А.Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарасы мен қызметі

І. КІРІСПЕ 3.4
І ТАРАУ. А. БАЙТҰРСЫНОВТЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ КӨЗҚАРАСТАРЫ
1.1. А.Байтұрсыновтың педагогикалық еңбектерінің
құндылықтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5.13
1.2. А.Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарастары ... ... ... ... ... ...13.14

ІІ ТАРАУ. А.БАЙТҰРСЫНОВТЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТІ.
2.1. А.Байтұрсынов шығармашылықтарындағы халықтық идеяның зерттелу жайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15.18
2.2. Ахмет Байтұрсынов шығармашылығындағы халықтық идея . ұлттық
білім беру жүйесінің негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18.24

ІІІ. ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25

IV. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26.27
Зерттеудің көкейкестілігі. Бүгінгі таңда елімізде жүріп жатқан жаңару үрдісі өткен тарихымыздың сан қырын объективті тұрғыдан дұрыс бағалауға және ондағы рухани құндылықтарды қазіргі ағарту, оку-тәрбие ісінде кеңінен пайдалануға қолайлы жағдайлар туғызып отыр. Әсіресе ұлттық педагогикамыздың қайта жаңғыруына байланысты халқымыздың ғасырлар бойы жинақтаған ұлттық дәстүрінің бүгінгі ұрпақ тәрбиесіне қажет екені анық.
Алайда, қоғамымызда орын алған әлеуметтік-экономикалық кедергілерге байланысты бұл мәселенің көптеген жақтары әлі де өз шешімін таппай отыр. Мәселені шешуде педагогика ғылымы халқымыздың мәдени мұрасын, педагогикалық ой-пікірлер саласында қорланған барлық құнды, қажетті жәдігерліктерді және халық ағарту мен қоғамның даму кезеңдеріндегі тәжірибелерді жүйелі түрде зерттеп, пайдалануы қажет. Осы тұрғыдан қарағанда, халықтық идеялардан нәр алған қазақ жазушы-педагогтарының шығармашылықтары адамгершілік асыл қасиеттерді дамытып жетілдіруге, қоршаған ортаны танып білуге, ата дәстүрін ардақтап, қадір тұтуға және, ең бастысы, қоғамдық тәрбие беруге бағытталған.
Сонымен, проблеманың көкейкестілігі және оның тарихи-педагогикалық тұрғыда зерттелмеуі мен практикадағы маңыздылығы курстық жұмысының тақырыбын " А.Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарасы мен қызметі " деп таңдауға себеп болды.
1. Қазақстан Республикасында тарихи сана қалыптасуының тұжырымдамасы. – Алматы. Қазақстан, 1995. -32б.
2. Вендровская Р.Б. Очерки истории советской дидактики. -М: Педагогика, 1982. -185с.
3. Коменский Я.А. Великая дидактика. -М., 1939. -360с.
4. Данилов Б.П. Процесс обучения в советской школе. –М., 1960. -180с.
5. Кожахметов С. Педагогика мәселелері. Қазақ мемлекет баспасы, Алматы,1940. -120б.
6. Жарикбаев К.Б., Қалиев С.Қ. Қазақтың тәлім-тәрбиесі. Алматы, 1995. – 346б.
7. Ильясова А.Н. Становление и развитие педагогической теории Казахстана (1900-1960гг.): Монография. –Алматы, Республиканский издательский кабинет, 1997. -283с.
8. Кунантаева К.К. Развитие народного образования в Казахстане (1917-1991).Алматы, 1997. -220с.
9. Урынбасарова Э.У. Становление и развитие теории нравственного воспитания школьников Казахстана (60гг. ХІХв. – 90гг. ХХ в.). Алматы. 1999. -270с.
10. Халитова І. Абай Құнанбаевтың педагогикалық көзқарастары. Алматы. 1998. -186б.
11. Бейсенбаева А. Пәнаралық байланыс негізінде оқу процесін ұйымдастыру.Алматы, РБК, 1995. -117б.
12. Дайрабаева А. Қазақстанда дидактикалық ойлардың дамуы. пед.ғыл.кан. дисс. 13.00.01. Алматы, 1994. -160б.
13. Ахметова Г.К. Образовательный идеал в теории и практике подготовки педагогических кадров. Алматы. 2000.


14. Альмухамбетов Б.А. Тенденции развития системы повышения квалификации педагогических кадров в Казахстане. Алматы. 2000. -246с.
15. Бержанов Қ. Мусин С. Педагогика тарихы. Алматы 1984. -255б.
16. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ғылым мен білім қызметкерлерінің Республикалық съезіндегі Үндеуі. Егемен Қазақстан. 2001 3 ақпан.
17. Абай Құнанбаев. Қара сөздер. Алматы. 1993. -268б.
18. Алтынсарин Ы. Таңдамалы шығармалар. Алматы. 1995. -120б.
19. Назарбаев Н.Ә.Қазақстан халқына 2004ж. Арнап жолдаған Үндеуі 2004ж.
20. Кожахметов С. Педагогика (рукопись на каз. языке). 1939. -112с.
21. Якиманская И.С. Личностно-ориентированное обучение в современной школе. –М., 1996. №2. -96с.
        
        Тақырыбы: А.Байтұрсыновтың педагогикалық  көзқарасы мен қызметі
МАЗМҰНЫ
І. КІРІСПЕ 3-4
І ТАРАУ. А. БАЙТҰРСЫНОВТЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ КӨЗҚАРАСТАРЫ
1.1. А.Байтұрсыновтың педагогикалық еңбектерінің
құндылықтары................................................................
......................5-13
1.2. ... ... ... ... ... ... ... А.Байтұрсынов шығармашылықтарындағы халықтық идеяның зерттелу жайы
............................................................................
........................15-18
2.2. Ахмет Байтұрсынов шығармашылығындағы халықтық идея - ұлттық
білім беру ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ......................................26-
27
КІРІСПЕ
Зерттеудің көкейкестілігі. Бүгінгі таңда елімізде жүріп жатқан жаңару
үрдісі өткен тарихымыздың сан қырын объективті ... ... ... ... ... ... қазіргі ағарту, оку-тәрбие ісінде кеңінен
пайдалануға қолайлы жағдайлар туғызып отыр. Әсіресе ұлттық педагогикамыздың
қайта жаңғыруына ... ... ... бойы жинақтаған ұлттық
дәстүрінің бүгінгі ұрпақ тәрбиесіне қажет екені анық.
Алайда, қоғамымызда орын алған ... ... бұл ... ... жақтары әлі де өз шешімін таппай ... ... ... ... халқымыздың мәдени мұрасын, педагогикалық
ой-пікірлер саласында қорланған барлық құнды, қажетті ... ... ... мен қоғамның даму кезеңдеріндегі тәжірибелерді жүйелі түрде
зерттеп, пайдалануы қажет. Осы тұрғыдан қарағанда, халықтық идеялардан нәр
алған ... ... ... ... ... дамытып жетілдіруге, қоршаған ортаны танып білуге, ата дәстүрін
ардақтап, қадір тұтуға және, ең бастысы, ... ... ... ... ... және оның тарихи-педагогикалық
тұрғыда зерттелмеуі мен практикадағы маңыздылығы курстық ... " ... ... ... мен ... " деп
таңдауға себеп болды.
Зерттеу мақсаты - Ахмет Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарастарының
негіздерін ... ... ... ... ... ... пайдалану.
Зерттеу міндеті:
- А.Байтұрсыновтың педагогикалық еңбектерінің
құндылықтары.
-А.Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарастары.
- А.Байтұрсынов шығармашылықтарындағы халықтық идеяның зерттелу жайы.
-Ахмет Байтұрсынов ... ... идея - ... беру ... ... әдістері: талдау , біріктіру, қорытындылау, салыстыру.
І ТАРАУ. А. ... ... ... ... педагогикалық еңбектерінің құндылықтар
Ахмет Байтұрсыновтың әдеби-ғылыми мұрасының ішіндегі ең көлемді ... ... ... ...... ... Шолу ретінде,
атүсті айтылғанмен, бұл еңбек дәлді зерттеліп, әділ бағасын әлі алған ... айту ... ... ... – Ахмет Байтұрсыновтың
эстетикалық-философиялық танымын, ... ... ... ... ... ... зерттеу, қазақ филологиясының ерекше зор,
айтылған ойларының ... мен ... ... ... да ... ... маңызын жоймайтын қымбат, асыл еңбек. Ұлттық әдебиеттану
ғылымы қазір қолданып жүрген негізгі ... ... ... өте дәл, ... оңтайлы баламаларының басым көпшілігі тұңғыш рет
осы ... ... ашып ... ... ... Бұл ретте, Ахмет
Байтұрсынов – тіл терминдерін ... ... ... данышпан болса,
әдебиеттану, өнертану, фольклортану терминдерін жасауда да сондай кемеңгер,
данышпан.
Бұл еңбекте Ахмет Байтұрсынов фольклорлық, әдеби текстерді ... ... ат ... ... ... ... ... әдеби дамудың
болашағын көрсете алатын асқан сыншы, өмір, қоғам, адам табиғаты жөнінде
терең пікір ... ұлы ... ... ... ... ... ... 70 жыл өткен еңбектің дәл бүгін көкейкесті, актуалды ... Оның қай ... ашып ... да, ... қона ... Ахмет
Байтұрсынов “Әдебиет танытқыш” еңбегінде зерттеу объектісі етіп, қазақ ауыз
әдебиетін, қазақ жазба әдебиетін, оның сан ... ... ... ... ... ... сүйенгені туралы мәлімет, дерек келтірмейді. Ең
алдымен ғалымның ... ... ... ... ... ... ... әсемдік ойдың негізгі тұжырым, идеяларымен терең
таныстығы ... ... ... ... философиялық
білім мығымдығы үнемі сезіліп отырады.
Өнер тарауларын сәулет (архитектура), сымбат ... ... әуез ... сөз (әдебиет) өнері деп ... ... ... ... сөз жоқ, ... ... Лессингтің әйгілі “Лаокон”
трактатымен таныстықты байқауға болар еді. Сол сияқты әдебиет ... ішкі ... ... ... тиіс ... ... ... әлем) ұғымдарын пайдалану ескідегі Аристотель, кейінгі Гегель,
бергідегі Белинский, Веселовский ... еске ... Ал ... жалпылай топтау тәсілдерінен орыстың дәстүрлі фольклоршыларының
сабағы аңғарылады. Бір ерекше жәйт, ... ... ... алып,
өзгелерден бәтуа іздеп, басқаның пікіріне жығыла салатын әдеттен ... ... ... ... ... пәленшекең айтты деген бірде-
бір пікір, тұжырымға сілтеме жоқ.
Өнер туралы жалпылай мәлімдеп, көркем сөз ... ... ... ... ... сөз өнері, шығарма сөздің ақылға, қиялға, көңілге
беретін әсерін анықтап алып, ұғыну, тану, ... ... ... түю, ... ... ... ... жоспар, түр дегендерді
түсіндіріп, мазмұн алуандығын әуездеу, әліптеу, ... деп үшке ... ... үшін ... ... ... ... “Еңлік-Кебек”
трагедиясы, “Жәнібек батыр” аңыз әңгімесі мысалға алынған.
“Әдебиет танытқыштың” бірінші бөлімі ... ... ... деп ... ... ... баптарға бөлініп, олардың әрқайсысында нақты
мәселе қаралады.
Ең ... тіл, сөз ... ... ... не деген сұрауларға,
ғылыми дәлді, ықшам, толық анықтама беріледі. Автор сөз өнері ғылымын: ... ... ... 2) шығарманың түрінің ғылымы деп екіге бөліп
қарайды. Тіл өңі жағынан тіл я лұғат қисыны деп, ... ... қара ... дарынды сөз жүйесі деп екіге бөледі.
Автор сөз өнерін үй қалау өнерімен өте қисынды салыстыра ... ... ... ... ... тілі екі ... болатындығын айтады, олар –
біріншісі – ақын тілі, екіншісі ... тіл. Сөз ... болу үшін ... ... ... жақсы білу, өз орнында тұтыну, дұрыс есептеп,
сөйлемдерді ... ... ... орналастыру шарттары алға
қойылады. Тіл тазалығына анықтама беріп, ол үшін орыстың жақсы жазушылары
қойған талаптарды үлгі етіп ... ... ... ... ... Жаңадан шыққан сөздерден қашу;
— Өз тілінде бар сөздің орнына басқа жұрттан сөз алудан қашу;
— Жергілікті сөздерге, яғни бір ... ... бір ... ... ... ... “Біз сияқты мәдениет жемісіне жаңа аузы тиген жұрт,
өз тілінде жоқ деп, мәдени жұрттардың тіліндегі даяр сөздерді алғыштап, ... мен жат ... ... ... ... ана ... ... білмей, айырылып қалуы ықтимал. Сондықтан мәдени жұрттардың
тіліндегі әдебиеттерін, ғылым кітаптарын қазақ тіліне ... ... ... ... ана ... ... сөз ... - деген ұлы талабын өзі нақты іске асырды.
“Әдебиет танытқышта” қойылған күрделі ... бірі – қара сөз ... сөз ... ... мен ... ... А.Байтұрсынов қазақта
бұрын бола қоймаған терминдердің баламасын тауып, не өз ... ... ... ... өте ... ... философиялық, эстетикалық көзқарастарды
айтады, қиын проблемаларды ұғынықты түсіндіріп береді.
Толғау, терме – қазіргі ... бар ... ал үгіт ... өлең – ... Байтұрсынов әдебиет материалы негізінде дәл де айқын
тұжырымдаған ұғымдар. Сарындама сөздерді салт ... ... ... ... ... үшке ... әрі ... тағы да таратады.
Салт сөзі: мысал, ділмар сөзі (афоризм), тақпақ, ... ... ... ... беташар, неке қияр, жоқтау, жарапазан, ... ... жын ... құрт ... дерт көшіру, бесік жыры болып
бөлінеді. Әрқайсысының анықтамасы және нақты мысалы бар.
Ахмет ... жаңа ... ... ... ... ... ... әдеби байланыс, әдеби ықпал орайында дәлді, нақты ... ... ... ... ... ... парсы әдебиеттері әсерінен
туған мазмұн, уақиға ауысуы, шығарманың жаңа ... ... ... ... соны тақырыпқа қызмет етуі тұжырымды дәлелденеді.
Ал қазақ ... ... ... орыс ... Еуропа ықпалы
өмірдің барлық саласынан көрінгенін, әсіресе көркем ... ... ... жаңа ... жаңа ... ... ... айқындап береді.
“Әдебиет танытқыштың” үлкен бір тарауы жазба әдебиет мәселелеріне
арналған. ... ... ... “жазу әдебиет” деген терминді
қолданады, кейде ... ... деп ... ... ... дін ... ... ұқтыра отырып, осы істегі қожалардың, ноғай молдалардың
дін шарттарын, шариғат ... өлең ... ... ... ... ақын ... әңгіменің қисынымен қызықтырып,
тамұқ азабымен ... ... ... ... ... ... ... Шортанбай, Ақмолда секілді ірі ақындарды көрсетеді.
“Зарқұм”, “Сал-сал”, “Сейфұл-Мәлік” секілді қиссалар аталып, ... ... ... мен ... ... ... ... Молда-
Мұса шығармалары талданады.
Жазба әдебиеттің бір кезеңін діндар дәуір, екінші ... ... ... артынан сындар дәуір деп алған, Ахмет Байтұрсынов жаңа әдеби
дамуға қатысты келелі эстетикалық-теориялық ой-тұжырымдар, пікір-байламдар
түйеді. Сындар дәуір ... ... бір ... сын ... ... ... ... терең, мінсіз, толғаулы, классикалық әдебиет ... ... Асыл сөз ... ... үлгінің қызметін ашады
да мынадай қорытынды жасайды: “Қазақ ақындарының өздерінің де, ... ... ... ... ... ... Еуропа жұртының сындар
әдебиетін көргеннен кейін байқалып көзге түскен. Сонан кейін ғана Еуропа
әдебиетінен тұқым ... ... ... сүйегін асылдандырып, тұлғасын
түзетушілер шыға бастаған”.
Қазақ әдебиетінің дамуына, әсіресе, ... ... ... ... ... ... ... басы Абайдан басталатынын кесіп-пішіп
тиянақтайды. Абайдың сөзге талғау кіргізгені, ... ... ... ... ... патшасы – сөз сарасы” өлеңін ... ... ... ... ... жаңа ... тудыруда
талғамның, өнегенің, үлгінің, ықпалдың, әсердің ... айта ... ... әдебиеті Еуропа үлгісімен келе жатыр. Және сол бетімен баратындығы
да байқалады. Еуропа әдебиетіндегі сөз түрлері бізде әлі ... ... ... ... ... ... болуға ықтимал”, — деген көрегендік
тұжырым жасайды.
Жазба әдебиеттің сындар дәуірінің дарынды сөздерін автор үш ... ... ... 1. ... 2. ... 3. ... Бұлар қазіргі
әдебиеттану тұрғысынан айтқанда – эпос, лирика, драма. ... ... ... 1) ... жыр; 2) ... жыр; 3) Әуезе жыр; 4) Ұлы әңгіме
(роман); 5) Ұзақ сөз; 6) Ұзақ ... 7) ... сөз; 8) ... 9) Ұсақ
әңгімелер.
Бұлардың ішінен зерттеуші “Ұлы әңгіме, яғни роман деп ... ... ... ... ... ... ... суреттеп көрсететін шығармаларды
айтамыз” деген анықтама жасайды да, жанрдың негізгі белгілерін ... ... ... ...... деп ... осы әдеби тектің қыр-
сырын ерекше тиянақты талдап, орасан терең ... ... ... әсемдік, шеберлік табиғатына қатысты ойларын бажайлай жеткізеді.
Ықшамдап, жинақтап айтқанда Ахмет Байтұрсынов ... ... ... ... ІШКІ ... а) ... жалпы сырлы болуы керек. Ақын толғауы да өз
көңілінің күйін айтады. Бірақ ол күй өзгеге түсінікті ... ... ... ... өзгеге әсер ете алмайды;
ә) толғау шын сырлы болуы тиіс. Өтірік жай сөзге де жараспайды. Толғау
сияқты сырлы шығармаға өтірік жараспақ ... ... ... ... ... шын ... күйден шығу керек. Бұрынғы ... ... ... ... көбі ... ... кетуі шын көңілден шын
толғау болып шықпағандықтан;
б) толғау таза болуы тиіс – нас, былғаныш, нәжіс әдемі ... ... ... әсер етеді? Толғау сөзге былғаныш сөз, ... ... о да ... әсер етеді;
в) толғау көңілдің тереңдігі күйінен хабар беруі тиіс. Көңілдің бер
жағынан шыққан сөздердің әсері оқушының ... ... із ... алмайды;
2. ТЫСҚЫ ШАРТЫ: а) Толғау сөзі көңіл күйінің бейне билеуі сияқты болуы
тиіс. Күй де, би де ... ... ... сұлу ... ... ... бидің үйлесуі;
ә) толғау қысқа болуы тиіс. Көңіл күйінің көбі-ақ бір қалыпта ұзақ
тұрмайды. Көңіл күйінен ... ... ... ... ... ұзын болмасқа
тиіс, ұзын болмайды да. Нағыз толғаулардың көбі-ақ 4-5 ауыз ... ... ... ... ... ... ... көңілінің күйін жақсы
білдіретін – күй мен ән. Әннен соңғы көңілге көбірек әсер ... - ... ... ... көбейтетін өлең түрде айтылуы тиіс.
Кейінгі қазақ әдебиетшілері орыс тіліндегі еңбектердің ... ... ... ... деп қана шектеліп келсе, Ахмет Байтұрсынов ұлттық
өнердің өз табиғатынан шығарып, ... сап ... ... ... ... намыс толғау, сұқтаныс толғау, ойламалдау, сөгіс толғау,
күліс толғау секілді түрлеріне анықтама ... ... ... “Адамның кейбір кездері”, Сәкеннің “Жолдастар” өлеңдері, “Маса”,
“Оян, ... ... ... ... алынған.
Ахмет Байтұрсынов драманы қазақша ... деп ... ... ... ... ... “Айтыс-тартыста ақынның айтқан әңгімесін
естиміз, уақиғаның ... ... ... ... өздерін көреміз. Уақиға
көз алдымызда болып, адамдардың тіршілік жүзінде айтысып-тартысып өмір
шеккенін көреміз. Тіршілік майданында ... ... ... амалдап,
қайратына қарай қару қылып ... ... ... жылағаны,
ойнағаны, күлгені, сүйінгені, күйінгені, жауласқаны, дауласқаны, бітіскені,
жарасқаны өмір жүзіндегідей көрініп, көз алдыңнан ... ... ... ... былай бөлінеді: 1) мерт, яки
әлектегі тартыс (трагедия); 2) сергелдең, яки азапты тартыс ... ... яки ... ... ... ... ... 1) әлектеніс; 2)
азаптаныс; 3) әуреленіс деп те бөледі. Осы ... ... ... ... сипаты жеке-жеке, дәлді де нақты әліптеледі.
Зерттеу барысында ғалым басқа ... ... де ... ... ақыны Пушкин жазған өлеңдерінің кейбіреуін 13 рет түзеткен. Орыстың
асқан ойшысы, сөз өнерпазы Лев ... ... ... ... ... ... де ... түзетіп, талай өзгертеді екен. Бұл ойындағы,
қиялындағы, көңіліндегі нәрсені тілмен айтып ... қиын ...... ... ... ... Бұдан басқа Эзоп, Федр,
Лафонтен, Крылов есімдері ... ... ... ... ... құрылысы сөз болады. Абылай, Шоқан, Ақан сері, Торайғыров, Ядринцев,
Потанин есімдері кездеседі.
“Әдебиет танытқыш” ... 1926 жылы ... 1989 жылы ... ... жылы ... баспасы шығарды. Соңғы басылымда бұрынғы ... ... ... ... олар – кейбір шатасқан сөздердің,
баспа кінәсінен кеткен ... ... ... түзетілуі.
“Әдебиет танытқыштың” қазір Алматыда сақталған ... ... ... ... ... түгел берілмей отыр. Зейін салған кісі
аңғарса керек, А.Байтұрсынов ... ... ... ... ... ... үшке ... 1) әлектеніс; 2) азаптаныс; 3) әуреленіс”.
Осылардың біріншісі - ... пен ... ... ... ... – азаптаныс жоқ. Сондықтан сақталған кітап бойынша болашақта
“Әдебиет танытқыштың” толық ... табу ... тұр. Тағы бір ... ... ... ... ... болғаннан кейін А.Байтұрсынов әр жерде
бұларды нұсқалықтың пәленше номерлерінен қара деп ... ... ... ... оның хрестоматиясы - нұсқалығы да ... ... ... ... ол ... ... Әлде ... күйінде
архивтің бірінде жатыр ма? “Мәдениет тарихы” деген еңбек бітіргені белгілі
– ол да жоқ. ... ... ... ... ұлы ... ... ... әлі де көп зерттеу жүргізу керек.
“Әдебиет танытқышта” ... ... ... ... стандарт деңгейіне көтеріліп, шет ... ... ... ... сабақтас, ұйқас, ұялас ұғымдардың тұтас
ұлттық қазақы ... ... ... ... ... көпшілігі автор
репрессияға ұшырап, кітаптың тыйым салынғанына ... ... ... ... Интернационализм дегенді желеу етіп, шет тілді зорлап ... ... ... да шұбарланғаны анық. Әрине, қазір роман,
лирика, драманы ұзақ әңгіме, ... ... деп ... ... ... ... жасаған бірталай терминдер, сөздер қолдануға
сұранып тұр.
1913 жылы “Қазақтың” ... саны ... ... ... Ахмет
Байтұрсынов былай деп жазған: “... Өзіміздің елімізді ... үшін ... ... ... ... Ол үшін ең ... әдебиет тілін өркендету
керек. Өз алдына ел болуға, өзінің ... ... бар ел ғана ... біз ... ... Бұл мәселеде біздің халымыз оңды емес.
Осы күні орыс школы мен татар ... оқып ... ... тілін
елеусіз қылып, хат жазса өзге тілде жазып, қазақ тілінен алыстап барады.
Бұл, әрине, жаман әдет. Егер ... осы ... ... табиғат заңына
бағынбай, біздің ата-бабаларымыз мың жасамаса, ол уақытта тілмен де, ... ие ... ... ... де ... ... деп білу ... Егер
оны істегіміз келмесе, осы бастан тіл, ... ... ... ... ... ... ... ақын, публицист, ғалым, ... ... ... барлық еңбегі, тартқан қорлық, көрген азабы, болашаққа
сенген үміт-арманы – баршасы осы ұлы миссияны ... ... ... ... қаны ... ... ... етуге арналған.
1.2. А.Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарастары
Жер бетіндегі әр халықтың ғасырлар бойы ... асыл ... ... ең ...... ... ... Халықтың ізгі ойларынан,
талап, тілегінен, мақсат мүддесі мен асыл армандарынан туған бұл ... ... ... ... және ... ... тәрбиелеудің бірден бір
құралы. Қазақ халқының сонау түркі заманынан ... ... күні ... ... ... келе ... рухани мұраларының бірі – халықтық
педагогика. «Халықтық педагогика, делінген Қазақ кеңес энциклопедиясында, ... ... ... ... ... ... ... зерттеу негізіне педагогикалық мазмұн мен бағыттғы халық ауыз
әдебиетінің ... ... ... ... ... ... ойындар, семья тәрбиесінің тәжірибелері, т.б. жатады.
Халық педагогикасының негізгі түйіні- еңбек тәрбиесі және өндірістік білім,
дағды, шеберлікті ... ... ... педагогикасының мазмұнын құрайтын әрі тәлімдік мән-маңызы ...... ... Ал педагогикаға негізделген халықтық идеялар –жас
ұрпақты еңбек, отаншылдық имандылық пен адамгершілік, сыр мен сымбат, ақыл-
ой тәрбиесі ... ... ... ... ... өзек. Жас буынның
кішкентай кезінен «Халық айтса қалып айтпайды», «Халықтың ойы ... ... ... ... ... елі ... идеяларға негізделген ұлттық
тәрбиенің сан алуан ... ... ... мен ... ... арқылы
жүргізіп отырғаны белгілі.
Мәселен, халықтық нақыл сөздер мен ... ... ... ... ... ... пәрменді ойлар айтылса, ойындар, жұмбақ ...... ... ... жыр ... әсемдік, сыр сымбат,
отаншылдық тәрбиесінің негізгі принциптері өзек болған, ал ... ... сан ... ... ... ... материал
ретінде пайдаланылған.
Халықтық мұратқа негізделген халықтық тәрбиенің ... - ... ... жетілген белсенді мүшелерін, яғни өз ұлтын сүйетін,
тілін, дінін ... жоне оның ... ... ... ... ... тұлғаларды тәрбиелеу.
Халықтық идеяның басты мақсаты - ... ... ... ... ... ... жетілген тұлға дегеніміз - ақыл-ойы дамыған, денсаулығы мықгы,
еңбекқор, ізденімпаз, эстетикалық талғамы биік, имандылықты ... ... мол ... ... ... идеяға толы рухани мүралардың мән-мазмүны мен негізгі түйіні де
осы жас буындар бойына ... сан ... және ... ... ... ... ... орай жас ұрпақты тәрбиелеуде жалпыға
ортақ қоғамда өмір сүрудің моральдық-психологиялық нормасы белгіленді, ... ... ... бір сырлы" деген нақыл сөзден байқалады.
Қазақ халқының педагогикалық мәні зор ой-толғаныстарын бесік жырынан,
ертегілері мен ... ... мен ... шешендік сөздері
мен айтыс-термелерінен, мақал-мәтелдері мен баталарынан көптеп кездестіруге
болады.
ІІ ТАРАУ. А.БАЙТҰРСЫНОВТЫҢ ... ... ... ... ... идеяның зерттелу
жайы
Қазақ халқының рухани мұрасының мәнін ашу, оны игеруде қазақгың жазушы-
педагогтарының халыкдық идея проблемасы ... ... ... ... ... ... орай XIX ... аяғы мен XX ғасырдың 20-30-жылдары өмір
сүріп, ағартушылық қызмет атқарған ... ... ... Жұмабаев,
Міржақып Дулатов, Жүсіпбек Аймауытов, Халел Досмұхамедов сынды педагог-
жазушыларының халықгық идея ... ... ... ... ... біз ... ... проблемамыздың нысаны етіп алдық.
Қазақ жазушы-педагогтарының педагогикалық ... ... ... ... мен ... беру ... қосқан үлестері бүдан
бүрын да ғалымдардың назарына ілініп, зерттеу объектісіне айналған болатын.
Атап айтқавда, бүл жөнінде ... ... ... монографиялар,
оку қүралдары, оку бағдарламалары, кітапшалар мен мақалалар жарық көрді. Ал
олардың еңбектерінің ... ... ... ... ... рет ... ... әдістемелік мұрасын зерттеуге арналған
диссертациясының бірінші ... сол ... ана ... оқытуға байланысты
мәселелерге шолу жасалып, оның ... ... ... ... ... әдістеме ілімінің әсері, әліппесі мен окулықтарының жалпы
сипаттамасы, олардың әдістемелік негіздері сөз ... ... ... ... ... ғылыми әдістемелік
еңбектерінің жазылу жайы, оның қазақ тілін оқыту ... ... ... ... ... ... ... сабақтастығы
қарастырылған.
Автор ғалым-тілшінің еңбектерінде ана тілін ұлттық тәрбие құралына
айналдыруда қазақ тілі ... ... ... ... ... ... диссертациясында Мағжан Жүмабаевтың пе-дагогикалық
көзқарастары оның әдеби-ғылыми және ... ... ... сипаттама беру негізінде ашып көрсетілген.
Сондай-ақ педагог-жазушының ғылыми-педагогикалық мұрасындағы тәрбиелеу
және оқыту мәселелеріне, оның ... ... ... ... ... ... орта мектептің оқу-тәрбие үрдісінде
шығармашылықпен ... ... ... ... тәлімдік ой-пікірлері қазақ халқының үлттық
санасын ... ... ... ... байланысты екенін, ақынның
педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... жеке басын құрметтеу, оның жан ... ... ... ... ... қалыптастыру, ол үшін елдің рухани өмірі
және тұрмыс-тіршілігімен етене таныстыру мәселелерін алға ... Және ... ... ана тілі мен ... ... сақгап қалудағы басты
шарт, ұлттық білімнің негізгі ережесі деп ... оның ... ... алуы деп ... ... атап ... "А.Байтұрсынов мұралары арқылы бастауыш сы-нып
оқушыларын адамгершілікке тәрбиелеу" ... ... ... бірінші тарауында XX ғасырдың басындағы педагогикалық ой-
пікірлердің бүгінгі зерттелу жайына тоқтала отырып, ... ... ... ... ... ғылыми-педагогикалық тұрғыда саралайды, сол кездегі қаланған білім
жүйесінің өзіндік ерекшеліктерін ашып көрсетеді. Ал ... ... ... ... ... адамгершілік мәселелері жан-жақты
сарапталып, бүгінгі мектеп оқушыларының адамгершілік ... ... ... Сол ... пән сабақтарының
мүмкіндіктерін негізге ала отырып, бастауыш ... ... ... ... үйірмелерге тарту, "Ахмет поэзиясы" атты кештер жүргізу арқылы
оқушылардың рухани ... ... ... мүмкіндіктері
қамтылады.
Сонымен, шетел классик-педагогтарының халықтық идея туралы еңбектері
және қазақ ғалым-педагогтарының қазақ жазушы-педагогтарының халықтық идеясы
туралы жалпылама ... ... ... ... ... тәрбиенің осы компоненттерінің мән-мазмүнын байытып, ауқымын
кеңейтетін халықтық тәлім-тәрбие, яғни оның ... ... ... ... ... ... Осы түрғыдан алғанда, қазақ жазушы-
педагогтарының шығар-машылықгарындағы халықгық идеяның қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... шыққан
үздік ойшыл тәлімгерлер халықтық тәлім-тәрбиеден нәр ... ... ... ... ... ... ... күрделеніп,
шырай алып, әрмен қарай дамиды."
Ал қазіргі еліміздің тәуелсіздік алып, өркениетке бет бүрған кезеңінде
халықтық ... ... ... ... тауып
отыр. Осыған орай жан-жақгы жетілген түлға-ларды тәрбиелеу іс-әрекетінде
халқымыздың рухани-мәдени мүра-ларын кеңінен пайдалану кезек күттірмейтін
мәселеге ... ... ... ... арттыруда.
Казіргі кезенде жастарға қоғамдық тәрбие берудегі ... ... ... орта ... білім беретін мектептер екені ... ... ... ... мүшесі ретінде өздеріне үлкен жауапкершілік
жүктелетінін сезініп, қоғамдық ортада өзін-өзі үстай ... мен ... ... ұстануға тәрбиелеу - мектептердегі қоғамдық тәрбиенің
басты бағыты.
Мектеп қабырғасында елінің рухани мөдениетін ... ... ... ... ... ... тән төл ... тагылым алған
оқушылар қоғамда өз орнын тауып, оның белсенді мүшесі бола ... ... ... ... ... ... ... өз шығармаларында айтып өткен еді.
Халық ортасынан шығып, оның мұң-мұқтажын, мақсат-мүддесін, ... ... ... ... ... оны ... ... қазақ жазушы-
педагогтарының әрқайсысының келешекке рағат еткен тәлімдік ойлары бар. Бұл
- олардың шығармаларындағы ... ... осы ... біз ... ... ... тоқталып,
шығармашылықтарындағы халықгық идеяның мән-мазмұнына таддау жасадық.
Зерттеу ... ... ... ... ... түйіні - ғасырлар
бойы жиналған рухани қүндылықгар негізінде "сегіз қырлы, бір сырлы" ұрпақ
тәрбиелеу. Ал ... ... ... ... мақсаты жас ұрпактарды
болашақта, қоғамның белсенді мүшелері ретінде, еліміздің ... ... үлес ... ... етіп ... ... ... Ахмет Байтұрсынов шығармашылығындағы халықтық идея - ұлттық білім
беру жүйесінің негізі
Ахмет Байтұрсыновтың өмірде аддына қойған басты мақсаты қазақ ... ... ... ... жағдайын жақсарту болатын. Педагог-ғалым ол
үшін халықты ... ... ... ... ... ... ... насихаттады. Ол "барлық саналы өмірін қазақ қоғамында ... ... ... ... ... ... ... Ол ауыл мектебінде, семинарияда бала оқытты, оқу-тәрбие жұмысын
жетідіру ... көп ... - деп ... ... ... ... ... идея туралы ой-пікірлерін "Қазақ" газетінде
жариялаған көптеген мақалаларында, "Тіл ... ... ... "Тіл ... "Оку ... ... ... "Әліппе астар", "Оқу
құрал" (хрестоматия), "Маса", "23 ... т.б. ... ... ... тікелей іске асырды.
Ахмет Байтұрсынов осы еңбектері арқылы Қазақстанда ұлттық
білім беру жүйесінің негізін ... Ол ... ... ... ... . ... жазу жүйесі бойынша білім беру;
2. . Ұлттық негіздегі бағдарламалар, оқулыктар, ... ... ... заттар;
4. . Мектеп ісін жандандыратын мүғалімдер мен тәрбиешілер.
Міне, осылардың негізінде қазақтың тілі, ауыз әдебиеті, ... ... ... ... халықтық идеяларын мектепте
оқушыларға ұлттық тәрбие беру ... ... ... ... ... ағартушылық қызметінде халық даналығы тудырған
фольклорлық мұраларды жинап, зерттеуге ... ден ... ... ... ... ... ... фольклорлық
мұра - "23 жоқтау". Онда қазақ тарихының 400 жылдық ... ... ... ... ... берілген. Оларда Бапай батыр, Қаздауысты Қазыбек
би, Кенесары, Наурыз-бай би туралы нақтылы деректер ... ... ... қызы ... ... ... бидің қазақ қауы-мына
пана, қазақтың батырлары мен хандарына ақылшысы болғаны, оның ақылы мен
бағының молдығы, көрші ... тату ... ... ... ... ... қазақ хандарының "халық иесі", "халық
қорғаушысы" екені айты-лып, "Наурызбай төре кеткен соң, ... ... ... ... ... қыз ... болып түскенде орындалатын ғұрып - беташар туралы
А.Байтұрсынов былай ... "Қыз ... ... ... бетін көрсетпейді.
Ауылға келерде алдына шымылдық ұстап, перделеп келтіреді. Үйге кіргеннен
соң да алдына ... ... ... ... ... ... ... "Беташар" айтылғаннан кейін беті ашылып,
шымылдық алынып, ғүрып бойынша көрінетін ... ... ... соң
көрінеді".
Беташардан соң орындалатын ғұрыптың бірі - неке қияр. Ға-лымның
анықтауынша, ... қияр сөз" - неке қияр ... екі ... ... ... ... мен қыздың ырзалығын сұраған уақытта айтылатын сөз, бұл
әуенмен емес, өлең ұйқасымен, ... бір ... ... ... жырларының бірі - жарапазанға да тоқталып
өтеді. "Жарапазан" рамазан деген сөзден шыққан, ... ... ... ... үйдің түсында түрып, жарапазан өлеңін айтады. Ораза
ұстаған адамдар, сауап ... деп, ... ... құрт, май,
ірімшік, бір шаршы шүберек, басқа сол сиякты нәрселер ... ... ... ... ... ел аралап, күндіз жүріп айтатын үлкен ... ... ... екеу ... ... ... Бірі жарапазан
айтқанда, екіншісі қостаушы болады", - деп, "жарапазан" сөзінің ... ... ... ... оның ... орындалу тәсіддерінен мысал
келтіреді.
А.Байтұрсыновтың қазақтың түрмыс-салт жырларының ішінде ... ... - ... ... Ол: "Бесік жыры, яғни бала тербету - баланы ұйқтату
үшін айтылатын өлең; бала тербету түр-ліше айтылады. Бірақ бүгінге ... ... ... бар", - деп оның ... ... ол ... ... байланысты орындалатын рәсімдердің
мән-маңызын салмақтай отырып, жеке тұлғаның рухани, адамгершілік қасиетін
қалыптастырудағы халықтық мұраның рөлін айқындайды.
А.Байтұрсынов мақалдардың ... да, ... да ... адам бойында әр түрлі қасиеттердің қалыптас-тыруына ... ... ... ... жиі ... "Малым - жанымның садағасы, жаным -
арымның садағасы", "Ашу - дұшпан, ақыл - дос, ... ақыл қос", ... ... барлық мұрат емес", "Денсаулық - зор байлық", "Ұяда не көрсең,
үшқанда соны аларсың", "Ашу ... ... ақыл ... ... ... ... ... мен мәтелдерді салыстыра отырып, ... ... - ... ... айтылатын белгілі-белгілі сөздер. Мәтел мақалға жақын
болады. Бірақ мақал ... ... ... ... айтылады. Мәтел
қақиқат жағын қарамай, әдетті сөз есе-бінде айтылады", - деп тұжырымдайды.
Халық даналығынан тутан "Көппен көрген ұлы той", ... ... ... ... тоқ, ... көп, ... жоқ", "Бетегеден биік, жусаннан
аласа', "Бір теңге беріп жырлатып, мың ... ... ... ғалымның қазақ халқының ұлт
ретінде қалыптасуын көксегені, осы жолда маңызды істер тындыруға ... ... ол ... жалғасқан ата-баба дәстүріне аса
мән береді. Оны ұлттық сана-сезімді ... ... ... ... біледі.
Өзінің істеген ісін ата-баба қалдырған мүралармен салыстыра отырып,
"Біздің заманымыз - ... ... ... ... ... ... ... мирасымыздың жәйі мағлүм, балаға бұл қалыпта ... ... ... оны болжауға да артық әулиелік қажет ... - ... ... ... атты өлеңдер жинағынан қазақ қоғамындағы
әлеуметтік, қоғамдық ойлар, оның азаматтық және халықтық ... ... ... ... "Қазақ калпы", "Қазақ салты", "Жұртыма",
"Туысыма", ... ... ... ... хат", ... ... "Жиған-терген" атты өлеңдерінде туған халқын сүю, оны ... ... ... ... ... ... мейірімділік,
бата- тілектің маңызы, қазақ халқының даналығы, оның тәрбиелік мәні
туралы кеңінен сөз ... ... ... ... атты ... әрбір азамат
туған халқын құлай сүйіп, оның бақыты мен болашағы жолында ... ... ... әзір болу ... ... "Оқуға шақыру" өлеңінде "Балалар,
оқуға бар, жатпа қарап, Аллалап ал кітапты қолдарыңа" деп, жас ұрпақты оқу-
білімге үндейді.Ал "Жиған-терген" өлеңінен ... ... ... тарихы мен тағдыры көз алдыңа елестейді. "Жұбату" өлеңінде көне ... ... ... ... ... ... ... арқылы
ықылым замандардан бермен қарай сахара елінің сәні болған, әр қазактың
жүрегіне ... ... ... көз ұшынан ғайып болып, жоғалып
бара жатқанын жырмен өрнектеп, ойын сауал түрінде жеткізеді.
А.Байтұрсынов "Асыл сөз" атты ... ... ... сөз өнеріне
қатысты дәстүр, әдет-ғұрыптарына жан-жақты тоқтала ... оның ... ашып ... алды - ... тіл", - дей ... сөз ... адам санасында үш
түрде негізделетініне, яғни 1) ақылға, 2) ... 3) ... ... ... Ақыл мен ... мән-маңызы және міндеті туралы
былайша пайымдайды: "Ақыл ісі - андау, яғни нәрселердің жәйін ... ... ... ... қиял ісі - ... яғни ... ... белгілі
нәрселердің тұр-патына, бейнесіне ұқсату, бейнелеу, суреттеп ойлау; көңіл
ісі - түю, талғау"; "Тілдің міндеті - ақыддың ... ... ... ... көңілдің түюін түйгенінше айтуға жарау".
Әсіресе сөз өнді, ұнамды болуы үшін сөз өнерінің мән-маз-мұнына ... ... сөз ... тіл тазалығы, тіл анықтылығы, тіл дәлдігі,
тіл көрнектілігі.
А.Байтұрсынов мұраларындағы тәрбиелік мәні бар ұлттық ... ... - ... ... - ... алғыс бергенде айтылатын сөз; батаны ақсақал
адамдар айтады. Батагөй шалдар басы бар табақгы алып келгенде, асты ... да бата ... ... бата ... жеп ... соң ... ... бата беру жолдарын баяндайды. Ол баталарды түрлеріне, айтылу
рәсімдеріне байланысты ... ... ... да ... мән ... Оның ... қазақга "Өлі
риза болмай, тірі байымайды" деген сөз текке айтылмаған. Қазақ ... төрт жүз ... ... 23 ... ... те, ... ... зор. А.Байтұрсынов "Жоқ-тауларды" жинап, жарыққа шығарғанда төмендегі
ойды басшы-лыққа алғанын айтады: "Дүниеде ... тіл ... ... ешбір тілді бір шешен кісі ойлап шығарған жоқ та, шығармайды ... ... ... ... елдің күндегі тұрмыс қазанында қайнап пісіп, дүниеге
келеді. Сонан соң ғана шешендер, "тіл ... ... ... жалға-жөнге
салып, жүйесін айырып өстіреді. Сондықтан әдебиет тіліне негіз етіп ... тіл ... ол ... ... ... енді ғана өсе ... ... алғанда, мұны естен шығармау керек. Ел аузындағы тіл
дегенімізде, нені ... етіп ... ... ... ... ... ертегілерді, өлендерді, тағы-тағы осындайларды".
А.Байтұрсыновтың халықтық идеясы өзі редакторы ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, 1913 жылы
газеттің тұңғыш саны ... ол ... ... ... байланысты
былай деп жазған еді: "Өзіміздің елімізді сақтау үшін бізге мәдениетке,
оқуға ... ... Өз ... ел болуға өзінің тілі, әдебиеті бар ел ғана
жарай алатындығын біз ұмытпауға тиіспіз. Бүл ... ... ... ... ... ... ... ұмтылдыруды көкседі, газет
арқылы әр қазақтың ең ... ... ... алуы ... ... ол үшін "Адамға тіл, құлақ қандай керек ... ... ... ... де ... ... - деп жазды.
А.Байтұрсынов қазақ тіл білімі саласында өнімді еңбек етіп, 1920 жылы
"Баяншы" деген атпен әдістемелік қүрал, 1928 жылы "Тіл ... ... ... ... ... ... ... ғалым Р.Сыздықова А.Байтұрсыновтың ... ... ... еңбектерінде халықтық идеяны қалай жүзеге асырғанын былайша жүйелеп
көрсетеді: ... ... ... ... программа қойғанға ұқсайды:
ол әуелі қазақша ... ... ... еткен, бұл үшін әліппе - "Оқу
құралды" жазған; одан соң ... ... ... мен ... анатілінде таддап, пән ретінде оқытып үйретуді.мақсат ... ... үш ... ... "Тіл ... жазған; төртінші — сауат аштыру,
тілді оқыту методикасын жасауды міндетіне алған, бүл үшін ... ...... ... ұстартып, оларды көркем сөзге баулуды
көздеген, үлкен хрестоматия (олда "Оқу құралы" деп аталған) ... ... ... ... ... 1923 жылы оның 50 ... мерейтойына орай жазған мақаласында
мынадай баға ... ... ... ... ... ... Ахаң түлеткен ана
тілі, Ахаңның салған әдебиеттегі елшілдік ұран — ... ... ... ... 1916 ... қан жылаған қазақ баласына істеген еңбегі,
өнер-білім, саясат жолындағы қажымас қайраты, біз үмытсақ та, тарих ... ... ... ... ... ... - XX ғасырдың ұлы
реформаторы" атты мақаласында "...Ахмет болса, ... ... ... ... ... Еуропалық күрес рухын ұлттық сарын, әуенмен
қабыстырды.
Қорыта келе айтарымыз, А.Байтұрсынов - өзінің ағартушылық қызметі
мен педагогикалық көзқарастары арқылы ... ... ... насихаттап,
оны нақты іске асыру жолына бар өмірін ... ... ... ... ... ... ешкіммен салыстыруға болмайтын ерекше тұлға".
ҚОРЫТЫНДЫ
Зерттеуіміздің мақсаты орындалып, соның негізінде бірқатар теориялық және
практикалық қорытындылар жасауымызға ... ... ... үшін ... ... ... мұрат тұтқан аяулы азаматтың
артында қалған мұралары қазіргі ... ... жас ... ... ... айрықша мән-маңызға ие екені сөзсіз.
Қазақ жазушы-педагогтарының ... ... ... — ана ... ата ... үлттық мәдениетін, халқының ауыз әдебиетін,
әдет-ғұрыптары мен салт-дәстүрлерін, туған өлке табиғаты мен географиясын
жүйелі оқытуға баса ... ... ... жас ұрпаққа қоғамдық тәрбие
берудің негізі екендігін дәлелдеуінде деп түсінеміз.
Ахметтің Халелдің қазақ ... үшін ... ... ... ... ... құнды психологиялық пікірлері, Мағжанның педагогикадан
тұңғыш ұлттық оқулық жазуы — мұның барлығы мектеп, мүғалім, тәрбие мен ... ... ... ... ерекше орын алатындығын, оның еш
уақытта мәні мен маңызын жой-майтын ... ... ... ... ... күрделі болғандықтан, оның барлық сала-ларын
қамтып шығуды міндет етіп қоймадық.
Келешекте мектеп ... ... ... ... ... ... ... психологиялық пікірлері, Мағжанның педагогикадан
тұңғыш ұлттық оқулық жазуы - мұның барлығы ... ... ... мен оқу
мәселелерінің қазақ халқының өмірінде ерекше орын алатындығын, оның еш
уақытта мәні мен маңызын жой-майтын ... ... ... дәлелдейді.
Зерттеу проблемамыз күрделі болғандықтан, оның барлық салаларын қамтып
шығуды міндет етіп қоймадық.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1. Қазақстан Республикасында тарихи сана ... ... ... ... 1995. ... Вендровская Р.Б. Очерки истории советской дидактики. -М: Педагогика,
1982. -185с.
3. Коменский Я.А. Великая дидактика. -М., 1939. -360с.
4. Данилов Б.П. ... ... в ... ... –М., 1960. -180с.
5. Кожахметов С. Педагогика ... ... ... ... ... Жарикбаев К.Б., Қалиев С.Қ. Қазақтың тәлім-тәрбиесі. Алматы, 1995. –
346б.
7. Ильясова А.Н. Становление и развитие педагогической ... ... ... ... Республиканский издательский
кабинет, 1997. -283с.
8. Кунантаева К.К. Развитие народного ... в ... ... 1997. ... ... Э.У. ... и развитие теории нравственного
воспитания школьников Казахстана (60гг. ХІХв. – 90гг. ХХ в.). ... ... ... І. Абай ... ... көзқарастары. Алматы.
1998. -186б.
11. Бейсенбаева А. Пәнаралық ... ... оқу ... РБК, 1995. ... ... А. Қазақстанда дидактикалық ойлардың дамуы. ... ... ... 1994. ... ... Г.К. ... идеал в теории и практике подготовки
педагогических ... ... ... ... Б.А. ... развития системы повышения квалификации
педагогических кадров в Казахстане. ... 2000. ... ... Қ. ... С. ... тарихы. Алматы 1984. -255б.
16. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ғылым мен ... ... ... ... ... ... 3 ақпан.
17. Абай Құнанбаев. Қара сөздер. Алматы. 1993. -268б.
18. Алтынсарин Ы. Таңдамалы ... ... 1995. ... ... ... ... 2004ж. Арнап жолдаған Үндеуі 2004ж.
20. Кожахметов С. ... ... на каз. ... 1939. -112с.
21. Якиманская И.С. Личностно-ориентированное обучение в современной
школе. –М., 1996. №2. -96с.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
А. Байтұрсыновтың ғылыми-әдістемелік мұралары69 бет
Ы. Алтынсарин, А. Құнанбаев, М. Дулатовтың педагогикалық көзқарастары16 бет
Қаныш Сатпаев геология ғылымының ең алғашқы педагог - мұғалімдерінің бірі7 бет
А. Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарастары32 бет
А. Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарастары жайлы30 бет
А.Байтұрсынов, М.Жұмабаев,Ж. Аймаутовтың этнопедагогика жөніндегі көзқарасы9 бет
Алаш тұлғаларының көзқарасындағы үндестік5 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар (отбасы тәрбиесі)6 бет
Көне жазба ескерткіштеріндегі гуманистік идеялардың көрініс табуы5 бет
Мәдени даму мен теориялар14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь