Иондық адсорбция. Хромотография әдісі туралы ұғым

 Адсорбция жайында жалпы түсінік.
 Адсорбциялық құбылыстың жалпы сипаттамасы.
 Адсорбция түрлері мен теориясы.
 Хроматография.Жалпы сипаттама.
 Қолданылған әдебиет.
Адсорбция (лат. ad- бетіне және serbeo сіңіремін) қатты немесе сұйық заттардың бетіне газ, бу және еріген заттарды сіңіруі. Заттардың ішіндегі бөлшектерінің өзара куштері теңесіп, барлық бағытта да өзініің көріші бөлшектерімен байланыста болса, ал заттың сыртқы бетінде көрші бөлшетер жоқ болғандықтан, оның тарту күшінің біразы бос тұрады.Сондықтан сыртқы бетке жанасқан газ, бу және еріген заттың бөлшектері оған тартыоады. Бетінде адсорбция болатын зат адсорбент деп аталады.Физикалық адсорбцияда адсорбенттің молекуласы өзгермейді, химиялық адсорбцияда (химосорбция) олар адсорбцияның бетінде онымен химиялық қосылыс түзеді. Адсорбция мөлшеоі адсорбенттің қасиетіне, сіңіретін заттың табиғатына, темпиратураға байланысты. Қатты адсорбент ретінде активтелгнг көмір, силикогель,алюмогель, ал сұйық адсорбент ретінде су, көмірсутектер т.б. органикалық сұйықтық қосылыстары. Адсорбция газдар мен сұйықтар қоспаларын бір бірінен бөлу, оларды кептіру, тазарту үшін противогаздарда қолданады. Бөлу жоспарында, көптеген биологиялық процестерде адсорбцияның маңызы үлкен.
Адсорбциялық құбылыстың жалпы сиспаттамасы.
Берілген дененің(заттың) дисперстілік дәрежесі жоғарылыған сайын, ол өзінің көбейген бетіне басқа дененің көп бөлшегін сіңіреді.Еріген немесе газ қалпындағы заттардың қатты дене немесе сұйықтың бетіне өздігінен жиналып, шоғырлана келіп, қоюлану құбылысын сорбция деп атайды.Әдетте өзінен басқа сіңіруші затты сорбент, ал оғен сіңірілетін затты сорбтив деп атайды.Ал сорбцтяға кері құбылысты десорбция дейді.Сорбтив бөлшектері сорбентке қаншалықты терең сіңуіне байланысты және ондағы пайда болатын өзара әсер мен байланыс күшіне, табиғаты сәйкес сорбция күшін қарастырады. Егер сіңіру дененің тек беткі қабатында ғана жүретін болса, онда оны адсорбция деп атайды. Мұнда да сіңіруші затты адсорбент, ал сіңірілетін затты адсорбтив деп атайды.
Сорбент пен сорбтив бөлшектерінің тбиғаты мен өзара әрекеттесу сипатына орай, сорбция құбылысын физикалық және химиялық деп бөледі.Физикалық сорбция әлсіз және қайтымды.Ол тек молекуааралық, яғни ван дер вальстік күш әсерімен жүзеге асады.Ал химиялық сорбцияны химосорбция деп те атайды және ол қайтымсыз, өйткені ол артық не бос валенттілік арөылы іске асады. Хемосорбция одан әрі жіктеле келіп абсорбциялы және адсорбциялы болып бөлінеді.Бұл бөлулер тек шартты ғана.
Капилляр(жіңішке түтікше) конденсациялы сорбциялық процесс деп аталатын құбылыстың негізгі мәні тек сіңәіруде ғана емес,мысалы, активті көмірдің өз бойына газдар мен буларды сіңіретіні сияқты, жеңілдетілген қатты қуыс сорбенттердің өз бойына конденсациялануымен де ерекше мәнде болады.Капиллярлы конденсация ең алдымен оңай да жеңіл қосылатын (сығылатын)газдарда жиі кездеседі.
 КазССР энциклопедиясы
 «Физикалық химия» С.Жайлауов
Алматы, Рауан 1992ж.
        
        РЕФЕРАТ
Иондық адсорбция. Хромотография әдісі туралы ұғым.
Жоспар
❖ Адсорбция жайында жалпы түсінік.
❖ Адсорбциялық құбылыстың жалпы сипаттамасы.
❖ Адсорбция түрлері мен теориясы.
❖ Хроматография.Жалпы ... ... ... (лат. ad- ... және serbeo сіңіремін) қатты немесе сұйық
заттардың бетіне газ, бу және еріген заттарды сіңіруі. Заттардың ... ... ... ... барлық бағытта да өзініің көріші
бөлшектерімен байланыста болса, ал заттың сыртқы ... ... ... ... оның ... ... біразы бос тұрады.Сондықтан сыртқы бетке
жанасқан газ, бу және еріген заттың бөлшектері оған ... ... ... зат адсорбент деп ... ... ... өзгермейді, химиялық адсорбцияда (химосорбция) олар
адсорбцияның бетінде онымен химиялық қосылыс ... ... ... ... ... ... ... темпиратураға
байланысты. Қатты адсорбент ... ... ... ал сұйық адсорбент ретінде су, көмірсутектер т.б.
органикалық сұйықтық қосылыстары. Адсорбция газдар мен ... ... ... ... оларды кептіру, тазарту үшін противогаздарда қолданады.
Бөлу ... ... ... ... ... ... ... жалпы сиспаттамасы.
Берілген дененің(заттың) дисперстілік дәрежесі жоғарылыған
сайын, ол ... ... ... басқа дененің көп бөлшегін сіңіреді.Еріген
немесе газ қалпындағы заттардың қатты дене немесе сұйықтың бетіне өздігінен
жиналып, шоғырлана ... ... ... ... деп атайды.Әдетте
өзінен басқа сіңіруші затты сорбент, ал оғен сіңірілетін затты сорбтив деп
атайды.Ал ... кері ... ... ... ... қаншалықты терең сіңуіне байланысты және ондағы пайда ... әсер мен ... ... табиғаты сәйкес сорбция күшін қарастырады.
Егер ... ... тек ... қабатында ғана жүретін болса, онда оны
адсорбция деп ... ... да ... ... ... ал ... ... деп атайды.
Сорбент пен сорбтив бөлшектерінің тбиғаты мен ... ... ... ... ... ... және ... деп
бөледі.Физикалық сорбция әлсіз және қайтымды.Ол тек молекуааралық, яғни ван
дер вальстік күш әсерімен жүзеге асады.Ал химиялық ... ... те ... және ол ... өйткені ол артық не бос валенттілік
арөылы іске асады. Хемосорбция одан әрі ... ... ... ... ... ... бөлулер тек шартты ғана.
Капилляр(жіңішке түтікше) конденсациялы сорбциялық
процесс деп ... ... ... мәні тек ... ғана
емес,мысалы, активті көмірдің өз бойына газдар мен буларды ... ... ... қуыс ... өз ... де ... мәнде болады.Капиллярлы конденсация ... оңай да ... ... ... жиі ... конденсация дегеніміз қатты дене (сорбент) қуысында бу
сияқты заттардың (сорбтивтердің) конденсациялануы. Конденсация ... бу ... ... ... қатты сорбенттің
беткі қабатының өзіне ... ... ... ... ... ... түтігі жіңішке болған сайын және ... ... ... ... ... ... жұқтырғанда да
конденсациялану тезірек жүреді.
Абсрбция дегеніміз сорбент массасына диффузия арқылы газ енгендегі
сробция ... ... бір ... ... екінші бір
затта(сорбентте) еру құбылымына пара пар. Фаза ... ... ... ... ... абсорбциялық құбылыстар өнеркәсіптк кеңінен
қолданылады.
Хемосорбция дегеніміз сіңетін және сіңіретін заттар арасындағы
әрекеттесуі терең жүру ... жаңа ... ... ... ... ... мысал ретінде натронды ізбестің көміртек (IV) оксиді мен
күкірт (IV) ... ... ... ... пен ... ... түзетінін
келтіруге болады. Хемосорбцияны да физикалық сорбция мен абсорбциядан осы
құбылыстар кезінде бөлінетін жылу шамасымен өлшеп, ажырытуға болады.
Адсорбция ... ... ... ... ... қоры бар ... ... заттардың жанасу шегінде де бос энергия
қоры болғандықтан, ол ... осы ... ... ... Бұл
адсорбция және басқа да физикалық құбылыстардың жүруіне тікелей және жанама
әсер етеді.Адсорбция ... екі ... ... ... ... ... өзгеруі немесе әдетте біреуі қатты зат болып
келетін екі фазаның ... ... ... ... бір ... ... терминологияға сәйкес бетіне басқа
зат жинақталатынды адсорбент, жинақтаушыны ... ... ... ... ... 1см ²-на сіңген заттың мөлшерін меншікті (үлесті)
адсорбция (Г) деп атайды. Іс жүзінде кез ... ... ... ... бола ... 1кг адсорбентке адсорбцияланған мольмен
өлшеп, А әріпімен белгілейді:
A=x/m
Адсорбция (А) мен ... ... ... ... ... адсорбент пен адсорбтив үшін адсорбцияның шамасы адсорбтив
газ күйінде болса темпиратура (Т) мен ... (Р), ал ... ... мен ... (С) ... ... көрсеткендей адсорбция қайтымды ... ... ... қабаттарда оргаласқан молекулалар аса мықты
бекітілмеген. Олардың кейбіреулері адсорбенттің тартылыс күші әсер ... ... ... ... яғни ... бетінен бөлініп, өзі қоршаған
ортаға кетуі мүмкін. Мұны ... ... екі ... ... ... адсорбциялық системада тепе теңдік жағдайын тудырады:
адсорбция ↔ десорбция
Мұндай тепе теңдік жағдайда белгілі мерзім ... ... ... ... ... ... яғни ... бөлешктер санысы
уақыт аралығында екінші ортадан бөлініп, ... ... ... ... процесі экзотермиялық, демек оны Ле Шателье принципіне
сәйкес төмендеу темпиратурада ... ... ... ... отырғандай,
температура жоғарылаған сайын адсорбция кезіндегі әр бөлшектің ішкі жылуы,
ішкі энергиясы артып, атомдық не ... ... ... ... мен
десорбция процестер арасында орнаған тепе- тіңдік бірте бірте дисорбция
бағытына үарай ығыса бастайды. Сондай ақ ... ... ... қатар, бұл процесске өте аз шамадағы активтендіру энегиясы
тән екен. Адсорбция процесіндегі энегетикалық кедергі ... ... ... ... ... ... энергетикалық тұрыдан алғанда
адсорбция экзотермиялық құбылсыпен ... ... ... ... ... ... адсорбциядағы жылу эффектісінің мәні қайтымды
экзотермиялық рекция мен ... ... ... ... өз ... мен ... қарай сұрыпталып жүреді. Мысалы,
бұрында қарастырылған активтелген көмір аммитакты да, ... да ... ал ол ... ... ... демек кәдімгі
улы газдан қорғанатын аспапты өт сөндіргенде қолдануға болдмайды. Өйткені
бұл аспаптағы негізгі улы ... ... зат – ... ... өрт ... негізгі газ - көміртек (ІІ) оксиді.
Адсорбция түрлері мен теориясы.
Қатты дене -сұйық зат жанасу шегіндегі ... ... ... ион алмастырғыш адсорбцияның маңызы аса зор. Ол жан ... ... ... ... ... ... толығымен
дерлік диссоцация әсерінен иондарға ыдырайтындықтан, ... ... және әр ... электр күштері әсерету ... ... ... ... ... адсорбцияланудың өз ерекшеліктері
болады.Күшті электролит иондарын адсорбциялау екі тектегі күштің әсері
арқылы ... ... Олар ... ... ... және ... ... болатын электр күші.
Электр адсорбцияның үш түрі бар: эквивалентті, ауыспалы, ... ... ... ... электролит молекуласы түгелдей
сіңіріледі. Оны былай түсіндіруге болады.Берілген ... ... ионы ... ... ... ... ион
жұбын(электролит молекласы екі ионнан ... ... ... ... ... ... ... артады да,
ерітіндідегі адсорбциялайтын басқа иондар бірінші ионның ... ... екі ион да ... ... ... сондықтан да эквивалентті адсорбцияны молекулалық деп те
атайды. Ол ... ... ... адсорбция жағдайында,
фазалардың жанасу шегіндегі электр нейтралдылық сақталады.
Ал ауыспалы адсорбция құбылысында электролит ... ... ... ... ... ... қатты адсорбентен осы мәндегі
зарядтас басқа ион ерітіндіге алмасады. Сөйтіп электролит ерітіндісіндегі
және ... ... ... иондар бірімен –бірі орын алмасады.Мұндай
ион алмастыру құбылысы тепе-теңдік жағдайында , яғни эквивалентті ... ... ... шегі әркез электр нейтралды болады.Әдетте
ауыспалы адсорпция басқа адсорбциядан баяу ... және оны ... ... де ... ... ... адсорбция кезінде адсорбент өзіне сіңірген ион орнына
ерітіндіге сутектің немесе ... ... ... ... ... ... гидролиттік деп атайды. Мысалы, натирий хлориді, калий
хлориді немесе нитраты секілді нейтрал ... ... ... ... өткізсе, онда активтелген көмір осы ерітіндіден өзіне иондарды
адсорбциялап, олардың орнын гидроксил тобына береді,сөйтіп ... ... орта ... ... ... ауыспалы адсорбция кезінде
активті бетте: жанасу шегінде болатын ... ... не ... ... қарамастан сутек және гидроесил иондары алмасады.
Енді ауыспалы ... ... ... ... ... ... су қоймалары мен тоғандарда кездесетін суды техникалық су дейді.
Олардың құрамында ... ... ... ... калий сияқты химиялық
элементтердің элементтері кездеседі. Ондай суды кермек су ... ... ... мен ... тұзы ... Оны ... яғни тұщылау үшін
адсорбциядағы ион алмастыру пайдаланады. Мысалы, ... ... үшін ... силикатар- цеолиттер мен глаукониттер қолданылады.
Кейде ... ... ... ... металдардың алюмосиликаттары
пайдаланылады. Мұндай техникалық суды тазалауға арналған күрделі силикаттар
пермутиттер деп аталады. ... ... суды ... тұщылау
схемасын төмендегәдей көрсетуге болады:
hihi
|Пермутит *2Na+ |
| ... *Ca2+ ... + SO42- ... 2Na+ + SO42-
Пермутиттерді қолдану арқылы техникалық судың кермектігін
жоюға болғанымен, ... ... ... мен ... ... ... емес. Суды толық тазарту ісі тек соңғі кезде ғана ион ... ... ... ... дұрыс жалға қойылып, жүзеге аса бастады.
Ион алмастырғвш заттарды иониттер деп атайды.Иониттерді жоғары молекулалық
көмірсутекті тізбектен алынған полимер ... ... (SO3H, ... ... ... арқылы алады.Иониттердің бір түрі қышқылдық сипатта
болады, яғни олардың беткі қабаты теріс зарядталғандықтан, олар сутек ... ... ... ... ... ... мен аниониттер қабаттарынан
әзірленген сүзгіш арқылы өткізілген техникалық су, өзіндегі аниондары ... ион ... ... беріп тазаланады. Осылайша
тұщытылған су өзінің тазалығы мен спасы жағынан қайнатып алынған судан ... – газ, бу не ... ... ... ... қоспасын
сорбциондық әдіспен бөлу. ... ... ... ол ... не ... ... сорбциондық орта (сорбенттеу)
арқылы өтетін сқйықтың ... ... ... ... ... Қоспалар компоненттерінің сорбционы неғұрлым кем болса, ол
қозғалыстағы фазаның(газ не сұйық) ... ... ... ... ... ... үлкен жылдамдықпен орын ... ... ... ... ол ... ... бөлуге және оларды
анализдеуге мүмкіндік туғызады.
Хромотография аналитикалық химияда, ... ... ... ... ... бөлу және тазалату үшін ... ... ... ... ... ... оны шамалы өзгертіп адсорбцияны, бу қысымын, ... ... ... ... мен беттестік құбылыстарды
зерттеуде т.б. пайдаланады. Хромотографиялардың ... ... ... бар. ... ... ... бөлу
үшін электр өрісін(электр хр-я) немесе темпиратуралы өрістік(термохимия)
пайдалану ... ... ... ... жүргізудің бірнеше жолы
бар, мысалы сарбит колонеасын, сүзгіш қағаз қолдану, газқоспаларын жіңішке
капиляр арқылы өткізу. Газдар мен сұйықтың ... ... ... ... ... ... деп ... Хромотографияның нгізгі
міндеті заттардың қосындыларын бөлу ... ... әр ... және ... ... сапа мен сан ... ... ... ... ... әдістері пайда болды.
Қолданылған әдебиеттер:
❖ КазССР энциклопедиясы
... ... ... ... 1992ж.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұнай құрамындағы көмірсутектерді хроматография әдісімен анықтау21 бет
Тағамдық өнімдердегі токсиндік затты анықтауда қолданылатын заманауи әдістермен техникалық аппаратуралар туралы3 бет
Ағаш сорбенттердегі ауыр металдар (Pb II, Hg I, Hg II, Cd II) сорбциясы56 бет
Гетерогендік катализдің ғылыми негіздері22 бет
Химия пәнінен зертханалық жұмыстар23 бет
Қатты денелердің беттік қасиеттеріне ультракүлгін және иондайтын сәулеленудің әсері80 бет
Адсорбенттер.адсорбциялық процес пен оның кинетикасы.30 бет
Адсорбция процесі22 бет
Адсорбция құрылысы4 бет
БАЗ және полимер композицисының фазааралық адсорбциялық қабаттың реологиялық қасиеттері42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь