
бар. Жекелеген фирма мен ... ... ... ... ... ... жиынтық сұраныс құралады. Нақты өндіріс факторларының
сұранымы қисығы мен оның ұсынысының ... ... осы ... бағасын көрсетеді. Рентаның неоклассикалық теориясы жерді өндіріс
факторларының бірі ретінде ... келе ... ... ... түрде:
сұраныс пен ұсыныс және тепе-теңдік бағаның қозғалысы арқылы түсіндіреді.
Осындай ... ... ... ... ... ... иелері
арасындағы бөлінетін табыстың мөлшері анықталынады.
Өндіріс факторларының бағасын анықтау, атап айтқанда ... ... ... ... ... ... және ... активтерге
пайыздық мөлшері, «тауарды кім үшін өндіру керек және оны қалай бөлу ... ... ... ... ... ... ... бұл жағдайда ұсталынбайды. Бірақ мемлекет сәйкес ... ... бұл ... ... ... ... ... неоклассикалық теориялары мен оның нұсқалары әлі толық
жетілді деу қиын: беделді мамандар ішінде рента түрінде алынатын ... ... ... ... ... мен ... ... айтқандардағы ортақ нәрсе ол, мынау: «Ұзақ мерзімді уақыттық
кезеңдердегі мүлдем икемсіз ... ... ... ... ... ... ... алынған табыс таза эеономикалық ... ... Бұл ... ... ... ... анықтаманы кіргізеді, өйткені
экономикалық жүйеде жұмыс істейтін факторлардың барлық жиынтығы тұрғысынан
қарастырып отырған нақты процентің басқа құны жоқ ... ол алып ... ... ... ... ... ... ресурстардың классикалық мысалы-жер және жер ресуртары жер
учаскелерінің көлемдері белгіленген ұсынысы ... ... ... ... ... ... ... графикалық ақша түріндегі шекті
өнімнің көлемімен мәжбүрленетін жерге сұраныс, кері ... бар ... ... ... ... Осы ... ... тепе –тең таза
экономикалық рентаның деңгейін көрсетеді.
Таза экономикалық рента жер ... ... мен ... өмір ... ... ... әртүрлі жер
учаскелерінің құндылық деңгейінің әртүрлілігі байқалады. Сондықтан рентаға
айырмашылық, ... ... ... ... ... оны ... ... деп атау қалыптасқан. Капитал, еңбек
және басқа да өзара байланысты ресурстардың ... ... ... ... ... ... ... ңақты бөлу үшін, әр жер
учаскесінің ақша көрнісіндегі шекті өнімділігі осы жер ... ... ... ... ... икемсіз болғандықтан, сұраныс жер рентасын
анықтайтын ... ... ... ... болып табылады. осылайша,
рентаны құн заңының көмегі арқылы түсіндіретін ... ... ... теория оны шекті өнім теорияларының қағидаларына
сай ұсыныс пен ... ... ... ... ... ... ... рентаның классикалық
теориясынң жердің бағасының жоғары болуы, астықтың ... ... ... ... ... әртүрлі нұсқалары бар.
Осыны негізге ала отырып кейбір ... ... ... ... ... ... ол ... елеулі қызмет
атқармайды және ол шығындар құрамына кірмейді деп тұжырымдайды.
Бұл ... ... ... ... «бірыңғай жер
салығының» жақтаушылары қозғалысын ... Мұны ... ... ... ... Бұл ... қозғалыс экономикалық рента 100%-тік салық
салуға ерекше ... ... ... ... ... болып табылады, яғни
ол экономикада жердің жоқ ... ... ... ... жердің жоқ екенін көрсететіндігі жағынан міндетті емес төлем
болып табылады деген. Жер ... ... сыйы және ол оның ... шығынды талап етпейді.
Сондықтан «бірыңғай жер салығының» жақтаушылары тұрғысынан жер
рентасы- еңбектеніп тапқан табыс емес және де осы жер ... үшін ... жер ... ... ... ... Осы ... түсінігі тұрғысынан дер салығы ресурстарды бөлудегі өзгерістерге
алып ... ... ... ... айналып келгенде еңбектің құндық
теориясына негізделген. ... ... ... өндіріс тек
факторлардың органикалық бірігуі ... ғана ... ... ... ... ... қызмет арқылы жақсарады, сондықтан
экономикалық рентаны капиталды ұлғайтуға ... бөлу және ... ... ... ... ... ... мүмкін емес. Екіншіден,
рента шығындар құрамына кірмейді және ешқандай елеулі функция атқармайды
деген ... ... ... ... ... ... жаңылуымен
байланысты қате болып табылады.
Рента баға қалыптастыратын фактор болып табылама жоқ па ол
оны біз қай ... ... ... ... ... ... ... қоғамнан басқа ешнәрсе жоқ. Сондықтан қоғамға рента-
ол шығын емес артықшылық. Бірақ жерді пайдаланудың басқа да нұсқалары ... ... ... ... ... басқа да жеке
пайдаланудың ренталық төлемдері шығын болып табылады, мұндай төлемдер жерді
басқалай пайдалануды ... үшін ... ... ... бөліп тастау қадамдары біздің кейбір
отандық экономистермен жасалуда. ... ... ... ... ... ... бірақ олар ... ... ... негізделген. Потенциалды құнарлылықты есептеу
арқылы жер салығын ... ... ... ... болатын.
Экономикалық терия жер рентасы- теоретикалық өлшем, нақты
шындылықта сәйкес рентаның көлемін ... ... емес ... ... ... ... ... ол жердің нарықтық бағасын сұраныс пен
ұсыныстың қозғалысы процесінде анықтау болып ... ... ... жалдық төлем ретіндегі жер бағасы мен рентаның арасында
өзара байланыс бар. Ақшалы рента (R) шекті өнім ... ... ... ... ... алыс ... кетеді. Неге десеңіз шаруашылық
тәжірибесіндегі рентаның ақшалай көрінісі (R) жыл ... ... ... ... ал жер учаскелерінің нарықтық бағасы (Бж) рентаның
капиталданған белгісі ... ... яғни осы жер алып ... ... ... ... жалдық ақы төлемдерінің сомаланған мөлшері.
Жер бағасына пайыздар мен есептелген жер салығы жер ... ... және оның ... ... ... ... ... салық заңдылығына сай жеке және заңды тұлғалардың
меншігіндегі жыл ... ... ... ... Жер ... жыл ... тиянақты
нақтыланып отыратын жер кадастрінің болуын ... ... ... жоқ ... жер сапасының эксперттік бағасы қажет. Ауыл шаруашылық
жерлерді екі негізгі ... ... ... Оның ... ... ... 101- топқа жіктеледі. Бұл екі типінің және ... ... ... ... ... көрінісі
бойынша бұл жерлерді жыртылатын және жыртылмайтын деп ... ... жер ... ... ... ... ... Ал жергілікті органдардың салықтар мөлшерлемелерін өсіру ... ... ... ... ... ... береді. Мұның бәрі
жер кадастрінің толық дамымағанының куәсі ... ... ... ол ... ... міндеттерді артады.
Жерді дұрыс пайдалану Республиканың жер ... және ... ... реттеледі. Бұл жерде жерге ... ... ... ... жер ... және жер пайдаланудың негіздері, жерге жалдық
ақыны және жер салықтарын анықтау тәртіптері, жер иеленушілердің құқықтары
мен жуапкершіліктері ... ... ... ... ... ... үдемділілігі бойынша тиімділігіне қарай ... ... баға ... ... салуды және мемлекеттік басқаруды
реттегенде ескеру қажет. Осы мәселелердің шешілуі келесі ... жер ... ... ... және қолдануға мүмкіндік береді:
- жерді пайдалануды мемлекеттік тіркеу;
- жердің сандық және сапалық есебі;
- топырақты ... ... ... ... ... алу мен жер ... мемлекеттік тіркеу заңды
және жеке тұлғалардың жерге ... ... ... ... туралы акт
негізінде жүзеге асырылады. Жерді пайдаланғаны үшін жалдық ақы жақтардың
жал ... ... ... ... ... ... ағымдағы жылдың
өнімділігі, келер жылдың өнімділік болжамы, ауыл шаруашылық өнім бағасының
болжамы, ... ... және ... банк ... ... ... ... ақы жалға алынған жерді ... ... ... байланысты болады. Қазақстанда және ... ... ... көп таралған түрі, ол ішкі ... ... алу ... Бұл ... ферма немесе бригада ұжымы жалға жер ... ауыл ... ... және тағы ... ... ... осы
жерде нақты бір өнім өндіруге және шаруашылыққа нарықтық бағадан ... ... ... есеп айырысу бағасымен сатуға міндеттенеді.
Қазақстан Республикасында жер жалын ... ... ... ... жалдық қатынастар енді қалыптасып келе жетқан жағдайда
заттық төлемде болатын және көп ... түрі ол ... ... алу ... еді. ... тәжірибесінде соңғы өнімдегі үлестік ... ... ... ... ... 50:50, сүт фермаларында 30:70
және аралас фермаларда 40:60 ... яғни ... ... ... ... өнім немесе табыстың 50, 30, 40%-н төлейді.
Әлемдік ... ... ... ... алу ... экономикасы
дамыған елдерде де көп ... және бұл ... ауыл ... жерді жеке меншікке алумен мүлдембайланысты ... ... жер ... ... ал ауыл ... бұл елде әлемдегі
ең жоғары дамығандардың бірі болып табылады.
Израильде ... ... жер ... ал ... 60% ... мемлекет меншігінде. Әлемнің көп елдерінде мемлекет жеке сектордың
жерлердісатып алу-сатуды пайдалануды оның ... ... ... да
процестерін реттеп отырады, бірақ айта кететін жайт – ол ... ... ... ... ... ... ... еркіндік қағидасы басым түседі, ал Франция, Бельгия, Италия,
Испания, Португалияда мемлекет жалдық ... ... ... тіпті
қатаң араласады.
Бұл елдердің заңдарында жалдық қатынастардың минималды мерзімдері
көрсетілген. ... олар ... ... ... қарай
дифференцациаланады: жерлер мемлекет немесе шаруа қожалықтарының меншігінде
болғаныныа қарай. Мысалға: Италияда ... ... ... ... ... ... минималды, келісім мерзімі 6 жыл, ал шаруашылықтарды
толығымен алғанда- 15 жылға шейін ... ... елде ... ... және оған жалдық ақы мөлшерін реттеу
саясаты да әртүрлі . ... ... ... ақы ... сол ... ... еркін келісім жүйесі арқылы жасалады, ал Германия ... бұл ... ... ... ... да оның ... ... дамыған елдерде жерді фермерлердің ... ... ... ... ... тәжірибесі қолданылады. Бұл
мақсатта несиенің кепілдігі ретінде қозғалмайтын ... ... ... ... жазу заим ... ... қайтару уақыты өтіп кеткен
жағдайда ипотекалық ... ... ... ... өз ... тартуға мүмкіндік береді.
Жердің ауыл шаруашылық өндіріс құралы ретіндегі мәні ... ... ол ... фирмалар, құрылыстар, жолдар және тағы
басқаларды орналастыру үшін кеңістіктік негіз, ... ... ... ол ... құралы ретінде көрініс табады. Ол негізінен адамның
топыраққа ауыл ... ... ... ... ... ... Үшіншіден, жер өндіріс прцесінің ағымында еңбек құралы қызметімен
қатар еңбек қаруы ... ... Мұны ... ... ... ... мен
дамуы үшін пайдалануынан көруге болады. осымен тек ауыл шарушылығында ... ең ... ... ... жеке ... жер ... мемлекеттік меншік болып
табылады. Жерге жеке меншік азаматтардың және мемлекеттік емес заңды
тұлғалар ... ... ... мен ... емес ... ... жеке меншігіндегі
жер учаскелері өндірістік және ... емес ... оның ... ғимараттар, құрылғылар және олардың кешендері, сәйкес арналулары
бойынша қызмет ететін ... мен ... ... ... ... жер учаскелері жеке меншікте бола алмайды:
1. Ауыл шаруашылық жерлер, көрсетілген жекелеген жағдайлардан басқа;
2. Қорғаныс жерлері;
3. Ерекше қорғалатын табиғи территориялар;
4. ... және су қоры ... Елді ... ... ... ... жерлер;
«Жер туралы» заңда көрсетілген жер учаскелері шетел азаматтарының
жеке меншігінде бола алмайды.
Осылайша жердің құқықтық ... ... ... салу ... мен
нұсқауларын қалыптастырады. Сонымен қатар жерге салық салу бюджет табысының
маңызды бөлігі және ... ... ... ... бөлу түрі ... ... территориясында жер салығы мен жалдық ақы
төлеушілер болып жер иелікке, пайдалануға немесе ... ... ... ... құрылу негіздері және меншік түрі мен ... ... ... ... ... емес ... ... мекемелер) Қазақстан Республикасының заңды тұлғаларының
қатысуымен біріккен кәсіпорындар, сонымен қатар Республикасының азаматтары,
шетел азаматтары, ... жоқ ... ... ... ... ... Республикасының жер салықтарынан толық босатылған немесе
жеңілдік алған тұлғалардан басқа барлық жер иелері мен жалға алушылары, ... жер ... жер ... ... ... салу мен ... ... алу объектісі болып заңды
тұлғалар мен жеке азаматтарға иелік ... ... ... соның ішінде
жалға берілген барлық жер ... жер ... ... жер
үлестері (жер учаскелері жалпы үлестік меншік жағдайында болғанда)
табылады.
Жер салығы ... ... ... ... үшін ... ... оның көлемі жер учаскесінің ауданы, сомасы, және
орналасуына ббайланысты болады.
Жалдық төлемнің ақшалай және ... ... ... ... және ... тек ... алушы мен беруші арасындағы
келісім арқылы ғана анықталады.
Мемлекеттік және муниципалды ... ... ... ... сәйкес органдары жердің пайдалануы менжалға ... ... ... ... ... мөлшерін белгілейді.
Сыныптамаға сай жер салығы нақты салық болып табылады және оның
мөлшері жер ... ... ... мен сумен қамтамасыз етілуіне
қарай анықталады да жер ... және жер ... ... ... да қызметтерінің нәтижесіне байланысты болмайды. Жер салығы
жер ауданының бірлігіне жыл ... ... ... ... ... ... ерекшелігі – ол оның мөлшерлемелерінің балл-бонитетке байланысты
болуы. Балл-бонитет – ол жер салығының бағасы.
Топырақты бониттеу агротехникалық және жерді ... ... ... ... құнарлылығы бойынша сыныпталатын,
салыстырмалы сипатын көрсетеді. ... ... ... ... неғұрлым қолайлы жерлерді анықтауға, мүмкіндік береді және ... ... ... ... ... жерлердің агрономдық
бағасын» береді.
Жердің экономикалық бағалануы жалпы жердің өндіріс ... ... ... ... ие, ауыл ... мақсаттарға
арналмаған жерлерді негізді бөлу үшін, ауыл шаруашылық ... ауыл ... ... ... ... ... және ... құралдарын пайдалану тиімділігін
бағалағанда және тағы басқаларға керек.
Облыс немесе аймақтық жерлердің ... ... көзі – ауыл ... ... ... ... ... жалпы ауыл шаруашылық өнімнің құны.
Жерлерді бағалауға 1 гектар жалпы өніммен бірге, шаруашылықта
алынған таза табыс пен шығындардың өтелінуі ... өнім ... 1 ... ... ... бағалау балдармен де ақшалай түрде де жүре
береді. Соңғы ... ... ... ... ... пайдалы қазбалардың ашық түрлерін пайдаланғандағы негіздеріне
бөлінуіндегі бағалау нәтижелерін анықтауға неғұрлым қолайлы.
Осылайша, жерді ... ... ауыл ... арналмаған жерлерді бөлуде ауыл шаруашылығы жоғалтқан
шығындарын және оның ауыл ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді. Осындай бағалау негізінде ... және және оны ... үшін ... ... ... Ауыл шаруашылық жерге төлем екі: жер салығы және ... ... ... Жер салығының мақсаты- ... ... үшін ... ... мен оны ... ... ету. ... мөлшерлемесі 1 гектапрға есептеу бойынша белгіленеді
және балл бонитеттеріне байланысты жердің сапасы мен ... ... ... ... ... ... тұрғысынан қарастыратын
болсақ мысал ретінде Ресей Федерациясын алуға болады.
Жер салығы- жергіліктк салық. 11.10.1991 жылдың № 1738- 1 ... ... ... ... ... 27.12.95 ж.) ... ... бастап Ресейде ең маңызды табиғи ресурстардың бірі ... ... ... ... ... ... ... жер салығы, жалдық ақы және
жердің нормативті бағасы табылады.
Жалға алушылардан басқа жер меншіктері, жер ... және ... жыл ... жер ... төлейді. Жалға берілген жер
учаскелері үшін жалдық ақы ... ... ... ... ... жерді сатып алу – сату, сонымен қатар банк несиесін
алуға кепілдік үшін жердің нормативті бағасы белгіленеді.
Жерге ... ... ... ... жерлерді оңтайлы игеру,
күзету, пайдалануды ынталандыру, топырақтың құнарлылығын жоғарылату,
әртүрлі ... ... ... ... экономикалық жағдайды
түзету, елді мекендердегі инфрақұрылымның дамуын қамтамасыз ету, міне осы
шараларды қаржыландыруға арнайы ... ... ... СКМ ... жылғы № 56 «Жерге ... РФ ... ... ... ... ... жер салығын төлеушілер
болып табылатындар:
- Ұйымдар (Ресей Федерациясының заңдылықтарына сай құрылған заңды
тұлғалар)
- Ресей ... ... ... ... сай құрылған шетел заңды тұлғалары, компаниялар және
басқа да азаматтық құқық ... бар ... ... ... ... өкілдіктері.
- Ресей Федерациясының азаматтары - жеке ... ... ... жоқ ... Ресей Федерациясы территориясында жерді меншікке, ... ... жеке ... Жер ... ... ... ... өкілдіктері орналасқан
жерінде басты ұйымдар міндетін Ресей Федерациясының ... сай ... салу ... болып заңды тұлғалармен жеке азаматтарға
меншікке, ... ... ... ... жер учаскелері, ... ... жер ... (жер ... ... ... ... кезде) табылады. Жер салығы ... ... жер ... жылға
есептелуінен алынады. Ресей Федерациясында жер салығы ауыл шаруашылық және
ауыл ... ... емес деп ... ... ... салу аумағына кіретіндер:
- құрылыстар құралғылар алып жатқан жер ... ... ... сонымен қатар егер олар басқа заңды тұлғалар
мен азаматтарға пайға берілген ... онда ... ... ... ... да объектілердің
аймақтары;
- бірнеше ... ... мен ... ... ... қызмет көрсететін жер учаскелері
үшін жер ... ... ... ... құрылыс немесе
ғимарат ауданына сай жекелеп есептеледі
Ал жер пайдаланбайтын немесе мақсатына сәйкес ... ... үшін жер ... ... екі еселенген көлемде белгіленеді.
Жер үшін төлемді алу бойынша жеңілдіктер мен оларды беру ... ... ... толық босатылатындар:
- қорықтар,ұлттық және дендрологиялық парктер, ботаникалық
бақтар;
- халық саны және ... ... аз ... ... ... ... ... дәстүрлі қалыптасқан орындарында ,
тұрғылықты жерінде, шаруашылық ... ... мен ... ғылыми ұйымдар, тәжірибелік және ғылыми- зерттеу ... ... ... мен оқу ... ... ... ... кәсіподақ есебінен қаржыландырылатын
өнер, кинематография, білім беру, денсаулық сақтау мекемелері,
әлеуметтік қызмет ... ... және ... ... ... ... ... көздеріне
қарамастан балаларға арналған емдеу орындары;
- олар пайдаланатын ғимараттар тұрған жерлерінде, мемлекет тарихи,
мәдени және архитектуралық ... ... ... ... және ... ескерткіштері мен табиғатты
қорғау органдары, сондай-ақ діни бірлестіктер;
- бұзылған жерлерді (қайта ... ... ... ... он жылы, ауыл шаруашылық қажеттіліктеріне алған
кәсіпорындар, азаматтар, мекемелер, ұйымдар;
- жер учаскелерін ... ... ... 5 ... , ... рет ... ... ұйымдастырушы азаматтар;
- Ресей Федерациясының заңдары тарйтын Ұлы Отан Соғысы және басқа
да соғыс қимылдарына қатысқандар;
- мүгедектік тобына ... ... ... ... ... мүгедектер, көздерінен мүгедектер;
- Кеңес Одағының, Ресейдің Батырлары, ... Атақ ... ... АЭС ... апат ... радиациялық әсерге және
басқа да радиациалық апаттарға ұшыраған азаматтар;
- мемлекеттік және муниципалды меншіктегі ... ... ... және емдеу мекемелері.
Мына жерлерге жер салығы салынбайды:
- ... ... ... ... ... бақылау
сызығын алып жатқан жерлер;
- Елді мекендердің ... ... және тағы ... ... салығын төлеуден босатылған азаматтар мен ... ... ... ... (пайдалануға) берген кезде, жалға берілген ауданнан ... ... ... ... заң шығарушы биліктегі органдары
Ресей Федерациясының сәйкес субъектілерінің билігіндегі жер ... ... жер ... ... ... белгілеуге және
жекелеген салық төлеушілер үшін сәйкес жергілікті ... ... ... қалған салық сомасы шегінде салықтан белгілі ... ... ... ... ... жер ... ... құқылы.
Салықтар мен алымдар бойынша жеңілдіктер қолданудың тәртібі ... ... ... ... мен ... ... заңдылықтың
нормалары жеке сипатта бола алмайды. Олай болған жағдайда ол заңмен қатаң
түрде қудаланады.
Салық ... жыл ... жер ... ... ... ... болған жағдайда, олар осы салықтан, салық төлеудің соңғы
мерзімі өтіп кеткеннен кейін осы құқық ... ... да, ... ... айда пайда болды, сол айдан бастап босатылады.
Жыл салық төлеушілер жер салығы бойынша ... ... ... салу ... ... ... ... айдан басталады. Тұрғын
үйлерді, тұрғын емес құрылыстар мен ... ... ... ... ... ... онда жер салығы, мұралық салық есептілігі өтпей
тұрып ашылса мұралыққа алған ... ... ... ... ... ... қосу ... есептеледі.
Жер салығын есептеу мен төлеу тәртіптері
Жер салығымен жалдық төлемді белгілеу және алудың негізі болып жер
учаскесіне ... ... ... иелікті немесе пайдалануды куәландыратын
құжат болып табылады.
Заңды тұлғалармен жеке тұлғаларға жер ... ... ... ... жер ... ... бекітілген жер салығының мөлшерлемесін
және салық жеңілдіктерін ескере келе ... ... ... ... ... ... бойынша салық
салынатынжер учаскелерінен құралса, онда жерді пайдалану бойынша жер
салығының ... ... осы жер ... бойынша салықтары сомалау арқылы
анықталады.
Ауыл шаруашылығы жерлеріне жер салығы топырақтың құрамын, ... ... және ... есептеумен белгіленеді. Жер салығы ... және ... да ауыл ... ... ... мөлшері Ресей
Федерациясының субъектілерінң заң шығарушы (өкілетті) ... ... ... үшін жер салығын есептеу сомаларына ... жер ... ... ... енгізіледі.
Жер салығы мөлшерлемелері ... ... ... ... ... туралы» Ресей Федерациясының заңында белгіленген
орташа мөлшерлемені ескере отырып есептелетін жер салығының жалпы сомасы әр
территориялық ... ... ... ... ... ... ... ескере отырып есептеген салық сомасына тең болуы ... ... ... ... жер учаскелерінің орналасуының
қолайлы ... ... дер ... мөлшерлемесін, екі еседен
аспайтындай етіп көтеруге құқықтары бар.
Ал жер учаскелерінң ... ... ... ... ... аудан бөлігіне салық екі еселенген мөлшерде салынады.
Ауданның асып кетуі қалалық, аудандық жер ресурстары және жерді
құру ... ... ... белгіленген тәртіпте бекіту норма бойынша
және былтырғы жылғы нақты жер учаскесінің шекарасын белгілеуде ... бөлу ... ... құру ... мәліметтерімен белгіленеді.
Қаланың, ауылдың ішінде тұрғындық қордың шекарасында ... ... және ... ... ... жеке ... саябақ учаскелері, жеке және кооперативтік гараждар алып
жатқан жерлерден салық жалпы жер учаскесінен ... ... қала ... ... жер ... ... 3%-ы көлемінде алынады,
бірақ 1 шаршы метрге 10 сомнан (деноминациаланбаған) кем болмауы керек.
Қала (ауыл) ... ... ... жеке ... алып жатқан жерлерден жер салығы 2000 жылы 1 шаршы метірден
7,2 тиынға дейінгіні ... ал ... қор, ... ... жеке ... ... алып ... жерлерден 1 шаршы метрге 14,4 тиыннан аз
емес болған.
Қалалар мен ауылдарда ... ... ... мен ... аудан бөлігіне салық, оларды бөлудің белгіленген ... екі ... ... ... ... жерлер үшін белгіленген жер
салығы мөлшерлемесінің 15% көлемінде, ал екі ... ... ... ... ... ... ауыл шегінде бақшалыққа, жеміс-жидек егуге, мал өсіруге
(құрылыстар мен құралғылар алып ... ... ... ... ... ... 2000 жылы 1 ... метрге 7,2 тиынды құрады. Қала (ауыл) ішіндегі
шекте ауыл шаруашылық пайларына берілген ... осы ... ... ... ... 2 ... көлемінде салынады.
Заңды тұлғалар төлейтін жер салығын тікелей осы ... ... ... жыл сайын 1 шілдеден кешіктірмей салық салу объектісінің
орналасқан жері бойынша салық органына белгіленген ... ... ... ... ... салық декларациясын тапсырады. Жаңадан берілген
жер учаскелері үшін заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ай ... ... тұлғалар меншікке, иелікке немесе пайдалануға берген жер
учаскелерінің төлемдері әр қайсысына ... ... ... қоры ... жерлер болса, ол әр тұрғын бойынша есептеледі.
Заңды тұлғалар мен ... ... ... жер ... ... ... айдан бастап белгіленеді.
Салық төлеушілер мен салықтардың есебі жыл сайын жүргізіледі. Ал
жеке азаматтарға салық органдары жер салығын ... әр жыл ... ... ... ... ... ... салықтық хабарлама беру арқылы
жүргізеді, ол жерде салықтың ... және оны ... ... ... тұлға салықтық хабарлама оның жеке қолы ... ... ... күнін дәлелдейтіндей етіп беріледі. Егер салықтық ... ... ... ... жіберсе, онда ол тапсырыс хаты ... ... 6 күн ... соң ... деп ... ... мен азаматтар жер салығын тең бөлікпен екі мерзімде
төлейді: 15 қыркүйек пен 15 қарашадан қалдырмай. Салық төлеушілер ... ... ... ... ... ... құқықтары бар.
Көрсетілген мерзімде салықты төлемеген жағдайда ... ... ... ... есептеледі (әрбір кешіктірген күн үшін Ресей
Банкінің сол кездегі қайта қаржыландыру мөлшерлемесінің 1/300 ... ... ... ... ... ... ... салықты
төлеу мерзімі өткеннен кейін 3 айдан қалдырмай төлеуі ... ... яғни 15 ... және 15 ... ... ... салық сомасы салық төлеушінің жазбаша өтініші
бойынша қайтарылуы керек немесе ... ... ... ... осы
немесе басқа есептеуге, төленбеген салықты жабуға жатады.
Егер басқа салықтар бойынша қарыз ... ... ... өз ... ... ... құқықтары бар.
Артық төленген соманы қайтару туралы өтініш көрсетілген ... ... ... 3 жыл ішінде беруге болады. Артық төленген салық сомасының
қайтарылуы, қай бюджетке артық ... ... ... ... ... өтеніш берген күннен кейін бір ай ішінде жүзеге асырылады.
Жер салығын төлеуге өз уақытында тартылмаған салық ... ... ... 3 ... ... ... ... соманы ғана төлейді.
Сондай-ақ дұрыс салық салынбаған жағдайда да алдыңғы 3 жыл
аралығындағы ... ... ... ... ... ... ... жер салығының
ерекшеліктері.
Салықты төлеушілер, объектісі, мөлшерлемелері
Жалпыға мәлім болатындай ... ... ... жер ... ... болып табылады.
Осыған байланысты біздің елде жер учаскелерін жекелікке өткізу ... ... ... ... ... жер қатынастарын реттейтін
негізі нормативті құжаттар болып, Қазақстан ... ... заң күші бар «жер ... 1995 жылдың 22 желтоқсанындағы жарлығы
табылады, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Қаржы Министірлігімен
бекіттілген 1995 ... 27 ... ... мен ... бар)
№34 «жер салығын есептеу мен төлеу тәртібі туралы» нұсқама ... ... ... сай жерді тұрақты пайдалану құқығы келесілерге
берілген болатын:
а) шаруа-фермерлік қожалықтарына;
б) шаруашылық жүргізу немесе ... ... ... ғимараттар мен
құрлыстарға ие тұлғаларға;
в) ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы ... ... және ... емес ... тұлғаларға;
г) заңды көрсетілген басқа да жағдайларда.
Заңның соңғы тармағының мәліметтері бойынша жер ... ... ... жер ... жерді тұрақты
пайдалану туралы акт беру ... ... ... ... «Жер ... ... 122 ... іске арттырғаннан
кейін, жерге деген құқвқтар өзгереді, оны не меншікке ... алу, не ... ... ... ... ... яғни ... пайдалануға беріледі. Бұл
жерде жалдық ақы мөлшері Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 12
мамырдағы №566 қаулысында ... ... ... ... ... ... мәселелерді бір жағынан жер пайдаланушының арасындағы арнайы
келісімде тіркеу керек болады. Бұл ... ... ... ... ... 80%) және ... (жер ... 120%) шектері бар.
2001 жылдың 24 қаңтарынан №152-2 Қазақстан Республикасының «Жер
туралы» заңы ... ... ... пайдалану бойынша мәселелерді шешу
жауапкершілігі жер ... ... ... ... және ... орындардағы органдарына жүктеледі.
Комитеттің жергілікті органдары әртүрлі жағдайларға байланысты өз
қалаулары бойынша мемлекет жеке ... ... ... төлем мөлшерлемесін
2 есеге дейін көтеріп немесе төмендетуге құқық берілген құзырға ие.
1996 жылдың 8 ... ... ... ... жерді жеке меншікке сататын немесе жерді пайдалануға берген
кездегі жерге төлем ... ... ... №576 ... Ал 1999 жылдың 12 мамырында осы құжатқа №566 қаулы бойынша
өзгертулер мен толықтырулар енгізіледі. онда нақты жер ... ... ... ... ... ... №1 ... мемлекет жерлерді сатқандағы жер үшін
төлем мөлшерлемелері берілген. Жекелеп айтсақ, Алматы ... ... ... 1 ... ... төлем мөлшерлемесі 727 теңгені құрған. Бұдан басқа
сатып алу құнын ... ... ... ... ... «жерлердің арнайы бағалау кестесі» деп аталатын жер
ресурстарын басқару ... ... пен ... және қала ... ... келісім жасалады. Ол өз кезеңіндегі Алматы
қаласының әкімімен, ал одан кейін Алматы қалалық ... ... ... ... ... В.Р.Вильямстың және тағы басқалардың) жкрді қорғау жіне
оны ақылмен пайдалану ... ... ... ... ... ... ... бойынша «жалпы қоғам, ұлт ... бір ... етіп ... ... да, ... бірге алғанда да, олар жерді
мәнді меншік ретінде ала алмайды. Олар тек ... ... ... оны ... ... ғана, олар оны келесі ұрпаққа жаңартып
қалдыруы керек»
Қазақстан барлық ТМД ... ... жаңа ... саяси формацияға аяқ басты, нарық экономикасының дамуына
және реформаларды, оның ішінде жер ... ... ... алады.
Қазақстанда жер қатынастарының даму тарихын 3 сатыға бөлуге
болады, және сәйкесінше республикада жер заңдылықтары ... ... көшу ... ... реттеу мен жерге жеке меншік
институтын енгізу қажеттілігіне ... ... ... ... сай бола
бастаған.
Жер реформасының бастапқы сатысында (1990-1993 жылдары)
қабылданған «Жер кодексі» «Жер ... ... ... ... «Жер ... ... және тағы ... заңдар –сөзсіз азаматтар мен
заңды тұлғалардың жерге деген құқықтарын бекітуге, жерде жаңа шаруашылық
түрлерін құруда үлкен рөл атқарады.
Бірақ ... ... ... салаларын нарық қатынастарын
енгізумен және жеке кәсіпкерліктің ... ... ... мемлекеттің
ерекше меншігі бұл процестерді тежейтін фактор болады.
Жер қатынастарының екінші ... ... ... ... нарық жағдайына бейімделуімен байланысты ... ... ... ... ... ... ... сақтай отырып, сатып алу-сату институттарын
енгізу арқылы жерді нарық қатынастарында ... ... ... жер ... ... және ... ... мәселелері бойынша
бірқатар жарлықтар қабылдады.
Бұл жарлықтар республикада жаңа жер ... ... ... ... Көрсетілген процестердің логикалық
жалғасының дамуы ... жеке ... ... енгізу болады.
Қазақстан Республикасында- ТМД мемлекеттері ішінде ... бірі ... ... жеке ... конституциялық қолдау тапты.
Елдің негізгі заңына сәйкес Қазақстан Республикасы ... күші бар 1995 ... 22 ... ... белгіленген
шарттар мен шектерде, және осының негізінде жер ... пен ... ... де бола алады.
Ал үшінші саты Қазақстан Республикасының 2001 ... ... №152-2 «Жер ... заңы Қазақстан Республикасының жер қорын
жеті категорияға бөліп қарастырады:
1.Ауыл шаруашылығы мақсатындағы ... ... алып ... ... ... ... ... және тағы басқа ауыл
шаруашылық мақсаттағы емес жерлері;
4.Ерекше қорғалатын ... ... ... ... ... ... мақсаттағы жерлер;
5.Орман қоры жерлері;
6.Су қоры жерлері;
7.Запастағы жерлер.
Жерді белгілі бір категорияға ... оның ... ... ... пайдалануы мен категориялық жатуынан
шыға келе оларды ... ... ... ... мен нарықтық
айналым белгіленеді.
Төменде 2-Кестеде жер қатынастарының институттары заң ... ... ... бойынша бөлінуі көрсетілген:
2-Кесте.
1995-2005 жылдары арасында жерлердің категориялар бойынша ... ... |2000 жыл |2005 жыл |2005ж. |
| | | | |1995 ж-ға. ... | | | | ... | | | | |
| | | |
| |млн. ға |% |
|1 |2 |3 |
|1 ... қарай |-заңды тұлға төлейтін (резидент және резидент |
| | ... |
| | |- жеке ... ... |
|2 ... ... ... |жер салығы; |
| ... ... ақы; |
| | ... ... ... |
|3 ... ... ... ... ... ... |
| |мен ... қарай|- елді мекендер жерлері; |
| | |- ... ... ... ... және |
| | ... ауыл ... ... емес жерлер; |
| | ... ... ... ... |
| | ... рекреациялық және тарихи-мәдени |
| | ... |
|4 ... салу ... үй ... ... ішінде құрылыстар мен |
| |мақсатына ... ... алып ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | |- ... үй қоры алып ... ... |
|5 |Салық салуға ... ... ... жерлері; |
| |жатпайтын жерлер |- орман қоры ... |
| | |- су қоры ... |
| | |- ... ... |
|6 ... салу ... ... елді мекендердің жер |
| |объектісі болып ... ... ... жолдар, |
| ... ... ... парктер, скверлер, бульварлар, су |
| | ... ... ... және ... |
| | ... да ... ... ... |
| | ... ... |
|7 ... салу |- Теміржол тораптары , бөлу сызығы, ... |
| ... ... |мен вокзалдар алып жатқан жерлер; |
| ... ... |- ... ... тәртіпте электр беру |
| |үшін: ... мен ... мен кіші ... ... алып |
| ... ... ... жерлер |
| ... ... |- ... ... газ құбырлары алып жатқан жер|
| |асыратын ... |
| ... ... |- ... ... тіректері алып жатқан жерлер|
| |-энергетика және |-ортақ пайдаланудағы кесіп берілген белдеудегі |
| ... ... ... ... алып ... ... |
| |жүйелері; |- ... ... ... ... |
| | ... ... объектілер орналасқан |
| | |жер ... ... ... ... Республикасының «Салық және бюджетке төленетін
басқа да міндетті төлемдер туралы» Салық кодексі, Алматы- Юрист: 2004, 230
бет.
3- кестеде көрсетілген мәліметтерді талдай келе біз жер ... ... жер ... меншікке, пайдалануға, иелікке берілген
заңды және жеке тұлғалар оның ... жеке ... ... ... Бұл ... ... ... жер учаскесінің өзін
пайдаланудың өзі жер ... ... ... деп ... ... ... ... айтқанда салық төлеушіге міндетті түрде жерді пайдалануға акт
немесе ... да ... беру ... ... Жер салығының объектісі болып
белгіленген тәртіпте ... ... мен ... ... жер учаскелері
табылады, оның ішінде құрылыстар мен құрылғылар, сонымен қатар бекітілген
мөлшерлеме бойынша осы ғимараттарды қамтамасыз ететін жер ... ... ... алу мен ... негізі жер пайдалану мен ... ... ... ... ... ... Заңды тұлғалар мен азаматтар
үшін жер салығы салық салынатын жер учаскесінің ауданы мен ... ... ... еске ала ... ... ... ... әртүрлі бағалы аймақтар бойынша
дифференцияланатын мемлекеттік биліктің жергілікті органдарымен «Салықтар
туралы» заңында белгіленген орташа ... шыға ... ... ... ... ... ... болған қателермен
байланысты нақтылықтың жеткіліксіздігін айта кету ... ... ... дейінгі 34- нұсқамада «елді мекендер шегінде, ... ... тыс ... ... ... ... және ... да ауыл
шаруашылықтық емес мақсаттағы (шахталар, карьерлер және олардың ... ... ... ... ... үшін ... 70%-ға дейін төмендету» ... Бұл ... ... 30% ... сөз. Жер ... ... ... мұндай
екі ойлы көзқарастар Слық Кодексінде бар, біздің ойымызша оларды нақтылау
керек.
Нарық қатынастарына көшуге байланысты Қазақстанда 1995 жылы ... ... оның ... ... жаңа жер ... және ... қайта құру мен жер ... ... 1999 ... ... мемлекеттік кәсіпорындардың негізінде 502 акционерлік қоғам, 3315
өндірістік кооперативтер, 821 ... ... 63966 ... ... ... үлесіне ауыл шаруашылық жерлердің 99% тиеді.
Қазақстанда жер қорының қайта бөлінуі жүрді, жерде ... ... ... ... қаланды. Бұрынғы колхоздар мен
совхоздар жерге ұжымдық үлестік меншік ... бар ... ... ... ... ... серіктестік, кооперативтер. Кіші
кәсіпорындар, шаруа қожалықтары және ... ... ... ауыл ... ... 1999 жылдың аяғына қарай жер ... ... ... 99%, ал жер ... ... -99,8% ... мекендер мен бұрынғы колхоздар, совхоз, бригада, бөлімшелер
негізінде , олардың аудандары мен ... ... ... ... ... (жшс, ақ, ... ... қатар бұл кәсіпорындардың бір бөлігі ірі ... ... ... ... совхоздардың негізінде ауданы мен
жер пайдаланудың конфигурациясының өзгеруімен құрылады.
Шаруашылық ... бір ... ... жер пайдалану
негізінде ассоциацияларға біріккен. Ауыл шаруашылық жерлердің 80%-н астамы
кооперативтер мен шаруашылық серіктестіктерде, ... ... ... ... да ... ... қазақстан Республикасында жалпы мақсатты пайдаланудағы жер
қорының категорияларға бөлінуінің үлесі мынадай:
1. Ауыл ... ... ауыл ... ... өндіруге
арналған жерлер (65,7%)
2. Елді мекендердің, елді мекендер шекарасы шегіндегі ... ... ... ... ... және ... да ауыл ... емес жерлер (6,4%)
4. Табиғи қорғалатын, емдеу, рекреациялық, тарихи-мәдени бағыттағы жерлер
(6,5%)
5. Орман қорының жерлері (4,0%)
6. Су қорының жерлері(0,3%)
7. ... ... ... (10,3%)
Ал ауыл шаруашылық жерлердің құрамында жайылымдар ... -81,7, ... ... ... жер пайдаланушылар-
мемлекеттік емес ауыл шаруашылық кәсіпорындар.
4-кесте.
Қазақстан Республикасында жерді пайдалануды талдаудың
деңгейі*.
(млн.га)
|Жер |1996 ... |2000 ... |2005 ... ... |жыл ... |жыл |салмағы, |жыл |салмағы, ... | |% | |% | |% ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... |221,5 |- |181,2 |- |106,0 |- ... |216,4 |100 |161,0 |100 |98,0 |100 ... |34,4 |16 |25,8 |16,1 |19,7 |20,1 ... |182,0 |84 |135,2 |83,9 |78,3 |79,9 ... ... ... Жер ... ... бойынша
Агентіктің талдауынан алынған, Қаржы-Қаражат, 2005, №4,25 бет.
Осылайша кестеден көріп отырғанымыздай Қазақстан Республикасында ... ауыл ... ... ... ... ... ... есеппен 80%-н астамы.
Жоғарыда айтып кеткендерге сүйенетін болсақ, біз осы ... үшін ... және ... мақсаттарға өтсек бағалаудың
негізі қандайда бір топырақ түрінің өнімділік ... ... ... ... ... ... Жалпыға бірдей белгіленген
ереже бойынша ең құнарлы топырақ пен егістік 100 ... ... ... біздің республикаға өте маңызды болып келеді, өйткені ауыл
шаруашылығы ... ... ... ... ... ... кодексінде барлық жерлер бойынша категориялар, оларға сай
мөлшерлемелері, ... ... мен ... ... Келесі тарауларда соларға біраз тоқтала кетеміз.
Жердің белгілі бір немесе өзге санатқа ... ... жер ... заң актілерімен белгіленеді. Елді мекендер
жерлері салық салу мақсаты үшін мынадай екі топқа ... үй ... ... ... олардың жанындағы құрлыстар мен ғимараттар
орналасқан жерлерді қоспағанда елді мекендер жерлері;
2.Тұрғын үй қоры, соның ішінде олардың жанындағы құрлыстар мен ... ... жер ... ... ... ... ... табиғи аумақтардың жерлері;
2.Орман қорының жерлері;
3.Су қорының жерлері;
4.Запастағы жерлер.
Бұл жерлер пайдалануға немесе бастапқы ... ... ... ... ... ... ... кодексінің 336-бабына сай
салық салынады.
Қазақстан Республикасында жер ... ... ... ... ... тұрақты жер пайдалану құқығындағы, бастапқы
өтеусіз уақытша жер пайдалану құқығындағы салық салынатын объектілері ... және ... ... ... ... бар ... ... құрылымдық бөлшектері
табылады;
Ал келесі тұлғалар салық төлеушілер ... ... ... салығын төлеушілер, мемлекеттік бюджет есебінен ғана ... жер ... ... ... өнімді бөлу кезінде Қазақстан
Республикасының үлесін беруді көздейтін кәсіпорындары, тұрғын үй қоры,
соның ішінде оның ... ... мен ... алып ... ... және үй маңындағы жер учаскелері бойынша-Ұлы Отан ... және ... ... ... мүгедектер, сондай-ақ
мүгедектердің ата-анасының біреуі, тұрғын үй ... ... ... ... ... мен ғимараттар алып жатқан жер учаскелері және ... жер ... ... ... ана» ... ие ... ... алқасымен награтталған көп балалы аналар, діни бірлестіктер мен
ұйымдар.
Егер ... ... ... ұйымдар, қылмыстық
жазалауды атқару орындары мен діни бірлестіктері өз ... ... өзге ... пайдалануға немесе жалға беретін болса, онда
заңда көрсетілген тәртіпті салық төлеуден босатылмайды.
Жер салығын төлеушілер үшін жер ... ... , ... жер ... құқығын, өтеусіз уақытша жер
пайдалану құқығын куәләндыратын құжаттар;
2.Жер ресурстарын басқару жөніндегі ... ... әр ... ... ... ... ... жерлердің мемлекеттік сандық және
сапалық есебінің деректері негізінде есептеледі.
Егер жер учаскелерін ... ... ... ... ... немесе тараптардың келісімінде өзгеше ... ... ... пайдаланудағы жер учаскесін уақытша пайдалану шарты
болмаған жағдайда, пайдаланушыны жер учаскесіне ... жер ... ... тану үшін ... учаскені оның нақты ... ... ... болып табылады.
Салық салу объектісіне тоқталатын болсақ, жер учаскесі ... ... ... ... ... үлесі) салық салу объектісі
болады.
Ал салық салу объкетісі болып табылмайтындар қатарына жататындар
мыналар: елді мекендердің ортақ ... жер ... ... өткелдер, жолдар, парктер, скверлер, бульварлар, су ... ... және ... ... қанағаттандыруға арналған
басқа да объектілер (су құбырлары, жылу құбырлары, тазарту құрылғылары
және өзге де ... ... ... жүйелері) алып жатқан және
соларға арналған жерлер, ортақ пайдаланудағы ... ... ... алып ... жер ... алаптары, көлік жүріп
өтетін тарамдар, жер салымдары, жасанды құрлыстар, жол ... мен өзге де жол ... ... жөніндегі құрылыстар, жол
қызметінің қызметтік және тұрғын үй-жайлары, қардан ... ... ... ... орналасқан жерлер, Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... жер ... ... жағдайларда салық салу объектісін анықтауға тура
келеді, онда біз Салық кодексінің сәйкес баптарына жүгінеміз, яғни ... Ол ... ... ... егер темір жолдар, оқшаулау белдеулері,
темір жол станциялары, вокзалдары орналасқан жерлерді қоса ... беру ... мен кіші ... ... алып ... жерлерді
қоса алғанда, баланысында электр беру ... бар ... ... ... ұйымдары үшін, мұндай құбырлары, газ құбырлары алып
жатқан жер учаскелерін қоса алғанда , баланысында мұндай ... ... бар, ... мен газ ... ... жүзеге асыратын
ұйымдар үшін, байланыс желілерінің тіректері алып ... жер ... ... ... радиорелейлік, әуе, кабельдік байланыс желілері
бар байланыс ұйымдары үшін осы ұйымдарға ... ... ... жер ... ... салу объектілері болып табылады.
Салық базасы – жер салығын анықтауда жер ... ... ... бойынша салық базасы болады.
Салық мөлшерлемелері. Берілген аймаққа салық мөлшерлемесі
республика бойынша ... ... ... ... еске ала ... ... көрсетілген.
Оларды анықтау кезінде топырақтың ... ... ... ... бір ... ... және басқа да жерлерге
бекітілетін минималды салық мөлшерлемелері берілген.
Енді жер санаттары ... ... ... ... шаруашылық мақсатындағы жерлерге салынатын салық
мөлшерлемелері. Бұл жерде басқада ауыл ... ... ... салу ... ... айта кету қажет. Оларға: ... ... мен ... ... ... ... бау-бақша
егуге, мал өсіруге, жеке қосымша шаруашылыққа, сонымен қатар басқа да
мақсаттарға заңды тұлғаларға ... жер ... ... ... далалық және қуаң далалық аймақтарының кәдімгі және оңтүстік
қара топырақты, күңгірт- сарғылт және сарғылт топырақты, сондай-ақ тау
бөктеріндегі ... ... сұр ... ... ... және тау бөктерінің қара топырақты жерлеріне бонитет ... ... ... жер ... ... ... ставкалары
белгіленеді:
|Бонитет балы |Базалық салық ... балы ... ... |
| ... ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 |
|1 |0,48 |51 |43,42 |
|2 |0,67 |52 |44,49 |
|3 |0,87 |53 |45,55 |
|4 |1,06 |54 |46,65 |
|5 |1,25 |55 |47,71 |
|6 |1,45 |56 |48,77 |
|7 |1,68 |57 |49,83 |
|8 |1,93 |58 |50,95 |
|9 |2,16 |59 |52,01 ... |2,41 |60 |53,07 ... |2,89 |61 |57,90 ... |3,09 |62 |60,63 ... |3,28 |63 |63,26 ... |3,47 |64 |65,95 ... |3,67 |65 |68,61 ... |3,86 |66 |71,31 ... |4,09 |67 |73,96 ... |4,34 |68 |76,66 ... |4,57 |69 |79,32 ... |4,82 |70 |82,02 ... |5,31 |71 |86,85 ... |5,79 |72 |89,55 ... |6,27 |73 |92,19 ... |6,75 |74 |94,89 ... |7,24 |75 |97,56 ... |7,72 |76 |100,26 ... |8,20 |77 |102,91 ... |8,68 |78 |105,61 ... |9,17 |79 |108,27 ... |9,65 |80 |110,97 ... |14,47 |81 |115,80 ... |15,54 |82 |119,02 ... |16,59 |83 |122,21 ... |18,08 |84 |125,45 ... |18,76 |85 |128,67 ... |19,82 |86 |131,86 ... |20,88 |87 |135,10 ... |22,00 |88 |138,32 ... |23,06 |89 |141,51 ... |24,12 |90 |144,75 ... |28,95 |91 |149,57 ... |30,01 |92 |154,40 ... |31,07 |93 |159,22 ... |32,17 |94 |164,05 ... |33,23 |95 |168,87 ... |34,29 |96 |173,70 ... |35,36 |97 |178,52 ... |36,48 |98 |183,35 ... |37,54 |99 |188,17 ... |38,60 |100 |193,00 |
| | ... |202,65 |
| | ... | ... ҚР ... және ... ... ... да төлемдер туралы»
Салық кодексі, 131-132 беттер.
Шөлейтті, шөлді және тау бөктеріндегі шөлді ... ... ... ашық және ... сұр топырақтары, сондай-ақ таулы аймақтардың
таулы-далалық, таулы-шалғынды-далалық және таулы альпілік және субальпілік
топырақты жерлеріне ... ... ... ... жер ... төмендегідей
базалық салық мөлшерлемелері белгіленеді:
|Бонитет балы |Базалық салық |Бонитет балы ... ... |
| ... ... | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |
|1 |0,48 |51 |19,78 |
|2 |0,54 |52 |20,26 |
|3 |0,58 |53 |20,75 |
|4 |0,62 |54 |21,23 |
|5 |0,67 |55 |21,71 |
|6 |0,73 |56 |22,19 |
|7 |0,77 |57 |22,68 |
|8 |0,81 |58 |23,16 |
|9 |0,87 |59 |23,64 ... |0,96 |60 |24,12 ... |1,45 |61 |24,61 ... |1,83 |62 |25,28 ... |2,22 |63 |25,82 ... |2,55 |64 |26,44 ... |2,93 |65 |27,02 ... |3,32 |66 |27,64 ... |3,71 |67 |28,22 ... |4,05 |68 |28,85 ... |4,44 |69 |29,49 ... |4,82 |70 |30,07 ... |5,31 |71 |30,69 ... |5,79 |72 |31,27 ... |6,27 |73 |31,88 ... |6,75 |74 |32,46 ... |7,24 |75 |33,09 ... |7,72 |76 |33,68 ... |8,20 |77 |34,31 ... |8,68 |78 |34,93 ... |9,17 |79 |35,51 ... |9,65 |80 |36,15 ... |10,13 |81 |36,71 ... |10,61 |82 |37,34 ... |11,09 |83 |37,92 ... |11,58 |84 |38,56 ... |12,06 |85 |39,18 ... |12,54 |86 |39,76 ... |13,03 |87 |40,38 ... |13,51 |88 |40,95 ... |13,99 |89 |41,59 ... |14,47 |90 |42,17 |
|1 |2 |3 |4 ... |14,96 |91 |42,18 ... |15,44 |92 |43,39 ... |15,92 |93 |44,00 ... |16,40 |94 |44,62 ... |16,89 |95 |45,20 ... |17,37 |96 |45,84 ... |17,85 |97 |46,38 ... |18,33 |98 |47,03 ... |18,82 |99 |47,61 ... |19,30 |100 |48,25 |
| | ... |50,18 |
| | ... | ... ҚР ... және ... ... басқа да төлемдер
туралы» Салық кодексі, 133-134 беттер.
Ал жеке тұлғаларға берілген ауыл шаруашылық мақсатындағы ... ... ... ... ... келетін болсақ, олар келесідей
болады да, негізінен өзіндік (қосалқы)үй шаруашылығын, бағбандық және
саяжай ... ... үшін ... ... жерді қоса алғандағы
жерлерден тұрады:
-көлемі 0,50 гектарға дейінгіні қоса ... ... ... үшін 20 ... көлемі 0,50 гектардан асатын жерлер алаңына -0,01 гектар үшін
100 теңге.
Егер ауыл шаруашылық мақсаттары үшін пайдаланатын ауыл ... ... ... салынатын салық мөлшерлемелері.
Елді мекендердің, өнеркәсіптің, ерекше қорғалатын ... ... және су ... ... кіретін, ауыл шаруашылық
мақсаттарына пайдаланатын жер учаскелеріне салық ... ... 338- ... ... ... ... қолданылады, яғни онда
жергілікті өкілді органдар Қазақстан ... жер ... ... ... өңірлерге бөлу жобалары негізінде жер ... ... ... 329, 330, 332, 334- ... ... ... ... салық мөлшерлемелерін елу пайыздан аспайтындай етіп
төмендетуге немесе жоғарылатуға құқықтары бар.
Бұл ретте ... ... ... үшін жер ... жеке дара ... немесе жоғарылатуға тыйым ... қоса бұл ... ... осы жер ... ... ... 329-
бабындағы белгіленген салық мөлшерлемелері де қолданылады, яғни ... ... ... ... ... ескере отырып салық
салынады.
Келесі қарастыратынымыз ол елді мекендер жерлеріне салынатын салық
мөлшерлемелері.
Елді мекендердің жерлеріне (үй ... жер ... ... салық мөлшерлемелері алаңның бір шаршы метріне
шаққанда мынадай мөлшерде белгіленеді:
|Елді мекеннің түрі ... үй ... ... ... үй ... ... |
| ... үй ... ... оның |
| ... мен ... ... ... алып ... |мен ... алып |
| ... ... елді |жатқан жерлерге |
| ... ... ... салықтың |
| ... ... ... мөлшері |
| ... ... ... |
| ... | |
| 1 | 2 | 3 ... | | ... |28,95 |0,96 ... |19,30 |0,96 ... |9,65 |0,58 ... |6,75 |0,58 ... |8,20 |0,58 ... |9,17 |0,58 ... |9,65 |0,58 ... |8,68 |0,58 ... |5,79 |0,58 ... |6,27 |0,58 ... |9,65 |0,58 ... |5,79 |0,58 ... |5,79 |0,58 ... |9,65 |0,58 ... |6,17 |0,58 |
| | | ... облысы: | | ... ... | | ... қалалар |6,75 |0, 39 ... ... | | ... |5,79 |0,39 ... облысы: | | ... |5,79 |0,39 ... ... | | ... |5,02 |0,39 |
| | | |
| ... ... | |
| | | ... маңызы бар |үшін белгіленген | ... ... ... | |
| |85 ... |0,39 ... ... бар | | ... қалалар |облыс орталығы үшін | |
| ... | ... ... |0,19 ... ... |75 пайызы | |
| | |0,13 |
| |0,96 |0,09 |
| |0,48 | ... ҚР ... және ... ... ... да ... туралы»
Салық кодексі, 135 бет.
Бұдан кейін біз үй іргесіндегі жер учаскелеріне ... ... ... ... ... ... ... үйге қызмет көрсетуге арналған және тұрғын
үй қоры, оның ... ... ... мен ... ... жерлеріне
жататын жер учаскесінің бір бөлігі үй ... жер ... ... айта кету ... ... үй іргесіндегі жер учаскелерін мынадай ... ... ... ... салынуы тиіс:
1. Астана, Алматы қалалары және облыстық маңызы бар қалалар үшін:
- көлемі 1000 ... ... ... қоса ... - 1 ... метрі
үшін 0,20 теңге
- ал көлемі 1000 шаршы метрден асатын алаңға – 1 шаршы метрі үшін
6,00 ... ... ... шешімі бойынша 1000 шаршы метрден
асатын жер ... ... ... 1 ... ... үшін 6,0
теңгеден 0,20 теңгеге дейін төмендетілуі мүмкін.
2. Басқа елді мекендер үшін:
- көлемі 5000 ... ... ... қоса алғанда – 1 шаршы метрі
үшін 0,20 теңге
- ал көлемі 5000 шаршы метрден асатын алаңға – 1 шаршы ... ... ... ... ... шешімі бойынша 5000 шаршы ... жер ... ... ... 1 ... ... үшін ... 0,20 теңгеге дейін төмендетілуі мүмкін.
Тағы да бір тоқталатын жер санатымыз ол өнеркәсіп жеріне ... ... ... Оның ... елді ... тыс ... ... салынатын салықтың базалық салық ... ... ... ... ... барабар мынадай түрде белгіленеді.
|Бонитет балы |Базалық салық ... балы | ... ... |
| ... | ... |
| ... | ... |
|1 |2 |3 |4 |
|0 |48,25 | | |
|1 |91,67 |51 |2634,45 |
|2 |135,10 |52 |2690,23 |
|3 |178,52 |53 |2745,95 |
|4 |221,95 |54 |2801,72 |
|5 |265,37 |55 |2857,46 |
|6 |308,80 |56 |2913,24 |
|7 |352,22 |57 |2968,96 |
|8 |395,65 |58 |3024,73 |
|9 |439,07 |59 |3080,47 ... |482,50 |60 |3136,25 ... |530,75 |61 |3136,25 ... |592,41 |62 |3247,75 ... |654,08 |63 |3325,49 ... |715,68 |64 |3364,61 ... |777,35 |65 |3423,05 ... |839,01 |66 |3489,25 ... |900,67 |67 |3539,95 ... |962,29 |68 |3598,39 ... |1023,96 |69 |3656,81 ... |1084,66 |70 |3715,25 ... |1138,70 |71 |3769,29 ... |1189,07 |72 |3829,64 ... |1239,35 |73 |3890,53 ... |1287,73 |74 |3951,67 ... |1340,29 |75 |4012,79 ... |1390,66 |76 |4073,88 ... |1441,07 |77 |4135,02 ... |1491,45 |78 |4196,15 ... |1541,88 |79 |4257,23 ... |1592,25 |80 |4319,34 ... |1646,29 |81 |4371,45 ... |1693,03 |82 |4432,57 ... |1740,76 |83 |4493,66 ... |1788,47 |84 |4554,80 ... |1836,20 |85 |4615,92 ... |1883,87 |86 |4677,01 ... |1931,58 |87 |4738,15 ... |1979,31 |88 |4799,27 ... |2027,02 |89 |4860,36 ... |2074,75 |90 |4921,50 ... |2126,86 |91 |4975,54 ... |2178,19 |92 |5054,48 ... |2228,61 |93 |5134,32 ... |2278,98 |94 |5214,22 ... |2329,41 |95 |5294,09 ... |2379,79 |96 |5373,99 ... |2340,22 |97 |5453,83 ... |2480,57 |98 |5533,73 ... |2531,00 |99 |5613,59 ... |2582,34 |100 |5693,50 |
| | ... ... |5790,00 ... ҚР ... және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... 136-137 ... ... жер заңдарына сәйкес ... ... ... ... ... қоспағанда, қорғаныс мұқтажы үшін
берілген жерлерге Салық кодексінің 334-бабының ... ... ... осы ... ... бірақ уақытша ауыл шаруашылықмақсаттарға
басқа пайдаланушыларға берілсе оеда Салық кодексінің 338-бабының ... ... 329- ... ... ... ... ... салық
салынуы тиіс.
Ал магистральды темір жолдары бойлай қорғаныстық екпе ... ... жол ... ... ... ... ... ережелері бойынша салық салынады.
Енді өнеркәсіп жерлерінің ... елді ... ... ... жерлеріне салық салу мөлшерлемелерін қарастырып
өтелік.
Елді мекендер ... ... алып ... ... орналасқан өнеркәсіп жерлеріне (шахталар мен карьерлерді ... және ... ... ... ... және өзге ... ... кодексінің 332-бабында берілген базалық ... ... Елді ... ... бірақ селитебті аумақтан
тыс орналасқан аталған өнеркәсіп орындары мен олардың ... ... ... ... ... ... ... отырып осы жерлерге деген салық мөлшерлемесінен 30%
аспауы керек.
Ал елді мекендер шегінде ... ... мен ... ... ... ... кодексінің 334 және 332- баптарында аталған базалық
салық мөлшерлемелерін ескере отырып салынады.
Заңның мақсаттарының орындалуы үшін әуе ... ... ... тұрағын қамтамасыз ететін және оларға ... ... ... ... жер ... ... деп танылады.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мен орман, су қорлары алып
жатқан жерлерге ... ... Егер осы ... жерлердің ауыл
шаруашылық мақсаттарда пайдаланатын бөліктеріне жергілікті төмендетулер
ескеріле отырып ауыл ... ... ... ... ... ... тиіс.
Ал егер осы жерлер жеке және заңды тұлғаларға ауыл шаруашылық
мақсаттардан өзге де ... ... онда ... ... ... ... елді мекендердкен тыс орналасқан өнеркәсіп
жерлеріне ... ... ... ... салуға құқықтары бар.
Автотұрақтар, автомобильге май құю ... және ... жер ... ... салу ... ... ... автомобильге май құю станциялары
орналасқан жерлеріне, ... үй қоры оның ... ... мен ... ... ... қоспағанда және осы аталғандар елді ... ... ... ... болса, онда Салық кодексіндегі елді мекендерге,
яғни 332-бабында белгіленген салық мөлшерлемелері ... он ... ... ... тиіс. Кей жағдайлада бекітілген салық мөлшерлемесі
жергілікті өзін-өзі басқару органдарымен кеітілуі мүмкін, бірақ ... кем ... ... ... ... ... сауда орындары тікелей
орналасқан елді мекендердің базарлар аумағына бөлінген ... ... ... ... ішінде оның жанындағы құрылыстар мен ғимараттар алып ... де ... ... елді ... ... таяу ... ... берілген басқа да жер санаттарына Салық кодексінің 332-бабында
көрсетілген елді ... ... ... ... ... он ... ... салық салынады . Осы ... ... елді ... жергілікті органдар белгілейді.
Жер салығының мөлшерлемелерін жергілікті органдардың ... ... ... ... ... ... көрсетілген базалық
салық мөлшерлемелерінен кем болмауы керек.
Бұл ережелер мал сату базаларына қолданылмайды, ... ... ... ... ... қолданылады.
Айта кететін жәйт, ол жоғарыда аталған жерлерді автотұрақтар ... құю ... ... бастағаннан кейін ғана қолданылады.
Салық мөлшерлемелерін түзетуге келсек. Жергілікті өкілді органдар
Қазақстан Республикасының жер заңдарына ... ... ... бөлу ... ... жер ... мөлшерлемелерін Салық
кодексінің 329, 330, 332, 334- баптарында белгіленген жер салығының базалық
мөлшерлемелерін елу ... ... етіп ... ... ... бар ... ... жекелеген салық төлеушілер үшін жер салығының
мөлшерлемелерін жекедара ... ... ... ... ... ... ... салық төлеушілерге жер салығы есептелген кезде
тиісті салық мөлшерлемесіне 0,1 коффициенті қолданылады:
- балаларды сауықтыру мекемелері, мемлекеттік ... ... ... қоса ... ... ... мемлекеттік ұлттық табиғи парктер, мемлекеттік
зоологиялық парктер, ... ... ... ... ... діни ... акционерлік қоғамдар, мекемелер, тұтыну
кооперативтерінен басқа коммерциялық емес ұйым ... ... ... қоғамдық мүддені көдеп жүзеге асыратын ұйымдар;
- Косметологиялық қызметтерді ... ... ... ... ... ... және оқыту; бастауыш, негізгі,
орта, қосымша, жалпы білім беру, лицензия бойынша қайта ... ... ... саласында қызмет көрсету, ғылым, спорт
саласындағы қызмет, тарихи, ... ... ... сақтау бойынша, сондай-ақ мүгедектер мен балаларды
қорғау және әлеуметтік қамсыздандыру саласында қызмет көрсету,
кітапхана қызметін көрсететін әлеуметтік салада қызметін ... ... ... ... түрі ... ... ... құрылғысы, өртке
қарсы, орман зиянкестері мен ауруларына қарсы ... ... ... ... молайту және ормандардың
экологиялық ... ... ... ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындар;
- балықты ұдайы молайту мақсатындағы мемлекеттік кәсіпорындар;
- ғылыми кадрларды мемлекеттік аттестаттау саласындағы міндеттерді
жүзеге асыратын мемлекеттік кәсіпорындар;
- психоневрологиялық және ... ... ... емдеу
өндірістік кәсіпорындар
Егер осы аталған кәсіпорындар жер учаскесін немес оның бір ... ... ... ... не ... ... өзге ... пайдалануға берсе немесе коммерциялық ... ... ... 0,1 ... қолданбай, жалпыға бірдей тәртіппен
есептейді.
Салықты есептеу тәртібі мен төлеу ... ... ... жер ... ... жеке салық базасына
тиісті салық ... ... ... ... Егер ... ... жер салығы салық төлеушіге жер берілген айдан
кейінгі айдан кейінгі айдан ... ... ... ... ... пайдалануға құқығы тоқтатылған жағдайда
жер салығы нақты іс ... ... ... белгіленеді. Жергілікті
бюджетке жер салығын төлеген ... жер ... ... ... ... салық жылы ішінде елді мекенді қоныстың ... ... ... ... ... ... жер ... салық
төлеушілерден осы елді мекенде қолданылатын салық мөлшерлемелері бойынша,
ал келер жылы жаңа қоныста белгіленгендермен алынады.
Елді ... ... және оның ... ... ... ... мекеннің аумағына жаңа мөлшерлемелер енгізілгеннен кейінгі жылдан
бастап қолданылады.
Салық төлеушілер орналасқан жер ... ... ... ... ... ... жер салығының мөлшері осы ... ... ... ... балы негізге ала отырып анықталады.
Кей жағдайларда жер үлестік меншікте болады, онда жер салығы осы
жерге әр иесінің үлесінің ... ... ... ... қажеті үшін
берілген жерлерге салық салу тәртібін Қазақстан ... ... ... ... ... мен ... жер пайдаланушылар мен
жер иеленушілерде жерге құқықты білдіретін нақты құжаттар ... ... ... ... ... куәладыратын құжаттарға
келесілер жатады:
- Жерді пайдалану құқығына мемлекеттік акт;
- Жерді тұрақты иелену ... ... ... ... тұрақты пайдалану құқығына мемлеекттік акт;
- Жерді өмір бойы мұралыққа қалдырып иелену құқығын беретін акт;
Бұл көрсетілген құжаттар ... ... жер ... ... құру ... ... ... бұл құқықтарды куәландыратын
алдында мемлекеттік органдар берген құжаттар қолданылады.
Көп жағдайда селитебті және селитебті емес деп ... ... ... өнеркәсіп орындары орналасуы мүмкін. Осындай жағдайға бір
мысал келтіріп өтейік.
Мысалы : А. ... ... жер ... 40 ... алып ... 1 шаршы метріне 4 теңге төлейтін өнеркәсіптік кәсіпорын орналасқан, ол
егер базалық салық мөлшерлемесі 1 шаршы ... 4 ... ... ... ... ... ... салығы = 40 гектар х 10000 шаршы метр х 4 = 1600 мың ... ... 40 ... - ... ... жер ... алаңы;
10000 – жер салығы мөлшерлері белгіленетін гектардан шаршы ... ... ... – жер салығының А. қаласындағы 1 шаршы ... ... ... А. ... ... ... және селитебті емес деп бөлсек, онда
бұл ... ... емес ... ... жер салығының
мөлшерлемелері балл бонитетке байланысты болады. Жер ... ... 6 – ға тең ... бұл ... жер ... ... неғұрлым төмен болады, яғни 1 гектарға 160 теңгені құрайды.
Нәтижеде жер ... ... ... = 40 ... х 160 ... = 6,4 мың теңге
Берілген мысалдан ... егер жер ... ... жер
санаттары мен бөлек оларды пайдаланушылардың әкімшілік – ұйымдастырушылық
түрін, кәсібін нақты ... ... ... ... ... ... ... жер салығы бойынша төленген салық сомасы есептелгеннен артық
болса, онда салық қызметкерлері келесідей ... ... ... артық соманы басқа салық сомалары шотына аударады;
2. салық төлеушінің келісімі ... ... ... ... ... ... ... төлеушіге 20 күндік мерзімде қайтарылады.
Заңды тұлғалардың салықты есептеу тәртіптері мен төлеу мерзімдері.
Заңды тұлғалар жер салығы ... ... ... ... ... ... арқылы дербес есептеп, ағымдағы жылдың 1 –
шілдесінен қалдырмай ... ... ... нысандарымен жер салығы
декларацияларын тапсырады. Осы тұлғалар салық кезеңі ішінде жер ... ... ... ... және төлеуге міндетті. Ағымдағы
төлемдердің сомалары ағымдағы жылдың 20 – ақпанынан, 20 – мамырынан, 20 ... 20 – ... ... ... ... ... ... ағымдағы төлем сомасының төртен бірі көлемінен кем ... Ал, ... ... ... ... ... жер ... ағымдағы жылдың бірінші төлемдерін негізге ала отырып төленеді де,
ол тең үлеспен жасалады.
Жер ... ... ... ... ... ... міндеттемелері
туындаған күннен кейінгі жоғарыда берілген салық мерзімдері сәйкес келгенде
осы ағымдағы ... ... ... ... ... бюджеттен ғана қаржыландырылатын және қылмыстық ... ... өз ... ... жер ... ... ... берген кезде берген күнінен кейінгі кезекті ... ... ... ... бірінші мерзімі болады.
Бұл жерде ағымдағы төлемдер сомалары салық ... ... ... ... базасына тиісті салық мөлшерлемесін қолдану ... ... ... ... ... кейін салық
міндеттемелері туындаған кезде салық ... ... ... айдан
кейінгі айдың 20 – нан кешіктірмей төлейді.
Жоғарыда аталған жаңды тұлғалар өз иелігіндегі жер ... ... ... ... ... ... немесе пайдалануға берген кейінгі айдың
20- нан кешіктірмей төлеу керек.
Егер жыл ... жер ... ... мен ... ... міндеттемелер
туындаған жағдайда салық төлеушілер осы міндеттемелер туындаған күннен
бастап отыз күнтізбелік күн ... ... салу ... ... ... ... есеп ... міндетті. Ақымдағы төлемдердің есеп қисабының
нысанының және толтыру тәртібін жергілікті мемлекеттік ... ... ... ... салу ... құқықтар салық кезеңінің
ішінде берілген ... ... ... жер учаскесіне құқықты іске асырудың
нақты кезеңі үшін есептеледі.
Осы құқықтарды беретін тұлғаның жер учаскесіне іс ... ... ... дейін немесе тіркелген кезде бюджетке енгізуі ... ... ... ... ... ... 1 ... бастап ол жер
учаскесін берген айдың басына дейін ... ... ... ... ... төлеушіге салық органдары жіберетін жер салығының есептелген
сомасы туралы хабарламада оның жер ... ... ... ... ... басынан есептелген салық сомасы көрсетіледі.
Жер учаскесіне құқықтарды ... ... ... ... ... ... ... (келісім бойынша) бірі енгізілуі мүмкін. Жер
учаскесіне құқықтарды мемлекеттік ... ... ... салық сомасы
кейіннен қайта төленбейді.
Салық төлеуші салық кезеңінде декларация табыс ету мерзімі басталғаннан
кейін он күн ... ... ... есеп ... ... жер
салығын төлейді.
Кей жағдайларда салықты басқалай есептейді. Бірнеше ... ... ... құрылыстар мен ғимараттар орналасқан
жер учаскелеріне жер ... ... ... ... ... мен
құрылыстардың алаңына барабар әр салық төлеуші бойынша жеке есептеледі.
Мемлекеттік бюджет есебінен ғана ... және ... ... орындарының ұйымдары өз иелігіндегі үйлердің, құрылыстың
немесе ғимараттың бір бөлігін жалға ... ... жер ... осы жер
учаскесінде орналасқан барлық үйлердің, құрылыстардың және ғимараттардың
жалпы алаңындағы ... ... ... ... үлес ... ... керек.
Тұрғын үй қоры құрамындағы жылжымайтын мүлікті заңды тұлға сатып алған
жағдайда, тұрғын үй қоры, соның ... оның ... ... ... алып ... ... қоспағанда, елді мекендердің жерлеріне
салықтың Салық кодексінде белгіленген базалық ... ... ... ... ... ... мен ... мерзімдерін
айта кететін болсақ, олар төлеуге жататын жер ... ... ... ... ... ... мен ... базасын негізге ала отырып,
1 тамыздан кешіктірмейтін мерзімде жүргізеді.
Салық кезеңі ішінде салық салу объектілеріне ... ... ... ... жер ... ... іске ... нақты кезеңі үшін
есептеледі. Осы ... ... ... жер ... іс жүзінде иелік
еткен кезеңі үшін төлеуге жататын салық сомасы ... ... ... ... ... ... бюджетке енгізілуі керек.
Жеке тұлғалар үшін жер салығын төлеу мерзімі ағымдағы ... ... ... ... және ... ... салығын есептеу мен төлеу үшін салық кезеңі заңды және ... үшін де ... ... ... яғни ... жыл, егер ... жыл ... кейін құрылса, оның құрылу күнінен
бастап күнтізбелік жылдың аяғына ... ... ... ол ұйым үшін
жер салығын төлеудің бірінші салық кезеңі ... ... айта ... ... оның ... органда мемлекеттік
тіркеуге алынған күні оның құрылған күні деп саналады.
Кейбір жағдайларда құрылған ... ... ... ... аяғына дейін таратылып, қайта ұйымдастырылып
жатады, мұндай кезде жыл ... ... ... ... аяқталған күнге дейінгі уақыт осы ұйымдар үшін соңғы
салық кезеңі болады.
Егер ұйым күнтізбелік жыл басталғаннан кейін ... онда ... ... ... ... таратылса, қайта ұйымдастырылса, өзінің
құрылған күннен бастап тарату, қайта ұйымдастыру аяқталған күнге
дейінгі ... ... ол үшін ... ... деп ... ... ... төлеушілер (жеке, тұлғаларды,
сондай-ақ ауыл шаруашылық өнімдерін өндірушілерге ... ... ... ... жер ... ... ... есеп
берілетін жылдан кейінгі жылдың отыз бірінші наурызынан кешіктірмей
салық салу объектілері орналасқан жерлері ... ... ... ... ... ... электронды тасушылар арқылы
тапсырылады.
Ауыл шаруашылық өнімдерін ... ... ... ... ... есеп айырысуды жүзеге асыратын заңды тұлғалар жер
салығы бойынша декларацияны Салық кодексінің 390-бабында белгіленген
мерзімді ... ... Тек ... ... ... ғана
қаржыландыратын және қылмыстық жазаларды өтеу орындарының мекемелері
пайдалануға немесе жалға ... ... салу ... ... ... ... Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен
табыс етеді.
Декларацияларды табыс ету кезінде салық төлеушілер оларды
боямай, өшірмей, тек қара ... көк ... ... ... ... ... кейін сәйкес бақылау органдары тексеру жүргізгенде
анықталады талап етеді.
Жер салығы ... ... ... есеп ... ... ... де қарастырып өтейік. Ол 701.01 нысан бойынша
жүргізіледі. Бұл ережелер ҚР ... және ... ... ... да
міндетті төлемдер туралы» Салық кодексінде көрсетілген. ... ... ... 701.01 ... ... ... әр жер
учаскесі үшін толтырылады. Есеп айырысу мерзіміндері ... ... ... қара не көк ... бас әріптермен
немесе басқа да басушы құралдарымен ... Ал ... ... кодекстің 69 бабының 1 ... ... ... толтыру кезінде түзетулер, бұлғанулар
жіберілмеуі керек, «+, %, z” символдары қолданылмайты. Көрсеткіштер
жоқ ... ... ... толтырылады. Теріс мағыналы көрсеткіштер
«- ... ... ... ... ... ... жазылады.
«Салық төлеуші туралы жалпы ақпарат» бөлімінде ... ... ... ... төлеушінің тіркеу нөмірі;
2.Есеп айырысу жүргізіліп отырған салық ... ... сай ... ... ... ... ... аты-жөні, тегі, әкесінің аты жазылады.
4.Есеп берудің түрі.
Егер есеп бірінші рет берілсе, онда «алғашқы» ... ... ... ... белгіленуінен кейін біреуін өзіне қалдырады. Есеп
беру әдетте Кодекстің 69 бабына ... қол ... ... жолақта жер салығы салынатын жер учаскесінің орналасқан
жері ... ал ... ... ҚР жер ... ережелеріне
сәйкес, берілген куәландырушы құжаттардың негізінде жер учаскесіне
иелік ету құқығы пайда болған уақыт көрсетіледі. Келесі ... ... ... ... сәйкес, куәландырушы құжаттардың негізінде
(уақытша жер пайдалану туралы келісімнің мерзімінің өтуі және тағы да
басқа) жер учаскесіне ... ... ... күні беріледі. Егер
салық төлеуші салықты төлеп ойған ... онда ... екі ... ... кейінгі жолақта салықтық есеп беру кезеңінде жер
учаскесіне иелік еткен айлар саны ... ҚР ... ... ... ... көрсетіледі. Бұл жерде
келесідей шартты белгілер пайдаланылады:
-АШЖ-1-жазық аумақтардың ... және қуаң ... ... және ... қара ... күңгірт-сарғылт және сарғылт
топырақты, сондай-ақ тау бөктеріндегі аумақтардың күңгірт сұр (сұр-
қоңыр), ... ... ... және тау ... қара топырақты
жерлері;
-АШЖ-2-шөлейтті, шөлді және тау бөктеріндегі шөлді аумақтардың ашық-
сарғылт, құба, ... ашық және ... сұр ... ... ... таулы-далалық, таулы-шалғынды-далалық және таулы
альпілік және субальпілік топырақты жерлері;
-ЕМЖ-ТҮҚ-елде мекендер жерлері, тұрғын үй қоры, оның ішінде құрлыстар
мен ... алып ... ... қоса ... үй ... оның ... құрлыстар мен ғимараттар алып жатқан
жерлерді қоспағандағы елді мекендер жерлер;
-ЕМЖ-ҮІЖ-елді мекендер жерлері- үй іргесіндегі жерлер;
-ӨЖ- елді мекендерден тыс ... ... елді ... ... ... ... жерлері;
-ЕҚТАЖ-АШ-1 немесе ЕҚТАЖ-АШ-2 ауыл ... ... ... ... табиғи аумақтар жерлері;
-ЕҚТАЖ- ауыл ... ... ... да ... ... қорғалатын табиғи аумақтар жерлері;
-ОҚЖ- АШ- 1 немесе ОҚЖ –АШ- 2 ауыл ... ... ... ... ... –ауыл шаруашылығынан басқа мақсаттарда пайдаланылатын орман
қорының жерлері;
-СҚЖ- АШ-1 немесе СҚЖ- АШ-2- ауыл ... ... су ... ... ауыл ... басқа мақсаттарда пайдаланылатынсу қорының
жерлері.
701.01.006 жолақ жер учаскесі топырағының бонитет балына арналған. Ал
келесі жолақта салық төлеушінің ... ... ... барлық жерлердің жалпы алаңы көрсетіледі. 701.01.008 ... ... жер ... ... ... ... жалпы алаңы
беріледі де келесі жолақта 007 және 008 жолақтардың айырмасы ретінде
анықталатын салық салуға ... ... ... ... ... 54 ... сай жер ... базалық мөлшерлемелері
701.01.010. жолақта көрсетіледі. Келесі ... ... ... ... ... жер салығынң мөлшерлемесінің ұлғайтылған
не азайтылған көлемі беріледі. Ал 701.01.012 жолақта автотұрақтар,
май құю ... ... алып ... жерлердің белгіленген жер
салықтарының мөлшерлемелері көрсетіледі. 701.01.013 ... ... ... 2 ... ... ... коэффициенттері
көрсетіледі. 701.01.014 жолақта 011, 012, 013 жолақтарда берілген
түзетулерді ескере отырып жер ... ... ... ... ... ... ... 340- бабына сай ағымдағы салық
есептілігі кезеңіне ағымдағы төлемдердің төлеуге ... ... ... ... Соңғы, яғни 701.01.016 ... жер ... ... ... ... ... ... тарау: Бюджеттің кіріс бөлігін қалыптастырудағы жер салығының
алатын орны мен жетілдіру жолдары.
Жер салығының қазіргі кездегі маңыздылығы
Кәсіпорындардың, компаниялардың қызметінің тиімділігі мен ... ... ... ... ... ... ... тиімді
қызмет етуін қамтамасыз ету махсатында меншік қатынастары мен түрлерін
қайта құруға ... ... ... болады. Бұл меншік объектілерін
жекешелендірудің негізгі себебі.
Жекешелендірудің негізгі белгісі ретінде келесілер қолданылады:
- меншік ... ... ... өтуі ... сектор) немесе
мемлекеттік меншіктің жекеге ауысуы.
- мемлекеттік кәсіпорынға мүлікке иелік құқығын ... ... ... ... жекелікке сату
- активтердің бір бөлігін сату.
«Жекшелендіру » термині нақты елдердің ресми ... ... ... ол, ... ... ... жоғарыда айтылған
мағыналар шеңберінен шықпайды. Мысалы: ... ... ... ... ... ... ... қағаз шығаруды айтса, Англияда
«жекешелендіру» кәсіпорын капиталында мемлекеттің ... 50 % - ға ... ... Ал ... ... Малаизия және тағы басқа) елдерде
«жекешелендіру» мемлекеттің активтердегі өз ... ... да жүре ... ... ... ... ... жеке, акционерлік, кооперативтік, аралас және басқа да
меншік түрлеріне ауысуын ... ... ... ... жағдайдағы
объективті шарттар жерге деген меншіктің ... және ... ... ... Осы ... заманғы тенденцияларды
«жекешелендірудің» кең трактатталуы ... ... ... ... анаықтамасы, «жекешелендіру» - ол тауарлармен
қызметтерді өндіру үшін ... ... ... жеке фирмаларға беру,
қаржы ... ... ... ... отырып өндірістік ... жеке ... ... ... ... ... да ұқсас анықтамалар
сияқты жекешелендіру туралы ережелерге қосымша ретінде бола алады. Істің
мәнінде жекешелендіру ... ... ... ... ... ... ... шектеулерді ала отыра, мемлекеттің жеке
тұлғаларға мүлікке деген иелік құқықтарын сатуды әрі ... ... ... ... ... ... ... экономиканы мемлекетсіздендіру
құралы болып табылады.
Әлемдік тәжірибеге үңілсек жерді жекешелендіру ... ... ... ... ... атап ... ... үкімен шығындарының қысқаруы, бюджет түсімдерінің артуы, ішкі
және сыртқы қарыздардың ... ... ... ... ... ... қозғалыстарының бәсеңдеуі, саяси мақсаттарда ұсақ
иегерлердің кең ... ... ... ... ... үшін көп ... экономиканы дамыту, жаңа
қоғамдық құрылыс – кең орташа таптың әлеуметтік базасының бой ... ... ... ... – ақ ... ... ... жеке экономикалық
белсенділікті тірілтуге мүмкіндік беретін жекешелендіруден түсетін табыстың
есебінің табыс салығын төмендету мүмкіндігі туады. ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарды қаржыландыруға кететін
шығындардан босауы мүмкін. Бюджет дефицитін жабуға пайдаланумен қатар ... – ақ ... ... ... түсімдер көзі болатын, мемлекет
капиталын неғұрлым пайдалы салаларға диверсификациялауға бағытталуы мүмкін.
Жалпы шет ел ... ... ... ... ... олардың көмегімен бір қатар қаржылық мәселелерді
шешуге мүмкіндік бар екенін көрсетеді.
Жерге мемлекеттік меншік ... ... ... ... ... ... ... жағдайларды болдырмайтын бюджет
дефицитін жабу сиақты бағдарламаларды қаржыландырудың ... ... ... ... ... ... жекешелендіру мен олардың ... ... ... ... дивиденттер түріндегі түсімдер ұлғаюы
мүмкін. Шығынды кәсіпорындарда жекешелендіру бюджет шығындарының қысқаруына
тікелей әсер ... Өз ... ... ... ... ұлғаюы
өндіріске қаржылық шектеу қысымының төмендеуіне алып ... ... алу ... ... саясат құралдарды
басқаруға мүмкіндік туады.
Қазахстан Республикасында 4000 жуық ... ауыл ... ... шаруашылық өнімдерді өңдеу бойынша ... бар. ... ... да, жер ... ... мүшелері арасында
бөлінеді.
Ауыл шаруашылық және агросервис ... ... ... ... жеке ... ауыл шаруашылық өндірушілерге
осы бағдарлама ... ... Бұл ... ... ... инфляцияны ескере отырып ... Ал ... ... жеке ... ... бағдарламасы бойынша
сатылады.
Мемлекеттік меншікті иеленушілер мен билеушілердің ауысуының зор
мағынасында жерге ... ... ... жекеге көшуі өзінен өзі
тиімді нарық экономикасы мәселелерін түбегейлі шешпейді. Жаңа меншік иелері
өндірісті ұйымдастыруы, оны ... ... ... ... Олай
болмаған жағдайда меншік түрін ауыстыру жақсы нәтиже бермейді.
Бұдан басқа жерге салық салудың құрылуының мәселелі ... ... жер ... ... ... ... ... Осылай, ресми
көзқараста қаулы, ол республикалық деңгейде реттеуді ... ... ... ... ... тоқтап қалуының салдарынан шығарылған
уақытша нормативті акт болып ... ... ... пн жер ... келешек- бірлдестік десе
болады. Қозғалмайтын мүліке салық – ол ... ... ... ... ... ... ұзақ уақыт ішінде енгізіліп, 3 мүлік
салығын: кәсіпорындар мүлігіне, жерге және жеке тұлғалар мүлігіне ... ... салу ... ... ... онда ... және
онымен тығыз байланысқан құрылыстар, ғимараттар, құрылғылардан тұратын
бірыңғай кеше болуы тиіс. Бұл – ... ал база ... құн ... ... едәуір төмен болады. Бірақ жылжымайтын мүлік салығы жұмыс істеп
кету үшін әлі көп ... ... ... ... айтсақ, жер кадастрлері, мүлік
иелерінің кадастрлері. Қозғалмайтын мүлікті бағалаудың жеткілікті жүйесі
болуы қажет.
1999 тым ... 2000 ... ... бұл салық Атырау облысында
пайдаланып, одан әрі оның базасы кеңейтіледі ... үміт ... еді. ... ... ... ... ... өзгертулер енгізу туралы ұсыныс.
Өндірістік емес төлемдер бөлімі жер салығы мен жалдық ақы ... ... ... бағытталған ұсынысты береді.
Бүгінгі таңда осы салық ... ... ... кері ... ... бірқатар объективті себептер бар:
Қазахстан Республикасының Үкіметінің 08.05.1996 ж. №576 Жарлығына ... №566) ... ... ... ... базарлар,
автотұрақтар және май құю станцияларына жалдық ақыны алумен қиындықтар
туды. ... ... жер ... ... ... өз уақытында жер
учаскелерін пайдалану үшін жалдық келісімге өзгерістер енгізбеген соң ... ... өз ... ... ... сомасына өзгерістер
енгізуге аталған комитетке жүгінген жоқ. ... ... ... ... жер ... ... ... типтік жалдық келісімге өзгерістер
енгізу туралы хабарламаның жаңа нысанын жасап шығарды. Бұл ... ... жер ... ... жалдық келісім шарттың
мерзімін егер келіссе ұзартуға, егер келіспесе бұзуға келуі үшін 10 күндік
мерзім ... ... ... көрсетілген мерзімде келмесе, онда бұл факт
бойынша келісті деп ... ... шыға келе біз № 34 ... сәйкес өзгертулер
енгізу қажет екенін және оларды енгізуді сұраймыз.
Осыған қоса біз салық төлеушілердің ... ... ... ... ... ... ... кеңейтуді сұраймыз:
1. комерциялық соның ішінде базарлар территориясында ;
2. ... ... ... ... ... жерлерде, жолдарда;
3. айыпұлдық;
4. ведмостволық, соның ішінде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... мен жер иелерінің территориялар бойынша
бекітілуін ... ... жер ... ... ... ... ... шарадан болатын тиімділіктің артуы үшін ... ... ... комитеті жер ресурстар жөніндегі ... ... ... базасына және әр жер салығын төлеуші туралы толық ақпарат алуға
мүмкіндік ... ... жүйе ... ... қажет, ол өз
кезегінде бекітілген сомалардан толық түсуінің кепілі бола алады.
Жерге иелік құқығын куәландыратын ... ... ... ... ... кезінде салық төлеушілерді уақытында есепке алу мен салық
түсімдерінің толықтығын бақлау мақсатында ... ... ... ... ... берілген құжатты беру үшін нұсқасын жіберу қажет. ... ... ҚР ... ... ... ... тәртібі бар. Осылайша жер мониторингі ҚР Министрлер
Кабинетінің 1993 жылғы 20 тамыздағы №661 қаулысының негізінде ... ... ... ... ... ... жерге меншік түріне
байланыссыз барлық жер қоры табылады. Жерлердің ... ... ... ... ... ... ... космос агенттігінің
және басқада ... ... мен ... ... жер ... қамтамасыз етеді.
Жер қорының жағдайын бақылау бойынша ... ... ... ... ... ... бойынша жарияланады да, облыстық,
Астана, Алматы қалалық жер ресурстарын басқару, жер ресурстары және ... ... ... ... ақпарат жинау
жүйелерінң орындарына жіберіледі.
Жер қорының жағдайын бағалаудың ... ... ... ... ... және ... ... басқару органдарына және
Мемлекеттік жер ... ... ... ... ... байланысты айта кететіні жерге салық салуды дамыту жолындағы оң
фактор болып жер ... ... және ... қорғау табылады. Бұл
шаралар салық органдарына салық төлеушілердің төлемдерін болжау мен ... ... ... ... ... ... бөлігі ретінде қорғауға, жерлерді
рационалды пайдалануға, ауыл ... және ... ... жерлерді негізсіз алуға, сонымен қатар топырақтың ... ... ... ұйымдастырушылық, экономикалық,
технологиялық және басқа да шаралардан тұратын ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіз технологияларын және орман
мелиоративті ... ... ... ... ... ... ... да шаруашылық қызметтің ... ... ... ... және ... ... ... қалпына келтіру мен
ақсартуды қамтамасыз ету;
3. Оптималды жер пайдаланудың экологиялық нормативтерін ... ауыл ... ... ... химиялық және
радиоактивті заттармен, өндірістік қалдықтармен, сулармен ... көп ... ... ... ұшыраған жерлерде қалпына
келтіру мүмкін болмаған жағдайда Қазақстан ... ... ... жерлердің консервациясы қарастырылады.
3.2 Жер салығының жергілікті бюджеттегі үлесін талдау
(Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданының салық комитеті ... ... ... қарастыратынымыз жер салығының мемлекеттік және жергілікті
бюджеттерді қалыптастыруда қандай рөл атқарып, осы ... ... ... ... ... жылдар арасындағы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік
бюджетінің құрылымы*.
| |2001 ... ... |2004 |2005 жыл |
| | | |жыл |жыл | ... ... |100 |100 |100 |100 |100 ... түсімдер |73,0 |82,9 |87,5 |85,2 |90,7 ... ... |19,7 |16,6 |31,2 |26,6 |26,3 ... |28,8 |27,0 |22,0 |25,2 |25,5 ... |8,2 |5,7 |3,7 |3,4 |3,5 ... ... |20,2 |10,7 |9,7 |10,8 |10,6 ... ... |... |21,3 |18,9 |19,5 |17,9 ... ... |6,4 |4,6 |2,8 |3,3 |3,3 ... ... |2,4 |1,4 |1,1 |0,9 |1,8 ... ... |3,9 |3,6 |3,5 |4,1 |4,7 ... табыстар | | | | | ... да ... |10,3 |9,0 |7,1 |6,2 |6,4 ... емес |5,7 |6,7 |6,5 |9,7 |7,5 ... | | | | | ... |21,2 |9,0 |4,1 |3,4 |0,5 ... | | | | | ... табыстар | | | | | ... ... |0,1 |0,7 |0,5 |0,0 |0,0 ... | | | | | ... ... жабу |0,0 |0,7 |1,4 |1,7 |1,3 ... жабуды |100 |100 |100 |100 |100 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... |8,6 |6,2 |5,8 |6,7 |5,3 ... | | | | | ... |5,2 |3,6 |3,4 |4,3 |3,7 ... ... |8,2 |6,9 |7,9 |8,5 |9,0 ... ... | | | | | ... беру |21,5 |16,8 |14,1 |14,0 |16,3 ... ... |10,3 |9,6 |9,0 |8,2 |8,6 ... ... |7,8 |34,0 |28,4 |24,6 |27,3 ... ... |3,2 |2,6 |2,9 |2,4 |2,9 ... мен ... | | | | | ... | | | | | ... үй- |1,7 |1,3 |3,7 |4,0 |2,5 ... | | | | | ... | | | | | ... ... |0,3 |... |... |0,7 |0,7 ... | | | | | ... су, ... |3,1 |1,5 |1,9 |3,0 |2,8 ... ... аң| | | | | ... табиғатты | | | | | ... | | | | | ... ... тау кен |1,7 |0,6 |1,2 |0,6 |0,2 ... ... | | | | | ... | | | | | ... пен ... |0,1 |2,7 |6,3 |5,8 |3,4 ... |8,2 |5,6 |5,2 |7,8 |6,1 ... топқа |13,3 |... |... |... |... ... ... | | | | | ... өтеу |0,0 |4,2 |5,9 |5,0 |5,3 ... ... |... |... |... |... |1,6 ... беру |6,8 |4,5 |4,3 |4,3 |4,3 ... көзі: Қазахстан Республикасының ... ... ... ... – талдама жинағы, ... ... ЖШС, 2005, 402-403 ... кестеде көріп отырғанымыздай барлық жылдарда да салықтық түсімдер
басым, басқалай ... да ... емес еді. ... кез ... ... ... ... негізінен салықтық түсімдер құрайтынын біз алдағы
тарулардан білеміз. Атап өтсек 2001 жылы -73,0, 2002 жылы -82,9, 2003 ... 87,5, 2004- 85,2, ал 2005 ... 90,7% ... ... түсімдердің ішінде жер салығының үлесі де едәуір маңызды,
яғни жер ... да ... ... ... ... ие ... жер салығы бюджет құрылысында өсу қарқынында ... ... ... ... бірақ соңғы жылдары жер ... ... ... және тағы да ... ... әсерінен жер
салығы қайтадан өз орнын ала ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттің барлық түсімдеріндегі үлесін
талдап кетсек, ол келесідей: 2001 жылы – 2,4% қазірше ең ... ... жылы – 1,4% , 2003 жылы – 1,1%, 2004 жылы – 0,9 %, ал 2005 жылы ... ... асып ... яғни 1,8 %-ды құраған.
Кестеге қарап отырып жер салығы бойынша түсімдер, салықтардың ... ... ... ... ... тең ... ... көреміз.
Төмендегі суретте диаграмма ретінде анықтылық үшін *2005 жылғы Мемлекеттік
бюджеттің түсімдерінің құрылысы берілген.
-----------------
Мәліметтер көзі: ... ... ... ... Қазахстан: Ақпараттық – талдама жинағы, Алматы ... ... 2005, 403 ... ... да ... түсімдердің басымдлығы байқалады. Келесі
бір қарастыратынымыз ол Қазахстан Республикасы ... ... ... ... өзін. Бұл кестеде де ... ... ... ... ... 2001-2005 жылдар аралығындағы мемлекеттік
бюджет*.
| |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 ... |жыл |жыл |жыл |жыл | ... ... |309547 |398592 |598746 |746612 |753948 ... ... |215620 |330267 |524058 |635792 |683936 ... ... ... |38271 |54759 |163529 |169048 |179724 ... |81007 |89030 |115159 |159913 |174650 ... |18853 |18956 |19285 |21830 |24188 ... ... |30127 |35329 |51016 |68574 |72300 ... салығы |14625 |15210 |14763 |20944 |22514 ... ... |5013 |4644 |5506 |5454 |5288 ... ... |... |74163 |99082 |124284 |122116 ... емес ... |18926 |26896 |38602 |72505 |56912 ... операциясынан |69548 |35787 |24379 |25363 |3558 ... ... | | | | | ... ... ... |5453 |2629 |3196 |2331 |2830 ... қарызды өтеу |- |3013 |8511 |12719 |9542 ... ... ... |377397 |468423 |602024 |759610 |721410 ... шығын | | | | | ... ... |31677 |28855 |35114 |50772 |37954 ... |18932 |17198 |20379 |32481 |27002 ... тәртіп |31133 |32507 |47738 |64319 |64908 ... беру |69462 |78491 |84668 |106419 |117820 ... ... |26024 |44825 |54323 |62323 |61930 ... ... |53618 |159065 |171065 |186715 |196754 ... саласында |11770 |12237 |17487 |18076 |21228 ... ... | | | | | ... |4325 |6012 |22106 |30454 |18056 ... | | | | | ... ... ... |463 |... |... |5500 |4696 ... су, ... |6944 |11441 |23168 |20520 ... | | | | | ... – кен ... |1920 |2867 |7191 |4771 |1418 ... ... | | | | | ... пен байланыс |225 |12865 |37804 |44212 |24646 ... ... |24572 |26118 |31325 |59042 |43958 ... | | | | | ... емес ... |72352 |... |... |... |... ... өтеу |... |19442 |35541 |37764 |37972 ... ... |... |... |... |... |11392 ... ... ... |24965 |20997 |25842 |33594 |31166 ... |-67850 |-69831 |-3278 |-12998 |32528 ... | | | | | ... ... Республикасының статистика Агенттігінің жыл сайынғы
есебінен алынған, Алматы: ҚР статистика жөніндегі ... 2005,377 ... ... ... ... бюджеттің кіріс бөлігі негізінен,
2005 жылдың бірінші жарты жылдығын ... оның ... ... ... ... Мұны шығындардың көп болуымен түсіндіруге болады, яғни ... көп ... ... ... да ... емес түсімдердің
жетіспеушілігі көрініп тұр.
Ал егер мемлекеттік бюджетті Жалпы Ішкі Өнімгге қатысты пайыздармен
алатын ... онда ... ... ... ЖІӨ - ге ... 23,0-
22,6% - құраған. Осы жерде салықтық түсімдер 20,2-20,5% аралығын көрсетіп,
жер салығының үлесі 0,3-0,2 % ... ... ... үшін айта ... алып ... ... ... шығындар 23,2-23,4 % құрап,
бәрібір де табыстардан асып түскенін көрсетеді.
Енді Еңбекшіқазақ ... ... ... ... былтырғы және осы жылдың
ақпан айының он ... ... ... жер ... және ... да
салықтар бойынша түсімдердің жоспарын, нақты түсуін, ауытқуын қарастырып
көрейік.
7-кесте.
Жер салығының жергілікті бюджетке ... ... ... ... |қаңтар, |14.02.05 |% ... |
| | ... ... | | |
| | ... ... | | |
|1 ... табыс |284546,0 |197425,8 |69,4 |-87120,2 |
| ... МБ ... |79822,6 |58,1 ... |
| ... ЖБ ... ... |79,9 ... |
|104301 |А.ш.мақсаттағы |590,0 |21,7 |3,7 |-568,3 |
| ... ж.с. | | | | ... ... мекендерден |1900,0 |950,8 |50,0 |-949,2 |
| |жер ... | | | | ... ... |570,0 |185,6 |32,6 |-384,4 |
| ... ж.с | | | | ... ... ... ... ... салық комитетінің есеп
беруінен алынған.
Жоғарыдығы кестеде көріп ... 2002 ... ... ... түсімдердің нақты бюджетке түсу көрсеткіштері мәз емес, оның
себебі жылдың ... ... ... ... әлі ұзақтығы деп
ойлаймыз. Егер талдай келсек жалпы табыстардың екі айға ... мың ... ал ... ... ... ... 197425,8 мың ... жоспар 69,4 % - ға орындалып – ауытқуы – 87120,2 ... ... ... ... ішінде Мемлекеттік бюджетке 137449,0 мың теңгенің 79822,6 ... ... – 57626,4 мың ... яғни 58,1% - ы ... Ал ... 147097,0 мың ... 117603,3 мың ... (ауытқуы 29493,7 мың
теңге), яғни 79,9 %- ы ... Бұл ... ... біз жер салығының барлық
түсімдері толығымен жергілікті бюджетке түсетінін білеміз, ол түсімдердің
ішінде жоспарлануы 3060,0 мың ... ... ал ... ... 1158,1 ... (ауытқуы – 1901,9 мың теңге), яғни 37,8 %. Ал жалпы жергілікті бюджет
түсімдерінің ішіндегі үлесі жоспары- 2,0 %, нақты түсімдер – 0,9 % ды ... ... тек екі ... ғана ... ... керек. Өйткені
жер салығын төлеу мерзімі жеке тұлғаларға ағымдағы жылдың 1 ... ... ... ... ... 20 ақпан, 20 наурыз, 20 ... ... ... болды.
Заңды тұлғалардан алынатын жер салығы
түсімдерінің динамикасы
2004 жыл 2005 ... ... ... ... бойынша салық комитетінің 2004-2005
жылдардағы жер салығы бойынша есебі.
Бұл диаграммада 2004-2005 жылдардағы Еңбекшіқазақ ауданы бойынша түскен ... ... ... Онда 2 жыл ... ... айында –
906,9;1101,2, ақпан – 2010,6;1304,9, наурыз – 1503,4;3050,7, сәуір ... ... - ... ... - ... ...
2360,2;4230,8, тамыз – 4703;6507,9, қыркүйек – 6540,6;7414,1, қазан –
8201,0;7805,5, қараша – ... ... 4205,7 ... көрсеткіштер қарқыны негізінен өсімді көрсетеді. Оны біз салық
төлеушілердің салықты төлеу ... ... ... ... ... ... ... алынатын жер салығын Еңбекшіқазақ ауданы бойынша
үлесіне келетін болсақ, ол жергілікті бюджетте ... ... ие ... отыр.
Айта кетсек «Фудмастер асептик» ААҚ, «ДСУ-13» ААҚ, «Асфальтобетон» ЖАҚ және
тағы да басқа заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ... төлеп, бюджет түсімдердің қомақты ... ... ... ... комитетінің 2005 жылғы қаңтар, ақпан ... ... ... елді ... тыс орналасқан өнеркәсіп жерлеріне
алынатын жер салығының ... ... ... теңге болса, оның жартысына дерлігін яғни 80,1 мың теңгесін «ДСУ-13»
ААҚ аударған, ... елді ... ... ... ... жер ... ... түсімінің 950,8 мың теңгенің 320,2
мың теңгесін ... ... ААҚ және ... ЖАҚ ағымдағы
төлемдердің төрттен бір ... ... ... ... ... (7-
кестедегі көрсеткіштерге қараңыз). Жоғарыда айтылғандардан бір ұғатынымыз,
ол заңды тұлғалар аз болғанымен, яғни ... ... 617-ге жуық ... ... ... ... кірісін қалыптастыруда үлкен рөлге ие
болып отыр. Бірақ біз жеке тұлғалардан ... ... де ... ... ... ұмытпауымыз керек.
Төменде 2005 жылдың 1 қаңтарына республикалық және ... ... ... ... ... Енді оларды талдап
көрелік, республикалық бюджетке 565,3 млрд. теңге ... бұл 2004 ... ... жоғары (1.01.2002 ж- 490млрд. теңге).
2004 жылмен салыстырғанда несиелеуді алғаннан кейінгі шығындар 10,7%-
ға өскен (1.01.2002- 502,5 млрд.теңге) 1.01.2005- ке – 556,1 ... ... ... ... ... ... 9,2 млрд. теңге
профицитпен орындалды.
Осы кезеңге ҚР жергілікті бюджетіне ... 385,6 ... ... ... 393,8 ... теңгені құрады. Ол 2004 жылға қарағанада 2,2% ... -ға аз. ... ... ... ... бюджет 8,2 млрд.
теңге дефицитпен орындалды.
1.01.2006 жылға жергілікті және ... ... ... ... төменде көрсетілген.
| ... ... ... ... ... ... ... |01.01.06-к|%-бен |Кассалық |
| |-ке ... ... ... |
| ...... |дың |
| ... |бекітілген|н. теңге | ... |, млн. | ... | | ... |
| ... | ... | | ... |
| | | ... | | ... |
| 1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
| ... |565275 |100,0 |107,6 |385604 |100,0 |101,9 |
| ... |89,5 |108,6 |302331 |78,4 |103,3 |
| ... |456219 |90,2 |109,9 |294558 |97,4 |103,3 |
| | | | | | | ... | | | | | | |
| ... емес |43539 |8,6 |101,4 |4223 |1,4 |92,9 ... | | | | | | |
| ... |5944 |1,2 |77,5 |3550 |1,2 |95,8 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ресми |49065 |8,7 |100,0 |76372 |19,8 |102,3 ... | | | | | | ... ... |10508 |1,8 |98,0 |6901 |1,8 |62,3 ... |556098 |100,0 |91,8 |393818 |100,0 |97,1 ... |529122 |95,1 |92,4 |384815 |97,7 |98,1 ... |32539 |6,1 |97,2 |12597 |3,3 |98,2 ... | | | | | | ... |30896 |5,8 |89,1 |6813 |1,8 |100,7 ... ... |61092 |11,6 |99,7 |16618 |4,3 |99,0 ... беру |16447 |3,1 |99,1 |104687 |27,2 |98,7 ... ... |12018 |2,3 |99,8 |59102 |15,4 |98,9 ... ... |165278 |31,2 |97,3 |36026 |9,4 |97,0 ... |- |- |- |24513 |6,4 |89,8 ... | | | | | | ... спорт |8143 |1,5 |99,9 |14688 |3,8 |97,4 ... | | | | | | ... ... |6828 |1,3 |85,7 |- |- |- ... | | | | | | ... су, |24257 |4,6 |82,7 |3604 |0,9 |87,9 ... | | | | | | ... |3243 |0,6 |77,3 |1288 |0,3 |96,7 ... | | | | | | ... пен |33177 |6,3 |63,6 |16378 |4,2 |96,3 ... | | | | | | ... |12031 |2,3 |86,7 |38512 |10,0 |100,7 ... өтеу |38221 |7,2 |87,1 |903 |0,2 |97,7 ... |84952 |16,1 |99,4 |49086 |12,8 |100,0 ... | | | | | | ... |26976 |4,9 |81,7 |9003 |2,3 |68,9 ... |9177 | | |-8214 | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |-4293 | | |11486 | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... ... статистика агенттігінң жыл
сайынғы ... ... ... ҚР ... ... ... ... беттер.
Есепті кезеңде республикалық бюджеттің түсімдерінің 89,5 % - ын ... ... ... – 90,2% ... -ын ... ... құрады. Шығындық бөлігіне келетін болсақ
негізгі үлес ... ... ... оның ... ... – 81,9% және жалпы мемлекеттік қызметтер- 23,5%. ... ... бұл ... бойынша шығындар 3,2% және 10,9%-ға өскен.
2005 жылдың 1 қаңтарына жергілікті бюджет ... ... ... ... ... 97,4%), ресми трансферттер- 19,8% құрады.
Жергілікті бюджеттің ... ... ... 12,8%- ... 55,7% - ... ... оның ішінде білім беру-48,8%,
әлеуметтік қамсыздандыру -16,8%, денсаулық сақтау- 27,5% ... ... 2004 ... ... ... ... салығын өндіріп алудың жетілдіру жолдары
Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... ... шектелген, ... ... ... ... аз ... ауыл шаруашылық өндірісі сондай-ақ қатысы
жағынан нашар ... де ... ... келе бұл ... шектеулілігі ) маңызды рөлді атқаруда өйткені ... ... ... ... ауыл ... ... ауданы
қысқаруда.
Адам қолымен өңделетін жерлерге аз тер төгілген жоқ; олар үзіліссіз
қызмет істеуде және қалыпты ... ... ... ... ... Басқа өндіріс құралдарынан ерекшелігі жер физикалық ... ... Оны ... ... ... тек ... ... орай, бұл болып келді, ал қазіргі ... ... ... ұшыраған геосаяси және ... ... ... жер ... мен ... құрылысына өз әсерін
тигізеді.
Жерге салық салудың категориялары мен ... ... үшін ... өзі ... ... орын ... ... алу
қажет.
Зиянды заттардың, микроағзалардың және басқа да топыраққа ... ... ... ... нормативтері топырақтың
жағдайын адамдардың денсаулығы мен қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... ... дамуы бойынша бағдарламаларды жасау кезінде еске ... ... ... және орта ... ... ... ... бірыңғай кадастрлері жоқ, өйткені сапалық,
сандық сипаты ... ... емес және ... ... ... ... есебі әрқайсысына бөлек ... жер, су, ... ... ... ... бар. Тағы ... қазбалар, ерекше қорғалатын объектер есебі де ... ... ... ... ... органдары жүргізген
тексерулер нәтижесі бойынша салық инспекциясы органдары мен салық ... ... ... ... болғанда бұл таластар салық
қызметі мен салық инспекциясының жоғары ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Қаржы
Министрлігі ... ал егер олар шеше ... онда іс ... ... ... беріледі.
ҚР ІІМ органдары мемлекеттік салық ... өз ... ... ... ... көрсетуі керек, өз міндетін орындауын күшпен
қарсылық білдірген ... ... ... ... іске ... қажет.
Жер салығы бойынша тексерулердің нәтижелері. ... мен ... ... ... ... ... ... «Қазақстанның орталық билік органдары табысты ... ... ... ... ... ... көңіл бөлмей
отыр» дейді. Салық салудағы ... ... ... ... жоқ ... ... ... Салық Комитетіндегі
өзгерістердің қандай салдары болатынын білудің ... ... ... ... ... ... ... әр салық түрінің болжамының жалпы сомасының базалық сандары
былтырғы жылдың ... ... ... қатысымен анықталады, яғни
былтырғы жылдың табыстары нақты көріністегі ЖІӨ өсуі мен ... ... ... ... ... ... ... тәжірбиесі социалистік экономикасын бастау алады.
Қаржы орагандары бюджетке түсетін төлемдердің өз ... ... ... ... жүргізу керек болатын, нақты
түсімдердің жоспарға сай ... әр ай ... ... болған ауытқулар
себебін анықтау керек. Бірақ та мұндай толық және ... ... ... салықтардың өз уақытында бюджет ... ... ... болуының кері әсері сияқты
органдарынан ... ... ... ... ... болжаудан басқа, өз еріктерімен атқаруда.
Облыстық, қалалық, ... ... ... ... ... органдары айналысады. Түсімдерді экономикалық талдау мен болжау
бөлімнің функционалдық міндеттеріне ... ... ... ... және табыстардың жылодық
түсімін ... ... ... ... ... ... ... ұлғайту бойынша ұсыныстарды дайындау.
Жергілікті жерлердегі салық комитеттері қаржы органдарына қарағанда
салық ... ... ... ... ... түсімдерін үзіліссіз
талдайды, ... ... ... ... салынатын
тұлғалар ... ... ... жүргізеді, бір сөзбен
айтқанда салық ... ... яғни ... ... ... барлық іс - әрекеттердің кешенін орындайды.
Бақылау кезінде дәстүрлі экономикалық ... ... ... ... ... ... ранжирлеу,
факторлық талдау, ... ... ... ... ... орындалмауы немесе
асып кетуі, болжау ... ... ... ... ... жоқтығының және болжау кезінде
салық ... ... ... ... іс-әрекетінің куәсі
болады.
Бюджетке түсетін түсімдердің көлемін ... ... ... ... саты – ... бес ... аймақ экономикасының жағдайының талдауы;
2 саты – салықтар түрлері ... ... ... контингентінің
есебі;
3 саты – қаржы органдарымен келсімге келу.
Ұсынылып отырған ... ... ... ... реформалардың
аймақтарда қаншалықты терең және дұрыс екенін көрсетеді.
Жер пайдаланушылыр мен жер иеленушілерге салық ... ... ... ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаевтың 2001 жылы қолдағы бар ... ...... ... ... ... ұзақ ... келешекке
бағытталған шешуді бюджет реформаларын жүргізу қажеттілігіне ... ... Бұл ... жерге салық салу азаматтардың бөлу механизмінде
саналы түрде қатысу ... ... және ... ... ... ... ... болып, патриоттық міндетке айналады» -
деп айтқандай ... біз ... ... жер ... ... ... шегінде, олардың 2030
Бағдарламасымен сәйкес ... да айта кету ... ... ... ... ... бастап біздің жоспарларымыз ұзақ мерзімді
келешектегі істерге сай ... ... ... осы ... жер ... ... ... және салық салу қажет.
Біз қарастырып отырған жерге салық салу мен оны ... ... жүйе – ... жер ... және ... да ... 2030 ... келешекке мызғымас негіз құрайды деп ойлаймыз.
Қорытынды
Мемлекет ... ... ... әсер ету ... ... ... ... салықтардың рөлі ... Кез – ... ... ... ... ... саясатын
мемлекеттің өз мүдделеріне пайдалануды болжайды. ... және ... ... ... ... жалпылама ... ... ... және ... ... ... ... экономикасының қалыптасуы жағдайында
кәсіптерлік ... ... әсер ... ... ... қалыптасуы неғұрлым маңызды мәнге ие болып ... ... ... ... субъектілердің өзара
экономикалық қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... үйлестіруді қамтамасыз ететін
кәсіпкерлер қызметін ... ... ... өте ... ... ... ... оның ішінде жер
реформасында, экономикалық дағдарыстардың созылуына, халықтың ... ... орай ҚР ... жер ... ... әдістерімен жер салығын
реттеу мәселелерін жиынтық реттеу алда тұрған мәселелердің бірі.
Бұл ... біз ... ... ... жер ... көршілес елдер тәжірибесін және ҚР жер ... ... ... келе жер ... ... ... ұсынамыз.
Қорыта келе, кез-келген мемлекет салықтар саласында фискалдық
саясаттың барлық ... ... ... ие ... ... ... ... кезеңінің әсерінен болған қиыншылықтармен
күресуді қамтамасыз ететін ... ... ие. Тек істі біле ... ... ... мен экономикасының тұрақтануы ... ... ... ... ... беретін қолда бар құралды
тиімді пайдалану ... ҚР ... ... енді тек ... жатқан күрделі жаңартулардың келешегі бар деп ... ғана ... ... ... ... мәселе бара бара саяси және
әлеуметтік сипатқа ие болып ... Оның ... әрі ... ... тек ... мәселелерді шешумен ғана байланысты емес,
сондай-ақ азаматтық әлемді ... де, ... ... ... тәуелсіздіктің мығымдылығы және халықтың, ... ... ... ... жақсарту да салық саясатымен тығыз байланысты.
Салықтық реттеу жүргізген ... ... ... ... ... басқару жүйесін құру табылады. Жоғарыда айтылып
кеткеннен келесідей ... ... ... жер ... ... ... тұр, ал ... нәрсенің барлығы
неғұрлым басым бейресми түрде немесе жедел ... ... ... Жер ... ... ... уақытша тәртіпті
орнатумен, Н.Ә.Назарбаев ... ... ... жағдайды өз
мәнінде жақсартудың шаралары бар.
Осындай ережелер мен нұсқаулардың ... ... ... анық ... ... ... қарастыру мүмкіндігі
пайда болады. ҚР заңды ... ... жиі ... ... Бұл ... заңның тексттерін азаматтармен
заңды тұлғаларға қиын ... ... Осы ... ... ... жеке және жалпы сипаттағы ... ... ... ... ... салық салуға қатысты ... әлі ... ... Олар ... ... ... ие, ана немесе мына топтың жеңісі ҚР заңдылықтардың,
соның ішінде ... де ... ... дамығанының көрінісі болады.
ҚР егер жер салығының ... ... жер ... енгізсе онда,
жер қорларының жағдайын бағалау ... ... ... ... ... ... және аймақтық ... ... және жер ... ... ... жағымсыз процестердің ... жою және ... үшін ... қолдануға берілетін баяндамалар, ұсыныстар
болжамы жасалады.
Сонымен ... ... жер ... енгізу механизмі бір
уақытта ірі ақша ... ... енуі ... ... ... ... айта кету ... Бұл шаралар салық
қызметіне ... ... ... ... мен ... тиісті қаражатты
неғұрлым анық болжауға ... ... ... айтылғандарды ескере
келе және ауыл шаруашылық кәсіпорындардың жер пайдаланумен байланысты
мәселелердің ... ... үшін ҚР ... жер ... ... ие, олар ... жер пайдаланушылар арасында бөлінеді және
ауыл шаруашылық топырақтардың ... ... ... ... ... ... ... жер салығының жергілікті бюджетті
қадыптастырудағы ... ... ... ... ... ... ... оның ішінде жер салығының пайда болуын, дамуын және шет
мемлекеттермен байланысты қарастырдық, яғни біз ... ... ... ... бар көрші Ресей Федерациясының ... ... Ал ... ... біз жер ... оның ... ... салынатын жер салығының қазіргі кездегі Қазақстан
Республикасындағы жағдайын, оның ... ... ... ... ... Үшінші тарауда жер салығының жергілікті және мемлекеттік бюджет
құрылысында нақты ... ... оның ... ... және жер
салығын жетілдіру жолдарын айттық . Қорыта айтқанда РФ және ... ... оң ... ... және ... тарихи
ерекшеліктерді ескере отырып ... ... ... ... ... ... ие ... құқықтық мемлекет болады
деп сенеміз. Ал заңды тұлғалардан ... жер ... аз да ... ... өз ... қоса береді дегім келеді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. «Аль - ... ... 2005 жыл ... ... Л.Д. ... на ... ... Экономическая газета, 1999
жыл №22, 36 ... ... ... - №3, ... 2004 ... Ермекбаева Б.Ж., «Жалпы мемлекеттік салықтар»: Оқу құралы, ... 1997 ... ... ауданы бойынша ... ... ... жер ... бойынша есебі».
6. «Егемен Қазақстан» Газеті, 2004 жыл, 25 қыркүйек (№213).
7. «Екі тілде іс жүргізу»: ......... ...
Қазақстан, 1994 жыл – 224 бет.
8. ... ... 2004-14 ... 3 ... ... П.Л. «Налоги с населения»/Казахстанский Пресс- Клуб/Алматы,
1999 год.
10. Карагузова П.Л. «Налоги: сущность и ... ......... 1994 ... Кашин А.В., Толкушин А.В., Русланова И.Г. и ... ... ... / ... ... для вузов/, Москава – 2002
год.
12. Мельников А.И., ИльясовБ.К., «Финансы»: Алматы ... ... ... М.В., Врублевская О.А., «Налоги и налогооблажение», Санкт
– Петербург: 2000 год.
14. «Советы налогплательщику», Выпуск – 1, Алматы, 2004 год.
15. ... ... ... / Под ... А.А. Смаилова –
Алматы; Агенство по Статистике, 2005 жыл, 588 стр.
16. «Салық және бюджетке төленетін ... да ... ... ... /Салық кодексі*. – Алматы: Юрист, 2005, 230 бет.
17. «Толық экономикалық орысша-қазақша сөздік», Сөздік – Словарь – Алматы,
1999 ... ... Т.А. ... ... - ... ... – 1999
год.
19. Тоқсанбай С.Т. «Русско – казахскии экономический словарь», Алматы,
«Сөздік – Словарь» - 1999 ... ... М. ... ... и ... ... отношений»,
«Издательство» - 1997 год.
21. Омирбаев С.М. ... и ... ... ... ... ... ... М.С. «Толковый финансово – кредитный словарь», Астана –
Елорда, 1999 ... ... ... ... сборник/ Под редакций
А.А.Смаилова – Алматы; Агенство по Статистике, 2002 год, 108 ... ... А.И., ... Н.Е., ... ... ... ... – Алматы: ТОО Баспа, 1998-160 стр.
Жоспар:
Кіріспе ... Жер ... және жер ... ... тәртібі.
1.1.Салық салудың тарихи дамуы ... ... ... мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... салынатын жер салығының ерекшеліктері.
2.1.Салықты төлеушілер, объектісі, мөлшерлемелері ... ... ... мен ... ... ... ... және салық декларациясы ... ... ... ... ... жер ... ... салық салу проблемалары ... ... ... мен төлеуді жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... жолдары 69
Қорытынды ... ... ... ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 74 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Міндеттеменің субъектілері, олардың құқықтары мен міндеттері4 бет
Алдын-ала тергеудің заңдылығын қамтамасыз ету мақсатындағы прокурорлық қадағалауды ұйымдастыру41 бет
Бастауыш сыныптарда үндестік заңдылығын үйретудің жолдары63 бет
Жылу құбылыстары. Конструкциялық элементтер32 бет
Менеджмент - басқарудың жаңа әдісі22 бет
Менеджмент мектебі7 бет
Менеджмент пәні11 бет
"Қазақстан Республикасында жеке табыс салығын құру және алу қағидалары"48 бет
Magic planet қонақ үйіндегі тіркеу тәртібі жане қонақтарды орналастыру22 бет
«АЗИЯ МАГИСТРАЛЬ»-ДЫҢ ҚОСЫЛҒАН ҚҰН САЛЫҒЫНЫҢ ЕСЕБІ32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь