Сыныптан тыс жұмыстарда жасөспірімдердің салауатты өмір салтын қалыптастыру негіздері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Денсаулық салауатты өмір салты түсінігінің негізгі мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
2. Жасөспірімдердің бойында салауаттық өмір салтын қалыптастырудың әдістемелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 15

3. Жасөспірімдердің зиянды әдеттерден сақтандырудың алдын алу шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24

ІV. ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27

V. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29
Курстық жұмыстың өзектілігі: Тәрбиенің негізгі мақсаты – дені сау, ұлттық сана – сезімі, рухани ойлау дәрежесі биік, мәдениетті, ар – ожданы мол, іскер, бойында игі қасиеттер қалыптасқан адам тәрбиелеу. Жалпы оқушылардың өмірінде мектептегі тәрбиенің рөлі зор. Мектептегі басты тұлға ұстаздың міндеті тек білім беру ғана емес, сонымен қатар әрбір оқушының жүрегіне жол тауып, оларды тәлім – тәрбиемен сусындату болып табылады. Бұл тұрғыда тәрбиенің мынадай құралдарын қолданғанымыз жөн: сөз, өнер, ойын, әлеуметтік орта, еңбек құралдары, спорт.
Жаман әдеттерден аулақ болудың жолы – адам баласының өзін-өзі тәрбиелей білуі, өз денсаулығын қорғай білуі, адамдық қасиетін жоғалтпауы. Тәуелсіз мемлекетіміздің тірегі болар жас ұрпақтың дені сау болса ғана шыңдарға қолы жетері, халқына қызмет етері даусыз.
Салауатты өмір салты және спортпен айналысу «Қазақстан - 2030» стратегиялық бағдарламасындағы негізгі басымдықтары болып табылатын, Қазақстанның мемлекеттік саясатының басты бағыттарының бірі.
Тербеле жайқалған көгі бар, мөлдір шалқар көлі бар, айнала қоршаған асу-асу таулары, еркін тыныстар ауасы бар кең жазира дархан даламда өмір сүрген тіршілік атаулының тілегі-бейбіт өмір, еркіндік және денсаулық.
Ақыл сарқылмас дария, ой – тұжырымға, нәтижеге апарар жол, осы ақыл мен ой ұштасып, зерде атты кемел әрекеттерге әкеледі. Адам өмір тәжірибесінде жақсы әдетті үйреніп, жаман әдеттен жиреніп, барлық әрекеттерді таразылап, сәйкесінше қорытынды жасап, зердесіне, санасына нұрлы сәуле құйып, бойын ибалы қасиеттерге байытып отыруы тиіс.
Мәнді де мағыналы өмір сүрудің басты қағидасы – салауатты өмір салтын сақтау. Мықты денсаулық салауаттылықтың негізгі ережелерін ұстанғанда ғана қалыптасады.
Қоғамдағы кез – келген адам мәдениетті болуға ұмтылуы қажет. Ал оқушы – қоғамның белсенді мүшесі, жарқын келешек кепілі. Оқушы мәдениетін тәрбиелей отырып біз жеке тұлға қалыптастырамыз. Жеке тұлғаның мерейінің асқақтауында отбасы және мектептегі тәлім – тәрбиенің маңызы ерекше.
1. Қазақстан Республикасының “Білім туралы” заңы. Алматы 1999ж.
2. Ж.Б.Қоянбаев ., Р.М. Қоянбаев. “Педагогика” Алматы 1998ж.
3. М.Жұмабаев “Педагогика” Алматы 1992ж.
4. И.Л.Подласый “Педагогика” Москва 1999ж.
5. Қ.Қ.Жарықбаев., С.Қ.Қалиев. “Қазақстандағы педагогикалық ой-пікірлер антологиясы” Алматы 1995ж.
6. З.Әбілова “Этнопедагогика” Алматы 1997ж.
7. Қ.Қ.Жарықбаев., С.Қ.Қалиев. “Қазақ тәлім-тәрбиесі” Алматы 1995ж.
8. С.Әбенбаев “Мектептегі тәрбие жұмысының әдістері” Алматы 1999ж.
9. И.Н.Баженова “Педагогикалық ізденіс” Алматы 1990ж.
10. Жаппаров А. Оқушылардың сөйлеу дағдыларын қалыптастыру және мазмұндама жүргізудің әдістемесі. Шымкент, 2002 жыл.
11. Кәтенбаева Б. ІV -ІХ сыныптарда тіл ұстарту. А, 1978 жыл.
12. Айғабылов А. Лексиканы оқытудың кейбір мәселелері. А, 1980 жыл.
13. Арғынов Х. Қазақ тілі методикасы негіздері. А, 1969 жыл. 14. Исабаев А. Фонетиканы оқыту. 1965жыл
15. Оралбаева Н. Жақсылықова К. Орыс тіліндегі мектептерде қазақ тілін окыту әдістемесі. А, Ана тілі, 1996 жыл.
16. Байтұрсынов. Тіл тағлымы. А, Ана тілі, 1992 жыл.
17. Итемирова А.С. Қазақша тіл дамыту сөздігі. А, 2000 жыл.
18. Исабаев Ә. Қазақ тілін оқытудың дидактикалық негіздері. А, 1993 жыл.
19. Құлмағамбетова, Исанова А, Исингарина М, Көккөзова М, Құрманғалиева М, Айтжанова П. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А, Білім. 2000 жыл.
20. Кәтенбаева Б. Етістікті оқытуға байланысты грамматикалық таблица. А, 1980 жыл.
        
        Тақырыбы: Сыныптан тыс жұмыстарда жасөспірімдердің салауатты өмір салтын
қалыптастыру негіздері
ЖОСПАР
КІРІСПЕ
............................................................................
................................... 3
ІІ. НЕГІЗГІ ... ... ... өмір ... түсінігінің негізгі
мәні........................................................................
................................................... 5
2. Жасөспірімдердің бойында салауаттық өмір салтын қалыптастырудың
әдістемелері
............................................................................
.............................. 15
3. Жасөспірімдердің зиянды ... ... ... ... ... 27
V. ... ... ... ... ... ... негізгі мақсаты – дені
сау, ұлттық сана – сезімі, рухани ойлау дәрежесі биік, ... ар ... мол, ... ... игі ... ... адам тәрбиелеу. Жалпы
оқушылардың өмірінде мектептегі тәрбиенің рөлі зор. Мектептегі басты тұлға
ұстаздың міндеті тек ... беру ғана ... ... ... ... оқушының
жүрегіне жол тауып, оларды тәлім – тәрбиемен сусындату болып табылады. ... ... ... құралдарын қолданғанымыз жөн: сөз, өнер, ойын,
әлеуметтік орта, еңбек құралдары, спорт.
Жаман әдеттерден аулақ ... жолы – адам ... ... ... өз денсаулығын қорғай білуі, адамдық қасиетін жоғалтпауы.
Тәуелсіз мемлекетіміздің тірегі болар жас ұрпақтың дені сау ... ... қолы ... ... ... ... даусыз.
Салауатты өмір салты және спортпен айналысу «Қазақстан - 2030»
стратегиялық бағдарламасындағы негізгі ... ... ... ... ... ... бағыттарының бірі.  
Тербеле жайқалған көгі бар, мөлдір ... көлі бар, ... ... ... ... тыныстар ауасы бар кең жазира дархан
даламда өмір сүрген тіршілік атаулының тілегі-бейбіт өмір, еркіндік және
денсаулық.
Ақыл сарқылмас дария, ой – ... ... ... жол, осы ... ой ұштасып, зерде атты кемел ... ... Адам ... ... ... ... ... әдеттен жиреніп, барлық
әрекеттерді ... ... ... ... зердесіне, санасына
нұрлы сәуле құйып, бойын ибалы қасиеттерге байытып отыруы тиіс.
Мәнді де мағыналы өмір ... ... ...... өмір салтын
сақтау. Мықты денсаулық салауаттылықтың негізгі ережелерін ұстанғанда ғана
қалыптасады.
Қоғамдағы кез – келген адам мәдениетті болуға ұмтылуы ... Ал ... ... белсенді мүшесі, жарқын келешек кепілі. ... ... ... біз жеке тұлға қалыптастырамыз. Жеке тұлғаның мерейінің
асқақтауында отбасы және мектептегі тәлім – ... ... ... ... ... ... рөлі зор. ... тұлға ұстаздың міндеті тек білім беру ғана емес, сонымен ... ... ... жол ... ... ...... сусындату болып
табылады.
Күш - қуаттық жаттығуларды оқушы жастардың ... ... ... ... ... ету ... арттыруға, Отан қорғауға дайын болуға
бағыттай отырып, олардың бойында қайсарлық, табандылық, ... ... ... ... сезімді қалыптастыру.
Курстық жұмыстың мақсаты:
Жасөспірімдердің салауатты өмір ... ... ... ... ... заттарды қолдануға деген теріс көзқарастарын қалыптастыру.
Жас ұрпаққа адам денсаулығының қымбаттылығын, бағалы ... ... ... ... туралы түсінігін кеңейту, спортпен
айналысуға табиғат пен тазалықтың адам ... ... ... Өз ... ұқыпты қарауға, спортты сүбге, қоршаған ортаны
қорғауға, тазалыққа тәрбиелеу. Шынығудың, тазалықтың, табиғаттың маңызын
ұғыну, ... ... өз ... ізденуге тәрбиелеу, шығармашылыққа
баулу.
Курстық жұмыстың міндеті:
Дене тәрбиесінің мекемелері мен ... ... ... ... - ... шаруашылығын жедел жүргізу, сол арқылы республиканың
экономикасын, қорғаныс қабілетін арттыруға, ... ... мен ... өскелең рухани қажетін ... ... ... өмірлік позиция мен күнделікті тұрмыстық тіршілікте, оқуда, еңбек
етуде салауатты өмір ... ... ... ету ... Денсаулық салауатты өмір салты түсінігінің негізгі мәні
Әр адам тұқымдық сапасы, өзін ... орта ... ... ол ... мен мүмкіндіктері бойынша да ешкімге ұқсамайды, сондықтан оның
өмірлік мұраттары мен оны ... ... ... да ... өмір ... – бұл ... жеке ... тіршілігі мен ұзақ өмір
сүруінің қажетті деңгейін қамтамасыз ететін тәртібі мен дағдысының ... ... ... ... ұйымының Жарғысында жеке денсаулық
түсінігі «тек ауру мен кемістіктің жоқтығымен ғана емес, ... тән ... және ... ... ... ... берілген.
Бірқатар өзге анықтамалар да бар, алайда олардың барлығында денсаулық
бағаланатын төмендегі тұрақты ... ... ... жоқтығы;
• Организмнің қалыпты жұмысы;
• Толық тәндік, рухани, ақыл – ой және ... ... ... орта ... ... ... ... - адам»
жүйесінде организмнің тепе – теңдігі, организмнің тұрақты күйін
сипаттайтын тұрақты өлшемдердің болуы;
• Толыққанды еңбек ету, адамдармен тіл табысу қабілеті;
• Шығармашылыққа ... ... ... ... мәні ... ... адам ... иелену үшін қолдан келгеннің ... ... ... ... ... құрайтын көздері оның рухани және тәндік жағдайы болып
табылады. Әлеуметтік көздерін құрайтындар әлеуметтік байланыстар мен ... ... ... ... ... және ... ... саулығының
ажырамас бөлігі болып табылады.
Жан саулығы – бұл біздің ақыл – ... ... ... Ақыл – ой ... ... әлем мен ... тану қабілеті, бұл болған оқиғалар мен
құбылыстарды ... өз ... ... ... ... аса ықтимал оқиғаларды
болжау, қойылған міндеттерді шешуге, өз мүдделеріңді, өміріңді және шынайы
қоршаған ортаның саулығын қорғауға бағытталған үлгі ... ... ... ... сайын оқиғалар дұрыс болжанады. Өзіңнің өмір
сүру жоспарың нақтырақ, ... ... тән ... ... ... ... саулығы – бұл дененің әзірленген бағдарламаны жүзеге асыру ... ... және ... жағдайлардан қаймықпай шыға білу қабіледі.
Жан және тән саулығы адамның жалпы жеке ... ... ... ... үйлесімді бірлікте болуға тиіс.
Жан саулығы – ойлау жүйесімен, қоршаған ортаны танумен және ... ... ... Бұл ... біз ... ... немесе
белгілі бір адамға, затқа, білім саласына, принципке қатысты өз ... ... ... Жан ... өз – өзіңмен, туысқандарыңмен,
достарыңмен және ... ... ... ... ... және
кескіндей білу және өз іс – әрекеттерінің бағдарламасын ... білу ... ... Белгілі бір деңгейде жан саулығына сенім үлкен демеу болады. Не
нәрсе болсын сену – ар – ... ... үшін ... өмір ... жеке ... құра отырып жеке
гигиена, ой және дене еңбегінің арасындағы қарым – қатынас, дене шынықтыру,
тамақтану мәдениеті, демалыс ... арақ – ... ... ... ... сияқты тіршіліктің барлық бағыттарын ескеру қажет.
Бірқатар ғалымдар жеке денсаулықтың күйін анықтайтын төрт факторды
бөліп көрсетеді. Факторлардың маңызының ... ... ... ... ... – 20 ... ... орта, экология – 20 пайыз;
- Жеке өмір ... ... ... мен ...... шағын
әлеуметті орта – 50 пайыз;
- Денсаулық ... - 10 ... ... бері қоршаған табиғи ортаны өз мұқтажын қанағаттандыруға
арналған ресурстар көзі деп ... ... Бұл ... ... алған
ресурстардың көпшілігі оған қалдық түрінде қайтарылады.
Бүкіл дүниежүзілік Денсаулық Сақтау ... ... ... ... БҰҰ ... оны құру ... ... 1946 ақпанда БҰҰ Ассамблеясында
қабылданды. 1948ж. 7,04 ... ... ... ... жарғысы
қабылданды. Бұл күн Дүниежүзілік денсаулық ... күні ... атап ... ... ... ... мақсаты барлық халықтардың
денсаулықтың ықтимал жоғары деңгейіне жетуіне күш ... ... ... туын желбіретіп, өз алдымызға бөлек ел болып ... ... ... ... ... ... өткізуге тура келгені бәрімізге де мәлім. Жаңа заман, жаңа леп
жақсылығымен бірге бас шайқатар кемшіліктерін де ала ... ... ... бір ... бір ... өмірімізге елеулі өзгеріс енді. ... ... ... ... лап ... ... азаматтар,
бизнесмендер, инвесторлар, тіпті алыпсатар саудагерлерге дейінгі топтар
өздерімен көңілді селт еткізер ... ... ... ... де ерте ... ... ... нарық заманы өмірімізді
түпкілікті түрде өзгертті. Бірқатар жерлеріміз гүлденіп ... ... ... басталды. Ауыл тұрғындарының тіршіліктің қамымен жаппай
қалаға ағылуы бұрыннан сақталып ... қала мен дала ... ... ... ... көркейіп, жұрттың тұтыну деңгейі жақсарғанмен де,
ауылдағы өмір ... ... ... ... ... ... ... байқалды.
Осы жәйттер ересектермен қоса жастардың да тұрмыс-тіршілігіне қатты
өзгеріс енгізіп еді. Ең ... ... ... ... ... махаббат” арқылы кең тарай бастаған жұқпалы аурулар, әсіресе тікелей
өлімге апарар кездейсоқ ... ... ... ... бас ... ... ... ұрыну, адам өлтіру, ұрлық жасау, зорлау, қинау
сияқты дәл ... ... жат ... орын ала бастады. Сөйтіп,
салауатты өмір ... ... ... ... ... ... алапаттың алдын алуды қарастырудың бірден-бір жолы болатын.
1998 жылғы ... ... ... облыстық денсаулық сақтау
департаментіне қарасты облыстық салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы
құрылды. ... бұл ... ... ... ... түрде жұмыс істеуде.
– Біздегі ең негізгі бөлімдер: ол білім беру, мониторинг, ... ...... ... бас ... ... Әбдіреева. –
Басты міндетіміз – халық арасында ... ... ... ... оны іс ... де ... ... жүзеге асыру.
Қызметкерлердің барлығы дерлік жоғары білімді мамандар. ... де, ... де бар. Олар әр ... ... ... шығып, семинар-тренингтер өткізіп, салауатты
өмір ... ... ... еңбек етіп, алғысқа бөленіп ... ... ... ... ... ойдағыдай тәрбие
алуы, ер-азамат атануы үшін орталықтардың сіңіріп жатқан еңбегі ойдағыдай
деп сеніммен айтқан болар ... ... өмір ... қалыптастыру СӨСҚ қызметіне қарасты
аудандық және ... 2 СӨСҚ ... мен 12 ... ... бар. Әрқайсысы міндеттерін өз деңгейлерінде атқаруда. Облыстық
газеттер мен телеарналарда түрлі тақырыптарға ... ... ... ... өз пікірін ортаға салған бас дәрігердің орынбасары Роза
Жәукімованың ... ... ... өмір ... ... және
денсаулықты нығайту орталықтарына арнайы түрде әр ... ... ... ... ... ... облыс көлеміндегі атқарылып жатқан
жұмыстарды олар да өз әлдерінше, қолдарынан ... ... одан ... ... Кейде өздерінің жеке түйінді мәселелеріне байланысты
кемшіліктердің де байқалып қалуы мүмкін. Оған ... сол ... ... ... ... ... оқу бітірген жастардың көбі
айлықтың аздығын, тұрмыс жағдайларының ... ... ... ... жеріне оралудың орнына, қалада қалуды көздейді. ... бәрі ... ... ... ... кесірін тигізері анық.
Орталық қызметкерлерінің әр алуан тақырыптарға арналған іс-шаралары өте
күрделі. Індеттердің алдын алу, ... ... ... ... ... ... жүргізу анау айтқан оңай шаруа емес, едәуір
тер төгуді қажет ететін іс.
Мақтаулы қызметкерлердің бірі, ... беру ... аға ... Әліқұлова менің “Жұмысыңды жемісті деп ойлайсың ба? Жасөспірімдер
арасында жүргізген шараларыңның нәтижесі қандай?” деген сұрағыма былай ... ... ... атқарып жатқан қызметі өте ... де, ... ... ... ... тек қағаз жүзінде қалып қоймай, адамдармен,
әсіресе, жастармен етене араласып, әр түрлі тақырыптарға ... ... ... ... өте зор. Бұл ... ... өмірді сүйе де, бағалай да білуге үйретеді.
Өмірімізде өте күрделі құбылыс ретінде саналып ... ... ... де ... ... осы ... арқылы да марқая түсер еді.
Себебі, ұлттың ордасы іспетті оңтүстік ... ... ... ... ... жүргізіліп, іс-шаралар осы ... ... ұлы үш биі бас ... ... ... тәлім-тәрбие жұмысы өз
тілімізде өркендеп, қанатын жайған дәл осы ... ... ... ... түсері сөзсіз.
Дәл қазір ... ... ... ... ... ... ... бойынша жұмыс істеп,
медицинаның барлық жетістіктеріне қарамастан, жазылмас ... ... ... ... ... ... белгісі) қарсы күресті алдарына
мақсат ретінде қойып, жұмыстарын қызу ... ... ... ... және ойын ... ... яғни валеологтардың
міндеті – жасөспірімдер арасында індетке қарсы ақпаратты ... өзін ... да ... дайындау. Бұл іс-шараға облыстың ... ... ... десе де ... әр ... де баласының болашағына бақытты өмір тілеп, тәңірден
оның аман болып, ұзақ та үлгілі өмір сүруін сұрап, осы мақсатқа ... ... ... Бұрынғылардың салып кеткен сара жолын лайықты ... білу – ұлы ... ... «Ел ... ... ... ... деп тектен тек айтпаса
керек. Қазіргі заманымыздың індетіне айналып ... ... ... күре тамырдан шапқалы тұрған тәрізді. Ықлым замандардан ... ... ... келе ... та, қоғамда әлі де басын аршып ала ... ... ... - әдет пе, әлде ауру ма? ... ... ... "көңіл жықпас" ермегі бүкіл ұлттың денсаулығына күрт әсер
етіп барады. Әлемнің ... ... ... қағып, оны мемлекеттік
деңгейдегі мәселе етіп қоюда.
Қазақстанда "Шылым шегуге шектеу қою" ... заң ... ... - ... ... экономикалық әлеуеті, күші.
Темекі қандай қатерге ие екендігін ойлаудың өзі қауіпті. Жыл ... ... 4 ... ... ... немесе әр 8 секунд сайын 1 адам
көз жұмады. Еуропада 1982-2000 жылдар аралығында 10 млн, адам осы ... ... қаза ... 25 мың адам ... ... аурулар
кесірінен көз жұмады. Әлемде 6 миллион гектар жерді темекі ... ... Бұл ... ... ... ... 20 миллион адамды тамақтандыруға
болар еді? Күн сайын әлемде 15 млрд. шылым шегіледі. ... ... ... ... 200 ... ... немесе жылына 73 миллиард теңгені
құрайды. Планетамызға темекі қалдықтарынан босаған 275 ... ... күн ... ... ... ... ... (Ро 210
— полоний; Рв Мо -қорғасын) ағзаға жиналып, адамның ... ... ... ісік ... тудыруға себепкер болуда. Қатерлі ісіктен
өлгендердің 90 пайызы ұзақ жыл ... ... ... улы ... ... ... қорғаныс қабілетін нашарлатады. Бұның соңы
гормонның жетіспеушілігіне соқтырады.
Жүкті әйелдердің темекі тартуы ... ... екі ... шылым шегу әсерінен ең көп тараған созылмалы жұқпалы емес
аурулардың көбі ... ... ... кезекте онкологиялық (90 пайызы өкпе-
ісігі), тыныс мүшелерінің (арнайы емес созылмалы өкпе аурулары 75 ... ... ... ... аурулары) түрлері ... ... ... ... шегу ... ... жыл ... орта есеппен 20-25 мың адам қайтыс болады.
Қазақстанда шамамен халықтың ... бір ... ... ... ... ... және 18 пайызы әйелдер)
Шылым біздің денсаулығымызға ғана емес, ... ... да ... ... ... шоғы - өрт себебінің бірі. Статистикалық ... ... ... көбі ... отты ... ... ... Сенбей қалған шылым шоғының температурасы 600 ... ... ... ... ... ... ... тұтанып, соңынан жалынған
ұласады. Бұл процесс 1 сағаттан 4 сағатқа дейін созылуы ... ... ... ... 180-210 ... соң, ... айналса, қарағайдың
жануына небәрі 60-80 минут кетеді. Төсекте шылым тарту да өте ... ... ... ... тұтануы адам ұйқыға кеткеннен кейін ... ... ... ... ... ... ... сау, жан-жақты дамыған, оңы мен солын танитын, дене құрлысы мықты
азамат қана Отанның патириоты бола ... ... ... ... ... барысында мынадай мақсаттарды
алға қойдым. Олар:
-Өз Отанын, туған өлкесін, халқын, халықтың өткен
ерлігімен ... ... ... көздің қарашығындай сақтау;
-Өз отбасын мақтан тұту;
-Адамдардың еңбегін құрметтеу, өзін еңбек етуге ... ... ... болу;
-Өзіңнің намысыңды қорғау, отбасының намысын сақтау, сыныппен мектептің
намысы үшін ... оқу, ... ... сыйлау ата-ананың ұлы болу;
-Спортты сүю, спорт арқылы даңққа бөлену, тағы басқа да осындай қағиданы
алға тартып ... ... ... ... ... ... Осы бір ғана құдіретті денсаулықты сақтау
жолында сонау ... ... ... оның ... ... дене ... медицина салаларындағы ғалымдар адам саулығын
жақсартамыз деп тер ... ... ... бар ма? Осы ... мамандардың
пайымдауынша жылдан жылға, әсіресе жастар мен жасөспірім ағзалары нашар
екендігін айтып та, жазып та сан ... ... ... ... ... ... ... - 2030" ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... мүдделерін биік ұстайтын
азамат етіп тәрбиелеу қажет: Біздің балалардың дені сау, саналы, ... биік ... өсуі ... — деп ... ... Жыл ... жолдауында
да Елбасы денсаулық саласына басты назар аудару қажеттігін атап көрсетеді.
Осы игі бастаманы ... және ... ... бірлесе көтере отырып
"Валеология" оқулықтарын шығарып білім ордаларына пән ретінде ... ... Осы бір ... ... ... ... жас буын
бастауыштан бойларына жетілдіріп сіңірсе деген ойдамын.
Әсіресе бүгіндері жыл сайын ... ... ... көп
жылдық оқу үрдісінде төмендеп кететіндігін білеміз. Мектеп қабырғасының
оқушылардың салауатын өмірге және дене ... ... ... ... ... ... деп есептеймін. Салауаттылыққа ... ... оған ... және ... ... ... ... беру
жүйесінде дене тәрбиесін беру бағдарламасында салауатты өмірге деген
қажеттілікті ... беру ... атап ... ... ... ... өткеннен кейінгі мәлімет бойынша мектеп оқушыларының
орташа денсаулығы 11 жылдықты аяқгағанда, денсаулық жағдайлары екі-үш ... ... ... ... саясаты, мектепте дене тәрбиесінің күнделікті талабы
әркімнің жеке басының денсаулығын сақтауды өзінің жауапкершілігіне алуы әлі
де болса ... ... оның ... ... жеткілікті
түсіндірілмеуде. Осы аталған мәселенің бәрі ... ... ... сүру ... ... тіреледі.
Салауатты өмір салты - ол өмір тіршілігі. Дүниежүзі денсаулық сақтау
ұйымының мәліметі бойынша, адам денсаулығы бірқатар факторлардың ... ... ... ... ең ... — ол өмір ... ... одан тұқым қуалаушылық қоршаған ортаның әсері де кейін
қалады, жақсы ұйымдастырылған ... және ... ... ... ағзадағы биологиялық процестердің жүру заңдылықтарына негізделген.
Оқушылардың салауатты өмір ... ... ... ... негізінен
мыналар жатады: еңбек және демалыс режимі; ... ... ... сақтау; гигиена, шынығу талапарын орындау; зиянды
әдеттерден сақтандыру; ... ... ... ... ... ... реттелуі. Еңбек және демалыс режимін
сақтау адам ағзасының жоғары жұмыс қабілеттілігінің маңызды ... ... ... ... сабақ кестесі бойынша белгілі уақытта
бірқалыпты ... оқуы ... оң әсер ... ... ... кейінгі
уақыт ағзаның үйренуі бойынша тиімді ас қорыту жүйесін ... ... ... дегеніңіз ағзаның қызмет ету процестерінің ... ... ... және демалыс режимі негізделеді.
Оқушыларға тәулігіне 8-9 сағат ұйықтау қажет екендігі белгілі. Барынша
физиологиялық ... ... ... ... ... 7.00 ... ... оқушылардың 60-70% пайызы сағат 11-ден кейін ұйықтайтыны
белгілі. Жүйелі ... ... ... ... ... ... 10-
15 пайызға дейін төмендейді.
Оқу үлгерімдері мен тамақтану реті арасындағы ... ... ... ... аш ... оқылатын материалды меңгере алмайды, оқуға
деген құлшыныс төмендейді. Тек қана дені сау адам ... ... ой ... ... ... ... Жасөспірімдердің бойында салауаттық өмір салтын қалыптастырудың
әдістемелері
Дене тәрбиесі – барлық тәрбие атаулының бір ... Ол, ... ... қуатты нығайтуға бағытталған. Оның түп ...... ... ... емес. Дене тәрбиесі жаттығуларын жүйеге ... ... ... ... оның берері көп.
Атам қазақ «Бірінші – байлық денсаулық» деген ғой. Сол ...... ... ... ... кең. Дене ... ... құрамдас
бөлігі, дәлірек айтқанда, бастапқы баспалдағы. Онымен тұрақты шұғылданған
адамның денсаулығы мықты болмақ. Бұл өз ... ... ... ... ... ... ынта ... арттырады. Ал жасампаз еңбек елдің табысын
еселейді, Отанның даңқын асқақтатады. Денсаулығы күшті, бойынша қуат – күші
мол, ...... жан – ... дамыған адам отаншыл, ата – баба
аманаттап қалдырған байтақ жерді қорғауға қабілетті келеді.
Дене тәрбиесі мен ... ... ... де, ... тәрбиемен де,
азаматтық – адами, ақыл – ой тәрбиесімен де өзара ... ... ... оны ... ... тиімді қолдана білудің маңызы зор.
Бұл саладағы жұмысты жасөспірімдер арасында ұтымды ... ... ... ... Күш - қуаттық жаттығуларды оқушы жастардың үздіксіз
оқып, үлгілі, тәртіпті болуына, еңбек ету ... ... ... ... болуға бағыттай отырып, олардың бойында қайсарлық,
табандылық, төзімділік ... ... ... ... ... ... іс – тәжірибеден белгілі.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. ... ... - ... ... ... ... ... арылудың тиімді жолдарының бірі
спортқа ден қою екенін атап өткен болатын.
ТМД – ның басқа да ... ... ... да тәуелсіздіктің алғашқы
жылдарында көптеген қиындықты бастан өткерді. Күрделі проблемалар ... ... ... саны жартылай қысқарды. Ізбасар спортшыларды
даярлау едәуір кеміді. Бұрын ... ... ... ... ... бос уақыты көбейді. Бұл олардың ... бой ... ... ... ... жол ... Мұның өзі,
сайып келгенде, өскелең ұрпақтың денсаулығын бұзды. Мысалы, барлық оқушының
– 54 пайызында, ал жоғары сыныптағылардың 61 ... ... ... ... ... ... жарамайтындардың қатары 18 пайызға
өсті. Мұндай жағдай қоғамды, мемлекетті, толғандырмай ... ... мен ... ... ... мақсатында Республикамызда «Дене
тәрбиесі мен спорт туралы» Заң қабылданды, дене ... мен ... ... ... ... жалпы білім беретін мектептерді
аптасына 3 сағат, орта және жоғары оқу орындарында 4 сағат денен тәрбиесі
сабағы ... жылы ... ... ... Дене ... ... ...
практикалық орталығы құрылды. Оның алдына ғылыми – ... ... ... пен ... ... ... студенттердің
Универсиядасын өткізу міндеті қойылды.
Дене тәрбиесінің ... мен ... ... ... ... - спорт шаруашылығын жедел жүргізу, сол арқылы республиканың
экономикасын, ... ... ... ... ... мен жастардың өскелең рухани қажетін өтеуге, олардың бойында
пәрменді өмірлік позиция мен ... ... ... ... ... ... өмір ... қалыптастыруға ықпал ету міндеттері жүктелді.
Осы мақсатта елімізді ... ... ... ... ... бағытталып, дене тәрбиесі дайындығының президенттік
сынағы жасалып, күнделікті іс – ... ... ... ... ... жетілдірілді. Мемлекет соңғы 5 жылда спортқа
бөлінетін ... 3 есе ... ... ... пен осы ... ... жету үшін ... бюджеттен бөлінетін қаржы 12 млдр.
теңгеден асты. Спорт құрылыстарын жаңадан ... ... ... сай ... үшін 2007 жылы 32 ... теңге бөлінді. Соңғы жылдары
елімізде 184 балалар мен жасөспірімдер клубы ... ... ... ... ... ... мекемелерін, спорт интернаттарын, жоғары
шеберлік мектептерін қаржыландыру жағы да жақсара түсті.
Мектеп жасына дейінгі ... ... ... дене ... сайынғы сағаты енгізілді. Еліміздегі мектептердің жартысында 5 –
сыныптан бастап дене тәрбиесі сабағы ер ... мен ... ... жеке ... ... ... ... спорт мекемелерінің саны көбейді.
Қазір дарынды ... ... ... 4 ... 10 ... – интернат жұмыс істейді. Алматы, Астана, ... ... бар ... ... ... енді жақын уақытта алматы
облысында салынып жатқан республикалық база қосылмақ. Мұнымен қатар ... және ... ... ... ... ... құрылысы
және жүріп жатыр.
Оқушылар мен ... ... ... оқу – жаттығу
жұмыстарының сапасын жақсарту бағытында жасалап жатқан жағдай дене тәрбиесі
– спорттың ... ... ... спортшылардың жоғары көрсеткіштерге
жетуіне ықпал етті.
Қазақстанның жас ... ... ... ... ... ... орыналды.
Эстетикалық тәрбие мен еңбек тәрбиесі сияқты Спорт пен дене тәрбиесі
де адамның өнегелі ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда айрықша орын алады.
Спортшылардың халықаралық жарысқа қатысуы кез – ... ... ... ... Онда ... үшін ... Ту көтеріледі, Әнұраны
орындалады.
Салауатты өмір сүру, негізінде, қоғамның және жеке ... ... ... ... ... байланысты әрі оған
күнделікті өмір сүру салты мен ... өз ... ... Солардың ішінде:
* адамның күнделікті қозғалу режімі (айналысатын
еңбек түрі, денешынықтыру, тренировка, ертеңгі
гимнастика т.с.с.) жатады;
* организмді ... ... және ... ... жеке басының және қоғамдық гигиенасы;
* үжымдағы психикалық-эмоциональдық қарым-
қатынасты ... ... ... ... ... оқуда,
өндірісте, демалыс орнында).
Күнделікті емірде адам өміріне коршаған ортаның ... көп күш ... ... ... ... ... ... 200-ден астам
факторларды есепке алып отыр, соныц ішінде гиподинамия, ұтымсыз тамақтану
(артық дене ... ... ... ұйқының бұзылуы, зиянды әдеттер
(темекі шегу, арақ ішу, ... ... ... көбісі аурулардың дамуына өз әсерін тигізуде. Олардың
алдын алу, сипаттамаларын, себеп-салдарын ... сол ... ... әсерін
темендету арқылы аталған факторлардың әсерін азайтуға немесе жоюға болады.
Сол факторлардың адамзат өмірінен орын алуына ... ... жол ... және ... ... ... ... өзінізді сұлулықты түсінуге тәрбиелейтін бағдарлама жасайсыз. ... ... ... жолдасыңыз көмектеседі.
Мысалы, сіз Абай өлеңдерін окып танысқыңыз келді делік, сіз әр күні ... ... қара ... оки ... Абай ... оның өмір сүрген
ортасы, қуанышы, кайғысы, ... ... ... ... өмірінін
өкініштері бір сөзбен айтқанда, Абаймен бірге боласыз. Сөйтіп, сіз ол
кісіге күннен-күнге ... ... ... ... Сіз ... ... міндетті, іскер,
мейірімді болуға күнделікті үйретіңіз.
Егер сіз ... ... ... келісілген уақытында барыңыз, біреу
сізге көмек жасаса, оған рахмет ... ... ... ... қуанышқа бөленесіз. Өзіңізді сақтайсыз. Өйткені,
жағымды көніл-күй ... ... ... ал ... ... керісінше
ауру туғызады. Өзіңіз біреуге жақсылық істесеңіз, өзіңізді қуанышты
сезінесіз, сізге жақсы кеңіл күй ... ... Әр кез ... ... ... ... ... Біздің организіміміздің ең кереметгігі
сонша - ол мидың бұйрығына көнетіндігінде. Олай болса:
1. Сіз кім және ... ... бар ... ... ... Сіз ... қандай болғаныңызды
қалайсыз. Кімге ұксағыныз келеді.
3. Барлық уакытта, ... ... ... ... адам болуға тырысыңыз.
4. Оймен қиын жағдайлар түзіп, одан шығудың жолдарын ойластырыңыз. Оның
схемасын сызыңыз.
Әрқашан мынаны ... ... ... ... - ... ... әдет негізінде - мінез қалыптастырасыз, сол ... - өз ... ... өмір ... қалыптастырудың алғы шарты
Қазіргі кездегі қоғамдағы және семьядағы ... ... ... ... қалыптастыруға тиісті мөлшерде әсер ете алмай отыр. Бұның ең негізгі
бір ... ... ... ... ... ... ... зерттеулерге қарағанда, біз оқушыларға:
* дүрыс тамақтану;
* жүйке жүйесін сақтау;
* денені шынықтыру;
* темекі тартпау;
* арақ ішпеу; т.б.
қажет деген дұрыс нұсқау ... ол ... ... ... ... осы нұсқауларды өздері күнделікті ұстай ... тек ... ... деп ... ... береміз, ал сақтау үшін
оқушыларда қажетті шешім мен ... ... ... ... ... ... ... және тәрбиелейтін пән, тек
оқушыға ғана емес, ата-аналарға да ... ... пән ... тиіс.
Қазіргі кездегі жастар тәрбиесіндегі үлкен проблемаларды шешу үшін мектеп
пен отбасының бірлескен жұмысы қажет.
Ол ... ... шешу үшін ... ... көтеру ошағы мектеп болып отыр. Мектептердегі ... ... және ... ... ... ... кезде өмір өзі қажет
етіп отыр.Олай болса, мұғалім мамандығы шағын мамандық шеңберінен шығып,
әлеуметтік деңгейге көтеріліп ... пәні бес ... ... пән. Олар:
Дене аспектісі- организмдегі жүріп жатқан ... ... ... ... туралы білуді қабылдай білу.
4.Әлеуметтік аспекті-адамның қоғамдағы орнын білу.
5. Жеке ... ... ... жетілдіретін тәрбелейтін тұлға
ретінде тану.
Адам тіршілік жағдайына ... ... ... тууы ... ... адам ... ... үш жағдайға байланысты. Олар:
1. Тіршілік деңгейіне.
2. Тіршілік сапасына.
3. Тірішілік әрекетіне.
Тіршілік деңгейі дегеніміз — адамның материалдық, мәдени және ... ... ету ... ... ... ... — адам ... қанағаттандыру сапасы
(тіршілік ету жағдайы).
Тіршілік әрекеті дегеніміз — адамның жеке басының іс-әрекетіндегі ... ... ... ... зерттеулер нәтижесінде ғылымдар осы үш жағдайдың адамға
әсерін мынадай қатынаста екендігін дәлелдеген.
Яғни, материалдық жағдайы мен тірішілік ету ... ... ... ... ... ... (наркомандар, араққа салынып кетушілер т.б)
әртүрлі ... ... ... ... жағдайы адамның өзінің жеке басының әрекетіне
байланыста екендігіне көзіміз жетті. Ал ... ... ... байланысты.
Ал, қазіргі кездегі мектептің алдына қойылып отырған мақсаттың ең
негізгісі — ... дені сау жеке ... ... Дені сау ... үшін әр адам ... ... сақтай білуге үйренуі қажет. Ал
ол үшін не ... ... ... әр жас ... білу керек. Міне, осы білімді
валеология пәні береді.
Дені сау тәрбиелі білімді ұрпақ тәрбиелеудің негізі мына жағдайларға
байланысты:
- ... ... жас ... ... қажет:
-тіршілік әрекетінде организмді кқжетті мөлшерде шынықтыруы қажет:
- тіршілік әрекеті белгілі бір (ритімге)
тәртіпте болуы қажет:
-тіршілік әрекеті адамгершілік негізіне бейімделген ... ... ... ... ... бас тарта алатындай болуы қажет:
- тіршілілік әрекетінде жігерлі және
өзін-өзі тежей алатындай болуы қажет.
Ал бұл қажеттіліктерді іске ... ... ... ... жету
қиын. Қазіргі кездегі өзігерісі көп, бірінші орынга материалдық игілікті
қойып ... ... ... ... халықтық мәдениетінің төмен уақытында
бұған жету өте қиын.
Деген мен адам тыныс алу, ұйықтау, тамақ ішу ... ... ... ... ... ... жас мен жасымнан денсаулығымды сақтауым қажет ол үшін мен не істеуім
керек — ... ... ... ... Ал бұл ... ... жүйелі, бірте-бірте
күрделенуі қажет. Міне, сонда ғана ... өмір ... іске ... деп айта ... Бұл жұмыс нәтижелі болуы үшін мектеп пен
отбасының немесе ... мен ата ... ... ... ... ... жүйелі жүмыс нәтижесінде жастарда салауатты өмір ... ... ... ... Ол үшін ... ... білім
қажет. Онда: денсаулық оны сақтау, дұрыс тамақтану оның жолдары, жағымсыз
әдеттердің (арак, темекі, ... ... ... ... ... ... т.б жергілікті денсаулық сақтау органдары, денсаулық
сақтау орындарындағы соңғы жетістіктер, бос уақытты ... т.б ... ... ... ... ... пайдалана білу үшін білік
қажет. Онда: жолдастарына, ... ... ... ... тұра ... мен ... т.б мамандармен пікір таластыру, өз ... алу, ... ... үшін өзі жеке ... қабылдай алу.
Үшіншіден, жастар өзіні ортасында басқаларды бағалауга және өзін
басқаға ... ... Ол үшін өзің өмір ... отырған ортадағы
экономикалық жағдайды түсіне алу, өзін ... ... адам ... ... ... — жанұялық мейлінше үлес қосу.
3. Жасөспірімдердің зиянды әдеттерден ... ... ... Н. Ә. ... ... ... ... жас мемлекетіміз өседі және орнығып, нығаяды, ... ... ... бен ... де өсіп ... Олар өз ... және жігерлі, әрі жақсы білім алған, денсаулығы ... ... ... өз ... құра ... ... ... өмір
бойында дені сау болуы және оларды таза табиғи ортаның қоршап тұруы ... өріс ала ... күш – ... қолдану қажет. Осы мақсатты іске
асырудағы біздің стратегиямыз келесі бөлімдерден тұрады: ... ... ... ... өмір ... ынталандыру».
Біздің мемлекетіміздің салауатты өмір салтына ... ... ... балалардың әл – ауқаты мен денсаулығына басым көңіл
бөлінуде. Балалардың, жасөспірімдердің және ... ... ... ... әрі ... ... сақтау проблемасына көзқарасты ... және ... ... ... қоса ... бүкіл қоғам үшін аса зор
маңызды міндет болып табылады.
Ең алдымен денсаулық пен психикалық дамуға зиян ... ... ... адамдардың үлгісін алмау үшін әлі де ... ата ... ... ... ... жастар өз келешегі туралы көп білгісі келеді. Олар бір
сәттік қанағаттану сезімін іздеу олардың өмірін ... ... ... ... сақтағаны үшін қамауға алыну, ... үшін ... ... ... ... әкеліп соғатынын көбірек
түсіне бастайды. ... ... ... ... бір ... соңынан олардың шектелуіне әкелуі мүмкін екенін білуге тиіс. Сонымен
бірге жасөспірімдер зиянды заттарды қолданудың имунды жүйесінің ... ... ... Олар ... ВИЧ ... берілуіне,
сақтануына көмектесетін дұрыс ақпаратпен қамтамасыз етілуі ... Ата ... ... балаларына қолдау көрсетуіне көмектесі үшін мектептер
ата – аналарға зиянды заттар ... ... ... ... қажет болған жағдайда ата – аналар пайдалана алатын ресурстар
туралы ақпаратты жібере ... ... өз ... бойынша ата – аналар
үшін балалармен қарым – ... ... құру және ... ... ... ... балалармен қалай талқылау туралы семинарды өткізе
алады. 15 – 18 жастағы ... ата – ... үшін ... ... ... ... мүмкіндік бар.
Жасөспірімдер арасында нашақорлық таралуы ерекше алаңдаушылық туғызып
отыр.
Осы мақсатта 15 – 18 ... ... ата – ... ... кең ... болғаны дұрыс.
15 – 18 жастағы кезең даму үшін үлкен мүмкіндіктер береді, осы ... ата – ... да өз ... өміріне үлкен қызығушылықпен
назар аударады. Ата – аналардың көпшілігі осы жастағы өз ... ... ... ... Олар өз ... ... ... тән
қабілеттер мен мінез – құлықты көргісі келеді, сондықтан да осы ... ... іс – ... белігілі бір бостандығын береді.
Әдетте осы жастағы жастардың қолынан бәрі ... деп ... ... ... ... тыс ... ... жұмыс
істеу. Көбінесе бәрін жақсы істеу деген тілек жоғары сынып ...... ... деп ... ... себебі болып табылады және
стреске байланысты ақыл – ой мен дене ... ... ... ... ... балалар өздерін соншалықты тәуелсіз сезінеді. Сондықтан ата –
аналар кейде өз ... ... ... ... ... әсер ете ... бастайды. Нәтижесінде кейбір ата – аналар өз балаларының өмірімен
байланыс жасай алмайды, ... ... ынып ... бос ... пайдалана алмауы, жеткіншектержәне жастар қылмысы, ерте ... ... ... ... тобына түсуіне әсер ететін көптеген факторларды
мектеп ... ... ... ... көбінесе тәуекел тобындағы
балаларды олардың үлгерімімен, сабаққа қатысуынан, мінез – құлқынан, оқудың
қорытындысынан анықтайды. Тәуекел тобына жататын ... ... ... ... осы ... ... ... және әзірленген,
зиянды заттарды қолданудың алдын алу жөніндегі сабақтардан ала алады. Олар
зиянды ... ... ... ... бас ... ... және
жауапты мінез – құлық дағдыларына ие бола алады, сондай – ақ өз ... ... ... ... қалыпты өсіп дамуына ең алдымен отбасы жағдайы және ата –
анасы жауапты. Мұның арты ... ... алып ... жатады, сондықтан
да мектеп пен ата – ана тығыз байланысты болуы ... ... ата – ... ... ... ата – ана мен ... өзге түрлерін қарастырған
жөн деп санаймыз.
Ата – аналар балаларының сезімін ... ... ...... ... ... ... – қатынас жасауы тиіс. Өз ... ... ... ... бала сияқты айыптамауы тиіс және оның іс –
әрекетін талқыламауы керек.
Ата – аналар ... ... ... ... ... ... баруына мүмкіндік бермеуі тиіс. Ата – ананың дұрыс тәрбиесі ... ... ... ... пен білім еліміздің ертеңі болатын
ұрпақтың денсаулығын ... ... ...... ... ... елді өркениетті әлемге
танытатын, дамыған елдер қатарында терезесін тең ететін күш – ... ... ... ... ...... елдің берік тірегі. Біз білімді
ұрпақ, білімді тұлға дегенде рухани ... бай, ... ... ... талап-талғамы терең, салауатты өмір ... ... ... ... ... бет ... жаңа қоғамда тек білімді ... ... ... жеке ... бойында адамгершілік, ізгілік,
кішіпейілділік, қайырымдылық, батырлық, отансүйгіштік, т.б. қасиеттер болуы
керек. Ол үшін жас ұрпаққа ... ... ... ... ... ізгілік мәселелерін қатар қою қажет.
Әрбір мемлекеттің болашағы, оның азаматтары. Ал ... ... ... бұл ... де ... болып табылады. Бұрын соңды
денсаулықты күту әр адамның жеке ... деп ... ... ... ... деңгейге дейін көтерілген проблема болып отыр. Себебі соңғы
жылдары экономикалық және экологиялық себептерге байланысты ... ... ... кеткені мәлім. Бұл орайда елімізде
азаматтардың денсаулығын түзеуде ... ... ... Емханалар
салынып, спорттық кешендер мен мектептер ... ... ... ... ... ... көптеген жұмыстар атқарылуда.
Теледидарлар арқылы спирттік ішімдіктердің, нашақорлық пен темекінің
зияны мен ... ... ... ... мен роликтер көптеп
көрсетілуде. Бұның бәрі халықтың санасын, өз ... ... ... ... ... ... Сондықтан да атқарылып жатырған шаралар ... ... ... ... ... ... ... деуге
болады. Бұл орайда Президенттің Қазақстан-2030 Стратегиясында ... өмір ... ... ... ... ... қайнар көзі деуге де болады. Сонымен қатар Президентіміздің
алдағы жылдардың ішінде 100 аурухана салуға ... ... ... ... ... түрлерімен шұғылданып, халыққа үлгі көрсетуі, тағы
бар.
Қайткен күнде де, азаматтардың ... ең ... ... ... ... әуестенбей, өз денсаулықтарын күтіп, спортпен
шұғылданып, салауатты өмір салтын ... ғана дені сау және ұзақ өмір ... ... ... ... жастар да, үлкендер де көбеюде.
Елімізде өткізіліп жатырған спорттық жарыстар мен турнирлердің де саны
артуда. Бұл ... ... ... ... ... Ал ... мен ... жеңімпаздары осындай жасөспірімдерден шығады. Спорттық
ойындарда мықтылығын ... ... ... ... ... да ... анық ... Мейлі ол экономика немесе саясат ... ... ... ... Ал ... атап ... ... ең бірінші
мемлекеттік қауіпсіздігіміз үшін керек. Себебі азаматтары сау ... те сау, әрі ... ... ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының “Білім туралы” заңы. Алматы 1999ж.
2. Ж.Б.Қоянбаев ., Р.М. Қоянбаев. “Педагогика” Алматы 1998ж.
3. ... ... ... 1992ж.
4. И.Л.Подласый “Педагогика” Москва 1999ж.
5. Қ.Қ.Жарықбаев., С.Қ.Қалиев. “Қазақстандағы педагогикалық ой-
пікірлер антологиясы” ... ... ... ... ... 1997ж.
7. Қ.Қ.Жарықбаев., С.Қ.Қалиев. “Қазақ тәлім-тәрбиесі” ... ... ... ... жұмысының әдістері” Алматы 1999ж.
9. И.Н.Баженова “Педагогикалық ізденіс” ... ... ... А. ... ... ... ... және
мазмұндама жүргізудің әдістемесі. Шымкент, 2002 жыл.
11. Кәтенбаева Б. ІV -ІХ сыныптарда тіл ұстарту. А, 1978 ... ... А. ... ... ... ... А, 1980 ... Арғынов Х. Қазақ тілі методикасы негіздері. А, 1969 жыл. ... А. ... ... ... Оралбаева Н. Жақсылықова К. Орыс тіліндегі мектептерде қазақ тілін
окыту әдістемесі. А, Ана ... 1996 ... ... Тіл ... А, Ана ... 1992 жыл.
17. Итемирова А.С. Қазақша тіл дамыту сөздігі. А, 2000 ... ... Ә. ... ... ... дидактикалық негіздері. А, 1993
жыл.
19. Құлмағамбетова, Исанова А, Исингарина М, Көккөзова М, Құрманғалиева
М, Айтжанова П. ... ... ... ... А, ... 2000 ... ... Б. Етістікті оқытуға байланысты грамматикалық таблица.
А, 1980 жыл.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сыныптан тыс жұмыстарда жасөспірімдердің салауатты өмір салтын қалыптастырудың педагогикалық жүйесі23 бет
Дене тәрбиесі сабағында салауаттылық өмірге тәрбиелеу59 бет
Сыныптан тыс жұмыстарда оқушыларға тәрбие берудің ғылыми -теориялық негіздері59 бет
"Бюджеттен тыс қорлар."14 бет
"ҰБТ психологиялық дайындық" (Жасөспірімдердің суйцидімен күресу,мазасызданудан қалай айырылуға болады?)8 бет
«Жасөспірімдердің өзіне – өзі қол жұмсаудың алдын алу шаралары»4 бет
Айналымнан тыс активтер35 бет
Ауруды болдырмау және салауатты өмір салтын ынталандыру28 бет
Ауыл мектептеріндегі жасөспірімдердің өнегелілік қасиеттерін қалыптасуы: қазіргі жағдай мәселесі90 бет
Балалар және жасөспірімдердің өсуі мен дамуының жалпы заңдылықтары7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь