Станоктық кескіндемедегі композиция

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.тарау. Композиция негіздері
1.1. Композиция туралы жалпы түсінік. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
2.тарау. Композиция пәні
2.1. Композиция пән ретінде. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
2.2. Композиция пәнінде оқылатын дәрістер. ... ... ... ... ... ... ... ...10
2.3. Композиция пәнінің тәжірибелік жұмыстары кезіндегі заңдылықтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 10
3.тарау. Композиция пәніне арналған тәжірибелік сабақтарға әдістемелік ұсыныстар
3.1. Шығармашылық натюрморт композициясы ... ... ... ... ... ... ...13
3.2. Натюрморт композициясының ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... 16
3.3. Табиғат көрінісінің (пейзаж) композициясы ... ... ... ... ... ... ... 17
3.4. Портрет және бірденелі сюжетті композиция. ... ... ... ... ... ... 19
3.5. Сюжетті.тақырыптық картина композициясы ... ... ... ... ... ... . 20
3.6. Бір немесе екі денеден тұратын композиция. ... ... ... ... ... ... . 22
4.тарау. Композицияның даму тарихына қысқаша шолулар ... ... ... ... ... 24
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
Композицияны екі мағынада қарауға болады: композиция (композиция теориясы) ғылым сияқты, яғни творчествалық өнердің бөлігі сияқты, және композиция оқу пәні ретінде (оқу сабағы).
Жалпы өнерде композиция көркем түрлердің жасалуын біріктіреді (нақты және кеңістіктің түзілуі, симметрия мен ассиметрия, масштаб, ырғақтылық және пропорция, нюанс пен қарама-қарсылық, болашақ, топталу, түстілік шешімдер және т.б). Композиция шығарманың ішкі құраушысы ғана емес, қоршаған орта мен көрермендердің қатынастарын да ұйымдастырады. Композиция көркем түрдің компоненттерін жасаушы аса маңызды, шығарманы толықтырушы, олардың элементтерін бір-біріне үйлестіруші. Композиция сурет және кескіндеме сияқты пәндерге қарағанда оқу пәні ретінде кейінірек пайда болды. Композицияны алғаш зерттеу барысында мифологиялық, кейінірек ертегі және еркін тақырыптарда картиналарды жазуға әкелді. Композицияның оқу пәні ретінде қалып қалуы өнер шығармасында өте ұзақ уақыт танылды және өте күрделі оқушылардың шектелген шеберлігінде ғана дамыды.
Композиция пәні композицияға қатысты түсінік жүйесін жасау, композициялық түрдің арсеналын зерттеу, жеке шығармалардың біріккен құрамында барлық түрлердің байланыс сипаттамаларын қарастыру, композициялық шешімдердің типологиясын табу мақсатында үлгілер қатарын тарихи аспектіде анализдеу, сонымен қатар тарихи жағдайлар мен ұлттық үлгілердегі әрбір өнер жанрына және оның формасының спецификасына терең енетін тарихи жағдайларды шешу негізінде, қоғам мен табиғатта адам санасынан тыс, өнерде жүретін, сондай-ақ, спецификалық заңдарды және жеке жағдайдағы композиция аймағында, композициялық заңдар сияқты обьективті бөліктерді зерттеу сияқты заідылықтарымен студенттердің әлемдік танымдылығын және ортақ ойларын жетілдіруді қалыптастырады. Студенттерді этикалық тәрбиелілікке, көркем-эстетикалық мәдениетке және көркемдік талғамға тәрбиелей отырып, Студенттердің ойлау қабілетін, елестете алуын, есте сақтау қабілетін, шығармашылықтағы көркемдік мүмкінділіктерін дамытады.
Студенттер осы пән арқылы композицияның даму тарихымен танысып, композицияны оқу пәні ретінде және оны оқыту әдістерін зерттеуді үйреніп, композициялық нобайларды орындауды, салу білу мен этюдті, мұнымен қатар, суретшілердің бақылаулары бойынша жұмыстар жүргізу, натурада «бағалы дәнегін» белгілей отырып, натураның қатысуымен композициялық жұмыстар жасауды меігереді. Композиция пәні студенттерді өзінің құрамында бейнелік бастауы бар композиция жасауға (ойдан шығару), бұған қоса, композициялық шеберлікке, өзіндік шығармашылыққа және оқу шығармашылығындағы жұмысы бағытында ынталылықты баулиды.
Студенттерді, болашақ суретші-оқытушыларды композиция аймағында өз бетінше шығармашылық жұмыспен айналысуға және педагогикалық жұмысқа дайындайды.
1. Н.Н. Волков. «Восприятие картины» – М.: Просвещение, 1976. 205 с.
2. М.В.Алпатов. « Композиция в живописи» – М.: Искусство, 1940. 152 с.
3. Беда Г.В. «Основы изобразительной грамоты». – М.: Просвещение, 1981. 239 с.
4. Под ред. Н.Н.Ростовцева. «Школа – учитель - искусство». – М.: Просвещение, 1981. 191 с.
5. Н.П.Крымов – художник и педагог. Статьи, воспоминания.- М. 1961.
6. М.В. Алпатов пен Н.Н. Ростовцев «Искусства» 2 том
7. Смирнов Г.Б. «Живопись». – М.: Просвещение, 1975. 143 с.
8. Беда Г.В. «Основы изобразительной грамоты ». – М.: Просвещение, 1981. 239 с.
9. Л.С.Зингер. «Советская портетная живопись». – М.: Изобразительное искусство, 1978 296 с.
10. Юон К.Ф. Об искуссве. М.: Просвещение, 1959.том I, II.
11. Салқымбаева С.А., Исабекова А,Б. «Бояутану». – ҚарМУ баспасы, 1999. 85 б.
12. Энциклапедический словарь Ф.А.Брокгауза и И.А. Ефрона, т ХУ а СПб., 1985, 906 с.
13. Е.В.Шорохов. «Композиция» М.: Просвещение, 1986.т.207 с.
14. А.П.Яшухин. «Живопись» М.: Просвещение, 1959.288 с.
15. Е.В.Шорохов. «Основы композиции» М.: Просвещение, 1979.303 с.
        
        Станоктық кескіндемедегі композиция
/арнайы мамандыққа оқитын студенттерге арналған композиция пәні бойыншаа
әдістемелік көмекші оқу құралы/
Алматы, 2008
М а з м ұ н ы ... ... ... негіздері
1.1. Композиция туралы жалпы түсінік. ----------------------------
-----------5
2-тарау. Композиция пәні
2.1. ... пән ... ... Композиция пәнінде оқылатын дәрістер. ----------------------------
---10
2.3. Композиция пәнінің тәжірибелік ... ... ... ... ... ... тәжірибелік сабақтарға әдістемелік
ұсыныстар
3.1. Шығармашылық натюрморт композициясы---------------------------13
3.2. Натюрморт композициясының ерекшеліктері ... ... ... ... композициясы-------------------------
---17
3.4. Портрет және бірденелі сюжетті композиция. -----------------------
- 19
3.5. Сюжетті-тақырыптық картина композициясы----------------------
--- 20
3.6. Бір ... екі ... ... ... ... ... Композицияның даму тарихына қысқаша шолулар.-------------------
24
Қолданылған әдебиеттер -----------------------------------------------------
-----------36
Кіріспе
Композицияны екі ... ... ... ... ... ... сияқты, яғни творчествалық өнердің бөлігі сияқты, және
композиция оқу пәні ретінде (оқу ... ... ... ... ... ... біріктіреді (нақты
және кеңістіктің түзілуі, симметрия мен ассиметрия, масштаб, ырғақтылық
және пропорция, нюанс пен ... ... ... ... және т.б). Композиция шығарманың ішкі ... ғана ... орта мен ... ... да ... ... түрдің компоненттерін жасаушы аса маңызды, ... ... ... ... ... ... ... және
кескіндеме сияқты пәндерге қарағанда оқу пәні ретінде ... ... ... алғаш зерттеу барысында мифологиялық, кейінірек ертегі
және еркін тақырыптарда картиналарды жазуға әкелді. ... ... ... ... ... өнер шығармасында өте ұзақ уақыт танылды және өте
күрделі оқушылардың шектелген шеберлігінде ғана дамыды.
Композиция пәні ... ... ... ... ... түрдің арсеналын зерттеу, жеке шығармалардың біріккен
құрамында барлық түрлердің байланыс ... ... ... ... табу ... ... ... тарихи аспектіде
анализдеу, сонымен қатар тарихи жағдайлар мен ... ... ... ... және оның ... спецификасына терең енетін тарихи
жағдайларды шешу негізінде, қоғам мен табиғатта адам санасынан тыс, ... ... ... ... және жеке ... ... композициялық заңдар сияқты обьективті бөліктерді зерттеу сияқты
заідылықтарымен студенттердің әлемдік ... және ... ... қалыптастырады. Студенттерді этикалық тәрбиелілікке, көркем-
эстетикалық мәдениетке және ... ... ... ... ... қабілетін, елестете алуын, есте сақтау қабілетін,
шығармашылықтағы көркемдік мүмкінділіктерін дамытады.
Студенттер осы пән ... ... даму ... ... оқу пәні ... және оны оқыту әдістерін зерттеуді ... ... ... салу білу мен ... ... ... бақылаулары бойынша жұмыстар жүргізу, натурада «бағалы
дәнегін» белгілей отырып, ... ... ... ... меігереді. Композиция пәні студенттерді өзінің ... ... бар ... жасауға (ойдан шығару), бұған қоса, композициялық
шеберлікке, өзіндік шығармашылыққа және оқу шығармашылығындағы ... ... ... ... суретші-оқытушыларды композиция аймағында өз
бетінше шығармашылық ... ... және ... ... тарау. Композиция негіздері.
1. Композиция туралы жалпы түсінік.
«Композиция» латынның «compositio» сөзінен аударғанда ... ... ... ... ... тараулардың байланысы мен үйлесуін, белгілі бір тәртіпте
элементтердің жинақталуы, олардың ... ... ... ... біз өсімдік және жануарлар әлемінде байқаймыз. Мысалы, әрбір
өсімдік бөлшектерден ... олар ... ... бір ... ... ... ... өнерінде «Композиция» түсінігінің анықтамасын
зерттейтін болсақ, біз энциклопедиялық аудармалар мен өнер ... ... ... ала ... ... Брокгауза мен Ефрона
энциклапедиялық аудармасында ... ... ... ... ... мен ... суретшінің ойындағы әлі бұлыңғыр салынатын
және қоршаған нәрселер мен қолдану әдіс-тәсілдерінің ... ... ... ... ... ... белгілі бір ойдағы
берілген мазмұнына арналған сызықтар деп анықталады.
Табиғатта аса ... және жиі ... ... ... симметрия және ырғақтылық болып табылады. ... ... ... немесе заттың конструкцияларында ,
симметрия – ... ...... ... бір ... элементтердің қайталануында байқалады. Симметрия үшін салыстырмалы
тыныштық ... ... және ... ... ал
ырғақтылыққа көп немесе аз дәрежедегі қазғалыс қонымды. Табиғат әлеміне тән
композициялық бастау ... ... ... ... ... ... орын ... - шығарманы бүтіндейтін, олардың жеке элементтерін бір-
біріне толықтыратын, аса ... ... ... ... ... ... ... жиналатын композиция заңдылықтары, обьективті
заңдылықтар мен өзара байланыстардың бейнесі болып ... ол ... ... ... өнерде композиция көркем түрлердің жасалуын
біріктіреді (нақты және кеңістіктің түзілуі, симметрия мен ... ... және ... ... пен қарама-қарсылық, болашақ,
топталу, түстілік шешімдер және т.б). Композиция шығарманың ішкі ... ... ... орта мен ... ... да ... ... түрдің компоненттерін жасаушы аса маңызды, ... ... ... ... ... ... табылады.
Байқағанымыздай, композицияда толықтырулар байқалады. Композиция сипатының
мазмұнына тәуелділігі көрсетіледі. Осындай ... ... және ... ... бар екендігін, осы және басқа шамада обьективті
заңдылықтар мен өзара байланыстылықтың ... ... ... құбылысы
екендігін көрсетеді. Алдыңғы анықтамаға қарағанда мұнда ... ... ... ... ... ... толық, заңдылықтардан
тұратын және ортақ сипаттан тұратын байланысқан бөліктерден құралады. ... ... ... ... ... мынандай, «құрамы» және
«құрылысы» мазмұны жағынан ұқсас түсініктерді білуіміз қажет. «Құрамы» ол
- ортақ ... ... - ... ... ... бірі ... Бұған қоса, мынаған көңіл бөлу керек, «құрылым» мен «құрам»
түсініктері толықтылықтың ... ... де олар ... ... ... мүмкін. Үнемі композиция аяқтылықты және тұйықталғандылықты
ұсынады. Сондықтан композицияның анықтамасына ... ... ... ол да ... ... ... композиция – ол
фиксацияланған және элементтердің түсінігімен байланысқан тұйықталған
құрамы (құрылысты да ... ... ... Бұл ... ... ... ол ... емес, құрамында немесе құрылысында элементтердің
ауысуы болады, олардан ... ... ... ... ... ... ... негізін сақтай отырып). Мысалы, қандайда бір
машинаға (құрылысқа) кішкентай бөлшекті қосу ... бар ... ... алып тастау. Бірақ машина (құрылысында) нақты бейнесінде қалады.
Бірақ мұны ... ... ... ... ... ... Ол
өзінің толықтығынсыз, көркем бейнесінсіз өзгере алмайды. Осы ой ... ... ... ... ... анықтаманың анализі нәтижесінде «композиция» түсінігінің
толығырақ анықтамасын жасау ... ... Ол үшін ... ... ... қосу керек болды.
1. Композиция - ол сондай толық түсінік, яғни одан ... ... алып ... ... анықтау.
2. Композиция анықтамасының мәтінінде «құрамдық» және ... ... ... ... оны ... ... ... формасы
екендігін көрсету.
«Композиция - бейнелеу ... ... ... ... ... ... ... бір-бірімен байланысқан және онда еш
нәрсені өзгертуге немесе ауыстыруға болмайтын, одан еш нәрсені алуға ... ... ... ... ... бейнелеу өнерінің басты
формасы және түсінігі жаңынан бәртұтас немесе мазмұны жағынан шашырамайтын
туындысы болып табылады». Бұл ... ... ... ... ... ... ... негізгі көркем түр болып ... деп ... ... ... этюдті де жиі атайды. Жалпы
осындай анықтама ... ... ... ... мен ... ... ... мен бейнеленетін, барлық элементтерді берілген
өлшем мен форматта орналастыру, мотивтің «құрылысын» сезіну, оны ... ... ... алу, және ... ... ... мұнда «композиция»
түсінігі екі түсінікте қарастырылған: 1) негізінен – ... ... ... ... сияқты, 2) композиция жеке өнер шығармасы.
Композицияны тағы да екі ... ... ... ... ... ... ... яғни творчествалық өнердің ... және ... оқу пәні ... ... (оқу сабағы).
Композиция немесе композиция теориясы бейнелеу өнеріндегі ғылым сияқты
өзінің даму сатысымен ... ... ... осы ... ... ... жоқ. Бірақ бейнелеу өнерінде композицияға байланысты туатын
жағдайларға қатысты кейбір сұрақтарды мамандар зерттеуде.
Н.Н. Волковтың ... ... атты ... ... ... ... ... теориясының негізгі жағдайларының шеңберін
жасау қадамы көрсетілді. Сондықтан бұл кітаптан көптеген әлі ... ... ... Осы және ... да жағдайларды талқылауда автормен
келісуге немесе келіспеуге болады. Жалпы бұл қадам ... ... ... ... ... ең ... жағдайларды қарастырған.
Композиция теориясын жасаудың қажеттілігін айтсақ, Н.Н.Волковтың композиция
теориясын ғылым ... ... ... негізгі тапсырмаларды анықтады.
Бұл тапсырмалар шынымен ... ... ... ... ... біздің көз-қарасымыз бойынша, оларға тағы бір ... ... ... ... ... ... мен табиғатта жүретін,
сондай-ақ, өнердегі спецификалық заңдарды, және жеке ... ... ... заңдар сияқты.
Осы заңдар догматикалық сипатта болмайды, алайда Н.Н Волковтың ойынша,
суретшіге ол аса маңызды, себебі, оның негізінде ... ... ... ... ... ... ... тек қана құрылымы ғана емес,
ол композиция заңдылығы екенін білетін ... ... ... мұны
ескеретін болады және алдын ала қатаң ... ... ... ... уақыт жібермеуге тырысады.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, композиция теориясының негізгі
заңдарын келесідей түрлендіруге болады:
1) композицияға ... ... ... жасау
2) композициялық түрдің арсеналын зерттеу
3) жеке шығармалардың біріккен құрамында барлық ... ... ... ... ... ... табу мақсатында үлгілер
қатарын тарихи аспектіде анализдеу
5) тарихи жағдайлар мен ұлттық үлгілердегі, әрбір өнер жанрына ... ... ... ... ... ... жағдайларды шешу
негізінде
6) қоғам мен табиғатта адам ... тыс, ... ... ... ... және жеке жағдайдағы композиция аймағында,
композициялық заңдар сияқты ... ... ... ... керек, композициялық түрлерді ... ... ... сипатынсыз, композициялық шешімдердің типологиясы мен
композицияның обьективті заңдарынсыз ... ... шешу ... ... ... ... тапсырмалары басқа көрсетілген тапсырмаларды
шешуге қарағанда біртіндеп шешіледі.
Композиция теорисы ... ... даму ... ... және ... негізгі, ғаламдық тапсырмалар әлі шешілмеуде. Тек зерттеліп
болған нәтижелермен қанағаттану қажет болады.
2 тарау. Композиция ... ... пән ... тағы да бір ... – бейнелеу өнеріндегі оқу пәні ретінде
қарастырайық.
Композиция сурет және кескіндеме сияқты пәндерге қарағанда оқу пәні
сияқты ... ... ... Композицияны алғаш зерттеу барысында
мифологиялық, кейінірек ертегі және еркін ... ... ... ... оқу пәні ... ... қалуы өнер
шығармасында өте ұзақ уақыт танылды және өте ... ... ... ғана ... ... ... ең басты тапсырмасы - шығарманы
жазуды және салуды, оқудың нәтижесі ретінде оқушыларға жоба ... ... оның ... ... ... ... Картинаны бағаламау
композицияны оқу құралы ретінде ... ... ... мектептерінің
түзілуі барысында жас суретшілердің шығармашылық дамуын тежейді. ... ... ең ... ... ... деп ... оқытушылар аз
емес. Алайда, тәжірибие композициялық ынталарға жас ... ... ... ... да ... ... ... курстары барлық көркемөнер колледждері мен жоғары ... оқу ... ... Көркем-педагогикалық орташа және
жоғары оқу орындарының түлектері бір уақытта суретші және бейнелеу өнерінің
оқытушысы ретінде дайындықтан өтеді. ... ... етіп ... ... ... ... кескіндеме, композиция, өнер тарихы), олар
бейнелеу өнерінің негіздері әдістемелерін ... ... ... оқу әдістемелерін де меңгереді. Композиция оқу пәні сияқты
өзіне ... етіп ... ... оқу, ... ... композиция
аймағында студенттерді тәрбиелеу, олардың творчествалық мүмкіндіктерін
дамыту, танымдық белсенділіктерін арттыру.
«Композиция» оқу пәнінің осы ... жету ... ... ... оқу-тәрбиелік тапсырмаларын ... оқу ... ... ... ... ... ... және ортақ ойларын жетілдіруді
қалыптастыру.
2. Студенттерді этикалық тәрбиелілікке, ... ... ... ... ... ... мынандай көркемдік мүмкінділіктерін дамыту:
А) Образдық (көркемдік) ойлау қабілетін;
Б) ... ... ... ... есте сақтау қабілетін.
4. Студенттермен бейнелеу өнеріндегі шығармаларын жасау барысындағы
олардың композициялық орналастырудығ ... ... ... ... ... ... аспектісінде өнер шығармасын тудыруды
студенттерге үйрету және ... ... жеке ... ... тәжірибиесінде дамыту.
6. Студенттермен композицияның даму тарихын оқу пәні ... және ... ... ... Студенттермен композицияның теориялық негіздерін олардың даму
тарихында және өнер ... ... ... ... ... ... ... көркем бақылаушылықтарын дамыту үшін келесілер
ұсынылады:
А) студенттерді ... ... ... ... ... ... ... үйрету.
Б) Өмірлік әсерлерді алуды шығармашылықта үйрету, осы әсерлерді
шығармашылықта қолдана білуді үйрету.
В) ... ... ... ... салу білу ... ... қатар, суретшілердің бақылаулары бойынша жұмыстар жүргізу,
натурада «бағалы дәнегін» белгілей отырып, ... ... ... ... үйрету.
9. Студенттерді өзінің құрамында бейнелік бастауы бар композиция
жасауға (ойдан шығару) студенттерді баулу.
10. ... ... ... ... ... ... шеберлікке; ... ... және ... ... ... ... ары ... дамыту.
11. Студенттерді, болашақ суретші-оқытушыларды композиция аймағында өз
бетінше шығармашылық және педагогикалық жұмысқа дайындау.
«Композиция» оқу ... ... мен ... ... олардың
мазмұндары да жасалып, ол оқу бағдарламасында көрсетіледі. «Композиция» оқу
пәнінің ... ... және ... ... ... ... басында әдеттегідей дәрістер оқылады. Олар тақырыпқа
кіріспе болып ... және ... ... мен үй ... ... ... тапсырманы ойланып орындауға, ... ... ... ... ... ... оқылатын дәрістер.
Дәріс курсы үш бөлімнен тұрады. Біріншісінің құрамына композицияның
ортақ теориялық сұрақтары бойынша кіріспе дәрістері ... ... ... ... барлығына ортақ, бейнелеу өнерінің жанрлары мен
түрлері айтылады. Бұл дәрістер бірінші курстың бірінші ... ... курс – 1) ... факультетінде композиция пәнінің
тапсырмаларын орындау. 2) Композиция пәні туралы түсінік. 3) Оның көркем
шығармадағы ортасы және ... ... ... ... ... шығарма жұмысының жүйелері мен әдістері.
5) Натюрморт пен интерьер өнер жанрының бір түрі ретінде.
6) Жазықтықтағы кеңістік композициясының негіздері.
Екінші бөлімнің ... ... ... ... мен түрлері
бойынша композицияның спецификалық жағдайлары ... ... ... ... ... ... натюрморт, пейзаж, портрет және
т.б – ортақ және ішкі ... ... ... ... өнер ... композициясы арқылы көрінетін қабылдау мен
ережелер сипатталады.
2 курс – 1) Табиғат көрінісінің (пейзаж) ... 2) ... ... сюжеттік картинаның құрамдық бөлігі немесе өз ... ... ... 3) ... ... ... ретінде.
3 курс – 1) Портрет композициясы. 2) Тақырыптық картина композициясы.
3) Композициялық ойлардағы сюжеттік-композициялық орталық пен оған қатысты
сюжетті ... ... ... курс – 1) Бір ... екі ... ... ... курс – Қазіргі заманға байланысты тақырыпта көп денелі композицияға
арналған іздену жобаларына ... ... ... тәжірибелік жұмыстары кезіндегі заңдылықтары.
Бағдарламаның әрбір тақырыбы екі негізгі жұмыс формасы ... ...... және үй ... ... негізінен:
- Бекітілген теориялық материалдар бойынша және композицияның ең
күрделі құрылымының ... ... ... және ... ... ... белсенді қатынастың дамуына қатысты жаттығулар жасаудан,
бұған қоса, ... ... ... ... ... ... заңдылықтар мен композициялық орта теңдігі, ырғақтылық, тепе-
теңдік, статистика мен динамика, рең, ... ... ... ... ... ... жарқын теңдігіне қызмет етеді;
- Үй тапсырмаларының жобасын жасаудан (мақсаттарды ашу, тапсырмалар
мен тәжірибелік тапсырмалардың мазмұны);
- ... және ... және ... ... ... ең ... композициялық құрамының ауызша, жазбаша және бейнелік
анализі; бұған қоса, бейнелік және ... ... ... ... ... ... гуманисттік қатынаспен белгіленетін нақты өнердің идеалдарын
тізбекті бекітуден;
- Теориялық материалдарды талқылау бойынша әңгімелерден;
- ... және үй ... ... ... ... ... және ... пайда болуы мүмкіндігін зерттеуден;
- Композициямен жұмыс жасауда тәжірибие жинау: ой тастау, тақырып
ойлау ... ... ... ... ... ... немесе берілген
тақырыпқа сай және эскиздің құрылыстық-пластикалық түрде оны ... ... ... шешімді іздеу, картонды жасау (бейненің нақты ... ... ... ... ... композициялық жоба
жасаудан;
- Көркем мұражайлар мен ... ... ... және ... ... сұлба бойынша жүргізіледі: а)
кіріспе әңгімелер және тапсырманың қойылымы; б) практикалық тапсырмаларды
орындау в) жұмыс қорытындысын жүргізу және ... ... ... ... ... үй ... орындалады.
Студенттердің үй жағдайында композициялық тапсырмаларымен практикалық
жұмыстары көп түрлі формаға ие ... ... ... ... ... аса
жиі кездесетіндерін атайтын болсақ:
а) композиция эскиздерімен жұмыс;
б) ... ... ... ... ... ... тақырыпқа сай этюдтер мен сурет салу, нобайлауды орындау;
г) композициялық ойлаудың дамуын жаттықтыру (түстің колориялық сезімі,
композициялық бүтіндігі және ... ... ... ... үшін жаңа ... меңгеру;
е) әдеби және мұражайлық қайнарлар (кітаптар, костюмдер, өнер
шығармалары және т.б) ... ... ... мінез-құлықтары мен
тұрмысын зерттеу.
Бірінші курста практикалық үй тапсырмасы ретінде студенттер натюрморт
композициясын орындайды. Бұл біріншіден, мынаған ... бұл ... ... оқу ... ... және кескіндеме бойынша академиялық
тапсырмаларды орындау программасымен сәйкес келеді. Ал бұл ... ... ... ... ... ... ... натюрморт жанрының мысалында студенттерге творчествалық ізденіс
әдістемесін меңгеруге жеңілдік жасайды, композиция аймағында бастапқы білім
беруге көмектеседі.
Екінші курста интерьермен, ... қала ... мен ... ... ... Бұл әсіресе, бейнелеу өнері ... ... ... дайындау кезінде бейнелеу материалдарын көп
түрлі композициялық мүмкіндіктерін ұйымдастыру туралы елесті байытады.
Натюрмортпен, ... ... ... жасағанда, сондай-ақ,
иллюстрациямен жұмыс жүргізгенде ... ... ... ... ... бойынша жиналған білімдері мен
ынталанған студенттердің бұл ... ... ... ... ... портреттің композициялық тапсырмаларын шешуге
дайындайды.
Теориялық және практикалық минимумдарды үйреніп, кіші ... ... ... ... мен ... ... бірлігі,
суретшінің елестете алуын, ойлар туралы, өнер шығармасының сюжеті мен
тақырыбы, ... ... ... түсінікті меңгереді.
Жоғарғы курстарда ақырындап жобаларды пайдаланып орындау әдісімен
жоспарлы және ... ... ... ... жүйесіне көшеді. ІХ
семестрге қарай студенттер дипломдық жұмысты орнындауға дайын болуы керек.
Осы уақытқа дейін олар ... ... ие ... керек, шығарманы
ойдағыдай аса жарқын етіп шығару, ... білу үшін ... ... ... және ... ... ... тапсырмаларға баға беру жетекші оқытушылармен жүзеге
асырылады. Әрбір семестрдің ішінде анықталған үй ... ... ... ... ... ... ... секциясының оқытушыларымен
тексеріледі. Семестрдің аяғында жарты жылдық орындалған баңдарлама бойынша
бақылау, қараулар ... ... ... ... баға), оқу
жылының соңында студенттердің қатысуымен теориялық сұрақтармен (мүмкін,
қысқа уақытылы жаттығулармен ... және ... ... ... және үй жұмыстарымен өткізіледі. ... ... ... тыс ... ... «композиция» оқу пәнінің мазмұны мен тапсырмаларына,
мақсаттарына келе, ... ... ... болады, педагогикалық
университеттің көркем-графикалық факультеттерінде бейнелеу ... ... ... оның мәні өте зор. ... курсы
творчествалық мүмкіндіктің дамуында, елестете ... ... ... ие ... ... ... өнер туындыларын жаза алмайтын нақты суретші
бола алмайды, ... ол ... ... сала алса да, бояулармен дұрыс жұмыс
жасай білсе де, мүсіндей білсе де. Бірақ сол ... ... сала ... ... ... ... және т.с.с ... айналысу мүмкін емес.
Композиция ең ... ... ... мүсін, графика, штрих,
дақпен, түспен, жарық көлеңкемен, көлем және басқа да ... ... ... ... ... көркемдік шаралармен жүйелі өзара байланысқан.
Сондықтан «композиция» оқу пәні тек қана ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Композицияның суретпен, кескіндемемен, мүсінмен, графикамен және
басқада жоғарыда айтылған пәнаралық байланысы кері ... ... ... пен ... құрылымы суретте, кескіндемеде, графикада, мүсінде,
оқу барысындағыдай шығармашылық жұмыстарда да ... ... ... ... ... бар оқу ... форматта келістіруді білмейінше,
қаныққан композициялық заңдылықтарды және бүтіндікті немесе ... ... ... мен сол ... бүтіндігін алу қиын. Студент
бейнелеу өнерінде композицияның даму ... білу ... ... ... ... жасалу барысын және композицияның теориялық негіздерін;
композицияның ... ... ... өнері бойынша ... ... ... ... студент мына қағидаларды терең білгені жөн:
- Мазмұнын анализдеу, ойлай білу, көркем шығармаларының көркемдік
түрі, соның ішінде ең ... ... - ... ... ... бейнелеу-
мәнерлі шараларын;
- Өмірдің шындықтарын ала отырып, оларды шығармашылықта көрсету:
- Жұмысты натурамен, ойша, елеспен, ... ... ... ... ... ... этюдпен орындай алуы керек.
Түрлі көркем материалдарда және техникаларда (акварель, май, ... ... ... ... және т.б) ... ... ... мен әр
түрлі жанрларда композицияны шығаруға болады. ... ... ... қабырға газеттерді және т.б. кітаптарды
рәзімдеу композициялары (кітаптың ... ... және т.б), ... эскизін орындауға, пластиналарда, саз-балшықта, гипсте
және басқа да материалдарда рельефтерді ... ... ... курсын оқу барысында басқа арнайы пәндермен қатар оқығанда
студенттерде композициямен жұмыс жасауда көптеген ... ... ... ... ... ... ... әңгімелерде,
дәрістерде, семинар сабақтарында, әдебиеттерді оқығанда, көркем көрмелерден
табады.
3 тарау. Композиция пәніне арналған тәжірибелік сабақтарға ... ... ... ... ... композициясында тақырыптық және ... ... ... ... заттардың орынын, қойылымға қарау
деңгейін кеңінен өзгерте ... Бұл ... ... ... ... ... ... түрде қолданылатын орын ауыстырулар. Оқу
натюрморты қойылымында студент ... ... ... ( ... мөлшеріне, тереңдігіне) байланысты форматтың көлемі таңдалынып,
заттардың реңдік және түстік қатынастары, көлеңкенің ... ... ... шешімі, картинаның тепе-теңдігі, көз деңгейі ескеріледі. Сонымен
қатар натюрморт орталық заты ... ... ... ... тұруы
керек. Бірақ ол зат ерекшеленіп айналасындағы байланысқан заттардан жеке
шықпауы керек. ... ... ... ... бүтіндігін жоғалтпай,
біртұтас көрінуі тиіс.
Оқу қойылымдары біртіндеп қиындай түседі. ... ... ... ... ... ... ... заттардың мөлшері мен көлеміне
қарай жиынтығынан бастау керек.
Кейін сол заттардың өзара байланысына байланысты ... ... ... көлемін анықтаймыз.
Кейде суретші натюрморт композициясын құрастырып болған соң, ... ... ... ... ... көлеміне байланысты тұрған
орынынан алға жақындатып немесе артқа шегініп көз ... ... ... ... Ал, ... заттардың ені мен биіктігіне
байланысты форматтың да ені мен ... ... ... Композиция пәнінде тәжірибелік тапсырма орындауда ... ... ... алу үшін ... байқауды қалыптастыру және
әруақытта жаңа шығармашылық ... ... ... ... ... жүруге тәрбиелеу. Тек қана қысқамерзімді көптеген ... ... ... және ... бола ... Тез ... үйрену
немесе көрген нәрсеңді мінездей отырып, қағаз ... ... ... ... алу қабілетін өсіруге болады. Суретшінің күнделікті көрген нәрсесін
қабылдауының сапасы оның көркем байқағыштығында. Ол үшін суретші ... ... ... ... ... айнытпай көшіріп үйренуі керек. Сол
сияқты байқауды, есте сақтауды, дүниедегі әртүрлі ... ... ... ... ... үйренбейінше суретші композицияны да бір
дегенде ... ... ... Тек ... ... байқап, зерттеп
болғанда ғана алдыңда тұрған зат шығарма үшін ... ... ... ... ... ... бұл ... үйренбей тұрып,
кескіндеме пәнінен бірден қажетті дәрежеде жұмыс орындай алмайды. ... ... ... ... бастауға болмайды. Ауызша айтқан немесе
түсіндірген дәрістік білім тәжірибе түрінде ... ол ... ... ... пен ... ол қайта-қайта орындалған
тәжірибеден кейін ғана білім нығайа түседі. Алдымен ... ... ... ... жөн. ... ... ... студенттер жолдағы
кедергілер мен қиындықтарды жеңе алмай, өзінің қабілетіне күдер туғызады.
Айналадағы бар ... ... ... ... ... заттардың
қалыбын, олардың түсін, қоршаған ортасын, оған қатысты ... ... ... ... ... ... – ол ... құрылымдық,
перспективалық тұрғыда орналастыра білу және олардың пропорциясын, көлемін,
материалдылығын, кеңістікте орналасуын, суреттің немесе ... ... мен ... ... ... ... ... анықтау, эстетикалық өзіндік әдемілігін көрсете ... ... ... ... ... ... ... алғашында-ақ оқу
натюрмортын бейнелеуді орындауда қолдануға болады.
Көркемсуреттің қай саласы болмасын ... ... ... үйрене бастағанда алдымен натюрморттан бастайды. Натюрморттың
нақты оқу тапсырмасынан бөлек эстетикалық талаптарға да ... ... ... ... мүмкін
Мұндағы заттар белгілі бір тақырыпқа арналып жинақталады.
Натюрморт композициясының мазмұндық ... ... бір ... ... жинақталып,біртұтас ойды беруі керек.
Шығармашылық натюрмортта жарық-көлеңке мен ... ... ... ... ... ... беру үшін қатпарлы маталар қолданылады. Ал
композициялық шешімі ... – ала ... ... ... ... ... да ... қойылымның тірілігіне және
шынайылығына фон өте жоғары рөл атқарады.
Шығармашылық ... ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда қойылатын қызық және әдемі заттардан құрылған
заттар жиынтығын жақсылап ... алып ... ... ... ... ... Бұл жерде негізгі кескіндемелік тапсырма ... ... ... көлемі мен материалдылығын беру сапасын дұрыс
бейнелеу. Осы арқылы өзіңнің тақырыптық ойыңды жеткізу. Кескіндеменің ... ... ... ... ... үшін ең ... негізі сурет.
Алғашқы сызба суреттерге байланысты жұмыстың сапасы белгілі болады.
Жазықтық бетінде дұрыс орналасқан сурет қана жақсы ... ... ... әрі ... ... ... жәй ... емес. Ең негізгісі
бұл жерде натюрморттың заттарын дұрыс құрай білуде, жарықты ... ... ... кеңістігін тауып, қойылымның ерекшеліктерін көрсету.
Заттарды дұрыс түсініп қабылдау үшін ... ... ... ... әсіресе арнайы моделдердің көз тартымдылығына көмектеседі.
Натуралық оқу қойылымын дұрыс құрастыру әрі сәтті құрастыру үшін,
натюрмортты келесі ережелермен ... ... Бұл ... ... әрбір кезекті курстағы оқулық тапсырмасының дайындығы натюрморттың
негізгі ... ... ... ... оқу ... ... өзінің нақты
мақсатын, ойын, идеясын жеткізуі ... ... ... ... ... ... қарай көшу негіздерімен, заңдылықтарын ала
отырып, натюрмортты ... ... ... ... ... ... Натюрморт композициясының ерекшеліктері
Мынандай тұжырым бар, композиция - өзбетінше дамитын, ерекше еркін
творчествалық ... ... ... ... ... натураны қабылдаудан
арылмайды және натураны толығымен, көркем бейнелеуден, яғни композициялық
тұрғыда көре алудан басталады.
Тақырыптық ... ... ... ... ... суретші қойылымдағы заттарды керек жағдайда, орындарын
ауыстырумен, жылжыта, көру деңгейін, ... ... ... жұмыс кезіндегі оқу натюрмортында мынандай ... ... ... ... ... картина жазықтығына
натюрмортты сыйғызу, олардың биіктігін, енінің кеңдігін, ... ... ... ... орынын табу, т.с.с.. Алғашқы
қадам, ол натюрмортты алдыңдағы ... ... ... ... ... ... және өлшемін ескере отырып, жазықтық бетінде ... ... ... бір шетіне қарай ауып кетпейтіндей, композициялық
ортасын тауып, бір – бірімен салыстыра оырып орналастырған жөн. ... ... ... олардың қарама-қайшылығын, реңдік және түстік
қатынасын, ортақ колоритін, тепе-теңдігін, ... ... ... ... ... ... есте тұруы қажет.
Композицияны сезіну, оны кең ауқымда түсіну деген сөз. Композиция тек
жұмыс басы бола ғана ... әрі ... ... және ... ... ... қойылымдары композициялық ойлауды дамытуға және
кездейсоқ қойылған заттар негізінде композицияны жасауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... қалыптағы заттардың
түрлерді іздеуге ұмтылу керек. Және де ... пен ... ... ... ... ... ... қажет. Композицияны ұйымдастырда,
ритмның әртүрлі – сызықты, ... ... ... ... Аса ерекше
орынды қарама-қайшылық алады. Айқайлап көрінетін ... ... ... ... ... ... орталықтың композицияға картиналы жазықтық осіне шұғыл ... ... Осы ... ... ... ... массалардың
тепе - теңдікке жетуіне бағытталған.
Ритм бейнені ұйымдастырады. Ол ... ... ... ол біздің қабылдауымызбен басқарылатын көрермен қаңқасын жасайды.
Бір элементті басқа элементпен көзбен ... ... біз ... ең негізгісін бөліп алып, көңілімізді тек соған ғана аударамыз.
Өзінің негізінде формат туралы ... ... ... ал ол ... ... топтауға, оның пропорция сипатымен ... ... ... ... ... ... кесіндеменің
жоғары сапасы болып табылатын, колориялық бірлік жұмысында ... ... ... Натюрморт композициясының түстік шешімі жылы немесе
суық болуы мүмкін.
3.3. Табиғат көрінісінің (пейзаж) композициясы.
Табиғат көрінісі өнердегі сюжеттік ... ... ... ... ... ... жанры және негізі.
Табиғат көрінісі (пейзаж) ...... ... ... ... ... ... рөлдердің бірін
атқарады. Табиғат шексіз әдемі және ... ... Күн ... мен ... қаншама түрлі түске бай. Табиғатта бәрі әдемі, бәрі ауыспалы, ... адам ... ... ... ... мен толғанысы өмірге
табиғат көрінісі (пейзаж) ... алып ... ... (пейзаж) бейнелеу өнерінде ең эмоционалды
аймақтардың ... ... ... ... жан дүниесіндегі
шығармашылық ойларының тыныс алуы болып табылады. Егер суретші ... ... тек ... ... – бұл ... ... ... да,
көрерменіне жағымсыз әсер әкеледі. ... ... ... ... ... бір бөлігінің түстік ерекшеліктерін
үйретеді. Пленэр ... ... ... оқу орынындағы жағдайдағы
жұмыстан мүлде бөлек болады. Күшті ... ... ... ... ... ... орыны жан-жақтан ұлғайады, жарықтың түсуі тез
өзгеріп отырады, осының барлығы табиғат ... ... ... ... ... жұмыс жасау бастаушы суретшіге бірден қиындық
туғызады. Жарықтанудың ... ... ... ... ... ... санының аумағындағы ашық түстердің аз болып қалуы мүмкін. Ал
шеберханада жарықтанудың әлсіздігінен мұндай ... ... ... көрінісі (пейзаж) этюдінің ... ...... ... бір ... ... кеңістігі мен ауадағы
байланысын анықтау. Табиғат ... ... ... ... ... ... ... реңдік және түстік жағдайы мен
кеңістік перспективасын ескере отырып, түстік ... ... ... ... Табиғат көрінісі (пейзаж) аймағы, ... ... мен ... ... және олардың натурамен
айырмашылықтарын ажырата білу – этюдтің түстік ... ... ... Табиғат көрінісі (пейзаж) композициясының этюдін шебер
жазу – олардың түстік қатынасын натурадағыдай етіп бере білу. Осы ... ... да ... ... ... ... (пейзаж)
композициясы этюдіндегі алғашқы тәжірибеде-ақ натураны шынайы беру үшін,
түстердің ашықтығы мен ... ... өте ... екенін
білген жөн. Әртүрлі жоспардағы табиғат көрінісі (пейзаж) композициясын
ойластыруда ашықтығы мен қанықтығы жағынан ... ... түс, ол ... ... кеңістіктегі жоғалуында көрсете ... ... тек бояу ғана ... қалады. Табиғат көрінісін (пейзаж) жазу барысында
заттар мен аймақты бәрін бірақ, ... ... ... ... алыстағы
қатарды бірдей, бірмезгілде көре білу ... ... ... аймақтық
заттарды біреу, бүтін етіп көруіміз керек. Жазу кезінде де әрқайсысының ара
қашықтығына қарамастан, ... ... ... отырған жөн. Тек осындай
жағдайда ғана ... ... ... ... ... ... өлшемін дұрыс беріп, түстік қатынасы мен
пропорциялық қашықтығын ... ... ... ... ... Бастаушы суретшіге алғашында алыстағы заттардың түсін анық көру өте
қиынға ... Оған ... сол ... ... ... ... елестеп, басқаша түстермен жұмыс жасауға кедергісін
тигізеді. Бұрын байқаған зат қандай жарықта ... ... ... ... ... ... есте ... байланысты білеміз. Міне, тәжірибесіз
суретші этюд жазғанда дәл осы ... ... ... ... ... жасыл
шөптің жүз немесе үш жүз шаршы жердегі түсін дәл ... ... ... ал негізінде қандай түстегі ... ... ... ... ... мен жарықтың түсуіне байланысты түстердің өзгеріп
кеткенін байқай алмайды. Осының ... ... ... ... ... алмайды. Заттар мен барлық аймақтардағы нәрселер күннің шығуы, таңның
атуы, кештің түсуі, тал түсте немесе ... ... да ... ... түстік қатынасы өзгеріп ... ... ... ... оқыту бағдарламасының бастапқы текшелерінде, келесі
тақырыптарда тапсырмаларды меңгеру өте ... 1) ... ... жазу кезінде натураны тұтас қабылдау және түстік қатынасымен жұмыс
әдістері. 2)негізгі түстік қатынастарды беру және ... 3) ... ... ... ... 4) ... ... (пейзаж) аймағының колориттік
біртұтастығы және түстік жарықтануы. 5) ... ... ... ... бейнелеу. 6) ... ... ... ... жас ... табиғат көрінісі (пейзаж) жанрында сурет сызықтары мен
композицияға көңіл бөлмей, негізінен кескіндеме мен ... ... ... ... Бұл ой ... Табиғат көрінісі (пейзаж) жанрында сурет те,
кескіндеме де, композиция да өте қажет. ... ... ... ... жобалар және түстегі жобалар қолданылады. Суретші қайта-
қайта ... ... ... ... қосымша мінездеме беретін
әртүрлі штрихтарды ... ... ... ... ... ... композициясында адамдарды немесе басқа жануарларды да ... ... аз ... И. ... «Тихая обитель»
картинасына нобайлар. Қарындаш
3.4. Портрет және бірденелі сюжетті композиция.
Суретші көркем портрет композициясын шешуде ... ... ... яғни ... ... ... мен ұқсастықты және бұған
қоса, жазып отырған адамның қайталанбас психологиялық сипаттамасын ... ... ... ... ... ... белгілі көптеген танымал
портрет жанрының атақты үлгілерін білеміз. Бүкіл әлемдік ... ие ... ... ... ұлы ... ... ... Тициан.
Веронез, Тинторетто және солардың ішінде Мона Лиза портреті (Джоконда)
Лоенардо да ... Бұл әлі ... ... өзінің күрделі, жанды уайымын әлсін
байқататын кесіндеме орындалуымен көңілді аудартады.
Ұлы орыс суретшісі А.А.Иванов “Христостың Елге Оралуы” атты ... ... Ол аса ... ... ... барысында ер және ... ... ... ... ... ... - Ф.С. Рокотов, Д.Г.Левицкий, О.А. Иприенский,
К.П.Брюллов, В.А.Тропинин, А.Г.Венецианов, В.Г.Перов, ... ... ... ... ... ... және ... баға жетпес галерея қалдырды. Өткен уақыттағы адамдардың сыртқы
бейнесін беретін, ... ... ... образ ретінде, ішкі мазмұнды ашатын,
ой күшін, сезім тереңдігін, әдемілікті беретін өз ... ... үшін ... және ... ... ... ... портрет жанры аймағында еңбек ... ... ... ... ... жаңа ... елестейді, оның ішкі
мазмұны, оның өзіндік жан-тәні байқалады. Портретті ... ... ... ... ... ... ... заңдылықты меңгерген, сапалы
адам бейнесін тудыруды айта кететін болсақ, портретті ... ... ... отырып орындағанымыз жөн.
Суретші сурет пен кескіндеме арқылы портреттегі адамның психологиялық
жағдайын береді, ал бұл ... ... ... иілуінен, қолдың
қозғалысынан, бастың қараған бағытынан т.б. ... ... ... ... ... мінездік пошымы, форматтың және кенептің
мөлшеріне байланысты. Портреттегі адамның психологиялық мінезі ... болу ... ол ... жеке мінезімен танысып, ішкі дүниесіне
үңіле қарап, оның қозғалу манерасына, мамандығына күнделікті тұрмысына ... ... ... ... ... да ... ... егер портреттегі адамға сол жағынан қарайтын болсақ, онда
портетті форматтың оң жағына ... ... да, сол ... ... ... Ал оң жақтан қарасақ барлығы керісінше болады.
В.И.Суриков. Бас киімдегі мерген
нобайы
3.5. Сюжетті-тақырыптық картина композициясы.
«Тақырыптық станоктық ... ... ... тарихи және
батальді жанрларлар тығыз байланысты. Осының бәріне қарамастан ... да ... ... ... ... ... ... қашанда өмірде эстетикалық тұрғыдан әрқашан бақылап жүреді де
оған әртүрлі ғажайып оқиғалар әсері жинақтала береді. ... көп ... оны ... және қобалжытады. Осылардың әсерінен көбіне
суретшілер осы жағдайлар ... ... ... ... оны өзінің
картинасында бейнелеудің нәрселерімен әңгімелеуге тырысады. Осы тақырыптың
айналасында іздене түседі. ... ... ... әлі ... ойда ... ... оған ... қосымша нәрлерді пайдалану туралы ... ... ... ... ... ... Соңында толық
сюжеттің мазмұны ашылады. Сюжеттің дамуы бейнелеу жұмысындағы ... ... ... ... ... шешілген композициялық
негізге байланысты. Әйтпесе құрылысы жаңынан қолданылған ... аша ... ... «Багатыри» картинасына алғашқы
нобайлар
Алғашқы композициялық жобалар құрылыстық және қарама-қайшылықты қатаң талап
етеді. Пластикалық мотивте ... ... ой ... ... ... ... ... тауып береді.
Композициялық ізденістер алдыңғы этюдтермен жұмыс жасағанда да не ... ... да ... ... Ал ... жұмыс жасау этюдтер,
нобайлар, сызбалар жасағанда да жүре береді. Осы ... ... ... ... да, ... ... көп көмегін тигізеді. Жұмысты
аяқтауға ... ... ... ... бөле ... ... екіші орындағы қолдайтын нәрселердің айқайлап кетпеуін
қадағалап, олардың негізгіге бағынуын, реңдік және ... ... ... ... үлкен-кішілігін салыстыруымыз
керек.
«Жаз» композициясына ізденіс жұмыстары
3.6. Бір немесе екі денеден ... ... және екі ... ... композицияларда тапсырмалар қиындай
отырып,олардың тек қана ұқсастығын қадағалап қана қоймай, олардың ... ... ... да зерттеуіміз керек.Топталған композиция
кейіпкерлерінің өзара байланысын ... табу ... ... бүтіндік
заңының қызметіне міндетті түрде назар аударамыз. Бейнелеу жазықтығындағы
адамдардың бірігуі олардың өзара қызметі арқылы және ... ... ... да ... мүмкін.
Сюжеттің басталуы күшейген жағдайда, жанрлық ... ... ... ... портрет жанры өзіне тән арнайы тарихи және
жанрлық ... ... ... керек. Осындай топтық портреттер
жанрлық шекарасы алынып ... ... ... ... ... да
аз емес. Портретке қарағанда бір денелі композицияның ... ... ... ... тығыз байланысты болуы. Мысалы:
(Федотовтың «Вдовушка», Крамкойдың «Неутешное ... ... ... ... ... ... ... әсер ететін, бет
мимикасы, дене қозғалысы, қолдың қозғалу бағыты сияқты жағдайлар өте үлкен
рөл атқарады.
Топталған ... ... ... ... кішкене
бөлек тұрады, бірақ олар суретшінің шеберлігімен ... ... ... ... ... ... болмағанмен, бірін бірі
қолдағандықтан біртұтастықты береді. Мұнда да әртүрлі ... ... ... ... ... олар ... анық ... да олар тек
бейнеленушілерге қосымша ретінде бағынуы керек. Бөлшектердің тым көп ... жеке анық ... ... суретші жұмысына кедергісін де тигізеді.
Өзіндік мінезі мен типтік тұлғасы бар нәрселер, бейнеленген ірі бөлшектер
мен кіші ... ... ... жоғалтып жіберуі мүмкін.
Сонымен қатар композиция натуралық ... ... ... ... ... мен есте ... ... үйлесіп аяқталады. Натуралық
материалдар мен шығармашылық ой мен ... ... ... сапасының деңгейін көтереді. Осыдан образдық ойлау ... ... ... біріктіру анықталады. Көркем образ
бірнеше сапалы ... ... ... ... ғана жарыққа шығады.
Осындай елестету, есте сақтау, композициялық ойлау қабілетін жетілдіру үшін
аудиториялық сабақтарда ұзақ ... ... ... ... этюдтер мен нобайлар жасау арқылы дамытуға болады. Осыған
байланысты мынандай нобай түрлерін енгізу керек:
1. ... ... ... тек ... ... Аралас орындау тәсілі(басында натураның қатысуымен, соңынан есте
сақтау арқылы ойша орындау);
3. Тек қана есте ... ... ... уақыт өткеннен соң, бұрынғы
көргенін елестету арқылы;
4. ... ... ... ... бір зат ... ... арқылы еске
түсіріп, елестету арқылы;
5. Бейнеленетін образға байланысты сюжетті ашу үшін ... ... ... ... Әртүрлі нобайлардағы сызбаларды құрастыру арқылы.
Рембранд. ... ... ... ... ... ... ... Композицияның даму тарихына қысқаша шолулар
Өнердің әр саласындағылар сурет, кескіндеме, көркем ... ... оқу ... ... беруге айтарлықтай әсерін тигізді.
Сондықтан, біздің елімізде композицияны ... оқу ... пән ... ... осы ... өткен ұрпақтың жеткен жетістіктерімен танысуымыз
қажет. Сондай-ақ, композицияны ... ... және оның ... ... ... қарау керек.
Композицияның бейнелеу өнерінде даму тарихы мен оның сабақ ... ... оның ... ... ... ... этаптарын, өткен
ұрпақ шеберлерінің жиналған, нағыз обьективті заңдылықтарының ашылуын және
техникалық қабылдауын көруге ... ... мен ... ... ... ... ... дамуымен бір уақытта ... ... ... ... ... өнердегі бағыттармен тура және жанама
байланысқан, асыл ... ... мен ... көз ... ... ... догматикалыққа айналды.
Уақыт өте келе, ғасырдан ғасырға, бейнелеу өнері таза техникалық көз-
қарастан (инструменталды, материалдарды дайындау технологиялары) ... ... да дами ... ... ... ... қарамастан, композициялық
сезімдері өте нашар дамыды. Оны ... ... ... ... ... ... оларды жеке мүсінмен ұсыну. Бұдан алғашқы адамзаттың
қоғамға көзқарасы ... ... ... композициясы алғашқылардан біршама ерекшеленді. Егер
алғашында заттар ретсіз, ... ... ... ... көне ... ... ... тәртіпте жазықтыққа орындалған. Суретшінің
композициялық реттілігі - архитектураның кескіндемемен, құлдық қоғамның ... ... ... ... грек ... композицияның жаңа жақтары табыла бастады. Бұл
қоғамның аса белсенді түрде өмірге деген көз ... ... ... де ... мүмкіндіктерін кеңейтуде, көркем шығармаларды жетілдіретін
жаңа шаралар мен заңдылықтар ашылуда. Сызықты суреттер аса мәнерлі болып
табылуда, онда ... ... ... ... ... ... қатынастар үлкен мәнге ие болуда.
Көне дүниенің суретшілерінің ойынша, табиғатта анықталған, өзге де
заңдылықтар ... ... жыл ... ... ауысуы, өсімдік
құрымының симметриялығы және т.б. ... ... ... ... ... яғни симметрия мен ырғақ. Органикалық және
бейорганикалық табиғат принциптерінің жасалуын көрсете ... және ... ... ... ... ... қатынасына сүйене, адамзат
композицияны көркем шығармасының негізі етіп алды. ... ... ... ... және ... танымның шарасының бірі болып
табылады». Өркендеу дәуіріне ... ... ... ... ... ... ... еңбектерді кездестірмейміз. Алайда, Көне грек
суретшілерінің жұмыстары өнердің ... ... ... ғана
қоймай, өмірді тану нәтижесінде , яғни анатомия, философия, өз ... ... ... ... ... ... ... және
ортағасырларда өмір сүрген грек философы Плотин, ... анық ... ... ... не аудартады, сіз бір нәрсеге қараған кезде,
сізді бір зат қызықтырғанда, қуанышқа толтырғанда ма? Мен ... ... ... ... ... ... және бүтіндікке түстің
сәнімен, басқа сөзбен айтқанда, - ... ... ... ... мен пропортциялардан тұрады…»
Мүмкін, Көне Грецияда композиция бойынша да теориялық ... ... ... ... ... Ұлы ... Альберт Дюрер өзінің
кітабында кескіндеме туралы былай жазған еді: ... ... ... талай
үлкен шеберлер өмір сүрген, олар туралы көбіне Плиний ... Олар ... ... Фидий, Пракситель, Паррасий және т.б. ... ... ... ... ... – олар ... ... Сондықтан
олар бізден жасырылған, және олардың асыл байлығы жоғалып ... ... ... ... ... онда ... шеберлігін
танылатын, өздерінің шығармаларынан басқа, композиция аймағында өте ... ... ... ... ... естеліктерде, сол уақыттағы
суретшілердің күнделіктерінде композиция туралы ... ... ... ерте ... ... өнер ... мысалы,
Джотто, ағайынды Губерт және Ян ван Эйки, Ганс Мемлинг, Лука делла Роббиа,
Гирландайо, Мазаччо ... ... ... ... ... да, ... бейнелеу өнерінің заңдылықтарын терең білгендігін көрсетеді.
Әрине, олардың «бетке бояумен салынған» ... ... ... ... шығармаларында кездесетін композиция
тапсырмаларды XV ғасырда Мазаччо жалғастырды. «Динарии туралы аңызын» атты
фрескада ол ... ... кең ... ... мүсіннің көлемін
көрсетіп, және сол уақыттағы барлық композицияның ... ... ... мен ... ... сөзсіз, бейнелеу өнеріндегі композициялық
ережелер тәжірибелік қолданымы пластикалық анатомия, перспектива, геометрия
сияқты ғылымдарға жақсы мысал бола ... ... ... кезеңінде көркем тәжірибиеде композиция көптеген
жетістіктерге жеткен еді, себебі өнер теориясымен қатар ... ... ... ... мен ... ғылыми жаңаруы байқалды.
Егер ортағасырдағы суретшілер ... ... ... жеке ... ... ... Қайта өрлеу
дәуірінің суретшілері өздерінің творчествасында ... ... ... ... ... және ... ... негіздеген болатын. Орта
ғасырлық өнерге Альберти Қайта Өрлеу дәуірі суретшілерінің позициясының
дұрыстығын теория жүзінде ... ... Ол ... жазған: «Біз көре
алмайтын заттарға ... ... ... ... ... ... ... Кескіндеуші көрінетін заттардан басқа, көрінбейтін нәрселерді де
бейнелей алуы керек».1
Леонардо да Винчи ... ... ... ... ... қажеттілігін дәлелдеді: «Көзбен көру нәрсеге көңіл аударуға
және ішкі дүниеге ... ... ... ... ... туралы
түсініктер дамиды... осыған мынандай жауап іздеуге болады, көз ... ... ... және ... ғылымға емес, ойларға келгенде
өзінің міндетін орындайды » немесе «Егер жаныңда басталатын және ... ... ... десең, мұны болдырмай, керісінше, көптеген
негіздерге байланысты мойындамаған жөн. Ең ... ... ... ... ... ал онсыз ешнәрсеге сенім болмайды.»2 Бұдан әрі Леонардо
сұрайды: «Көз барлық дүниенің әдемілігін ... ... ... ... ... ... ... деп атайтын көз, табиғи заттарды
өмірде ... ... ... етіп бір ... ... және ... да Винчидің «Кеш сырлары», нақты өмірдегі көзбен ... ... ... осы жаңа композициялық формуланың идеалы болып
табылады. ... ... ... Альберти ... ... алып ... «көз ... ... ... персонаж
орналасқан. Көрінетін сәулелердің бағыттары ... ... ... біз ... ... ... көреміз. Осы шығарманың
композициялық формуласымен көзге көрінетін картинаны моделдеп қана қоймай,
сонымен бірге, көрерменнің ... ... ... ... тең ... тең ... ... бар және тік жасалған орташа ғасырлық
иконамен салыстырғанда, ... ... ... ... ... салынған. Басқаша айтқанда, ортағасырлық иконада жер мен аспан
тік ... ... ... және горизонт сызығымен шартты таза
бөлінген. Қайта Өрлеу дәуіріндегі ... жер тік ... ... ... және оған ... ... ... Мұнда көлденең
сызықтар өз еркімен алынбай, жердің сфералық бетін аспанмен жанасу сызығын
суретшінің көз ... ... ... ... түсінікке және
композициялық мәнге ие, өйткені, онда ... ... ... Қайта
Өрлеу дәуірінің суретшілері өмір ағымын көрсетуге аса көңіл ... ... ... ... ... ... ... білді.
Альберттің түсінігі бойынша, тарихи ... ... ... ... ... ... ол «өзімен-өзі ... рахатқа бөлендіреді».
Альберт композицияға былайша ... ... ... мен
кескіндеменің дұрыс негізі деп түсінемін, оның арқасында кескіндемелік
шығармаларға біріктіріледі».1
Кейбір кескіндемешілер ... ... кеп» ... ... орын ... ... нәтижесінде оларда «ретсіз араласпа» шығады.
Бұндай жағдайларда картина ... ... ... ... ... үш кітабында» - сол уақыттағы (түстің
берілуі, ... ... ... сюжеттің жасалу ... ... мен ... ... ... ... жақсы
тәжірибиелері көрсетілген. Олардың композицияны ... ... ... ... творчествалық жұмыстарының анализінде ... ... ... ... ... ... жеті бағыт
біздің уақытқа дейін аса құнды.
Леонардо да Винчи өзінің шығармаларында, ... ... ... статика мен динамикаға аса көңіл бөлген. Ол тіпті қозғалысты
«кескіндеме теориясында ... аса ... ... деп ... ... ... былай деген, «оны шығаратын жанға тәуелді ... ... ... ... дәуірінің көптеген шеберлері композицияда қозғалысты
көрсетуді қажет ... ... ... ... ... ... былай
деп жазған, «картада кездесетін өмір мен көңіл қалу – бұл Қозалысты беру,
мұны картинаның жаны деп ... 4 ... ... ... ерекше
көрсеткен және бұл сөзді тіпті бас әріппен жазған. Келесіге көңіл бөлу
қажет, Ломаццо осы ... ... ... ... нақты түсінігін
берді. Оның ойынша, кейіпкерлердің қозалысдарының өзі өнердегі шығармаларға
жан ... және ... ... сезімдерін оятады. Бейнелеу
өнерінің жаңа ... ...... ... шараларды
жаңартты, өнердің алға басуына ықпалын тигізді. Сол уақытта кескіндеме
аймағында түстерді таңдау ... және ... ... нәтижесінде
станокты картинаның композициялық құндылығының жоғалуына әкелді.
Импрессионистер ... ... ... ... олардың
шығармаларымен салыстырғанда академиялық кескіндеме боялған сурет сияқты
көрінді. Бір ... ... жүйе ... ... ... ... мен композицияға өзгертулер енгізу қажет болды. ХХ
ғасырдың ... ... ... және ... елдерінде түрлі жаңа көркемдік
бағыттар шыға бастады: футуризм, кубизм, ... ... және т.б. ... ... ... және ... пәндердің оқыту
әдістемеслері дұрыс жүргізілмеді, композицияда да ... ... ... теориясы мен практикасының дамуына жақсы ... ... ... ... ... ... Ол суреттің, кескіндеме мен
композицияның өзара байланысын түсінді. И.Е.Репин көп ... ... ... және ... ... ... жобалар салуға
баулыған. Оның айтуынша, композиция – суретші ... ... ... ... ... ... ... форма дейді.
Фаворский былай жазады: «Композицияның бірден – бір ... ... ... ... түрлі кеңістікті және ... ... және ... Егер ... ... ... онда ол ... емес, бейненің негізгі кезеңі, яғни ... ... ... ... түрлі сипатта кездесуі мүмкін.»3
Фаворскийдің мақалаларының бірінде станокты ... ... ... кимылдың соңғы жағдайы орталық жағдаймен ... біз ... ... ... және онда ол ... және қазіргі,
артымызда және бізді қоршаған, және ... кез – ... ... ... ... ... ... төрт өлшемі туралы сұрақтары,
өмірдегі ... ... және ... ... ... өте ... төртінші өлшем – уақытты қозалыс арқылы көрсетеді.
«Сонымен, бейне, соның ішінде кез–келген сурет, уақытты бейнелейді
және ұйымдастырады, бұдан әрі, ... ... ... ... ... ... тууы ... Себебі, түрлі уақытты көрсете отырып, біз оны
бүтіндеп, ... ... біз дата мен ... да бейнелеуіміз керек...
көркем бейне болуға үміттенетін әрбір сурет, нақтыны ... ... пен ... ... ... ары ... композиция тапсырмасын
жалғастырады».
Фаворский қозалыс пен уақытты берудің төрт тәсілім атайды. ... – бір ... ... және ... ... ... ... қатарлары. Екінші тәсілі – картинаның ... ... ... ... ... Үшінші тәсілі – бір
композицияда (төртінші координата) уақыт бейне физикалық қозалыс ... ... осы ... ... ... ... ... – мұнда
бір бейнеде бірнеше түрлі уақытылы кезеңдердің қосылуы келтірілген.
Композициядағы уақыт пен қозалысты берудің төрт ... ... ... ... ... ... еш қайсысы қозалысты көрсете
алатын тапсырмаларды толығымен шеше алмайды. Әрине, бір тақырыпқа арналған
суреттердің ... ... ... бойынша тізбектелуін емес, бірақ бұл
жағдайда әрбір жеке композициядағы уақыт пен қозалысты беру ... ... ... ... ... ... кезеңдері біріккенде (екінші тәсіл),
мысалы, Фаворский жасағанындай, ... ... ... жан ... ... ... пен қозалыста көрсету мүмкін емес. Бір
композицияға түрлі уақыт кезең оқиғаларын енгізу нақты ... ... ... бермейді.
Үшінші тәсіл Мериме «Жанды тазарту» новелласына негізделеді, онда ол
дон Хуан мен дон Педроны (қилыштасу үстінде) шұғыл ... ... ... тұрыстары сыртқы динамикалық болса да, ... ... ... ... ... мен ... көрсету үшін артқы
планда бақшаны және алдында қалақтың жатқан мүсінін бейнелейді. Сонда ... ... ... кеткен жұмысы (бұл өткен), және алдағы болатын
кезең (бұл ... ... ... өр ... ... ... ... Осылайша, Фаворский үшінші тәсілді пайдалана отырып, сыртқы
динамикалық позаларды және уақыт бойынша өмір ағымының символикалық ... ... тек ... ... ... даму ... қозалысты
бере алмайды.
Төртінші тәсіл бір бейнеде қозалысты бірнеше түрлі ... ... ... ... ... ... ... уақыттық жылжымалы
функциялардың механикалық бірікпелер кездеседі (қозалыс координациясы,
қозалыс логикасы бұзылады). Мұндай ... ... ... ... нашар дамыған адамдарда кездеседі.
Нақты мәнде қозалысты беру үшін алдыңғы және ... ... ... ... ... ... ... кульминация кезеңін
табу қажет. Әрине, композицияның мәндік түйінін – яғни кульминацияны бөле
отырып, ... бір ... ... өнер ... ... бере ... ... айтуынша, композицияда бүтіндік көзбен көрінетін және
жылжымалы болуы мүмкін дейді. Шығарманың көзбен қабылдау бүтіндігі барлығын
біріктіретін композициялық-ойлау ... ... ... ... ... ... бір ... байланған сияқты. Жылжитын бүтіндік – бұл уақыт
бойынша жылжу, бірнеше композицияларда жүзеге асырылады. ... ... мен ... ... бөлмеу керек, олардың өзара байланысы туралы
айту – бүтіндіктің композициялық ... бір ... ... ... Бұл ... ... ... идеясы, заттың
композициялық сұлбасы, мотив пен сюжет жатқан өнер туындысын дәлелдейді.
К.Ф.Юон композиция оқыту әдістемесін ... ... қою ... қажет деп санады: «Бізге өзіміздің әлеуметтік мақсаттарымызға ... ... ... ... ... - деген болатын.
Композициялық ойлауды дамыту барысында суретші К.Ф.Юон түрлі
жаттығуларды ... Ол адам ... ... ... ... жөн
көрген, олардың арасындағы мәндік және психологиялық өзара ... ... ... ... тану және ... ... ... оның
нақты шешімінің кепілі болып табылады деген.
Суретшілердің ұсынуымен келесі жаттығуларды ... ... ... ... ... ... есте ... бойынша сурет салу
және мүсіннің қозалысын келтіру; студиядағы сияқты ... ... ... дәрежеде альбомды сурет салу, мүсіндердің ... ... ... ... ... ... ... еңбек ету процесстерін, қоғамдық өмірді және т.с.с коллекциялау,
түрлі тақырыптарды ... ... ... ... мен
өлеңдерге иллюстрация; композициямен жұмыс дайындалған ... ... ... жарықтың өзгеруі кезінде, түс, суреттің күйін
қолдана отырып; композицияның түрлі ... ... ... ... және ... ... жасауға үлес қосқан суретшілердің қатарына,
атақты суретшілердің бірі А.А. ... ... ... ... ... мен көркем тіл) біздің ... ... ... новаторствалық композициялық шешімдер сипатта бола
алады. Бұл компоновканың ... ... ... ол ... және
монументальды кескіндемедегі өзінің бейнесін тапқан, бұл ұзақ ... ... ... ... ... ... ... қатаң ережелері бар екеніне көзі жеткен. Ол бұл жайлы кейбір
ойларын ... ... ... ... және ... ... ... кездестіруге болады.
Картина компоненттерін ұйымдастырушы батыл эксперименатор Дайнека
ұқсас екі орталық нүктені енгізеді. ... ... ... ... Ол ... планда «Петроград Қаруы» картинаны жазады. Автор ... ... ... ... ... ... менің «Петроград
Қаруымда» шекке дейін анық ». Және егер екі ... ... ... ... майданға бара жатқан жауынгерлер, жаралыларды
қайтару орнынан солдан оңға және жоғарыда – ... ... ... ... көрсетсе, ал одан әрі тізбектіп үңілсек, кері қайтқанда холсттің
композициясын тұйықтады. Көлденең фриз сақиналы ... ал ... ... ішкі ойын ... ... ... композициялық творчествадан толық
тәуелділікті жоқа шығарады, оқу дисциплинасы ретінде тану үшін ... ... ... бір ... ... ... суретшілердің
пайымдауынша, 50-60-шы жылдары бейнелеу өнерінің теориясы әлі нашар болған
кезінде ... ... ... ... ... ... ... және
төмен горизонтпен, қарапайым және күрделі қозалыстармен, шартты оқшауланған
фонмен және ... ... ... салып үйреніңіздер» атты кітабында композиция жасау барысында
қадағаланатын принциптер мен ережелер қарастырылады. Оларға симметрия, ... ... ... және ... (архитектуралар), стиль бірлігі
(ансамблде), тігінен және көлденең, статика және динамика, ... ... ... Композицияны ұйымдастыра отырып, заңдылықтарды да ұмытпаған
жөн (иллюзорлы, тікбұрышты, ортогональды, ауалы). ... ... ... ... ... ... жасалады,
кескіндеме шығармалары, әр кезеңнің түрлі өнердің ... ... ... мен ... ... ... ... айнадағы бейнесін салыстыру әдісі композициялық творчестваның сырларын
ашады. Е. Котова кескіндемелік шығармалар «көздің жұмысына» ... ... ... ... ... ... ... үш
өлшемді кеңістікті көрсете алатын заңдылықтар сияқты ... ... ... ... ... ... форма түзу
заңдылықтарын, әдеміліктің заңдылықтары жайында ... ... ... ешнәрсе айтуға болмайды. Негізінен, егер ... ... ... ... ... дұрыстығын айтуға
болмайды».
Біздің көзбен қабылдау ... ... ... келесідей
қорытынды болады:
1. Солдан оңға қарай жазатын және оқитын адамның ... ... ... ... ал ... солға қарай анағұрлым баяу
жүреді. Жоғарыдан төмен жазатын және ... көз ... ... ... ... ... және ... жоғары
бәсеңдеу.
2. Сол жақта орналасқан ... ... ... ... көрінеді.
3. Қозалысты сипаттаушы – ... ... ... Оның ... ... ... бір ... тасиды. Осыдан келе, көз
кенеп бетін композициялық етіп қабылдайды.
4. Заттың бейнесі картина жазықтығында қандай орын ... ... ... ... Творчествалық қабылдау процесі ,өнер туындыларын көзбен
қабылдау процесі сияқты ... ... ... ... ... танытанын көз, композицияны көркем форма
ретінде, ашылулардың материлизациясының ерекше түрі мен ... ... көз ... оңға ... жылдамырақ қабылдайды немесе керісінше
композициялық творчества үшін ... ... ие ... ... ... көрерменнің көзімен сол тәртіпте қабылданады. Осыдан
мынандай қорытынды жасауға болады, сол жақта ... ... ... ... ... көрінеді, бұл суретші үшін де маңызды болып
табылады.
Қазіргі уақытта елдер арасында ... ... ... мен ... басқаға әсері байқалды. Қазіргі ... ... ... көз-қарастары өзгере бастады. Шығыс суретшілері ... көп ... ... ... ... ... яғни
композиция жасаудың еуропалық заңдылықтарын қолданды (солдан оңға қарай).
Еуропалық суретшілер тігінен, ... ... ... ... төмен
компоновкалауға үйренген. Мұндай ... ... ... және ... де жиі ... ... ... сериясы).
Бейнелеу өнерінде композиция теориясына көп еңбек ... ... ... ... ... ... ... болды.
Творчествалық және ғылыми жұмыстарын ... ... осы және ... көп жылдық еңбегінің нәтижесінде Н.Н.Волков композицияның
көптеген сұрақтарын зерттеді. Сол ішінде кеңістік пен ... ... ... композиция есептерін, бейнелеу өнерімен байланысқан
түсініктер мен ... оның «Зат пен ... ... ... түс» (1965), «Кескіндемедегі композиция» (1977) ... ... ... кітаптардың ең соңғысы автор қайтыс болғаннан
кейін шықты. Мұнда композиция ... аса ... ... ... «Бұл оқулық барлығын біріктіруге ... ... ... ...... ... болып табылады.
Кескіндеме шығармасының мазмұнының айқындылығы ең алдымен ... ... ... ... ... ... ең алдымен
композицияда байқалады».
Волков айтқанындай, композицияның анализі оның функциясынан шығады -
өнер туындысын байытады, конструктивті және ойлы ... ... ... ... қарастырған жөн. Осындай анализ процессінде
зерттеушіге нақты бар ... ... мен ... ... ... ең ... ... табуға мүмкіндік берді.
Н.Н.Волковтың кітаптары «терминологиялық тұрақсыздық» сияқты анализден
басталады – «құрылым», ... ... ... ... осы үш ... ... құрылымды аса ортақ деп
санайды. Бүтін мен бөліктің қатынастардың ерекше ... ... ... ... ... байланысқан және олардың арасындағы ортақ сипатпен,
түр ... ... ... ... ... ... да ... (функционалды құрам, композициялық
құрам және т.б).
Құрылыс - бұл ... ... ... байланысқан құрам
типі. «Жаңа түйіндер мен байланыстарды енгізе отырып, қосымша функциялардың
құрылыстарын хабарлауға, құрылыстардың ... оның ... ... ... ... ... ... байланыстар барлық
жерде, кез-келген құрамдарда кездеседі, себебі, ол анықталған функцияларды
орындайды.»
Н.Н.Волков композицияны тұйық құрам сияқты, олардың ... ... ... деп ... ... ... ... құрылыстық байланыс – бұл
аналогиялар және түс пен сызықтың ... ... ... ... ... қатарлар мен айқындылық, кеңістіктік қатарлар және т.б.
құрылыстық орталық ... ... ... табылады. Құрылыстық
байланыстардың ...... ... ... ... ... байланыстарға қарағанда кебіреулері аса ортақ сипатқа ... ... ... ... ... келеді.
Волков композицияның бүтіндігін - оның туыстық белгісі деп атайды.
Бірақ ол бұл заңды айқындылық заңы сияқты анализдемейді.
Картина ... ... ... туралы тарауында Н.Н.Волков картина
аймағының бір тексіздігі және ... ... ... ... ... ... ойлар жаңа емес, аймақтардың бір тексіздігі мен ... ... ... белгіленгендей, бұл жайында Р.Арнхеймде
жазған, күштік құрылымына кват-Ератта көңіл бөлген. Арнхейм ... ... ... ... ... ... шектелген. Н.Н.Волков бейнелеу аймағының бір тексіз ... ... ... бір ... ... ... жүргізілмеген бір сызықта бұза
алады. Шеттен шетке жүргізілген горизонталь «аспан» мен «жер ... ... ... Егер ... қимадан екі вертикаль жүргізсе,
олардың ... ... ... ... ... ... Кенепті кез-келген дақпен және сызықпен толтырғанда
қандайда бір фон мен бейненің арасынан, тереңге ... ... ... ... ... ... болады.
Жазықтықтың орталық бөлігінде бейнеленген зат тереңге ... ... Осы ... ... жас ... мрамор плиталарында
және т.б көруге болады. ... ... ... ... бір ... ... ... Оған ең алдымен шығарма ойша ... ал ... ... ... әрі ... картина жазықтығында композицияның мазмұнын анықтайды,
және осыған байланысты ол Г. Вельфлинаның, В.А ... ... ... ... Оның ... ауыз екі ... мәтінде
оқығанда көздің солдан оңға қарай әдетіне бола композиция заңдылықтарын
шығаруға болмайды. Волков ... ... ... ... ... ... ... шығарады. Жоғарыда айтқанымыздай, қазіргі
заман жағдайында Батыс мен Шығыстың арасында ... ... ... ... ... ... ... мен шындықтың көркемдік меншіктелу
әдістерінің жақындасуы басталды.
«Кеңістік композициялық фактор» деген тарауда ... ... ... ... ұйымдастырудағы негізгі тапсырма болып табылады.
Көрерменге үш өлшемді кеңістікті сездірте алатын ... ... ең ... деп ... (арт ... ... ... затпен жабу). Бір мүсінді
композиция инертті біртекті жазықтық емес, кеңістіктік орта болып табылады.
«Былайша айтуға болады,- ... ... ... ... ... мен тереңдіктің белгілерін қолдануынсыз, қандайда бір метриялық
емес, ақын емес тереңдік». Бір ... ... ... кеңістік терең
кеңістіктік қатарға ерекше ойды ...... ... ... ... ... – заттар мен мүсіндердің бірлескен
әрекеттері. ... ерте ... ... ... жеке ... ... ... кездестіруге болады.
Тереңдіктің екінші белгісін Н.Н.Волков жердің жазықтығы: «Әдетте
алыстағы мүсіндер жоғары орналасады, ал ... - ... ... бұл олай ... ... ... тұрған, отырған немесе жүріп бара
жатқан адамға және картинаның ... мен ... ... ... ... Осы ... де тіпті жердің бейнесі болмаса да,
мүсіндердің гравитациялық ... ... және ... ... ... ... түрліше орналасқанын білдіреді. Ортағасырлық кескіндемеде
еденнің ракурсты жазықтығы бейнеленеді немесе жоқтығы көрсетіледі».
Тереңдіктің үшінші тереңдігі – бұл ... ... ... және ... ... ... ұсақ ... және т.б
көлденең және тік жазықтықтарының ракурстығы. Автор дұрыс белгілеген, Қайта
Өрлеу ... ... ... ... ... ... кеңістіктің
мүшеленуі басшылық етеді.
Аса маңызды тарау болып ... ... ... ... ... ... ... бейнелеу өнерінің уақыт жағдайлары бірінші
болып қарастырылады. Осы тақырып ... ... рет ... ... еді. Ол ... ... өлшемді көрсету әдістерін практикалық және
теориялық негізде беруге тырысты. Н.Н.Волков өзінің кітабында осы ... ... ... ... уақыт, қабылдау уақыты, уақытты
төртінші координата ретінде, нақты ... ... Оның ... ... ... бейнесі күрделі жасалады: 1) қозалыстың өзінің бейнесі
2) қозалыс ... 3) ... ... ... 4) ... ... бір фигурада қозғалыстың түрлі фазаларын көрсете ... ... ... бос ... ... ... ... орта мен бір бейнеде түрлі кезеңді ... ... ... ... ... мұнда «ұшқыш галопа») сияқты
қозғалыс белгілері кездеседі.
Қозғалыс ... ... ... ... ... фазаларын
білдіретін түрлі позадағы мүсіндер қатарын береді. Бұл ... ... ... жүзеге асырылады. Динамикалық қозғалыстың бір
фазасы, кеңістікте мүсіннің өткен орнынан келесі орынға көшу ... ... Ол үшін ... ... ... ... ... таба білуі қажет.
Н.Н.Волков қозғалыс сипаттамаларын, бағытын, жылдамдығын, Леонардо да
Винчи, ... ... ... ... ойларына сүйеніп,
белгілерін белгіледі. Осы белгілердің ішінде картина ... ... ... ... ... атайды. Рамкаға жақын болған сайын
қозғалу барысы баяулайды. ... ... ... ... ие, ... ... ... Қозғалыстың
жылдамдығын түрліше, өткір, созылған немесе жиналған формада, «ауыр ... ... ... ... және т.б. ... контексті есебінде бір
кезеңді бейнеде қозғалыстағы уақыт бойынша беру туралы Н.Н.Волков былай
дейді: ... ... ... айтқанда, біз ұлттық жолмен ... ... ... ... ... ешнәрсе, әсіресе, қозғалыста,
анықтықталмаған және қозғалысты қабылдау картинада ... ... ... ... ... контекст жасалады».
Қозғалыстың анатомиялық белгілері картинада бейнеленетін қозғалыс
эффектісінің толық дұрыстығы үшін сүйеніш ролін атқарады. ... ... ... ... үшін сипатты амалға айналдырады. Қысқаша айтқанда,
оның ... ... ...... мәнері. Бірақ, статикалық
композицияда уақыт фазасы оқиғалардың есебінде кеңейеді. Бұл ... ... ... күй ... ... ... және статикамен белгіленген
ішкі амалдың белгісі болып ... және ... - ... ... мен мақалалары
бейнелеу өнерінде композиция теориясының аймағында ары ... ... ... ... ... ... барлық композиция жайлы түсініктер бейнелеу өнерінде
және көркем оқу ... бұл ... ... ... ... мүмкіндік
береді.
Бейнелеу өнерінде композиция тарихын қарастыра отырып, біз қызықты
материалдардың бірін шешуге тырыстық. Мүмкіндігіне қарай оны ... ... ... ... ... ... жасадық.
Қолданылған әдебиеттер.
1. Н.Н. Волков. «Восприятие картины» – М.: Просвещение, 1976. 205 с.
2. М.В.Алпатов. « Композиция в ... – М.: ... 1940. ... Беда Г.В. ... ... грамоты». – М.: Просвещение, 1981.
239 с.
4. Под ред. Н.Н.Ростовцева. «Школа – учитель - искусство». – М.:
Просвещение, 1981. 191 с.
5. Н.П.Крымов – ... и ... ... ... М. ... М.В. ... пен Н.Н. Ростовцев «Искусства» 2 том
7. Смирнов Г.Б. «Живопись». – М.: Просвещение, 1975. 143 ... Беда Г.В. ... ... ... ». – М.: ... 1981.
239 с.
9. Л.С.Зингер. «Советская портетная живопись». – М.: Изобразительное
искусство, 1978 296 с.
10. Юон К.Ф. Об искуссве. М.: ... ... I, ... ... С.А., ... А,Б. ... – ҚарМУ баспасы, 1999. 85
б.
12. Энциклапедический словарь Ф.А.Брокгауза и И.А. ... т ХУ ... 1985, 906 ... ... ... М.: Просвещение, 1986.т.207 с.
14. А.П.Яшухин. «Живопись» М.: Просвещение, 1959.288 с.
15. Е.В.Шорохов. «Основы ... М.: ... 1979.303 с.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сәндік кескіндемедегі ұлттық натюрморт38 бет
VСT шаблон негізінде «Компьютерлік желілер» пәні бойынша электронды оқулық құрастыру»73 бет
«Абди компани» ақ-ның қызметіне сипаттама32 бет
Жоғары мектеп жасындағы оқушылардың оқу жетістіктерін бағалауда компьютерлік оқыту және бақылау бағдарламаларының рөлін анықтау50 бет
Компанияның ақшалай қаражаттарын басқарудың мәні мен оңтайландыру әдістері31 бет
Компанияның инвестициялық портфелін қалыптастыру тетігі28 бет
Компьютер туралы12 бет
Компьютер ұғымы10 бет
Поливинилпирролидон және бентонит сазы негізіндегі композициялық гельдерді синтездеу60 бет
Сақтандыру компаниялары қызметі112 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь