Мектепте тарих пәнін оқытудың әдістемелік негіздері

Жоспар:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

І. Негізгі бөлім
1.1. Қазақстан тарихын оқытуға өзгерістердің қажеттілігі ... ... ... ... ... ...4.7
1.2. Мектепте тарих пәнін оқытудың әдістемелік негіздері ... ... ... ... ... 8.13
1.3. Қазақстан тарихын оқытудың мақсаты мен міндеттері ... ... ... ... ..14.16

ІІ. Қазақстан тарихы пәнінің құрылымы мен мазмұны, ондағы маңызды өзгерістер ... 17

ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
Кіріспе
Тарих ғылым, пән ретінде аса маңызды білім саласына жатады. Өйткені ол бүкіл адам баласының басынан өткізген жағдайын, тарихи тәрбиесін баяндайды. Тарихи білім әрбір адамға қажет. Тарихи білімді адам ғана өзі өмір сүрген қоғамдағы орнына, атқаратын қызметін дұрыс анықтай алады. Сондықтан да дүние жүзіне белгілі ойшылдардың, ғұлама ғалымдардың тарихтың маңызы туралы айтылғандары жоқ. Әбу-Насыр -Әл –Фараби «Тарихты білмей -өткенді, қазіргі жағдайды, келешекте болжау қиын» -десе, А. Байтұрсынұлы «Сөздің ең ұлысы, ең сипаттасы -тарих» -деп өте жоғары бағалаған.
Қазақстан Республикасы тәуелсіздік алысымен өз елінің тарихын, Қазақстан тарихын оқытуға айрықша деп қойды. Қазақстан тарихы қазір барлық оқу орындарында, ал мектепте 5-11 сыныптарда оқытылады. Соңғы жылдары Қазақстан тарихын оқып үйренем деушілерге, әсіресе оқушылар мен мұғалімдерге нақты көмек болатын еңбектер көптеп шығарылуда.
1998 жылы Мемлекеттік білім стандартыының қабылдануына байланысты барлық мектептік пәндерден, солардың арасында тарихтан да жаңа бағдарламалардың жобалары жасалды. Қазақстан тарихы бойынша оқушыларға да, мұғалімдерге де қажетті бірқатар құралдар жарық көрді.
Қазақстан тарихын немесе оның жекелеген материалдарын мектептерде оқыту мәселесі қашан, қалай көтерілді, оған алғаш кімдер бастамашы болды? – деген сұрақтардың жауабы қарастырылады. Өйткені курс, не пән мектепте оқытылмай тұрып, оны оқыту әдістемесі туралы сөз болуы мүмкін.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Турлығұл Т.Т. Мектепте Қахзақстан тарихын оқытудың теориясы мен әдістемесі Алматы «Ғылым» 2003 ж 256 бет (18 бет)
2. Бұлда сонда (19 бет)
3. Әбдіғулова Б.Қ. Қазақстан тарихын оқытудың өзекті проблемалары (8-9 сыныптарға арналған әдістемелік құрал) Алматы, «Ғылым» 2001 ж 170 бет (56 бет)
4. Турлығұлова Т. Х сыныпта Қазақ ССР тарихын оқып үйрету Алматы 1961 ж 90 б (21 бет)
5. Акнзаров Б.З. Некоторые вопросы обучения истроий Казахстанан в школе Алматы 1997 г 57 с (34 с)
6. // Қазақ тарихы. Бағлан Әбдіғұлова Қазақстан тарихыныңоқытудың кейбір мәселелері 2005 ж № 2 (86 бет)
7. Аманжолова К. Қазақ ССр тарихын оқытуда көркем әдебиетті пайдалану Алматы, «Мектеп» 1989 ж (82 бет)
8. Бұлда сонда (83 бет)
9. Турлығұлов Т. Қазақстан тарихы мектеп курсының және оны оқыыту әдістемесі қалыптасуының негіздері (1934-1997 ж) Алматы 1998 ж (54 бет)
10. // Білім –Образование А. Айталы ҚР Парламентінің депутаты. Евразиялық идеяның астары 2000 ж № 1
11. Коротков М.Д. Студениенин М.Т. Трактикум по методике преполавания. Истроий в школе Москва 1962 г (78 с)
12. // Қазақ тарихы. Ж. Жұмақанұлы ҚР –ның жалпы білім беретін мектептерінде «Қазақстан тарихы» оқыту тұжырымдамасы 1994 ж № 2 56 бет
13. Турлығұлов Т. Қазақ ССР тарихы оқыту методикасы «Мектеп», Алматы 1979 ж 120 б (83 бет)
14. // Қазақ әдебиеті И.л. Бурнашов Халықаралық ұйымдар Қазақстанға пайдасы мен зияны. 2000 ж 14 көкек № 4.
15. // Қазақ әдебиеі Ә.Қ. Бақаев Ресей қандай ел? 2000 ж № 6
16. // Егемен Қазақстан М. Қозыбаев 1986 –желтоқсан; дақпырт және шындық 1996 ж желтоқсан
17. // Қазақ тарихы. Болат Ақназаров Қазақстан тарихын оқыту әдістемесі курсының бағдарламасы 1994 ж № 3 78-79 бет
18. Турлыұұлов Т.Т. Тарих сабағын жетілдіру жолдары Алматы 1984 ж 96 бет
        
        Жоспар:
Кіріспе.................................................................
..................................................3
І. Негізгі бөлім
1. Қазақстан ... ... ... ... ... пәнін ... ... ... тарихын оқытудың ... ... ... тарихы пәнінің құрылымы мен мазмұны, ондағы ... ... пән ... аса ... ... ... ... Өйткені
ол бүкіл адам баласының басынан өткізген ... ... ... ... ... ... ... қажет. Тарихи білімді адам ғана өзі
өмір сүрген қоғамдағы орнына, атқаратын ... ... ... ... да дүние жүзіне белгілі ойшылдардың, ғұлама ғалымдардың тарихтың
маңызы туралы ... жоқ. ... -Әл ... ... ... ... жағдайды, келешекте болжау қиын» -десе, А. Байтұрсынұлы
«Сөздің ең ұлысы, ең сипаттасы -тарих» -деп өте жоғары бағалаған.
Қазақстан ... ... ... өз ... ... ... ... айрықша деп қойды. Қазақстан тарихы қазір барлық
оқу ... ал ... 5-11 ... ... Соңғы жылдары
Қазақстан тарихын оқып үйренем деушілерге, ... ... ... ... ... болатын еңбектер көптеп шығарылуда.
1998 жылы Мемлекеттік білім ... ... ... ... ... ... арасында тарихтан да жаңа
бағдарламалардың ... ... ... ... ... оқушыларға да,
мұғалімдерге де қажетті бірқатар құралдар жарық көрді.
Қазақстан тарихын немесе оның ... ... ... ... қашан, қалай көтерілді, оған алғаш кімдер бастамашы болды? –
деген ... ... ... ... ... не пән ... ... оны оқыту әдістемесі туралы сөз болуы мүмкін.
1.1. Қазақстан тарихын оқытуға ... ... ... ... бойынша 1980 жылдың ортасына дейін жүргізген
жұмысшымызда біз маркстік философияны, оның ... ... ... ... ... ... ... дүниені таонып, білудің негізгі
заңдылықтарын, әдістерін, түрлерін ... ... ... ... ... ... ... ортақ әдісі – диалектикалық материализм. Ал,
қоғамдық ... ... ... ... материалистік диалектиканың
заңдары, категориялары ... ... ... және ... ... ... методологиялық негізі болып саналды, демек
тарихты оқыту әдістемесінің де ... ... ... сөз. ... ... ... ... үрдісін қазіргі ғылыми білім
салаларының кез келген объектілерімен салыстырсақ оның диалектикалылығының
ешқайсысынан кем емес ... ... ... да біз өз ... ... ... ... мазмұн, форма,
құбылыс, абстрактылық, нақтылық) кеңінен пайдаландық.
Бірақ та Кеңес елінде 80 ... ... ... ... ... идеология диалектикалық және тарихи ... ... мен ... ... ... ... жол бермеді.
Осының салдарынан басқа қоғамдық ғылымдар сияқты педагогика ғылымы да ... ... ... ... әрекеті әсіресе траих ... ... ... ... ... байқалады.
60-70 жылдардағы жалпы білім беретін орта ... ... ... ... ... курсын оқытудағы міндет – оқушыларға
қоғам дамуының заңдылығын ғылыми ... ... ... ... ... коммунизм жеңеді деген сенімді » қалыптастыру ... ... 90 ... ... ... ... шектеусіз үстемдік
етіп келген Европацентрлік пен ... ... ... тарихты
оқытуды қаншалықты қателіктер мен олқылықтар болғанын байқау емес. Осындай
саясаттың салдарынан мектепте тарихты ... ... мен ... ... ... өзі ... ... бірнеше ұрпағында «тарихи
зерделіліктің» қалыптасуы орнына мәңгүрттіктің етек алуына ... ... ... жеке адамға, тұтас ұрпаққа байланысты, әрбір адамның,
ұрпақтың тарихты ... ... ... ... өлкесін, халқын, нәсілін,
жалпы адамзаттың тегін, оның ... түп ... ... ... танып білуге ұмтылып, сана –сезімінің оянуы. Бұл ... ... ... ... көтерілу белгісі. Ал оған қарама ... ... ... ... жалпы қоғамның рухани, тарихи
маңызынан қашықтатуға, күнделілік коньюктуралық мақсаттарға объсалюттік мән
беруге, өзгермелі күнделікті ... ... ... оны алдыңғы қатарға қоюға
жетелейді. Мұндай жағдай қазақ жастарының ... ... ... ... айқын байқалды. Сондықтан да қазақ халқының қазіргі кездегі өзінің
өмір кешкен ... ... ... ... ... ... жай емес. Себебі
біздерді көп жылдар бойы «мәңгүрттікте» ұстап келді. Отаршылдық саясат,
өктемдік тәртіп, ... ... ... ... ес жиып, етек жабуына
мүмкіндік бермеді. 1.
Тарих пәнін оқытуда ондаған жылдар бойы орын алып ... ... ... мен ... ... ... таптық мүддесіне сай келмейтін факітлерді жасыру, жасыруға
болмайтындарын барынша бұрмалау, ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтін мектептер үшін ... ... бір ... ... ... ... ... барынша идеологияландыру, әр
ұлттың өз тарихын оқытуға жол ... ... пен ... ... ... т.б. ... пәнін оқытуға қойылған міндеттерді
орындауға үлкен кесел келтірді. Осындай ... ... ... ... орта ... беру ... мықтап орын алды.
Қоғамдағы бүкіл ғылым, білім беру жүйесі немесе оның белгілі бір
саласы ... ... беру ... ... одан ... жолын білім
философиясы тұрғысынан қарастырған дұрыс. Бұл ...... ... ... адамның орны мен қызметі, осыған сәйкес оған ... ... мен ... ... мен ... оның ұйымдастыру
ұстанымдарын зерттеумен айналысады. Демек, білім ... ... ... ... беру ... нақты жағдайын, қызметін зерттеп талдайды, орын
алған дағдарыстың себептерін анықтап, одан шығудың жолын көрсетіп ... ... ... ... ... ... ... өзі ғылым саласында
көп жылға дейін қарастырылмады, бұл ұғым авторлардың ... олар ... ... дамытуға көңіл бөлінбеді, шынын айтқанда
жол берілмеді.
Кеңес елінде 80 жылдардың ІІ жартысынан басталған ... ... ... ... ... ізгілендіру дамытушылық үрдістері
және де дүние жүзілік халық ағарту саласында болып жатқан жаңалықтар КСРО
мен ... ... оқу ... ... ... ... ... Ал, 1990 жылдардан Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін
реформалау басталды. Мұның өзі орта білім беру саласында түбірлі ... жол ... ... ... ... ... білімнің, жеке пәндердің білім
мазмұны ұлттық болуы керек деген ұстанымы жиі айтылып жүр. ... ... ... ... көп ... ... та олар формасы жағынан ғана ұлттық, ал
білім мазмұны жағынан ұлттық емес еді. Бұл ... ... ... педагог
–ғалымы В.Д. Шадриковтың мына пікірі орынды айтылған. ... ... ғана оның ... ... ... тамшысының өзі оқушыға аса
құнды, өмірлік қажет болып ... ... да ол оны ... ... барынша ұмтылады.... Не пайда, бізде халықтық мектеп «өркениет
ұстанымы» тұрғысынан қайтақаралып, ... ... ... жұрдай болды,
оның халық, рух деген аты да ... ... біз ... ... ... да ... ... ештеме қалдырмадық» (3)
90 –жылдардың басынан, яғни Қазақстан тарихының дербес пән ... бері ... оның ... мазмұнын анықтауға, яғни нені оқыту
керек? –деген сұрақты шешуге мүлде басқа ... ... ...... ... ... ... пен
Ресейцентрліктен құтқару ... ... ... ... ... оны ... ... отаршылдық ... ... ... ... еңбектерінде тарихтың
бұрмаланғаны ... ... ... ... барғандардың бәрі
«жаулаушылар», ал Батыстан шығысқа қарай аяқ ... ... ... ... ... көрсетіледі. Осы жерде
дүние жүзіне ... екі ... ... ... кету ... ... Дж. Нерудің «Үндістанды тану» атты ... ... ... ... көзқарасымен жазылған еді – ... ... ... үш рет ... леп ... қойып:
«Менің халқымның да тарихы солай ... еді» - ... ... ... 16 ... 1997 ж. «Тарих, тағдыры,
тұлға». Мұндай пікірлерді, яғни, ... ... оның ... ... көп ... ... да, қазір де біраз
ғалымдар ... ... бір ... ұстаным – Қазақстан тарихының білім
мазмұнының ... ... оқып ... ... сол ... басқа
ұлттардың, сосын бүкіл ... ң ... ... ... ... ... ... мектептеріндегі тарих пәні
оқушының осы үш: ... ... және ... ... ... ұлттық мектептің білім мазмұнында төмендегі
факторлар ... ... даму ... және ... ... ...
қатынасы, ол халыққа ... ... ... ... мәдени дамуы, ... ... ... ... ... – сенімі, салт – дәстүрі жазудың ... ... , ... ... ... биі, ... ... дүниежүзілік мәдениетті қамтитын ... ... ... пен ... ... пен ... ... денсаулық сақтау тәжірибесі, үй ... үй ... ... ... ... ... ... және
олармен тікелей бабйланысты ғылыми - техникалық ... ... ... пен ... /5/.
Ұлттық меткептің білім мазмұнында болуға тиіс жоғарыда аталған
факторлар түгелге жуық ... ... ... кездеседі. Ал
дүние жүзі тарихы мен жағрафиясы, жаратылыстану ғылымдары нқтры ... ... оқу ... ... ... баяндалады.
Біздің 90-жылдардың басынан бастап жүргізген ... ... ... ... ... тарихын мектепті оқыту
тұжырымдамасына осы ... ... ... ... ... ол ... біртіндеп және бірте-бірте
көбірек ендіріліп келеді.
Қазақстан ... білі ... оның ... мен ... осмы ... мен бағардамаларды жасауды дүниежүзілік
халық ағарту саласында ... ... ... ... ... ... ... мектеп реформасынан
туындайтын және де мектептік реформасынан ... және ... ... ... ... ... ғылыми – тарихи және
педагогикалық ұсынымдар мен талаптарды да басшылыққа алып отыр.
1.2. ... ... ... оқытудың әдістемелік негіздері
Тарих маңызды қоғамдық – ... ... ... оны білім беретін оқу орындарында қазіргі талаптарға сай
оқыту үшін, алдымен оқытудағы ... ... ... ... ... 90 – жылдарға дейін еліміз ... ... ... ... оқыту әдістемесінде өрескел қателіктерге
жол ... ... ... ... ... ... ... әдіснамалық мәселелерін шешу кешіктіруге болмайтын ... ... Ал ... пәндерді оқытудың әдіснам ... шешу елде ... ... ... ... идеология дегеніміз – адамдардың өмірге ... ... ... ... ... ... адамгершілік
эстетикалық, пәлсапалық көзқарастары мен идеяларының ... ... ... ... пе, ... ... қандай
идеология керек, онда қазақ ... ... ... ... ... деген мәселелер ... ... өз ... ... болып келеді. Білгіңлі ... ... ң ... ... ... ... ... талғағы маңдайларына жазған Отаны Қазақстан болса қазақ ... сол ... ... ... ... ... болатын тірек
ұлт. ... ... ... ... Қазақстандағы
жарастықты өміпрге ұйытқы болуы және қазақ тілі мен ... ... ... ... үшін ... ... бірден – бір тарихи қажеттілік және ... ... шын ... ... – бір ... Мұны ... өмірлдік қажеттілік ретінде ... ... ... ... ... 2000 ... 6 ... тарихты оқытуда мұғалімдерге нақты көмек, ... ... ... жеткіліксіз. Бұл маңызды проблеманы
тек тарихшы ғалым, ... ... ... ... ... Оны ... ... беруге, оқу орындарында қоғамдық -
гуманитарлық ... ... ... ... алық ... ... мамандармен қатар, ... ... да, ... ... ... ... ... дұрыс деп есептейміз.
Мектепте тарих пәнін әдіснамалық ... ... ... ... өткір қойылып отыр ол мына екі ... ... 90 – ... ... мектепте тарихты оқытуды өрескел
қателіктер мен кемшіліктер орын ... ... ... пен ... ... ... ... Қазақстан тарихында бұрмаланған бірде – бір ... ... Оның ... тарихты жаңаша ... ... ... ... жоқ. Бұған ресей
басылымдарына, Қазақстанда ... ... ... ... ... ... үнемі шығып жататын мақалалар дәлел.
Олардың арасында қазақ ... ... ... азаматтарына
орынсыз тіл тигізетін быллай қойғанда, ұлттың намысына ... ... ... ... тамаша ұлттың салт – дәстүрі мен әдет ... ... ... жиі кездеседі. Оларға ... ... қожа «әй» ... әже ... ... жылдарға дейінгі жалпы білім беретін мектептерге қажет
оқушылардың көбін шет ... ... ... шет тілі
оқулықтарын ... мен ... да ... алып ... ... ... ... мекеме басшылары негізінде: « Мұндай
оқулықтар бізде жоқ, ... ... - ... ... біраз шетелдік
«оқу құралдары – «»Азаматтану», «Құқық ... ... ... ... орыс ... аударып, ондаған мың ... ... ... ... ... белгілі.
Дамыған елдердің бізде жоқ ... ... ... ... ... ... Егер де ... өз ... ... ... ... ... ... осында жасалған мемлекеттік білім ... ... ... менталитеттік үнемі
ескеріпотырса.
Қазір Батыс Қазақстанның ... ... ... ... ... ... Олардың еш ... ... ... шоғырландыруға, қазқ тіліне басымдық беруге іш
тартпайтынын ... ... ... ... ... ықпалынан
шығарып аламау үшін, бұрыннан қалыптасып қойған орыстандыру ... ... ... ... күнделікеті өмірден, баспас
өз беттерімен, ... ... ... келтіруге болады
/7/.
Екіншіден, біз жастармызды, алдымен мектеп оқушыларын шетелдер
тарихына ... ... ... ... экспанциядан қорғауымыз
керек. Мектеп оқушыларын тарихты түрліше ... ... ... ... ... ... қазақ халқын шетелдік
руханит экспанциядан ... ... ... күш, ... ... онда оқып жатқан
жастарымыз. Бұл ... ... ... ... ... ... пәнін әдіснам алық тұрғыда дұрыс оқытуды
осы ғылымның ... ... ... ... ашып, көрсетіп, жан- ... ... ... қажет
етеді.
Соңғы уақытта ұлттық тарих туралыв ... ... ... ... ... ... ... «Қазақстан
тарихы: зерттеулер, құжаттар», «Қазақстан тарихы: ... ... ... атты ... кітаптар, алты томдық Қазақстан
ұлттық энциклопедиясының, бес томдық ... ... ... , ... ... ... атты ... жарық көрді. Мұның
сыртында ... ... ... жер ... ... ... ... көтерілістер сынды тыйым салынып
келген тақырыптарда тарихи ... ... ... ... ... ... ... кейбір әдіснамалық
мәселелерді қай тұрғыда ... ... ... алы: ... алғашқы ... ... ... ... ... 5 – ... толығырақ баяндалады. 7 –
сыныпта ... ... ... ... ... мәс ... ... қайта пыс ... ... ... да, саяси да ... бар ... ... ... халқының негізін құрған ... ... ... ... халқының құрамындағы ... ... т.б. ... ... 2-3 мың жыл ... ... белгілі екендігіне,
олдардың мемлекеті көп әскері, ... ... ... ... ... ... ... да күрделі мәселе. Бұл үрдіс
мың ... ... ... Оның себептері оқулықтағы материал
негізінде ... ... ... - Х V ... ... - ... мемлекеттілігінің ... ... ... ... ... Үйсін, қаңлы мемлекеттерінен
б.з. VI-Xік қағанатынан, одан кейінгі жеке ... ... ... ортасынан бастап құрылған ... ... ... ... ... ... көшпелі халықтарды, солардың
арасында қазақтарды да, «тарихы жоқ» ... деп ... ... тақырыпты ғылыми ... ... 90 – ... ... болмады, оны тарихи шындық ... ... ... ... ... ... ... Л.П. Окладниковтың, Дж
Нерудің , Л.Н.Гумилевтің, Ә. Марғұланның, М. Аджидің, М. Қозыбаевтың, ... ... С. ... т.б. ... ... ... т ... бар азиялық көшпелі тұрмыс ... ... ... ... ол ... ...... құрамдас бөлігі. Орталық ... қақ ... Ұлы ... ұлан – ... ... ... біздерді ң
ата тегіміз – ғұндардың, ... ...... бірі ... ... бірі ... өтіп ... Бұл
жерлерде дала мен ... ... ... ... ... бейнелейтін ерекше өркениет олардың ұрпақтары ... бес ... ... өмір ... Ұлы ... ... жері арқылы өткен үш ... да ... ... қарым – қатынасын ұлғайтып, олардың ... ... ... өз ... ... дамыған шаруашылығы, кәсіби,
қолөнері, мәдениет болды. Ауа райы мен ...... ... Қазақстанда мал шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... – отырықшылық
түрлері болды. (9)
Қазақстанның ерте ... ... мен ... ... ... ... еуропацентрлік пиғылдың
салдарынан жоғарыдағыдай фактілердің ... ... ... ... оқушыларға Отан тарихының осы ... ... ... ... ... ашып ... ... территориясының бүтіндігі мен шекара мәселесі ... ... ... ... ... XVI ... ... қарай Қазақ
хандығында бір миллиондай халық ... Ал тағы бір ... ... ... негізінен осы күнгі ... ... ... ... баға беру - ... ... бірі Қазақ хандары: Жәнібек пен Керей , Есім, Хақназар,
Тәуке хан, ... ... ... ... ... ... ... тарихында олардың әрқайсысының атқарған
көрнекті қызметі, ... ... орын ... ... ... ... күрес. Тарихқа ... ... ... болғнаы негізінен бейбітшілік саясатын
ұстанған. XV ... ... ... бір – екі ... ... ... ... өз еркімен қосылған, қосылуға ... ... ... ... ... ... нығайту
мақсатында ... ... ... ... қоластында болуы. Белгілі
ғалымдар бұл ... ... , ... алу, ... – деп дұрыс
баға беріп жүр.
ХХ ғасыр басында Қазақстан ... көп ... бірі ... ... аяқталып «қара шекпенділер» экспанциясы дәуірлеп
жүріп ... ... ... ... ... алған жері 40
млн. Десятинадан асада , ол ... ... ... бір ... ... өкіметі тұсында қазақ жерінің талауға түскені туралы Т.
Шопанов та ... ... ... ... болған көтерілістер мен ұлт – ... ... ... ... ... ... 300-ден
астам көтерілістер, қозғалыстар болған. Оқушыларды ... ... осы ... ... ... ұғымдардың
анықтамасын білгені дұрыс.
1916 ... ұлт – ... ... ... көп ... оның ... тұстары әлі де баршылық.
ХХ ... ... ... ... қызметіне лайықты
баға ... ... ... Алаш партиясын құрып, оның
бағдарламасын ... Ә. ... А. ... ... ұстанған бағытының дұрыстығын қазіргі өмір көрсетіп
отыр. Олар ... ...... заманда дұрыс жолды таңдай
білді, олардың ... ... ... ... тәуелсіз
Қазақстан Конституциясының бірқатар ... ... ... елі халыққа не ...... ... ... ... құрған Коммунистік ... ... ... ... ... ... ... мемлекетті басқарудың жетілдірілген түрін тапты, ... ... ... жолдарын ашты, дүние жүзіне қауіп
төндірген фашизмді ... ... аса ... ... ... күші мен ... - ... күшті
шоғырландырудың стратегиясы мен тактикасын ... ... ... ... ... мемлекетінің тарихын, оның
тұтастығы Қазақстан тарихын оқытқанда ақты ақ, ... қара ... ... ... объективті, тарихи шындық тұрғысынан баға
беру керек.
Мектептік ... ... бірі – ... ... соның ішінде
Қазақстанның 1970 – 1980 жылдардағы ... даму ... Егер ... ... ... мен ... ... жүгінсек осы
кезеңде негізгі ... ... 3,1 есе ... оның ... және ... химиясында 6,5 есе машина жасауда 4 есе ... ... 3,8 есе ... Өнеркәсіп өндірісінің көлемі жағынан
Қазақстан КСРО-да үшінші орын ... ... ... ... ... ... жағдайын жақсартты. Мәселен, 1971-1989
жылдары өнеркәсіп жұмысшыларының ... екі ... жуық ал ... жалақысы екі еседен ... ... ... ... 13 миллиондай адам пәтер алды, үй салды немесе ... ... ... ... ... жетістіктердің себебі –
жаңарған әлемдік ... ... де ... ... пайдаланып, еңбек өнімділігін арттырудан да ... ... әккі ... ... ... еді (10).
Кеңес Одағының соңғы жиырма жылында ұлт мәселесі бұрынғыдан да
шиеленісе ... ... елді ... ... ... ... ... ұлт аймақтарының ... ... ... ашық ... Ұлт ... ... ... өз елінде ұлттық азшылыққа айналды, ана тілі отан ... ... ұлы ... ... ... ... белең алды.
Жеріміз экологиялық апатқа ұшырады. Экономикадағы қолдан жасалған шарықтау
мен саяси –рухани өмірдегі тоқырау қайшылықтары, Қазақстандағы 1986 ... ... ... ... ... ... себеп болды (11)
1990 жылдардың басынан бергі Қазақстан тарихы мұғалімдерге жақсы таныс.
Жаңалықтарда, өзгерістер де, қиындықтар да ... ... ... баға ... ... ... ертерек болар, бұл мәселені қалай
шешуді мұғалімнің өз еркіне ... ... ... ... ... Әдіснамалық проблемалардың арасында
бұл тақырып ерекше орын ... ... ... оқушыысы тарихтың кейінгі
кезеңдерін, өзі өмір сүріп отырған ... ... ... ... ... ... ... бұл ғасырда Қазақстан үш ғасырға жуық
отарлық қамтыпкеліп отырған ... ... туын ... ... айналды. Осы жүз жылда елдің ... ... ... ... үлкен өзгерістер болды. Тарихты кезеңдерге бөлуде
саяси биліктегі, меншік саласындағы өзгерістер негізге ... ... ... ала ... ... М. ... ХХ ғасырдың тарихын
төмендегідей кезеңдерге бөледі.
І ... ... ... ... дамуы, отарлау саясатының
адам әрі өрістеуі, реформаторлық қозғалыстың туындау кезеңі (1990-1916жж)
ІІ кезең. 1916 жылы ұлт –азаттық майданы
ІІІ ... ... ... ... –азаматтық қарама
–қарсылық кезеңі (1917 ж ақпан 1920ж)
IV кезең. Кооперативтік ... ... ... ... Тоталитарлық – казармалық социализм кезеңі (1928 ж қазан -1985
ж)
VI кезең. Желтоқсан көтерілісі. Халық рухының жаңғыруы
VII кезең. ... ... (1991 ... ... ... Қазақтан тарихы тұңғыш рет кезеңдерге бөлініп отыр. ... ... «бұл ... ... болмайды». Дегенмен
Қазақстан тарихы сабақтарында бұл қорытындылы басшылыққа алуға ... ... М. ... 9-сыныпқа арналған «Қазақсстан тарихы» жаңа
буын оқулығы (1914 -2000 жж) ... бірі ... де есте ... тарихының әдіснамалық мәселелері осы бөлімде тоқтатылып өткен
15-тей мәселемен бітпейді және де біразына қысқаша шолу ... ... ... ол ... ... шеше алмасы да анық. Біздің
мақсатымыз –пәнді оқытуда жиі кездесетін бірқатар проблемаларға ұстаздардың
назарын ... ... ашып ... ... ... ... ... тарихын оқытудың мақсаты мен міндеттері.
Жалпы білім беретін мектепте Қазақстан тарихын оқыту ерекше ... кез ... ... ... өз ... ... ... мекендеп отырған халықтардың, оның өзінде де алдымен сол елге
аты берілген халықтың ... ... ... Өз ... ... ... сүйе білмеген адам, басқа халықты, оның мәдениетін
сыйлай да, ... де ... ... ... ұмтылмайды. Ал осы
Республиканың азаматтарына Қазақстан тарихын жаппай ... ... ... оқу орны ... ... ... ... Қазақстан тарихының білімдік,
тәрбиелік міндетін мектепте оқылатын басқа пәндердің бірден –біреуі атқара
алмайды.
Қазақстан тарихын оқытудың мақсаты – ... оның ... ... ... осы күнге дейін мекендеп келген адамзаттың ... ... ... ... ... құндылықты, мәдениетті яғни олар жинаған
тарихи тәжірибенің негізін оқытып үйрету.
Тарих пәнінің ... ... ... ... ... « ... ... және жалпы адамзаттық құндылықтарға, ... ... ... ... жеке ... ... дамытуға,
шығармашылық, рухани және дене мүмкіндіктерін дамытуға, адамгершілік пен
салауатты өмір салтының берік ... ... ... ... өз ... – Қазақстан Республикасына ... ... ... ... дәстүрлерін қастерлеуге,
республиканың қоғамдық - саяси экономикалық және ... ... ... әлемдік және отандық мәдениетінің жетістіктеріне баулуға, ... мен ... ... да ... тарихын, әдет –ғұрып пен
дәстүрлерін зерделеуге, мемлекеттік, орыс, шетел тілдерін ... ... - ... ... ... күш ... кезеңде мектепте тарихты оқытудың басты міндеті – жастарды адам
баласының өткен шындық тарихымен ... ... ... басты
–басты жетістіктерімен сусындату, өткен тарихты сын көзімен талдай отырып,
келешекті ... ... ... отырып, олардан дұрыс
қорытынды ... ... ... ... өздігінше жұмыс істеп, өз
білімін үнемі толықтырып отыратын, алған білімін күнделікті өмірде ... ... ... ... үнемі назарда болуы тиіс.
Жоғарыда аталған, халыққа білім беру ... ... ... жалпы
міндеттерден Қазақстан тарихын оқытуда үнемі ескеріп отыруды қажет ететін
төмендегі нақты міндеттер шығады. Олар:
- Саяси ... ... ... мен ... ... ... –ақ көрнекті тарихи қайраткерлердің ... ... ... орын ... ал оның есесіне шаруашылыққа
қатысты ... ... ... қанды төңкерістерге
т.б. орынды азайту.
- Тарих ғылымының соңғы жаңалықтарын үнемі ... ... ... ... ... белгілі ғылыми
мәселеелер бойынша балама көзқарастардың болатындығын және ... ... ... ... ... нақты дәлелдермен көрсету;
- Қазақстан тарихын туған өлкенің, ... ... ... ... тарихымен, республикалық түрлі салаларда тығыз
байланыс жасап отырған мемлекеттер тарихымен, ... –ақ ... ... ... ... ... ... отыру;
- Мәдениет пен өнер тарихына көбірек орын беру, қазақ халқының төл
мәдениетінің дамып өркендеуін, Республиканы мекендеген басқа ... ... ... ... ... ... олардың бір –бірін толықтырып жетілдіруге
тигізген ықпалын көрсетуге баса ... ... ... ... тұсында Қазақстанда қолы жеткен табыстарды, сондай-
ақ кездескен қиындықтарды, кеткен ... ... ... ... кездескен ауыр қасіретпен нәубеттерді,
олардың себеп-салдарын тарихи шындық тұрғысынан ашып көрсету, ХХ
ғасырдың 20-30 ... ... ... оның ... ... ... жүргізген иедялық күресін
толығырақ баяндау;
- Қазақстан тарихын басқа пәндермен, курстармен әсіресе тарихтың
басқа ... ... –ақ ана ... ... әдебиете,
жағрафия, құқық негіздері, ... ... ... ... ... ... сол салаларының ... ... ... ... оның ... үшін атқарған пайдалы қызметін,
сондай-ақ оның қарама-қарсы әрекетін тарихи шындық тұрғысынан
көрсету т.б.; мұнан ... да, ... бір ... ... ... жүктеледі, олар арнаулы тарауда баяндалады.
Қазақстан тарихын оқытуға ... ... ... ... ... міндеттер бұл бағдарламаның мүлде жаңа, өзгеше екені, оны төмендегідей
сипатты ... ... ... ... ... ... ... курсы негізгі мектептің 5-9 сыныптарында
оқытылады, оған 221 ... ... ... Ол ... ... ... ... заманнан бастап, бүгінгі күнге дейін қамтиды, демек ... ... ... ... ... ... 5-6 ... ежелгі қазақстан тарихы оқытылады. Ол
төмендегіше бөлінеді: 5 ... ... ... ... ... ... ... мен ертедегі мемлекеттер құрылғанға ... ... 6 ... ... ... мен ... ... бастап,
б.з. V ғасырына дейінгі аралық ... Бұл екі ... ... ... 34 сағаттан уақыт бөлінеді. 7 сыныпта орта ғасырлардағы қазақстан
тарихы (б.з.V-XVIII ғғ), 8 ... жаңа ... ... ... ... 1914 жылына дейін), 9 сыныпта қазіргі заманғы қазақстан тарихы (ХХ
ғасыр 1914-2000 ж) оқытылады. Соңғы ... да бұл ... ... 51
сағаттан уақыт бөлінеді.
Жалпы білім беретін мектепте Қазақстан тарихын оқытудың ... ... ... беру ... ... ... беру жүйесіне
талаптарды орындау.
Мектепте тарихты оқытудың басты міндеті- жастарды ... ... ... ... ... ... –басты жетістіктерімен
сусындату, өткен тарихты сын көзімен талдай отырып, ... ... ... ... ... ... олардан дұрыс
қорытынды жасай алатын, тарихи деректермен өздігінше жұмыс ... ... ... ... отыратын азамат тәрбиелеу. (12)
ІІ. Қазақстан траихы пәнінің құрылымы мен мазмұны, ... ... ... ... мектептерде Қазақстан тарихы өзінше курс ... КСРО ... ... ... (1958 -1959 жж) ... осы
уақытқа (2000-2001 жж) дейін оның құрылымы 3 рет үлкен өзгеріске ұшырады.
Оның алғашқы құрылыымы 1958-1959 оқу ... ... 1990 ... ... ... ... бағдарламасы, оқулықтары бар
мектептік курс деп атаалғанымен, оның оқу материалы мектептің 4 (5), 7(8) ... (11) ... ... бес ... 50-60 ... ғана ... 4(5) ... «КСРО тарихынан эпизоттық әңгімелер» курсы
құрамында «Қазақ КСР тарихының эпизоттық әңгімелері» 8-10 ... ... Ал, 7(8) -10 (11) яғни төрт ... КСРО тарихының жүйелі курсы
құрамында Қазақ КСР тарихы 47-48 сағат, (7 сыныпта 12, 8 ... 9, ... 14 ... 10 ... 12 ... ... оқытылады.
Қазақстан тарихы құрылымының екінші үлкен өзгерісі 1991 -1992 оқу
жылында жасалады. Бұл ... өте ... ... 10 ... ғана ... ... оқу пәні деп оқу жоспарына енген Қазақстан тарихының келешегі ... ... ... ... ... ... оқу бағдарламалары, жаңа
оқулықтар мен бір қатар шағын әдістемелік құралдар жарыққа шықты. 1990-1999
ылдар аралығында ... ... ... білім беретін мемлекеттердің 5-
11 сыныптарына арналған тек қазақ тілінде ғана ... ... ... де ... әрқайсысының 3-5 реттен басылғанын айтсақ та жеткілікті.
Аталған ... ... ... ... енді ғана ... жеке ... айналған Қазақстан тарихын оқытуды
жақсартуға көп ... ... ... ... ... ... ... әрі нақты көмек болды. Екінші жағынан, осы жылдар
жарық көрген тұжырымдамалар, бағдарламалар, оқулықтар әдістемелік ... ... ... ... ... ... Қазақстан тарихының жаңа
бағдарламаларын, жаңа буын оқулықтарын, оқу ... ... ... ... ... бәрі ... «Қазақстан тарихын оқыту ... ... одан әрі ... ... ... пайдалы әсер етті.
Қорытынды
Қорытындылай келгенімізде мектепте Қазақстан тарихын оқытудың ғылыми
әдістемелік негіздері ... ... ... ... ... анық. Бұл
жұмысты жазу барысында Кеңес елі ... ... ... ... ... ... ... салыстыруға болмайтындығыын атап көрсетуге
болады. Тарих пәнін оқытуды ондаған жылдар бойы орын алып ... ... ... мен ... ... ... таптық мүддесіне сай келмейтін фактілерді жасыру, жасыруға
болмайтындарын барынша ... ... ... ... ... ... үшін
тарих пәнінен бір ғана бағдарлама, оқулық ... ... ... ... әр ұлттың өз тарихын оқытуға жол бермеу секілді келеңсіз
оқиғалар болып жатты.
Қазақстан Республикасы тәуелсіздік ... өз ... ... тарихын оқытуға айрықша ден қойды. Қазақстан тарихы қазір барлық
оқы орындарында, ал ... 5-11 ... ... ... ... тарихы жайлы көптеген еңбектер шығарылды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Турлығұл Т.Т. Мектепте Қахзақстан тарихын оқытудың теориясы мен
әдістемесі ... ... 2003 ж 256 бет (18 ... Бұлда сонда (19 бет)
3. Әбдіғулова Б.Қ. Қазақстан тарихын оқытудың өзекті ... ... ... ... ... Алматы, «Ғылым» 2001 ж 170
бет (56 бет)
4. Турлығұлова Т. Х сыныпта ... ССР ... оқып ... ... ... 90 б (21 бет)
5. Акнзаров Б.З. Некоторые вопросы ... ... ... ... ... 1997 г 57 с (34 ... // ... тарихы. Бағлан Әбдіғұлова Қазақстан тарихыныңоқытудың
кейбір мәселелері 2005 ж № 2 (86 бет)
7. ... К. ... ССр ... ... көркем әдебиетті пайдалану
Алматы, «Мектеп» 1989 ж (82 бет)
8. Бұлда ... (83 ... ... Т. ... ... ... курсының және оны оқыыту
әдістемесі ... ... ... ж) ... 1998 ж (54
бет)
10. // Білім –Образование А. ... ҚР ... ... ... ... 2000 ж № ... Коротков М.Д. Студениенин М.Т. Трактикум по методике преполавания.
Истроий в школе ... 1962 г (78 ... // ... ... Ж. ... ҚР ... жалпы білім беретін
мектептерінде «Қазақстан тарихы» оқыту тұжырымдамасы 1994 ж № 2 56
бет
13. ... Т. ... ССР ... ... ... ... ... ж 120 б (83 бет)
14. // Қазақ әдебиеті И.л. Бурнашов Халықаралық ұйымдар ... мен ... 2000 ж 14 ...... // ... әдебиеі Ә.Қ. Бақаев Ресей қандай ел? 2000 ж № 6
16. // Егемен Қазақстан М. ... 1986 ... ... ... 1996 ж ... // Қазақ тарихы. Болат Ақназаров Қазақстан тарихын ... ... ... 1994 ж № 3 78-79 ... Турлыұұлов Т.Т. Тарих сабағын жетілдіру жолдары Алматы 1984 ж 96
бет
Жұмыстың мақсаты:
Курстық жұмыста ... ... ... бергі ғалым
–педагогтардың жаңа ғылыми әдістемелік негіздерін кең түрде ... ... ... ... ... Қазақстан тарихын немесе оның жекелеген
материалдарын ... ... ... ... ... көтерілді, оған алғаш
кімдер бастамашы болды? – деген сұрақтардың жауабы қарастырылады.
Жұмыстың міндеттері:
- тарих сабағаны оқу барысында заман талабына сай өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... негідерін атап
көрсету;
- жаңа әдістемелік жоспардың мақсаты мен ... ... ... талабына орай Қазақстан тарихын оқытудың ғылыми -әдістемелік
негіздерін және жаңа әдіс тәсілдері қолдану, оқушыларға жаңа ... ... ... ... ... өзектілігі болып табылады.
Жұмыстың тарихнамасы:
Бұл курстық жұмысты жазу барысында оқулықтар мен әдебиеттер және газет
журналдарды ... ... ... Атап ... Т. Тұрлығұловтың
«Мектепте Қазақстан тарихын оқытудың теориясы мен әдістемесі», Әбдіғұлова
Б.Қ. «Қазақстан ... ... ... ... және т.б.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш мектепте математика пәнінде ақпараттық технологияларды пайдалану22 бет
Шетел тілін оқытудың бастапқы сатысында лексиканы меңгертудің жолдары14 бет
Қазақ әдебиеті сабақтарындағы қолданылатын әдіс-тәсілдерінің жалпы сипаты мен ерекшеліктері29 бет
Қазақстан тарихының орта мектепте пән ретінде оқытылуы: теориялық және методикалық негіздер (1958ж. - қазіргі кезеңге дейін)87 бет
Қазақстан, Ұлыбритания және Канада елдерінде жалпы білім беретін мектепте жаратылыстану пәнін оқыту ерекшеліктері (салыстырмалы сипатта)71 бет
Құқық пәнін оқытудың бағдарламасы әдіс-тәсілдері және жетілдіру жолдары.55 бет
Кеңес елі мектептеріндегі тарих пәнінің оқытылуы және ондағы ұлт республикалары тарихының орны28 бет
"Білім беру жүйесіндегі ақпараттық технологиялар"91 бет
"Физика пәнін оқыту әдістемелерінің негізі"63 бет
Borland Delphi ортасында электронды оқулық жасау45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь