«Қапшағай қаласына іргелес оңтүстік телімне құрылыс салу мәселесімен инженерлік геологиялық жұмыстар жобасы»

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1. Жалпы геологиялық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.1 Ауданның физико.географиялық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Гидрографиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3 Климаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.4 Пайдалы қазбалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.5 Геоморфологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.6 Жер асты сулары жайлы мағлұматтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2. Арнайы бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.1 Ертеректе орындалған жұмыстар нәтижесін талдау ... ... ... ... ... ...
2.2 Телімнің инженерлік.геологиялық жағдайына жалпы
сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.3 Грунттардың физико.механикалық қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ...
2.4 Инженерлік.геологиялық мәндер бойынша сейсмикалық
интенсивті пысықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.5 Қапшағай қаласының территориясын сейсмикалық
микроаудандаудың схемасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

3. Жобалау бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.1 Жұмыстың жалпы көлемі мен әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2 Бұрғылау тәсілін тандау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.3 Ұңғыны бұрғылаудың технологиясы мен техникасы ... ... ... ... ... ... .
3.4 Ұңғының конструкциясын жобалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.5 Тауды кезіп.зерттеу жұмыстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.6 Сүзгіштерді таңдау және олардың диаметрімен
ұзындығын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.7 Ұңғының конструкциясын жобалау есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.8 Шегендеуші құбырларды цементтеуді есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.9 Сынақ алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.10 Ұңғы тазалағыш сұйықтарды таңдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.11 Бұрғы аспаптарын және жабдықтарын таңдау ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.12 Ұңғыны бұрғылау технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.13 Бұрғылаудың технологиялық тәртібін жобалау ... ... ... ... ... ... ... ...
3.14 Ұңғының қабырғасын балшықсыздандыру тәсілдерін жобалау ... ... .
3.15 Сүзгілерді орнату әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.16 Сақтау техникасы, өндірістік санитарлық және өртке қарсы
қолданылатын шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

4. Еңбек қорғау бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.1 Қауіпті және зиянды факторларды талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.2 Ұйымдастыру шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.3 Техникалық шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.4 Жерге қосу қорғанысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
4.5 Геофизикалық зерттеулер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.6 Санитарлы.гигиеналық шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.7 Өртке қарсы шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.8 Шумен және дірілмен күресудің әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.9 Жарықтандыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.10 Геологиялық жұмыстардың қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.11 Қоршаған ортаны және жерасты суын қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.12 Денсаулық, гигиена және демалыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
4.13 Өндірістік қауіптік және зиянды заттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

5. Экономикалық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
6.1 Шығындар лимитін негіздеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
6.2 Жобалау.сметалық зерттеулер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
6.3 Бұрғылау жұмыстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
6.4 Шығын мөлшерінің қосындысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
6.5 Жобадағы бұрғылау жұмыстарына кеткен шығындар ... ... ... ... ... ... ..

6. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

7. Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Диплом жұмысының тақырыбы: «Қапшағай қаласына іргелес оңтүстік телімне құрылыс салу мәселесімен инженерлік геологиялық жұмыстар жобасы»
Диплом алдындағы тәжірибеден өту кезінде, жұмыс бөлімшелері бойынша, аудан бойынша жалпылама мәліметтер (геологиялық, гидрогеологиялық, инженерлік геологиялық, физико-географиялық және т.б.) жиналды. Сонымен бірге, аудан және жұмыс бөлімшелері бойынша графикалық қосымшалар: 1:200 000, 1:50 000 масштабтағы карталар түріндегі (геологиялық, инженерлік-геологиялық, гидрогеологиялық, инженерлі-геологиялық аудандастыру картасы, бөлімшенің инженерлік-геологиялық жағдайының картасы және т.б.) көптеген мәліметтер жинақталған.
Диплом алдындағы тәжірибе кезінде гидрогеолог қызметін атқардым, дала материалдарына қорытынды өңдеу жүргіздім, инженерлік-геологиялық қиықтарды құрып, статикалық бұрғылау нәтижелерін өңдедім, топа негіздрімен жұмыс істеп, кестелерді жинадым және осы аталған тәжірибелерді өңдеп, сонымен қатар далалы жағдайларда болып, инженерлік-геологиялық бұрғылау жұиыстарын бақыладым.
Диплом жұмысына мәлімет жинау үшін әр түрлі материалдармен таныстым.
1. Дмитровский В.Н. Инженерно-геологические условия предгорных отложений Северного склона Заилийского Алатау
2. Куликовский Н.Д. Геологическое строение и геоморфология северных склонов Заилийского Алатау бассейна р.Талгар
3. Справочник по инженерной геологии. М. Недра, 1984г
5. Геология и плотины ІХ; Х т7 1984-1986гг.
6. М.Т.Адиков , конд.геол.-минер.наук, В.И.Тонкошкурый, А.М.Павличенко, инженеры. «Долгосрочный прогноз подпора уровня подземных вод». Алматы, 1978
7. Т.Таңатаров «Суға ұңғыларды бұрғылау». Алматы,1997.
8. А.Д.Кожназаров «Справочник по инженерной геологии». Алматы, 2006.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..........................................
1. Жалпы геологиялық
бөлім.......................................................................
...
1.1 Ауданның физико-географиялық
сипаттамасы................................
1.2
Гидрографиясы.............................................................
.......................
1.3
Климаты...................................................................
.............................
1.4 Пайдалы
қазбалар..................................................................
...............
1.5
Геоморфологиясы...........................................................
.....................
1.6 Жер асты сулары жайлы
мағлұматтар................................................
2. Арнайы
бөлім.......................................................................
.........................
2.1 Ертеректе орындалған жұмыстар нәтижесін
талдау.......................
2.2 ... ... ... ... ... ... Инженерлік-геологиялық мәндер бойынша сейсмикалық
интенсивті
пысықтау................................................................
..........
2.5 Қапшағай қаласының территориясын сейсмикалық
микроаудандаудың
схемасы.....................................................................
.
3. Жобалау
бөлімі......................................................................
...........................
3.1 Жұмыстың жалпы ... ... ... тәсілін
тандау..................................................................
.......
3.3 Ұңғыны бұрғылаудың технологиясы мен
техникасы.........................
3.4 Ұңғының конструкциясын
жобалау......................................................
3.5 Тауды кезіп-зерттеу
жұмыстары............................................................
3.6 Сүзгіштерді таңдау және олардың диаметрімен
ұзындығын
есептеу.................................................................
.........................
3.7 Ұңғының конструкциясын жобалау
есебі..............................................
3.8 Шегендеуші құбырларды ... ... Ұңғы ... ... ... ... және жабдықтарын
таңдау...................................
3.12 Ұңғыны бұрғылау
технологиясы.........................................................
3.13 Бұрғылаудың технологиялық тәртібін
жобалау................................
3.14 Ұңғының қабырғасын ... ... ... ... ... ... техникасы, өндірістік санитарлық және өртке қарсы
қолданылатын
шаралар.................................................................
..................
4. Еңбек ... ... ... және ... ... Ұйымдастыру
шаралары....................................................................
.....
4.3 Техникалық
шаралар.....................................................................
...........
4.4 Жерге қосу
қорғанысы...................................................................
...........
4.5 Геофизикалық
зерттеулер..................................................................
.....
4.6 Санитарлы-гигиеналық
шаралар.............................................................
4.7 Өртке қарсы
шаралар....................................................................
............
4.8 ... және ... ... ... ... Қоршаған ортаны және жерасты суын
қорғау.....................................
4.12 Денсаулық, гигиена және
демалыс..........................................................
4.13 Өндірістік қауіптік және зиянды
заттар............................................
5. Экономикалық
бөлім.......................................................................
.....................
6.1 Шығындар лимитін негіздеу
.................................................................
6.2 Жобалау-сметалық зерттеулер
..................................................................
6.3 Бұрғылау ... ... ... қосындысы
..............................................................
6.5 Жобадағы бұрғылау жұмыстарына кеткен шығындар
..........................
6.
Қорытынды...................................................................
.........................................
7. Қолданылған ... ... ... ... ... іргелес оңтүстік телімне
құрылыс салу мәселесімен инженерлік геологиялық ... ... ... ... өту ... ... бөлімшелері бойынша,
аудан бойынша жалпылама мәліметтер (геологиялық, гидрогеологиялық,
инженерлік ... ... және т.б.) ... ... ... және жұмыс бөлімшелері бойынша графикалық қосымшалар: 1:200
000, 1:50 000 масштабтағы карталар ... ... ... ... ... ... картасы,
бөлімшенің инженерлік-геологиялық жағдайының картасы және т.б.) көптеген
мәліметтер жинақталған.
Диплом ... ... ... ... ... ... дала
материалдарына қорытынды өңдеу жүргіздім, инженерлік-геологиялық қиықтарды
құрып, статикалық бұрғылау нәтижелерін өңдедім, топа ... ... ... ... және осы ... ... өңдеп, сонымен
қатар далалы жағдайларда болып, инженерлік-геологиялық бұрғылау жұиыстарын
бақыладым.
Диплом жұмысына мәлімет жинау үшін әр түрлі материалдармен таныстым.
I ... ... ... ... ... ... отырған аудан Қазақстан Республикасы Алматы ... Оның ... ... ... мен ... ... алып жатыр.
Құмдар жота пішінді болып жинақталады да ... ... олар ... орналасып жатыр.
Ауданның көп бөлігін ендік тектоникалық Іле ойпаты алып жатыр. Ойпаттың
табаны Іле өзеніне шейін созылып ... ... және ... ... мен бұлақтардың жиектерімен
бөлінген. Жазықтық аздаған депрессияға ұшыраған. Оларда тұзды көлдер бар.
Оның ені 40-50км ... ... ... ... ... ... еңкіш тау аралық жазықтық жіңішкеріп барып шолақ тауларын
кіреді және жағалаудан бірден ... ... ... ... қиын ... жағдайын сипаттайды. Бұл жер,
таулы ұсақ жоталы сілемдер мен ... ... ... негізгі 3 бедерлі түрден құрылады: таулы аймақ, жазық аймақ, ұсақ
жоталы ... ... ... ... оның ... ... жатыр, бөлінген
Іле Алатауы жоталарынан тұрады, ол жоталар кеңістік бағытына созылады.
Жотаның ең ұзын биіктігі 4612м ... ... ... ... беткейінде Жер бедерінің бірден
төмендейтіні, және де бөлінген таулы ... ... ... ... ... ... және т.б.) айналатыны байқалады. Әрі қарай, солтүстік
бағытта 1000-1500м дейін жетіп ... келе ... ... ... Оның ең ... ... ... жоталар және де 1100-700м биіктікте
жатыр. Шошақтардың аралық ... ... ... ... ... ... 0,035-0,014 бірлікті құрайды.
Ең ірі шошақты ойпатқа: Қарақастен, Жамбыл, Ұзын-Қарғалы, ... т.б. ... ... ... ойпаттан бойындағы өзенді ... өте ... ... ... ... ... жас бөлімдерге
тарамдалып, солтүстікке қарай 3-40 ылдиланған. Ескі ... ... жер ... жыралы-қыртүрлі дамыған. (Ұзын-
Қарғалы өзенінің оң жағасы және т.б.) ... орта ... ... әрі, ... ... ... беті, қырлы жер бедеріне
ауысады. Бұл бедер 800-650м абсолютті ... ... және ... ... ... ... ... сырты жыраға жылғаларға
бөлінген, бірақ олара әрдайым су бола бермейді, ... оған су ... мен ... да ... мен өзендерден келіп тұрады.
Ірі өзендердің легі (Қарақыстақ, Ұзын-Ағаш, Ұзын-Қарғалы және т.б.)
меридианалды бағыт алып отыр, кесе ... ... ... түріне
келеді. Бұл аймақтың жер-жерлерінде жалғыз төбелер де ... ... ... ... ... ... (852м), Боролдай (841,3м),
Слотүстіктегі шоқылар: Жирен Айғыр (734м), Ақсеңгір (779м) және ... ... ... биіктігі 100м аспайды. Қырлы бедердің шет
аумағының бетін солтүстіктен және солтүстік-шығыстан созылған Мойын-Құм
аумағы алып ... ... бір ... ... ... (Сорбұлақ өзені) және
сор топырақты аумақ құрайды.
Ауданның солтүстік-батыс бөлігіне, Шу-Іле ... ... ... ... әр ... орографиялық бөлшектері кіреді,
солардың ішінен: ұзақ ... және ... ... ... алуға болады.
Ұсақ тау шоқылары, зерттелетін аумақтың біраз бөлігін қамтиды. Қосымша
жыныстың ... ... оның ... тән ... болады.
Шырышты қабатты тұнбалы бедерлерден күмбез тәрізді ұсақ тау шоқылары пайда
болады. Олар тік шоқы бола ... ... ... ... ... ... – 781м, Қызыл Сай – 815м., Дауласты-Шоқы – 841м. ... ... ... ... мөлшерден 20-25м дейінгі аралықтан асады.
Шоқылардың төскейін мүлде ашық ... ... ... бірікпеген құламалы ұсақ
тастан тұрады. Көптеген жыралар мен жылғалар ... ... ... ... мен ... ... ... аймақта адырлы ұсақ шоқы
«Қойтас» орналасқан.
Жер бедері майда, шетінің абсолютті ... ... ... ... ... 10-20м аспайды.
Ұсақ шоқының оңтүстік-шығыс бағытында Қопы өзеннінің үлкен тектоникалық
ойпатының беткейі орналасқан. Оның ені 20-25км ... ... 5-6км ... Қопы ... ... беткі қабатының көп бөлігі
сортаң және тұзды сор болып келеді.
1.1.2 ... тау ... ... ... ... ... Іле ... кесіп
өтеді. Ол екі жалпақ 5-9км жазықтықты береді. Іле өзеніне Қаскелең өзені
құйғаннан кейін ... ... ... ... бағытына өзгертеді және
Қарой ойпатын жіңішке жартасты Қапшағай сайымен кесіп өтіп Балқаш маңайынан
шығады.
Сипатталып отырған аумақ шегінде барлық ... ... орта ... Іле
өзені бассейніне жатады.
Ағыстарына қоректену облысына ... ... ... ... ... ... ... бойынша үш түрге бөлінеді.
Таулы типті өзендер, қар және мұздақтар қоректенеді, олар: Талғар, ... ... кіші ... ... ... ... өзендер ағыстарының көп бөлігін жоғалтады. Яғни
сіңіп—сүзілу булану және судың көп ... жер ... ... ... ... шегінде ондаған км бойынша өзендер трапеция пішінді арнайы
сақтайды, тереңдіктері 10-15м, арна еңкіштігі 0,033-0,02 ... ... ... жекелеген телімдерде жер асты суларының шығуынан ағыс тез ... Жыл ... ... ... көп өзгереді. Шығынның ең көп ... ... ... ... осы уақытта таулы аймақтағы қар мен
мұздар пәрменді ериді.
Желтоқсан-ақпан айларында ең аз ... ... ... ... ... жер асты суларына байланысты болады. Бірақ та ысырынды ... ... аз келу ... жаз айлары, себебі судың көп бөлігі ... шыға ... ... ... ең көп келуі күз бен көктем ... ... ... ... ... гидрокарбонатты-кальцийлі құрамды құрғақ
қалдық мөлшері 0,14-0,48 дм3/л жалпы ... ... ... ... ... ... ... 40-
45% ысырынды конустың бойында сіңіп-сүзілуге береді. Жазықтың типті өзендер
тау аралық шлейфтің төменгі бөлігінде жерасты суларының ысырынды ... ... ... ... оңтүстіктен шығыс бағытында еңкіштік жазықтықты кесіп ағып жатыр.
Бұл ... ... жер ... ... өзендердің ағыстары ағыс
бағытымен төмен қарай азаяды. Бұл ... ... ... ... ... 2,3-6,3 мг/экв, құрғақ ... ... кей ... ... ... жартылай дала бөлігінде Іле өзені
ағып жатыр, ал Іле Алатауының ... ... мен ... ... ... ... ... Іле өзені өзінің басын Қытайдан
алады. өзінің көлемі бойынша Іле өзені орта Азиядан үшінші ... ... ... сәл ғана ... Іле ... ... көліне оңтүстік-батыс
жағынан барып құяды. Оның жалпы ұзындығы Теркес ... ... ... өзенінің максималды шығыны 1200м3/сек, минимальдысы -104м3/тәул.
Ағысының жылдамдығы 1,52 м/сек төменгі шығындары қыс уақытында ... ... ... ... ... ... жетеді. Тамыздың
соңында шығыны тез төмен түседі де, салыстырмалы тұрақты қыстық жүргіге
келеді. Өзенде мұз ... ... ... ... ... ашылады.
Сулар әлсіз минералданған, құрғақ қалдығы ... ... ... ... ... ... Қазіргі уақытта Іле
өзенінің ағысы Қапшағай бөгетімен бекітілген, жоғарғы жағында ағыс ... су ... ... ... ... байланысты аймақтық сейсмикалық
өзгертетіні белгілі.
Ауданның гидрографиялық құрылымы жақсы дамыған, әсіресе таулы ... ... ... ... ... көп ұзын ... Көптеген
өзендер Іле Алтауы жоталарының Солтүстік беткейінен бастау алады.
Бастаулар жағдайы, гидрогеологиялық тәртіп ... ... ... ... ... үш ... ... таулы, жоталы аумақ және жазық
аумақ.
1Қырлы-мұзды су қойнауларынан бастау алатын тау ... ... ... ... сипатталады, ол тағы да көктемді – күз кезедріндегі
жаппай мұздықтар мен қарлардың еру кезеңіне де ... Бұл ... және суы көп ... ... ... ... өзендерге мыналар
жатады: үлкен Алматы, ... ... ... Ұзын қарғалы,
Қарақыстақ,Іле.
Аталған өзендер таудың шетінде, қарқынды, көп сулы ағын ... ... ... ... бірден төмендеуі таулы аймақ
өзендеріне тән қасиет.
Өзен аранасының ені онша көп ... ал ... ... 2 ...
дейінгі аралықта ауытқиды. Ағынның жылдамдығы 6-7 л/с. Таулы аймақтың
өзендерінің суының тәртібі мұздықтар мен ... ... ... ... ... жер асты ... аздаған септігі бар. Өзендердегі
шығын сәуір айынан тамыз айына дейін болады, бұл ... жер асты ... су ... жіті бастаулардан келеді. Жоталы аймақта ... ағын ... 2-3 ... ... ... ... ... өзендер ағын суарының көп ... ... ... ... ... ... ... буланады. Сонымен қатар, жаз
кездерінде судың беткі бөлігі ауыз су мен ... ... ... бұл ... өзен жағасындағы жақын ауылдарға өте тиімді. Сол
өзендерді атай кетейік: Қаскелең, ... ... және т.б. ... ... ... тамыры болып табылады, өзендер Іле Алатауы жоталарының
мұздықтарынан ... ... ... ... көзі 2000м аса биіктікте
жатады.
Қарлы-мұздықтармен қоректенетін өзендердің суы ... ... ... ... ... – ол гидрокарбонат кальцийлі, минерал көлемі
0,2-0,4 г/л және жалпы қаттылығы 2,5-8,57 мг/экв.
Жоталы аймақ өзендері ... ... ... ... ... ... Қызылауыл және т.б, бұлардың бастауы
жоталы аймақта. Бұл өзендердің дәуірі жүретін ... ... ... ... ... ... ... сәйкестенеді. Қарлы су
ағынның негізі бөлігін береді, бұған аралықта өтетін атмосфералық жауын-
шашындардың да ... бар. Бұл ... ... ... Осы ... суы өте сапалы түрі бойынша – ... ... 0,3 г/л ... Аталған өзендердің негізі ерекшелігі, олар
жоталы аймақта басталып, сол аймақта аяқталатындығы.
Жзықтағы өзен, «Қарасу» деп аталатын өзен өз ... ... ... ... ... ... төменгі бөлігінен, жер асты суларының көзінен
алады. Бұл ... ... ... Шолақ-Қарғалы, Қара-су, Тоғарақ-Күші
Самсы және т.б. Өзендер оңтүстіктен солтүстікке ағады, жазықтың ... ... Іле ... ... ... тармағы олардың эрозия
базисінің аяғы ... ... ... ... екі ... ... көктемгі кезең, жер асты
суларының артқ мөлшерін реттейді. ... ... суы су ... маңызды орын алады. Жазғы мезгілде оны суару үшін қолданады.
Жазықтықтағы өзендер ұзындығымен, суының ... ... ... ... ... білінеді. Өзен суы гидрокарбонатты, жалпы
қаттылығы 2,1 ден 5,2 мг/экв дейігі аралықта ауытқиды, минералдылығы ... 0,3 г/л ... ... ... ... ... ... Оның арнасы онша
терең емес жіңішке жыра түрінде келеді, ол оңтүстік-батыстан солтүстік-
шығысқа ... ... түзу ... ағып жатыр. Оның арансы өте әлсіз
шеткі тамрағымен, жиегімен көрінеді. «Қопа» өзенінің суы тек ... ... ... ғана көбейеді. Жазғы айларда өзен суалып қалады, ол тұзды
сулы сортаң, ... су ... ... ... жазықтың жер асты суларына өзіндік
ерекшеліктер береді, олар судың 40-50% беріп, ал жаз кезінде 60-80% ... ағын ... жота ... қопсымалы қабаттардан сүзіліп өтеді.
Жоталы аймақтағы өзендер ролі бір ... жер асты ... ... ... ... ал келесі жағдайда ағынның жоғарғы бөлігі тұтастай
немесе жартылай сүзгіден өтіп, сіңіп және де буланып ... (Іле ... ... өзгешеленетін ерекшелігі – табиғат жағдайының ... ... ... ... субнивальды, яғни артикалық
климатқа жақын, бұған биік таулы ... та ... ... ... жер асты суларының қалыптасуына әсер ... ... ... ... жұмыстар дамып келеді және де ол аймақтың шаруашылық
жағдайын жоғары деңгейде ... ... ... ... солтүстік беткейінде 1400м жоғары көтерілгенде, ауаның
орта жылдық температурасының түсуі 0,660С әр 100м биіктікте ... ... орта ... ... нөлге, 2540м. биіктікте келеді.
Ең суық ай-қаңтар айы, ол теріс температурамен сипатталады, ... ... ... ең ... ... оның орта температурасы +24 -260. температураның
барынша ... +38,7 -41,50. ... ... ... ... мөлшері өсіп отырады. Жазықтағы жауын-шашынның жылдық деңгейі -200-
250мм., жоталы аймақта 400-500мм., тауда -800-900мм. ... ... ... жылы ... ... ... айына дейін) жауын-шашынның көп мөлшері
жауады.
Аталған ... ... ... ... ... жел соғады.
Жылдық есепке шаққанда 30% дейінгі аралықты құрайды.
Жазықта солтүстік-шығыс бағытта орта жылдамдықпен 1,0м/сек соғтын жел өз
патшалығын құрған. ... желі ең ... ... ... соғуынан қолаңсыз жағдайлар пайда болады, мысалы топырақты желмен
жару.
1.1.4. Топырақ және өсімдік қабаты
Табиғат ... сан ... ... ... анық ... тік ... нақты анықтауға мүмкіндік тудырады.
1 Орманды қырлы аумақ (1500-1600м ... ... ... ... ... ... және ... аймақты белестерін де қамтиды. Жоталы аймақ
жазығының шетінде ашық сұр өңді шаңтопырақты саздақ жер орын ... ... ... ... ... ... және т.б. өседі., өзен бойына
үйеңкі, жидек, итмұрын және т.б. өседі. Жапырақты ағаштардан құралған ... ... ... ... ... талшынды болып келеді. Бұдан жоғары аумақта,
жота ... қара ... ... ... Бұл ... бұиа мен
әр түрлі шөпті көгал өседі. ... ... ... ... ... ... ... қияқ, боз селеу және т.б.
1100-1600м биіктіктегі аралықта, орман өсімдіктерінің астыңғы ... дала және ... дала ... ... ... жер қыртысы
терең жыралы қара топырақты қабат болады.
Бұл жерде, орманның негізгі бөлігі, ... ... ... биік
шөпті шалғынды көгал өседі.
2 таулы-орманды аймақ (2800-2900м).
Бұл жер де нәзік шымтезекті таулы-орманды топырақ ұсақ таспен ... ... ... шыршалардан құралған орман өседі: карбонаты
оршалар көп ... ... орай жер ... ... карбонатты
топырақ дамиды.
3 Субальпілік аймақ (3000-3100м).
Бұл ауданда ашық таулы-көгалды альпілік тоыпрақ орын ... ... ... ... ... ... Тек аргевник кең дамыған.
4 Альпілік аймақ (3000-3800м).
Топырақты-өсімдікті қабат әлсіз. ... ... ... мен
құнарлы көгал және қоңыр топырақты таулы-көгалды астында криофильді шым
кездеседі.
5 ... ... (3800м ... ... ... ... мен ... мүлде болмайды. Өсімдік
әлемінің әдеттегі өкілдері: қына өсімдіктері түрлері.
1.2 ... ... ...... ... ... Алматы қаласынан солтүстікке қарай
70 км жерде, Іле өзенінің солтүстік жағалауында, Қапшағай бөгенінің
оңтүстік – батыс жағалауында орналасқан.Қала негізінен 1960 ... ... Су ... ... ... орай, «Жаңа Іле» қаласы болып
аталады. 1970 жылдан Қапшағай болып өзгертілді. Қала 1972-1976 жылдарының
аралығында Іле ауданының ... ... ... көне ... ... ... ... жер» мағынасын білдіреді. Қала халқының саны 2002 жылғы
мәліметтер бойынша 33,4 мың адамды құрайды. 1998 жылы қала маңындағы
Заречный және ... ... ... ... онда ... 11
елді мекендерімен қоса Қапшағай қалалық әкімшілігін басқаруға берілді. Қала
халқының босым бөлігі қазақтар мен орыстар. Нақтырақ айтатын болсақ ... 43,8% ... ... ... ... ... жүйесімен қамтамасыз етіп, балық
пен күріш шаруашылығын өсіруге өз үлесін ... Қала ... ... бойынша көптеген кәсіпорындар тіркелген. Оның ішінде 75
өнеркәсіп, 42 құрылыс, 31 көлік, 83 сауда, 10 тұрмыстық қызмет, 32 балық
және ауыл ... ... бар. Онда ... СУ ... Станциясы»,
«Қапшағай фарфор», «Көпір құрылыс», «Мұнай өнімдері», т.б. акционерлік
қоғам «Қазақ ұн», ... ... ... «Дружба плпстик», «Құрама жем»
кәсіпорындары бар.Қалада қазақ-италиан
«Аквапарк» кешені бірнеше бірлескен кәіпорындар жұмыс істейді. Қала
аумағында демелыс аймағы ретінде даму ... ... ... бірнеше
мектеп, мәдени-ағарту және қоғамдық іш шараларын өткізетін орындар
бар.Қапшағай қаласы арқылы Семей темір жолы, Алматы - Өскмен автомобиль
жолы өтеді. Қапшағайдан ... ... ... ... қашықтық 210
км құрайды.
Қапшағай су қоймасы
Қапшағай су қоймасы – Іле өзенінің бойында, Алматы облысында Қапшағай
Су Электр Станциясын салуға байланысты ... ... су ... ... ... суға ... ... Жалпы су қойманың ауданы 1847 км2,
ұзындығы 187 км, ені 23 км, орташа тереңдігі 15 м, ең ... жері 46 ... ... ... 28 км 2, су жиналу алабы 113 мың км2,
жағалауының ұзындығы 430 км.
Су қойманың солтүстік жағасы құмды – ... ... ... ... биік және ьік ... , оңтүстік бөлігі жазық, жалпақ құмды ,
саздақты болып келеді. Су қоймада балықтың 26 түрі кездеседі, олардың
ішінде 16 түрінің ... ... бар. ... ... 2 мың ... балық
ауланады. Су қойма суымен 450 мың гектардан астам жер суарылады. Онда
күріш, бақша дақылдарын егеді. Сонымен бірге шабындық және жайылым ... Су ... ... Су ... Станциясы – су – энергетика кәсіпорнына
жатады.Алматы қаласынан солтүстікке қарай 70 км қашықтықта, Іле өзенінің
Қапшағай шатқалында, Іле ... орта ... ... ... млрд м3, ... 434 мың Квт. СЭС ... 1163 млн Квт сағ. ... құрылысы 1965 жылдан басталып, алғащқы 2 агрегаты 1970 жылы,
кейінгі агрегаты 1971 жылы іске ... 1972 жылы ... ... ... ... ... өзен арнасы құрылыс жұмыстарына айрықша қолайлы 600
метрге дейін тар жартасты шатқалға салынды. Ал су деңгейін 40 метрге ғана
көтеруге мүмкіндік берді. Су ... ... ... 470 ... 56 метр су ... бөгет салынған. СЭС 4 агрегатты электр
құрастыру алаңынан, өндірістік, әкімшілік және коммуналдық құрылыстардан
тұрады. Қапшағай су ... ... ... мен ... құрылыстары
7 баллға дейінгі сейсмикалық тербеліске төтеп береді. СЭС – тің машина
залында 4 агрегат орналасқан. Олардың әрқайсысының қуаты 108 Мвт. ... ... және ... ... энергиясымен қамтамасыз
етеді.
Қаскелең, Еңбекші-Қазақ, Алматы облысы ... ... ... ... тығыз қоныстанған және де мәдениет пен экономикалық
орталығы – Алматы қаласына ... орын ... ... дамыған ауылшаруашылығы алып жатыр. Бұл аймақтарда үлкен
фермалар, шаруашылық ... бар, ... ... ... ... ... өседі. Осы өсімдерді өндіру үшін ... мен ... де ... ... ... сонымен қатар мал шаруашылығы мн себілмелі егіндер де кең дамыған
беткейіндегі таудан келетін өзендерді пайдаланады. Көптеген ... ... ... ... ... ... тарихы
Іле Алатауы жоталарын бірінші жүйелі түрде зерттеген ... еді. ... осы ... ... ғалым географ Шоқан Уәлиханов та сол ... ... ... ... ... Н.А. ... А. ... Іле Алатауы
сілемдеріне географиялық ботаникалық жән геологиялық бақылау жүргізген.
1874 жылмен 1880 жылдар аралығында Орта Азия мен ... ... ... ... ... И.В. ... Г.Д. Романовский
өткізген еді. Олардың жұмыстары таулы аймақтың жер бедерінің ... ... ... және генетикалық бөлінуін зерттеуге
арналған-ды.
Іле Алатауы мен Іле жоталарына геологиялық зерттеулерді жүргізуге совет
геологі Н.Г. ... ... емес ... Оның «Іле ... ... атты ... (1930ж) әлі ... дейін өзіндік
мағынасын жоғалтпаған. 1947ж Н.Г. Кассиннің «Қазақстанның ... ... атты ... ... жарияланды, ол еңбекте аталған аймақтың
геологиялық мәліметтері нақты көрсетілген.
Іле Алатауы жайлы геологиялық құрылым деректеріне Г.Ц. Медоев үлкен еңбек
жасады. Оның ... ... ... ... рет ... ... ... құрам бар екендігі дәлелденіп, шымның ... ... ... ... ... ... нұсқасы
жасалады. Геологияляқ картаның авторлары Н.М. Шабдуров, О.В. Бажанов 1964ж.
1946-1948 жылдар ... бұл ... ... мен ауданның жер
сілкінісіне төзімділігіне байланысты жұмыстар жүргізілді. Міндетті түрде
осы жерде Н.Н. ... ... ... іс-шараларын атай кету
керек, ол Іле ... ... ... стратиграфиялық антропогенді
зерттеуге тоқталады.
Аймаққа геологиялық, гидрогеологиялық зерттеулерді 60-жылдары жете
зерттей ... Бұл ... ... ... мен ... ... ... жер асты мекемелерді қамтамасыз етуге жер асты
суларын пайдалануға байланысты еді. Осы бағытта ҚазССР геология ... ... ... В.И. Дмитровский зерттеу жүргізді, ол Іле Алатауы жоталарының
жағдайы туралы, аудандағы ... ... ... орай
нақты мәліметтер берді. Оның деректері бойынша, құрылыс ... ... ... ... нақты тасымалдауға болады. Әсіресе, Іле
Алатауы беткейіндегі орманның шығу ... оған ... ... ... жете ... 1963ж ... Ғылм ... баспасында «Іле
сахарасы, оның табиғаты мен ресурсы» атты монография жарқ ... ... ... ... жағдайын зерттеу нәтижелерінің топтамасы беріледі.
Іле Алатауы жоталарының топырағының физика-техникалық қасиеті мен ... ... Н.Ф. ... ... В.П. ... (1964ж) ... өз еңбектерінде берді.
Іле жоталарында және оның таулы ... ... ... ... байланысты 1953-1966ж. арнайы жасақталған инженерлі-
геологиялық жұмыстар көріне бастады, жұмыс атқарушылар В.П. Бочкарев, Э.И.
Ткачук, В.Г. ... ... ... оынң ... ... инженерлі-
геологиялық зерттеулердің жоғарыда аталған түрі, көптеген есеп беру
мәліметтері ... ... ... мен ... (Қаз ГИИЗ,
Қазгипровозхоз және т.б.) сақталған.
Іле Алатауының таулы аймағының жер сілкісіне ... ... Д.Н. ... ... А.А. ... үлкен, мағыналы деректер
кіргізді, еңбекте ғылыми әдістің негіздеріне сүйеніп, жер сілкісіне микро
төзілімділікті ... оның ... ... ... ... ... ... бойынша 1:10 000 масштабтағы еңбек ... ... ... ... ... ... ... қамтиды. Жұмыс, қаланың
бас жоспарын құру үшін және ықшам аудандардың жер сілкінісіне ... ... ... ... геологиялық құрылымы.Стратиграфия
Біз қарастырып отырған аудан 3 өлкенің қиылысында орналасқан: Жоңғар,
Бетпақдала, Солтүстік Тянь-Шань; геологиялық құрылымда ... 3 ... ... тән қасиеттерін алып отыр. Сондықтан, тегін стратиграфиялық ... ... ... ... орай ... мен ... қыртысынан бөліп шығатын қабаттары Бетпақдаланың
жапырақтарымен жақсы сәйкес келеді 1:200 000 ... ... ... С,Р-Т, жоғарғы К Жоңғар даласымен сәйкестенеді PR; О және төменгі С
солтүстік ... ... дәл ... қопсымалы қабаты Жоңғар, Тянь-
Шань өлкелерімен топтасады.
Жеке стратиграфиялық ... «О» ... ... ... ... кезінде 1:200 000 масштабта анықталған.
Шығу тегін стратиграфиялық бөлу ... ... ... дәрежесін,
қалдықтарды салыстыру істерін жеке аудандар қабаттарымен байланыстыру
жұмыстары қаланады.
Ауданның ... ... ... ... ... эффузивтік
және интрузивтік тектердің KZ, MZ, PZ және PR жас ... ... ... ... PR, ... ... ... пермо-карбонды,
пермотриасты, борлы, палеожынысты, неожынысты және ширектік қатпарды бөліп
айтуға болады.
Протерозойлық қабаттар ... ... ... ... ... ауданның шығыс бөлігінде жақсы
дамыған. Ол ... ... ... ... ... жоғарғы
ағынның өзен аралықтарын да табылады.
Бұл ауданда ... ... ... ... ... ... отыр.
PR қабаттары ауданның оңтүстік-шығыс бөлігінде де көрініс табады. PR ірге
тасы және де оның толық жарылуын ... ... ... ... көрінеді.
Зрттеліп отырған ауданның жер қыртысының кристалды тас түйіршіктерімен
амфибиолиттер, жоғарғы ордовикті граниттармен үзіліп қалады, ... ... ... ... ... ... және де метаморфизациясы терең
дәрежеде, хайуанаттар қалдығынан ... ... ... Бұл жағдай сипатталып отырған қыртыс тобын шартты түрде «PR»
сатысына жатқызады. PR ... ... 2000м. ... жетеді.
Тас көмірлі жүйе.
Бұл қабаттар ауданның солтүстік-батыс бөлігінде кең дамыған. Көбіне
аталған жамылғымен Іле ... ... ... ауданның оңтүстік-
батыс бөлігі көмкерілген.
Ортаңғы бөлім
Орта-жоғарғы бөлімдер (С2-3)
Бұл бөлімдердің қыртысының Сорқұдық ... ... ... ... Дәулақты-шоқы шоқыларының ауданында органикалық түрі таралған.
Осы ... ... ... ... ... Жаманбұлақ қатпарының
базальтті туфконгломераттар негізімен ұштасады.
Карбонды қатпардың құйылмалы құармы: туфогенді конгломерат, фельзитті
порфит, ... ... ... ... ... ... жату пішіні қыртыстың бұрышты 15-500 ... ... ... Жер-жерлерде қыртыстың бұзылуы байқалады, оның жынысы ойықталған,
айналы сырғақты жарықшалар, кей жерлерді кварцталған. Қыртыстан хайуанаттар
қалдықтары табылады: ... Sp., Knovvia, ... ... ... жүйе
Карбонның жоғарғы бөлігі. Перманың төменгі бөлігі.
Қоңырелең свитасы (С3-Р1kn)
Төменгі құрамша (С3-Р1kn)
Төменгі құрамшаның (С3-Р1kn) ... тек ... ... ... ... Бұл ... шайылған жоғарғы-орта карбон (С2-3)
қатпарының бетіне жатады.
Олар онша емес синклинальды қыртыспен біріккен, оның ... ... ... жыныстың 700 бұрышымен төмендеп созылған.
Қабаттың құйылмалы ... ... ... ... ... әк тастың әйнекшелері, аргилиттер, сары топырақты, көмірлі-
топырақты саздар. Құрамшаға тән қасиеттер: әлсіз тұрақсыздық артықшылығы
жыныстың түсінің сұр және ... ... ... қалдықтары табылады: Prgttosudyti Gredi, Calamites
suckwit Brangn.
Конурелең топырақтың төменгі құрамшасының қуаттылығы 470-500 м.
Пермді жүйе ... ... ... (Р1-2 CL)
Топырақ қабаты С3-Р1kn қыртысына келісімді түрде бірігеді. Күрті өзенінің
оң жағасының органикалық ауданымен, ... ... ... ... ... қыртыс қиылысады. Қыртыс құрамдары: ... құм, ... ... ... ... порфирлар және олардың қиыршықтары. Жыныстың субмеридиональды
созылуы, Күрті өзенінің арнасымен бағытталған аймақпен сәйкес келеді, тек
Куртстрой поселкасы маңында ... ... ... ... да, ... 8-150 ... Олардың моноклинальды жатуы, шығыстан және солтүстік-
шығыс бағыттағы артықшылықпен ... ... ... ... ... ... Қатпардың жалпы қуаттылығы 240м. жетеді.
Жыныстың жас ерекшелігін одан ... ... ... ... ... cf goeppertii Radez
Пермь – триасты жүйе
Пермнің және Қарасу өзендерінің қиылысу ауданындағы солтүстік-шығыс
беткейінде бұл ... ... ... ... бөлімі мынаны құрайды:
кварцті порфир және ... ... ... ... порфир және фельзит
порфир, туфолавты ... ... ... және ... ... аз ... құмдар. Жыныс қабаты солтүстік-батыс ... ... ... ... 8-100 ... 20-250 ... ... және
солтүстік-шығыс аралықта төмендейді. Аталған қыртыстың табиғатына тән сипат
өте ... ... ... ... ... ... ... стратиграфиялық
байланыссыз тоғысады.
Қыртыстың өзіне тән топшасы бөлінеді де келесі факторлардың негізінде
перм-триасты құрылымды көрсетеді.
А) Р-қабатында ... ... ... ... байланыссыз қиылысып
кетеді және одан құйылмалы құрамы бойынша ерекшеленеді.
Ә) құйылмалы құрамы бірден өзгешеленеді және жоғарғы бор ... ... ... ... өзінің фацианалды қасиеті бойынша пермді қабаттарға жақындау болады,
жоғарғы бор жынысына қарағанда.
Бұл қабаттардың ... ... 180 м аса ... ... ... жер ... ... қалдықтары табылады: Spheropteris
rossertifnfl Presl., ... Sp., ... pirratum ... ... ... жігі ... ... бетке шығады, бұл жағдай
солтүстік ... және ... ... ... ... ... ... жер қыртысы айтарлықтай тереңдікке байлайды, ... ... ... Іле ... аймағында.
Неотекті жүйенің қыртысы 2 бөлімді құрайды:
Миоцен (N1) плиоцен (N2il) іле топырағының құрамы.
Миоцен (N1)
Миоценді қатпар ауданның солтүстік ... мен Іле ... ... төскейінде кездеседі. Оларды сонымен қатар терең байлаған ... ... ... ... да ... ... ... оң жақ ағысынан да көреміз. Іле-Қопы ... ... ... ... ... қарай, асудың кіндік тұсына қарай
бағытталады.
Бұрғы бойынша, миоцен қатпарның қуаттылығы 1000м ... Олар ... ... ... ... ... кей ... палеотекті қатпарға
қоныстайды. Миоценді жер қыртысы Іле Алатау жоталары беткей бөлігінде оның
маңызды бөлігі РZ ... ... ... ... Дәл сол жерде
стратиграфиялық байланыс болғанда, миоцен ... ... С ... ... ... ... ... гранитойдтың PZ сыртқы бөлігіне
орналасады. Көрсетілген қабаттың континентті фациясы және шығу тегі ... ... ... ... ... оралған және
реттелген. Қыртыстың құйылмалы бөлігі: қызыл-ақшыл гипстан, кірпіш түрі
тәрізді ... және ... ... ... шымдауыттан, таза
гипстан тұрды. Топырақтың төменгі бөлігінің ... ... ... ... ... қуаттылығы 500-600м дейін жетеді. Миоцен жалпы қатпарынан
хайуанаттардың қазбасының қалдықтары табылды: Ilyocypris errabundis ... cavar nosa Mand, ... marcida ... ... (N12-3- ... ... бөлігінің жазық жерлерінде түзілген. Негізінен
түзілімдер құмтасты, қиыршықтасты сазбалшықтардан, ... ... ... ... Қыртыс қатпарларынан жануарлар сүйегінің
қалдығының бай қазбалары табылады: Egwes stenonis Coochi ... Schar., ... cf. Bilolota ... қабат қуаттылығы 520 м жетеді.
Қырғауылды өзенінің жағасынан ауданның солтүстік-батыс атырапынан ... ... ... ... жер ... ... асулары қыртысы топырағы, ширекше жүйенің жас қатпарларының
бойымен ... ... ... Қырғауылды өзенінің бойымен Іле
топырағының қатпары анық ... ... ... ... созылып
жатады, қанаттарының төмендеу бұрышы 20-250.
Іле жер бедерінің жырығы миоцен қалыңдығынан құрамында үлкен мөлшерде құм
мен тастақтардың, ... ... сары ... ... ... ... құмдауыттардың сазды сары топырақты материалмен анық
қатпарлатынын байқалады, және де аз ... ... ... ... ... бар. ... ... олардың жиналуына көлдік жүйенің
болуын көрсетеді.
Қуаттылығы 200м-ден тау беткейі ауданындағы ... 1260м ... ... қатпарларынан жануарлар сүйегінің қалдығының бай қазбалары
табылады: Egwes stenonis Coochi ... ... ... cf. Bilolota Mand. Іле жер қыртысы (40м) аймақта төменгі ширекше
қатпардың негізімен ... жүйе ... ... ... оның ... ... ойпаттар мен өзендердің
беткейін қамтиды. Қыртыс контиеннтальды және ... ... ... ... ... ... ... болады. Қатпар негізінен орман
топырағынан және ... ... ... және ... ... қалыптасады. Топырағы құмдауытты тасты және шаң-топырақты
саздан құралады.
Төменгі бөлім
Қотырбұлақ ... ... ... ... ... бұл Іле ... жотасының беткейінде
және Іле-Қопы асуларының ... ... етек ... Бұл ... оның ... беті ... жазықтықта жасайды.
Шығу тегі жағынан – бұл көлдік қалыптасулар (LQ1 ... ... ... ... ... яғни Іле ... ... шошақты шоқыларының
қатпарына жатады. Көлдік қалыптасулар шошақты шоқылардан орта бөліктегі
аумаққа қарай дамып, ... ... ... ... ... ... дала ... қалдықтарынан, орман тәррізді тоғай қалдығының
құммен араласуынан қатталады.
Самсы, Ақсеңгір, Ұзын-Қарғалы, Шамалған өзендерінің су бөлетін бетінде
орман жән ... ... ... ... Олардң қуаттылығы 50м-ден 400м
дейінгі аралықта ауытқиды. Бұл күшті орман тәрізді қаттылықтың қыртысында 3
тастақты ... ... ... қат және ... аз ... ... ... бұл бізге төменгі ширектен кезіндегі ... ... ... ... (fQ1 кв) Іле ... ... беткейінің шетінде
дамыған. Бұл жерде олар іле ... (N2 il) ... мен ... ... ... қабат, нашар сортталған валунно-галечниктардың құмды-саз топырақ
матераилымен араласа көрінеді.
(lQ1 кв) қыртыстарынан ... ... ... ... ... Mart. Төменгі төрттіктің қуаттылығы 260м жетеді.
Орта ширектік тобы.
Жер қыртысының шығу тегі аллювиальды, ... ... ... ... Бұл ... ... Ақсай, Жирен-Айғыр, кіші Алматы, Ұзын-Қарғалы өзендерінің арансынан
төменгі 2-ші 3-ші қатын құрайды, және де ... ... су ... ... ... қыртысын да қамтиды.
Аллювиальды орта бөлім (aQII) үшін шаң-топырақты саз, тығыз бұрыл-сары
құмайттан кезек-кезек ауысып тән қасиет. ... ... ... ... ... майда малтатас құммен, ал төменгі бөлігінде бұйра ... ... ... ... ... тас пен ... тас қалдықтары бар. Бұйра
тастақ сан көлемдегі тас қиыршықтарынан тұрады.
Петрографиялық құрамы шұбар ала ... ... ... (apQII)
қыртысы шошақты шоқылардың беткейлеріне жатады.
Аллювиальды-шыршалы қатпар (арQII) өзендердің ... 3-ші ... Олар ... дала ... ... тәрізді тоғай қалдығының түрлі
қиыршықтағы құмның майда тас пен малта таспен араласуынан ... ... бар ... ... Мойын-құм құмының солтүстік-шығыс
бөлігі аумағы кіреді. Құмы майда қиыршықты, сазды құрам мүлде жоқтың ... (apQII) ... ... мен ... ... қат
Қарой жазығына тән және Қарой жазығына кіретін бөлікке де келісімді қасиет.
Бұл қат борлы конгломераттар мен ... ... ... және ... ... ... қар ... шайуынан пайдаболады.
Қуаттылығы 5м-35м дейінгі аралықта ... Ал ... ... тік ... ... тас ... ... құмға қарай өзгеріп
отырады.
Ескі шошақты шоқылар өте шайылып кеткен және Іле ... ... ... ... ... Шошақты шоқының ойықты жыраларының
биіктігі 60-90м аралықта ауытқиды. Таудың төскейінде ылдидың ... ... ... тасты құммен жақсы жаңарып отырады. Таудан алшақтаған
сайын бұл ... ... қат ... ... ... құм ... тоғайлы
қалдығы тоғаймен жабылған, қуаттылығы 30-40м. Бұл ... ... ... ... 2,3-ші ... қосады. Қатпардың құрамында
тоғай қалдықтары құм әйнектерімен араласа көрінеді, асты жыған топырақты
құмдар, құмды ... ... ... кейде тоғай қалдығы құрайды.
Жылтыр қатпар тау аймағының Ақсай өзені мен оның шығыс жақ ... Осы ... олар Іле ... ... ... ... ... қатпарының бірінші сатысын жасайды. Оның қуаттылығы 100-150м.
Аллювиальды-көлдік, аллювиальдв-проллювиальды төменгі ширектік қатпарлар
немесе ... ... ... ... орта ширектік қатпарлар ... ... ... ... ... ... ... табылды: Paralphus trogontherii,
Mammuthus trogontherii (pohlig). Бұл ... ... ... ... ширектік топ
Олар аллювиальды, аолювиальды-проллювиальды, көлді және жылтыр болып
келеді. 1-ші ... ... ... Олар ... ... ... тоғай
қалдығының тасты құммен, майда тасымен қатталады.бұл қатпар ... ұсақ ... ... кезектесе келуімен сипатталады.
Бұл қатпараларылң ішінен 3-ші қабатына дейін тез ... ... ... жатады. Жоғарғы ширектік қыртыс өзен беткейлерімен дамып
Сорбұлақ көлінің қазаншұңқырына дейін жетеді.
Іле Алатаауы жотасының оңтүстік-шығыс бөлігінде (gQIII) қатпар ... ... ... ... ... басқа бөлігінде және олардың
көптеген жағалық ағындарда дамыған.
Жылтыр қатпарды қатталмаған формасыз ... ... ... ... ескі орта ... ... ... олармен жабылып
қатталады.
(aQIII) қабатына қазбалы ... ... ... Mammuthus
primigenius (Blum), бұл қаттың жасын ... ... (QIII) ... 5м-ден 25м дейін, жазықтықта; (30-250 м дейін) таулы аймақта.
Қазіргі заманғы түзілімдер
Бұл ... онша ... оны өзен ... ... ... Шығу ... ... және көлді (lQIV).
Құйылмалы құрамы майда тастары бар ... ала ... ол ... қиыршықты
құмдармен нашар оралып, нашар сортталған. Бұл қатпарлар ... ... шаң ... ... жабылған. Құмдар мен аралас қат ... ... ... ... ... ... сай ... аудандарда қалыптасады. Аталған қатпар
ескі жоғары ширектік қыртыста кездеседі. Қабат қуаттылығы 1-5м.
1.3.1 Интрузиялық ... ... ... ... ... ... бөлігін Шу-Іле
тауының оңтүстік төбелерінде, Іле Алатауы жоталарының ... ... ... ... ... (γδPZ1, υPZ1)
Бұл қызмет сипатталған ауданда өте ерте кезеңде пайда болған. Аталған
жыныс тобы қышқыл және негізгі ... ... ... ... ... ... диорит (γδPZ1) – қара-сұр түсті майда орта
қиыршықты жыныстан тұрады. Афмақтың шеткі ... ... ... жарылған, жарықтар кварцпен, кальцитпен толтырылған.
Бұл жыныс саз тәрізді денені құрайды, ... ... ... ... ... Алматы, Қарақыстақ өзендері
бассейінінде осы жынысты кездестіреміз. Жыныстың жоғарғы шекарасы
шамамен ерте PZ ... ... ... Өзгерген диабазалар (υPZ1) – қасқабас ... ... ... сазды өрнек құрады. Жыныстың түсі қара-сұр және жасылдау –
сұр майда қиыршықты біртекті мүше.
Ежелгі ордовикті емес қаттар.
(γO3; VO3; ... ... (γО3) – ... ... ... биотитроговалық
граниттерден, плагиограниттер мен майда диориттерден құралады. Бұл
түсі сұр жыныс, орта және үлкен ... ... ... ... қыртыс бір үлкен салмақты аймақты алып жатыр: Іле Алатауы
жоталарының солтүстік беткейі (Күнгей ... топ). ... ... ... ... Р ... және өздері силурлық
интрузиялармен жалғасады, сонымен қатар ... ... де ... Олар ... жер қыртысының төменгі
карбонының конгломераттарында да кездеседі.
2. Габбро (VO3) - өте аз ... ... ... ... құрайды, олар
ежелгі ордовикс гранитойдтарының үлкен даласында Іле ... ... ... кездеседі. Бұл-қара-жасыл және жсыл-
сұр орта, үлкен қиыршықты жыныс.
3. Кварцті диорит (γδО3) – органикалық шығу тегі бар ... ... олар ... шоқысының оңтүстік-шығысы мен ... ... Ақ ... ... ... ... Қыртыс
майда идорит пен кварцті диориттен құралады. Бұл жыныстың түсі алқызыл-
сұр түсті ... ... ... ұсақ қиыршықты болып келеді.
Ерте силурлы қаттар (γS1)
Бұл қыртыс ... ... ... Оның күндіз топырақ
бетіне шығуы, Ақсай өзенінің жоғары ағысы мен Үлкен Алматы, ... ... ... ... Лейкократовты граниттер және
плагиограниттер ... орта ... ... ... ұсақ ірі ... тән ... Сонымен бірге, олар ауданның басқа қаттарынан тез
ажыратылады, өйткені бұл ... ... ... ... ... ... Бұлардың жас ерекшелігін силурды қалай анықтаса, солай ... ... қат ... ... ... ... ерте ... қат. (γПρС1γξрС1δмрС1)
Бұл жыныс ықшамды тар топпен таралады және ... ... ... ... ... ... ... граносиенит-порфир, сиенит-порфир (γЕρС1), кварцті диорит,
диоритивтер мен ... ... ... ... Жыныс-сұр және қызғылт-
сұр, порфир тәрізді құрылым. Олар кетмен жер қыртысының ... ... ал бұл ... ... ... шекарасын білдіреді.
Ежелгі карбонды-пермді қаттар (γЕС3-Р1)
Бұл қаттар тобының жынысы Іле Алатауы жоталарының солтүстік ... ... ... ... кең ... ... ... Аталған қат майда сиенит, үлкен кристалды сиенит, сиенит-порфирден
тұрады. Сиенит үлкен қиыршықты, ... ... ... таулы жыныс болады.
Олардың түсі қоңыр-қызылдан ақшыл-қоңырға дейін немесе қара сұр ... ... ... Бұл қат ... ордовикс қабатын үзеді.
Кейінгі пермді қат (γР2, δПР2, ... ... ... мен құрылымы жағынан 3 топқа бөлінеді.
А) ұсақ,орта қиыршықты аляснитті лейкокративті граниттер; микродақты
граниттер (γР2) ... ... ... ... ... ... кең
таралған. Түсі қызғылт, қызғылт-сұр, орта қиыршықты таулы жыныс;
Ә) диоритті порфир, кварцті диорит, ... ... ... Бұл ... Дауласты-Шоқы, Шілбастау аумақтарының солтүстік-батыс
бөлігін алып жатыр. Түсі бұрыл-қызыл, ет тәрізді қызыл, көп ... ... ... бар ... Бұл ... қаты орта және ... карбонды жарып
шығады, бұл оның жасын анықтауға мүмкіндік береді.
Б) гранит-порфир қаты (γПР2).
Ауданның солтүстік батыс бөлігінің шамалы аймағына таралған. Бұл ... ... ... ... ... ... ... отырған ауданның интрузивті таужыныстары, Іле ойпатын қоршай
орналасқан таулы ... алып ... жасы ... ерте және ... ... ... интрузиялар (үС2, үδС2)
Техногенездің ертегерциндік дәуірінежататын интрузивті жыныстар
кішігірім массивтер түзе отырып, едәуір жерде таралған. ... ... ... ... ... интрузияларына жататын граниттер,
гранодиориттер, лейкократты граниттер және т.б. гранитойдтар.
Кешгерциндік интрузиялары(γδР, εδР), ең жас болып саналады. Олар Іле
Алатауының ... ... және Іле ... ... ... ... ... гранодиориттерінен және сиенитті
диориттерінен тұрады.
1.3.2 Тектоника
Сипатталып отырған ауданның қиын геологиялық-құрылымды құрылысы, осы
ауданның орналасуына байланысты 3 ... ... ... ... және ... ... ... қатар тектогенездің
негізгі айналымы көрінеді, оның пликативті, дизъюнтивті қызметтері бар,
оған көп бөлімді қаттар қызметен де қосамыз.
Ауданның ... ... ... ... ... оның ішіне
метаморфтық таулы жыныс PR (жас ерекшелігі бар) толтырылған.
Аталған ауданнан ... ... ... ... болды:
1. Байкалдық
2. Каледондық
3. Герциндік
4. Альпілік
Байкалды құрылымды қабат
Ауданның оңтүстік бөлігінен көрініп, үлкен антиклинорды ... ... PR ... ... Сипаты жағынан қиындау.
Бұл қаттың жынысын каледондық қат жарып шығып және кейінгі уақытта түрлі
бұзылулармен жабылған.
Іле тауаралық ойпаты - ... ... ... ... Шығыс
Қазақстандағы ең ірі ойпат. Оның аумағында төмендегідей екінші ретті үш
ойпат бөлінеді:
1) Жаркент (шығыс) ойпаты;
2) Палеогеннің басында қалыптасқан ... ... ... ... ойпаты.
Ойпаттың орталығының негізі болып, Іле Алатауының ең жоғарғы
көтерілімінде орналасқан Алматы ойысы саналады. Мұндағы палеозой фундаменті
3200 м ... ... ... Ойыс ...... ... ... өзіне жақын жерде тұйықталады. Ойысты толтырып тұрған негізінен
палеоген қабаттары, бірақ ... көп ... ... шөгінділері алып жатыр.
Алматы оипатынан батысқа қарай, Іле Алатауының етегінде Ұзын – Ағаш ойпаты
орналасқан.тбұл екі ойпатты бөліп тұрған ... ... ... ... ... ... ... биіктігі 100 метр
болатын неоген және төрттік жыныстардан ... ... ... жақсы
көрінеді. Ұзын – Ағаш ойысының палеозой фундамені 2000 м тереңдікке дейін
төмендеген. Солтүстікте ол Торғай және Қаскелең ... ... ... ... ... және бұл көтерілім Алматы
ойысын Копинск ойпатынан бөліп тұр. Іле ... ... ... жота ... нәтижесінде пайда болған, күрделі тау құрылымын береді.
Мұндағы жарылымды бұрылыстар ... ... ... ... жүздеген километрге созылып жатыр.
Алматы ойпаңы – ауданның жетекші тектоникалық құрылымы болып ... Іле ... ... ... ...... және ... жарылымды бұзылыстармен бөлініп жатыр.
Палеозой фундаменінің максималды төмендігі (абсолюттік белгіге дейін
2400 м төмен) ... ... да ... Алматы қаласынан шығысқа қарай
анықталған. Фундамент шығыс және батыс бағыты бойынша біртіндеп көтеріледі,
ал солтүстікке ... ... тік ... ... моноклиналы. Алматы ойпатыныңсолтүстігіне қарай орналасқан және
Жоңғар Алатауының оңтүстік қанатымен шектесетін, сипатталып отырған
территорияның бір бөлігі палеозой фундаментінің ... ... ... ... ... ... көтеріліміне дейін төселіп жатқан
төменгі төрттік шөгінділермен сипатталады.бұл учаскде Іле өзенінің аңғарлық
шөгінділері және жазықтың ортаңғы ... ... ... ... ... Қопа ... мен Шолақ тауларының арасын алып
жатыр. Ол марфалогиялық жағынан Іле ойпатының басқа бөліктерінен
айырмашылығы жоқ. ... беті орта ... ... және ... ... түзілімдерінен құралған.
Сипатталып отырған аудан Іле синклинори шегінде орналасқан және екі
ярусты құрылыммен сипатталады.
Құрылымдық ярустары – этаж, ... ... ... ... ... қалыптасу этаптары көрсететін қатпарлы блокты құрылымдардың ... ...... және ... Герцин құрылымдық ярусы ішінде
подярустарға бөлінеді.
Ортаңғы-жоғарғы таскөмір, жоғарғы таскөмір, төменгі ... ... ... ... ... болып беттерінің үйлесімсіз
жатуымен стратиграфиялық үзілістер ... ... ... ... ... мен шолақ свитасында контактілі мүйіз алдамшылар
белгіленеді.
Іле синклинорийінің ... ... ... болып саналады, бұл жерлерде
пермь интрузиялары бар.
Құрылымның созылу осі субендікті. Альпі құрылымдық этажы миоценнен
бастап ... ... ... герцин құрылымдық этажының шығып жатқан шөгінділермен қалғаны немесе
горизонталь бағытта бірден үйлесімсіз жатады, яғни ... ... ... ... ... ... ... болып Іле синклинориі
саналса, ал альпі циклі Іле ... ... Ол ... альпі дәуірінде
пайда болған.
Ауданның солтүстік-батысында палеозой фундаментінің ... ... ... және ... ... ... бойынша жатыс тереңдігі 300м.
Ойпаттың пайда болуы альпі тектогенезінің бірнеше ... ... ... ... Яғни осы ... ... ... Іле, Хоргоз
төменгі төрттік, ортаңғы төрттік, жоғарғы төрттік қазіргі ұүрылымдардың
төменгі ярустары ... ... ерте ... ... иіліп және бөлініп шыққан жағдайға
ұшырады. Бірінші қабаттар еңкіштігі 5-80 ... ... ... ... жазықтық сатысы сақталынған. Ортаңғы төрттік қазіргі құрылымдық
ярустардың қалыптасуы ... ... сай ... ... ... ... және ... төрттік төменгі
ярустары ысырынды конус пен өзен аралықтарын көрсетеді. Қазіргі ... ... ... ... байқалады.
Жер сілкінулердің кей жердеріндегі күші 7-9 баллға жететіні белгілі.
1.3.4 Пайдалы қазбалар
Зерттелген аудан металдың пайдалы ... ... ... ... өте бай. Бұл құрылыс материалдары олардың бір ... ... ... те ... ал қалғандары аздаған қажеттіліктерге
барлау жұмыстарын жүргізбей ақ пайдаланыла береді.
Бұл құрылым материалдарының кен орындарының қоры ... ... ... ... ... ... ... шегінде кең түрде және қоры мен жыныстар.
Кен орны порфир түрлі гранаиттерден ... ... ... квм, ... сол жақ беті. Лабораториялық тексерулер ... ... ... ... ... кедергісі - > 2600 н/см; су жұтымдылығы –
0,4%, маркасы МР3 – 130, қара ... ... 2 ... қоры ... куб ... ... саз балшықтары
Құлан төбе. Отқа берік саз балшықтар кен орны таскөмір ... ... ... мүжілу қыртысымен байланысты. Түсі – ақ кескіннің
мүжілу жоғарғы бөлігінде – қызыл ориолитті. Саз ... ... ... ... ... ... TiO216-0,78; CaO
8,89%; MgO 0,01-1,27%; SO2-0,12-11,25%
Саз балшықтардың отқа беріктігі 1380-1528 интервалдарына кіреді, олар
тығыз ерітілген кірпіш және ... ... ... ... саз балшықтың 10% қосқан кезде А категориясы бойынша қоры 19700 ... В – 71400 куб м, С – 99400 куб м ... ... ... ... ... ... кен орнында кішкене Алматы өзенінің қиыршықтасты, ... ... ... ... 2-4 квм, ... ... 1,3-1,6 ... сулары 2,4-9м тереңдікте. Құмдары бетонның “150” ... ... ... А ... ... – 2541,2 мың куб м; В – 5532 куб м; С ... мың куб м.
Құмдары
Николаевка кварцты барханды құмдар кен орны. Құмдар механикалық құрамы
бойынша әртүрлі ... ... ... және ... фациалдардың
басымдылығымен жатады.
Құмдар маркасы “75” ізбестасты-құмтасты және ... ... ... ... А ... бойынша – 1670 мың куб м; В –
3820 мың куб м; С – 10456,9 мың куб ... ... ... ... жер ... ... ... құрылымы
көп уақыт мөлшерінде эндо және экзогендік жер бедерін қалыптастырушы
факторлардың ... ... ... Қазіргі жер бедерінің пішіні
мезозойдың ... ... ... ... ... Сипатталып
отырған аумақ шегінде жер бедерінің келесі түрде бөлінеді:
Ол беттің солтүстік бөлігінде ... Жер ... ... ... ... көпшілігі. Төмпешіктер субэндік бағытта созылып жатыр
және ассиметриялық көлденең кескінде. Беткейдің қиғаштығы 10-12%. Созылу
бағыты және ... ... ... палеозой эффузивті
қабатының жатыс элементтерімен бірігіп ... ... ... ... ... ... төменгі төрттік уақыттағы денудация процессі
онша мәнді емес. Абсоллюттік ... ... ...... өзен ... ... ... Қапшағай
шегінде дамыған. Абсолюттік белгілері 680м жетеді, салыстырмалы биіктіктері
100-220м. Іле өзеннің жоғарғы палеозой эффузивтерінде ... сай ... ... Жер ... ... ... болып ортаңғы төрттік
уақттың соңында болған ... ... ... ... ... ... ... Ауданың солтүстік-батысында толқынданып әлсіз бөлінген жазықтық
байқалады. Абсолюттік белгісі 320-740м жер ... ... ... ... ... Жер беті ... шұңқырлармен бөлінген, тереңдігі
12м шейін барады. Салыстырмалы көбеюі 40-140м. Жер бедерінің ... ... ... ... ... ... ... қиғаш жазықтық Іле өзеннің оң және ... ... ... ... ... ... жер ... так
аралық ойпаттың Іле өзеніне қарай еңкейген тегіс ... ... ... Есік және т.б. ... ... бөлшектенген. Жазықтықтың
қалыптасуында төменгі төрттіктен бастап жоғарғы төрттікке шейінгі ... ... ... бар. Көп ... ... ... құрылым алып
жатыр.
5. Жайылма кеңістіктің жер бедері құмдық төмпешіктер, жайылма көлдермен
өте көп тараған. Жайылма жазықтықтың 2-6 км ... Іле ... ... бірнеше бөлікке айырылып қайта қосылады, осындай жерлерде
шағын аралдар мен шабындықтар ... ... ... ... ... Іле өзеннің қазіргі қызметімен байланысты.
6. Дөң-төмпешікті эолды жер бедері. Бұл типке солтүстік-шығысқа қарай
созылып жатқан Мойынқұм құмдарының ... ... ... 10-15м жел ... ... ... ал жел
емес жақтағылары тік. Құмның өсімдік қабаты өте кедей. Абсолюттік белгілері
465-585м.
1.4 ... ... ... ... ... комплексі зерттеліп отырған ауданның солтүстік
бөлігінде шектелген жерлерде таралған.
Жыныстардың әртүрлі ... ... ... саналады. Олардың
бірінші майа түйірлі, түсі қызылдан-қызғылт сұрға ... ... ... ... шток ... ... ... – шөгінді жыныстар комплексі ауданның құрамды туфтардан,
туфлавалардан, ... т.б. ... Жер ... ... ... ... ... механикалық біріктігіне сай тек қатты
граниттерден ... ... Жер асты ... жайлы мағлұматтар
Геологиялық құрылым мен құрылымдық геологиялық факторлардың күрделілігі
жер асты қалыптасуының әртүрлі гидрогеологиялық шарттарын ... сулы ... ... ... бойынша бөліп алу ... ... ... ... байланысты сулы комплекстің
түсініктемесі келтірілген.
Жынысты таралған ... ... ... ... ... жарықшақты сулармен кайназой құрылымдардың қабаттың сулары
және де қалыптасу жағдайлары бойынша, циркуляция және ... ... ... ... ... асты ... ... облысының локальды горизонтты болып саналатын
Карой жайсыз гидрогеологиялық жағдаймен сипатталады.
Кайназой құрылымдағы кезекті және қабаттардағы сулар.
Іле ойпатында қабатты сулар кеңінен тараған. Су ... ... және ... тастар – малтатастар, қалыңдығы 0,5-10м.
Шөгінділер сулығы әртүрлі, қиыршықты – малтатасты ... ... ... ... құрайды, 2,6-6м деңгей төмендегі майда
түйірлі жыныстары 0,2 дм3-сек. Сулы ... ... ... Іле ... жағалық жолдарында бірнеше бұлақтар шығып
жатыр. Шығыны 0,05-0,2дм3/сек.
Минералдық дәрежесі бойынша сулар сульфатты натрийлі, ... ...... ... ... ... 0,7-4,5г/дм3, жалпы
кермектілігі 25 мг экв/дм3.
Қоректену ... ... ... ... ағысы есбінен болады.
Арынды сулар халықтың ауыз су және шаруашылық мақсаттарына ... ... жер саты ... ... ... аллювиальды-эолды
шөгінділерінде дамыған.
Олар грунт суларының жыныстық таралуымен сипатталады. Олар құдықтар
және ұңғымалармен ... ... ... Су ... жыныстары
болып құрамдары әртүрлі құмдар, олар тереңдеген ... ... ... 0,7-6м ... мен ұңғымалардың меншікті өнімдері 0,2-0,6л/сек
құрайды. Қоректенуі атмосфералық шөгінділердің сіңіп-сүзілуі арқылы ... типі – тұщы ... ... ... ал ... және
тұздалу сулары сульфатты натрийлі және сульфатты-хлоридті ... ... 0,4-6,8 ... ... ... 5,7-31,8 мг экв/дм3. Сулар мол
суаруға пайдаланылады.
Пролювиальды-делювиальды ортаңғы және жоғарғы төрттік ... асты ... және ... ... сулы ... ... тараған және 5-30м
тереңдікте жатады. Олар құм шөгінділерінен тұрады, қиышықтардан тозаңдыға
шейін, линза және қабатшалар ... ... ... ... ... 0,5-5 ... ... натрийлі-калийлі, кей жерлерде сульфатты
натрийлі типті. Құдықтар және ұңғымалардың өнімділігі 0,1-10дм3/с.
Іле ойпатындағы ... ... ... және ... ... ... өте қолайлы. Жазықтықта сулы қабаттың қалыңдығы 10-20м
арынның тереңдеген сайын өсуі тән. ... жер асты ... ... ... ... жер асты сулармен жүреді.
1.4.2Қазіргі шөгінділер жер асты сулары
Грунт суының жатыс ... ... ... Суды ... ... ... ... тұрады. Су орындарының өнімділіктері 0,01-
10,0дм3/с. Ойпаттың ... ... ... ... ... атмосфералық шөгінділердің сііңп-сүзілуін жүреді. Миенералдық
итиптері сульфатты антрийлі және сульфатты – ...... ... су ... және ... ... пайдаланылады.
II Арнайы бөлім
2.1 Ертеректе орындалған жұмыстар нәтижесін талдау
Қапшағайелді-мекенін инженерлік-геологиялық оқып үйренудің тарихы
ұзақ. 971 ... ... ... ... жұмыстары жүргізіліп
келеді.
1972 жылы КазГИИЗ “Дмитриевка елді-мекені территориясын сейсмикалық
микроаудандау” – ... есеп ... ... ... ... ... есеп беруде инженернлік-геологиялық шарттар, ... ... ... ... ұрылды. 1976 жылы Дмитриевка елді-
мекен территориясында, АИРК ... және ... ... ... ... ... сулары табандарының дамуының көп
уақытқа болжамын құрды. Осы жылы ... ... ... ... ... ... сейсмикалық аудандау және Дмитриевка
елді-мекенінде грунт ... ... ... ... құру» - деген
тақырыпта есеп берілді. ... есеп ... ... жұмыстар
нәтижесінде, сулы горизонттар мен аэрация белдемдерінің ... ... ... ... ... суға ... ... анықталады. 1977 жылы КазГИИЗ, ... ... ... ... жүргізді. 1990 жылы КазГИИЗ
комплексті зерттеу жүргізді, онда Алматы ... ... ... ... ... ... жұмысын
жүргізді. Есеп беруге қоса 1:25 000 ... ... сай ... ... ... ... ... 1:25 000
масштабтағы инженерлік-геологиялық аудандау картасы ... ... ... ... бойынша грунттар категориясының картасы
құрылды. 1992 жылы КазГИИЗ «Қапшағай қаласымен ... ... ... ... 50 км) территорияны сейсмикалық микроаудандау» -
деген тақырыпта есеп берді. Сейсмикалық микроаудандауға 1:1000 ... ... ... жете ... ... мен ... жоспарлар
корректировкаланды.
2.2 Телімнің инженерлік-геологиялық жағдайына жалпы сипаттама
Аудан оңтүстігінде Іле Алатауы, солтүстігінде Жоңғар ... ... ... Іле ... солтүстік батыс және батыс ... ... ... ... ... жанымен жабылған («Қытай ойпаты», «Ит
жолы») шығысында Жаркет ойпатымен қосылып кең көлемді Іле ... ... ... 1000 км, ені 100км.
Аудан шегінде келесі эрозионды-аккумулятивті жер бедері ... ... ... және ... ... ... жазықтық Қаскелең өзенінің арасынан 1-4 км жоғары
тұрады, негізінен, тегіс, ... кей ... ... ... 1-6м ... ... ... аралығында өзгереді. Эолды
жазықтық зерттеліп отырған территорияның батыс, солтүстік-батыс бөліктерін
алып ... ... ... ... ... ... Жер ... салыстырмалы биіктік амплитудасы 3м-ден аспайды. Жер ... ... ... ... ... отырған территорияның
оңтүстік-шығыс және шығыс бөліктерін Қаскелең ... ... алып ... 40-50м төменгі және жоғарғы шайылумен берілген. Беткейдің абсолюттік
белгісі 497-511м ... ... ... ... ... ... (apQII-III) әртүрлі түйірлі құмдармен арасында
саздақтармен берілген. Эолдв қазіргі-жоғарғы төрттік шөгінділер ... ... және ... құмдармен берілген. Қазіргі жастағы аллювиальды
шөгінділер (aQIV) ... ... ... жатады, әртүрлі номенклатура
түрдегі грунттармен көрсетілген. Отыратын ... мен ... ... 1-4м ... ... ... ... = 1,64 т/м3
Отырмайтын саздақтар мен құмайттар, олар да 1-4м тереңдікте ... ... = 1,94 ... тозаңдыдан бастап гравелитті күйге дейінгі барлық ... 10-0,005 ... ... ... = 1,64 т/м3
Rc=1-9мПа
Су тарту кезіндегі нәтижелердің анықтауы бойынша аллювиалды-пролювиалды
жазықтықты құрайтын ... ... емес ... ... ... және ... тұздардың сомалық құрамы 5%
Жоғарғы төрттік қазіргі жастағы эолды шөгінділер (νQIII-IV)
Бұл шөгінділер эолды жазықтықты құрайтын майда түйірлі және ... ... ... ... қоңырқайға дейін өзгереді, аз
ылғалданған. Ылғалдлығы
Wp=0,02-0,04 De
ρ = ... ... ... ... ... анықтағандай, аллювиалды-пролювиалды
жазықтықты құрайтын грунттар тұзды емес болып жіктеледі, жеңіл және ... ... ... ... жіктеледі, жеңіл және тез еритін тұздардың
құрамы болып жіктеледі, жеңіл және тез еритін тұздардың құрамы 5%
2.3 ... ... ... ... ... ... шөгінділердің келесі түрлері таралған:
аллювиалды-пролювиалды ортаңғы-жоғарғы төрттік шөгінділері (apQII-III). Бұл
шөгінділер аллювиалды-пролювиалды жазықтықты ... ... әр ... ... ... ... грунттар, тозаңды
құмдар, орта түйірлі, ірі гравелитті құмдар.
Сазбалшықты грунттан, саздақ пен құмайттан тұрады.
Саздақтар түсі ... ... ... қатты және иілімді
консистенциялы. Макрокеуекті (1-2 кеуегі 1 см2) майда, тозаңды құмдар мен
қалың емес қабатшалары және ... ... ... ... пен ... 20% ... сарғыш-сұрғылттан қоңырқай түске дейін, қаттыдан жеңіл
иілімді консистенцияға шейін ... (2-3 ... 1см3) ... құмдардың онша қалың емес қабатшалары малтатас қиыршықтастың
қосындыларымен 20% шейін.
Өздерінің қасиеттері бойынша ... ... ... 2 қабатқа
бөлінеді: отыратын саздақтар мен құмайттар. ... ... ... және
тығыз иілімді саздақтардан тұрады. Құмдардың түйірлері гравелитті, ірі,
орта, майда.
Аллювиалды-пролювиалды ... ... ... ... ... ... ... құрылыстар салуға
жарамайды, яғни территорияны дайындауға ... ... ... Сейсмикалық интенсивті пысықтау.
Геоморфологиялық, гидрологиялық ... ... ... ... комплексті талдау кезінде зерттеліп
отырған территорияда инженерлік-геологиялық аудандау жұмыстары ... ... ... ... ... қойылады.
Геоморфологиялық белгілері бойынша ауданның ... ең ... ... олар үшін ... Аллювиалды-пролювиалды жазықтық
II. Эолды жазықтық.
III. Қаскелең өзен аңғары.
Аудандар литологиялық құрылымымен, телімдер жер асты сулары ... ... ... ... ... ... ... бөліп алуға мүмкіндік берді, олардың әр қайсысы белгілікті
инженерлік-геологиялық шарттармен сипатталады. Ia2 ... ... ...... Грунт сулары негізінен 5-10м тереңдікте
жатады. Шарт ... ... ... ... жатады.
Iб3 телімі құмайт, онша ... емес ... ... ... ... ... 8м шейін.
Грунт сулары 2-5м тереңдікте жатады. Шарт сейсмикалық қасиеті бойынша
грунттың ІІІ-категориясына жатады, интенсивтілігі 9 баллға таң.
Iв3 телімі ... ... ... 5м, грунт суының жатыс
тереңдігі 10м шарт ... ... ... ... ... телімдері құмайт, саздақ және орта түйірлі құмдардан ... ... ... ... 5-10м. ... ... бойынша грунттар
негізінен ІІІ-категорияға, ал кей жерде ІІ-категорияға жатады.
ІІа1, ІІа2, ІІа3 ... ... ... ... ... ойыс ... 1м, ... 8 м-ге шейін. Грунт ... ... 10м ... ... ... ... шарт грунттың ІІІ-
категориясына жатады, интенсивтілгі 9 баллға дейін№
ІІІа4 телімі майда, сыңғыш құмдардан тұрады, ... ... ... мен ... ... ... территориясын сейсмикалық
микроаудандау
А-белдемі-сейсмикалық 7 баллдан кем. Бұл ... ... ... ... бөлігін алып жатыр. Белдем шегінде жер бедері тыныш,
тегіс. Ғимараттар негізі болып ... ... мен ... ...... ... – 10м ... сулары 5-10м тереңдікте жатыр.
Б-белдемі сейсмикалық 7 ... А ... ... ... ... алып ... ... шегінде жер бедері тыныш. ... ... ... болады. Қалыңдықтары 10м шейін.
Ia2, Iб3, Iв3 – телімдеріндегі грунт сулары 5-10м ... ...... 10м ... ... Б-беделі-сейсмикалықтығы 9
баллдан жоғары. Бұл ... ... ... ... бөлінген.
Белдем өз ішінде екі белдемге бөлінеді: В1, В2
В1 – блдемше келесі инженерлік-геологиялық телімдерден тұрады. ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі құмдар, құмайттар, ... Бұл ... ... ... аз жатыс тереңдіктерімен бөлінеді, 0-
2м.
В2 – белдемше қолайсыздау, ІІІа4, ІІа3, Іа2 – ... ... ... ... ... ... телім сол ағасындағы материалдар тасымалдауынан тұрады, және ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі
түйірлі құмдар қалыңдықтары, саздақтары, сазбалшықтардан тұрды.
Грунт сулары деңгейлері 2-5м тереңдіктері.
Сейсмикалық микроаудандау мақсатына
арналған ... ... ... енгізуі.
Кеңес одағы кезінде сейсмикалық аудандауға ... ... ... ... ірі облыстар мен белдемдерге бөлінген, олардың
әрқайсысында орташа ... ... жер ... 6-4 балл аралығында
көрсетілген.
Ол құмдық-сазбалшықты ... ... және жер асты ... жер ... ... ... (0-10м) ... орташа
геологиялық шарттарға құрылған.
СССР-дің сейсмикалық аудандау картасында ... ... ... ... шектерінде тау жыныстарының құрамы, жатыс жағдайы, олардың физико-
математикалық қасиеттері, тектоникалық ... ... және жер ... ... ... ... қала және елді-мекендер құрылыс ... ... әр ... практикалық жайларды шешуде, жоғарыда аталған
геологиялық шарттарға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... бірге жыл сайын қаланың құрылыс аумағы үлкейіп келе жатыр,
сондықтан сейсмикалық аудандаудың жаңа картасын ... ... ... ... 1:10 000 ... ... ... іске асыру және сейсмикалық микроаудандау карталарын құру
қызметін атқарып отыратындығын еске ... ... ... ... жерлердегі инженерлік-геологиялық шарттардың
көрсетілгеніндей, таңдап алынған картаның масшаты көп нақты пайдалы.
III Жобалау бөлімі
3 Жобаланған инженерлік-геологиялық жұмыстарды ... ... ... және ... ... ... микроаудандау жұмыстарын жүргізуде территорияның инженерлік-
геологиялық ... ... ... ... шағын аудандау масшатабында жүргізумен ... ... ... ... ... ... ... ІІ-ІІІ
категория күрделілігіне жатады.
ІІ-күрделі категория аумағы 10кв, км
ІІІ-күрделі категория аумағы 3кв км құрайды.
1:10 000 масшштабындағы инженерлік-геологиялық түсіру кезінде, СН и ... ... ... ... ... км – де ... категория
ауданында 30-бақылау нүктелері белгіленуі керек, олардың 11 ... ... ... 1кв км 4 ... ... ... ... керек.
Оның 16 қазындағы. Зерттеліп отырған аумақта программаға ... ... ... қажет, оның ішінде 428 қазындыға және 692 нүкте бақылауға.
Алдында жүріп өткен қазынды қорларын есепке ала ... 1:10 ... ... ... ... массивтің геологиялық құрылымын
геофизикалық оқып-үйрену әдісі (сейсмобарлау) ... ... ... ... ... ... жүргізіп қалған 43 нүктеде қазындыны
геофизикалық зерттеуге ауыстыру.
1:10 000 масштабында түсіруге қажетті нүктелер саны (692) ... ... ... ал жобаланған нүктелер жеке түсіру жұмыстары процесінде
тіркеледі.
Түсіру ... ... ... «Ірі ... ... ... басқаруын» пайдалану қарастырылады.
Жеке түсірім жұмыстарын орындау процесінде келесі сұрақтар шешілуі
міндетті:
1. Сейсмикалық ... ... ... ... баға беру.
2. Геологиялық құрылымның жекелеген сұрақтарын пысықтау.
3.1.3 Бұрғылау және ... қазу ... ... ... ... ... және сынап алу мақсатында
35-қазындыны өту қарастырылады.
22 ұңғы инекті әдісімен бұрғыланады, тереңдігі 14 ... ... ... ... қимасы 1.25 кв.м, тереңдігі 5м. Тау қазу және ... ... ... ... типтері, шурфтардың қиылысуы және ұңғылар қазу әдісі, кең
тараған саздақты, құмды грунттардың сипатымен ... ... ... ... ... саны ... сипаттамасын алу мүмкіндігі
негізінде анықталады. Геологиялық шурфтарды ... ... ... оқып-үйрену және грунттардың физико-механикалық қасиетін оқып
үйренуге монолит алу.
3.1.4 Бұрғылау әдісін таңдау.
Зерттеліп отырған ... ... ... яғни ... және ұңғыманың онша терең емес терңдігін (1м) ... ... ... ... ... болатын инекті бұрғылауды таңдап алған
жөн.
3.1.5 Ұңғыманың конструкциясы
Ұңғыманың конструкциясы деп төменнен ... ... ... оның
техникалық тілмесін айтады.
Инженерлік-геологиялық іздеу барысында сейсмикалық ... ... ... ... алу ... ... ол сынғыш сазбалшықты,
құмды грунттардың толтырғыштардың құрамын анықтауға мүмкіндік ... ... ... ... талдау жүргізу үшін сынаптың
салмағы 250-300кг-нан кем ... ... ... ... 195мм. Ұңғыдан 187мм желонкамен грунттың
осындай мөлшерін ... ... ... ... ... ... диаметрі желонканың диаметрінен 15-20 артық болуы керек, яғни
шегендеуші ... ... 195мм ... онша терең емес болмауынан және барлық тереңдікте сынап ... ... ... 1-құбыры болады.
3.1.6 Технологиялық құрал-жабдықтарды таңдап алу.
Қиманың жоғарғы жағы бұрғылануы бойынша 2-категориялы құмдар мен ... ... пен ... тұратынын ескере отырып ұңғыны 195мм.
диаметрлі стаканмен бұрғылау ... ... ... ... кесіндісінен тұрады, төменгі жағы
табандалған. Құбырдың ұзына ... екі ... ... ал ... ... ... үшін қолданылады.
Стақанмен бірге бұрғы снаряды қарастырылған штонга мен қайшыдан тұрады.
Бұрғылау жұмыстары шегендеумен бір ауқытта ... ... ... ... біткеннен кейін ... ... ... ал кей ... жағдайларда данкраттар
қоланылады.
3.1.7 Бұрғылау қондырғысын таңдау.
Ұңғылардың онша үлкен емес тереңдігін және ... ... ... экономикалық жағынан тиімді болатын УГБ-50м өзі жүретін бұрғылау
қондырғысын пайдаланамыз.
Қондырғының техникалық сипаттамасы:
Ұңғы тереңдігі – ... ...... ... – 180-195мм
Лебедканың түзу артқандығы жүк көтергіштігі – 2500кг
Арқанға барабанға оралу ...... ... ... ... – 35304Вт
3.1.8 Грунт шығарғыш
ГЗ-1, ГЗ-2 бұлар монолит алуға ... ... ... 125мм, ал ішкі
керн қабылдап алатын гильзаның диаметрі 110мм. грунт шығарғыштарды түсіру
діріл-екпін немесе соққылама-арқан ... ... ... ... ... бұл түрі жеңіл иілімді және лесс ... ... ... ... ... ... ... биіктігі 5-8м. Бұрғылау жүргісі осындай парметрлі ... ... ... 0,1-2,5 ... ... үңгиді.
Үңгінің диаметрі – 195мм
Тығындалатын патронның соққы бөлігнің көтерілу биіктігі – 0,6-1м.
Тығындалатын патронның соққы жиілігі – 20 ... ... ... рейс ...... суға қаныққан жыныстар соққылы штангамен ауырланған
желонкамен өтеді. Бұндай снарядтың ... ... ... снаряд
соққысының жиілігі 20-30 соққы/мин, көтеру биіктігі 0,15-0,3м болғанда.
3.1.10 Сынама алу және ... ... 1.02.07 ... ... ... 15 монолит алу қарастырылады.
Монолиттер тазаланған забойдан немесе қабырғаларынан ... ... ... алынады.
Үңгілерден монолитті, қосымша тазаланған забойдан сынап алғыш көмегімен
алады. Бұл грунттар фундаментінің негізгі екенін еске ала отырып, далалық
жағдайда ... ... мен ... және ... анықтау жағы қарастырылады.
Шурфттардан сынапта тығыз матадан тігілген дорбалар салып алады,
үңгірлерден ... ... ... ... ... арналған сынаптарды алу, орау, сақтау және тасымалдау МЕСТ 12.071-
84 бойынша жүргізіледі.
Тығыздық ... ... ... ... шурф қазылады, сонан кейін
шурфтан алынған жыныстардың массасын өлшеп анықтайды. Шурфтарды пол-этилен
пленкасынмен қаптап оған су құяды.
Осы судың ... ... ... ... ... ... ... = m/b (г/кв.см)
3.2 Зерттеудің лабораториялық әдістері
Сазбалшықты грунттар үшін арнаметриялық әдіспен гранулометриялық құрамы
анықталады және де физикалық қасиеттері, ағатын шекарадан ... ... ... ... шекараларындағы ылғалдылық қатты бөлшектер
тығыздығының бөліну шекараларындағы ылғалдылық, табиғи ылғалдылық ... ... ... ... сипаттамалар алынады: иілімділік,
консистенция, құрғақ грунт тығыздығы, ... ... ... ... ... тексерулер Гидропроект жүйесінің
приборларында екі қисықтық әдісімен жүргізіледі.
Нәтижесінде табиғи ... ... ... ... ... ... деформация модулімен 0,5-1-3 күш түсірудегі шөгу
еселеуіші. ... ... ... ... ... ... ... ылғалдылық және қосымша суға қанығуының қосымша ... ... ... ... ... ішкі үйкеліс бұрышы және де массивтегі жылжуды
тексеруге, тығыздықты, грунттың ылғалдылығын, ішкі ... ... ... ... ... ... ... тереңдігі – 5м. Шурфтарда жүргізіледі.
3.2.1 Материалдарды камералды өңдеу.
Камералды ... ... 1:10 000 ... ... ... ... ... анықтаудың 20 мәні тығыздығы,
лабораториялық ... ... 40 ... ... ... ... ... талданып іске асады.
Инженерлік-геологиялық материалдарға арналған камералдық өңдеудің
негізгі міндеті ... ... ... инженерлік-
геологиялық жағдай картасын құру, оларды ... ... ... ... ... ... бөлінген бөліктер мен қиманы сипаттайтын түсініктеме кесте
қосылады.
3.2.2 Жоспарлы бөлім
Алдында атқарылған жұмыстар көлемі мен ... ... ... ... ... ... инженерлі-геологиялық және
гидорогеологиялық жағынан өте жақсы зрттеледі. ... ... ... сатысында жргізіліп отыр.
Көп қабатты (9-қабатты) тұрғын үй салу үшін іздестіру әрекеттері
жүргізіліп жатқандықтан, құрылыстың ... ... ... есептеу
сипаттамасы жүргізіліп, инженерлі-геологиялық мәліметтер алынып, ... үшін ... ... өтуі шарт. Құрылыстың астындағы
топырақтың тотығуға белсенділігі жайында да білу аса ... ... ... жұмыстары атқарылады. Іргетас пен топырақ
қабатының байланысын білу үшін, эталонды бағананың ... ... ... өткізу жобаланып отыр.
Топырақ қабатының физика-механикалық қасиеттері жайында деректер алу
үшін, ұңғымалар мен шурфтардан құрылымның өзгерісі туралы ... ... ... ... ... жоспарланып отыр. Алынған барлық деректер толық
өңдеуден өткізіледі және осы жайында есеп беріледі.
Барлық сынақтар, өңдеулер жоспарланып отырған ... әр ... ... ... СНиП ... ... ... жүргізілу жоспарланып отыр.
1. Бұрғылау;
2. Тауды тасты кезіп, зерттеу;
3. Далалы-тәжірибелер жұмыстары;
3.1. Нестеров ... ... шурф ... Эталонды бағананың топырақ қатын сынау.
4. Сынақ алы;
5. Зертханалық ... ... ... ... ... ... ... таңдаудың негізі.
Орта қуаттылықтағы онша терең емес инженерлі-геологиялық құбырларды
бұрғылау кезіндегі әдістің ең қолайлы ... ... ... ... ... геологиялық қиықты зерттеу үшін, жер
қатының орналасу ... білу ... оның ... ... ... сонымен қатар зертханалық зерттеулерге сынақ алу үшін ... ... ... 10м тең ... ... ғимараттың
байланысты тереңдігі). Жоспарланған құбырдағы геологиялық қиық ... ... ... ... ол ... IV дәрежесіне сәйкес
келеді. бұрғылауды қондырғының арнайы өзіндік ... ... ... ... ... ... арқылы алу, жоспарды көзделіп отыр.
Жоғарыда аталған барлық ... ... ... ... ... ... тазалаусыз, соққылы-арқанды әдісті қолдану, арнайы
топырақ сорғышпен монолит алу тәсілін ... ... ... ... ... ... өтуінің жоғары жылдамдығын және оның ... ... ... ... ... жоспарлау.
Жобада 10м тереңдіктегі 8 инженерлі-геологиялық ұңғымаларды ... ... ... ... ... бір көлеммен бұрғыланатын
болады. Бұрғылау диаметрі, құбырдың белгіленген есебімен және ... ... ... белгіленген есебімен таңдалады (бұрғылау
диаметрін таңдағанда монолит көлемі мен ... ... ... ... 90мм ... ... 700 мм. ... алу қажет. Монолитті алу, ... І06мм ... ... ... Осыдан бұрғылау көлемі 106мм. тең келеді деген
тұжырым туады. Ұңғыманың таңдап алынған құрылымы суретте көрсетілген.
Сурет
127мм
3.3.4 Бұрғылау қондырғысын ... (10м) ... ... ... ... және де ... емес
жынысты бұрғылауды ескере отырып, бұрғылауды ... ... ... бар ... жабдығымен жүргізу дұрыс саналады.
УГБ 50м бұрғылау қондырғысының техникалық сипаттамасы
|Бұрғылау тереңдігі |50м ... ... ... шеңберлер, |
| ... ...... ... мм ... 230 |
| ... 180 ... 135 ... ... ... айн/мин |70, 125, 200 ... ... ... ... м |1,5 ... ... ... ... ... 7,28 |
| ... 14,11 ... беру түрі ... ... | ... ... түрі |НШ 32(40 ... л/мин |48 ... ... кг |5200 ... ... кг |2700 ... ... арба | ... тартылған арқанды жүк көтеру, кг |2500 ... ... ... |0,64; 1,24; 1,98 ... жылдмадығы, м/сек | ... ... | |
|1 мин. Жүру ... |45,8 ... жүру арқылы, мм |650 ... ... ... кг |400 ... от алар майы | ... ... түрі ... Д-48Л ... л/с |48 ... есебі айн/мин |1600 ... кг |660 ... | ... ... ... ... ұшына дейінгі биіктік, м |8,0 ... ... ... ... кг |7300 ... ... | ... от алу ... 12в ... ... мм ... 8000 |
| ... 3000 |
| |Ені 6000 ... салмағы, кг |6000 ... ... ... ... бұрғылау технологиясы.
Жынысбұзғыш қондырғы ... ... ... Г3-1 қондырғысы
қолданылады.
Топырақсорғыш жынысқа ... ... ... ... ... ... ... оқтар көмегімен береді. УГБ-50М
қондырғысының техникалық сипаттамасына сәйкес берілетін соққылардың жиілігі
45 соққы/мин. ... оқты ... кіру ... 100кг ... ... кезіп-зерттеу жұмыстары
Жобада 16 шурфты өткізу қарастырылып отыр. Шурфтар 3м ... ... ... ... ... ... физика-
механикалық қасиеттерін толық түрде анықтау, жынысқа сипаттама беру,
сонымен ... ... ... алу ... бұзылуы), шурфты
құжаттандыру үшін, монолитті таңдау, ... ... ... зерттеу
үшін, топырақ қабатының физика-мехникалық қасиеттерін анықтау үшін ... ... ... үй ... өтетін бөлімшелерге қойылады, әрбір салынатын
ғимараттың негізі астына 2 ... ... ... ... ...... орналасу үлгісі:
|Шурфтың жоспарланған қиығы ... ... ... м |Қуаттылығы,м |Бұрғылау |
|сипаттама | | | ... |
| | |- ден ... | | ... | |0,0 |1,9 |1,9 |IV ... | | | | | ... |apQIII |1,9 |2,5 |0,6 |II ... | |2,5 |3,0 |0,5 |IV ... | | | | | ... сүзгіштік – тәжірибе жұмыстарын жүргізу ... ... ... ... ... сүзгіш дңгейін анықтау және ... ... үшін ... ... ... алу
Топырақ қабатын лабораториялық жағдайда толық зерттеу үшін, құйылмалы
қиықты ... ... ... жобада, құбыр мен шурфтарда құрылымы
өзгерген, өзгермеген сынақтар жүргізілу көзделіп отыр. ... ... ... ... әр 1,5м ... алынады. Құбыырдан 80м:1,5=60
сынақ, шурфтан 48м:1,5=32 сынақ алынады құбыр мен ... ... ... ... ... (монолит) алу санының қатынасы 50% ... ... ... 50 пайыздық 60 геологиялық сынақтан-30 монолит
алынады. Шурфтан 50 пайыздық 32 геологиялық сынақтан -16 монолит алынбақшы.
Монолиттерге ... ... ... ... ... ... ... алу әдісі
Ұңғымадан монолиттерді алу топырақсорғыштың қалыпты қатарындағы үшінші
өзгертуін ... басу ... ... ... осының техникалық
сипаттамасы көрсетілген.
Бұл топырақ сорғыштың кіру тесігі толық жабылған. ... ... ... ... ... іске ... соң, ... 2-3 айналым айналдырады. Полиэтиленді гильза, баяу гильзадан
түсіп, ... ... бұл ... ... ... кесіп, жеке алып
шығады. Монолитті тасымалдау тек жыныс ... ... ... жабық ыдыспен
жүзеге асырылады.
Бұрғылаудың көлемін таңдағанда монолиттер ... мен ... ... ... ... ... саз үшін жыныс
үлгісінің мөлшері – 90мм көлемдегі монолит 700мм үлгі биіктігі құрайды.
Әрбір ... ... ... алу, СНиП 1.02.07-87 –
сәйкес алты мнолиттер санынан жүргізіледі. 30 ... мен ... 60 үлгі алу ... ... ұзаққа сақтау.
Монолиттерді сақтау оларды алу орынына-ақ басталады. ... екі ... ... ... ... алдын ала парафинге батырып
қояды.
Экспедиция аты жазылған, монолиттің алынған орыны, оның ... оны ... ... аты. ... ... және ... ... белгіленген бір жапсырма қағаз дәкенің төменгі қабтына, л екінішісі
парафинді қабаттың беткі бөлігіне жапсырылады.
Топырақсорғыштың техникалық сипаттамасы.
|Топырақсорғыш түрі ... ІІІ ... ... номері |ГВ-5 ... ... |150 ... ... ... мм |127 ... ... ... көлемі, мм |98 ... ... ... ... мм |30 ... сыртқы көлемі, мм |108 ... ішкі ... мм |98,2 ... ... бұрышы (радиус) |10 ... ... кг |15 ... мм |910 ... ... ... Тәжірибелік-сүзгіштік жұмыстар
Топырақтың сүзгіш қабілетін анықтау үшін, Нестеров әдісі ... ... құю ... ... жобаланып отыр, өйткені ... ... ... ... тұр. Әр ... ... ... анықталады.
Нестеров бойынша жүргізілген әдісте шурфтың жоспарланған тереңдігі түбіне
5-8см, топырақтың тығыздығын бұзбай, 20см ... 2 ... ... ... ... ... ... Екі цилиндрге де 10см шамадағы
суды құяды және сийымдылығы 3-5л ... суы бар екі ... ... ... тәжірибе барысында ұстап тұрады. Тәжірибені су
шығыны тұрақтанғанша жүргізеді.
Су ішкі сақинадан, жан-жағына ағып және капилярлы соруларға ... су ішкі ... тік ... ... ... ... ... ағынның кесе көлденең кесігін ішкі цилиндрдің кесе көлденең
кесігімен қабылдауға ... ... ... ... – сүзгішке кететін су шығыны л/г;
Z – судың ағынының терңдігі; м
W – ішкі ... кесе ... ... ауданы;
Hk – капилярлы қысым, hk=1,0м;
Н – топырақ бетіндегі су ... ... ... Z ... ... 2 ... ... бұрғылау арқылы
анықтайды. 3-4м тереңдіктегі бір ұңғыманы шурфтан 3-5м аралықта тәжірибеден
бұрын ... Дәл сол ... ... ... ішкі ... сал ... ... соң бұрғылайды. Ағын судың тереңдгін
ылғалдылықты салыстырған соң белгілейді.
|Нестеров әдісінің тәжірибелік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... сақина ... ... мен ... ... ... (жер ... сынақ жүргізу жабдықтарына
мыналар кіреді: эталонды бағана, эталонды бағананы топыраққа қағы ... ... ... ... ... құралдар; басатын
жүктемелердің эталонды бағанаға әсер ... ... ... ... ... сынақ біткен соң эталонды ... ... ... аспаптар.
Эталонды бағананың сыртқы жағынан, бағананың кіру ... ... ... әр 10см, 15см ... ... ... ... қатар эталонды
бағананың орналасыуның өлшеуіш құрамы мен монолиттер болуы керек.
Әрекет (электрлі, гидравликалық, механикалық) көрсеткіші арқылы ... ... ... бағананы қолдану ұсынылады, бұны бағананың
екі жақ ... ... мен ... ... топыраққа қарсылығын бір
мезгілде бөліп өлшеу қолданады.
Сынақ жүргізу үшін араласқан жабдықтар пайдаланады, онда гидравликалық
жүк ... ... үшін ... жүк платформасы және анкернді бағанаға
бекітілген діңгектер жүйесі де қызмет жасайды.
|Эталонды бағана құрылымының үлгісі. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіші ... ... ... ... ... ... ұштыққа бекіту |
|бұрандасы ... ... ... ... ... ... ... сынақ қондырғысының үлгісі.
Сынақ үшін араласқан қондырғыларды пайдаланамыз. Үлгі ... ... ... ... ... ... өлшеуіші бар репер
4. монометрлі жүк көтергіш
5. тіреуіш жүйесі
6. жүк (гидравликалық жүк көтергіш ... ... ... ... ... әсерінен жүргізілетін
сынақтар.
Сынақты, топыраққа қағылатын бағананы балғамен еркін ұрып ... ... ... әр ... ... ... ұру санын белгілеп отыру
керек (соңғы метрде әр 10см сайын), сонымен қатар ұрудың жалпы санын және
эталонды ... орта ... ... ... кіру тереңдігі 10м.
Эталонды бағана тобының топыраққа тік кіруден кетіп қалуы 1м ... 0,5 ... ... Сынақ нәтижелерін сынақ кітапшасына жазады.
Эталонды бағана топырағының басатын
жүктемелер әсеріне жүргізілетін сынақтар.
Сынақты қағудың аяғы мен ... ... ... ... ... Сынақтың ұзақтығы 6 тәуліктен аспайды.
Эталонды бағананы ... - ... ... ... ... ... ... Жүктеменің ауқымын, эталонды бағанаға
бағдарламада берілген жүктеменің 1/10 мөлшерінен асырмайды және 10 ... kH (1 ... ... метрден асырмайды.
Эталонды бағананың бойлай кіруінің әр ... ... ... ... ... ... жүктеме қойылған соң бірден, кейіннен 15
мин. аралықтағы 2 мәрте және 30мин аралықта отыруының шартты ... ... ... ... ... ... отру ... шартты
тұрақтануы ретінде, соңғы 30мин 0,1мм аспауын алады.
Эталонды бағананың топыраққа кіруіне ... ... ... ... ... 30мм ... құрайтын мөлшерге дейін жеткізілуі
керек. Бағанаға жалпы жүктемеден өзге, кірудің әр ... ... ... ... ... бұл бағананың төменгі ұшына жердің
қарсылығын белгілеп тұрады.
Эталонды бағанаға түсіру жұмыстарын ... ... ... ... құралдарындағы есепті әр саты сайын және әр 15мин ... алып ... ... соң ... ... ... алып тастайды. Нәтижелерін
(сынақтың) арнайы кітапшаға жазады.
Нәтижелерді өңдеу
Эталонды ... ... ... әсері жайлы сынақтың нәтижесін
тізбек түрінде қарастырады бастарту /е/ және кіру ... ... ... саны ... ... ... ... таулы өндірулердің инженерлі-
геологиялық бағанамен ... ... ... ... ... ... (S) және жүктемеден бағананың жеке
элементерінің ауысуымен (Р), жалпы отыру ... ... (S), ... ... (t) ... ... ... есеп жасайды.
Құбыраралық бағананың шектеу қарсылығын мәнін эталонды бағананың Фпр
топырағының сынағымен қосып бірге анықтайды және ол ... ... ... ... бойынша есептеледі, бұлардың құрылымын төмендегідей
өрнектейді:
ФS- құбыраралық бағананың қарсылығы, кН;
mR – құбыраралық ... ... ... ... ...... ... төменгі аяғындағы топырақтың қарсылығы, МПа
(тс/м2), отыру кезінде S1=S(dЭ/d);
F – құбыраралық бағананың кесе көлденең кесегінің ... ...... ... ... қабырғалық бөлігінің бетіндегі жұмыс
жағдайының коэффициенті;
fЭS – ... ... кесе ... кесік өзегінің периметрі, м;
u – құбыр аралық бағананың кесе ... ... ... ... ... аралық бағананың есептік жүктемесі Р, кН (тс), былай өрнектеледі:
- қиырлы қарсылықтың нормативті ...... ... ...... ... қауіпсіздік коэффициенті
Далалық сынақтар нәтижесінде, бағананың бар қасиетін өрнек бойынша
анықтайды.
3.5.3 Ұңғыны бұрғылаудың технологиясы мен техникасы
Ұңғының шешетін мақсатына, гидрогеологиялық тапсырмаға, тау ... ... және т.с.с ... ... айналмалы
бұрғылау тәсілін таңдап аламыз. Ұңғылар бұрғылау кезіндегі ... үш ... ... ... талқандау;
- талқандалған таужыныстарын жоғары бетіне тасымалдау;
- ұңғының қабырғасын бекіту;
Таужыныстарын талқандау-процесін жүзеге асыру үшін әр түрлі ... ... ... Егер ... ... жер ... олар ... сайын ұңғыны әрі тереңдетуге кедергі жасайды.
Сондықтан айналмалы бұрғылау тәсілімен ұңғы бұрғылаған ... ... жер ... ... үшін жуу ... мен ауа ... Жер
саты суларын барлау кезінде көбінесе кернсіз бұрғылау тәсілін қолданылады.
Себебі ол ... ... ... ... ... кернді көтерудің
қажеті болмайды. Дегенмен бұрғыланушы жыныстардан толық мағлұмат алу үшін
геофизикалық зерттеудің және ... ... және ... ... қоса
қабат жүргізілгені жөн.
Ұңғы бұрғылау процесін әрі тиімді, әрі жылдам ... үшін ... ... және ... ... таужыныстарының
ерекшеліктерімен сәйкестіріп жыныс талқандаушы аспаптарды таңдап алу қажет.
Одан кейінгі бұрғылау ... ... әсер ... ... ... Ұңғы ... негізгі параметрлеріне мыналар
жатады:
- жынысталқандаушы аспапқа берілетін осьтік қысым, кг(кн);
- жынысталқандаушы аспаптың ... ... ... ... ... ұңғы ... арналған жуу сұйықтығының мөлшері, л/мин;
Айналмалы бұрғылау – таужынысын талқандайтын сапапқа білікьік салмақ
беріап, ... ... ... талқандай бұрғылау тәсілі.
Айналмалы бұрғылау роторлы, турбиналы, ... ... ... алмас коронкаларды қолданып/ және шнекті болып ... ... ... ... алынған бұрғылау тәсіліне,
бұрғылануына ... ... ... аспаптың және колонкалы
снарядтың түріне, таужыныстарының абразивтігі мен жарықшақтығына байланысты
және ... ... ... ескере отырып анықталады.
Бұрғылаудың технологиялық тәртібіне кіретін параметрлердің ... ... ... ... түрлі жынысталқандаушы аспаппен оның ... ... ... ... ... ... 10м тереңдіктегі 8 инженерлі-геологиялық ұңғымаларды бұрғылау
қарастырылып отыр. Ұңғымалар барлық ... бір ... ... ... диаметрі, құбырдың белгіленген есебімен және топырақ
сорғыштың ... ... ... ... ... ... таңдағанда монолит көлемі мен үлгідегі бұзылған аймақтың
қалыңдығы ... 90мм ... ... 700 мм. үлгідегі
биіктіктен алу қажет. Монолитті алу, ... І06мм ... ... ... Осыдан бұрғылау көлемі 106мм. тең келеді деген
тұжырым туады. ... ... ... ... ... көрсетілген.
Ұңғының констукциясы деп төменнен жоғары қарай жасалған оның техникалық
тілмесін ... Суға ... ... конструкциясының негізгі
параметрлерінен элементтеріне ұңғының тереңдігі мен диаметрі саны және
түсіру ... ... ... ... ... мен су ... жатады. Ұңғының конструкциясын дұрыс жобалау үшін су тұтқыш
қабаттардың гидрогеологиялық параметрлері мен оны ашу ... ... ... тәсілін, геологилық ... ... ... ұңғы ... ... су ... және оны ... ерекшеліктерін, санитарлық және
экологиялық қорғау жұмыстарын толығының және мұқият ескеру ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру
қажет:
1) Ұңғының су қабылдау бөлімін жобалаған мөлшерде су ... ету ... ... ... ... ішкі ... су көтеретін сорап
сиятындай болуы керек;
3) Ұңғының су алынатын бөлігіне балшық немесе цемент ерітінділері ... ... ... ... қажет;
4) Пайдаланатын қабаттағы сулар, пайдаланылған жарамайтын су ... ... ... ... Ұңғының конструкциясы күрделі емес, жерасты суларын пайдалану кезінде
ұңғыда жүргізілетін жөндеу, ... және ... да ... орындауға
қолайлы болуы қажет;
6) Сулы қабаттан суды сүзгісіз көтеретін жағдайда, су тұтқыш ... ... ... ... ... ... су ... қабаттың орналасу тереңдігіне байланысты,
сондықтан, оның ... су ... ... екі-үш метр төменірек
түсіру керек. Суды жоғарыға шығаратын сорап ұңғының су ... ... Осы ... ... ұңғының тереңдігіндегі диаметр – ұңғының
пайдалану диаметрі деп ... Оның ... ... ... ... су ... ... және қажет су мөлшерін алатындай болуы қажет.
Су ... ... ... ... ... ... статикалық және
динамикалық деңгейлері төмендеуі мүмкін екені ескерілуі шарт. ... ... ... ... шама ... тереңдете түсіруге
тырысу керек. Шегендеуші құбырлар тізбегінің саны олардың диаметрлері және
түсіру тереңдігі сулы ... ... оның ... ... ... және ... ... тәсіліне байланысты. Суға
бұрғыланатын ұңғыларға кем дегенде шегендеуші құбырлардың екі тізбегі
түсіріледі. Біріншісі, ... ... деп ... да, ... ... ... тілшенің және гидрогеологиялық жағдайлардың
ерекшеліктеріне ... етіп ... ... ... ... ... тізбектерін цементтеуді, ұңғы конструкциясының жоьасына
барады, ал екінші тізбегі пайдаланатын ... сулы ... ... ... ... тым ... жатса ұңғыларға үш, ал кейде одан да көп ... ... ... ... ... құбыр тізбегін геологиялық
енгізіледі. Техникалық ... ... ... ... ... ... ... ұңғылар бұрғылау кезінде олардың
конструкциясын ... ... ... жүргізіледі:
1) Уақытша және пайдалану мақсатында су көтеру үшін берілген дебит және
судың динамикалық ... ... су ... ... ... да ... өлшемдерін анықтайды;
2) Таңдап алынған су көтергіш өлшемдері бойынша тізбегінің ішкі, сыртқы
және муфталарының диаметрлері ... ... ... ... ... ... қашаудың сыртқы
диаметрін ескеріп, оны стандарттық өлшемге дейін жинақтайды;
4) Ұңғының су көтеру ... ... ... алып, оның негізгі өлшемдерімен
тереңдігін есептеп шығарады;
5) Су қабылдау бөлімінің көлденең өлшемдерін ... ... ... ... Су тұтқыш қабаттың табанын және ашылу тереңдіктерін ... ... ... ... ... ... ... қалпына, су көтеру жабдығының түріне және
орналасқан жыныстардың қасиетіне байланысты пайдалану тізбегінің ұзындығын
табады;
8) Тілшіденген ... ... ... шегендеу тізбектерінің
санын көлденең өлшемдерін және ұзындығын анықтайды;
9) ... ... ... муфталарының диаметріне қарай, тізбектерді
ұңғыға еркін түсіру мүмкіндігін ескеріп қашаудың диаметрін анықтайды;
10) Қабаттарды ... ... ... үшін ... ... ... аралықтарын белгілейді.
3.5.5 Тауды кезіп-зерттеу жұмыстары
Жобада 16 ... ... ... отыр. Шурфтар 3м тереңдікке
өткізіледі, өткізу мақсаты: геологиялық құрылыстың топырағының ... ... ... ... ... жынысқа сипаттама беру,
сонымен қатар ... ... алу ... ... ... ... монолитті таңдау, оларды зертханалық жағдайда ... ... ... ... ... ... үшін ... әдісін қолданады.
Шурфтар үй құрылысы өтетін бөлімшелерге қойылады, әрбір салынатын
ғимараттың ... ... 2 ... ... ... ... орнатады,
1,25м2 – кесікпен
Шурфтың орналасу үлгісі:
|Шурфтың жоспарланған қиығы ... ... ... м ... |Бұрғылау |
|сипаттама | | | ... |
| | |- ден ... | | ... | |0,0 |1,9 |1,9 |IV ... | | | | | ... |apQIII |1,9 |2,5 |0,6 |II ... | |2,5 |3,0 |0,5 |IV ... | | | | | ... ...... ... ... жоспарланып отыр:
Нестеров әдісі бойынша, жыныстың сүзгіш дңгейін ... және ... ... үшін ... ... ... таңдау және олардың диаметрімен ұзындығын есептеу
Сүзгіштің түрлері су тұтқыш таужыныстарының қабаттарының сипаттамаларының
және ұңғының қызмет ету мерзіміне қарай ... алу ... ... ... ... ... ... көп қолданылады: каркасты – темірлі
сүзгі; дөңгелек немесе ұзынша келген саңылаулары бар құбыр тәрізді ... тор ... тот ... ... сым оралған құбыр тәрізді немесе
каркас темірлі сүзгі; қиыршық тасты сүзгі; блокталған (керамикалық, ... т.б.) ... ... ... ... ... ... ұзынша тесікті құбырлы сүзгілердің ... ... сым ... сүзгілер торы шаршылы тоқылған қаңқалы-құбырлы сүзгілер
тңдап алынады, таңдап ... ... ... диаметрімен ұзындығын есептеп
шығару қажет. Сүзгіштің сыртқы диаметрі мына формуламен ...... ... м3/сек;
D – сүзгілі құбырдың диаметрі, м;
H – сүзгінің жұмыс жасаушы бөлігінің ұзындығы, м;
λ – сүзгінің ұңғылығы, ұзынша ... ... үшін ...... ... су ... ... жылдамдығы, яғни судың сүзгі
арқылы өту жылдамдығы, м/тәу; D=0,146мм
D=
Судың ... өту, ... ... мына ... формуламен дн
анықтайды:
(3.2)
Сулы мол қабаттарда пайдаланылған сүзгінің жұмыс жасайтын ... мына ... ... ... Q- ... ... ... сүзгінің сыртқы диаметрі, мм
α- сулы ... ... ... ... ... ... коэффициент:
lж=
Сүзгінің жанынан жасалатын дөңгелек тесіктердің диаметрін немесе ұзынша
саңылаулардың енін мына формулалармен анықтайды:
D=Md , ... М – ... ... үшін 2,7м аралығында, ал ұзынша саңылаулар
үшін 1,5-2 аралығында ... - сулы ... ... ... ... мм
D=2*14,6=29,2мм
Су көтергіш сораптарды жобалау сулы қабаттың суының қанша ... ... ... ... ... ... ... және басқа мағлұматтарды анықтау мақсатымен бұрғыланып біткен сүзгі
орнатылған ұңғыда арнайы гидрогеологиялық ... ... ... ... статикалық және динамикалық деңгейін ... ... ... үшін ұңғыдан суды жоғарыға айдап шығаруды да, ... ... ... Суды ... айдап шығаруды алдына ала, сынамалы және
тәжірибелік деп үш кезеңге бөледі. Ұңғыдағы су ... ... ... ... ... ... шығарады. Оларға негізінде мыналар
жатады:
- мінбас құбырлы сораптар;
- көлденең тұратын кіндіктен тепкіш сораптар;
- тік білігі бар ... ... ... ... ... ... сораптарды ұңғының диаметріне, өнімділігіне ... ... ... етіп ... алу ... ... динамикалық терең
болған жағдайда эрмефтерді қолданған жөн. ... ... ... ... ... ... жер бетіне дейінгі аралық ұңғының тереңдігі 1,5-2,0
есе кіші болу қажет. Эрлифті есептегенде мына формулаларды ... ... ... ... ... тереңдікке түсіру үшін:
H=k*h , ... h1- ... ... ... ... ... ... (r=1,5-3,5)
1,5-2,5 аралықтағы мәні сынамалықұ және тәжірибелік су айдап шығару
жұмыстары ... ал 2,5-3,5 ... ... жұмыстары үшін қолданылады.
-көлемі 1м3 суды жер бетіне шығаруға жұмсалатын ауаның мөлшерін табу ... ауа ... ... су ... ... «ішінде» орналасқан
жағдайда:
Vi= ... ... ... ... ... білігіне тәуелді коэффициент;
кt.k- түзету коэффициенті;
Vi=
- ауаның толық W шығыны:
W=
(3.7)
W=
- ауаның ... ... р0 ... ... h0 ... деңгейі.
- ауаның жұмысы рж қысымы:
Р0=0.01[h0(к-1)+5] ,мПа
(3.9)
Р0=0,01=0,1мПа
- эмулсияның (су+ауа) араластырғыштың ... ... ... эмулсияның жоғарғы шыққандығы ағылу шығыны:
q2= , ... су ... ... ... ... қима ... ... су ... ... ... ... ... қима ... , ... су ... ... ішкі ... ... бірінің ішінде бірі орналасқан жағдайда:
d = , ... ... d 1 ... ... ... ... ... өнімділігі, Wkk:
Wkk=1.12W
(3.15)
Wkk=1,12*1,83=2,05
- компрессордың жұмыс қысымы:
рк= {0.01[h(k-1)+5]+0.05} , ... ... ... ... ... ... Nk-компрессордың білігіндегі меншікті қуаты.
Nk=10*1,4*0,1*2,05=2,87кВт
- компрессордың нақты қуатын табу ... , ... ... қолданып және тапқаннан кейін эрлифтпен жұмыс істеу
үшін компрессордың түрін таңдап алу ... ... ... ... ... ... ... кезінде ұңғыға түсірілетін құбырлардың және
қашаулардың диаметрін анықтау төмендегідей тәртіппен орындалуы қажет:
1) Ұңғыны су қабылдағыш ... ... ... ... ... осы ... бұрғылау үшін МЕСТ бойынша қашаудың
диаметрін таңдап алу керек.
2) МЕСТ 20692-75 бойынша алынған қашаудың диаметріне сәйкес, ... ... ... ішкі ... есептеу үшін мына
формуланы қолданады:
(3.20)
Бұл жердегі (6-8) эксплуатациялық құбырдың ішкі диаметрі мен ... ... ... ... ... сыртқы диаметрі арқылы осы
арадағы тау жыныстарын бұрғылау үшін қашаудың диаметрін төмендегі
формула арқылы анықтайды:
, ... ... мен ... ... ... арасындағы
саңылау.
188+2*20=228мм
Қашаудың алдындағы формуламен тапқан мәні 20692-75 МЕМСТ арқылы диаметрін
дәлелдеп анықтау қажет.
4) Эксплуатациялық құбырдың кейінгі ұңғыға түсірілетін ... ... ... құбырдың ішкі диаметрін табу үшін мына
формуланы қолданады:
(3.22)
251+60=311мм
Осы формуламен ... ... ... ... ... ... МЕМСТ
арқылы анықтау керек. Содан кейін осы құбырдың сыртқы димаетріне байланысты
қашаудың диаметрін анықтайды:
, ... ... ... ... мына ... ... ... құбырларды цементтеуді есептеу
Бұл бөлімде цементтеуге қажет мөлшерін және ... ... түрі мен ... ... қажет.
А. Ұңғы мен шегендеу құбырының арасындағы саңылауды толтыру үшін ... ... ... ... үшін мына ... қолданады:
, м3 ... ... ... ... ... ... ... диаметрі, м;
L- цементтейтін аралық, м;
к- ұңғының диаметрінің үлкендеуін ескертетін коэффициент,
di- құбырдың ішкі диаметрі (цемент стаканы орналасқан жерде жабылады), м;
к- ... ... ... ... Цементтің мөлшерін есептеу үшін төменде ... ... ... ... ерігендегі жоғалатын мөлшерін анықтайтын коэффициент,
1,1-1,3
qц- 1м2 цементтік ерітінді дайындау үшін ... ... таза ... т
мұндағы: рц – цементтің меншікті салмағы, рц=3.14т/м3
рс - ... ... ... рс=1.0т/м3
w – су мен цементтің салмағы, w=0.4-0.5
qц=T
Цементтік ерітіндінің меншікті салмағы
, ...... ... ... рц ... ... меншікті салмағы, рс=1.0т/м3;
w – су мен цементпен қатынасы, w=0.4-0.5;
В. Цементтік ерітіндіні басып тұратын сұйықтық мөлшері
, ... ... ... ескеретін коэффициент; суды қолданғанда к=1.0, ал
балшық ерітінділері үшін к=1.05
Vп.ж=
Г. Құбырдың бас жағындағы қысым мына ... ... , ... ... Р1 - ... ... және сыртындағы сұйықтардың меншікті
салмақтарының айырмашылықтарын жеңу үшін ... ... ...... ... ... ... кететін гидростсатикалық кедергі, мПа Р1
және Р2 мәндерін төмендегі формулалардың көмегі бойынша табуға болады :
, ... , ... ... ... рж.с – жуу ... меншікті салмағы
Z – ұңғының тереңдігі, м
Д. Есеппен табылған Р-нің мәніне қарап цементтегіш агрегатты таңдап ... ... ... ... бір агрегаттың өнімділігімен q0 жалпы
цементтеуге ... ... ... арқылы мына формуламен
анықтайды:
(3.32)
мұндағы , мұнда жоғарғы ... ... ... ұңғы терең еместігін есептеп бұрғы қондырғысының ... ... ... ... ... ... лабораториялық жағдайда толық зерттеу үшін, құйылмалы
қиықты ... ... ... жобада, құбыр мен шурфтарда ... ... ... жүргізілу көзделіп отыр. Құрылымы өзгерген
үлгілер (геологиялық ... әр 1,5м ... ... ... 80м:1,5=60
сынақ, шурфтан 48м:1,5=32 сынақ алынады құбыр мен шурфтың құжаттары үшін.
Құрылымы ... ... ... алу ... қатынасы 50% геологиялық
сынақтарды құрайды. Құбырдан 50 пайыздық 60 ... ... ... ... 50 ... 32 ... ... -16 монолит алынбақшы.
Монолиттерге топырақтың физика-механикалық ... ... ... жүргізіледі.
Топырақтан сынақ алу әдісі
Ұңғымадан монолиттерді алу топырақсорғыштың қалыпты қатарындағы үшінші
өзгертуін күшпен басу ... ... ... осының техникалық
сипаттамасы көрсетілген.
Бұл топырақ сорғыштың кіру тесігі толық жабылған. ... ... ... ... ... іске қосылған соң, шамалы
жылдамдықпен 2-3 айналым ... ... ... баяу ... оралымға оралынады, бұл жерде гильза монолитті кесіп, жеке ... ... ... тек ... ... ... ... жабық ыдыспен
жүзеге асырылады.
Бұрғылаудың көлемін таңдағанда ... ... мен ... ... ... ... Шаң-топырақты саз үшін жыныс
үлгісінің мөлшері – 90мм көлемдегі монолит 700мм үлгі биіктігі ... ... ... ... алу, СНиП ...
сәйкес алты мнолиттер санынан жүргізіледі. 30 монолиттер мен құрылымы
бұзылған 60 үлгі алу ... ... ... ... сақтау оларды алу орынына-ақ басталады. ... екі ... ... ... ... алдын ала парафинге батырып
қояды.
Экспедиция аты жазылған, монолиттің алынған орыны, оның ... оны ... ... аты. ... ... және ... ... белгіленген бір жапсырма қағаз дәкенің төменгі қабтына, л екінішісі
парафинді қабаттың ... ... ... ... ... түрі ... ІІІ ... |
|Топырақсорғыштың номері |ГВ-5 ... ... |150 ... ... ... мм |127 ... кіруші тесігінің көлемі, мм |98 ... ... ... ... мм |30 ... ... ... мм |108 ... ішкі ... мм |98,2 ... ... ... ... |10 ... ... кг |15 ... мм |910 ... Ұңғы ... ... ... ... тазалағыш агрегаттың түрі және оның сапалық параметрлері
таңдалады. Онымен бірге ерітінді ... үшін ... ... және ... ... ... есептеледі. Қабылданған агенттің қай ... және ... ... ... Тазалағыш агрегаттың түрі
мен сапалық параметрлері ұңғыны бұрғылаудың барлық негізгі ... ... ... ... ... ... және ... қолданып ұңғыларды тазалайды. Тазалағыш агент ретінде әртүрлі
сұйықтар немесе қысылған ауаны (газды) пайдаланады. Шырайналма ... ... ... кері әдіс ... ... Кері ағыс ... бірнеше
артықшылығына қарамастан әлі күнгі аз қолданып келеді. Оның себебі ұңғының
аузын саңлаусыздандыру әдіс өте қиын және оны жуу ... ... ... ... Ұңғыларды бұрғылағанда жуушы агенттері мына
түрлерін ... ... су; ... ... (қалыпты, аз
балшықты,полимерлі балшықты, ауырландырылған); арнайы балшық ерітінділері
(тұзға ... ... ... ... және т.б); ... ... табиғи, балшықмыз ... ... ... ... ... және ауа.
Колонкалы бұрғылауда кеңінен таралғандарға техникалық су және қиын әр
түрлі ... ... ... ... жатады. Тазалағыш агентті
таңдағанда нақтылы геологиялық-техникалық ... ... ... ... ... ... кейін әрдайым жууышы агенттің
түрімен сапасын өзгертеді, жыныс талқандаушы аспаптық жұмысын ... ... ... жуу ... ретінде суды пайдаланған жөн немесе
құрамында қатты түйіршіктермен ... аз ... ... ... ... ұңғы ... қалыпты ерітіндісі қолданады. Оның
параметрлері шынадайы тұтқырлығы 20-22 су ... 30 мин. ... 20см3 ... ... тығыздығы 1,15-1,2г/см3 құм мөлшері 4%-тен аспайды. Бұрғылау
колоннасының жылдам айналғанда туатын ... жою үшін ... ... немесе эмульсияларды пайдаланады.
Ұңғыма бұрғылау үшін жұмсалатын балшықтың салмағын мына формуламен
анықтайды:
, ... ... 1м3 ... ... ... етіп ... ... балшықтың массасы, т;
- ұңғыны бұрғылауға жұмсалатын балшық ерітіндісінің көлемі, м3;
(3.34)
Рб=
Жұмсалатын ұңғыны бұрғылауға жұмсалатын балшық ерітіндісінің ... ... ... V2 – ... ... ... қойманың көлемі, м3;
V3 -ұңғының ішінде балшық ерітіндісінің жоғалатын көлемі,
м3(жыныстардың жарықшақтығына байланысты) V3 =2/5V1 –ге тең, ... одан ... ... ... м3;
(3.36)
Д - ұңғының орташа диаметрі, м;
Н – ерітінді қолданатын ұңғының ... ... ... ... ... ... жуу ... жеткізеді.
Егер ұңғылар алыс және жол қатынасы қиын ... ... ... бұрғы
мұнарасының жанында дайындаған жөн. Ерітінді салынған құбыр жолы арқылы, ал
кейде ... ... ... ... ... трактормен тасу
арқылы жеткізеді.
3.10 Бұрғы аспаптарын және жабдықтарын таңдау
Ұңғыны айналмалы әдіспен бұрғылау нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... 1БА-15В :01.
БА-15В.03 түрлі болып шығарылады. Қондырғының негізгі бөліктеріне бұрғы
станогі, бұрғы бұлқыны, балшық араластырғыш, ... ... ... және ... ... ... ... қондырғысы МАЗ-5337
автомашинасына орналасқан, оның негізгі бөліктеріне ... ... ... ... элекортгенератор, гидробекіткіш, қуат алынатын қорап,
беріліс қорабы және гидродомкраттар ... ... ... бұрғы құбырларын тасымалдайтын құрылғысы МАЗ 38925 ... ... ... ағыту және жалғау үшін бұрғы тізбегін бұрап
нығайтатын немесе ағытатын РТ-1200 механизмі ... ... алды ... ... бар және оның ... ... ... Діңгектің жалпы биіктігі 18м, оның жұмысшы бөлігінің
биіктігі 16м, ал ...... ... құбырдың биіктігі 16м-
ден аспауы керек.
Бұрғыланушы жұмыстардың ... және ... ... ... ... ... ... (қашау), шегендеуші,
ауырланған құбырларды, өзгерткіштерді және ... ... ... мен ... одан басқа сайман жабдықтарды таңдап
алады. Одан кейін олардың қысқаша сипаттамаларын ... ... ... ... ... бірталай ерекшеліктері және
артықшылықтары бар:
а) ұңғы түйінде қашаулар ембір жұлқусыз және соққысыз жұмыс ... ә) ... мен ... ... ... көп қуат ... б) ... орташа
және қатты таужыныстарында бұрғылау жылдамдығы едәуір жоғары: в) ұңғы
оқпанының пішіні әр ... ... ... г) ... ... ... тау ... бұрғылауға болады: Шарошкалы қашауларды
қазіргі кезде ұңғы түбіндегі тау ... ... ... ... ... және т.с. ... және мұнай мен газ тәрізді пайдалы қазбаларға ұңғылар бұрғылағанда
тау жыныстарын бұзушы аспаптарды үш ... ... ... ұңғы ... бұрғылайтын қашаулар, кері алып бұрғылауда қолданатын ... және ... ... ... ... ... тұтастай бұрғылайтын қашаулар негізінде М,МС, ССТ, Т, ТК, К және ОК
болып ... ... ... Таужыныстарын талқандайтын жасақтарына
байланысты олар құрышты, атты ... және ... ... ... ... ... қарай бір , екі, үш және көп ... ... да, ал ... байланысты тұлғасыз немесе
тұлғалы болып екіге бөлінеді. Бұрғылау құбырлары мен оның жалғасу ... алу ... ... бұрғылау тәсіліне тәуелді келеді.
Дұрыс тандалған бұрғылау колоннасымен ұңғы ... ... ... көп болмайды. Бұрғылау құбырының диаметрі ұңғының соңғы
тұстарына үйлесімді етіп қабылдайды.
Ауырлаған бұрғылау ... (УБТ) ... ... ... ... ... одан да ... осьтік қысым берілетін жағдайда қолданады. Олар
қашаудың үстінде орналасады.
УБТ-ны қолданғанда ұңғының ... ... және ... ... ... оған қоса ... колоннасының төзімділігі жоғарылап бұрғылау
құбырларының қажалу ... ... ... құбырларды ұңғының
қабырғасын бекітуге және жыныс қабаттарын бір-бірінен ажырату ... ... ... ... ... ... ... таңдайды. Құбырларды таңдағанда диаметрін, ұзындығын және бір-біріне
жалғасу тәсілін анықтап, колоннаның ... ... ... ... ... ... ... механизациялау
құралдарымен аспаптарының қатарына мыналар жатады: ... ... ... ... нығайтатын немесе бұрап ағытатын механизмдер,
құбыртұтқыштар және басқа құбырларды қосатын, ... ... ... ... ... ... құбырларға жалғайды (а.к.),
бұрғы снарядын ұңғының ... іліп ... ... және ... ... ... қосалқы жұмыстар атқарылады.
3.11 Ұңғыны бұрғылау технологиясы
Ұңғыны бастап бұрғылау оның ... және ... ... жыныстарға байланысты орындалады. Бұрғылаудың көрсеткіштеріне
әсерін ... ... ... ... әрі ... пайдалануды
бұрғылаудың тәртібі дейді. Бұрғылаудың сапалық және ... ... ... ... ... ... беретін мәндеріне жеткен
кездегі жинақтарын ... ... ... ... Ұңғыны бастап
бұрғылайтын бұрғы снаряды-бастаушы бұрғы ... ... 0,7-1,0 ... және бұрғылау құбырына жалғайтын өзгерткіштен ... ... ... ұңғы ... ... ... ... қазылады. Содан
кейін бастаушы бұрғыны шұңқырға түсіреді. Осыдан кейін бұрғылау басталады.
Бастап бұрғылағанда бұрғылау тәртібінің параметрлерінің ... ... ... ... ... ... жұмысы жүргізіледі. Бұрғы
алаңына жол ... ... ... 15м-дей кеңістікке дейін
өсімдіктерді жойып алаңды жақсылап тазалап ... Одан ... ... ... ... және ... майлар қоймасы салынады, (50м
қашықтықта), балшық араластырғыш қондырылып керекті материалдардың қоры
жеткізіледі.
3.12 ... ... ... жобалау
Бұрғылаудың технологиялық тәртібі таңдап алынған бұрғылау тәсіліне,
бұрғылауына қарай ... ... ... және ... ... тау ... аброзивтілігімен жарықшақтығына
байланысты және бұрғы қондырғысының мүмкіншілігін ескере отырып анықталады.
Бұрғылаудың ... ... ... параметрлердің мәнін әрбір
жыныс ... ... ... ... ... оның ... ... кездесетін аралықтар бойынша жоғарыдан төменге
қарай анықтап шығады. Бұл ... ... олар ... ... әсер ... Кернсіз бұрғылаудың қашауларды қолданып
айналмалы, арқанды соқпалы және айналсоқ тәсілдермен ... ... ... ... ... мына ... кіреді:
1.Осьтік күштің мәні:
Р=q*Д, дан
мұнда: q-қашаудың сыртқы диаметрінің 1см ұзындығына берілетін осьтік күштің
сыбағасы мөлшері.
Д-қашаудың сыртқы диаметрі, ... ... ... ... ... снарядының айналу жиілігі
мұнда: Д-қашаудың диаметрі, м
- қашау айналымының сызықтық жылдамдығы, м/с
n1=
n2=
n3=
3. Бұрғының түбіне жіберілетін сұйық мөлшері:
, ... ... ... ... ... құбырының диаметрі, м;
Vka-ұңғы мен бұрғылау колонкасының арасындағы сақиналы саңылау
арқылы ... ... ... ... ... бұрғылауда осьті күштің мөлшері көп болғандықтан, өте берік ... ... ... бұрғылау колонкасына кіргізіліп, пайдалану
қажет. УБТ-ның ұзындығы төмендегі ... ... ал ... ... ... ... ... Lубт=0,6*Dmin
2) dубт=0,8*D1=0,8*0,190=0,152
dубт=146
Lубт=
Lубт=87,
мұнда: К -УБТ-ның салмағының керекті қашауға берілетін осьтік күшпен асып
түсуін (керекті ... ... ... ... мәні терең
ұңғымаларға қолданады).
qубт-УБТ-ның 1 қума метр ұзындығының салмағы, ... ... ... ... тәсілдерін жобалау
Ұңғыны балшық ерітінділерімен жауған ... ... ... да сулы ... ұңғыға су өте аз, не болмаса тіпті өтпей
қалуы мүмкін. Сол себепті су қабаттардың су ... ... ... ... үш ... бар. Олар физикалық, химиялық және ... әдіс ... ... ... ... және ... немесе импульстық тербелісті пайдалануға негізделген.
Сутұтқыш қабаттың қабілетін қайта келтірудің механикалық әдісінің негізгі
балшықталынған ... ... ... ... ... ... ... негізделген.
Гидравликалық әдістер жоғарғы қысымды су ... ... ... ... жоғарғы қысымды су қабаттарын
сазбалшық ... ... үшін ... ... ... ... келесі үш түрі кеңінен таралған:
1. Ұңғыны сүзгінің башмағы арқылы жуу;
2. Ұңғыны сүзгі тұрған тұсқа түсірілген бұрғылау құбырлары арқылы жуу;
3. Ұңғыны ... ... ... ... ... ... ... сулы қабаттарға соғу
толқынымен әсер ету принципіне негізделген.
Химиялық әдістер өндірісте кең ... Бұл ... ... мәні ... ... ... ... кольтатациялаушы заттарды реагенттермен
еріту. Химиялық реагенттер ретінде ... ... ... ... ... Na5P3O10 және т.б. ... ... химиялық әдістермен
балшықсыздандыру үш түрлі технологиялық әдіспен жүргізіледі: а) ұңғының су
қабылдау бөлімінде реагенттермен ванна ... ә) ... ... ... ерітінді ұңғы ұқпанымен өнделетін сутұтқыш қабатқа, бір
рет жеткілікті қысыммен қосып шығады; б) көп ... ... ... ... бірнеше рет ұңғы орпанына сүзгіш орнатылған аймақта қысыммен
ендіру және кері қайтару.
Физика-химиялық әдістер жоғарыда ... екі ... ... ... ... ... ағысты, виброагенттік және термовиброагенттік
және басқа әдістер жатады.
3.14 Сүзгілерді орнату әдістері
Бұл ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылатыны
туралы беріледі. Сменадағы (кезектегі) ... ... ... ... ... ... үзіліссіз жүргізілетін жұмыстар қатарына кіреді. Бұрғылау
күні-түні тоқтаусыз және үздіксіз жүргізіледі, жұмыссыз бос тұру ... ... ... ... ... тек ұңғының технологиялық процесіне
керек жағдайда ғана болады. Мысалы, цементтелген ұңғының цементінің қатаюы
кезінде. ... ... ... ... ... ... кейін
қоршаушы айналаны қорғау шараларын жазады. Бұл жұмыс бұрғылау процесіне
дайындық кезінде жүргізіледі.
Бұрғылау үшін ... ... ... оң ... ... ... шиеленістерді немесе апаттарды жою үшін кей-кезде ... ... ... ... ... сол бағытта тілінеді.
Бұрғылау құбырларының аудармаларын жалғаушы элементтер ретінде қарауға
болады. ... үш ... ... ... ... қорғаушы (ПП),
муфталық (МП) және нипельдік ... ... ... ... ... және ... ... шаралар
бұл тақырыпта бұрғылау қондырғысында жұмыс істейтін адамдардың жарақат
алмауына және өмірлеріне зиян, ... ... үшін ... шараларды
ойластырып, оларды айнытпай орындау үшін ... ... ... ... ... түрі ... ... кезде қоршаған орта ластанып,
жер қыртысына ... ... ... түседі. Оның негізгі есебі ұңғы
бұрғыланып жатқан ... ... ... ... олардың жер қыртысына
тигізетін әсерін дұрыс ескермеу, геологиялық тілмедегі тау ... ... ... жуу ... ... алмау және
сулы немесе мұнай мен газ жатқан қабаттарды ... ... ... ... ... ... ... дұрыс бекітпесе жер ... су, ... ащы су ... ... ... ... араласып кетуі
ықтимал, сулы қабаттарды бір-бірінен айыру үшін қолданатын тампондық
қоспалардың ... ... үшін ... улы ... қолданса олардың
жерасты суларының ластануына әкеліп соғады, жоғарыда айтылған мағлұматтар
тұжырымдар шығады:
1. Бұрғылау жабдықтарын орнатқан ... ... ... қос қабат,
алдын-ала беогіленген шаралардың жүйесі бойынша, қоршаған ортаны немесе ... мен жер асты ... ... ... ұдайы жүргізіп және бақылап
отыру қажет;
2. Ұңғыны бұрғылаудан ... оның ... ... ... жобамен
танысып, бұрғылау жұмысының технологиялық тәртібімен мұқият сақтау керек;
3. Жуу сұйықтары мен тампон ... ... улы ... ... ... Ұңғы ... шегендеуші құбырлармен бекіту жұмыстары өте мұқият
жүргізіліп ұңғы қабырғасы мен ... ... ... кеңістік сенімді де
берік цементтелуі тиіс;
5. Ұңғы бұрғылаған маңайды және оның ... ... ... Бұрғылау жұмыстарын аяқтағаннан кейін қайтадан қолдануға жарамайтын
қалдықтарды арнайы осы мақсатта бөлінген жерге ... ... ... Ұңғы бұрғылау жұмысы толық біткенне кейін рекультивациялық жұмыстар
жүргізуі тиіс;
8. Бұрғылау кезінде табиғатты және ... ... ... ... ... ... ... басшылары т.б. қызметкерлер қадағалап,
тексеріп отыруға тиіс.
IV Еңбек қорғау
4.1 ЕҢБЕК ҚОРҒАУ БӨЛІМІ
Бөлім Республиканың заңы 2004 жылдың 28-ші ... № 528-11 ... ж. № 493-1 «ҚР ... ... ... ... ж. ... туралы заң», 03.04.2002 ж. № 314-11 «Қауіпті өндірісті
нысаналардағы ... ... ... заң» негізінде бекітілген.
Еңбекті қорғау ҚР заңының 4 тармағына ... ... ... ... ... нәтижелерінің алдыңғы мәні болып саналады, бұл жағдай қазба
байлықтардың кен ... ... ... жүргізгенде де қала
береді. Әрбір жұмыс немесе қазба байлықтардың кен орындарын іздеу ... ... ҚР ... ... күтілгендей пайда бермесе, ... ... ... ... денсаулық үшін зиянды және жұмыскерлердің
өміріне қауіпті жағдайлар тудырса, олар ... ... ... және ... жұмыстар «ГБЖ кезіндегі қауіпсіздік
ережелері талаптарына сай және ұсынылған жоба бойынша жүргізіледі.
Жұмысшылардың еңбегін қорғау және ... ... ... ең ... әлеуметтік-экономикалық проблема болып табылады.
Сондықтан кең жүйелі техникалық ... және ... ... ... ... денсаулық және қауіпсіздікті сақтау
қарастырылады. ... ... ... ... ету, әр ... және өз қызметіндегі техникалық қауіпсіздігінің келесі
нормативті құжаттардың талаптарын ... ... ... ... ... ... ... жүйені басқару», «Геолого-
геофизикалық бірлестікте өрттен сақтау ережесін» және т.б. ... кен ... ... ... ету үшін ... ... жасалуы
керек: геофизикалық жұмыстар, тәжірибелі-фильтрациялық жұмыстар, режимдік
бақылаулар және ... ... ... ... ... ... және зиянды өндірістік факторлар әсер етуі мүмкін.
Қауіпті ... ... ... және ... ... электрлік тоқтардың зияндылығы жатады.
Зиянды өндірістік факторларға шу, ... ... ... метеожағдайлар жатады.
Жоғарыда аталған факторлар адам ... әсер ... үшін ... ... ... және ... факторларды талдау
2. Ұйымдастыру шаралары;
3. Техникалық шаралар;
4. Санитарлы-гигиеналық ... ... ... ... ... және зиянды факторларды талдау
Әрбір өндірістік ғимаратта жұмыс зонасы ауасындағы зиянды газдар, булар
және шаңдардың ... ... ... жүргізіледі. Бұл жердің ауасы
санитарлық ... ... ... ... ... ... 30 минут көлемінде зиянды заттар құрамының АШК 0,5 болуы керек;
өлшеудің дәлдігі шамамен ± 10 %; ... ... ... ± 25 % - ... керек.
Улы заттардың шаңы адамды уландыруы мүмкін. Радиоактивті шаң ... ... ... ... ... Бірнеше көмір ұнтақтары немесе
күкіртті минералдар негізінде ... ... шаң ... ... ... ... орнында шаңның әсеріне қарсы күрестер:
- өндірістік ғимараттарда шаңды жою
- өндіріс процесінде ауа ортасына түсетін шаң ... ... ... ... ... изоляциялау, басқару процесін және
дистанционды бақылау жүргізу
- гигиеналық нормативтерді өңдеу, ұйымдастыру және ... ... ... ... жеке ... ... пайдалану.
4.3 Ұйымдастыру шаралары
Берілген бөлімде өндірістің үзіліссіз жұмыс істеуі ... ... ... ұңғымалардың тереңдігі 190м.
Өндірістін үзіліссіз процесінде екі сменалы ... ... ... ... 9 адам оның ... 1 мастер, 4
бұрғылаушы және де 4 бұрғылаушының көмекшілері болады.
Геофизикалық қызметкер орнатылған график және ... ... ... ... ... ... ... 2-ші смена кезекші-геолог болады.
Қауіпсіздік техникасы және еңбек қорғау бойынша басшылықпен (бас инженер
немесе оның көмекшісі, бұрғылау және ... ... ... бақылау
жұргізеді.
Қауіпсіздік техника жағдайын кәсіродақ комитеті, еңбек қорғау комиссиясы
арқылы ... ... ... ... ... ... ... бекітілген жобаға сәйкес ... ... ... іске қосу ... акт ... комиссия қабылдап
алады. Жұмыс участкесіндегі ... ... ... ... ... ... Электротоқтары бар болған жағдайда оның
орналасу жобасы құрастырылады. Жер беті және ... ... ... ... бұрғылау бригадасы жүйелі түрде қондырғыларды тексереді
және жұмысқа жарамсыз қондырғыларды алып тастайды.
Монометрлер, салмақ индикаторлары және т.б. ... ... ... ... ... ... ... керек.
Мұнараны көтерген кезде бұрғы қондырғыларын ығысуын алдын-алу үшін
автокөліктің артқы дөңгелектерінің астына ... ... ... ... көтерілген мачтамен қозғалтуға, қондырғы комплекіне
кірмейтін жүктерді қондырғы платформасында тасымалдауға болмайды; ал ... ... ... ... арасындағы ара қашықтық 2м кем
болмауы керек.
Өз бетінше жүретін қондырғыларда бұрғылау бригадасының ... ... ... ... тент арқылы желден, атмосфералық жауын-шашыннан, күн
сәулесінен қорғауы керек.
Бұрғылау мен шегендеуші құбырлардың көтерілуі және түсуі ... ... ... ... тербелмесу үшін қолымен ұстауға болмайды.
Барлық жұмысшылар жеке қорғаныс заттармен қолдануы міндетті. Қорғаныс
заттарына қорғаушы белдіктер, ... ... ... және ... ... ... жою ... бұрғылау мастерінің
басшылығымен жүру керек.
Бұрғы қондырғыларының айналмалы және қозғалмалыы бөлшектері, ... ... ... ... тоқ ... детальдары, жоғарғы
температуралы және зинды сәулелену зоналары, ... ... ... ... түрде қоршалып тұруы тиіс.
Қауіпті механизмдер жұмыс жасаған кезінде дыбысты-жарықты сигнализациялар
орнатылады.
4.5 Жерге қосу ... ... ... кернеулі электор техникалық қондырғылардың
металды ... ... ... қосу ... ... изоляцияланған, кернеулігі 1000В
болатын үш фазалы, үш өткізгішті желілерде қолданылады.
Әртүрлі ... ... бір ... ... қосу ... ... ... металды конструкциялар, шегендеуші құбырлар табиғи жерге
қосу ретінде қолданылады.
Жасанды ... қосу ... ... ... 2,5мм құбырлар
қолданылады.
Бұрғылау бригадасының қызметшісі ай ... ... ... ... соғу ... ... жағдайлардың негізгі себептері ЛЭП
жұмыстарының ... бұзу ... ... ... адам ... әртүрлі, яғни электротоғымен жарақаттанудың 3 түрі бар:
1. Күю, әртүрлі жеңіл жарақаттар;
2. Жалпы электросоққы;
3. Аралас.
Адамның негізгі ... 3-100 кОм, ... ... келесі
ескерту шаралары бар:
1. Ұйымдастырылған;
2. Изоляция қоршау, ... және ... ... заттарын
жерлендіру. Қоршауышы жерлендірушілер - бұл әдейлеп жерді электрлік жалғау.
Дизельді электроқордырғылар үшін жерге қосу есебі.
Бұл негізінен тұйықталу кезіндегі ... ... ... ... ... ... қосу ... іске асырылады.
Жерге қосу қондырғылардың кедергісі грунттың ... ... ... ... ... ... ... сандарына және
мөлшеріне тәуелді.
Жер бетінен бір неше тереңдікке қағылған жалғыз түтікшелі жерге қосудың
кедергісі төмендегідей формула бойынша анықталады:
, Ом ... + -жер ... ... ... ... ... ара ... м.
жерге қосу саны мына формула арқылы анықталады:
(5.2)
мұндағы R- жерге қосу қондырғысының мүмкін кедергісі, Ом
Бұдан ... ... ... ... ... ... а-жерге қосудың арақашықтығы (1-3)
Жер бетінде бірнеше тереңдікте орналасқан ... ... ... ... ... ... ... ... ... м
b-жолақ ені, м; b=d
h-жерге қосудың жату тереңдігі, м
Жерге қосу қондырғысы бойынша тоқтың ... ... ... анықталады:
3,2 , Ом ... ... 4 Ом және ... ... ... ... Геофизикалық зерттеулер
Геофизикалық зерттеулер арнайы дайындалған ұңғымаларда жүргізіледі.
Каротажда станциялар және ... ... ... ... ... үшін жолдағы барлық кедергілер алынып тасталуы керек. Ұңғымаларға
құралды түсірер алдында зондтардың кабельге берік ... ... ... ... кезінде кабельдің үстінен өтуге, қолымен
ұстануға болмайды.
Тәжірибелі-фильтрациялық жұмыстар.
Жұмыстар негізінен тәулік бойы жүреді. Механикалық ... алу ... ... бойынша оқыған және нұсқаулармен таныс адамдар жіберіледі.
Автокөліктердегі ... ... және ... пайдалануға «автокөлік транспорттары
үшін техника қауіпсіздік ... және «жол ... ... ... ... ... ... орындарына тасу тек арнайы көліктерде ғана
рұқсат етіледі. Ол машиналар жыл мезгілдеріне қарай жабдықталады.
Жұмысшыларды ... ... ... ... ... тасмалдау кезінде ... ... ... ... кезінде, олар жылжымас үшін қатты байлап қояды.
4.7 Санитарлы-гигиеналық шаралар
Жұмыс участкесінің өндірістік аудандары, ... ... ... керек. өндірістік қалдықтар және қоқсықтар жандырылады.
Өндірістік орындар және жұмыс орындары, жұмысшыларға жұмыс ... үшін ... ... ... ... ... киетін арнайы киімдерімен қамтамасыз етілуі керек.
Ауыз ... ... ... ... сәйкес болуы керек,
температурасы +80С-200С аспауы керек.
Су таза ыдыстарға құйылып және күнде ауыстырылып тұруы керек.
Өндірістік ... ... ... ... ... ... ... қайта-
қайта тазалап отыру керек, шаң шығатын орындарды арнайы қорғаныс заттармен
жауып қою керек.
4.8 Өртке қарсы шаралар
СанНжЕ ... ... ... ... ... ... айналасы құрғақ шөппен,
бұталардан және талдардан тазартылады. Бұрғылауға ... ... ... ... ... ... керек. Бұрғылау мұнарасын, бұрғы ғимараттарын
және тұрғын үйлерді қиын жанатын материалдармен бітейді.
Тұрғын палаткалары ... ... және ... қондырғылары өртке
қарсы инвентарьлармен, өрт сөндіргіштермен, құмы бар жәшіктермен, суы бар
бөшкелермен я болмаса шелектермен жабдықталуы тиіс.
Тамақ ... ... ... тұрғын үйлерден 10м арақашықта орналасады.
Бұрғы ғимараттарында пештер қабырғадан 0,7м алыс тұру керек.
Өртке қарсы қауіпсіздікке жұмысшы басшылығы жауап береді.
Барлық станциялар ... ОУ-5 өрт ... ... ... ауласында темекі тартатын жерлер мен қоқыс ... ... ... үйлердің, қойманың және т.б. құрылыстардың өртке шыдамды
дәрежесі ІV. Өрт қауіпсіздігін ... ... өрт ... ... үшін ... әдістер мыналар:
1. Реакция зоналарын немесе өртеніп жатқан ... өзін ... ... әсер ... ... жою;
3. Өртенуді химиялық жолмен тоқтату;
4. Өртену зонасына әсер ететін заттарды оқшаулау.
ЖММ сақтау аймағы қоршаулы және өртке қарсы ... ... ... ... құятын қондырғы электрлік және механикалық
қондырғыдан жасалуы қажет.
Далалық жұмыстарда жұмыс орнына келіп жету ... ... ... және қозғалмалы лагерьлер қолданылады. Партия жұмысшылары шассида
орналасқан вагондарда тұратын болады.
Барлық вагондар ... ... бір ... ... өрт ... ... ОП-5 маркалы өрт сөндіргіштермен; ОП-10- көпіршікті ... 1800 м² ... тең ... сөндіруге қолданылады,
ОУ-2- көмірқышқылды өрт ... ... ... ... ... ... ... электр жылытқыштармен;
- кондиционерлермен;
- сыртқы жарықтандырумен (фонарь немесе прожектор);
- қауіпсіз баспалдақтармен және сүйеніштермен.
4.9. Шумен және дірілмен күресудің ... 24. – 02 - 2002 ... ... жол жоқ ... (профилдерді өңдеу, адамдарды лагерге
апарып, қайиадан әкелу) болатын діріл машинаның ... ... ... ... ... ... 2.02-05-2002, СанНжЕ 2.02-05-
2002). Діріл кабинасы ... ... ... арнайы дірілдің әсерін
төмендететін жабдықтардан құралады.
Геологиялық жұмыстар кезінде тасымалданатын геологиялық станцияларға
жазу процесі ... ... ... жүреді. Шу машина қозғаушысымен
жасалады. Таралу жолындағы шудың ... ... ... ... және ... ... көмегімен жетеді. Дыбыс
қысымының деңгейі нормативті мәндерге сәйкес болады (СанНжЕ 2.02-05-2002)
“Шудан қорғану”.
1 – кесте. Шу деңгейінің нормалары
|Жұмыс ... ... ... (Гц) ... ... |дыбыс деңгейі (дБ) ... ... түрі | ... |
| | ... ... | |дБ (А) |
| |31,5 |
| ... ... |
| |м/с (2) |дБ |м/с · 102 |дБ |
| |1/3 |
| |окт. ... ... ... | ... Арқанды соққылау әдісі |240 п.м. ... ... саны |6 ... ... ... |20м. ... ... диаметрі |253 мм ... ... ... ... |6 ... |
| | ... Тәжірибелік керн алу | ... ... алу | |
| | ... Лабораториялық зерттеулер |СНиП ... ... ... ... ... жүргізілетін жұмыстардағы орындаушылардың құрамы
және ай бойынша жұмыс ... ... ... Ол ... 12 ... кесте – Жұмыскерлер құрамы
|Реті |Атқарушылар ... ... ... ай |
|1 ... басшысы |1 |1,0 |
|2 |Бас ... |1 |1,0 |
|3 |Аға ... |1 |1,0 |
|4 ... бас геологы |1 |1,0 |
|5 ... |1 |1,0 |
|6 ... ... |1 |1,0 ... ... жұмыстары
Берілген тапсырмаға сәйкес әрқайсысының тереңдігі 40 м болатын 6 ұңғыма
бұрғылау жобаланады. Бұрғылау ... ... ... 240 п.м. ... ...... әдісімен УКС – 22 М бұрғылау қондырғысымен
жүргізіледі.
12. ...... ... ... ... сипаттамасы
|Таужыныстарының сипаты |Категория ... ... |VII |240 ... ... | | ... малтатастар | | ... ...... ... ... ... уақыт шығынының
есебі.
|Жұмыстың |Өлшем |Жұмыс |СУСН |СУСН ... ... ... және ... ... ... |бойынша |нормасы ... ... | | ... ... | | ... |п.м |240 |т. 32 |0,16 |128,0 |- ... | | | | | | ... мм, | | | | | | ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... кесте – Монтаж, демонтаж және құрал-жабдықтарға кеткен уақыт
шығындары.
|Жұмыс түрі ... ... ... ... ... ст/см |
| | | ... ... ... ... ... |км |6 |3,69 |14,76 ... | | | | ... және УКС-22| | | | ... ... ... | | | | ... ... ... қосындысы
ТЖАЛ =Т1+Т2+Т3=128,0+14,16+14,76=156,9ст/см ... ... ... ... ... ... қажеттілік мөлшері
(5.4)
Яғни, қажетті жұмыстарды орындалу үшін 1 станок қажет
15. кесте – ... және ... ... ... шығынын есептеу.
|Жұмыс түрі ... ... ... ... ад/ди |
| ... | | | |
| | | | ... ... ... Ұңғымаларды |ст/см |240 |5-33 |4,88 |693,7 ... | | | | | ... ... | | | | |
| | |14,76 |5-79 |14,8 |218,4 ... ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... – Бұрғылау жұмыстарындағы транспорт шығындарын есептеу
|Жұмыс түрі ... ... ... ... ... |
| ... | | | |
| | | | ... |Көлем |
|Ұңғымаларды |ст/см |40 |5-33 |1,64 |233,1 ... | | | | | ... ... | | | | | |
1. ... ... базасынан жұмыс учаскесінің базасына дейін жеткізудің
арақашықтығы – 10 км.
2. ... суды ... ... ... ... – 5 км ... арақашықтық
(10км*0,2)+(5км*0,8)=6км ... ... ... ... ... ... алу қарастырылған.
17. кесте – Кернді сынамалау
|Сынамалау түрі |Сынама алу ... ... ... ... сынама алу |Қажетті нақты сынама алу, |100 |
| ... ... | |
| ... ... ... алу |60 |
| ... | ... ... ... |10 ... ...... қажетті уақыт шығындары
|Жұмыстың мақсаты |Шығын ... ... ... 6 ... |
| ... ... ... | |Шек |
| ... | | | | ... 9 категориялық |1,56 |100 |0,8 ... 17 |1,96 ... ... | | | | | ... ... 80 | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | |
| |7,6 |10 |0,10 ... 52 |75,8 ... ...... ... уақыт шығындары
|Жұмыстың мақсаты мен|Шығын |Өлшем |Жұмыс ... 6 |Шек ... ... |бірлігі |көлемі | ... |
| ... | | | | ... сынамалау, |2,51 |100 |100 ... 25 |2,51 ... ... 3,4| | | | | ... 9 ... | | | | | |
1. ... учаскесіндегі жұмыс ұзақтығына сүйеніп, 3 айға тең жұмыс
көлеміндегі жұмыскерлер құрамының қажеттілгі.
(5.6)
2. Нормада ескерілмеген жұмыскерлер – 23 ... 26 ... ... ... ... төмендегідей формуламен есептейміз
М аз.т.тов=0,002*рад*30*т.ай=0,002*26*30*3=4,68т (5.7)
4. Ауыз судың қажетті ... ... ... ... ... Алып ... ... ... ... ... ... тасудағы көлік шығыны
(5.10)
20. кесте – Құрама смета
|Реті |Жұмыс түрі ... ... ... | ... ... ... ... жұмыстар |4664424 |
| ... ... және ... | |
| | | ... |Жүкті тасымалдау |373616 |
|1 ... ... |54112 |
|2 ... ... ... ... ақша |682784 |
|3 ... ... мен ... |203680 |
| ... қор | |
|4 ... ... барлығы |5978616 |
| ... ... ... ... |121600 |
| ... ... ... | |
| | |3100216 ... ... – Жобаланған жұмыстардың сметалық құнының құрама есебі.
|Реті|Жұмыс түрі ... ... ... |Толық |
| | ... | ... ... |
| | | | ... |құн, теңге |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... ... жұмыстар|% |100 | |141664 |
| | | | | | |
| | | | | | ... ... ... | | | | ... ... ... | | | | ... ... ... |п.м. |240 |3357,6 |2681736 ... |Қосымша жұмыстар |теңге |- |- ... ... |МДП ... |- |- ... ... ... жұмыстар | | | | ... ... ... алу |80% | |1010,8 |22222,4 ... ... ... |ұңғ |6 |13528 |54112 |
| ... ... ... | | ... |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... | | | |126692 |
| ... және жұмыскерлерді | | | |373616 ... ... | | | ... |
| ... өңдеу | | | |211736 |
| ... ... | | | | |
|V ... және көшіріп | | | | ... ... кету | | | | |
| ... ... ... | | | |4198772 |
| ... | | | | ... ... үлес | | | |402724 ... | | | |203680 |
| ... ... | | | |76380 |
| |Қор | | | |203680 |
| ... ... ... | | | |5085236 ... ... ... | | | |121600 |
| ... ... | | | | |
| ... ... барлығы | | | |6100216 ... ...... ... ... түрі |Өлш. |Есептеу ... ... ... |
| | ... ... ... |смета-лық |і |Бірлік |
| | | ... ... |құн | ... |
| | | ... | | | ... |
| | | | | | | ... |
|1 ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... |п.м. |128,0 ... |2681736 |240 |3351,6 |
| ... | | | | | | ... ... |ұңғ. |6 ... ... | |- |
| ... | | | | | | ... ... |ұңғ. |6 |51824,4 ... |6 |- ... | | | ... | | ... | | | | | | ... | | | | | | |
|2 ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... ... |3,43 |6481,28 |22222,4 |80 |1010,8 |
| |алу | | | | | | ... ... |ұңғ. |6 |13528 |54112 |4 |13528 |
| ... | | | | | | |
| ... | | | ... | | ... ... ... ... кеткен шығындар
1. Далалық жұмыстардың сметалық құны – 3258302,4 теңге
2. Жобалау сметалық жұмыстардың сметалық құны – 141664 теңге
3. Жүкті және ... ... ... сметалық құны – 373616
теңге
4. Жиналған материалды өңдеудің сметалық құны - теңге ... ... ... және ... алып ... ... құны – ... теңге ... алып ... ... ... 10798,54 теңге
Сызбалық материалдар тізімі
1. Іле Алатауы солтүстік беткейінің геологиялық картасы ... Іле ... ... ... ... ... Қапшағай қаласының инженерлік-геологиялық картсы (1:2000)
4. Жобаланған жұмыс элементтері
5. Геологиялық-техникалық наря
Қолданылған әдебиеттер
1. Дмитровский В.Н. Инженерно-геологические условия предгорных ... ... ... ... ... Н.Д. Геологическое строение и геоморфология северных склонов
Заилийского Алатау бассейна р.Талгар
3. Справочник по инженерной геологии. М. Недра, ... ... и ... ІХ; Х т7 1984-1986гг.
6. М.Т.Адиков , конд.геол.-минер.наук, В.И.Тонкошкурый, А.М.Павличенко,
инженеры. «Долгосрочный прогноз ... ... ... ... ... Т.Таңатаров «Суға ұңғыларды бұрғылау». Алматы,1997.
8. А.Д.Кожназаров «Справочник по инженерной геологии». Алматы, ...

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ тілін оқыту8 бет
Малайзия мемлекетіндегі туризм6 бет
Надыр шах тұсындағы Иран63 бет
Нығмет Сауранбаев18 бет
Құрмалас сөйлемдерді жіктеу мәселесі43 бет
200 орынды көпшілікке ортақ асхананың көкөніс цехының жобасы28 бет
300 орынды көпшілікке ортақ асхананың көкөніс цехының жобасы18 бет
500 т жүзімді иістендірілген мускат шараптарына өңдейтін кішігірім шарап зауытының жобасы88 бет
72 пәтерлі тұрғын үй, дүкені мен офис және шаштараз жобасы60 бет
Delphi ортасында тестілеу бағдарламасын құру жобасы39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь