Жалпы білім беретін орта мектепте информатика пәнін кәсіптік оқыту

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3
1. ЖАЛПЫ БІЛІМ БЕРЕТІН ОРТА МЕКТЕПТЕ ИНФОРМАТИКАПӘНІН КӘСІПТІК ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
6

1.1 Информатика ғылым ретінде: пәні және ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ..
6

1.2 Информатиканы оқыту әдістемелік жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

9

1.3 Мектепте информатика пәнін кәсіптік оқытудың мақсаттары мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

16

2. ИНФОРМАТИКАНЫ КӘСІПТІК БАҒЫТТА ОҚЫТУ ЖӘНЕ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЖОБАЛАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
27

2.1 Мектепте информатиканы кәсіптік оқытуда электрондық оқу құралдарын құру технологиясының талдауы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

27

2.2. Мектепте информатиканы кәсіптік оқытуда электрондық оқулықтар жасау құралдарын топтастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

34

2.3 Мектепте информатиканы кәсіптік оқытуда электрондық құралын Delphi.дe жобалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

44

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
59

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
61
Дипломдық жұмыстың өзектілігі. Елімізде болып жатқан өзгерістер білім жүйесіне де әсерін беріп отыр. Ел басшысы «Жаңа әлемдегі – жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына Жолдауында, бастауыш және орта білім беру, сондай-ақ мамандарды қайта даярлау жүйесін әлемдік стандарттарға жақындату қажеттілігін айтып, «Біз бүкіл еліміз бойынша әлемдік стандарттар деңгейінде сапалы білім беру қызметін көрсетуге қол жеткізуіміз керек» - деді. Бұл міндеттерді жүзеге асыру үшін Елбасы оқытудың әр білім алушының білім мен қабілет деңгейінің тиімділігін бағалаудың бір тұтас жүйесін жасау; он-лайн тәсілінде оқыту тәжірбиесін дамытып, елімізде оқу теледидарын құру; оқу жоспарларына жаратылыстану ғылымдар бойынша, бірінші кезекте, математика мен ақпараттанудан қосымша сағаттар немесе пәндер енгізу керек екендігін атап көрсетеді. Ендеше, елімізде мамандар жаңа заман талабына сай, терең білімді, пайым-парасаты мол, өрелі жастар болуы керек. Ол үшін білім, ғылым және өндіріс үрдістерінің өзара байланысын қамтамасыз ететіндей білім саласын ғылыми - әдістемелік тұрғыдан дамыту керек.
Бүгінде жаһандану заманында жас ұрпаққа әлемдік стандартқа сәйкес білім беру мәселесі республикамызда ғылыми-педагогикалық тұрғыда ізденіспен әлемдік жинақталған тәжірибеге, отандық қол жеткен табыстарды саралай отырып, ұлттық ерекшеліктерді ескере, оқыту мен тәрбелеуді жаңаша ұйымдастыруымен көкейкесті мәселе болып отыр.
Қазіргі орта мектеп орынында оқытудың белгілі бір әдістемелік дәстүрлері қалыптасуына қарамастан, оқытудың жаңаша әдістерін іздестіру, соның ішінде кәсіптік оқыту бағыттары, оқушылардың ойлау қабілетін дамыту жолдарын, өздігінен іздену, коммуникативтік қабілетін, адамдарды басқара білу қабілетін дамыту жолдарын іздестіру әрекеттері жүріп жатыр. Атап айтқанда, іргелі пәндерді оқыту мәселесіне жаңаша әдістер керек, өйткені, бүгінгі әлемдік өндірістік технология барысында ғылыми жетістіктерді пайдалануда.
Қоғамның қарқынды ақпараттану дәуірінде адамның жан-жақты дамуы үшін ақпаратты жинақтай білудің, болжамдар мен қорытындылар жасай білудің және жаңа ақпараттық технологияларды қолданудың маңызы өте зор болғандықтан, көпшілікке түсінікті болып келе жатыр.
1. Г.Боутон. Внутренний мир AdobePhotoShop. Киев, ДиаСофт, 2000 г.
2. С.Луций. Изучаем PhotoShop. Спб. 2002 г.
3. Роуз К. Освой самостоятельно Adobe Photoshop 5.5 за 24 часа. Пер. с англ. – М.:Издательский дом “Вильямс”, 2000
4. О.Камардинов. Информатика. 1-бөлiм. -Шымкент, 1999.
5. О.Камардинов. Информатика, 2-бөлiм, -Шымкент, 2000.
6. Сван Т. Основы программирования в Delphi для Windows 98. Пер. с англ. К., “Диалектика”, 1996
7. К.З.Халықова. Информатиканы оқыту әдiстемесi. -Алматы. “Бiлiм”, 2000
8. М.Донской. Интернет и пользовательский интерфейс. Мир Internet. 1999.
9. М.П.Концевой. “Парадоксы” дидактической наглядности. Education+ Человек. Культура. Общество.
10. А.И.Башмаков. Компьютерный учебник “Информатика” для дистанционного обучения. Мн. Бестпринт, 2001.
11. В.В.Волкова. Дизайн рекламы. М.: Университет, 1999.
12. В.В.Фаронов. Delphi 6. Учебный курс. М. 2001
13. А.Я.Архангельский. Программирование в Delphi 5, M., ЗАО “Издательство БИНОМ”, 2000
14. А.Полянский. MS FrontPage 2000. М., 2001
15. О.Камардинов, Х.Жантелi. Delphi 5-6, -Шымкент, 2002.
16. С.Бобровский. Delph 5. Учебный курс. М., 2001
17. Н.Культин. Delphi 6. Программирование на Object Pascal. БХБ-Петер-бург, 2001
18. О.Камардинов. Turbo C және Turbo C++ тiлдерiнде программалау, Ш., 2005. 87 бет.
19. Б.Н.Березин, С.Б.Березин. Начальный курс Си С++. М., 1998.
20. В.В.Фаронов. Delphi 5. Учебный курс. м., 2001
21. Электронды оқу басылымы туралы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік стандарты. Алматы 2002 ж.
22. КР СТ 1087-2002. Программалық құжаттардың бірыңғай жүйесі. Қолданушының басқармасы. Құрамына, мазмұнына және безендірілуіне талаптар.
23. КР СТ 34.014.-2002. Ақпараттық технология. Автоматтандырылған жүйелерге стандарттар кешені. Терминдер және анықтамалар.
24. С. Симонович., Г. Евсеев., Специальная информатика. М. 2002. 479 стр.
25. Марко Кенту. Delphi 7 для профессионалов. Питер. 2004. 1100 стр.
26. Молли Э. Хольцшаг. Использование HTML 4. Киев. 2001. 999 стр.
27. Король В.И. Visual Basic 6.0, Visual Basic for Applications 6.0. Язык программирования : Справочник с примерами . - 2-е издание.- М.:КУДИЦ-ОБРАЗ, 2000.
28. . Баженова И.Ю. Delphi 5 : Самоучитель программиста .- 2-е издание.- М.: КУДИЦ-ОБРАЗ, 2000.
29. Программирование в Delphi глазами хакера +CD Фленов М.В. Москва.
30. Руководство разработчика баз данных в Delphi/Kylix. Автор: Хармон
31. VB2D - конвертор с Visual Basic на Delphi
32. Роберт Делросси
33. Г. В. Галисеев "Программирование в среде Delphi 8 for . NET. Самоучитель"
34. Язык программирования C++ Специальное издание. Бьерн Страуструп
35. Разработка СОМ-приложений в среде Delphi 3-5. Э.Хармон, Вильямс, 2000.
36. Программирование баз данных в Delphi 7. Учебный курс В. Фаронов : Издательство "Питер"
37. Visual Basic. Освой на примерах +CD Категория: Компьютерная литература > Программирование > Visual Basic. Автор: Культин Н. Издательство: BHV-СПб
38. Камардинов А. Delphi 5, Алматы, “Ата-мура”, 2002.
39. А.Я. АРХАНГЕЛЬСКИЙ. Интегрированная среда разработки Delphi. От версии 1 до версии 5. Москва, ЗАО «Издательство БИНОМ» , 1999.
40. А.Я. АРХАНГЕЛЬСКИЙ. Работа с локальными базами данных в Delphi 5. Москва, ЗАО «Издательство БИНОМ» , 2000.
41. А.Я. АРХАНГЕЛЬСКИЙ. Язык SQL в Delphi 5. Москва, ЗАО «Издательство БИНОМ» , 2000.
42. В.ГОФМАН, А.ХОМОНЕНКО, Delphi 5, Наиболее полное руководство. Изд-во "БХВ- Санкт-Петербург", 1999 г.
43. В.ГОФМАН, А.ХОМОНЕНКО, Delphi 6, Наиболее полное руководство. Изд-во "БХВ- Санкт-Петербург", 2002 г.
44. БОБРОВСКИЙ С., DELPHI 5: учебный курс. С.-П., «Питер», 2000.
45. С.Д. Кузнецов. Введение в СУБД. "СУБД" 2-3,1996г.
46. С.Д.Кузнецов. Доступ к базам данных с использованием технологии WWW. "СУБД" 5-6, 1996 г.
        
        МАЗМҰНЫ 
КІРІСПЕ................................................................................................................
3
1. ЖАЛПЫ БІЛІМ БЕРЕТІН ОРТА МЕКТЕПТЕ ИНФОРМАТИКАПӘНІН КӘСІПТІК ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ....................................................................
6
1.1 Информатика ғылым ретінде: пәні және ... ... ... оқыту әдістемелік жүйесі...........................................
9
1.3 Мектепте информатика пәнін кәсіптік оқытудың мақсаттары мен ... ... ... ... БАҒЫТТА ОҚЫТУ ЖӘНЕ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЖОБАЛАУ.......................................................................
27
2.1 Мектепте информатиканы кәсіптік оқытуда электрондық оқу құралдарын құру технологиясының талдауы ...........................................
27
2.2. ... ... ... ... электрондық оқулықтар жасау құралдарын топтастыру ..........................................................................
34
2.3 Мектепте информатиканы кәсіптік оқытуда ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың өзектілігі. Елімізде болып жатқан өзгерістер білім жүйесіне де әсерін беріп отыр. Ел басшысы атты ... ... ... ... және орта ... ... ... мамандарды қайта даярлау жүйесін әлемдік стандарттарға жақындату қажеттілігін айтып, - ... Бұл ... ... ... үшін ... ... әр ... алушының білім мен қабілет деңгейінің тиімділігін бағалаудың бір тұтас жүйесін ... ... ... ... ... дамытып, елімізде оқу теледидарын құру; оқу жоспарларына жаратылыстану ғылымдар ... ... ... ... мен ақпараттанудан қосымша сағаттар немесе пәндер енгізу керек екендігін атап көрсетеді. Ендеше, ... ... жаңа ... талабына сай, терең білімді, пайым-парасаты мол, өрелі жастар ... ... Ол үшін ... ... және ... ... өзара байланысын қамтамасыз ететіндей білім саласын ғылыми - әдістемелік тұрғыдан дамыту керек.
Бүгінде жаһандану заманында жас ... ... ... ... білім беру мәселесі республикамызда ғылыми-педагогикалық тұрғыда ізденіспен ... ... ... ... қол ... ... саралай отырып, ұлттық ерекшеліктерді ескере, оқыту мен тәрбелеуді жаңаша ұйымдастыруымен көкейкесті мәселе болып отыр.
Қазіргі орта ... ... ... ... бір ... ... қалыптасуына қарамастан, оқытудың жаңаша әдістерін іздестіру, соның ішінде кәсіптік оқыту бағыттары, оқушылардың ойлау қабілетін дамыту жолдарын, өздігінен іздену, коммуникативтік ... ... ... білу ... ... ... ... әрекеттері жүріп жатыр. Атап айтқанда, іргелі пәндерді оқыту мәселесіне жаңаша әдістер керек, өйткені, бүгінгі әлемдік өндірістік ... ... ... ... ... ... ... дәуірінде адамның жан-жақты дамуы үшін ақпаратты жинақтай білудің, болжамдар мен ... ... ... және жаңа ... ... ... маңызы өте зор болғандықтан, көпшілікке түсінікті болып келе жатыр.
Осы орайда, ең алдымен, пәнін оқытудың алатын орны ... ... он ... жыл ... ... негіздері мен есептеу техникасы, программалау курстарын оқу процесіне енгізудің алғашқы қадамдарынан бастап оқытуды ұйымдастырудың әр түрлі мәселелеріне дейін ... ... ... ... ... ... Олай болса, тұлғалық-бағдарлық білім берудегі негізгі құрал оқулық десек, оның сапасы мен атқаратын қызметін жете түсінуге көңіл бөлу ... ... ... жазылуына назар аударған авторлардың басты ұстанған принципі тұлғалық-бағдарлық, нәтижелі шығармашылық қызмет, кіріктіру, пәнаралық ... ... және т.б. ... ... білім жүйесін құру болды. Оқулық - нақты пән бойынша берілетін негізгі оқу ... ... ... бағдарламасы толық ашылады. Оқулық - бұл оқушы мен ... ... ... ... Бұдан оқулықтың білім берудің құралы екені жөнінде дәлелді қорытынды шығады.
Кәсіптік ... ... ... ... ... ақпараттық мәдениетін кеңейту, алгоритмдеу және программалау құзырлығын арттыру үшін оқулықтардан басқа қосымша электрондық құралдар ... ... ... ... электрондық оқулықтарды пайдалану, мұғалімнің көмегінсіз оқушылар өз беттерімен ... ала ... Ал оның ... ... ... өз шығармашылық қабілеттерін барынша ашып, қызығушылығын арттырып, өздігінен білім алуға құштарлығын туғызып, ... ... және оны ... ... ... бұл ... шешу мәселесі жұмыстың көкейтесі болып отыр. Мұнда алгоритм құрастыру, жазу түсініктері беріліп, қазіргі кездегі кең тараған бағдарламалау тілінің бірі - ... ... ... ... оны ... ... физика есептерін шығаруды компьютерде орындау жүзеге асырылады.
Зерттеу нысаны - жалпы білім беретін мектепте информатика пәнін кәсіптік бағытта ... ... ... ... - ... ... кәсіптік бағытта игеруде оқушылардың құзыреттілік біліктілігін қалыптастыру проблемалары.
Зерттеу мақсаты - информатика пәнін ... ... ... ... ... ... ... оқыту және үйрету әдістемелік электрондық құралын жобалау және құру.
Зерттеу міндеттері:
- Жалпы білім ... орта ... ... пәнін кәсіптік бағытта оқыту мазмұнын, оны оқытудың әдістемелік жүйесін қалыптастыру принциптерін зерттеп, анықтау;
- ... ... ... ... мектепте оқытудың мақсаттары мен міндеттерін анықтау;
- ... ... ... мен ... анықтау;
- Информатика пәнін кәсіптік бағытта оқытуда оқушылардың құзыреттілік біліктілігін қалыптастыратын оқыту және үйрету әдістемелік әдістемелік электрондық ... ... және ... жұмыстың құрылымы: Дипломдық жұмыс кіріспеден, суреттер және кестелермен қамтылған екі бөлімнен, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. ЖАЛПЫ БІЛІМ БЕРЕТІН ОРТА ... ... ... ... ... ӘДІСТЕМЕСІ
1.1 Информатика ғылым ретінде: пәні және ұғымы
Информатиканың ғылым ретінде пайда болуы және ... ... ... ... ... ... Информатиканың зерттейтін аймағы - ақпараттың құрылымы мен ортақ қасиеттері, сонымен қатар адам тіршілігінің түрлі ... ... ... ... ... ... жеткізу және пайдалану үрдістерімен байланысты мәселелерді қамтиды. Ақпараттың ауқымды көлемі мен ағымын өңдеу автоматтандырусыз және коммуникация жүйесінсіз жүзеге асыру мүмкін ... ... ... есептеуіш машиналар мен заманауи ақпараттық және коммуникациялық технологиялар информатиканың іргелі ядросы және материалдық базасы да болып ... ... ... айырықша түрі деп есептеген жөн, мұнда
материалдық заттардың немесе ... ... ... ... басқа да сипаттамаларынан тұратын білім қоры деп түсіндіріледі. Материалды заттармен байланысты ресурстардан айырмашылығы - ақпараттық ... ... және де ... ресурстарға қарағанда, басқаша жаңару немесе қайта жаңғырту әдістеріне ие ... ... ... ... құрамдастары зат және энергиямен қатар, ақпарат сол ортаның негізгі сарқылмас таным көзі болып табылады.
Ақпарат жөнінде заманауи ғылыми көзқарасты дәлме-дәл тұжырымдаған ... ... ... ... Оның пікірінше: .
термині пайда болғаннан кейін дүниежүзілік ғылымда ... сөзі ... ... ... ... ... Бұл термин Америка, Канада және тағы басқа ... ... ... ... мен ... ... көмегімен ақпаратты өңдеу, сақтау және жеткізу үрдістерін зерттейтін ғылыми және оқу пәнін атау үшін кең тараған.
Кейінірек XX ғасырдың 60-шы жылдарының соңы мен 70-ші ... ... ... ... ... ... және (автоматика) сөздерінің туындысы болып табылатын - (информатика) терминін ... Жаңа ... ... ... ... ... мен ТМД елдерінде) мен Батыс Еуропада кеңінен тарады. Үлкен Кеңес Энциклопедиясында ... деп ... ... ... қолданылуы (шамамен 1960-шы жж. ортасынан бастап) ғылыми-техникалық ақпаратпен, кітапханатану және құжаттаматанумен байланысты болды.
Информатиканың осы анықтамасын түсіндіре келе, А.П. ... тағы да: - деп атап ... ... ... (әлемнің) оқып-танылған үзіндісіне (бөлегіне) ақпараттық модель құрылғанда, информатика жеке ... ... өз ... ие ... пәні ... сияқты өз қосымшаларының ауқымды аймағының негізінде, ал объектісі табиғаттағы, қоғамдағы кез келген ақпараттық процестерге тән ... ... ... қалыптасады. Демек, ақпараттық үрдістер мен технологиялардың көптеген түрлеріне тән ортақ қасиеттері және заңдылықтары информатиканың зерттеу объектісі болып табылады.
Информатика пәні өз ... ... ... Адамзаттың сан алуан іс-әрекетінде, жұмыс жасап тұрған ақпараттық технологиялардың (өндірістік үрдісті басқару, жобалау жүйелері, ... ... және т.б.) ... ... ... ... айырмашылықтары да көп. Бұл жерде басты назар, ақпараттық процестер мен ... ... ... ... басқаруды жетілдіруге аударылады.
Әлеуметтік жүйелердегі басқаруда айшықталатын ақпараттың жоғарғы формасы - білім болып табылады. ... мен ... ... ... кең ... бұл ... ұғым да маңызды философиялық категориядан үміткер. Философиялық тұрғыдан, таным - ... ... ... бірі деп қарастырған абзал. Мұндай көзқарас таным үрдістері генезисін, оның ... мен ... ... түрде түсінуге жол ашады.
Информатика ғылымын адамзат тек ЭЕМ- нің көмегі ... ғана ... ЭЕМ ... автоматты түрде өңдеуді жүзеге асырады. Сондықтан ЭЕМ бағдарламалау информатиканың негізгі ядросы, ал ... ... ... ... ... - оның ... ... негізі болып табылады. Адам қызметінің барлық саласының ауқымды түрде ақпараттануы ... ... ... кез ... ғылыммен байланыстыруға болады. Мысалы, философиямен байланысында әлемнің жүйелік-ақпараттық бейнесін, филология мен тіл білімінде (бағдарламалау жүйесі, мәтіндік редактор, ... ... тану ... ... ... ... жасанды интеллект жүйесі), метематика, физика, экономика бойынша ... ... ... және графика (графиктік редакторлар, дизайн, мультимедиа жүйесі), т.с.с.
Информатиканың фундаментальды негізі мына бөліктерден тұрады: теориялық информатика, ақпараттандыру ... ... ... ... ... ... - ... философиялық негізі, математикалық және ақпараттық модельдер мен алгоритмдер, сондай-ақ ақпараттық жүйелер мен технологиялардың жобалау және құру әдістерін қарастырады.
Ақпараттандыру ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалық құралдар (операциялық жүйе, бағдарламалау жүйесі мен тілдері), әмбебаб, мамандыққа бағытталған құралдар, техникалыққа - ДК, жұмыс станциялары, ақпаратты ... ... ... ... компьютерлік (КТ) және телекоммуникациялық технологиялар (ТК) жүйелері жатады.
Орта ... ... ... ... бөлігін
мектеп информатикасы деп атайды.
Кеңестік дәуір кезіндегі әдебиетке бұл термин алғаш рет 1979 жылы А.П. ... ... ... ... атты ... ... ... енгізілді [9].
Онда мектеп информатикасы мектептегі оқу процесінде ... ... ... және бағдарламалық, техникалық, оқу- әдістемелік және ұйымдастыру арқылы қамтамасыз ететін информатиканың бір тармағы ретінде анықталды. ... ... ... ... ... ісінде теңдесі жоқ құбылыс саналады.
1.2 Информатиканы оқыту әдістемелік жүйесі
Жалпы білім беретін орта мектепте курсының ... ... ... ... жаңа ... - ... ... әдістемесі (ИОӘ) қалыптаса бастады. пәнінің зерттейтін нысаны информатиканы оқыту болып табылады.
Ғылыми мамандықтардың ресми жіктелуі ... ... ... ... ... даму ... ... оқу заңдылықтарын ... ... бұл ... ... жаңа ... ие болды. Әйтсе де қалыптасқан, атауы оқулықтарда, нормативті құжаттарда әлі де қоланылылуда.
Информатиканы оқыту әдістемесі жас ғылым болғанымен, негізсіз ... ... пән бола ... қалыптасу кезеңінде басқа ғылымдардан білім жинақтап, өз дамуында осы білімдерден алынған нәтижелерге сүйенеді. Ол ғылымдар - ... ... ... жас ... ... информатика, сондай-ақ орта мектептің басқа да жалпы білім беру пәндерінің жалпыланған практикалық тәжірибесін атауға болады [27]. Н.В.Софронова 1 [44,16-б.] айтқандай, ... ... ... ... ... заманда, информатиканы оқыту әдістемесі де кез келген ғылыммен байланысы бар екендігін ашық айтуға болады. Қазіргі уақытта Э.И. ... М.П. ... С.А. ... ... ... ... жоғары оқу орындарында болашақ мұғалімдерді кәсіптік дайындау құрылымы қалыптасты.
А.М. Пискунов, Н.В. ... В.А. ... Н.Ф. ... және ... да ... мен ... жұмыстарында мұғалімдерді дайындап жетілдірудің негіздері көрсетілген. Бұдан информатика пәнінің мұғалімдерін әдістемелік дайындау мазмұны мен ... ... ... ... ... шығаруға болады:
* әдістемелік, дайындықты күшейту бағытында информатика ... ... ... ... ... ... әдістемелік жүйесін дамытуда қазіргі заман талаптарына сай келетін әдістемелік дайындау бағдарламаларын құру;
* информатиканы оқыту әдістемесінде жеке тақырыптарының мазмұнын, әдістемелік оқыту ... ... ... және ... ... ... ... үлгісі негізгі үш бөлімнен құрылады. Олар:
* Мұғалімдердің психологиялық-педагогикалық және әдістемелік дайындығын арттыру.
* Жаңа ... ... ... ... ... ... шеберлігін арттыру.
* Информатика және есептеуіш техника саласында базалық білімін және ғылыми ... ... ... мақсаттарына сәйкес информатиканы оқыту әдістемесі пәні өзінің алдына мына негізгі міндеттерді қояды [26]:
* информатиканы оқудың нақты мақсаттарын, оның орта ... оқу ... ... ... беру пәні ретінде алатын орнын анықтау;
* практик-мұғалімге қойылған мақсаттарға жетуге бағытталған оқытудың ең тиімді ... ... және ... әдістерді ұсыну;
* информатика және есептеуіш техниканы оқытудың ... ... (оқу ... бағдарламалық құралдар, мультимедиалық құралдар, компьютерлер, интерактивті тақталар, т.с.с) қарастыру;
* мұғалімнің ... ... ... ... нұсқаулар беру;
ИОӘ пәнінің мазмұны екі негізгі бөлімді қамтиды:
* жалпы ... ... - онда ... ... ... ... ... негіздері, бағдарламалық және аппараттық жасақтамалар қарастырылады;
* жеке (нақты) әдістемелік бөлімінде мектептегі информатика курсының пропедевтикалық, негізгі және бағдарлы оқу кезеңдеріндегі басты тақырыптарды ... ... ... ... ... ... заңдылықтары анықталып, информатика
дамуының нақты кезеңіне сай зерттеледі.
Оқу үрдісінде оқушыларды ... ... ... ... ... ... дайындығына, педагогикалық шеберлігіне байланысты. Пәнді меңгеру нәтижесінде ... ... пәні ... ... ... ... жағдайындағы мектептің жұмысына толық дайындалып шығуы тиіс.
Қазіргі уақытта информатиканы оқыту әдістемесі қарқынды даму ... оның ... ... ... ... әлі де ... ... етеді.
Педагогика ғылымының осы саласы тұтас, әрі толық бір ... болу үшін ... ... ... ... ... ... мектепке дейінгі кезеңде, мектепте, орта оқу буындарының барлық типтерінде, жоғары мектепте, информатиканы өзінше оқитындар үшін. Жалпы ... ... ... - ... ... Осы ... сәйкес жас және педагогикалық психологиясында, сондай-ақ оқыту теориясында негізгі орын алған мәселе - ... ... ... ... ... оқу пәні ... барлық типтегі мектептерге 1985 жылдың 1 қырқүйегінде енгізілді. Жаңа оқу пәні (ИЕТН) деп аталды. Жалпы ... ... ... бұл пән ... екі ... ... (ол кезде бұл 9-10-сыныптар болды).
Жалпы білім беретін мектептің оқу жоспарына біртіндеп енгізілген, ... пәні ... ... ... ... болды. Бұл процесс оқушылардың кибернетика және бағдарламалау элеметтерін оқып үйрену тәжірибелерінен ... ... беру ... ... ... беру жүйесіндегі және қоғамдағы маңызды сапалы қорларды сипаттайтын, толық назар аударарлық бірнеше кезеңдер ерекшеленеді. Бұл ... ... ... оқу- ... ... өткен ғасырдың 1980-жылдардың ортасында информатиканың жеке пән ... ... ... ... ... етті ... Орта мектептерге ИЕТН пәнін енгізуінің алғы шарттарына ... ... шолу ... парадигмаларының ауысуы және оған сәйкес информатиканы оқыту әдістемелік жүйенің ... ... ... ... үш) ... ерекшелеуге болады.
Бірінші кезеңде (1950 жж. ортасынан 1985 ж. ... ... ... ... орта мектепте кибернетиканы және информатиканы оқыту курсының екі - жалпыбілімділік және қолданбалы бағыттары пайда болды. Жалпыбілімділік бағытында ... - ... ... табиғаты әртүрлі жүйелердің құрылысы мен басқарылу принциптері, ақпаратты өңдеуді автоматтандыру мәселелеріне арналды (9-10 ... үшін В.С. ... А.А. ... ... ... ... ... бойынша - жоғарғы сынып оқушыларын есептеуіш техника саласында ... ... ... ЭЕМ құрылымы және бағдарламалауға негізделген курс (В.М. Монахов, С.И. Шварцбурд және және б.) оқытылды.
Екінші ... (1985ж. - 1980 жж. ... ... оқу ... ... ... енгізумен (1985 ж.) сипатталады. Курсты оқыту үшін А.П. ... және В.М. ... ... ... ... құрастырған бірінші оқулығы қолданынысқа енді (1.1-кесте).
Үшінші кезең (80-жж. аяғы 90-жж. басы) әртүрлі авторлар ұжымы (В.А. ... А.Г. ... А.Г. ... ... үш ... ... ... Мектептерде 80-жылдардың аяғында информатика бойынша ЭЕМ-ді қолдануға бағытталған оқулықтардың және оқу бағдарламаларының ... ... ... ... мектепті компьютерлендіру мәселесіне көңіл аударғанына
(ИНФО) деп ... жаңа ... ... ... баспасының пайда болуы куә болады, бұл журналдың бірінші саны 1986-1987 оқу жылында шықты. Ал Қазақстанда 1992 жылы ... ... ... ғылыми- әдістемелік педагогтік ... атты ... ... көре ... [2, 24 ... ... ... білім берудің барлық деңгейлерінде информатиканы оқытудың мазмұны маңызды өзгерістерге түсуде: бағдарламалауға ... ... саны ... ... ... И.А. ... А.А. ... және т.б. өткізген.
технологияларды оқытуға бағытталды. деген жаңа мақсат қалыптастырылды.
Шын мәнісінде мектеп информатикасының ... жаңа ... 1993 ... ... Сол жылы ... ... базистік оқу жоспары қабылданды. Онда нформатиканы оқытуды 7-сыныптан бастап оқыту ұсынылды және пәннің атауы -нен
-ға ауысты. Қазақстан Республикасында ... ... ... мектептерде оқытылатын барлық оқу пәндері бойынша алғашқы білім стандарты мен базистік оқу жоспары (БОЖ) 1998 жылы ... ... ... 2002 жылы ... Мемлекеттік білім беру стандарты жасалынды. Алдағы уақытта Қазақстан мектептерінің 12 жылдық оқытуға көшуіне ... ... ... ... ... берудің орны және құрылымы мәселесі дами бастады
.
+ -кесте. Информатика пәнінің даму ... ... ... ... аяғы ... ... ... мектеп оқу үрдісіне енгізу бойынша жасалған жеке эксперименттер (Мәскеу, Санкт Петербург, Новосибирск, Прибалтика) жүргізілді.
1984 ж.
атты ... ... ... ... ... ... пленумы болды. Информатиканы мектепте міндетті түрде оқыту мәселесі қойылды.
1985 ж.
қыркүйек
- ... ... оқу ... ... Осы ... атты ұран ... ж.
... қойылды.
1996 ж.
шілде
Ресей ЮНЕСКО конгресінде атты баяндама жасады.
1996-
2000жж.
- информатика пәндік саласын технологияландыру
2001-
жылдан бастап
12 жылдық білім беру кезеңіне көшу ... ... ... 3 кезеңі ұсынылды:
1) пропедевтикалық; 2) базалық; 3) - кәсіптікке дейінгі (сараланған)
Педагогикалық білім ... ... ... ... ... жүйесі бес түрлі өзара иерархиалық түрде байланысқан компоненттерден тұрады.
Олар : пәнді оқыту ... ... ... ... мен ... (1.2-сурет).
Мақсат
Мазмұны
Оқыту
құралдары
Әдістері
Ұйымдастыру
түрлері
+ -сурет. Оқыту жүйесі компонененттерінің өзара байланысы
Оқытудың әдістемелік жүйесі ... - ... ... ... ... және ... ... болатын оқыту түрлерінің, формаларының және жоспарлау мен өткізу құралдарының, бақылау мен сараптаудың, түзетулерінің реттелген жиынтығы [23, 322-б.]. Информатканы ... ... ... - ... ... алгоритмдеу, жүйелеу, мақсатты анық тұжырымдау негізінде мұғалім мен оқушылардың өзара әр алуан әрекеттестіктерін қамтиды. ... ... ... ... - сабақтардың жетекшісі,
ал, үйренуші (оқушы) - оқу объектісі болып табылады ... ... ... ... ... ... сипаттамалары [27]:
* оқу процесін ғылыми негізде жоспарлау;
* теория мен практикалық дайындықтың бірлігі;
* оқу материалын оқытудың жоғарғы деңгейдегі қиындығы мен оны ... ... ... белсенділігі мен өз бетінше ізденімпаздығы;
* жеке және ұжымды іс-әрекетерді бірлестіру;
* оқу процесін техникалық оқыту құралдарымен жабдықтау;
* әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... мақсаттары жалпы білім беретін орта және кәсіптік бағдар беретін мектептерде тәрбиелеу мен білім берудің ... ... ... ... ... ... қоғамдағы және ғылымдар жүйесіндегі алатын орнымен
анықталады.
Құралдар
Формалары
Әдістері
+ ... ... ... ... ... оқыту осы ұстанымдардың негізінде қарастырылады. Информатиканың әдістемелік жүйесінің негізгі компоненттерінің мазмұны мен өзара байланысы айқыналады.
1.3 Мектепте информатика пәнін кәсіптік ... ... мен ...
Жалпы және нақты мақсаттар туралы. Білім берудің жалпы мақсаттарын, оның ішінде мектепте жалпы білім берудің мақсаттарын, ... ... қоры ... педагогикалық саясатының жалпы принциптерін қалыптастыратын мемлекет анықтап белгілейді. Бұл бағытта алдымен білім берудің ... ... ... адамзаттық құндылықтардың жоғары тұруы, адам өмірі мен денсаулығы, жеке тұлғаның еркін дамуы, азаматтық тәрбие және ... ... ... ... орында тұрады [2]. Сондықтан, мектеп алдына төмендегідей үш негізгі мақсат қойылады:
* білім беру;
* тәрбиелік;
* ... ... тән осы ... ... ... оқытудың жалпы мақсаттарына қатысты болатынын көрсетейік.
* Мектепте ... ... ... беру ... ... оқушыға информатика ғылымы негіздерінің алғашқы іргелі білімін беру, оқушыларға осы білімді мектепте оқытылатын басқа ... ... ... және ... түрде меңгеруге қажетті іскерліктер мен дағдыларды қалыптастыру болып табылады.
Информатика ғылымының ... ... ... ... өте ... ... білім негіздерін меңгеру оқушылардың жалпы, ақыл-ойын дамытуға, олардың ойлау және шығармашылық қабілеттерін нығайтуға елеулі әсер етеді.
Сонымен, информатиканы ... ... беру ... ... ... шығармашылық қабілетін, жеке тұлғалық қасиетін қалыптастыруға, ақыл-ойын, ойлау өрісін, ынтамен дамытуға, яғни қызмет субъектісі ... ... ... ... ... курсының практикалық мақсаты оқушылардың еңбекке және политехникалық дайындығына үлес қосу, олардың мектеп ... ... ... етуіне дайындығын қамтамасыз ететін білімдермен, дағдылармен және іскерліктермен қаруландыру.
Курстың мақсаты қолданбалы және теориялық аспектілердің байланысын жүйелі түрде ашып ... ... ... ЭЕМ- нің қазіргі кезеңдегі өндірістегі рөлі мен маңызын айқындау болып табылады. Информатика курсында кәсіптік бағдарлау мақсатында ... және ЭЕМ - ға ... ... ... ... ... ғылымдар жайында мәліметтер берілуі тиіс. Мұнымен қатар, информатиканың практикалық мақсатының де бар. Ол күнделікті өмірде, тұрмыста ... ... ... ... пайдалануға үйретеді.
Информатиканы оқытудың практикалық мақсаты оқушыларды практикалық қызметке, еңбекке, басқа пәндерді оқыту процесінде практикалық есептер шешуге және оны ақпараттық ... өмір ... ... ... ... ... ... тәрбиелік мақсаты өте зор. Информатиканы оқыту барысында ой еңбегінің мәдениеті жаңа саналы деңгейде қалыптасады, ... ... ... ... білу, оны ұтымды орындай білу, бастапқы жоспарды оның орындалуымен байланыстыра білу сияқты жалпы адамзаттық мәні бар қасиеттер де ... ... ... ... мен бағдарламалар құру, оларды ЭЕМ - де ... ... ... және ... арттыруды, көңіл қоя білуді, көз алдына елестете білуді талап етеді. Сонымен қатар, жеке адамның табандылық, алдына ... қоя ... ... ... ... ... жұмысына жаупкершілікпен қарау, сенімді, тәртіпті болып, бар ... ... білу ... ... ... ... жазуға дағдылану, жауапкершілікпен қарау, жаңа талап қоюды керек етеді.
Сонымен, информатиканы оқытудағы тәрбиелік мақсат оқушыны азаматтыққа, адамгершілік қасиетке және ... ... ... ... оқып үйренудің жоғарыда аталған мақсаттары бір-бірімен өте тығыз байланысты, оларды бір-бірінен ажыратуға болмайды. Оқушыларға негізгі жалпы білімді беріп ... ... ... ... алуға болмайды.
Мектепте информатиканы оқытудың жалпы мақсаттары нақты оқу процесіне байланысты нақты мақсаттарға, яғни нақты тақырыптарды оқыту ... ... ... оқытудың нақты мақсаттарын анықтау жалпы дидактикадан басталады. Қазіргі қоғамның дамуына байланысты ... ... ... ... ... отыр. Информатика жас ғылым болғандықтан, ол даму үстінде. Оны мектепте оқыту мазмұны да әлі қалыптасуда. Осындай жағдайда ғылыми ... ... ... қана ... ... дәл анықтауға мүмкіндік береді. пәнінің бастапқы мақсаттары мен міндеттері
Мектепке пәнін енгізудің стратегиялық мақсаты мектепке ... жаңа оқу ... ... ... ... ... ... прогресті жеделдетудің маңызды факторы ретінде қарастырылған [2, 32].
пәнінің
негізгі мақсаты:
* есептерді шешуді ЭЕМ-де жүзеге ... ... ... мен ... және есеп ... үшін компьютерді қолданудың қарапайым шеберлігін қалыптастыру;
* оқушыларды ЭЕМ-нің қазіргі қоғамдық өндірістегі рөлімен және есептеуіш техниканың даму болашығымен таныстыру.
Орта оқу ... ... ... ... ... негізгі сипаттамасы ретінде пәнінің бірінші бағдарламасында оқушылардың компьютерлік сауаттылығы ұғымы берілген.
Компьютерлік сауаттылық түсінігі, компонеттері. Компьютерлік сауаттылық ұғымы мектепке ... ... ... ... бірден мектеп дидактикасының жаңа ұғымдарының қатарына қосылды. Оқушылардың компьютерлік ... ... ... ... бірінші бағдарламаның түсіндірме сөздігінде-ақ жасалынды [2,32]. Жүйеленген мазмұндамаларда компьютерлік сауаттылықтың компоненттері ... ... ... ... ... ... ... арналған нұсқасында жазылды [15,16]. Онда оқушылардың компьютерлік сауаттылығының мазмұнын құрайтын компоненттер төмендегідей топтарға бөлінген:
+ ЭЕМ-ге арналған алгоритмдерді сипаттаудың түрі ... ... ... ... оның ... алгоритмді жазу әдістері мен тәсілдері, бағдарламалау тілдерінің бірінде бағдарламалау негіздері;
+ ЭЕМ-мен қарым-қатынас жасаудың практикалық дағдылары;
+ ЭЕМ-нің ... оның ... ... жұмыс істеу принциптері;
+ өндірісте және адамзат іс-әрекетінің басқа ... ... рөлі және ... ... ... компьютерлік сауаттылық (КС) ұғымының пайда болуы, оқушылардың алгоритмдік мәдениеті (АлгМ) ұғымына ЭЕМ-мен қарым-қатынас икемділігі, ... ... мен ... ... принциптерін білу, сонымен қатар, қазіргі қоғамдағы ЭЕМ-нің рөлі сияқты компоненттерді қосу арқылы кеңею нәтижесінде ... ... ... Бұл компьютерлік сауаттылық ұғымының алгоритмдік мәдениет ұғымымен байланысы жаңа курстың бағдарламасына берілген түсініктемеде анық ... ол ... ... ... [32,5-б] және ИЕТН курсының алғашқы әдістемелік міндетінің сапасын анықтап ... ... ... ... ... ... ... компоненттері:
Компъютермен икемділігі. Компьютермен
қарым-қатынас жасау - бұл компьютерді жұмысқа дайындау, оны іске қосу және сөндіру ... ... ... ... ... яғни ... жұмысты меңгеру, сандар мен айнымалыларды енгізу, алу, енгізілген мәліметтерді түзету, бағдарламаны ... іске қосу және ... ... ... ... ... мәтіндік және графикалық редакторлармен, электрондық ... ... ойын ... ... ... ... ... жұмыс істеу, сонымен қатар, компьютермен сұхбаттық режімде жұмыс істеу сияқты дағдылары мен икемділіктері жатуы ... Бұл ... ... ... және ... - өз ... байланысты төменгі сыныптарға, мектепке дейінгі жастағы балаларға да пайдалы болуы мүмкін.
* Компьютер үшін ... ... ... ... орта ... беретін мектептердің мақсаты бағдарламалаушылар дайындау болып табылмайды, сондықтан ЭЕМ үшін бағдарламалаудың негізгі принциптерін түсіну жалпы білім беру жүйесіне ... ... ... ... ... ... және ұзақ уақытқа созылуы мүмкін. Дербес бағдарламалар жазудың, әсіресе тармақталу мен циклдерді ұйымдастыруға ... ... ... ... бағдарламалауға дейінгі қарапайым және көрнекілік құралдардан тұратын алгоритмдік мәдениеттің ... ... ... ... ... ... ... оқыту мақсатында бірнеше бағдарламалау тілдерімен таныстыруға болады. Бұл деңгейде, дегенмен, бағдарлама жазылатын ... ... ... ... ... ... ... алгоритмдерді құра білу үшін қажетті білім, біліктілік және дағдылардың ... ... ... келеді.
* ЭЕМ-нің құрылысы мен жұмыс істеу принципі туралы түсінік. Компьютерлік ... бұл ... екі ... ... ... ... компьютердің құрылысы және оның негізгі құрылғыларының атқаратын қызметі;
ә) компьютердің негізгі әлементтерінің физикалық ... және ... ... ... ... ... меңгеруіне қиын болса да, маңызды дүниетанымдық мағынасы бар. ... бұл ... ... ... ... ... сипатта болуы, ең алдымен қолданушының қажетіне жарауы, оған жеке машинаның мүмкіндіктерін бағалауға немесе әртүрлі ... ... ... тиіс деп ... ... мүмкіндігін және қолдану ауқымын, компьютерлен- дірудің әлеуметтік әсерін елестету.
Компьютерлік сауаттылықтың бұл компонентін қалыптастыру информатика курсының ... ... ... ... ... ол оның шегінен шығып кетеді. Оқушыларға бірқатар оқу пәндерінен әртүрлі мәселелерді шешуде компьютерді практикалық қолдану процесінде, ... ... ... ... ... ... мен рөлі туралы ашып айту мақсатқа сай келеді. Мектеп ... ... ... ... ... ... есептеу жұмыстары, оқу эксперименті мәліметтерін талдауда және зертханалық жұмыстарды жүргізудегі заңдылықтарды іздеуде, алгебра курсында функцияны зерттеуде, ... ... ... ... ... және басқа құбылыстар мен процестерді құру мен талдауда қолдануы мүмкін. ... ... ... география, тарих және басқа да гуманитарлық пәндерде ақпараттық ... ... ... ... анықтама ретінде қолдануларына болады [2].
Пәнді мектепке енгізудің алғашқы кезеңінде пайда болған компьютерлік сауаттылық түсінігі бұл күнде де әдістемелік әдебиеттерде белсенділігін ... жоқ. ... ... ... төрт ... ... компьютерлік сауаттылықтың құрылымы белгілі төрт, яғни қарым-қатынас, ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Компьютерлік сауаттылықтың барлық компоненттері сақталғанның өзінде олардың біріне аса көп көңіл аудару информатика пәнін оқытудың мақсатын елеулі өзгеріске ... ... егер ... болу компоненті үстем бола бастаса, онда курс айрықша қолданбалы болады да, ... ... ... бағытталады. Бағдарламалау компоненті үстем болғанда курстың мақсаты бағдарламалаушылар дайындауға алып келеді және т.с.с.
Мектептегі пәнінің ... ... ... ... байқау оқу құралын жасаумен шектелді. Сонан соң бағдарламаның екінші түрі өңделіп жарияланды. Бұл жаңа бағдарлама мектепте информатика саласынан білім беру ... мен ... ... ... орын алды және ... мектеп пәні бағдарламасының
нұсқасы ... енді [2, 37].
... ... ... ... бастап бір жыл өткен соң, мектепте информатиканы ... ... ... ... ... көз жеткізілді.
Белгілі түсінігімен қатар жаңа бағдарламада алғаш рет жаңа ұғым ұғымы пайда болды. Сайыстық ... ... пәні ... ... ... пайда болатын есептердің сауатты қойылуы, оларды ЭЕМ ... шешу ... ... ... ... жазылу дағдылары, математикалық модельдеу әдістері туралы қарапайым білім және қойылған есептердің қарапайым математикалық ... құру ... ... ... ... ... және ... есептердің математикалық моделъдері бойынша оларды шешу алгоритмін құру үшін қолдану шеберлігін;
+ ЭЕМ-нің ... мен ... ... туралы түсінік және құрылған алгоритм бойынша жоғары деңгейдегі бағдарламалау тілдерінің бірінде ЭЕМ үшін бағдарлама құрудың қарапайым дағдыларын;
+ практикалық ... ЭЕМ ... шешу ... ... ... беру және осы ... практикада қолдану шеберлігін қалыптастыруы тиіс.
Бұл талаптардың төмен дәрежеде жүзеге асырылуы оқушылардың компьютерлік ... ... ... жету міндеті, ал толық қамтылуы оқушыларды ақпараттық мәдениетке (АқМ) тәрбиелеу ... ... ... ... ақпараттық мәдениет ұғымы компьютерлік сауаттылылықтың жаңа және ... ... ... ... ... ... білдіреді.
Сондықтан ұғымына енетін барлық жаңа түсініктер ЭЕМ көмегімен есеп ... ... ... ... ... қолдану мәселелеріне ерекше қатысты болады. Практикалық есептерді шешудің ... ... ... ... мен ... ... әдісі туралы алғашқы мәліметтерді мектептің білім беру ... ... ... бері ... мен ... ... ... болып келеді. Оқушыларға оның мазмұнын пайдалы және көрнекі ... ... ... ... ... ... өңдеуге оңай берілмегенімен, жаратылыстану ғылымының бұл бөлімі өте қызығарлық білім мен дүние танымдық күшке ие. Міне, сондықтан математикалық модельдеу ... ... ... біз ... пәнінің алғашқы бағдарламасынан табамыз [2,32 6-б.].
Жаңа бағдарламада тағы да бір ... ... ... - ... ... компоненті бұрынғы редакцияда ЭЕМ-мен дағдыларын дамыту ... ал жаңа ... және ... ... ... ... мектептің информатика курсының мазмұнды- әдістемелік саласы ретінде ақпараттық технологиялар ... ... ... ... ... ... соңындағы сұрақ белгісінің сақталуы толық түсінікті. Оқушылардың ақпараттық ... ... ... ... енгізілген жаңа түсінік сол уақытта жарияланған компоненттердің қатарына тұйықтала алмады, бұл оқыту мақсатының дидактикалық ... ... ... ... ... термині мектепте білім берудің информатика ... ... ұзақ ... ... ... ... ... тапты.
Ал қазірггі кезеңде ақпараттық мәдениетті қалыптастыру
қажет екені белгілі болып отыр.
Ақпараттық мәдениет дегеніміз не ?
Дәл қазіргі уақытта педагогиканың алдында ... ... - ... ... ақпараттық бейнесін түсіндіру. Ақпараттық бейне дегеніміз не? - деп ... Н.Ф. ... бұл ... ... ... оқыту технологиясын өзгерту арқылы шешілетіні белгілі. Олай болса, информатиканы оқытудың мақсаты ... ... ... ғана ... ... ақпараттық қоғамда өмір сүруге дайындау, яғни ақпараттық мәдениетті қалыптастыру ... ... Ал бұл ... ... ... үшін бүкіл педагог - оқушылар қауымы ақпараттық мәдениетпен қарулануы тиіс.
Информатикадан орта мектептерге арналған оқу ... [4], [18], [25] ... ... өткізілген байқаудан кейін информатика саласынан оқушыларға білім беру мазмұны, ... ... ... ... ... ... [25] оқу құралы авторларының бағдарламасына түсіндірме хатта деп айтылған [2,38,4-б.].
Сол ... ... оқу ... [4] ... ... ... баяндайды [2,38,32-б.].
Сонымен информатиканы оқытудың мақсаттарына әдеттегіден тыс түсінік беріледі - ... ... ... ... ... ... ... оқыту мақсатының жаңа түсінігі - мектептегі оқу процесіндегі ақпараттық мәдениетті қалыптастыру мен информатика негіздерін меңгеруді бірнеше ... бөлу ... ... орта ... ... үздіксіз білім беру мақсатында оны оқыту төменгі сатыларға түсірілді. 11 жылдық мектепте информатиканы оқытудың жаңа мақсатын жүзеге асыру үш ... ... ... ... (I-VІ) - ... Бұл ... оқушылар компьютермен алғаш танысады, ойын бағдарламаларын және қарапайым компьютерлік жаттықтырушыларды математика, физикада және т.б. сабақтарда қолдануда ақпараттық ... ... ... ... ... кезең (VІІ-ІХ) - негізгі курс, оқушылардың информатикадан жалпы білім алуы негізін қамтамасыз етеді. Ол оқушылардың есептерді ... ... ... ... ... ... кәсіптік, оқу әдістеріне компьютерді тиімді және ... ... ... ... ... ... ... (Х-ХІ) - оқушыларды информатика саласында қызығушылығына байланысты және ... ... ... ... ... ... ... оқыту ретінде білімнің жалғасуы.
Оқушылардың информатиканы ертерек үйренуіне байланысты мектептегі барлық оқу ... ... жаңа ... ... ... мен ... жүйелі қолдану мүмкіндігі жоғарылайды.
Міне, бұл фактор информатика саласында оқушыларға білім берудің мақсатын қайта бөлу ... ... ... ... кіші сыныптардан бастап компьютерді барлық пәндерді оқытуға қолдану ... ... ... икемділіктері жалпы оқыту сипатына ие болады және ол тек информатика курсында ғана емес, барлық оқу пәндерінде қалыптасады. Айтылғандардан шығатыны, ... ... ... ... ... көптеген компоненттері ерте, әрі басқа пәндер арқылы қалыптаса бастайды.
Төменде жалпы білім беретін мектептерде информатиканы оқытудың жобаланған мақсаттарының толық ... ... ... ... дүниетаным негіздерін қалыптастыру.
Бұл жағдайда, ең алдымен әңгіме: әлемнің қазіргі кездегі ғылыми бейнесі ... ... үш ... ... ... ... ... ретіндегі ақпарат туралы түсінікті қалыптастыру туралы; табиғаты әртүрлі өзін-өзі ... ... ... және ... істеуінің ақпараттық принциптерінің бірлігі туралы.
* Ақпаратпен жұмыс істеудің жалпы оқулық және жалпы мәдени дағдыларын қалыптастыру.
Мұнда ақпарат көздерін сауатты қолдану ... ... ... ... ақпарат пен білімнің байланысы, ақпараттық процесстерді дұрыс ... ... ... ... бағалау туралы.
* Оқушыларды мамандыққа дайындау.
Мамандыққа көзқарастың өзгеруіне және ... ... ... ... ... ... оқушыларды ақпаратты өңдеумен шұғылданатын іс-әрекеттің әртүрлі саласына дайындау қажет болып отыр. Бұл ақпараттандыру және ... ... ... ... ... ... ... Басқару саласында алғашқы дайындықтың қажеттігін ерекше атап көрсеткеніміз жөн. Көптеген технологияға байланысты дамыған елдер мұнда мемлекеттік және экономикалық ... ... ... көретіні белгілі.
* Ақпараттың және коммуникациялық технологияларды меңгеру үздіксіз білім беру жүйесіне ... ... ... ретінде.
Мұндай дайындықтардың қажеттілігі үздіксіз білім беру ерекшеліктерінен: жекелей ... беру ... ... ... білім беру процестерінің саралануынан, оқыту құралдары рөлінің күшеюінен ... ... ... білім беру мақсатына неғұрлым толық түрдегі қазіргі көзқарастар ғасырлар тоғысында ... 12 ... ... тұжырымдамасының [2], [22] [26] негізделуімен байланысты жарыққа шықты.
Информатиканың және ақпараттық процестердің табиғат пен қоғам дамуындағы орнын философиялық ... ... ... ... ... ... ғылыми таным тәсілі ретіндегі жалпы ғылыми мағынасын түсіну өсіп келеді.
2. ИНФОРМАТИКАНЫ КӘСІПТІК БАҒЫТТА ОҚЫТУ ЖӘНЕ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЖОБАЛАУ
2.1 Мектепте информатиканы ... ... ... оқу ... құру ... талдауы
Қазіргі кезде білім беруді ақпараттандырудың негізгі талаптарының бірі - оқу процесін электронды ... ... ... компьютерлік құралдарын (ОКҚ) жасау және пайдалану. Оқу ... ... ... ... ... ... тестілеу мен бақылау, анықтамалық жүйелер және басқа да ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық технологияларының негізгі бір түрі ретінде қарастыруға болады. Жалпы ... ... ... ... ... ... ... мен тәсілдерінде кейбір педагогикалық мәселелерді шешудің жаңа құралдары ретінде пайданылады [1].
Ақпараттық технологиялардың ... беру ... ... ... оның ... ... есептерді шешуге арналған құралы қызметін атқаруымен қатар, дидактика мен әдістеменің дамуына әсер ... ... мен ... ... жаңа ... формаларын құруға алып келеді. Мысалы, Internet технологияларының кеңінен таралуы қашықтықтан оқыту әдісінің жедел дамуына мүмкіндік туғызуда. ... ... ... ... мен ... ... дамуы, кәсіби ортадағы іс-әрекетті бейнелейтін виртуал жағдайға "ену" жолымен оқыту әдістемесінің кұрылуына түрткі болды. Ал, компьютерлік желілік машықтандырушы класстардың ... ... ... ойындар мен сайыстар түрінде көп рольді машықтандыру әдістеменің дамуына ықпал жасады (кәсиби сайыстар мен ... ... ... бері ... ... пен ... арттыру барысында қолданылып келген. Ал ақпараттық технология оларды жаңа ... ... мен ... ... ... ... ... мен әдістеменің жаңа қырынан дамуына ықпал ететіні сөзсіз. Яғни, ОКҚ-ны оқу процессінде пайдалану негізінде
:: окытудың сапасы артады;
:: оқыту ... ... мен ... ... ... азаяды;
:: оқытушылардың оқыту барысында сабақ түсіндіру, бақылау алу, тапсырманың ... ... ... білім мен іскерлікті игеру деңгейлерін анықтау сияқты басқару жұмыстарының ... ... ... және ... ... ... ... құралдарды дайындау т.с.с.) көшуіне алып келеді;
:: оқытудың мазмұны мен құрылымдарының өзгерістеріне қарай оқу ... ... ... қамтамасыздандыруды жеделдетеді.
Осы айтылгандардан қазіргі уақытта білім беру жүйесінде дәстүрлі құралдарға қарагаңца ОКҚ ... ... ... келе жатқандығын көруге болады. Сондай-ақ, ОКҚ-ны дәстүрлі оқу-әдістемелік кұралдармен үйлестіре қолданудың тиімділігін практика көрсетіп отыр. Дегенмен, ОКҚ компьютерсіз оқыту құралдарын ... ... ... ... ОКҚ ... ... ... тұстарын ала отырып, оқытудың жаңа сапалық деңгейіне алып келеді.
include
main( )/'жай программа*/
int num;
num = 1;
ОКҚ-ның сапасы оны оқу процесінде пайдалану барысында ғана ... Оның ... көп ... ... ОКҚ туралы теріс пікір қалыптасуына алып келеді [2].
Қазіргі кезде көптеген ОКҚ-лардың түрлі нұсқалары дайындалып, ұсынылуда. Дегенмен, оларға жүйелі ... ... ... ... мен ... ... олардың сапасына талаптар қойылуы, болашақ жасалатын ОКҚ-ларға ұсыныстар берілуі жеткіліксіз. Ал, шет елдерде бұл бағытта зерттеулер ... ... ... ... ... ... ... айқындалуда. Талдаулар нәтижесінде ОКҚ-ны жобалауда жіберілетін басты кемшілігі -оны ... ... ... ... ... ретінде ғана кұрылатындығы анықталды.
Мысалы, дәстүрлі оқу-әдістемелік кұралдарды даярлауда оның авторлары мен техникалық жағын орындайтын (безендіру, көбейт, т.с.с.) мамандардың арасында ... ... бар. Ал ОКҚ ... оны ... ... ретінде қағазға шығарып, көбейтудің қажеттілігі болмағандықтан, оны жетілдіріп, жаңартып отырудың ... ... Бұл ... ОКҚ ... ... ... аз мұғалімдер дидактикалық материалды дәстүрлі құралдар шығару сияқты даярлау жеткілікті деп есептейді. ОКҚ-да ... оқу ... ... ... ... негізі болып есептелетін алгоритм мен модельдерде де ескерілуі тиіс. Дидактикалық есепті шешуді ақпараттық технология мамандарына ... ... ... ... ... компоненттер жасаушылар) тиімділігі төмен әдістемелік және дидактикалық сауатсыз ОКҚ пайда болады.
Әрине, ОКҚ үшін ... ... ... ... ... ... интерфейсінің схемасы, білім мен іскерлікті бағалау критерийлері мен бақылау тәсілдері, интерактивті құралдармен жабдықталу ... ... ... қатар, дидактикалық тәсілдер, компьютер мамандарына нұсқаулар болуы тиіс. Бұл шарттарды орындау, автордан жаңа ... ... ... талап етеді.
Демек, ОКҚ даярлау түрлі саладағы мамандардың бірігіп жұмыс істеуімен қатар, көп ... ... ... ... өте ... іс, ... ... даярлайтын мамандардың әрқайсысы өз саласында жан-жақты терең білім мен іскерлікті көрсетуі ... ... ОКҚ ... үшін кем ... төрт ... ... ... маман керек:
- оқу материалының авторлары;
- компьютерлік әдіскерлер;
- ОКҚ жүйелік программалаушы;
- ОКҚ пайдаланушылар.
Мұндағы бірінші және төртінші ... ... ... ... ... екі ... ... тоқталайық [3].
Компъютерлік әдіскер - ОКҚ-на арналған пәндік ауқымға бағдарланған, компьютерлік дидактиканы меңгерген маман. Оның атқаратын ... ОКҚ ... ... ... ... ... ... дидактикалық тәсілдерді нақтылау;
- бақылау формалары мен түрлерін анықтау;
- білім мен іскерлікті бағалау ... ... оқу ... ... авторға жәрдем беру, оны жеткізу формасы мен стиліне ... беру ... ... -- ... ... ... білім берудің ақпараттық технологиясының маманы. Ол оқу материалының ақпараттық-логикалық моделі мен ОКҚ-ның арихитектурасын құрастырады, дидактикалық тәсілдерді формальдандырады, қолданылатын ... мен ... ... ... пайдаланушы интерфейсінің схемасын жасауға қатысады. Сондай-ақ, негізгі программалық-техникалық мәселелерді шешеді (инструментальды құралдарды, берілгендер форматын, программа ... ... ... ... ... даярлайтын мамандардың іс-әрекеттерін ұйымдастырып, басқарады. Жүйелік программалаушының ОКҚ-ны жобалауға қатысуының кажеттілігі, ОКҚ-ның пайдаланушыларға бағдарланған сыртқы сипаттамалары мен таңдалған программалық-техникалық ... ... ... де ... әдіскер мен жүйелік программалаушының ОКҚ-ны жобалауға катысуы оның сапасының ... ... ... ... ... ... мен жүйелік программалаушы мамандар ОКҚ-ны жобалауда маңызды ролге ие ... оқу ... деп ... ... компьютерлік технологиясын кеңінен пайдалануға негізделген электрондық оқып-үйрену құралдарын айтады. Өз функционалдық мүмкіндіктеріне қарай компьютер қазіргі кезде оқытудың ең керекті жабдығына ... ... оны ... ... ... жолдарының әлі ашылмаған тәсілдері, күнделікті сабақгарға қолдану үшін әлі де айқындалатын жақтары көп екенін ғалымдар да, мүғалімдер де жиі ... ... ... ... ... ... қолданысқа енуі бұл проблеманың өте өзекті мәселеге айналғанын тағы да дәлелдеп отыр [4].
Компьютермен оқыту әдісін жүзеге асыру жалпы білім беру ісін ... ... ... ... ... ... белгілі бір пәннің өз ерекшеліктерін де есепке алуды талап етеді. мұнда бірнеше мәселені қатар шешуге тура келеді, олар:
* ... ... ... қай ... жетілдіру үшін баса пайдалануға болатынын анықтау;
- оқу процесш ... ... ... анықтау;
- компьютерге жүктелетін функциялар (іс-әрекеттер) тізбегін ... әр пән ... мен ... ... ... ... ... оқу кұралын жасау.
Компьютерлік технологияны қолдану кезінде оқу материалының негізгі ... ... ... компьютер арқылы беріледі. Оқыту процесін жүргізіп отырған мүғалім көбінесе компьютерлік оқу құралын жасауға қатыспайды. Сондықтан ... ... ... ... ... ... материалдарын жасауда оның авторы мен оқыту процесінің "алшақтығы" білім берудің негізігі принципі деп айтуға болады. Бүл принциптің негізінде берілген ... ... ... оның ... ... ... етілмейтіндей болып ұйымдастырылуы жатады, яғни оқу кұралы жаңа материал беріп қана ... оны ... ... алатындай дәрежеде жасалуы тиіс. Оқу кұралын жасауға берілген техникалық тапсырмада осындай әдістемелік жағына баса көңіл ... ісі ... - ала ... ... ... беруге арналған ақпараттық-оқыту және әдістемелік құралдар құрамына төмендегідей материалдар ... ... ... ... оқу ... бақылау жөне тестен өткізу материалдары;
- жаттығулар;
- сыныппен (топпен) немесе жекелеп оқытуға және ... ... ... ... ... немесе олардың бірнешеуін катарластыра пайдалану тәсілі, яғни оның ... мен ... және ... бір-бірімен алмастыру жолдары;
- экранная берілетін барлық ақпараттық-оқу материалдарын компыотердің мультимедиалық мүмкіндігіне жөне сабақтарды сол арқылы беру тәсілдеріне қарай бейімдеу[5].
Компьютерлік оқу ... ... оқу ... қойылатын талаптарға сәйкес жасалады, ал оның ақпараттық-әдістемелік негізін жоғарыда ... ... ... Ол алдын -ала жоба бойынша анықталган компыотерлік ... ... ... ... беру мәселелерін шешіп, оқыгу-үйрету функциялары мен оқу процесін басқару істерін жүзеге асыруы тиіс.
Оқыту жүйесінс арналтан программалық жабдықтама ретінде жасалатын компьютерлік оқу ... ... ... мәселе болып саналады, оны жүзеге асыру үшін әр түрлі салаларда істейтін мамандарды пайдалана білу ... ... ... саласында " Электрондық оқулықтарды" пайдалану оқушылардың, танымдық белсенділігін арттырып кана ... ... ... ... қалыптастыруға шығармашылыкпен еңбек етуіне жағдай жасайды.
Осы уақытка дейінгі білім беру саласында тек ... ... ... оқулықгы пайдалану казіргі заман талабын канағаттандырмайды. Сондықтан казіргі ақпараттандыру қоғамында бұл оқулықтарды пайдаланбай алға жылжу мүмкін емес.
Соның нәтижесінде оқушылардың ... ... ... ... ... жұмыс жасауына кең мүмкіндік ашылды. Оқу материалдарын ұтымды игерудегі электронды оқу кұралдарының атқаратын рөлі зор. Онда ... ... ... ... ... ... ... материалдарды графикалық иллюстрация түріндегі әртүрлі суреттер,сұлба тәсілдер арқылыт олыктырып отырса, онда
теориялық білімді оқып, көзбен көріп, түйсініп және оны мида ... ... бір ... өтіп ... да ... ... үрдісі үгымды болады.
Электрондық оқулықтар ғылыми негізде дайындалған педагогикалық ақпараттық өнім. Электрондық ... ... ... ... ... оқытудың педагогикалық теориясы болып табылады. Сонымен қатар электрондық оқулық дайындаудың педагогикалық
принциптер жүйесі оқытудың дидактикалық жүйесіне ... ... ... ... автоматтандырылған формасы іспетті. "Электрондық практикум" берілген. Оқушы оқулықгы қажет етпей-ақ информатика негіздерінен кез-келген мәліметті тауып алып, оқып-ақ үйренуіне болады. ... ... ... компьютер көмегімен тез, жылдам түсіндіріледі. Бағдарламаны меңгеруге арналған тест сұрақтарымен қамтамасыз етілген.
Қазіргі кезде негізінен ... ... ... сатылары үшін электронды оқулықтар жасаумен шүғылданып келеді. Электронды оқулық оқушы үшін дайын материал. Оқушылар үшін электрондық оқулық- ... ... ... ... да ... ... отыра алатын және нәтижелік эмтиханға дайындалуға көмектесетін мәліметтер базасы болып келеді. Электронды оқулықтармен жұмыс ... ... ... өз ... ... ала отырып, оқып үйрену ісін жеке дара жүргізу болып саналады.
Мүғалім үшін электронды оқулық бұл күнбе-күн дамытылып отыратын ашық түрдегі әдістемелік ... оны ... ... өз ... ... ... толықтыра отырып, ары қарай жетілдіре алады.
* Электрондық оқулықтарды дайындаудың бір жүйеге келтірілген зандылығы болуы керек. Осыған байланысты
электрондық ... ... ... ... ... ... ... секілді.
- белгілі бір пәнге байланысты дайындалған электрондық оқулықгың сол пәннің типтік бағдарламасына ... ... ... ... ... ... ... мен тақырыптарға қатысты лекция конспектісін қамтитын негізгі;зертқаналық және ... ... ... арналған қосымша; материалға қатысты анықгама, библиографиядан түратын көмекші; аралық және қорытынды бақылау сұрақгарынан түратын тест; материалды ... ... ... ... ... ... ... оқулықгың кәдімгі оқулықтар мазмұнын қайталамауын яғни, берілетін тақырыпісд қатысты ... ... әрі ... берілуін ескеру керек;
- белгілі бір тақырыпқа катысты материал 2-3 экрандық беттен ... ... ... Егер ... ... бірнеше экрандық бетті қамтитын болса онда экранда пайда болатын он жақ тік ... ... ... сызықгарын электрондық оқулықгы пайдаланушының көп пайдалануына тура келеді [6]. Мұның өзі пайдаланушының материалға қатысты ойын бөледі және ... ... оңға ... жылжыта беру пайдаланушының шыдамдылығына да әсер етеді.
- бір қатардағы мәтін 62-65 таңбадан аспауы тиіс. Себебі материалды баспаға шығару кажет ... ол А4 ... ... ... ... болуы керек.
* оқулықты шектен тыс иллюстрациялық анимациялық тұрғыдан көркемдеу пайдаланушыға кері әсерін тигізуі мүмкін, бірақ ... ... атап ... ... ... ... секілді пәндерге қатысты процестерді анимациялап көрсету, тіпті кинофильмдер мен диафильмдер үзінділерін MPEG, AVI ... ... ... ... ... гипермәтінді формат арқылы электрондық оқулықа кірістіру оқулықгың көркемдік әдістемелік деңгейін арттырады
2.2. Мектепте информатиканы ... ... ... ... жасау құралдарын топтастыру
Компьютерлік оқу кұралы деп білім берудің компьютерлік технологиясын кеңінен пайдалануға ... ... ... құралдарын айтады. Өз функционалдық мүмкіндіктеріне қарай компьютер қәзіргі кезде оқытудың ең керекті жабдығына айналды, бірақ оны тиімді ... ... ... әлі ... ... ... ... қолдану үшін әлі де айқындалатын жақтары көп екенін ғалымдар да, мүғалімдер де жиі айтып келеді. Соңғы кездегі компьютерлердің көптеп ... енуі бүл ... өте ... ... ... тағы да ... отыр.
Қәзіргі кезде негізінен білім жүйесінің барлық сатылары үшін электронды оқулықтар жасаумен шүғылданып келеді. Электронды оқулық оқушы үшін ... ... ... үшін электрондық оқулық- мектепте оқыған жылдардың барлығында да өздері толықгырып отыра ... және ... ... ... көмектесетін мәліметтер базасы болып келеді. Электронды оқулықтармен жұмыс істеу әрбір оқушының өз ... ... ала ... оқып ... ісін жеке дара ... ... саналады.
Үйретуші программа қолданушыға теориялық материалды оқып үйренуді ұсынады. Бұл программадағы есептер мен сұрақтар адам мен машина диалогын ... үшін ... ... ету типі 60 ... программалық үйретудің тікелей ұрпағы болып табылады, яғни қарапайым компьютерлік немесе автоматтандырылған үйретудің негізгі теориялық негізгі программалық ... ... ... ... ... үйрету" термині қазіргі кездегі компьютерлік технологиясымен тиісті. Программалық үйретудің негізгі элементі- есептердің ... ... ... ... ... ... оқытушыларға әртүрлі жауаптар типін қолдана отырып үйретуші және бақылаушы тапсырмаларды құру мүмкіндіктерін береді.
1. ... ... ... ... және ... ... ... беріледі. Дұрыс жауабын табу ықтималдығы келесілердің ең кішілеріне сәйкес келеді:
- бірнеше ... ... ... ... қайталануы
- таңдау үшін элемент санын көбейту
- 1-ші дұрыс жауаптың санын 2-ге немесе бірнешеге көбейту.
2. ... ... ... Бұл ... тапсырмасы мен жауап таңдау және бос конструкторлық арасындағы аралық. Конструкторлық бөлік ... ... ... ... құралған.
3. Оңай конструкторлық жауап. Бұл типтің тапсырмасы автоматтандырылған үйрету және бақылау үшін ... ... ... Бұл ... ... өз ... байланыс жасауға мүмкіндік береді. Оңай конструкторлық жауап тапсырмасы үйренуші.Оңай конструкторлық жауап. Бұл типтің тапсырмасы автоматтандырылған үйрету және бақылау үшін ... ... ... Бұл ... ... өз ... ... жасауға мүмкіндік береді. Оңай конструкторлық жауап тапсырмасы үйренуші үшін ... ... ... не ... шек қояды және компьютерге жауап берерде ақылды жұмысты талап етеді.
Осындай құралдық программалар бар және ары ... ... ... ... ... ... және жауап нұсқалардың мәзірін беру
- анализ және жауап бағасы
Құралдық программаның көмегімен үйрету жүйесін құру 4 негізден тұрады:
1. Үйретуші программа сценарийін ... ... ... ... ... қандай оқу курсының қай бөлігін енгізу керектігіне шешім қабылдау керек.
2. Компьютерге жаңа программалардың жеке ... ... ... ... салу, бақылау фрагменттерін формалау. Мұнда, педагог компьютер функциясының кіші иелігі және ... және ... ... болу ... Үйретуші программаның жеке элменттерін бүтін диалогтық жүйесімен байланыстыру, кадрлар арасында байланыс орнату.
4. Эксплуатация кезінде программаны қадағалау, оған жөндеулер және ... ... жүйе ... ... ... құру басты кедергілерді құртуға көмектеседі. Компьютер технологиясын ... ... ... ... ... ... ... кезінде компьютерді жеке бағытта қолдану - пәндік оқу ... ... және ... Мұнда компьютер үйрену үшін ғана емес, сонымен бірге математика, биология, физика, экология , геология пәндерін оқып ... ... оң ... ... программалар арқылы компьютерде аналогтық түрдегі математикалық есептерді шешуге болады.
Оқу активизациясы компьютердің диалогтық қасиетімен байланысты. ... ... оқу үшін ... ... ... ... қабылдауы басты болып табылады. Бұл жағдайда оқушыларға сабақта белсенділік көрсету керек емес және мұғалім әр оқушының белсенді ... ... ... ... ... ... ... оқудың білімі 20-30% -ке төмен көрсеткіш береді. Егерде компьютерлік класта жүрсе, онда ... ... ... ... іскерлігін қадағалайды және оның нәтижесін бақылайды.
Оқу индивидуализациясы компьютерді қолдану кезінде интерактивті компьютер жұмыстарының қасиетімен байланысты. Оқушылардың индивидуалды ерекшеліктерін тереңдету түрінде ... ... ... ... ... алады. Ғылыми білімді қолданғанда әрқашан теория мен практикаға тиісті сұрақтар болады. ... оқу бұл ... ... ... Шын ... кез келген педагог тақтада теорияны оқи отырып, оның орындалуын оқушылардан талап ету оңайырақ болады. ... және ... ... ... ... бұл өз ... ... үйретуші болып табылады. Персоналды компьютер мүмкіндіктері мынадай:
- интерактивті жұмыс реті
- персоналдық
- графикалық, кляюстративтің жақсы мүмкіндіктері
- регистрация жеңілдігі, ... оқу ... ... ... көшіру және программаны үйретуді көбейту мүмкіндіктері
Персоналды компьютерлік техникалық мүмкіндіктері:
- оқу ... ... ... индивидуалдау
- берілген материалдық көзқарасын дамыту
- теориялық білімдегі акцентті практикалыққа қосу
- оқушылардың оқуға деген көз ... ... ... ... ... бұл ... оқып үйреніп жатқан пәнге қызығушылығы болып табылады. Бұл қызығушының көптеген факторлармен байланысты. Олар:
- оқып үйреніп жатқан пән ...
- оның ... ...
- оқу процесінің ұйымы
- ұстаудың қолданатын жүйесі
- ұстаудың жеке сапасы және ... ... - бұл ... ... үйретуші машина
Электрондық оқулықтың титул беті көкшіл түсті келген. Түрлі түстер адамның көңіл-күйіне. түрліше эмоциялық әсер ететіні белгілі. Кей түстер адамды дем ... кей ... ... ... Түстер комбинациясы да адамға түрліше әсер етеді ... ... тек ... беті ғана емес ... ... көкшіл түсті етіп таңдалды, себебі бүл түс және оған жақын түстерді де адамды демалдыратын түстерге (Негізінен көк түс - ... және ... ... тағы сол ... ... ... ... Адамдардың тәртібін рационалды және ойластыра алатындай күйге келтіреді. Бір әалыптылыә және салмақтылық сезім силайды.) жатқызуға болады.
Оның ... беті ... ... келесі бөлімдерден тұрады
* Оқулықпен жұмыс
* Оқулықты қалай пайдалану ... ... ... ... пайдалану жөнінде бөлімінде программамен жұмыс істеу тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... қолдануды үйретеді. Ол қысқа әрі нақты нұскау түрінде:
Оқулық жайында ... ... - ... ... ... мәліметтен және электрондық оқулықтың авторы жөнінде мәліметтер, оқулықты құрастыруға қатысқандардың аты-жөндері, жұмыс орындары, ... бар ... ... ... адресі т.с.с. тұрады:
Оқулықпен жұмыс бөлімінен гипермәтінді шерту арқылы электрондық оқулықтың мазмұнына көшеміз. Мазмұн - электрондық оқулықтың ең маңызды кұрылымдық ... Ол бір ... оқу ... ... қамтып, екінші жағынан екі экранға сиятындай көлемде құрылды.
Қазіргі уақытта әртүрлі оқу курстарын өткізу мақсатында көптеген компьютерлік ... ... ... ... оқу ... ... ... электрондық оқулықтармен өздігінен оқыту құралдары жасалуда. Осы бағыттағы қызығушылықтың қанат жаюына басты себеп: мультимедиалық текнологиялар сонымен ... ... мен ... ... ... ... ... оқыту құралдарын пайдалана отырып оқу курстарын ұйымдастырумен құру ... ... ... ... ... ... оңай шаруа емес. Мұнымен қатар электронды оқыту ... ... ... ... шығын кейбір жағдайда оның көрнектелегімен қолайлылығы, олардың тез ескіріп қалуы себепті ақталмай жатады. Осыған қарамастан компьютерлік оқу-әдістемелік құралдарының өркениеті олардың ... ... ... ... кеңейе түсуде. Мысалға, компьютерлік оқу құралдары өздік және жеке қолданыста қолайлы. Олар жеке бағыттағы оқу ... өте ... ... ... жүйесі тез қарқынмен дамуда. Бұл әрине өз дәрежесінде білім ордаларында жаңа заманға сай ... ... мен ... ... ... алып ... - семинарлық оқыту жүйесі өзінің тиімділігін жоғалтуда, оқуға кеткен уақыттың 50%-і босқа ... ... ... отыр. Шетелдік тәжірибелерге сүйене отырып келесі басты жағдайды атап көрсетуге болады: оқытушы ... ... ... керісінше кеңесші, ақылшы ролінде кейде оқушының әріптесі ролінде. Бұл өзінің кейбір қолайлы жақтарын ... ... оқу ... ... ... өздігінен ойлауға үйренеді, өзінің көз қарасын дамытады.
Жаңа ақпаратқұралдарының жетілуі жаңа, қолайлы оқыту жүйесі - қашықтан оқыту ... ... ... алып ... Бұл, ... ... ... пен орнын өзі таңдауға мүмкіндік береді, екіншіден қандай бір себептермен арнайы оқу ... оқи ... жеке ... ... ... ... береді, үшіншіден оқу барысында жаңа ақпарат құралдарын қолдану мүмкіншілігін, ал төртіншіден оқуға ... ... ... ... ... қашықтан оқыту жүйесі өздігінен оқу мүмкіншілігін күшейтеді. ... ... ... оқыту жүйесінде электронды оқулықтар қолданылады. Біздің пайымдауымызша электронды оқудықтардың жетістіктері болып: біріншіден, олардың ыңғайлылығы, ... ... ... ... қолайлылығы, үшіншіден қазіргі заманға сай білім сапасына бара-барлылығы. Басқа жағынан алып қарағанда, электронды оқулықтарды дайындау келесі бір ... ... ... жетілдіру мәселесін шешуге мүмкіндік туғызады. Сонымен қатар оларда көптеген жаттығулар мен мысалдар кездесуі ... ... түрі ... ... ...
Электрондық оқулықтарды құру құралын мысалы, тағайындалатын және орындалатын функциялар, ... ... ... ... ... ерекшеліктері сияқты көрсеткіштері енетін кешенді критерийлерді (белгілерді) қолдана отырып бірнеше топтарға ... ... ... ... ... ... келесі топтастыру болуы мүмкін.
Қалыптасқан алгоритмдік тілдер;
Ортақ қолданыстағы құрал-саймандар;
Мультимедиа құралдары;
Гипертекстік және ... ... ... ... ... талаптар қойылады: құрылымдылығы, қолдаыстағы қолайлылық, баяндамалатын материалдардың көрнектілігі. Жоғарыда ... ... ... үшін ... ... ... орынды.
Оқулықтың электронды варианты (білімді бақылау оқытудағы басты мәселе болғандықтан өзіне бақылау құралын қоса алады). Көптеген уақыт бойы білімді ... ... ... беру ... ... ... ... келеді. Қазіргі сәтте тестілеудің әртүрлі әдістері қолдануда. Көп адамдар әрине бұл позициямен (ұстаныммен) бөліспейді, себебі олардың ойынша тестер салыстыру және ... т.б. ... ... ... ... ... оқыту жүйесіне жаңа қырынан технологиялрды енгізу сапалы түрде мүмкіндік береді. Біз ... ... ... ... ... жаңа ... ... қолдану оқытудың тиімділігін арттыруға қабілетті, сонымен қатар оқушының өздік жұмысы кезінде таптырмайтын құрал деп үміттендіруге болады. Нақты пән ... ... ... ... үшін тек ... оқып ғана ... ... орындауға ( тәжірибе жүзіндегі) дағдылануы қажет. Бұл үшін ... ... ... ... ... ... шешудің алгоритмін құрып және оларды программа түрінде жүзеге асыруына үйренуі керек. Осы мақсатқа жету жолында электрондық оқу құралының ... ... ... ... ... ... ... көптеген модельдік программалар енген. Бұл олардың тек түсініп қоюын ғана арттырып қоймай жобалап сезінумен бейнелі ойлауын сезінеді.Ақпарат құралдарының ... ... ... ... ... ... арқылы берілген тақырыпьың басқа бөліміне өтуге немесе келесі бетіне өтуге, немесе басқа ... ... ... ... ... Гиперссылканың орны сол компьютерлердің қатты дискісінде немесе компьютерлік желілерде тіпті интернет желілерінде болуы мүмкін.. Мысалы: Гиперссылка бойынша MS Word құжатында ... ... ... толық ақпаратқа ие MS Exel дің диаграммасына көшуге болады гиперссылка ... ... ... мәтін (әдетте көк түске боялып асты сызқылған болады) түрінде болады. Оны қолдану үшін үстінен тышқанмен сырт еткізсе жетіп жатыр. Гиперссылка ... үшін ... ... ... ... ... - ... бар немесе жаңа құжатқа, файылдын немесе Web-беттің гиперссылкасын қою;
- бұрыннан бар файл немесе Web-тің ... ... жаңа ... ... ... ... және MS Office-тің, программалық құралдары т.б. көмегімен белгілі бір ... ... ... ... болады.Бұдан басқа электронды оқулық көмегімен білімді бақылау компьютерлік тестер жүйеге асады.
Бұл жұмыста ашық және өздігінен даму жүйесінің қағидалары енгізілген электронды ... ... ... ұсынылады.Қазіргі заманғы қашықтан оқыту кезеңі әлемдік білімнің беделді формасы болып табылады.бүгінгі күнде қашықтан ... ... ... ... мен ... ... 5 құрлық жабылған. Үш елде - ... ... және ... ... күнде тіркелген бұрыннан белгілі Халықаралық Ақпараттандыру Акедемиясының ... 1998 жылы ... ... ... ... ... берілген материалды сапалы қабылдайтынын көрсетеді. Осы тұрғыдан ақпаратты құралдарды дамыту, оқу жүйесіне әдістер мен әдістемелер жасауға кең көлемді мүмкіндік ... ... ... оның сапасын арттырады. Қазақстан Республикасының үздіксіз білім беру жүйесі саясатының басты мақсаттарының бірі жан-жақты, жоғары білімді, ... жеке ... ... ... ... беру ... ... міндеті делінген.
Қазіргі кезде жас ұрпақ тәрбиесі, оның жеке тұлғасының жаңаша қалыптасуы, әлеуметтік дүниеге көзқарасы, ... ... ең ... мұғалімге байланысты. Қазіргі заман мұғалімінен өз пәнінің терең білгірі болуымен қатар, тарихи танымдық, педагогикалық-психологиялық, саяси ... ... және ... ... ... ... Ол заман талабына сай білім беруде жаңалыққа жаны ... ... ... ... ... ... еніп, оқытудың жаңа технологиясын шебер меңгерген жан болғанда ғана, білігі мен ... ... ... ... ... ... саналады.
Ақпараттық-коммуникациялық технологияның келешек ұрпақтың жан-жақты білім алуына, іскер әрі талантты, шығармашылығы мол, еркін дамуына жол ашатын педагогикалық, психологиялық жағдай жасау үшін де ... ... аса мол. ... орай оқып үйрену құралдарына жататын электронды оқулықтар ... ... жиі ... ... ... ... - ... оқулық. Электрондық оқулық пен оқытудың негізгі мақсаты: Білім берудің кез келген саласында электрондық оқулықтарды ... ... ... ... ... қана ... ... жүйесін қалыптастыруға шығармашылықпен жұмыс істеуге жағдай жасайды. Осы уақытқа дейінгі білім беру саласында тек мұғалімнің айтқандарын ... ... ... қазіргі заман талабын қанағаттандырмайды. Сондықтан қазіргі ақпараттандыру қоғамында бұл ... ... алға ... ... ... ... электронды оқулықтың құрылымы сапалы жаңа деңгейде болуы тиіс. Электрондық оқулық оқушының уақытын үнемдейді, оқу материалдарын іздеп ... ... және ... ... ... материалдарын еске түсіруге зор ықпал етеді. Сонымен қатар электрондық оқулықтарды сабақта пайдаланукезінде оқушылар бұрын алған білімдерін кеңейтіп, өз ... ... ... ... Әрбір студент таңдалған тақырып бойынша тапсырмалар орындап, тестілер шешіп, карталар және схемалармен жұмыс жасауға дағдыланады.
Электрондық оқулық арқылы ... ... ... дыбыс және музыка тыңдатып көрсетуге болады. Бұл, әрине мұғалімнің ... ... ... ... ... әрі ... Меңгерілуі қиын сабақтарды компьютердің көмегімен оқушыларға ұғындырса, жаңа ... ... ... ... ... деп ... ... басты ерекшелігі оқу процесінде жетілдіру жолында ең озық ... ... оқу ... ... оқу бағдарламамен жұмыс істеуде. Солардың ішінде оқушы үшін электрондық оқулықты пайдалану арқылы:
* оқу ... ... ... дәл және ... ... беру ... оқыту сапасын арттырады;
* оқытудың көрнекілігін арттырып, оқу материалын саналы игеруге жеткізеді;
* абстрактылы оқу ... ... ... ... ... ... оқу ... маңызын арттырып, уақыттан ұтып, есте сақтау қабілеттерін жетілдіруге қол жеткізеді.
* Есте сақтаудың әсер алу, ... ... оқу ... ... ... ... мұғалім мен оқушы еңбектерін жеңілдетіп, пікір алысып, байланыстарын арттырады.
* Қазіргі таңда дайындалған электрондық оқулықтарда мынадай ... ... ... ... бір ... ... ... электрондық оқулықтың сол пәннің типтік бағдарламасына сәйкес болуын, тақырыпқа қатысты нақты әрі ... ... ... керек;
* электрондық оқулықтар оқытылатын тараулар мен тақырыптарға қатысты ... ... ... ... ... ... және ... тапсырмаларды орындауға арналған қосымша материалдар;
* материалға қатысты анықтама, библиографиядан тұратын көмекші ... ... және ... ... ... тұратын тест;
* материалды дайындауда пайдаланылған әдебиеттер тізімдері қамтылуы.
Информатика пәнінен студент үшін электронды оқулықты қолдану тиімді.
Электронды оқулықты ... ... ... ... ... ... болады. Соның бір дәлелі ретінде өз тәжірибемнен жүргізген жұмысымды айтқым келеді:
* ... ... ... әрі ... ... ... ... өздігінен дайындалып, жұмыстың барлық кезеңдерінде өзін-өзі тексеруге;
* жұмысты тиянақты түрде орындап, мұғалімге файл ... ... ... ... ... ... ... қолданып, студенттің өз деңгейінде тапсырмаларды таңдауға;
* қажетті материалдарды жылдам іздеп ... ... ... ... ... ... жасалынған электронды баспа оқулығын пайдалану арқылы мұғалімдер мен оқушылардың өздігінен жұмыс жасай алады. ... ... ... оқулықты пайдалану студенттердің сабаққа деген ынтасын жоғарылатып, өздігінен мұғалімнің нұсқауынсыз тақырыптарды игеруіне және зертханалық жұмыстарға алдын ала дайындалуларына ... ... ... ... ... ... графикалық безендірулер және сұхбат терезесі түрінде пайдаланушы интерфейсі ... бұл ... ... ... ... арттырады.
Мен өз сабағымда электрондық оқулықтарды үнемі пайдаланамын. Бұның тиімді жағы көп: ... ... ... ... мен ... ... көріністер, оқушыларды машықтандыру(практикалық және тәжірибелік) фильмдері, анықтама, ... ... ... ... ... материалдар бар. Әр тараудағы тест сұрақтары, әр тапсырманың өзіндік жұмыстары(есептер, диктант) оқушы білімін бақылауда және ... өз ... ... ... ... зор.
Электронды оқулықты пайдалану арқылы:
* сабақта техникалық құралдарды, дидактикалық материалдарды қолдану тиімділігі;
* студенттің пәнге қызығушылығы;
* алынған білім, дағды деңгейі;
* ... ... ... ... ... ... дағдыларды игеру мүмкіндігі артады.
Қорыта келе, деп, Елбасы атап көрсеткендей жас ... ... беру ... ... ... оқу үдерісінде оңтайландыру мен тиімділігін арттырудың маңызы зор.
2.3 Мектепте информатиканы кәсіптік оқытуда электрондық құралын Delphi-дe ... - дегі ... ... негізгі жұмысы Borland DataBase Engine (BDE) болып ... - Borland ... ... ... ... BDE ... базасы және қосьмша арасында делдалдық қызмет атқарады. Ол қолданушыға мәліметтер базасын нақты шешуге арналған жұмыс үшін бір ... ... ... Delphi ... мәліметтер базасына тікелей қатынаса алады, тек BDE - ге ғана ... ... ... ... ... ... болған жағдайда, BDE - ге қатынасады және мәліметтер базасының псевдонимін және сондағы керек таблицаны хабарлайды. BDE DLL - ге ... ... ... ... іске ... Олар, басқа библиотекалар сияқты, API - мен (Application Program Interface -интерфейс прикладных программ) және IDAPI - мен ... DataBase ... Program ... ... Бұл ... ... мәліметтер жұмыс істеуге арналған процедура мен функциялар тізімі.
BDE - псевдоним бойынша мәліметтер базасы үшін лайықты драйвер табады.
Драйвер - көмекші ... ол ... ... мәліметтер базасымен калай жұмыс істеу керек екендігіне көмектеседі. Егер BDE --нің СУБД - ға сәйкес өзіндік драйвері бар болса, онда BDE осы ... ... ... ... ... ... және қолданушының тапсырмасын өңдеп, қосымшаға өңдеудің нәтижесін керсетеді.
BDE - SQL мен тығыз байланыста - сұраныстардың стандартталған ... SQL -- ... (Sybase, ... SQL, Oracle, ... ... мәлімет алмасумен қамтамасыз етеді.
- Бұл мүмкіндік клиент/сервер платформасында кең қолданылады. Delphi 5 те ... ... ... ... үшін BDE - ден ... ADO (Active Data Objects) ... фирмасы өңдеген процессоры бар. ADO кез -- келген мәліметтер түрінің ... ... ... және ... емес мәліметтер базаны, электрондық почтаны, жүйелік және графикалық файлдарды қосқанда. ADO қолдану ... ... ... жұмысты қамтамасыз етеді.
Басып шығаруға дайындалған екінші бөлімге программалау элементтері енгізілген. Онда IBM ... ... ... ... және Паскаль тілінің дербес компьютерлерде жұмыс істейтін Турбо Паскаль диалектісінде информацияны өңдеу тәсілдері ... ... ... ... Оларға қосымша, бөлімге математикалық әдістер және ЭЕМ-де есептеу үшін үлгілеу ... да ... Delphi ... ... ... екінші деңгей бойынша оқып-үйренетін студенттер үшін дайындалған. Мамандыққа және пән үшін оқу жоспарында бөлінген сағат көлеміне байланысты кітапқа енген тараулардың ... ... ... не ... тастап кетілуі мүмкін., тапты дайындауда есептеуіш техника және информатика бойынша орыс ... ... ... ... мен ... және атты ... ... пайдаланылады. Кітаптың әр тарау соңына бақылау сұрақтары мен түрлі жаттығуларды енгізуге болады. Бақылау сұрақтары ... ... ... үшін ... ... өзіндік жұмыс ретінде не лабораториялық сабақтарда орындауға болады.
Компьютерлiк оқыту жүйелерiн жобалауда жасау ... ... ... да оның ... ... ... алғышарттарының бiрi.
Инструменталдық жабдықтар ретiнде компьютерлiк оқыту жүйелерiн құру барысында орындалуы тиiс ... ... ... программалық жүйелердi түсiнемiз. Негiзгi инструменталдық жабдықтар мен оларды қолдану кезеңдерi 1 -суретте келтiрiлген.
Информатика курсының электронды оқулығын ... бiз Delphi ... ... мен ... ... құру ортасын қолдандық. Сондықтан осы инструменталдық жабдықтарға толығырақ тоқталып өтсек.
Windows жүйесінде Delphi программалау ... - Пуск - ... - Borland Delphi 5 Delphi 5 ... ... iске ... (1-су - ... ОБП ортасы төрт құрылымнан тұрады: Негiзгi терезе, Объектiлер инспекторы (Object Inspector), Форма (Form1) және Код терезесi (Unit1.pas).
Негiзгi терезесiнiң құрамына ... ... ... па - нелi және ... палитрасы енгiзiлген. Негiзгi мәзiр Delphi ортасының жұмысын басқаруға арналған. Ол түрлі командалар орналасқан мәзiр пункттерiнен тұрады (2-сурет). Мәзiр пункттерiнiң ... ... ... ... бар. Мысалы, Kоманданың атауынан кейiн үш нүкте тұрса, онда Бұл команда ... ... ... Егер ... ... ... Delphi объектiлi-бағдарлы программалау ортасы
соңында клавиштер комбинациясы жазылса, онда Бұл команданы сәйкес клавиштер комбинациясы арқылы орындауға болады. Мәзiр пункттерiндегi ... ... ... ... ... оның осы ... орындалмайтынын бiлдiредi.
Форма - программаны дайындау алдында ашылатын, програм - ма - ның сұхбаттық ... Delphi ... рет iске ... кезде форма Form1 атауымен көрiнедi (1-сурет). Экранда форма көрiнбесе, негiзгi мәзiрден View-Forms командасын беру жеткiлiктi.
Форма Delphi ортасының негiзгi ... бiрi. Delphi iске ... ... ... ... ... мәндер мен - шiк - телiп тұрады.
Қасиеттер тiзiмi Объект инспекторы (Object Inspector) терезесiнде орналасады. Мысалы, ... Delphi iске ... ... ... қасиеттерiнiң тiзiмi және сәйкес бастапқы мәндер енгiзiлген терезе ... ... екi ... бетi бар: Properties (Қа - сиеттер) және Events (Оқиғалар). Терезе ашылғанда екi ... ... ... ... оның Properties бөлiмi ашылулы тұрады (1-сурет). Бiрiншi бағанда көрiнетiндер - қа - сиет атаулары, екiншi бағанға сәйкес ... - олар - дың ... ... ... ... ... оны ... үшін View-Object Inspector командасын немесе Ғ11 клавишiн басу жеткiлiктi.
Форманың кейбiр қасиеттерi:
Name ... - ... ... атау. Ол Delphi объек - тiлерiнiң (компоненттердiң) негiзгi қасиеттерiнiң бiрi. ... ... авто - мат - ты ... ал - ... рет ... ... (Form1) ... басқа атау беруге бо - лады.
Ол үшін қасиеттер терезесi - нен Name атауын таңдап, жаңа атау ... ... ... ... ... - формаға енгiзiлетiн мәтiн шрифтiн ор - нату ... Оны ... оң ... ... көп ... (...) тұймесiн шерткен кезде сҰх - баттық Шрифт таңдау терезесi кө - ... ... ... ... ... ти - пiн, өл - ... таңдап (мысалы, Times Kaz, 10), ОК тұймесiн шерту керек.
Caption (Тақырып) - форма терезесiнiң тақырыбына ... ... ... кезде қасиеттер терезесiнiң Caption қасиетiне тақырып үшін Form1 сөзi енгiзiлiп қойылған. Оны басқа тақырыпқа алмастыру Name қасиетiне мән ... ... ... ... мәнi ... соң Enter ... басып қойған жөн).
Color (Түс) - форманың ... ... ... Ол таң - ... ... оң ... ... тұймесi көрiнедi.
Тiлсызық түймесi - қасиет мәнiнiң бiрнеше екенiнiң белгiсi. Тiлсызық белгiсiн шерткен кезде ... ... ... ... ... ... ... түстi шерт - кен соң форма сәйкес түске боялып қойылады.
Width (ұзындық), Height ... - ... ... бiрлiгiмен берiлген форманың ұзындығы мен биiктiгiн орнату қасиеттерi (мәндер форманы тышқан арқылы кеңейту не сығу ... авто - ... ... ... ... ... оқиғалар ар - қы - лы басқарылатыны белгiлi. Ал объектiлерге қатысты оқиғалар тiзiмi Объект ... (Object ... ... Events ... ... ...
Олар ... тере - ... екi ... тұратын Events қосымша бетiне енгiзiлген. Терезеде оқиға атау - ... ... On ... ... - тiрiлiп жазылған. Ол - атау - дың оқиға екендiгiн бiлдiретiн ... ... ... ... саны - ... ... мәтiнi про - граммалық код деп, ол енгiзiлетiн терезе программалық код терезесi не ... ... ... деп ... ... ... - ге - ... Delphi iске қосылған кезде ол форма терезесiнiң астында ... ... Оны ... ... ... ... ко - ... орындау не клавиатурадан F12 пернесiн басу арқылы орындалады.
Delphi ортасында жиi кездесетiн оқи - ... ... - ... ... бiр рет ... - тышқан тұймесiн екi рет шерту;
OnKeyDown - клавиштi басу;
OnKeyUp - басылған клавиштi ... - ... ... ... ... - тышқан тұймесiн босату;
OnCreate - ... екi рет ... ... ... ... про - ... код деп, ол ... терезе программалық код терезесi не қысқаша редактор терезесi деп аталады. 1-суретте көрсетiл - ге - ... Delphi iске ... ... ол ... ... ... ... тұрады. Оны экранға шығару View-Toggle Form/Unit ко - мандасын орындау не клавиатурадан F12 ... басу ... ... ... сол жақ ... Code Explorer (Код Зерттеушi), ал оң жағында программа мәтiнi терiлетiн ... ... ... Код ... ... ... ... құрылымдық ағашы көрiнедi.
Код терезесiнiң тақырыбы ағымдық файл атауымен сәйкес келедi. Терезенiң жұмыс аумағындағы программа коды ... ... ... ... ... ... көрсетiледi. Мысалы, Object Рascal тiлiнiң кiлттiк сөздерi (мысалы, type, class, т.с.с.), қалың шрифтпен, ал түсiнiктемелер (мысалы, {Private declarations}) көк ... ... ... шрифтпен жазылған. Терезенiң төменгi жағында үш элементтен тұратын кұй қатары бар. Оның бiрiншi ... - ... ... ... жол және ... индикаторы, екiншiсi - программалық кодтың өзгеруiн бақылайтын модификация индикаторы, үшіншiсi - ... ... ... ... терезесi ашылғанда, он - да процедура дайындамасы (үлгiсi) көрiнедi. Оның тақырыбы нүкте арқылы бөлiнген класс және процедура атаула - ... ... ... дайындама - сы - ның жазылу түрі:
Procedure (Sender : TObject);

begin

end;
мұндағы Sender параметрi құрылатын процедураның қай клас - қа тиiс - ... ... сол ... - ... ... Онда код ... ... жарияланулардың құрылымын көрiп шы - ғу - ға болады. ... ... ... ... ... компоненттер панелiнен формаға түрлі компо - ненттер орнатып, олардың оқиғаларын ... ... құру ви - ... программалаудың негiзi. Мысалы, берiлгендердi енгiзу және шығару үшін компоненттер ... - нiң Standard ... ... ... жұмыс iстейтiн TEdit (енгiзу өрiсi), TLabel (шығару өрiсi) және TButton (коман - да - - лық ... ... жиi ... - ... ... Edit1 ... өрiсiн орнатып, оның Text қасиетi арқылы не iске қосу командасын берген соң оған курсорды енгiзiп, ... ... бiр ... ... ен - ... және оны ... болады.
Формада орнатылған ТLabel, ТEdit компоненттерiнiң Cap - tion, Text ... ... ... ... ... ... ... де болады. Ол үшін программада объект атауы жазылып, одан соң нүкте қойылады да, оның ... ... ... енгiзiледi.
Проектiнi дайындап болған соң оны сақтау ұшiн File - Save Project As не File - Save All ... беру ... Егер ... алғаш рет сақталынып жатса, онда модульдi сақтауды сұралатын Save Until1 As ... ... ... ... ... ұшiн арнайы бума дайындалмаған болса, ол Projects ... ... ... ... Бiрақ пайдаланушы Сақтау терезесiнде жаңа бума ... ... ... сақтағаны жөн. Ол оны iздеп табуды ... Жаңа бума құру ... ... ... ... Жаңа бума құру ... шерту. Бума белгiшесi терезеде орналастырылып қойылады;
* ... бума атын ... ... екi рет шертiп, ашу;
* терезенiң Файл аты өрiсiне модуль ... ... ... ... ...
Модуль .pas кеңейтiлуi бойынша сақталып ... да, ... ... аты сұралатын терезе көрiнедi;
3-сурет. Модульдi сақтау ... ... аты ... ... атын ... ... ... шерту. Проект файлды .dpr кеңейтiлуi бойынша сақталады да, Негiзгi ... ... осы ... ... Ол ... ... ... қабылданады. ... ... ... ... мен ... ... атау бойынша сақтауға да болады, Мысалы, ... ... ... ... ... ... де пайдалану мұмкiн. Сондықтан оларды тұрлi атаулар ... ... ... проектiнi ашу ұшiн File - Open Project командасының берiлуi тиiс. ... ... ... буманы ашып, онда көрiнген проект атауын екi рет ... ... ... ... (проектiнi) сақтаған соң, оны iске қосу үшiн ... ... Ол үшiн ... команда: Project - Compile Project ... ... ... ... ... ... ... байланысты, iске қосу командасы берiлген кезде компиляциялау ... ... ... ... ... ... web-беттер мен web-түйiндер құруға арналған Micro - soft Office 2000 құрамына кiретiн программа. FrontPage ... - шыға HTML ... ... көптеген жеңiлдiктер бередi. Дегенмен HTML тiлiнде программалай бiлу Электрондыте web-құжаттар құруда, оларды ... ... ... ... ... программалау режимiнде HTML тiлiндегi құжаттар құруға болады.
FrontPage ... iске қосу ... ... ... ... ... Орта Windows стилiндегi терезе болғандықтан ондағы негiзгi элементтер де стандартты: яғни ортаның аспаптар панелi мен ... ... ... бетке мәтiндiк және графикалық информациялар, навигациялар панелi мен гиперсiл - темелер жүйесін пайдаланып, web-құжаттар арасында түрлі байланыстар орнатуға болады. Front Page ... ... ... ... ... ... жолдарды, түрлі мультимедиялық эффектiлердi, т.с.с. қолдануға болады.
Ортада Microsoft Office құрамына енетiн MS Word, MS Excel, MS Access, MS ... ... ... OLE ... - ... көмегiмен информация тасымалдап енгiзуге болады.
FrontPage басқа қосымшалардан ерекшелiгi онда құжаттың құрылымдық негiзiн түрлі режимде ... ... ... ... ... ... яғни HTML кодын көруге мүмкіндiк бар. Ол үшін арнайы көру және редакциялау режимдерiн iске қосу ... ... ... ... web-беттiң iске қосылуын да алдын-ала көруге болады.
Ортада web-бет құру ең алдымен web-құжатқа енгiзiлетiн мәтiндi теру мен ... ... ... теру мен ... Word ... ... ... терезесiнiң төменгi жағында орналасқан Көру және редакциялау режимдерiн пайдаланып, web-құжаттың HTML ... және оны iске ... ... ... ... ... Кесте (Tables), Сурет (Picture) аспаптар панелдерiн пайдаланып, web-құжатқа кесте, ... ... ... ... және ... ... ... web-құжатқа анимация, баннер, басқару элементтерi бар форма, т.с.с. объектiлер орнатуға болады. Бұл объектiлердiң барлығы Кiрiстiру (Insert) ... ... ... iске ... ... ... ... файл iздеу анимациясы орындалып тұрады, ал формадағы 1-баннер не 2-баннер ... Iске қосу ... ... сәйкес баннер орындалады. FrontPage ортасында гиперсiлтемелер жүйесін құру да тиiмдi Ұйымдастырылған. Гиперсiлтеменi мәтiн не ... ... ... ... да ... белгiлi. Тек қажет объект таңдалып мәзiрдiң Кiрiстiру (Insert) пунктiнен Гиперсiлтеме (Hyperlink) командасы ... ... ... ... ... асты ... көк түстi етiп көрсетiледi.
Гиперсiлтемелер арасындағы байланысты Жұмыс режимi панелiнiң Hyperlinks режимi арқылы көруге болады. Мысалы 1-web құжатының ... ... ... ... ... 1-web ... қандай объектiлермен қарапайым байланыстырылғаны (схемадағы 1-web құжатының оң жағындағы объектiлер) және ... ... ... ... арқылы байланысқаны (схемадағы 1-web құжатының сол жағындағы объектiлер) схема түрінде ... ... 1-web ... ... ...
Delphi ортасында Информатика курсының компьютерлiк оқыту жүйесін жасаудың ... ... ... бас ... ... жобалау;
* Курс мазмұнын даярлау;
* Тапсырмалар жүйесін даярлау;
* Тест жүйесін даярлау;
Оқыту жүйесінiң интерфейсiн жобалау технологиясы:
1. Delphi ... iске ... ... ... ... жасау керек. Суретте келтiрiлген компоненттердi форма бетiне орнатып, олардың қасиеттерiне мәндер меншiктеу керек.
5-сурет. Информатика ... ... ... ... интерфейсi
2. Негiзгi программаны ашып, бас мәзiрдегi командалық түймелер шертiлген кезде шақырылатын сәйкес процедураларды ... ... ... ... ... ... TObject);
begin
ClickTreeView(TreeView2,WebBrowser1,'data\taps\l');
end;
procedure TForm1.TreeView1Expanded(Sender: TObject; Node: TTreeNode);
begin
ExpandedTreeView(TreeView1);
end;
procedure TForm1.TreeView2Expanded(Sender: TObject; Node: ... ... onCreate ... ... ... ... ... TForm1.FormCreate(Sender: TObject);
var i:Shortint;j:word;
begin
sum:=0;
Findfirst('data\teor\*.teor',0,tf);
repeat
j:=FindNext(tf);
sum:=sum+1;
until j0;
Findclose(tf);
Gauge1.MaxValue:=sum;
ii:=0;
HLIst:=TStringList.Create;
historyIndex:=-1;
if fileexists('data\taps\tap.mzm') then TreeView2.LoadFromFile ('data\taps\tap.mzm')
else
begin
showmessage('Библиотека не найдена. Работа ... ... ... ... then TreeView1.LoadFromFile ('data\teor\neg.mzm')
else
begin
showmessage('Библиотека не найдена. Работа будет завершена')
halt;
end;
if fileexists('data\term\ter.mzm') then ComboBox1.Items.LoadFromFile ('data\term\ter.mzm')
else
begin
showmessage('Áèáëåîòåêà íå íàéäåíà. ... ... ... i:=0 to ... ... ... ... i:=0 to TreeView2.Items.Count-1 do
begin
if TreeView2.Items.Item[i].Count=0 then
begin
TreeView2.Items[i].ImageIndex:=1;
TreeView2.Items[i].SelectedIndex:=1;
end;
end;
if FileExists(WebBrowser1.Path+'data\teor\t0.teor') then
WebBrowser1.Navigate (WebBrowser1.Path+'data\teor\t0.teor');
4. Бас мәзiрдегi Оқулық, Өзін ... ... және ... ... ... ... ... қайта жiберген кезде орындалатын өңдеуiш процедураларды жазу керек:
procedure TForm2.b_1Click(Sender: TObject);
begin
WebBrowser1.Navigate(cdir+'\teor\t1.htm');
Notebook1.ActivePage:='oku';
end;
procedure TForm2.b_2Click(Sender: TObject);
var usrfile:file of usr;usrD:usr;pass_enable:Boolean;
tf:TextFile;fn:ShortString;
begin
AssignFile(tf,cdir+'\test\font.dat');
reset(tf);read(tf,fn);CloseFile(tf);
Surak.Font.Name:=fn;
variant1.Font.Name:=fn;variant2.Font.Name:=fn;
variant3.Font.Name:=fn;variant4.Font.Name:=fn;
variant5.Font.Name:=fn;
//Panel9.Caption:='Кѕте ... Тест ... ... ... ... ... ... TObject);
begin
Notebook1.ActivePage:='root';
end;
procedure TForm2.b_4Click(Sender: TObject);
begin
Form1.Gauge1.Hide;
Form1.BitBtn1.Show;
Form1.Show;
Hide;
Form1.Tag:=1;
end;
4. Бас мәзiр даярланып болған соң оның әрбiр пунктiнiң қызметiн сипаттайтын форма терезелерi мен программалық кодтарды ... шығу ... ... ... ... ... мазмұны оқу беттерiнiң интерфейсiнiң дайындамасы келтiрiлген.
6-сурет. Оқулық бөлімі.
WebBrowser1
TreeView1
7-сурет. ... ... ... ... бөлiмiнiң интерфейсiнiң дайындамасы
5. 7-суреттегi TreeView компонентiне шерткен кезде орындалатын мазмұнын шақыратын проце - ... ... ... ... ... ... ... TForm1.TreeView1Expanded(Sender: TObject; Node: TTreeNode);
begin
ExpandedTreeView(TreeView1);
end;
procedure TForm1.TreeView2Expanded(Sender: TObject; Node: TTreeNode);
begin
ExpandedTreeView(TreeView2);
end;
6. Оқулық бөлiмiн аяқтағаннан соң, Өзін ... ... ... Өзін ... ... кiру ... түрі ... келтiрiлген. Өзін сынау бөлiмi күрделі бөлiмдердiң бiрi ... оған ... ... жөн ... ... Өзін ... ... бiрнеше интерфейстiк терезелерден тұрады. Бас мәзiрдегi Өзін ... ... ... ... ... тест жүйесіне кiру терезесi ашылады.
LabelEdit1 компонентi студенттiң жеке паролiн енгiзуге арналған. Ал ListBox1 өрiсiне тест ... ... ... ... шығарылады. Label3 компонентi тест жүйесіне алғаш рет кiрiп отырған студент тiркелуi үшін қажет. ОК командалық түймесi сәйкесiнше ... ... ... ... ... жүйесінiң формасы 8-суретте келтiрiлген. Студент өзін сынау жүйесінде болу үшін суретте көрсетiлген сәйкес өрiстерге мәндер ... ... ... Өзін ... ... Редактор терезесiне кіру
8. Тесті редакциялау үшін, яғни тест сұрақтарын ендіру керек. Ол үшін ... ... ... Онда ... ... ... (9-сурет.). Ары қарай Редактор терезесі ашылады (10-сурет).
10-сурет. Тест ендіру терезесі.
Мұнда сәйкесінше тест сұрақтарымен жауаптарын ендіре береміз.
Мен өз дипломдық жұмысымда ... ... ... ... ал және бөлімдеріне аз көңіл бөлінді.
Кітап оқушылар мен студенттерге информатика пәнінің оқу құралы ретінде ұсынылады. Кітапты есептеуіш ... және ... ... өз ... ... істеуді үйренушілер де көмекші құрал ретінде пайдалануына болады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Диплом жұмысын қорытындыласақ, "Информатика" курсының компьютерлiк оқыту құралын оқу процесiнде пайдалану, оны ... мен ... ... студенттiң курсты игегрудегi ебдейлiгi мен дағыдысының жылдам қалыптасуына және студенттiң компьютермен үздіксіз ... ... ... ... Компьютерлiк оқыту құралының құрамындағы теориялық материалдар, тапсырмалар, олардың арасындағы интерактивтiлiк пен тақырыптық-логикалық байла - ... ... ... тапсырмалар жоғарыда аталған мақсаттарға жетудiң тиiмдi де қысқа жолы деп санаймыз.
Сонымен "Информатика" курсын компьютерлiк оқыту құралдары:
* ... ... ... таныстыру, оның мазмұны мен құрылымын түсiну;
* курсты игеру ... ... ... деңгейдегi лаборато - рия - лық жұмыстарды орындау;
* ... ... ... шешудегi дағды мен ебдейлiгiн қадлыптастыру;
* эксперименттiк жұмыстар жасау даярлығын қалыптас - тыру;
* шығармашылық деңгейдегi есептердi шешу қабiлетiн ... - тас - ...
* ... дағды мен ебдейлiктi бекiту, орнықтыру;
* курсты игерудегi студенттiң бiлiм деңгейiн ... ...
* ... педагогикалық мәселелердi шеше алады.
Сонымен қатар компьютерлiк оқыту құралдары дәстүрлі оқыту жүйелерiне қарағанда келесi ... ие: ... ... ... уақытта оқу жылдамдығын өз қалауынша таңдауға және оқу материалын өз бетiнше ... ... ... курс мазмұнындағы зерттелетiн объектiлер мен процестердi көр - некi ... - ... ... ... ... ... тапсырмалар мен оқу материалдарын оқушының бiлiм деңгейiне сай беру оқыту ... ... ... ... ... ... асырады; бiлiктiлiк пен дағдыны автоматы түрде бақылау жүйесi оқушының ... ... ... ... ... бередi; қайталанбайтын көпнұсқалы және ерекше жағдайларға арналған тапсырмалар жүйесi оқушының шығармашылық ... ... - ... ... ... ... ... мир AdobePhotoShop. Киев, ДиаСофт, 2000 г.
* С.Луций. Изучаем PhotoShop. Спб. 2002 ... Роуз К. ... ... Adobe ... 5.5 за 24 ... Пер. с ... - ... дом "Вильямс", 2000
* О.Камардинов. Информатика. 1-бөлiм. -Шымкент, 1999.
* О.Камардинов. Информатика, 2-бөлiм, -Шымкент, 2000.
* Сван Т. Основы ... в Delphi для Windows 98. Пер. с ... К., ... ... ... ... оқыту әдiстемесi. -Алматы. "Бiлiм", 2000
* М.Донской. Интернет и пользовательский интерфейс. Мир Internet. 1999.
* М.П.Концевой. "Парадоксы" дидактической наглядности. Education+ ... ... ...
* ... Компьютерный учебник "Информатика" для дистанционного обучения. Мн. ... ... ... ... ... М.: ... ... В.В.Фаронов. Delphi 6. Учебный курс. М. 2001
* А.Я.Архангельский. Программирование в Delphi 5, M., ЗАО "Издательство БИНОМ", ... ... MS ... 2000. М., ... ... ... Delphi 5-6, -Шымкент, 2002.
* С.Бобровский. Delph 5. Учебный курс. М., 2001
* Н.Культин. Delphi 6. Программирование на Object Pascal. ... - ... ... ... Turbo C және Turbo C++ ... ... Ш., 2005. 87 бет.
* Б.Н.Березин, С.Б.Березин. Начальный курс Си С++. М., ... ... Delphi 5. ... ... м., ... Электронды оқу басылымы туралы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік стандарты. Алматы 2002 ж.
* КР СТ 1087-2002. Программалық құжаттардың бірыңғай жүйесі. ... ... ... мазмұнына және безендірілуіне талаптар.
* КР СТ 34.014.-2002. Ақпараттық технология. Автоматтандырылған жүйелерге стандарттар кешені. Терминдер және анықтамалар.
* С. ... Г. ... ... ... М. 2002. 479 ... Марко Кенту. Delphi 7 для профессионалов. Питер. 2004. 1100 ... ... Э. ... ... HTML 4. ... 2001. 999 стр.
* Король В.И. Visual Basic 6.0, Visual Basic for ... 6.0. Язык ... : ... с ... . - 2-е ... ... ... . Баженова И.Ю. Delphi 5 : Самоучитель программиста .- 2-е издание.- М.: ... 2000.
* ... в Delphi ... ... +CD Фленов М.В. Москва.
* Руководство разработчика баз данных в Delphi/Kylix. Автор: Хармон
* VB2D - ... с Visual Basic на Delphi
* ... ... Г. В. ... "Программирование в среде Delphi 8 for . NET. Самоучитель"
* Язык программирования C++ Специальное издание. Бьерн Страуструп
* Разработка СОМ-приложений в ... Delphi 3-5. ... ... 2000.
* Программирование баз данных в Delphi 7. Учебный курс В. Фаронов : Издательство "Питер"
* Visual Basic. Освой на примерах +CD ... ... ... > ... > Visual Basic. ... ... Н. ... BHV-СПб
* Камардинов А. Delphi 5, Алматы, "Ата-мура", 2002.
* А.Я. ... ... ... ... Delphi. От ... 1 до ... 5. ... ЗАО , 1999.
* А.Я. АРХАНГЕЛЬСКИЙ. Работа с локальными базами данных в Delphi 5. ... ЗАО , ... А.Я. ... Язык SQL в Delphi 5. Москва, ЗАО , 2000.
* В.ГОФМАН, А.ХОМОНЕНКО, Delphi 5, Наиболее полное руководство. Изд-во "БХВ- ... 1999 г.
* ... ... Delphi 6, ... полное руководство. Изд-во "БХВ- Санкт-Петербург", 2002 г.
* БОБРОВСКИЙ С., DELPHI 5: учебный курс. С.-П., , 2000.
* С.Д. ... ... в ... ... ...
* ... ... к базам данных с использованием технологии WWW. "СУБД" 5-6, 1996 г.
* ...
* ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 54 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Визуалды тілдерде графиканы программалау. Нұсқаулық54 бет
Информатиканы оқытудың мақсатты жүйесі25 бет
Қазақстанның білім беру жүйесін 12 жылдық жалпы орта білім беруге көшірудің негіздемесі71 бет
Информатикадан сыныптан тыс жұмыстар әдістемесі4 бет
Adobe Flash-те «Информатика» курсы бойынша оқытудың электронды әдістемелік-оқыту кешенін құру78 бет
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
«Информатиканың теориялық негіздері» пәнін оқыту үрдісінде электронды оқу құралын қолдану75 бет
«Қоқыс жағатын және жылу беретін зауыт»13 бет
Алабұға тұқымдасының кәсіптік түрлері6 бет
Арнайы пәндер оқытушыларының кәсіптік білімін жетілдіру формалары мен мазмұны22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь