Оқушыларға адамгершілік тәрбие берудің теориялық мәселелері

КІРІСПЕ 2

1.1.Оқушыларға адамгершілік тәрбие берудің теориялық мәселелері. 4
1.2. Бастауыш сынып оқушыларын оқыту процесінде адамгершілікке тәрбиелеу жолдары. 9
1.3. Сыныптан тыс тәрбие жұмысының жүйесінде оқушыларды адамгершілікке тәрбиелеу. 19
1.4. Ойын арқылы адамгершілікке тәрбиелеу 22

ҚОСЫМША 1 33

ҚОРЫТЫНДЫ 37

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 38
Зерттеу жұмысының көкейтестілігі. Қай дәуірлерде болмасын қоғам мүддесінө мүддесінен жоғары қоятын саналы ұрпақты тәрбиелеу қоғамның басты мәселелерінің бірі болып келеді, солай болып қала береді де.
Еліміз тәуелсіздігінің іргесін бекітіп, өркениет өресін кенейте түсу үшін бізге еліміздің ертеңі үшін еңбек ететін жан-жақты дамыған азамат керек. Ал бұл мақсатқа жету үшін ең алдымен мораль өлшемдерін егжей-текжейлі білетін, адамгершілік асыл қасиеттерді бойына жиған ұрпақты тәрбиелеу басты мақсат.
Дегенмен арамызда пендешіліктен аса алмай, өзінің азаматтық ар-намысын, ожданын дүниенің алдамшы қызығына айырбастап алып жүргендерді кездестіріп жатамыз. Міне, осы көңілге кірбің ұялататын жайт мектептін алдына бала алғаш мектеп табалдырығын аттаған күннен бастап онын бойына адамгершілік, имандылық, саналылық касиеттерін сіңіру міндетін қояды. Бұл міндет бізге осы бітіру жұмысының маңыздылығын көрсетті.
Адамгершілікке тәрбиелеу баланың жеке басын қалыптастыру мен дамытудын аса манызды бір саласы болып табылады, ол оның ата-анаға, айналадағыларға, ұжымға, қоғамға, Отанға, еңбекке, өз міндеттеріне және өз басына қатынасын қалыптастыруды көздейді. Адамгершілікке тәрбиелеу процесінде мектеп бастауыш сынып оқушысының бойында отан сүйгіштік, жолдастық өмір шындығына белеснді көзқарасын қалыптастырады.
Мектеп жеткіншек ұрпақтың бойына тек бір өзін жетілдіру ісімен шектеліп қоймай, айналадағы дүниенің қалыптасуына, мораль нормаларын енгізу жолында да міндетті белсенді позиция ұстап, ашық күрес жүргізуді талап ететін нағыз қоғамдық адамгершілікті тәрбиелеуге тиіс.
Зерттеу жұмысының объектісі. Бастауыш сынып оқушыларына адамгершілік тәрбие беру процесі.
Курстық жұмыстың мақсаты. Бастауыш сынып оқушыларына адамгершілік тәрбие берудің теориясын негіздеп, әдістемесін ұсыну.
Курстық жұмыстын міндеттері:
Адамгершілік тәрбиенің мәні мен мазмұнын талдау;
Бастауыш сынып оқушыларына адамгершілік тәрбиесін қалыптастыру-дың көрсеткіштерін айқындау;
Бастауыш сынып оқушыларына құқықтық тәрбие берудің әдістемесін ұсыну.
Курстық жұмыстың құрылымы: Бітіру жұмысы кіріспеден, негізгі бөлімнен, қорытындыдан және әдебиеттер тізімі мен қосымшадан тұрады.
1. Әбдіразақов Е. Адамгершілік имандылық тәрбиесі. Шымкент.
1994ж.
2. Әбдіразақов Е. Халықтық педагогика. Шымкент.1990ж.
3. Әбдіразақов Е. "Ақыл-ой, парасат тәрбиесі" Шымкент қаласы.1994ж.
4. Қайров И.А., Богданов О.С. Адамгершілікке тәрбиелеу әліппесі. Алматы "Мектеп" 1988ж.
5. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика. Астана.1988ж.
6. Сағындықұлы Е. "Педагогика" Алматы.1999ж.
7. Ушинский К.Д. Балаларды тәрбиелеу және оқыту жөніндегі таңдамалы пікірлері. "Алматы".1999ж.
8. Мүрсалімова У. "Бала тәрбиесі - баршаға ортақ". А.-1998ж.
9. Халметова Т. Адамгершілікке баулу - тәрбиеден. "Қазақстан мектебі" 2001ж.
        
        Жоспар
Кіріспе 2
1.1.Оқушыларға адамгершілік тәрбие берудің теориялық мәселелері. 4
1.2. Бастауыш сынып ... ... ... ... тәрбиелеу
жолдары. 9
1.3. Сыныптан тыс тәрбие жұмысының жүйесінде оқушыларды адамгершілікке
тәрбиелеу. ... Ойын ... ... ... ... 1 ... 37
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 38
Кіріспе
Зерттеу жұмысының көкейтестілігі. Қай дәуірлерде ... ... ... ... ... ... ұрпақты тәрбиелеу қоғамның басты
мәселелерінің бірі болып келеді, солай болып қала береді де.
Еліміз тәуелсіздігінің іргесін бекітіп, ... ... ... ... ... ... ... үшін еңбек ететін жан-жақты дамыған ... Ал бұл ... жету үшін ең ... ... ... егжей-
текжейлі білетін, адамгершілік асыл ... ... ... ... басты мақсат.
Дегенмен арамызда пендешіліктен аса алмай, өзінің азаматтық ар-намысын,
ожданын дүниенің алдамшы қызығына айырбастап алып жүргендерді кездестіріп
жатамыз. ... осы ... ... ... жайт ... алдына бала
алғаш мектеп табалдырығын аттаған күннен бастап онын бойына адамгершілік,
имандылық, саналылық ... ... ... ... Бұл ... ... бітіру жұмысының маңыздылығын көрсетті.
Адамгершілікке тәрбиелеу баланың жеке басын қалыптастыру мен дамытудын
аса манызды бір саласы болып табылады, ол оның ... ... ... ... ... өз міндеттеріне және өз басына қатынасын
қалыптастыруды көздейді. ... ... ... ... ... ... бойында отан сүйгіштік, жолдастық өмір шындығына
белеснді көзқарасын қалыптастырады.
Мектеп жеткіншек ұрпақтың бойына тек бір өзін жетілдіру ісімен шектеліп
қоймай, ... ... ... ... ... енгізу жолында
да міндетті белсенді позиция ұстап, ашық күрес жүргізуді талап ететін нағыз
қоғамдық адамгершілікті тәрбиелеуге ... ... ... Бастауыш сынып оқушыларына адамгершілік
тәрбие беру процесі.
Курстық жұмыстың ... ... ... оқушыларына адамгершілік
тәрбие берудің теориясын негіздеп, әдістемесін ұсыну.
Курстық жұмыстын міндеттері:
Адамгершілік тәрбиенің мәні мен мазмұнын талдау;
Бастауыш ... ... ... ... ... ... сынып оқушыларына құқықтық тәрбие ... ... ... ... ... ... ... негізгі бөлімнен,
қорытындыдан және әдебиеттер тізімі мен қосымшадан тұрады.
1.1.Оқушыларға ... ... ... ... ... перзенті М.Жұмабаев тәрбиені төрт түрге: дене ... ... ... ... ... тәрбиесі деп бөле келе «Егер де адам
баласына осы төрт тәрбие тегіс берілсе, оның ... ... ... ... ... ... тоқталатын болсақ адамның
моральдық бейнесі оның бүкіл өмірі мен іс-әрекетінде дами ... ... ... ... балалық, жеткіншектік, жасөспірімдік
кезде қалыптасады. Одан әрі ... жаңа ... ... ... ... ... бұрынғы бары дамиды немесе тәрбиедегі кемістік жөнделеді.
Ата-аналар: "Ең ... ... ... ... қандай маман
болғандығында емес, ең маныздысы олардың нағыз адам болуында",- деген сөзді
жиі айтады. ... бұл ... өз ... адамгершілік
бейнесі жөнінде қамқорлық жасайтыны ... ... ... ... ... ... қайырымдылығымен,
адалдығымен, әділеттілігімен ардақталады. Моральдық ... ... ... ... Жақсылық пен жамандық,
құлық пен ... ... пен ... ... пен намыс, ар мен
ождан адамның ... ... ... Бұларды адам бойына
жастайынан, ... ... етіп ... ... ... ... ... ата-ана жастарды отбасында ... ... ... ... бірінші міндет
етіп қойды.
Адамгершілік - қоғамдық өмірдің тарихи-әлеуметтік заңдылықтарына
сәйкес, адамдар ... ... ... жүйесін реттеп отыруға
негіз болып табылатынын қауымдық, әлеуметтік, халықтың игі ... ... ... ... ... ... ... асыл белгілері: ... ... ... ... ... ... отырып, тамаша қасиеттерге
қарама-қарсы адамды аздыратын өтірік, өсек, мақтаншақтық сияқты жаман
әдет, жат ... ... ... ең ... ... ... алам ... бауыр, лос түту, көпшіл болу.
Балаларды мектепте оқытудың алғашқы ... ... ... орта ... әр түрлі түсінікпен келетіндігі, мораль туралы
ұғымдары да, мінез-қырларымен әдеттері де әр ... ... ... ... да әр ... ... балалар құрбыларымен тату-тәтті
ойнайды. Керек болса, ойыншықтарын беруге де даяр. Ал енді ... ... ... ... ... ... ... ұғымдарының, мінез-құлықтағы
дағдылары мен әдеттерінің дамуындағы осы айырмашылықтарды ... ... ... ... ... білімі едәуір өсіп келе жатқан ұрпақтың адамгершілік тәрбиесіне
едәуір ықпал етеді. Адамгершілік тәрбиесі белгілі жүйеде жүзеге ... ... ... адам ... жаңа ... игермейді, қайта
бұрынғыларын шындай түседі ... ... Сол ... ... адамгершілік тәрбиесі өте шеңберлі болуы тиіс.
Адамгершілікке тәрбиелеудің ... ... ... белсенді өмірлік позициясын, сөз бен ... ... ... ... жол ... ... ... Бұл міндеттерді шешу оқушыларды қоғамдық пайдалы, өнімді еңбекке
даярлаумен тығыз ... ... ... ... іс ... орындалу мерзімдері үшін,
аспаптар мен материалдардың сақталуы мен ... үшін ... ... мектепке барған алғашқы күндерінен-ақ жүргізе бастауы
тиіс. ... ... ... ... ... ... ... кезінде
игеріледі. Оқу барысында оқушлардың таным-білім әркеті мен еңбек әрекеті
ұштасып ... Оқу бала үшін - ... ... ... кең ... жаңа
білім алу процесінің өзі, сөз жоқ ... ... ... ... келіп отырады.
Адамның адамгершілік жағынан қалыптасуы оның тұрған кезінен-ақ
басталады. Мектепке ... ... ... ... ... ... ұғымдар, адамшылық мінез-құлықтың ең карапайым дағдылары қалыптасады.
Мектепте бұл ... он бір жыл ... ... ... ... ... ... сай жүргізіледі. Баланың мектеп жасына дейінгі
кезде қалыптасқан мінез-құлықтарының және ... ... ... ... ... ... ... мен
сезімдері негізінде бастауыш сыныптарды адамгершілік көзқарастардың, мінез-
құлықтың, сезім мен сананың жаңа формалары одан әрі ... ... ... мен ... ... ... диалектикалық өзара байланыс
бар.
Бастауыш мектеп жасындағы балалардың сыртқы ... тез ... ... ... шындығына, адамгершілік нормалардың
сөзсіздігі мен қажеттігіне ... ... бұл ... ... ... талаптар жөніндегі ымырысыздығымен, мінез-құлықтары
еркіндігімен ерекшеленетін психологтар анықтаған. Бұл ерекшеліктер бастауыш
сыныптағы ... ... ... ... ... болып
табылады. Балаларды жүйелі және дәйекті түрде адамгершілкке тәрбиелеу үшін
нақ осы жастарда зор ... ... ... тәрбиелеуде
балалардың онда адамгершілік тәжірибесі шешуші маңызға ие. Тәрбиенің ісі ... ... ... ... өтіп ... ... ол адамгершілік
ережелеріне, нормаларына, ... ... және ... көз ... окушыларының қандай да болсын қызметі айналадағылардың қоғамдық
мүдделерімен, қоғам өмірімен белгілі бір дәрежеде байланысты болса, ол оның
адамгершілік қызметі болып ... ... ... ... ... сан қырлы практикалық қызметіне, оның сезімдік және интеллектуальдық
сфераларына өзек болады. Балалар мейлі мектеп ... ... ... еңбек етіп жатсын, солардың бәрінде де олардың ... тән ... оған ... ... ... ... келіп,
адамгершілік тәрбиелеуді тәрбие жұмысының айрықша бір тарауы деп те, тәрбие
жұмысының кез-келген басқа тарауының бір жағы деп те ... ... ... туады. Мұғалім балалардың оқуын, еңбегін, ойының ұйымдастырғанда,
олардың адамгершілік тұрғыдан жетілуіне ықпал ... ... ... ... мазмұнының, әдістерінің, формаларының және ... ... ... ... ... ... қалыптасқан
дағдыларды жоғары жаңа талаптар негізінде қайта құру әрқашан ... ... ... ... ... оқушыларының мұраттары мен,
моральдық тәрбиелілік дәрежесі ... ... ... ... ... ... талап-тілегін жай ғана орындай салмай, ықыласпен өзі
қалаған жағдайда ... ... ... адамгершілік тұрғыдан өсуін
бағыттай алатыны мәлім. Бұл тіпті кішкентайлардың адамгершілік ... роль ... ... ... ... табады. Егер бұл жақсы
өнегеге ... оның ... ... ... бәрі ... оқушы мүддесін байқап, оны көтерлемелеп,
қанағаттандырып отырмайды. Балалардың көптеген тілегіне ... ... ... салу. Жазаланудан қорыққан бала өз ... ... бас ... ... бұл ... ... ... Жаза сейілгенде, бала
өзінің тілегін қанағаттандыруға көшеді. Үлкендердің өз тілек-мүддесіне
қатынасын ... ... енді ... екі ... салады. Ол
үлкендерге былай деп жауап берсе, ал іс ... ... ... болады.
Сөйтіп бірте-бірте өзінің төңірегіндегілерді алдаута үйренеді. Мұндай мінез-
құлық кейде тәрбиеленушілердің моральдық бейнесінде ауыр ... ... ... ... екі ... орындау да кері ықпал етеді. Ж.Ж.Руссо баланы
бақытсыз етудің сенімді жолы – оны ... ... ... ... ... ... басқара білуі, яғни оның стихиялық
түрде пайда болатын тілектерін ақылмен ... ... ... ... ... білуі керек.
Өзінің адамгершілігін жетілдіруге, адамгершілік тұрғыдан өзін-өзі
тәрбиелеуге ұмтылудың үлкен мәні ... ... ... ... оны ... ... ... -
адамгершілік мұраты. Яғни, оқушы өзін ... ... ... ... алу ... ... ... өмірінде жарық жұлдыз іспеттес, ол
адамды үнемі жаңара түсуге шақырады. Адам өзін ... өз ... ... ... айқынырақ сезініп, оны тезірек түзетуге күш
салады. Ал мұғалім балалардың өзін ... ... ... отыруы тиіс.
Мектеп оқушысының адамгершілік мұратының қалыптасуында мұғалім маңызды
роль атқарады. Өзінің барлық жұмысында ол шәкірттерді ... ... ... ... ... ... өтірік, жасанды адамгершіліктен
ажырата білуге үйретеді.
Адамгершілік тәрбиесінің мазмұны адамгершілік сапаларының кең көлемін
қамтиды.
Мектеп ... ... ... ... алға ... ... мектептегі жалпы адамгершілік "климат" мұғалімдер мен ... ... ... ... ... ... сонымен
бірге мұғалімнің өз үлгісінің оның балаларға көзқарасының шешуші маңызы
бар. Балалар тіпті ... ... де ... де өзінің
мұғаліміне еліктеуге тырысады.
Сонымен, бастауыш сыныптағы адамгершшік тәрбиесі тұтас тәрбие жұмысының
құрадас, маңызы болып табылады.
1.2. ... ... ... ... ... ... ... сыныптардағы мектеп оқушысын адамгершілікке тәрбиелеу ... ... ... ... түрі – ... ... ... оқуын үстірт қараған жағдайда ғана оның жеке өзінің ісі ... ... Ал шын ... ... ... – алуан түрлі ... ... ... ... ... ... орны. Балалар сабақ үстінде өз бетінше іс ... оны ... ... үшін өз ... басқа балалардың әрекетіне қатысты етуге,
жолдастарын тыңдап, түсіне білуге, өз ... ... ... ... ... басқаларға көмектесе және өзі де көмек ала
білуге үйренеді. Сабақ үстінде балалар жаңа ... алу ... ... ... мен ... ... ұжыммен бірге бастан
кешеді. Тәрбие тұрғысынан алғанда, ... ... ... ... ... маңызды. Пәндердің алуан түрлі болуы әрбір баланың оқуда
өзінің қабілетті ... ... ... береді. Біреуі зерек,
екіншісінің қолы шебер, үшіншісі ерекше епті, әдемі, ... ... ... қимылдайды, төртіншісі сымбат-сұлулыққа құштар, бесіншісі байқағыш
келеді. Баланың жеке ... ... ... ... ең ... әр ... салада едәуір білімге үйреніп мағлұмат алатын оқу процесінде көрінеді.
Сабақ үстінде ... және ... ... ... ... ... қалыптасады, оның өмірлік тәжірибесі молаяды.
Бастауыш сынып оқушыларының көңіл-күйі, олардың қуанышы мен күйініштері ең
алдымен ... ... ... ... ... ... ... барлық
элементтері: мақсаты, мазмұны, құралдары, әдістері, ... ... ... ... ... оның ... емес, сабақ үстіндегі
бүкіл оқыту процесі.
Сабақ үстіндегі адамгершілік тәрбиенің тиімділігін қамтамасыз ететін
оның мазмұнының ғылымилығы мен ... ... ... мен ... ... ... ... үстіндегі мұғалім мен балалар арасында
қалыптасатын өзара қарым-қатынас стилі, мұғалімнің өзіндік адамгершілік
бағыты, оның ... ... ... ... және ... бірлесіп істейтін жұмыс тәжірибесін молайту мұғалімге
қойылатын басты талаптардың бірі. Ол үшін ... ... ... ... ... ... бағалап қана қоймай, сонымен ... ... ... көңіл аударуы керек. Сабақ үстінде ... ... ... және ... ... туатын өзара қарым-
қатынастардың сипатын түсіндіруіне, теріс қылықтарға жол бермеу үшін әдейі
жаңа жағдайлар туғызуына ... мол. ... ... бірлескен қимыл
үстінде бастауыш сынып оқушыларына ненің жақсы, ненің ... ... ... ... ... ... ... бірлесіп істейтін жұмысы
әр алуан.
Сөйлеуді ... — оқу мен ... ... ... ... ... ... баланың сөз қорын байытуда ... ... ... ... ... ... оқиғалар немесе табиғат
құбылыстары жөнінде еркін әнгімелесуіне ... ... ... ... айтқанын тыңдауға, ұжымдык әңгімеге үйренеді. Алғашқы
сабақтарда олар ... ... ... мұғалімнің жақсы
ілтипатын сезінуі тиіс. Мұндай көзқарас оның өз ... ... ... ... ... да ... ... ұйымдастыруға болады. Олар
белгілі бір ережеге арнап есеппен жазбаша ... ... ... ... ... бір-біріне ұсынады. Әрбір бала кімге сұрақ немесе жазбаша есеп
келетінін өзі шешеді. Бір ... ... ... ... ... ... өзара тексереді.
Бастауыш сынып оқушыларының ... ... ... өзіндік міндеттердің бірі оның адамгершілік ұғымдары мен
түсініктерін молайту болып табылады. Балалардың ... ... ... яғни ол ... ... ... ... байланысты, бұл
тұста ана-тілі сабақтарының рөлі ... зор. Бала ... оқи ... ... ... адамдардың еңбегімен танысады, олардың
қуанышына, кейде сәтсіздіктеріне ортақтасады. Көркем сөз баланың санасына
ғана ... ... ... сезіміне, қимыл-әрекеттеріне әсер етеді. Сөз
баланы қанағаттандырады, жақсы болуға. қандай да бір ... ... ... ... ... ... пайдалана отырып, нағыз
жолдастық пен шынайы достық туралы, бұл үшін ... да ... ... ... т.б.) ... ... кеңейтеді. Ол үшін әрбір сабақта қосымша сұрақтар қоюдың маңызы
зор. Ол ... ... ... ... ... ... ... жалпы жетілуі мен танымына қарай өзгертіліп отыруы мүмкін.
Әңгімелесудің ең маңыздысы - оқушының ... ... ... не ... ... ... өздерін пікірін айтып беруді ұсыну. ... ... ... ... ... "Бұл ... қызық екен" деген
сияқты қысқа жауаптарына ... ... ... ... ... ... - ... әңгімедегі қайсыбір кейіпкерінің іс-
әркетіне баға беруге, ал ... ... де ... еске ... етеді. Балаға: "Өмірде осы оқиғаға нендей бір жәйттерді байқағаның
бар ма?"-деп ... ... ... Әңгімелесуді мектеп оқушысының тек
мақұлдайтын ғана емес, талқылайтын да эмоцияларын туғызатындай етіп жүргізу
керек. Бұл ... ... ... ... ... ... тәрбиелеуге, олардың кейіпкердің дұрыс және
теріс қасиеттерін жақсырақ танып, дұрыс бағалауына көмектеседі. ... ... ... "Түлкі мен қырғауыл" атты мысалын оқығанда,
мысалда ... пен ... ... ... ... қара ... Бұл ... жұмыс істегенде, оны мұғалім оқып шыққаннан кейін
балаларға мәтін бойынша ... ... ... мен қырғауыл не жайлы әңгімелесті?
Түлкі қырғауыл не деп алдады?
Қырғауыл қалай аман қалды?
Ал енді балалардың мәтін ... ой ... үшін ... ... ... ... ... Мәселен,
I топ.
Түлкіге мінездеме беріңдер. Сендер түлкіге ұқсағыларың келе ме? Неге?
(Түлк, қу, ... Біз ... ... ... Себебі, ол өзгелерге
жамандық жасайды, ... ... ұнай ма? ... ... ... ұнайды. Ол ақылды).
III топ.
Жамандық деген не? Жақсылық, жамандық ... ... ... ... - ... ... қиянат, күш керсету, адал болмау. Жақсы
өтіріктен жаман шындық артық).
Жалпы, бастауыш сыныпта ... ... ... зор. ... ... дамытып, тіл байлығын арттырады.
Жаңа буын оқылғанды «Ана тілі" пәнінде 2 ... ... ... орын ... ... пен ... «Ұр ... пен жамандық» ертегілерімен оқушылар осы сыныпта танысады.
Әрбір ертегіні мұғалімнің жеңіл тілмен баяндап, түсіндіруі маңызды.
Оқушылар ... ... ... ... әсер алуы ... ... ... ертегісінде шындық пен жалғандық, ақылдылық пен ақымақтық қатар
көрсетіліп, жаман мінезге жақсы мінез қарсы қойылады.
Ертегіні ... ... ... ... ... ... ... керек. Ол үшін келесі сабақта оқушылар ... ... ... ... ... ... сабақта бір оқушы – жақсылық, екіншісі – жамандық, 2-3 оқушы
аңдар болып, ертегінің мазмұнын ... ... Олар ... ... ... түлкі болып, бет перде киіп, дауыстарын өзгертіп, ... бірі ... ... ертегіні жеңіл әрі қызықты етіп ... ... ... ... ... бір-ақ тұтам" деген ... ... ... ... танысуды жалғастыру мақсатында бейнелеу өнері сабағында осы
тақырыпты пайдалана ... ... ... ... ... Бұл
шәкірттердің ой-қиялын дамытып, пән ... ... ... ... ... барысында қандай қиыншылық болса да қарсы тұра
білу, еңбек ... ... биік ... ... ... ... адамгершілікке тәрбиелеу мүмкіндіктері орасан зор.
Мұғалім мұнда ... ... ... ... және ... ... ... жұмыс істей білуге, еңбекке ... ... ... ... ... ... еңбекке, кәсіпті дұрыс таңдап алуға,
енбектің құдіреттілігін түсінуге тәрбиелеу ... ... ... оқыту мен тәрбиелеудің барлық ... ... Бұл ... ... ... қаланады.
Еңбек сабақтарында балалар өз еңбегі үшін жауапкершілікті ... ... ... ... ... болуын ойластыруы үшін оларды
жұмыла жұмыс ... ... өз ... ... ... ... дамыту өте маңызды. Балалар сабақ үстінде ортақ құралдармен, жартылау
даяр материалдармен құрастыруды үйренеді, белгілі бір ... ... ... ұйымшылдықпен жұмыс істеудің мәні, бір-біріне қалай
көмектесу керектігін, бір бірінен нелерді үйренуге болатынын түсіндіреді.
Бұл тек ... қана ... ... бірге жеке жұмыс формаларында да сөзсіз
қажет.
Сонымен, еңбек сабақтарында балаларды ... ... жұп, ... және ... жұмыс түрлері маңызды.
Ұжымдық жұмыстар — тапсырманы бүкіл сыныптың орындауын шарт ететін
жұмыстар. Мысалы, ... ... ... ... ... шырша ойыншықтарын дайындау, мектеп учаскесінде ... ... ... ... т.б. ... ... жұмыстың табысты болуы үшір еңбекке деген ынта мен
дағдыдан басқа балалардың ұжымдық ... ... ... ... ... ... ... балалардың назарын жұмыс кезінде бір-
біріне кедергі жасамауына, құрал-сайман мен матеиал үшін таласып, ... ... ... Әкелінген материалды әділетті түрде тен немесе
жұмыс жағдайына қарай бөліп беру ... ... ... бірлескен еңбек ең
алдымен осындай қарапайым істен басталатынын түсінеді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... дайындасуға бейім тұратын
зеректеу балаға сынан етіп ... ... қою ... ... олар ... ілгері балалар бар екенін сезінетін болады. Сондай-ақ балалардың
дербестігі мен шеберлігі ... ... ... онда ... бастауын
әлдебір нәрсені істеп үйренгенге дейін епті баламен бірге жұмыс істеу, ... соң осы ... ... ... ... ... ... етіп қою
керек.
Топ болып жұмыс істегенде әр топты мұқият қадағалау керек. Үш-төрт
оқушыдан тұратын бұл ... ... ... ... ... мұғалімнің
қалауынша немесе жұмыстың сипатына қарай ұйымдастырылады.
Егер балалардың жұмысында достық болмаса, бірінің үстінен бірі шағым
айтса, жұмысты ... ... ... ... көмектесуге
топтың құрамын өзгертуге тиіс.
Егер балалар ұйымшылдықпен еңбек етіп ... ... ... онда ... ... ... ... өзгеріс жасамаған жөн. Мысал ... ... ... ... ... ... ... балалар қағазбен, ... ... ... істеуге
дағдыланғаннан кейін өткіземіз.
Еңбек сабағы алдында мұғалім оқушылардың ... ... ... қалайша жақсырақ жоспарлауға болатынын, топтағы балалар
арасында ... ... ... ... талқылайды. Жалаушаны жасау -
төмендегі жағдайлардан тұрады:
жалаушаны трафератпен ... ойып ... ... ... ... ... ойып алу;
әшекейді жалааның бетіне желімдеп жапсыру;
жалаушаны жібіне ілу.
Мұғалім әркімнің шеберлігін ескере отырып, ... ... ... ... ... Бұл ... балаларлың жолдастық қарым-
қатынастары нығаюына көмектеседі.
Бейнелеу өнері ... ... ... қабілетін дамыту
арқылы, олардың өмірге деген идеялық ... мен оның шын ... ... ... ... ... ... қабілеттерінің
алғашқы белгілері, баланың айрықша эстетикалық қабылдағыштығы қалыптасады.
Ал ... өзі ... ... ... тұрғыдан бағалаумен
байланысты. Бейнелеу қызметі сезімдерін өзгертіп, байыту арқылы балаларлың
рухани дүниесіне, адамгершілік ... әсер ... ... үшін ... ... ... алуан түрін нақты
заттардың суретін салу, ... ... ... ... ... ... тақырыптағы тапсырмалар береміз.
Тақырыптық тапсырмалардың тәрбиелік тиімділігі ... ... ... байланысты. Мысал ретінде сабақта "Аяз" ертегісі бойынша
өткізілген әңгімені келтірейік. ... ... ... бұл ... ... Бұл ... кім, ... адамдар қатысатынын" еске түсіріндер.
Олардың қайсысы қандай адамдар? Өгей шеше ... не ... ... ... ... түрі қандай?
Асан: Ол ашуланшақ ештеңеге қуанбайтын адам. Ол бай киінеді.
Майра: Ол мейірімсіз.
Мұғалім: Оның шашы ... ... ... ... үлкен, қызыл.
Мұғалім: өгей шешенің қызы қандай?
Айша: Ол да өте мейірімсіз, жалқау.
Мұрат: ол ұйқышыл, сараң.
Мұғалім: Ең негізгісі - ол ерке. Киім ... ол: ... ... ал ... ... ... Аяз оған сарай тазала деді. Ал ол ... Сол үшін ... қызы ... ... қалды.
Айнаш: Егер жұмыс істесек аяз биді тондыра алмайды.
Мұғалім: Енді Аяз туралы: ол ... ... үшін ... ол ... үшін жазалайды. Ол қандай?
Әдеп және тазалық
Сабақтың мақсаты:
1. Оқушылардың ... ... ... ... сіңіру.
2. Тазалық, сенім, иман ұғымдарын қалыптастыру.
Әдісі: репродуктивті, эвристикалык, проблемалық,ъ
Көрнекілігі: кесте.
Бұл сабақтың өзгешілігі әр этап ... ... ... ... ... Ұйымдастыру. 2-3 минут.
II. Оқушы білімін ... ... 5-8 ... адам ... ... ... Өзі ... адам басқаға жамандық жасамайды.
2. Иманды пенде шыққан түбін біледі, яғни Алланың жаратқанын біледі. ... ... да, ... да, ... ... да ... ... болады.
3. Ондай пенде екіжүзді болмайды. Жалған сөйлеу және ... ... ... деуге болады.
4. Қоғамға, Отанға пайдалы, білімді бола аламыз.
5. Мұндай балалардан келешекте халыққа пайдалы адам шығады.
6. Осы айтылғандарды менгерген бала ұлық ... ... ... ... Оқушыны біліміді саналы меңгеруге дайындау. 5-7 минут.
Балалар, алдымен бір жақсылықты кімге жасау керек?
Өзіме.
Үй-ішіме.
Тутан-туыс, көршіме. Кешег, туған ауылыма.
- ... ... яғни оның ... ... қорғауға.
Мұғалім:
- Дұрыс-ақ. Олай болса, қолымыздағы 5 саусақты ... ... Жан. 2. Тән. 3. Рух. 4. ... 5. ... Жана ... ... 7-10 ... Біздің бүгінгі сабағымызда жан мен тәнге қажет "Тазалық және әдеп"
деген жаңа тақырыпты оқып үйренеміз".
Күн ретін, ... ... бала болу үшін не ... ... і. ... үйрену.
Иманды болу.
Қайырымды болу.
V. Жаңа сабақты меңгергенін тексеру. 10 минут.
1. Тазалық ... ... ... адам өз ... ... ... жүрген жерін,
отырған орнын таза ұстау.
2. Иман ... ...... ... ... бар ... бәрі де бір ... Әдеп деген не?
Әдеп деген тек жақсылыққа тәрбелеу.
VI. ... ... 2-5 ... ... діннің қатысы бар ма?
Имансыз деген дінсіз. Дінсіз деген ... ... ... ... ... Одан ұры да, ... ... да, адамға да, қоғамға да
пайдасыз ұрпақ ... Үйге ... ... және ... оқып ... жолы, яғни имандылық, тәрбиені тек діни қағидалар деп ... ... ... ... ... наным-сенімімізбен, мәдениеттілік,
әдебиет, дүниетанымдарымызбен тығыз бірдікте болады.
Мұндай сабақтарды өткізу ... ... ... ... ... ... болашаққа сену арқылы бала зердесіне тоқуға
мүмкіндік жасайды.
Сонымен, оқу пәндері бастауыш сынып оқушыларына адамгершілік ... ... орын ... ... ... тыс ... ... жүйесінде оқушыларды адамгершілікке
тәрбиелеу.
Балалардың өмірлік тәжірибесін молайтуда тәрбие жұмысын кесте ... ... онан тыс ... да ... маңызы зор.
Балаға бос уақыт өзі үшін де, басқалар үшін де өте ... етіп ... ... үшін де ... ... қасиеттерді қалыптастыруға
қатысты барлық мәселелерді мұғалім оқытуда да, ... де, ... де ... ... сөйтіп баланың өзін жан-жақты үйлесімді
жетілдіру принципі жүзеге асады. ... ... ... білімдері
үздіксіз жүргізіледі.
Балаларға адамгершілік тәрбие беруде бастауыш сынып ... ... ... ... маңызы зор. Оқушылар ұжымының өмірі осы
Ережелер негізінде құрылады. Ережелердің орындалуы балалардың тәрбиелігі
туралы мәлімет беретін көрсеткіш ... ... ... еске салу ... ... ... ... пайдаланып отыру, әбден дағдыға айналғанға
дейін оның ... ... ету, ... ... атап ... және
оның бұзылуына жол бермеу қажет.
Ережелер балалардың санасына ... ... ... ... үшін ... тақырыптарда жүйелі түрде әңгімелер ... ... ... белгілі бір бағдарлама бойынша және сыныптағы оқиғаларға
байланысты өткіземіз. Ең бастысы ... ... ... сол бойда-ақ ұмыт
қалдыратындай болмау керек.
Ережелермен қалай жұмыс ... ... Ең ... ... ... ... жөн. ... бірте-бірге игеру тәртібін ұстану және адамгершілік
мінез-құлыққа жаттықтыру.
Бірінші сыныптағылар ең алдымен мінез-қүлык нормаларына негіз болатын
нақты талаптарды білуі ... ... ... бол; ... ... ықыластылык көрсет» деген ереже бар. Оқушыларға осы ережені нақтылап
белгілі бір ... ... ... ... ... айту; Автобуста
жасы үлкен кісіге орын бер, үйдегілерді мазалама «Бір нәрсені сұрай қалсаң
мархабат деуді ұмытпа» деп, т.б. ... ... ... ... сәйкес ұйымдастыруы оны неғұрлым жақсы
игеруге көмектеседі. Ережелерді ... ... әр ... сынып
өміріндегі нақты фактіге байланысты әңгімелесіп, ... ... ... баға ... ... оқу, ... бір ереженің мазмұнын
ашып берілетін диафильмдер мен кинофильмдер көріп, одан соң оқыған ... ... ... ... ... ... ... т.б
бола алады.
Әдептілік әңгімелер. Бірінші, екінші сыныптарда балалар жолдастықтың,
ынтымақтаса жұмыс істеудің, әділ ... ... ... ... пен ... ... ... түсініктер жинайды.
Үшінші, төртінші сыныптықтарда жалпы ... ... ... ... өзінің және жолдастарының іс-әрекет, мінез-
құлқын бағалауды үйренеді. Бұл кедергі әдептілік ... ... ... ... ... бойына сініруте көмектесу.
Әдептілік әңгімелер ... бір рет ... Оның ... ... ... ... ... ссегектікпен қарау, қайырымдылық туралы
«Әділеттілік туралы
«Адамдық және сөзге беріктік туралы
«Жауыздық пен ... ... ... еңбек адамдарына және халық қазынасына қатынасы жайлы
«Адамгершілік мінез-құлқының ережелері жайлы
«Қалай қоғамшыл болу керектігі жайлы
«Мейірімділік және немқұрайлылық жайлы әңгіме т.б.
Әңгіменің ... ... ... ... ... ... ... түсіреді. Мәселен, «Жолдастық, достық туралы әңгіменің басында «Жаман
жолдас әңгімесін еске түсіреміз. Содан соң ... ... ... сол сұрақтар төңірегінде жүргізіледі.
Екі дос орманға барды. Алдарынан аю шыққан ... сау ... ... тастап қашып кетті. Оның өрекетін қалай атауға болады? Оны ... деп айта ... ба? Аю ауру ... не деді? Сол жерде сен болсаң
не істер едің?
Әңгіме мазмұны арқылы (балалармен сатқындық, корқақтық ... ... ... ... ... сатқындық туралы түсіндіреміз.
Сатқындық деп қиын сәтте ... ... ... ... көмектесуден
бас тарту. Досына сатқындық жасаған ... ... ... ... ... сатқындық жасайды.
Әрине әңгімелесуге мұғалім де, оқушы да дайындалады. Мұғалім әңгіме
үстінде ... ... ... ойластырады, оқушыларға
оқығандарынан әлденені оқып беруге немесе еске түсіруге, адамдар ... ... ... ... бір ... еске ... ... беруге (кім дұрыс істеді, ал кім дұрыс ... ... ... Егер әңгімелесу емін-еркін жағдайда өтсе және оқушылар өздерінің
пікірлерін қысылмай-қымтырылмай ашық айтатын болса, онда бұл ... ... ... ... ... жағдайда қате пікір талқыға
салынып, қате пікірі үшін оқушыны жазғыруға болмайтынын есте ... және ... ... ... ... ... Балалардың өз
бетінше адамдардың өзара қарым-қатынастарың оқиғаларды ... ... ... өз ... ... ... ... үйренуінің, олардың
қарама-қайшылығын көруге және оны біздің қоғамның ... ... ... ... ... білуінің маңызы өте зор::
1.4. Ойын арқылы адамгершілікке тәрбиелеу.
Балалардың бірлескен түрінің аса маңызды түрі және ... ... да ... ... ... бірі ретінде ойынның үлкен орны
бар, ол ... 1 ... өте ... Сюжеттік-шығармашылық ойындардың
мазмұны мұғалімдерге балалардың назарын адамлардың ... ... ... ... ... ... Ойынның
ережелері ойын қызықты болуы үшін қажетті адамгершілік ... ... ... ... ... ... ... байқағыштыққа, ептілікке, өзін-өзі ұстай
білушілікке және басқа мінездерге ... атап ... ... адам ... ... зор, ... даярлық болып табылады және бірте-бірте еңбекке ұласуы тиісің ... ... ... ... ... ... тәрбие мақсаттары үшін әлі
де жеткілікті дәрежеде қолданылып келе жатыр деп айта ... ... ... бару ... ... үшін ... әрі ойнауды қойып,
бірден елеулі іске - ... ... ... ... ... Мұғалімдер балаларға ұдайы «есею керектігін айтумен болады, ал
ата-аналар бұл пікірге ... ... үйде де ... ... шектеуге тырысады. Бірақ балалар ... ... ... бос ... ... ... аула ішінде, үйде, жалғыз да, басқа
балалармен бірге ойнайды. Ойындары да алуан түрлі: ... ... ... ... ... Осы ... ... өз тәжірибесі, оны қоршағын өмір, ... ... ... ... ... ... араласуына, олардың арасында байланыс орнауына,
іштарту және жек көру ... ... ... ... ойындар балаларды топтастырады, олардың арасында жолдастық
қарым-қатынастың қалыптасуына көмектеседі. Мұндай ойындар ... ... ... ... ... ... іс-қимылдарымен
келісіп алуға, оз жолдастарына әділ болу жөнінде ережелерді орындауға тиіс.
Балалардың көптеген ойындарында: кім бәрінен де ... ... де ... де тез дейтін бәсекелі элементтер бар. Ойында біреулері жеңсе, ... ... ... ... ... ... сынып оқушыларының
ұтылғанда да, ұтқанда да әлпетті болып қалыптастыруына мүмкіндік туғызады,
ол ізгілікке, жолдасына көмектесіп, оған әлі ... ... ... тілекке негізделеді.
Балалардың ойындары рольдерді, ойыншықтарды, материалдарды бөлісуден,
кезекшілік белгілеуден, т.б. басталады. Бір рольдер қызықтырақ, ал ... ... ... ... ойыншықтардың ойнаушылардың санынан
аз болатыны да кездеседі, сондықтан әркімге өз кезегін күтуге тура ... ... ... міне, нақ осы арада көрінеді. Әйткені
бөлісудің әділ болуы немесе күш, ... ... ... ... ... ғой. Ойын ... мінез нормалары, ненің жақсы,
ненің жаман екені, қандай жолдастың жақсы, ... ... ... ... ... ... мазмұны адамгершілікті болуы керек, яғни оларда қоғамдық
өмірдегі оқиғалардан, адамдардың өзара қарым-қатынастарынан, ... ... ... ... ... топтар 4-5 адамнан, ал ... ... 8-10 ... дұрыс. Топтарда адам санының аздығы балалардың ... ... ... ... ... пен әділеттілік сезімдерін
білдіруіне, ойында басқаларды өздереіне көндіруіне және өзінің ... ... ... ... береді.
Ойнайтын топтар балалардың тілегі бойынша құрылса, біздер олардың ... ... ... Кей ... ... де ойнауға құмар
келеді. Бірақ басқа балалармен ойнай ... ... ... ... ... бар. Ешкіммен де ойнағысы ... ... ... ... айрықша қолдау көрсетілуі қажет. Ондайларды ойынға қосу ... ... ... - ... жүрген балаларды мұқият байқап, ... ... ... ... дұрыс гуманистік қарым-қатынастарды
қалыптастыруға белсенді ықпал ... Бұл үшін ... ... ... ... ... ... балалардың ойындағы
алғашқы жетістіктерін, олардың көрсеткен жолдастық қарым-қатынастарын
бағалап отыру ... әр бала үшін оған ... ... ... ... ... ... Міне, сонда ойын балаларды адамгершілікке тәрбиелеудің
пәрменді құралына айналады.
Төменде бастауыш сыныпта ... ... ... ... ... ... Бұл ... оқу жылының аяғында өткізуге болады;
онда бабалардың жыл бойына үлгергендерін қорытындылауға ... ... үшін ... тыс күн ... Бұл ... ойын. Балалардың қоғамдық
жерлердегі (дүкен, автобус) мінез-құлықтың қарапайым ... ... ... ережелерін білуге тиіс.
Мектеп ойын өтетін кезде қалаға айналдырылады. Онда "почта", "дүкені",
"кинотеатр", "стадион" ... ... ... кім ... ... ... рольдерді өзара бөліседі. Ойынға қатысушылардың бәрі
«қаланың тұрғындары болады, ал бір бөлігі ... мен ... ... ... "сатушылар", "шеберлер", "киномеханиктер",
"кассирлер", "бақылаушылар" т.б. Әр ойыншының "ақшасы" мен қатырма қағаз
жетондары болады, олар ... ... ... ... жағдайда қайтып
алынады.
Ойынның басталғаны туралы белгі берілісімен «қалада ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырып, онда да фильмдер көруге болады. Бұл үшін ... ... ... ... ... алып, өз орынан барып отыру керек.
"Ойыншықтар фабрикасында" бір топ ... ... ... ... ... ... ... жасайды. "Почтада" хаттар жазып,
бір-біріне сол жерде жөнелту керек, "хат тасушы" оларды көрсетілген ... ... ... ... ... ... алу ... т.б.
Барлық жерде сыпайылық ережелерін ... ... ... ... ... ... бөгет болмау, басқаларға
көмектесу қажет. Кімде-кім сыпайылық пен жолдастық ережелерін ... ... ... (қатырма қағаз жетонын қолынан береді). Ойын
аяқталғанда мұғалім сыпайылық ережелерін бір де рет ... ... ... ... ойыны. Бұл ойынның танымдық мәні бар. Балалар шағын
топтарға бірігеді, әр топ өздерінің ... ... ... ... ... ... болатынын, оларды қандай матеиалдардан
бейнелеу, олардың орынын неден істеу ... ... ... ... ... алады. Жұмыс кезінде балалар кеңеседі, ортақ
шешімге келеді. Олар ... ... ... ... ... ... ... үстіне балалар осы жануарлар қай жерлерді
мекендейтінін, немен ... ... ... ... бар ... ... ... тиіс.
Ойынға бәрі дайын болғанда балалар топтары бір-біріне экскурсияға
барады. "Экскурсия жетекшілері" жануарлар туралы әңгімелейді, экскурсияға
келгендер сұрақтар қояды. Егер оған ... ... " өзі ... алмаса, ол мұның жауаптарын кітаптардан табуға, ересек
адамдардан сұрап білуге тырысуға міндетті.
Ойын үшін түрлі ... ... ... ... ... және ақ ... ... қылқалам, қалам, текшелер керек.
Бастауыш сынып оқушылары үшін мұндай ойындарды ... ... ... Ойын ... ... ... бар балалардың талап-тілегі мен
ерекшеліктеріне қарай мұғалімнің ... ... ... алынады.
Адамгершілікке тәрбиелеу мақсатында тәрбие сабақтарын өткізу.
Әрбір тәрбиешінің негізгі міндеттерінің бірі — ... ... ену, ... арасындағы қарым-қатынастарды реттеу, қатынас
мәдениетіне баулу. Бұл қатынас мәселелері адамгершілік ... ... Бұл ... ... ... ... ... негізге
алады.
Ең биік құндылықтардың бірі - адамның өмірі. Оған озбырлық жасауға
ешкімнің құқы жоқ. ... ... өмір ... ... ... ... бас ию. Туған жер, отбасы - бұл құндылықтардан адамның ары, абыройы
нәр алып, қоректенеді, оның ... ... ... ... ... Өзінен басқа адамның да өзіңдік ерекшелікке,
өзіндік пікірге құқылы екендігін мойындайды. Егер осы ... бала ... ол ... ғана ... ... ... дамуына мүмкіндік
бере алады.
Бұлардың барлығын бірден түсіну, әрине, өте ... ... ... ... балалар ұжымының даму бағыттары ретінде алып отырса, олар
адамдардың қылықтарын, ... ... ... ... ... ... ... қорғаушы тұрғысынан
алатын болсақ окқ өрісіндегі сәттілікке жетелеудегі тәрбиешінің жұмыс
бағыттары ерекше ... ... ... ... басты назарында –
оқушы – Адам, оқушы – тұлға, әр оқушының ерекше қасиеттері, оларды қоргау,
дамыту ... ... ...... оқушыларына адамгершілік тәрбие беру міндетін
мұғалімнің ойдағыдай шешуіне мүмкіндік туғызатын сыныптан тыс ... бір ... ... сынып оқушыларының жас ... ... ... ... ... ... тұрақты
сараланған қызықты істерінің жоқтығын, сондай-ақ ... бір ... ... ... ... ... тәрбие сағаттыран
ескеруіміз керек.
Тәрбие сағаттарын өткізу барысында мұғалімніғ позициясы ... Егер ... ... ... ... процесін бірден-бір
ұйымдастырушы болса, тәрбие сағаттар жүйесінде ол ... де ... жасы ... ... ... ... барлық істері мен ойын-
сауықтарындағы ... ... ... ... ... табалдырығында көрген өнегесі өміріне
арқау болу үшін әр тәрбие сағатының осы ... ... ... ... ... онын ... ұйымдастыру формаларын алдын-ала анықтап,
даярлауға, өткізуге оқушылар мен ата-аналарын ... ... ... ... ... ... ... тәрбие сағатына үлгілі
еңбек қайраткерлерін, ақылгөй қарттарды мәртебелі ағалар мен ... ... ... ... ... ... ... мол екенін ескерген жөн.
Барлық тәрбие сағаттары күнтізбелік күндер, жыл ... ... ... ... ... өміріндегі маңызды мәселелерді ескере отырып
жоспарланады. Сонда олардың бала санасына тиігзетін әсері жоғарылайды. Олар
уақыт пен кеңістік, ... орга ... сай өмір ... ұғымдық қоры қалыптасады.
Тәрбие сағаттардында балалар бір-бірін жақсы біледі, өзара достық
байланыстар басталады, ... ... ... ... ... еңбек ету
қажеттігі туады.
Тәрбие сағаттары әр түрлі тақырыпта, әр ... ... ... формада өткізілелі, яғни оның бағыты мұғалімнің ... ... өмір ... мен ... байланысты.
Неғұрлым жоғары кең үлгідегі әрбір тәрбие сағаты балалардың нағыз
мерекесіне айналады.
Тәрбие сағаттары ... ... ... пен ... ... этикет нормалары негезінде тәрбие беру мүмкіндіктері мол. Қазақ
халқының ұлттық мінез-құлқына тән ... ... ... ... ... ... арқылы осы қасиеттерді ... ... ... ... имандылық, әділеттілікті билік ұстау
сияқты әдет пен ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу бағытындағы тәрбие
сағаттарының кейбір төмендегідей тақырыптарын ұсынамыз:
Кең болсаң - кем болмарсың.
Адалдық - қастерлі мінез.
Сөзі райлының- жүзі ... - ... ... ... ... ... - ... кішіге - ізет.
Ұл - ұятымен, қыз - кылығымен көрікті.
Қатыгездік қайдан ... ... ... ... ... не? ... ... анасы.
Достық - өмір кілті.
Иман және инабат. ... енді ... ... ... ... өткізуді ұсынамыз:
Тақырыбы: «Әдептілік – тәрбие бастауы
Мақсаты: Оқушыларды адамгершілікке, қарапайышылыққа, кішіпейілділікке,
өз халқының салт-дәстүрін ... ... ... ... ... Адам ... ұнамды, ұнамсыз қылықтарды ажырата отырып, әдеп
әліппесін бойына дарыту.
2. Әдептілікке, сыпайылыққа тәрбиелеу.
Көрнекілігі:
Адамгершілікке байланысты түрлі суреттер.
а) «Жаман жолдас
ә) «Үлкенді құрметтеуі. ... ... ... ... ... «еңбек түрлері туралы суреттері, «құстарды атпауы т.б.
2. ... ... бала – арлы ... бала -сорлы бала.
ә) жаманға айтқан ақылың,
далаға атқан оқпен тең.
б) әдептілік ар-ұят,
Тұрпайы мінез тағы ... ... ... ... ... ... ... Әдептілік, адамгершілік туралы әнгімелей отырып, мынандай сұрақтар
қою:
- Әдептілік деген не? Оны қалай түсінесің?
- ... бала ... деп ... ... бала болғың келе ме?
- Әдепсіз дегенді қалай түсінесің? Әдепсіз бала ... ... ... ... ... ... Балалар жауап береді:
- Адам бойында жықсы, жаман қасиеттер болады. ... ... ... ... ... ... жиынтығы.
- Адам болатын бала – барлық жақсы қасиеттерді үйреніп, жаман мінез,
әдеттерден, ұнамсыз қылықтардан ... ... ... ... ... бізге үлкенлер үйретеді. Ол - ... ақ ... бере ... ана ... ... Біз оны түсініп,
ата-баба салт, әдеттерін үйренеміз.
Әдепті, ақылды бала қандай ... ... ... мына ... ... ... айтады).
1. Ата-ананың тілегі.
Адам болып өскенің.
Адамдықтың тірегі,
Адал болып өскенің.
Ұрыс пен керіс, айқай-шу.
Ұстамды бала маңынан.
Ұнамды ... ... ... Суреттер бойынша әңгімелеу. Адамгершілік, сыпайылық қарым-қатынас
қасиеттерді үйрену керектігін әңгімелеу.
2. ... ... «Не ... ... Осы сөздер үлкен етіп
жазылып, ... ... ... ... айтады, оқушы
ойланып ... ... ... ... ... ... ... болмайды.
ә) Кішкене баланы - жылатуға болмайды.
б) Құстарды - ... ... Қыз ... - ренжітуге болмайды.
г) Сабақтан - кешігуге болмайды.
д) Сыныпта - ... ... ... ... ... істеу керектігі жазылып көрсетіледі. Бұл да сол ... ... ... - ... ... ... ... алу керек.
б) Үлкендерге сәлем беру керек.
в) Кішілерге - ... ... ... ... ... - ... ... Оқу құралдарын күтіп ұстау керек. т.с.с айтылады.
3. Адамгершілік, сыйпайылық туралы сұрақтар қойып, жауабын тыңдау. ... ... ... ... ... ... ... бала не істеу керек?
- Мектепте, сынып ішінде бала қалай жүру керек?
- ... ... не ... ... ... ... ... айтылады.
4. «Құпия хаттарға жауап беру.
Құпия хаттарды қатар қойып, біреуі ... ... ... ... ... айтады.
Қосымша 1
Ойынның өту барысы:
1. Мұғалім барлық карточкаларды араластырып таратады. Карточка біреуге
көп, екіншісіне аз тиюі ... Бұл ... ... Бір-бірімен ақылдаспай әрқайсысы өз карточкасында не жазылғанын
оқиды да, оның әрқайсысын өз ... ... ... ... ... ... бір карточкада «Үлкен адамның алдын кесіп өтпейсің
деп жазылған. Егер оқушы бұл айтылғанмен әрқашан келісетін болса,
онда ол ... ... ... келіспесе өзге алаңдарға қояды.
3. Барлық оқушылар карточкаларын ... ... ... да ... ... ... қойған карточкаларды көріп
шығады.
Егер біреу карточка дұрыс қойылмаған деп есептесе, оның жазуын
теріс қаратып ... Бұл ... ... соң ... талдаймыз. Теріс аударылмаған
карточкалар бүкіл сыныптың пікірін білдіреді.
5. Келесі кезең – теріс аударылған әрбір карточканы ... ... ... осы ... кім ... ол кім теріс аударғанын
анықтайды. Одан соң бұл карточка шын мәнінде қайда тұруы керек
екендігі анықталады.
Бұл ойын балалардың моральдық ... ... ... ... көмектеседі.
ТӘРБИЕ САҒАТЫНЫҢ ТАҚЫРЫБЫ: "ӘДЕПТІБАЛА - АРЛЫБАЛА"
Сабақтың мақсаты: Балалардың бойына адамгершілік қасиеттерді ... ... ... ... қалыптастыру.
Тәрбиелік мәні: "Жақсы қасиетке үйрету, жаман қасиеттерден жиренту
арқылы адамгершілік сезімін ... ... ... ... ... ... ... бала ата-анасын мақтатар,
Әдепсіз бала ата-анасын қақсатар",
"Бір жылы сөз — бір күнге азық",
Абайдың "Әсемпаз болма әрнеге" өлеңі магнитофонда.
Тәрбие сағатының барысы:
Мұғалім:
- ... ... ... ... ... бір сырлы болып өсуі керек. Оның ең
бастысы - адамгершілік. Ата-ананың тілегі - сенің ... ... ... ... Отан ... оқу мен еңбектегі таныстарын ата-ана ... ... ... ... ... бол. Өзің ... ақыл-кеңесін тында.
Кішіге мейірімді, досыңа қайырымды бол.
Бойында осындай қасиеттер бар ... біз ... бала ... Әдепті, тәртіпті бала дейміз.
Мұғалім:
- Тәртіптілік, ең алдымен, мектеп ережесін қатаң сактаудан басталады.
Егер сен бала кезіңнен тәртіпті, әдепті бала ... ... ... келе ... өз Отаныңның мақтанышы боласың.
Ақын Е.Өтетілеуов:
Жабырқауды білмейміз,
Жалқаулықты сүймейміз.
Біз - талантты жас ... ... ... - ... осы ... ... ... туралы қай сабақта оқып таныстық?
Оқушылар:
- "Ана тілі" сабығында.
Мұғалім:
- ... Ана тілі ... ... ... алған түсініктері
бойынша қандай нәрселерді жақсы деп түсінесіңдер?
Оқушылар:
- ... ... ... ... ... ... ... сөз айтпау,
ұрлық істемеу, өтірік, өсектен, ... ... ... болу ... Ал, енді ... қасиеттерді жаман деп түсінесіңдер? Ол туралы қандай
мақал-мәтелдер білесіңдер? Қандай тақпақ білесіңдер?
Оқушылар:
- Өтірік, өсек, ... ... ... ... ... Біз ... да бір көңілімізге ұнаған жақсы нәрсені әдемі дейміз?
Жаңағы ... ... ... ... ... ... ... Ендеше,
әдептілік те әдемілік екен.
Ал, балалар! Әдептілікті өздерің қалай түсінесіңдер?
Бұдан әрі балалар әдептілік, жақсы мінез-құлық туралы ... ... ... ... ... білу де ... белгісі.
Мұғалім:
- Көшеде, мектепте, үйде таныс адамдар, үлкен кісілер, мұғалімдер
кездессе не деу керек?
Барлығы:
"Сәлеметсіз бе?" деу ... кісі ... ... ... ... келе ... оған не деу ... "Көмектесейік" деу керек.
Оқушы:
Байқаусызда біреумен қақтығысып қалсаң, оған сөз ... не деу ... деу ... Апаң ... ... ... ... мектептегі, бастауыш сыныптардағы тәрбие
жүйесінің басты бөлігі болып табылады.
Адамгершілік тұрғыдан ... ... ... ... ... ... көзқарастары мен өзара қатынастарын ... ... ... ... ... ... ... және
оның тиісті нақты мақсаттарының қандай екендігіне ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру міндеті
тұрғаны тиіс.
-Бітіру жұмысында біз сабақтар үстінде (еңбек, ана тілі, дүниетану,
бейнелеу ... ... ... ... ... іс-қимылдары мен тиісті
адамгершілік қарым-қатынастарын ұйымдастырудың жолдарын көрсеттік.
Сондай-ақ сыныптан тыс жұмыс кезіндегі ойындар, әдептілік әңгімелері,
тәрбие ... ... ... ... зор мүмкіндіктері болып
табылады.
Біздің елімізде адамгершілік тәрбие берудің басты ... ... ... ... сақтап, нығайтатын, бойына ізгілік,
қарапайымдылық, отансүйгіштік, имандылық қасиеттерді дарытқан ұлы ... ... ... ... ... ... ... басты
ұстанымдарға тоқталсақ:
Адамгершілік тәрбие беру жүйесінің қалыптасуына ден қою. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жұмысын барлық тәрбие мекемелерінде өзара
үйлесімділікпен жүргізу, (мектеп, мәдениет ошақтары, т.б.).
Бастауыш сынып ... ... ... ... ... – оқушы бойына адамгершілік ұрығын себуші.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Әбдіразақов Е. Адамгершілік имандылық тәрбиесі. Шымкент.
1994ж.
2. Әбдіразақов Е. Халықтық педагогика. Шымкент.1990ж.
3. Әбдіразақов Е. ... ... ... ... ... ... И.А., ... О.С. Адамгершілікке тәрбиелеу әліппесі. Алматы
"Мектеп" 1988ж.
5. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика. Астана.1988ж.
6. Сағындықұлы Е. ... ... ... К.Д. ... ... және ... жөніндегі таңдамалы
пікірлері. "Алматы".1999ж.
8. Мүрсалімова У. "Бала ... - ... ... ... Халметова Т. Адамгершілікке баулу - тәрбиеден. "Қазақстан мектебі"
2001ж.
-----------------------
Тазалық
Ішкі жан ... ... ... ... ... ... ОСЫЛАЙ
БҰЛ СОЛАЙ
(ӘРҚАШАН)

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
ТМД шеңберіндегі қазақ диаспорасының мәселелері мен Қазақстанның көзқарасы (1991-2006жж)74 бет
Қазақстанның қоршаған ортаны қорғау мен табиғат пайдалану құқығы136 бет
Қылмыстық құқық бойынша қылмысқа қатысушылардың жалпы сипаттамасы147 бет
Болашақ «Өзін-өзі тану» пәні мұғалімін оқушыларға рухани-адамгершілік тәрбие беруге дайындаудың ғылыми-әдістемелік негіздері103 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет
Бастауыш сынып оқушылардың таным процестерін дамыту жолдары13 бет
"Қиянат жасамау" ұғымының адамгершілік құндылығы ретіндегі мәнін ашу10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь