Халықтық педагогикадағы жастарды тәрбиелеуінің негізгі мәселелері

І.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.4

І.ТАРАУ ХАЛЫҚТЫҚ ПЕДАГОГИКАДАҒЫ ЖАСТАРДЫ ТӘРБИЕЛЕУІНІҢ НЕГІЗГІ МӘСЕЛЕЛЕРІ.
1.1 Халықтық педагогиканың жастарды тәрбиелеу мәні ... 5.9
1.2 Халықтық педагогикадағы жастарды тәрбиелеудің басты
қағидалары ақыл . ой, ізгілік пен адамгершілік және еңбек пен
өнер тәрбиесінің алатын орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13.16

ІІ ТАРАУ ЖАСТАР ТӘРБИЕСІНДЕГІ ХАЛЫҚТЫҚ ПЕДАГОГИКАНЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАР Ы
2.1. Жастар тәрбиесіндегі халықтық педагогиканың
негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17.21
2.2. Жастар тәрбиесінің ұлттық дәстүрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21.25

ІУ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26.27

УІ. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28.29

У. Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29.34
Зерттеудің өзектілігі: Қазақ ежелден ұрпақ тәрбиесіне ерекше мән берген халық. Өйткені, біздің қазақ - бала дүниеге келмей жатып-ақ, оның тәрбиесіне әзірлене бастаған. Оның бір мысалы тегі жақсы жермен құдаласып, алдымен екі жастың жан тазалыығына мән берген. Жас келіннің бойына бала бітісімен енесі мен абысыны жерік асын қамдап, ерекше күтімге алып, қамқорлық жасаған. Кейіннен бүкіл ұлттық психологиямызға «атойлап» шабуыл жасаған кешегі кеңестік идеология ұрпақ тәрбиесіне де көптеген өзгерістер енгізіп, таза қазақи тәлім-тәрбиені шұбарлап жіберді. Соның салдарынан өзгеше ойлайтын жан дүниесі, мінезі басқаша балалар көбейіп, жұртымыздың рухани азғындау көріністері жиі байқала бастады.
Халық педагогикасының негіздері ғылым жолымен іздестірілмей келгенін ашып айтқан жөн. Өйтксні халық педагогикасы тек өмірлік факті ретінде пайдаланылып, оның ғылыми негізде дамымауына тікелей империялық саясат кері әсер етті. Ал, империя атаулы өз езгісіндегі халықтардың ұлттық тарихының да, халықтық педагогикасының да бой көтеруін қаламайды. Себебі бұл екеуінен халықтың ұлттық санасы оянады.
1) Жалпы халық педагогикасының негіздері адамның өз бойынан, яғни оның физиологиялық кезеңдерінен құралады. Оның тән құрылысы -биологиялық заңдылықтардың бесігінде тербиеліп шықса, ал жандүниесі - тәрбиелік тәлімнен ғана нәр алады. Олай болса, бала тәрбиесінің физиологиялық өсу кезеңдері оның тәрбие жүйесінің негіздерін жасайды. Өйткені баланың өсу жолындағы әрбір кезеңінің өзіне тән тәрбие әдістері бар.
Тегінде ұрпақ тазалығы жөнделмей, жан тәрбиесі түзелмейді.
Өйткені ұрық тазалығы - адам тәрбиесінің алғашқы шарты. Таза ұрықтан бірте-бірте өсетін жан иесінің жүрек тәрбиесі (бала тәрбиесінің бұдан басқа тағы бір жүйесі - ақыл тәрбиесі бар) жалғасады. Ана құрсағындағы тоғыз ай тоғыз күнге созылатын өмірінде нәресте бүкіл жер бетіндегі тіршіліктің миллиондаған жылдар бойы қалыптасқан баспалдақтарын басып өтеді. Бала осы кезенінде өзіндік биологиялық ерекшеліктерімен қатар кейін көкірек көзіне айналатын түйсіктік тәрбиелерін жетілдіреді.
1. Абдумаев М. «Баланың ақыл ойы мен парасатын тәрбиелеу» А, 2000ж
2. Арын Мұхтар «Бес анық» тәрбие туралы толғаулар. А, -1996ж
3.Арғынбаев Халел «Қазақтың отбасылық дәстүрлері» А,-2005ж
Азоров Ю.П. «Семейное педогогика» Москва 1982 г.
4. Ақназаров Б. «Класс жетекшісі» Алматы: Мектеп, 1973 ж.
5. Айтмамбетов Б. Р. «Коллективті қалыптастыру және оқушылардың
(жеке басына оның ықпалы». Алматы, 1991 ж.
6. Әбиев Ж., Бабаев С., Құдиярова А «Педагогика» Алматы, 2004ж
7. Әбиев Ж «Педагогика тарихы» Алматы, 2006ж.
8. Әбенбаев С.Ш. «Сынып жетекшісі» Алматы, 2004ж.
9. Әбиев Ж., А.Құдиярова «Педагогика» Дарын – Алматы 2004
10. Әкбар Қажы Мәстүра Әшірбайқызы «Қазақтың салт дәстүрлері»
Алматы, 1999ж
11.Әдібай Табылдиев «Тағылым» Алматы-1995ж
12. Бабаев С.Б. Оңалбек Ж.К. «Жалпы педаггогика» Алматы, 2006ж.
13. Безкаравайный С, Жұмабаев А, «Мектепте өткізілетін тарихи
әдеби кештер» Алматы « Мектеп » ,1968ж
14.Болдырев Н. И. «Класс жетекшісі» Алматы – Мектеп, 1980 ж
15.Болдырев Н.И. «Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы»
Алматы: Мектеп, 1987 ж.
16. Жарықбаев Қ. Қалиев С. «Қазақ тәлім тәрбиесі» Алматы, 1995ж.
17. Крупская Н. «Вопрсы семейного воспитания и быта» 1959 год.
18. Калиев С. «Оқушылардың тұлғалық қасиеттерін дамытудың
педагогикалық негіздері» Алматы, 2001жыл
19. Крупская Н. К. «Таңдамалы педагогикалық шығармалары». А,1973 ж.
20.Көшекбаев Н. «Оқыту теориясы». Алматы, 1976 ж.
21.Қоянбаев Ж.Б. «Педогогика» Алматы 1992 жыл.
22. Қоянбаев Ж. Б., Қоянбаев Р. М. «Педагогика». Алматы, 2002 ж.
23.«Қазақ әдебиетінің тарихы ІІІ» Алматы 2000ж.
24. Қазақ тәлімдік ойлар антологиясы 1 том, Алматы, 2005ж.
25. Қалижанұлы У. «Қазақ әдебиетіндегі діни – ағартушылық ағым».
Алматы, 1998ж.
26.Қозыбаев М.Қ. және т.б. «Қазақ халқының әдет-ғұрпы мен салт- санасы: өтккендегісі мен бүгіні.» Алматы «Ғылым» –2001ж
27. Қасымбекова С. ., Мырзамед Д. «Дене тәрбиесі» Алматы, 2001ж.
28. Икіманова Г. «Саулық пен сымбат» Алматы, 1991ж.
29. Илина Т. А. «Педагогика». Алматы «Мектеп», 1984 ж.
30. Ұзақбаева С. «Тамыры терең тәрбие» Алматы, 1995ж.
31. Оразбекова К. «Иман және инабат» әдет және тұрмыс салт психологиясы . Алматы-1993ж
32.Лемберг Р. «Оқыту әдістері». Алматы, 1958 ж.
33.Нұрғалиева Г. «Оқыту әдістері». Алматы, 1991 ж.
34. Сағындықұлы Е «Педагогика» Алматы, 1989ж.
35. Сейталиев К. Б. «Тәрбие теориясы». Алматы, 1986 ж.
36.Шашақова А. «Халық тәлімі – тәрбие бастауы» Алматы, 1994ж
        
        Жоспар
І.Кіріспе.................................................................
...................................................3-4
І.ТАРАУ ХАЛЫҚТЫҚ ПЕДАГОГИКАДАҒЫ ЖАСТАРДЫ ... ... ... ... ... ... ... Халықтық педагогикадағы жастарды тәрбиелеудің басты
қағидалары ақыл – ой, ... пен ... және ... ... ... ... ТАРАУ ЖАСТАР ТӘРБИЕСІНДЕГІ ХАЛЫҚТЫҚ ПЕДАГОГИКАНЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАР
Ы
2.1. Жастар тәрбиесіндегі халықтық педагогиканың
негізгі
бағыттары...................................................................
...........................17-21
2.2. ... ... ... ... ... КІРІСПЕ
Зерттеудің өзектілігі: Қазақ ежелден ұрпақ тәрбиесіне ерекше мән берген
халық. Өйткені, біздің қазақ - бала ... ... ... ... ... ... Оның бір ... тегі жақсы жермен құдаласып,
алдымен екі жастың жан тазалыығына мән берген. Жас келіннің ... ... ... мен ... ... асын қамдап, ерекше күтімге ... ... ... ... ұлттық психологиямызға «атойлап» шабуыл
жасаған кешегі кеңестік идеология ... ... де ... ... таза ... ... ... жіберді. Соның салдарынан
өзгеше ойлайтын жан ... ... ... ... көбейіп, жұртымыздың
рухани азғындау көріністері жиі байқала бастады.
Халық педагогикасының негіздері ... ... ... ... ... жөн. ... халық педагогикасы тек өмірлік факті ... оның ... ... ... тікелей империялық саясат кері
әсер етті. Ал, империя атаулы өз езгісіндегі халықтардың ұлттық ... ... ... да бой ... ... Себебі бұл екеуінен
халықтың ұлттық санасы оянады.
Жалпы халық педагогикасының негіздері адамның өз ... яғни ... ... құралады. Оның тән құрылысы -биологиялық
заңдылықтардың бесігінде тербиеліп ... ал ... - ... ғана нәр ... Олай болса, бала тәрбиесінің физиологиялық өсу
кезеңдері оның тәрбие ... ... ... ... ... ... ... кезеңінің өзіне тән тәрбие әдістері бар.
Тегінде ұрпақ тазалығы жөнделмей, жан тәрбиесі түзелмейді.
Өйткені ұрық тазалығы - адам тәрбиесінің алғашқы шарты. Таза ... ... ... жан ... ... тәрбиесі (бала тәрбиесінің бұдан басқа тағы
бір жүйесі - ақыл ... бар) ... Ана ... ... ай ... ... өмірінде нәресте бүкіл жер бетіндегі ... ... бойы ... ... ... өтеді. Бала осы
кезенінде өзіндік биологиялық ... ... ... ... ... ... ... жетілдіреді.
Зерттеудің мақсаты: Мектеп жасындағы балалардың білімі мен ... ... ... ... дағдыларын қалыптастыру
барысындағы әдістемелік әдебиеттерді талдап, ... ... ... ... ... жасындағы балаларды тәрбиелеуде халықтық педагогиканы
қолданудың ғылыми - ... ... ... ... ... ... ... көлемін және оның жүйесін
қатысымдық әрекет негізінде белгілеу;
- Мектеп жасындағы балалардың оқу тәрбиесінің ... ... ... ... ... ... ... тестілеу тәсілі
арқылы жүйелі есепке алынып отырса, онда балалардың білім, білік жағдысы
артады. Осыған ... ... мен ... ... педагогиканы
оқыту әдістемесі мен педагогика ғылымдарын теориялық тұрғыдан толықтырады.
Зерттеудің ... Осы ... ... ... ... ... ... қалыптастыру әдістемесі орта мектептерде мұғалімдерге көмекші
құрал бола алады.
І.ТАРАУ ХАЛЫҚТЫҚ ПЕДАГОГИКАДАҒЫ ЖАСТАРДЫ ... ... ... ПЕДАГОГИКАНЫҢ ЖАСТАРДЫ
ТӘРБИЕЛЕУДЕГІ РОЛІ
Қазіргі кезеңде қазақ ... ... ... болмаған оқуға,
еңбекке, қоғамдық өмірге ықыласы жоқ балалар саны ... ... ... ... ... ... ... әдеттерге еліктеуге бейім келеді.
Бұл мәселені тудыратын ... бірі - ... ... ... ... сезімінің жоқтығы бала мінезінде мейірімсіздікті,
қатыгездікті, дөрекілікті, ... ... Ал, ... кез жүгіртетін
болсақ, кең байтақ өлкемізде буыннан-буынға жалғасып ұяттылық, әдептілік,
көргенділік, мейірімділік салтанат ... ... ... ... ... сол
қымбат қасиеттердің бәрі отбасы, ошақ қасында бүршік атып, ... ... ... - бұл ... маскүнемдік, ұрыс-керіс, ата-аналарының
және басқа ... ... ... ... ал бәрінен жаманы
ажырасу яғни неке бұзу. Балалар тәрбиесінде ата-аналардың ... рөл ... "Сіз өз ... ... ... бұрын
өзіңіздің мінез-құлқыңызды тексеріңз... Сіздің жеке ... ... ... ... ... талап қоюы, олардың өз үйелменін
қадірлей білуі, ... ... ... ... отыруы - тәрбиенің ең
бірінші және ең басты әдісі" деген болатын А.С.Макаренко.
Ал, ұлы ата-бабаларымыз "Ата-ананың ... бала ... ... не ... ... соны ... деп ... Сондықтан балаға
өмірінің алғашқі жылдарында адамгершілік сезімдерін егудің орны бөлек. Егер
әке маскүнем болса, ... ... ... балалар жүйке ауруынан, жиі
қояншық ұстамадан аза ... ... ... енжар, тынымсыз, ашушаң
келеді.
Үшінші себеп - ұл балаға үнемі жеткіліксіз ... ... ... ... ішкі дүниесін, тілектерін, ойларын, қайғысын, қоршаған ортаға
қатынасын жете біле бермейді. Бала тәрбиесіне ең ... оның өз ... ... кішіпейілдігі, ақыл-ойы, сана-сезімі,
адамгершілігі әсер етпек. Ұрпақ тағдыры ... - ұлт ... ... болашағы, оның білім, де іскер, талантты да мәдениетті, адамгершілік
асыл қасиеттерді бойына сіңірге тәрбиелі ... ... ... ... үңіле отырып жастарды салауаттылық
тәрбиелеуде оның озық үлгілерін оқу-тәрбие барысында ... ... ... өз ... сан ғасырлық тарихында өмірінің жалғасы,
мұрагер ... ... ... өзіндік әдеп-ғұрпын жинақтады. Оларға
бұқаралы жасампаз ... ... бай ... ... ... ... ... тарихи-географиялық жағдайлары мен
көшпелі өмір салтының өзіндік ерекшелігіне сәйкес ... ... ... ... ... ... ... тән ерекше талаптары қалыптасты.
Бала тәрбиесі көшпелі малшы отбасының күнделікті тұрмыс тіршілігімен тығыз
байланыста болды. Содан да олар ... ... да, ... ... де, он ... ... келсе де өз тіршілігінің ... ... ... ... ... сұу тұлғасы мен әсем бейнесіне теңеп
"қошақаным, құлыным, ... ... деп ... ... ... деп ... ... пайымда "бұлақ
көрсең көзін аш" деп табиғатқа деген аяушылықты үйретгі, бес ... ... т ... ... ... парыздың бірі - ілім деп өнерге,
ілімге ... адам ол ... ... ... ... ... қызметкер болсын, ең
алдымен, шаңырағы аясында ұл-қыз өсіріп, мәпелеп, солардың жемісін көру,
жас ұрпақтын ... ... ... ... ортадаты қарым-қатыкаеын,
дүниетанымын, өмірге деген көзқарасын және ... сай ... жеке ... ... ... ... түрде қалыптастыру. Аға
ұрпақтың тәжірибесіне беру және игеру, сананы ... ... ... ... қалыпқа түсіру, оларды өмір мен еңбекке даярлау
тәрбиелу процесінае жүзеге асырылады.
«Тәрбие ... ... ... оған ... ғана ... - ... Макаренко. Ол тұрмысты ... ... ... өз жеке басы ... ... ... ... беру мен білім беру-ажырағысыз ұғым. Білім бермей ... ... ал ... әр ... ... ықпалы зор. Тәрбие
жұмысынын ен терен мәні адамнын Тәрбиенін негізгі максаты-дені сау ... ... ... ойлы ... биік мәдениетті, парасатты, ар-
ожданы мол енбекқор, іскер, ... ... игі ... ... ... саясат пен экономикадағы түбірлі өзгерістер қоғамымыздын
барлық саласын, соның ішінде білім беру ... және оның ... ... ... дейінгі тәрбиені де қамтып отыр. Бүл кездейсоқ нәрсе емес. ... бойы біз ... ... ... ... тәрбиесінде отбасының
алатын орнын жеткілікті дәрежеде ... ... ... ... баса ... ... ... оның бала дамуына тигізетін жетекші
рөліне сүйендік. Ал бүгінгі таңда мемлекетіміз мектепке ... ... ... қаржы және материалдық жағынан камтамасыз ете алмауы
себепті балабақшалар көптеп қыскара бастады. Соған орай ... ... ... тәрбиенің рөлін күшейту талабы қойылып отыр.
Көптеген елдерде балалардың екі тәрбие ... да - ... - ... ... ... ... ... дамуы жүзеге асуды. Жоғары
дәрежеде дамыған елдердің бір ... ... ... дейінгі балалардын
басым көпшілігі қоғамдық балалар мекемелеріне барады. Мысалы, ... ... ... - 65-75% және т.б. ... - бала ... ... ... қарым-қатынасты қамтамасыз етеді.
Үлкендердің балаға шексіз сүйіспеншілігі, емен-жарқын сөйлесу, аялау,
еркелету, қалыптасқан ... ... әдет және т.б. ... ... ... отбасының өзіне ғана тән ерекшеліктері бар: олардың ішінде жас
ерекшелігі және туысқандық қатынастар бойынша ... әр ... ... ... стилі, материалдық байлық пен рухани құндылықтарды
пайдалану мүмкіндігі, отбасының ересек ... ... ... ... барлығы баланың күнделікті өмірін ұйымдастыру және оған
тәрбиелік ықпал жолдарын ... ... ... ... өмірінін тұрмыс-тіршілігін ұйымдастыру,
көңіл - күй адамгершілік тынысы, қалыптасқан отбасылық ... ... ... ... ... ... сондықтан да баланы тәрбиелеу,
оның өмірін ұйымдастыру ата-ананың өзін-өзі тәрбиелеу, отбасы өмірін ... ... жылы да ... ... ... ... ізгілікке
құрылған үй-ішілік қарым-қатынасты орнықтырудан басталады.
Ал отбасылық микроклиматтың дұрыс болуы көбінесе педагогикалық ықпалдын
тиімділігін арттыруға септігін ... яғни ... ... ... сенім
атмосферасында өскен бала ... онай ... ... ... көнгіш
болады.
Сонымен, отбасының тәрбиелік ықпал деңгейін былайша анықтауға болады:
Отбасының әлеуметтік құндылығы. Бұл отбасының ... ... ... рухани жан саулығымен, ортақ іске қызығушылық-тын
болуымен анықталады. Пайдалы ... толы ... ... ... және қоғамдық мерекелер, мәдени және ... ... ... ... түседі. Өсіп келе жаткан ... ... ... сыйлайды.
Балаға оны тәрбиелеуші ересек адамдардың тарапынан қойылатын талаптың
бірлігі. Бұл жерде атақты педагог ... ... ... ... ... ... ... тәрбиешілердің
ортақ ісі екендігі, егер ... ... ... ... ... ... ... бағытталған тәрбие үрдісін қамтамасыз ету мүмкін
еместігі жөніндегі сөзін еске алуға болады.
Отбасының барлық ересек мүшелері бала үшін тәрбиеші, ... ... ... ... өте ... өзара қарым-қатынастың дұрыс болуы. Бала тәрбиесінде әке мен
шеше рөлінің өте маңызды ... ... Ана өз ... тәрбиешісі ғана
емес, отбасының ұйытқысы. Отбасы мүшелерінің өзара түсінісуінің бірі-біріне
кішіпейіл, қамкор қатынасы мен үйде жылы атмосфераның орнығуына ... ... ... әйел – ана. ... әке - азамат, от ағасы. тәрбиеші,
Парасатқа ... ... ... ... ... ... ... жоқ үлгі- өнеге.
Отбасылық дәстүрлер. Отбасының рухани байлығы мен потенциалды - тәрбиелік
мүмкіндіктерін онда ... ... ... анықтаймыз. Уақыт
сынынан, өмір елегінен өткізілген отбасылық дәстүрлер бала ... ... ... етеді. Бұл отбасын ұжым ретінде нығайта түседі. Қалыптаскан өзара
жауапкершілік пен тендік ... ... ... жалқаулык,
дәрменсіздік, канағатсыздык сияқты жаман қасиет-терден аулақ болуға
баулиды.
Отбасындағы еңбекке ... ... ... ... ... орған
жұмыстарға үлкендермен бірге араласа отырып, бала әркімнің өзіндік ... ... оны ... ... маңызын байқайды.
Үлкендер де балалар да не істегісі келсе соны істеп қана қоймайды,
сонымен бірге оны тек өзі үшін ғана емес ... ... ... ... ... ... іс - әрекеті ортақ қажеттілікке
бағынатындығын ... ... өсіп келе ... жеке ... ... ... қатысты адамгершілік микроклиматтың әсері де зор. ... ... ... ... ақылмен шешіледі, ал кейбір ... ... өзі ... ... ... көтерумен шешіледі.
Осынау атап көрсетілген тәрбиелік ықпалдың дұрыс жүзеге асуы отбасындағы
балаға берілетін өнегенің нәтижелі ... ... ... ... ... отбасы - баланың сезім мектебі. Ондағы ересектердін ... ... ... ... ... қарым-қатынасының барлығына бала
еліктей отырып, бойына жұқтырады. Егер бала ересектер ... ... ... ... ... өзара көмекі байқайтын болса, ... ... ... - ... сезімдерін құяды. Ал керісінше дау-
жанжал, өсек, өтірік, немқұрайдылық бас пайдасын ... ... ... ... бала ... улайды.
1.2. ҰРПАҚ ТӘРБИЕСІ-БОЛАШАҚТЫҢ ТІРЕГІ
'Бала тәрбиесі - баршаның ісі". Ендеше бала ... оның ... ... ... ... ... ''балалы үй бәзар баласыз үй
мазар" ... ... сөзі ... ... ... ... ... әсем
қылыаынсыз өмірді, келешекті көз алдымызға елестету мүмкін ... Бала ... ... ... ... мерейіміз таси түсетіні де ... ... ... қай салаға да жеңіл тиіп отырған жоқ. Бірақ ... ... тиек ... жас ұрпақ тәрбиесіне, келешегіне немқұрайлы
қарауға болмайды.
Ата-бабаларымыздың өткен тарихын, ғасыр ауламаларын ... ... ... ... ел ... ... отансүйгіш азамат
болып өсуіне басты назар аударылады Елбасы ... ... ... - 2030" ... ... ... балабақшасында көптеген
тыңғылықты істер жүзеге асырылуда. Мысалы: "Мен ... ... ... ... ... ... атты
интелектуаль-ды ... ... ... ... ... не ... ... жан-жақты түсіндірсек, "Ақын Абай", "Мұхтар
ата", "Қыз Жібек", "Біржан - ... ... ... ... ... мен
дәстүріне деген кішкентай сәбилердің сезімін оятты деуге болады. Сондәй-ақ
әртүрлі тақырыпта өткізілген ашық сәбақтар: ... ... ... "Көршімен
тату болайық", "Достық"тағы басқа ... өзге ... ... алмасу, облыстық, қалалық байқауларына өнерпаз балғындарды үзбей
қатыстырып, ... ... ... атқан титтей жақсылықты одан ... ... ... ... игі ... ... ... деп білеміз.
Жаратылысынан жүрек жылуы мен мейірім шуағы мол халықтың бірі - ... ... ... ... оның табиғатына мүлдем жат. Өйткені,
қазақтың ел алдындағы абырой-беделі, ... тек жеке ... ... ... ғана емес, бауырынан өрген ... ... де ... ... ... ... киелі ұғымды ежелден
қастерлеп, оны атадан балаға ... қып ... да ... сыр ... ... ... ... қадір-қасиетін сақтап қалу үшін ... ... ... ... ... ... ... үңіліп, ұлттық тәрбие сырларына тоқталып отырғанымыз да ... ... ел ... ... ... көш бастайтындай көшелі
ұрпақ өсіреміз дейтін болсақ, ... ... ... ... ... да ... шығармауымыз керек.
Шығыстың ғүламасы әл-Фараби: "Жас жеткіншектеріңізді көрсетіңіз, мен
сіздердің болашақтарыңызды айтып берейін" - деген.
Адам ... бәрі ... ... ... ... та өсе бара ... тағдыры
әртүрлі болып қалыптасады. Баланың құдіреті ... ... ... ... өмір ... және ... ... салып, ойлап істесе, оның алдына
қойған мақсатына да, байлыққа да, бақытқа да қол ... ... ... осы ... ... құрған қоғамы, жасаған ... ... ... ... бәрі ... ... ... біз адамды
адамгершілік әдетке баулығанда оның ... ... ... ... Сана
арқылы адамның 5 дүниетанымы, өмірге көзқарасы, ... ... ... ғұмыры жан мен тәнге негізделген. Яғни адам жан мен
тәннен тұрады. Жан жайбарақат болуы үшін тәннің жайбарақат болуы ... ... адам ... болу үшін жаны мен тәнін қоса тәрбиелеуі керек. Яғни
салауаттылық өмір қағидасын ұстануға тиіс. Бұл ... ... ... - жаны сау" - деп, ... өмірді игерудің жолын көрсетіп
берген. Баланың ... дені сау ... ... ... ... жаңа ... ... қалай күту жөнінде ақыл-кеңес берген,
сәбиді тұзды сумен шомылдырып, денесін маймен сылаған, ... ... - деп ... ... Дене ... әсіресе, қыз баланың
көрікті болуына ерекше көңіл бөлген "Аттың көркі - жал, қыздың көркі - ... ... - зор ... деп ... ... дене ... ерекше көңіл
бөлген. Дене тәрбиесіне жеңіл ... ... Дене ... құралы. Құралы
мықты болса, иесі де мықты. "Сау жан сау денеде ғана ... ... ... ... ... өмір сүру үшін ең әуелі рухани саулығына көңіл бөлуі тиіс.
Рухани саулыққа көңіл ... ... адам ... ... ... ... шама-шарқын білетін, ақылмен іс істейтін, өте сезімтал,
ұстамды да байсалды, қоғамдағы өз ... ... ... ... ... тез тіл ... алатын, табиғатты сүйетін,
қоршаған ортадан хабардар, бақыт дегеннің не екенін түсінетін жан ... ... ... жоқ адам ... ... ... ... болмақ.
Халқымыз бала тәрбиесіне қашанда ерекше мән берген, өйткені бала біздін
болашағымыз, өміріміздің жалғасы. ... ... ... да ... - ... мәні зор. ... іс ... табылады.
Балалардың өмірі мен денсаулығын қорғау, оларды тәуелсіз. мемлекетіміздін
білімді, білікгі, ... ... етіп ... ... ... тың жұмыстар, өмірімізге еніп жатқан жаңалықтар осыны дәлелдейді.
"Бала тәрбиесі — бесіктен басталады"— деген ұлы қағидаға сүйенсек, 1,5 ... жас ... ... білім және тәрбие беретін мекемелердің орны ... да ... ... ... ... ... ... қазыналык
кәсіпорынға қарасты алты балабақшаның алдына қойған мақсаты "Білім туралы"
занның балабақшаларға арналған жоспарының орындалуын қадағалау.
Егеменді еліміздің болашақ азаматтарын ... ... үлес ... ... ... бере ... 5 - 6 жастағыларды мектепке
дайындау ісі отбасылар мен ... ... ... ... оның ... ... қамтамасыз етуді мақсат
етеді. Сондықтанда 5-6 жасар балаларды мектепке даярлау мәселелері ... мен ... ... ... ... ... мазмұнын іске
асыруда білім беру мәселесіне көп көңіл ... Неге ... ... ... ... ... ... қамтылған балалар мен
балабақшаға бармаған балалар арасындағылардың айырмлшылығы бірден көзге
түседі. Балабақшамен қамтылған ... ... ... ... ... ... ... белсенділік көрсетіп, өз құрдастарының ... - өзі ... ... әрі ... алатындығы байқалады. Ал үйден келген
әр бір баланың психологиялық дамуына жаңа ... күн ... ... леген қызығушылығында икемдік орын алады. Оларды мектеп жағдайына
қалыптастыруға педагогтың шеберлігі ... роль ... ... ... тұрғылықты қазактардың есебінен деп есептелсе,
олардың негізі ауылдарды мекендейді. Алдағы үш жылды ауыл жылы ... ... ... бөлініп, ауыл экономикасын көтеру ісіне мемлекет тарапынан
көңіл бөлінуі де жоғарыдағы мақсаттың жүзеге ... ... ... ... ... нешеме зобалаңды бастан кешкен ... ... ... бір ерекшілігі ұрпақ жалғасын бір сәтте естен шығармағаны.
«Атадан ұл туса ... ата ... қуса ... ... нақыл да осы мақсаттан
тумасына кім ... ... ақын ... «мың өліп, мың тірілген»
халқымыздың ... ... бері ... ... жүздеген,
мыңдаған ұлы, дана, бір туар адамдарды дүниеге ... ... ... есімі алтын әріппен жазылғаны» ұмытуға хақымыз жоқ? Мүмкін:
мұның сыры қазақ ... жеті ... ... қыз ... ... ұлттық ерекшелігінде болар. Аталас, бір қаннан тарағандар
емес, ... ... ... ... адами қасиеттернің
сапалы болуын ... ... да ... ... ... ... ... жаралған жас ұрпақты бүл күнде маскүнемдікте,
нашақорлықтан, қатігездіктен, имансыздықтан ... білу де зор ... ... ... аса кау іпті ... ... ... санының ... да оңай ... Бұл да ел ... ... жағдай.
Ендеме сол ұрпақты дүниеге әкеліп қана қою аз. Оны өсіріп жетілдіруге
уақыт талабына сай ... ... ... көп ... ... ... ... түсінікті. «Бес саусақ бірдей емес» дегендей балаға берілетін ... оған мән ... те ... ... ... ... мен киіміне де,
тәрбиесіне де қалай болса ... ... ... аз ба? Оған ... салынған, өз тесегінен жерінген әкелер, тастанды сәбилердің
көзін жәудіреткен көбелек шешелер азаймай, ұрпақ ... ... қою ... қояр ма ... бала тәрбиелеудің әдіс-тесілін білу жөніндегі білімін арттыру,
баланың денсаулығын қадағалау, мектепке дейінгі ... ... ... ... ... мен тәрбие беретін
балабақшаларға беріп, мектепке жан-жақты дайындыкпен апару
сияқты аса қажет жауапкершіліктерге бейқамдыкпен карамай, зор мән ... дер ... ... ғана заман талабына сай ұрпақ өсіріп, халқымыздың санын
көбейте аламыз.
1.3. ХАЛЫҚТЫҚ ПЕДАГОГИКАДАҒЫ ... ... ... ... АҚЫЛ-
ОЙ, ІЗГІЛІК ПЕН АДАМГЕРШІЛІК ЖӘНЕ ЕҢБЕК ПЕН ӨНЕР ТӘРБИЕСІНІҢ АЛАТЫН ОРНЫ
"Адамның қабілетін жан-жақты жетілдіре тәрбиелеу үшін дене ... ... ... ... аса ... ... ... дамуы еңбек
пен ғылымның үштаса өрістеуімен тығыз байланысты. Қоғамдағы ... ... ... ... мен дене енбегінің, ғылым мен техника жетістіктерінің ортақ
жемісі.
Ақыл-ой ... ... ... ... ... — біртіндеп толыға,
молыға қалыптасатын тәжірибеден туатын үздіксіз жаттығудың жемісі. Қөрген-
білгенді ой еаегінен өткізіп, оны ... миға ... ... ... ... күшті қажыр-қайратпен талапты керек етеді. «Білімдіден шыққан
сөз, талаптыға болсын кез»— деп тектен-текке айтпаған, шешендік ... оған ... ерте ... ерекше мән беріп, өнерлі
азаматтарға жиын-тойларда ... орын ... ... ... көрсеткен. Сөз
бастаған шешенді қол бастаған батырмен пара-пас қойған, шешендікті тапқыр
ойдың тұтқасы деп санаған.
Орыс ғалымы И. П. ... ...... ... ... ... ... ой-пікірлеріндей тұжырымдарды өзі өмір-тәжірибесіне
сүйеніп, ой топшылаған ата-бабаларымыз: «Тәрбие негізі — ... ...... деп ... ... Ал сол ғылымды меңгеру, даналық ойға
ие бблу оқумен, оқығанды көңілге ... ... ... деп" ... ... ... ... тапқырлыкка тәрбиелеуде дидактикалық ұлт
ойындарының да өзіндік орны бар. Мысалы, бас бармақтан ... ... ... аттарын жаңылмай жылдам ататтыру секілді санамақ ойыны
немесе ортаға шыққан адамның жаңылмай, шапшаң он ... он ... ... атын ... ... күлдіргі ойындар да жасеспірімнің ақыл-ойын
кеңейтуде тәрбиелеудің әдіс-тәсілдері ретінде қолданылған.
Ізгілік пен адамгершілік ... ... ... өзінің адамгершілік қасиеттерімен, қайырымдылығымен,
адалдығымен, әділеттілігімен ардақталады. Моральдық қасиеттер ... ... ... Жақсылық пен жамандық,
зұлымдық пен махаббат, әділет-тік пен әділетсіздік, борыш пен намыс, ар ... ... ... ... ... Бұларды адам бойын жастайынан
мінез-құлық ережесі етіп калыптастыру тәрбиеге байланысты. Осыны ұстанған
қазақ халқы жастарды от ... ... ... ... ... ... ... міндет етіп қойған: Ер балаларға
ауылдың үлкендеріне қос қолдап, сәлем беруді, қыз балаларға ибалық ... жол ... ... ... ... ... ... Ж.астардың
жадына «сіз» деген сыпайылық, «сен» деген анайылық, «Адаэддықтың белгісі,
иіліп сәлем бергені», «Кішіпейілділіктен кішіреймейсің», ... ... ... «Құдай деген құр қалмайды» деген ... ... ... ... ... ұл өсер, шешеге қарап қыз өсер» деп ... ... да ... ... ... еткен. Отбасының,
коғамның тәрбиесі аналарға байланысты екеніне ерекше мән ... ... ... мен мінез-кұлқының сай болуын қадағалаған. «Қыз ... ... ... ... ... «Қысыла, қысыла қыз болдым» деген
мақал-мәтелдер үлкен жауапкершілік жүктейді. «Қыз өссе — ... ... ... ... ... ... қызды бүкіл ауыл-аймақ болып тәрбиелеуді
мензейді.
Адамгершілік қасиеттің өзекті мәселесі — қайырымдылық, достық. ... ... пен ... ... пен ... адамгершілік қасиеттің
екі түрлі белгісі ретінде егіздің сынарындай қатар салыстыра ... пен өнер ... ... ... ... ... ... өмір жоқ.
Қоғамдағы байлықтың бәрі адам ... ... ... ... ... ... халық: «Еңбек — адамның екінші анасы», «Еңбек түбі — бере-ке»,
«Жалқаулық аздырады, еңбек оздырады», ... өмір — ... ... ... ... ... ... мақал-мәтелдер арқылы жастарды еңбек
сүйгіштікке тәрбиелеудің мәнісін, сондай-ақ еріншектік, жалқаулық — ... ... ... жат ... ... жас ... ... түсіндірген.
Осы жәйтті терең түйіп, ... ... мен ... ... халқымыз баланы еңбекке тәрбиелеуді отбасынан бастаған. Қазақ
халқы ежелден ұл бала мен қыз ... ... ... ... ... ... бағуға, отын шабуға, аң аулауға, мылтық атып, мергендік құруға, қолөнер
шеберлігіне, мал тауып, отбасын асырауға әкелері мен ... ... ... үй сыпыру, төсек жинау, ас пісіру, шай құю, кесте ... тон ... ... ... сияқты отбасынын ішкі жұмысына үйретуді ... ... өз ... ... Қыз ... ... ана, бала ... ұйытқысы деп түсінген халкымыз оның еңбек сүйгіш, өнегелі, өнерлі
болып өсуіне ерекше мән берген. Қолөнеріне икемі жоқ ... «Өз ... ... кісі ... тон ... деп ... ... Тіпті шай құю мен
төсек жинаудың өзі үлкен сын ... ... ... ... ... ... деген теңеулер текке айтылмаған.
Еңбекті дәріптеу, жастарға еңбек ... ... етіп ... «Аяз ... Аяз ... ... атты ... ертегісіңдегі Кендебайдың,
«Күн астындағы Күнікей кыз» өртеуісіндегі қарапайым қойшы баланың бейнелері
арқылы берілген. Мал баққан, ... ... ... ... ... ... қарапайым шаруа адамдарының адал еңбегі
арқасында қиындық біткенді жеңіп ... ... ... ... ... ... ер ... мұратына жетеді» деп, жастарға ... ... ... пен өнерді егіз деп қараған. Қолөнер Шеберлігін мал бағып,
егін салып, аң аулау ... ... ... кем ... Қазақ
шаруасының қолөнері өзінің күнделікті өмір тіршілігімен, тұтыну қажетімен
тығыз ұштасып ... Оның ішер асы да, киер ... де, ... да ... ... болғандықтан, қолөнері де сол мал ... ... ... Жүн ... ... ... киіз ... үй жабу, ою ойып,
сырмақ, түс киіз өрнектеу, тері илеп, бас киім мен сырт киім тігу ... үшін ... өнер ... ... ... халықтық педагогиканың әр түрлі жақтарын сөз еткенімізде,
алдымен дене тәрбиесін бірінші орынға қоюдың өзіндік себеп, дәлелдері ... адам ... ... ... ... ... бастап дене тәрбиесі қолға
алынады, содан кейін біртіндеп еңбекке, ... ... ... ... сол еңбектің нәтижесінде қалыптасып дамиды. Ал
адамгершілік тәрбиесі баланың ... ... ... ... ... іспеттес.
ІІ ТАРАУ ЖАСТАР ТӘРБИЕСІНДЕГІ ХАЛЫҚТЫҚ ПЕДАГОГИКАНЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАР Ы
2.1. ЖАСТАР ТӘРБИЕСІНДЕГІ ХАЛЫҚТЫҚ ... ... ... ... үшін ... ... ... ... ... ... ... бағыт-бағдарын
белгілейтін әр топқа сай ... ... ... ... ... ... ... ізгілікті, мейірбандылық әділдікті, мінез-құлықты
бейнелейтін ... ... оң ... ... - ... бір-
біріне және қоғамға міндеттері мен ... ... ... сүру ... ... нормаларының жиынтығы".
Таптық қоғамда мораль белгілі бір таптың ... ... ... ... ... Бұл құбылысты жете аңғарған қазақ халқы "Тауына қарай
аңы, заманына қарай заңы" деп ... ... ... топшылау
жасаған.
Таптық, экономикалық идеологиялық ерекшеліктеріне ... ... ... педагогикасындіағы ақыл-ой идея қай халықтың
болсын тіршілік тынысымен шаруашылық ... ... ... ... ... ... байланысты туып, өсіп өркендеп, дамып
ұрпақтан ... ... ... ... келер ұрпағын өзіне дейінгі қоғамда қолы жеткен тәрбиелік жақсы
дәстүрін жинақтап пайдалана ... ... ... ... ... ... ... бір адамзат қоғамы өзінен ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... халықтың
ғасырлар бойы жинақталған ... ... ... ... ... болатын. Мысалы чехтіц ұлы педагогы Амос Коменский
жұмысындағы халықтық ... ... ... ... ... ... еңбекке және жақсы мінез-құлықтарға
тәрбиелеу жолдарын ... ... ... ... тәрбиені ана тілінде оқытатын
халықтық мектептердің бай ... ... ... ... ... ... ақыл-ойы қалыптасуының және дұрыс дамуы ұлт тіліндегі оқудың
мазмұны мен оқыту әдісін дұрыс ... ... деп ... ... ... "Бала тәрибиесі оның дүниеге келген күнінен
басталуы ... ... ... ... ... басталып мектепте әрі
қарай жалғастырылуы шарт" - деген қағиданы ұсынды.
Францияның ұлы ағартушысы Ж.Ж.Руссо да бала тәрбиесінің көзі ... ... ... ... етіп тәрбиелуді отбасында еңбекке
үйретуден басталуы қажет деп ... орыс ... ... ... ... ... мен мазмұнына
және тәрбие мен оқыту әдісіне тоқтала келіп: «Орыс халқының бала тәрбиесі
сол халықтың сан ... ... ... ... тәрбиенің негізін
халықтың жақсы-жаман дәстүрінен іздестіру керек». - деді.
Халық ағартушылары мен ... ... ... тәрбие ісінің алтын қазықпен М.Горький, Сәбит Мұқанов ... ... ... ... ... асылдарын
іріктеп халық ... ... ... ... ... деп кеңес
берген.
Қазақ халқымың педагогикалық ой-пікірін халықтың өткендегі өмірімен
салт-санасы мен тұрмыс тірішілігімен етене бірлікте, ... ... ... ... ... күнелткен, ұлттық баспасөзі, өзінің ана тілінде мектебі мен
театры болмаған көшпелі ... ... ... ... фольклор, салт-
дәстүр жалпы айтқанда ұлттық рухани мәдениетінің ролі зор болды. ... ... ... ... ... ... жүзінің халықтарын қосқан
өзіндік үлесін сөз ете келе: ... ... ... ... қытайлыктар фарфор бұйымдар мен мәрмәр тастан жасалған адам
мүсіндсрін, итальяндықтар әсем әуенді музыкалық ... ... ... үлгі ... ... ... елі аса бай ... жыр мүұасын
қалдырды" — деп халық ... аса ... ... ... ... ... даласын зерттеуші Пурона. орыс ғалымдары жыршы
халық, ақын ... - деп ... ... ... ... ... ... дүниеге келуіне байланыты шілдехана, бесікке салу, тұсау ... ... ... қағар, қыз ұзату, үйлену тойлары, ауыл азаматтарының
бірлесіп ... етуі ... ... үй салу т.б. ... ... ... ... қайтуына байланысты естірту, жоқтау, көрісу сияқты әдет-
ғұрыптардың бәрі ... ... ... ... ... бәрі өлең жырдың
адамның өмірлік серігі, рухани ... ... ... ... ... ... ... "Сыңсу",
"Беташар", жиын тойларда айтылатын қыз бен жігіт айтысы: ... ... ... ... ... ... мақал-
мәтелдер мен шешендік сөздерде айтысы мен ... ... ... көзделетін мақсат біріншіден ас пен ... ету, ... ... ... ... екіншіден аламның
көңіл күйіне сөз ... ... ... әсер етіп,
жүрек тебіренісін туғызу, үшіншіден жиынға қатысушы үлкені-кішінің ... ... ой ... ... ... ... ауыл-аймақ, көпшілік, қоғам болып адамды тәрбиелеу қазақ
халқының өмірінен ... орын ... ... ... ... ... іске ... бейімделе жүргізілген. Ас пен той, қуаныш пен
реніш. ұлы жиындардың бәрі ... ... ... ... беру орын болған.
Халық жиындарында ән айту, күй тарту, қыз қуу, тенге ... ... ... сөз мағынасын арттырып, қарсыласынды ... жіп ... ... ... жорғаға үйрету, өрмек пен ... ... ... ... қыз бен ... өнерге деген ынталы азамат атаулының
бәйгеге түсер дүбірлі думаны ... ... ... ... ... бойы ... ... куанышы мен қайғысының, үміт ... ... ... мен ... ... ізін көреміз. Осының
бәрі халықтың ән мен ... өлең ... ... поэма
дастандарында тіпті қолөнерінде де бейнелей ... ... ... ... ... оны туындауынан гөрі
жинақталу, сақталу, таралу мақсаттарына көбірек көңіл аударады. Өйткені
сақтаушысы мен таратушысыі ... ... және ... ... ... мәдени мұрасы тұл болар еді. Өзінің ... ... ... білген қазақ халқының ұзақ ғасырлар бойы жазу мен баспа өнерін
шермей келуінде де осы ... ... әсер ... ... ... ... бұлжытпай сақтап ұрпақтан ұрпаққа жеткізуші иелері,
халыққа билігін жүргізген баба, ... ... әже, ... жыршы-
жыраулар, әнші, күйші, хиссашылар еді. Халық ақындар мен әнші-күйшілердің
ел билейтін әкімдерден әлдеқайда артық бағалап ... ... ... ... ел ... өнер көрсетіп, үй-үйден дастархан жайылып
құрмет көрсетіліп, ауыл өнерлісіне ән мен ... жыр мен ... ... өмір ... ... аса қастерлеген ақын, әнші сал,
сері, жыршы-жыраулардың аттары күні бүгінге дейін мәдениет ... ... орын ... ... жадында сақталуы осының айғағы.
Халық педагогикасының ... ... ... ... ... ... бала тәрбиесіне жан-жақты талдау жасаған. Ол
қазақ халқының бала ... ... ... халықтардан еш кем
түспегенін ... ... ... ... бала ... ... бағыттары мен түрлеріне ғылыми
негіздеме береді.
М.Жұмабаев баланың жан ... мен тән ... ... ... жан ... күшті көбірек жұмсау кажеттігін көрсетеді. ... ... ... де сол жан. Қиын ... ... де сол ... -
деп ұғындырады.
Егерде С.Қалиев ұрпақ тәрбиесіне күшті көбірек жұмсау қажеттігін,
іс-әрекеттер тұрғысынан ... ... ... ілімін психологиялық
заңдарға сүйене отырып жасайды. Жам-көріністерін ... ... ... көріністері, ішкі сезім көріністері, һәм қайрат көріністері деп
атайды.
Бұл ... айта ... ... данышпан Абай, халық тәрбиешісі ретінде,
өзін байқаушы ретінде танылып, М.Жұмабаев көрсеткен адамның жан ... ... ... ... бір ... мұз ақыл ... тұла бойды ыстық жүрек.
Тоқтаулылық талабы ... ... ... білсең керек.
Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұста,
Сонда толық боласың ... ... - деп ... ... ... сүйеніп, баланың тоқ, жылы жүруіне ғана
қамқорлық жасап, жан дүниесін ... ... ... ... жоқ. Бұл ... баланың дене тәрбиесінің бір саласына ғана
көңіл ... ... еді. Бала ... бұл екі ... ... ... ойлай отырып, дегенмен де бала өскен ... ... ... баланың жан тәрбиесіне жұмсай білу ... ... ... ... ... ... ... адамның қымбат нәрсесі
де, жұмбақ процесі де сол жан".
Сонымен бала тәрбиесі дене және жан ... ... ... ... ... ... кезчінен басталып, түрлі жаттығу ауаға қыдыру,
серуендету, ... ... Дене ... ... ... ... жазып, арнайы кесте жаттығуларлы ата-аналарға арнаған. Ал
табиғат заңдылығын жете ... ... ... ... ... білген қазақ ... ... ... сөз ... ... ... ... бағыт заңдылықтарына жүгінер
болсақ әүелі ол адам танымына тікелей байланысты екенін айта кеткен жөн.
Сонымен қатар ... және ішкі ... ... ... ... алар ... орасан зор екенін көрсету қажет.
Сыртқы сезім әсерлерінің бірі — көру ... ... түс және ... ... адам айнала қоршаған табиғатты, қоғамдық өзгерістерді
қабылдауға мүмкіндік алады. Бұл сезімді тәрбиелеу балаға әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... әртүсті, түрлі
формадағы ойыншық сатын алып, істеп беріп, істеп үйренуіне көңіл аудару
керек.
Ал сурет салу ... бала ... ... ... ... ... болған Д.Л.Иванов өте жақсы бейнелейді де, баланың көру
қабілетін әдіетемелерін ұсынады. Баланың ... ... ... — есту.
Шуды есту, дыбысты есту мүмкіндігі болып екіге бөлінеді. Соның дыбысты есту
мүмкіндігін ... қиып ... ... ... ... ... домбыра, қобыз
күйіп, адамның сезіп есту, қабылдап ... ... ... ... ... Соның
ішінде ең қиыны — музыка. Бірақ ... ... әр ... ... ... ... алып ... ересек адам түсіндіріп, айтып отырса,
дыбыс құралы ерекшелігін бала тез қабылдап кетеді. Баланың есту ... үшін ең ... әсер ... ... ... ... алдында тұрған адамға "қане ... мен ... ... ... ... танып. түсіну, ажырату, әсерлену. Сені
естуге, көңіл ... ... ... ... жайы ... ... болғанын қалайтын адам баласын он, жыр, күйді, тындатын, үйретеді.
Адамның жан дүниесін ... ... бірі — ... ... ... ... ... зейінге байланысты. Ерікті,
еріксіз түрдегі зейінді дамыту, ... ... ... байланысты. Әсер алу үшін зейінді ауыстырып жүру қажет ... ... Жеке ... жаңа ... жаңа ... ескі ... ... сақтау, болашақ әсерге даярлықты жасау ... ... ... ... Баланың есту мүмкіндігі, баланың қиялдау
мүмкіндігіне тікелей байланысты. Қиял бұрынғы бар суреттеулерден ... алу ... деп ... ... ... ... көрікті
болуының түпкі діңгегі. Фантазиясыз адам жұсаулы ... " ... ... ... ... ... ... шығармашылық деңгейіне
жетуге, әдістемелік сезімді тереңдетеді. Баланың қиял фантазиясын тәрбиелеу
түсінікті болды, енді оны дамыту, іске асыру ... ... ... ... ... білім беру алғы шарт.
Тұрмыстық өмір, жан-жануар ... ... ... танысып,
әдебиет, тарих, география, жаратылыстану пәндсрінің қиялды оятар түрлі
сайыстардың ... зор ... ... көк ... ... ... жарылып, күнмен
таласып өскен бала Қобыландының тайбұрымы сөйлейді ... ... тай ... ... ... ... ... болды десең де сеніп өскен. Міне, қиял-
фантазия ояту үшін ең ... ... ... ... қажет. Ойын мен
ойыншықтардың да бала қиялын оятуға әсері мол. ... ат ... ... ... асау ... де ... ... қиялдап елестетуден, сенуден
басталған. Сонымен қиял тек бүгінді, барды ғана ... ... ... әсер ... ... ЖАСТАР ТӘРБИЕСІНІҢ ҰЛТТЫҚ ДӘСТҮРЛЕРІ
Бүгінгі күні жан-жақты өзгерістерге дейін "Совет адамын" ... ... ... ... тыс ... әр ұлттың өз өмір салты
феодалдық, ... ... деп ... Ұлттық сана сезім рухына
өмірді, тіршілік саласын өзгерту ... ... ... ... ... өткен тарихында шындық таразысынан өткізу. Бұл шынайы ... ... ... ... ... ең ... ... адам баланы өзін-өзі терең танып қана
қоймай, оған жеткізер қуаты мол ... ... ... ... ... ... ... түлеп, рухани жетілуін ... ... ... ... ... бірі ... кездесетін неше алуан қиындықтарды тек адамшылық ... ... ... қателіктерге ұрынбауға болады. Оның ... ... ... ... Бұл тұжырым қоғамымыздың бүгінгі
таңдағы ең үлкен ... ... ... дәстүрлердің қажеттілігіне тоқталар болсақ,
ата-бабамыз ... ... ... арқылы әрі қарай жалғастыру,
адамгершілікке, мейірімділікке, инабаттылыққа баулу. Халық ... ... мың ... деген екен. Ендеше, осынша ұзақ жасағысы келген
ұлыс атаулы ... ... ... ... ... ... ... балаға ауысатын қара-шаңырағын ... ... ... ... ... ... қадағалап отыруы
керек.
Осы ... ... ісін ... мен ... қосар ... ... ... бала ... ол ... келмес бұрын өз ... ... ... ... ... балалар бой жетіп, ер жеткенше өзінен кішілерге қамқорлық
жасап, оларға білетіндерін үйретіп жуыиныру, ... ... ... ... бала тәрбиесіне ата-ана, ... ... ... ... жағдайда үйреніп бойына сіңіреді. Сонымен
балаға ... ... ... өзі бала кезінен бастап тәрбиеленеді.
Жас нәрестс дүниеге келмес бұрын оның дене тазалығын, жан тыныштығын
қалыптастыратын іс шара ... ... ... ... ... ... Бұл бала ... екінші шарты десе ... ене ... ... ... ... — ақ ұл ... болу ... ырымдап алаш сойылған малдың ұлтабарын жегізеді. Ал жүкті әйел ... ... өз ... апарған дәмді "Қыз тауып қоямын" деп
жемейді. Егер жас ... асқа ... ... жиі ... ... ... оны ... "Жерік болу" деп атайды. Осы кезде оның
әлдебір асқа тәбеті ерекше ауады да турады. ... ауыл ... ... ... Осы кішігірім той "құрсақ ... ... Бұл ... аналар өз үйінен бір-бір дәм пісірім әкеледі. Оның ... ... асын ... беру. Егер асы тапсырмаса, яғни "жерігі қанбаса"
өзі босанғанша ішкен тамағын қуса ... ... ... ... ... "ит ... болу" дейді. Ит жерік болып дүниеге келген сәбидің
ес жиғанша ауызынан сілекейі ақкыш болады. Аяғы ауыр ... ... ... ... ... ... ... жан дүниесін тыныштықта сақтау үшін, келінді корқыныштан сақтау
керек болған. Ол үшін, құрсақ шашу ... оң ... ақ ... ... адамға айғай-шусыз жүруін байкатқан.
Жолбарыстан жүрегіне, аюдың өтіне, бүркіттің миына ... ... ... алып ... ерен ... ... туралы көптеген
аңыздар ел ішіндс әлі күнге ... ... аяғы ... ... ... ... баса ... бөліп,
оған көбінесе ақтан жасалған ... ... ... күні ... ашу үшін ит ... ... ... бала шымыр болсын" деген
ниетпен құм сағыз таңталады. Мүмкіндіктері болса, ... ... ... ... әкеп ... жесе ... көзі ... естігіш болады, ал қымыздық
баланың тәбетін ашады.
Болашақ сәби еңбектей бастағаи кезде жар ... бор ... ... ... Бүл сәби ... ... бір ... минералдардың
жетіспеуінен болатындығы бүгінгі таңда ғылыми тұрғыдан да ... ... ... ... сәби ... ... алдын-ала қам
жасаған. Сондықтан судың бұрын иірім болған орнын тауып, осы жерден ... ... ... топырағын үйге қонды да, ... ... ... кейін бөтен бор іздемейді", деп мөлшерлеп жезігіп
отырады.
Құрсақты әйелге көбіне жас сорпа ... ... ... жегізеді.
Халық түсінігі бойынша ақ ... ... ... ... ... ал ... ... жеген ананың сәбиінің сүйегі берік болады.
Әйелдің жүкті кезінді ... ... ... ... ... бар. Итке "кет" ... ... бұл толғақты ауырлатуы
мүмкін, ... ... ... ... босанар үстіндс бала кіндігіне
оралып қалуы мүмкін, тең буын ... ... ... ... ... керіснше
жаулы заттарды ашуға, буулы нәрселерді шешуге ... түйе етін ... ... ... ... ... ... тоғыз ай емес, он екі ... ... ... өнерлер алдын ала түсікті ... ... ... ... ... шошынбас үшін түнде ешқашан жалғыз
шығармайды. Келіннің мезгілі жақындаған ... ... ... оған қара
жерді басқызып, ... ... жер — Ана, күш бер, қуат бер!" деп ... ... ... сл ... жас ... аға-апасы жетелеп апарып, жеті
бұлақтың ... ... ... май ... ... тастау, бастаудың
басындағы әулиғ ағашқа ақ ... ... ... ... де бар. ... ... ... "сенің ата-бабаң осы жерден су ... ... сені ... жебеп отырады" деп келіннің күпті ... ... бұл ... ... ... бойы ... ... қатар, адамның тыс құдіреті бар деп, ол ... ... ... саналған. Сондықтан Жер, Күн, Ай, аң-жануарлар сезім күшіне
айналып, өмірде қиындықты болдырмау, жеңу үшін ... ... ... беріктігін бүгінге дейін сақталып ... ... ... ... ... ... бала ... алдын ала жөн ... ... ... бала ... ... ... ... ырымдар мен рәсімдері нәрестенің дүниеге келер кезін жеңілдетіп,
алғашғы сәтінен аялауға арналған. Жарыс қазан, ... қан ... ашу, ... су ... — бұлардың бәрі де ... ... ... Тағы да ... ... ... медицина әрекеттерінің көбі халық тәжірибесінде өзінше
сақталған. Ол ... жас ... дене ... ... ... қамқорлық жасауға арналған.
Тұзды суға, күмісті суға шомылдырып, мойнының ... ... ... ... ... ... құрғақ жатуын қадағалап – сәбидің
физиологиялық ... ... ... ... ... ... табуына
әкелген.
Әрбір ескі қазақ ауылында екі қабат әйелдерді босандыруды машық қылған
қолы жеңіл кемпірлер болған. ... ел ... ... ана" (яки ... деп ... ... ... кез келген келіншектің қай ... ... ... ... ... келісімен дауысты шығу үшін құйрығынан шарт еткізіп ұрады
да кіндігін кеседі. Сәбидің кіндігін ... әйел ... ... ... ... ... сәбмиі емізбестен бұрын, қайнатылған таза суға
салынған қасқырдың немесе ... ... ... Көне ... ... ... деп, көк ... киелі санағаны белгілі.
"Перзенттің шыр етіп дүниеге келуі тек туған ата-анасының ғана емес,
бүкіл ауылдың қуанышы ... ... Міне осы ... ... күзет", "шілдехана күзет" өткізіледі.
Тойға жиналғандар ... ізгі ... ... ән ... ... ... ... Мұнда жастар тек ойын-сауық құру үшін ... ... ... жаңа ... ... жын-перілерден қорғау
үшін жиналатын болған.
Әйелдердің әл қуат жинап, белі бекіп кетуі үшін ... мал ... ... Жас ... ... жас ел жегізу мақсатымен сойылған
малдың семіз, күйелі болуы шарт. Бұл ... ... еш ... деп ... ... тілімізде "сені туған шешең қалжы жеді-
ау" деп ренішпен айтылатын сөз сақталған.
Шілдехана сойылған ... ... ... босанған жас әйелге береді.
Ол мойын омыртқаны опырмай, тек етін қолмен үзіп жеп, төрге іліп кояды. ... жас ... ... ... осы омыртқамен байланысты деген сенім
бар. Шілдс күзеттің тағы бір ... ... ... сезім туғызып, оған
арнаулы күтім жасау ... ... ... ... бойынша нәрестеге үш күннен қалмай
ат қойылады. Мұсылмандықтың енуіне байланысты көп жерлерде ат ... ... ... ... ... азан ... ... құлағына аузын
тақап, сәбиге қойылар атты үш рет сыбырлап айтады. Осыған ... ... ... ат қою" ... ... Ат ... адамға ақы
ретінде арнайы сыйлық ... ... ... бес ... ... салалы. Осы той томалаққа
жиналған ауылдың ... ... ... ала келкді. Баланы бесікке
бөлеуден бұрын "тыштыма" ырымы жасалады.
Бесіктің түбек тесігі арқылы ... ... және ... ... ... ... алақандарға тасталады.
Басқарушы ... ма?" деп ... ... іле ... ... деп шу ете ... Шашу әуелі ұл балаларға, кейін
қыздарға беріліп, сол балалар сияқты тезірек ... ... ... ... жақсылықтың үнемі шашу шашумен қарсы алатын халқымыздың
бұл ...... құт ... деген асыл ниетпен туған рәсім 40
күн ... ... бір күн ... бір күн ... бір ... ... шөппен кезекпе-кезек шомылдырады. Тұзды суға ... ... сәби ... ... әрі ... соң ... ... тез жазылады."
Тумақ үшін ең елеулі кезең қырқынан шығару, яғни ... ... ... 40 күн ... ... ... ... соң ата-анасының көңілі
орнына түседі. Осы сәтке дейін іштен туа алынбаған "сүт тырнағы" мен "қарын
шашына" да тиіспейді.
Ұл баланың ... ... ... 37 не 39 ... ал қыз баланы қырық
күннен асырып 42 не 44 күндс қырқынан ... ... ... ауыл әйелдері ыдысқа 40 қасық су құйып, ... суға ... ... ... соң шашы мен ... ... Қарын
шашын алғаи әйелге сыйлық беріледі. Бұл шашты шүберекке түйіп, тұмарша ... оң ... ... Тырнағын жерге көміп тастайды. Батыс Қазақстанда
алынған шаштан тұмарша жасап бас киіміне, ... ... ... Семей,
Карағанды облыстарында қарын шашын шүберекке орап сақтап қояды екен.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келе айтарымыз: ... ... орта ... мектепке
дейінгі тәрбиені дамыту, яғни қазіргі кезде қала бала – ... ... ... ... ... ... ... жасалған. Балабақша
педагогтары балалар бойына барлық адамгершілік, имандылық қасиетті, білуге
құшгарлықты дамытуға күш ... ... деп ... білдіремін.
Халқымыз ежелден-ақ бала тәрбиесіне ерекше көңіл бөліп, олардың парасаты
мол, мейірімді, ... ... ... өсуіне бағыт-бағдар беріп отырған.
"Бала балқыған қорғасыңдай, қандай да қалыпқа құюға ... ... ... ... де ... ... туса ... Тәуелсіз
еліміздің еңсесін өркениетке жетелейтін ұрпақтың тәрбиесі бүгінгі күннің ... ... ... ... отыр. Бұрынырақ «Ұрпақ тәрбиесі тал
бесіктен басталады» - деуші едік. Заман ... ... ... дамыған
сайын бала тәрбиесі құрсақта жатқаннан басталатындығы анықталып ... ... ... ... түп ... өзегі мектепке дейінгі
тәрбиеден бастау алатынына ешкімнің де таласы жоқ.
Мектептегі тәрбие ... ... ... мәселесі біздерді озық
ғылыми-зерттеулер мен тәжірибелерге, ... ... өмір ... М.Мантессори идеяларынан бастап, әлемдегі ең озық ... ... ... ... ... "Қуаныш
мектебі", А.СМакаренконың қағидалары, Ш.Амонашвилидің іс-тәжірибелерін,
Балтық жағалауы ... озық ... ... ... ... болған А.Байтұрсынов, Х.Досмұхам-бетов, М.Дулатов, ... ... ... ... ... ... терең талдау жасау-ға жетелеген. Сондай-ақ белгілі гуманист-
педагог ғалымдар мен әдіскерлердің ... ... ... ... ... ... көп ... бері үздіксіз жүргізілген ғылыми-
зерттеу жұмыстарының нәтижелеріне де терең үңілдік. Әсіресе ... мен ... ... ала ... ... ... ... ұстаным қандай болмақ'?", "Тәлім-тәрбие беру ісін
жаңартудың жолдары ... ол ... ... ... деген мәселе
жайында бар сапалы ғұмырын ұрпақ болашағына арнап келе ... ... ... өз үлестерін қоса отырып, жас ұрпаққа тәлім-тәрбие
беру ісін жаңартудың көш басшысы болып, "Балбөбек" ... ... ... ... ... "Тіл туралы" заң, оны жүзеге асыру
кезеңдері ана тіліміздің арнасын ... ... ... ... ... ... атқарылды. Оның айғағы қазақ балабақшаларының
мектептерінің санын өсіру қала ... ... ... мен ... ... ... тілді, кадрлардын ғылыми-кәсіптік деңгейін
көтеруге күш салынды.
Тілді оқыту, үйретуге байланысты ғылыми-зерттеу жұмыстары ... ... ... тілі ... өзінің ана тілінде шығып, екінші тілді ана
тілінің ... ... ... ... ... дәлелденді. Бұл
мәселеге де қазіргі жастардың тәрбие ісімен айналысатын ғалымдардың қосқан
үлесі зор.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... М. ... ақыл ойы мен ... ... А, 2000ж
2. Арын Мұхтар «Бес анық» тәрбие туралы толғаулар. А, ... ... ... ... ... ... Ю.П. «Семейное педогогика» Москва 1982 г.
4. Ақназаров Б. «Класс жетекшісі» Алматы: Мектеп, 1973 ж.
5. ... Б. Р. ... ... және ... басына оның ықпалы». Алматы, 1991 ж.
6. Әбиев Ж., ... С., ... А ... ... 2004ж
7. Әбиев Ж «Педагогика тарихы» Алматы, 2006ж.
8. Әбенбаев С.Ш. «Сынып жетекшісі» ... ... ... Ж., ... ... Дарын – Алматы 2004
10. Әкбар Қажы Мәстүра Әшірбайқызы «Қазақтың салт дәстүрлері»
Алматы, 1999ж
11.Әдібай Табылдиев «Тағылым» Алматы-1995ж
12. Бабаев С.Б. Оңалбек Ж.К. «Жалпы ... ... ... ... С, Жұмабаев А, «Мектепте өткізілетін тарихи
әдеби кештер» ... « ... » ... Н. И. ... ... Алматы – Мектеп, 1980 ж
15.Болдырев Н.И. «Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы»
Алматы: Мектеп, 1987 ... ... Қ. ... С. ... тәлім тәрбиесі» Алматы, 1995ж.
17. Крупская Н. «Вопрсы семейного ... и ... 1959 ... ... С. «Оқушылардың тұлғалық қасиеттерін дамытудың
педагогикалық негіздері» Алматы, 2001жыл
19. Крупская Н. К. ... ... ... А,1973 ... Н. «Оқыту теориясы». Алматы, 1976 ж.
21.Қоянбаев Ж.Б. ... ... 1992 ... Қоянбаев Ж. Б., Қоянбаев Р. М. «Педагогика». Алматы, 2002 ... ... ... ІІІ» ... ... ... тәлімдік ойлар антологиясы 1 том, Алматы, 2005ж.
25. Қалижанұлы У. «Қазақ әдебиетіндегі діни – ағартушылық ағым».
Алматы, ... М.Қ. және т.б. ... ... ... мен салт-
санасы: өтккендегісі мен бүгіні.» Алматы «Ғылым» –2001ж
27. ... С. ., ... Д. ... ... Алматы, 2001ж.
28. Икіманова Г. «Саулық пен сымбат» Алматы, 1991ж.
29. Илина Т. А. ... ... ... 1984 ... Ұзақбаева С. «Тамыры терең тәрбие» Алматы, 1995ж.
31. Оразбекова К. «Иман және инабат» әдет және ... салт ... ... Р. ... әдістері». Алматы, 1958 ж.
33.Нұрғалиева Г. «Оқыту әдістері». Алматы, 1991 ж.
34. Сағындықұлы Е «Педагогика» ... ... ... К. Б. ... ... ... 1986 ж.
36.Шашақова А. «Халық тәлімі – тәрбие бастауы» ... ... ... ... жыр үлгілерінің жас ұрпақты тәрбиелеудегі
маңызы өте зор. Төменде сондай ... ... ... ... ... Серен мен Абылай
Қалдан Сереннің Абылайды тұтқыига алғаны
Қалмақтар қашқан ... ... ... ... ... Серен тұрған тосып.
Абылай аңға шығып ұйықтап қапты,
Абылай қапаланды қолға түсіп.
Қалдан Абылайды сынау ушін тагам жібертеді
"...Тобықтай сиыр майын салындаршы,
Қылышты ... ... ... ... қолмен алып жесе,
Қылышпен бір сөз демей шабындаршы.
Абылай болса, қолымен май ... бір ауыз сөз ... су мен ... бір ауыз сөз".
Қалдан әмір етіп солай дейді.
Жантар1 Қалдан Серен тілін алды1,
Бір аяқ суға айтқан ... ... ... алып екі ... ... алып ... ... алды су мен аяқ,
Суды ішті аузына өзі ... ... да май ... суға ... қолын аяп.
Абылай еш білген жоқ мұндай сырды.
"Тепсем кетпейтін май едің, өпсем, келмедін2"
Майды алып аяғымен жерге ұрды.
Жантар мұны көріп шаба алмайды,
Аяқты ... ... ... сырды айтпақ үшін Қалдан Серенге,
Жанынан Абылайдың бұлар тайды.
Қалдан ... бүл екі адам ... ... ... шайқап Қалдан күлді.
Тағы да сынаймын деп Абылайды,
Жинады барлық бегін ашпақ сырды.
"Әй, халқым, мен айтамын, ... ... ... алдыр мұнда.
Айтпай-ақ Абылай болса, мені таныр,
Сенемін Абылайға өзім сонда.
Жиналған бектеріме мал сойындар3,
Есіктен бір орынды бос қойындар.
Мен өзім ... сөз ... адам бір сөз ... тік ... ... хан мұнда келер.
Қорықпай, Абылай болса кіріп келер.
Келгенде бос орынға отыра кетсе,
Ол кезде Абылай емес, шауып жібер".
Осылай Қалдан ... ... ... ... еді бәрі жонға.
Қазақтың бір батырын тұтқан екен,
Байлауда Малайсары тағы ... ... ... ... ... ... тақ бос қойды.
Абылай келіп кірді хан ордаға,
Сол жақта көзі түсті босағаға.
Есікте бір ... орын ... хан ... ... ... ... ... сонда торда жатқан.
Хан келді, көрді сонда Малайсары,
Бастығы Қалдан Серен сонда бәрі.
Көрген соң Абылайды жонын беріп,
Тұғыр боп жата кетті Малайсары.
Бұл ... ... ... ... қалмақ,
Қылышпен екі жендет тұр жаландап.
Абылай отырмады босағаға,
Қалдан хан қойған еді соған ... ... дәл ... қалды барлық қалмақ бұл ісіне.
Айтады Малайсарыға Қалдан Серен:
"Дұшпанның неге жаттығ боксесіне4?".
Айтады Малайсары Қалданға сөз,
Тісін қайрап, от боп жанып ол екі ... ... хан ақ ... ... отырмайды бір тұғырсыз5.
Астында Абылайдың мен өлермін,
Тұтқындап екеумізді ұстап тұрсың,
Артыңды, бәлем қалмақ, бір ... хан ... ... ... ... тұрды ұйып.
Бос тұрған Қалдан Серен тағын көріп,
Қарғыды хан Абылай ортаны ойып.
Абылай тура барып отырды тақ,
Бұл іске іші күйді ... ... бар ... ... өмір айтар,
Бұл жерде Абылайға қонды үлкен бақ.
Абылай дұшпанының тағын алды,
Жан-жаққа мойын бұрып, көзін салды.
Бір қалмақ Абылайға сөз айтпады,
Сол жерде ... ... ойға ... ... мен ... жауаптасуы:
— Әй, дұшпаным, неге отырдың алтын таққа,
Тұтқын боп отырғанда біздің ... ... күн ... ... айтатұғын өзің жатта.
— Алтын тақ күнде, қалмақ, бос тұра ... ... ... тақ сұрама.
Я Қалдан, я Абылай отырмағанда,
Атаңның қақ бастары отыра ма?!
... ... ... Сару ... сол ... ... ... хан Абылай өлтірмесең,
Бүгін күн болар еді саған пайда.
Ұрыста тұрыс болмас өлді, Сару,
Шаппаймын деп ... ... ... ... Олжабаймен көп ұрысып,
Жеңіліп Олжабайдан өлді Сару.
Айтайын саған көп сөз, хан Абылай,
Алмаққа келе жатырсың Сарыарқаны-ай.
Шынында Сарыарқаны орыс ... ... алар ол ... қоямысың сен егесің,
Сезім шын, өтірік емес ол кекесін
Мен-дағы бас азабын көріп жүрмін,
Жалғызым Көбекендей сен де ... мұны ... ... ... ... ... еш көрмесін.
Сондағы Абылайдың айтқан сөзі:
— Қалдан Серен, босатамын ... ... ... ... ... жат.
Жалғызың Көбекенді аузыңа алдың,
Өлтірсең мені қазір саған ұят.
Отырды ез тағына Қалдан Серен,
Шықпай даусы ... екі ... ... ... ... Абылай ханға ол не дерін.
Айтады Абылай ханға бақытың көп,
Мен саган сөз айтпаспын еш пәлен деп.
Босат деп мың ... ... ... ... ... беремін деп.
Отырған барлық қалмақ жаман састы,
Айырылып ақылынан ол адасты.
Малайсары батырды босатады,
Хандары қазақ-қалмақ ақылдасты.
Малайсары, Абылай, Қалдан Серен,
Бітімнің сол ... ... ... ... ... сұлу шақырған соң,
Абылай, Малайсары қадам басты.
Қазақтан қырсық кетіп, бақыт жетіп,
Абылай сол ... ... ... Қалдан хан, мен сізге амандыққа келдім, ал қайтамын, айтарлық сөзім бар.
Сарыарқаны маған босат, егер босатпасаң, ... ... ... ... ... ... болмаса өзің біл,— деп шығып кетіп бара жатқанда,
Қалдан Серен:
Әй, батыр, мойнынды ... ... ... ... тік тұрып қарайды.
Қазақ халқына менің мына ... айта бар, ер ... ... ... сөзі:
Абылайдың бөксесі алтын, кеудесі мырыш, өзіңдей батыр 62 хан болып ұл
туады, бір атаға шын ... ... ... ... ... бөксең мырыш,
өзіңдей болып артыннан ер тумайды, ерлік өз басыңмен кетеді. Осы сөзді айта
бар, қош, ... ... ... аяқ ... қазақ халқы басқа халыққа
бағынады. Күндердің күнінде менің бұл сөзім тарихта қалмақ, қош Олжабай, ... ... ... қайтып кетеді.
Хан Абылай алған Төбеш сұлудан Қасымхан туғанда қан ... ... ... ... Сары ... туады.
Қорытыпды: Жырда біріншіден, Қалдан Сереннің жау болса да әділдігі, сөз
түсінетіндігі, ақыл-парасаты, ойшыл-сыншылдығы сөз ... ... ... мен Малайсарының достығы жау қолында тұтқында жатып та бірін-бірі
құрметтей ... ... ... ... ... сияқты хандар
тек ерліктің иесі ғана ... ... бас ... ... де көзге
түскен қайраткерлер. Осы арқылы жыр жастарды ... ... ... ... ... ... ... отыр.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
12 жылдық білім аясында жеткіншек жастағы балаларға психологиялық қызмет көрсету ерекшеліктері60 бет
1917-1920 жылдардағы қазақ жастар қозғалысының тарихы мен тағылымдары32 бет
1986 жылғы желтоқсан оқиғасына қазақ жастарының қатысуы және оның тарихи маңызы25 бет
3- 4 жастағы балалармен өтікілетін тіл дамыту сабағы25 бет
4-5 жастағы балаларды адамгершілікке тәрбиелеуде халық ауыз әдебиетінің үлгілерін пайдалануды теориялық тұрғыдан талдау және оның тиімді әдіс-тәсілдерін анықтау67 бет
4-5 жастағы балаларды адамгершілікке тәрбиелеуде қазақ халық ауыз әдебиетінің үлгілерін пайдалану69 бет
5-6 жастағы балалардың грамматикалық дағдыларын қалыптастыру (2015 жылғы. 5-ке тапсырылды)56 бет
5-6 жастағы балалардың экологиялық мәдениетін дидактикалық ойындар негізінде тәрбиелеу68 бет
5-7 жастағы балаларды психологиялық-педагогикалық тексеру13 бет
6-7 жастағы оқушылардың ойлауын дамыту6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь