Дүниежүзілік шаруашылық және оның даму тенденциясы

КІРІСПЕ 3
1. ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚТЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ПАЙДА БОЛУЫНЫҢ НЕГІЗІ. ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚТАҒЫ ЕЛДЕРДІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ 4
2. ХАЛЫКАРАЛЫҚ ЕҢБЕК БӨЛІНІСІНІҢ ТЕОРИЯСЫ МЕН АҚИҚАТЫ ЖӘНЕ ЕЛДЕРДІҢ ӨЗАРА БАЙЛАНЫСЫНЫҢ ӨСУІ 5
3. ХАЛЫКАРАЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ИНТЕГРАЦИЯ 8
4. ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫКАРАЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ЖҮЙЕСІНДЕ 10
ҚОРЫТЫНДЫ 12
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 13
Дұниежүзілік шаруашылық бұл бір-бірімен тауарлы-ақша қатынастарымен байланысқан, егеменді ұлттық мемлекеттердің жиынтығы болып табылады. Осы шаруашылыкқа дамыған және дамушы еддер енеді. Бұл процесс XVI-шы ғасырдың аяғы мен XX-шы ғасырдың басына дейін жалғасьш, үш жүз жыддан астам уақытқа созылды.
XVI-шы ғасырдың соңында пайда болған ұлттық мемлекеттер арасындағы тауар айырбасы ХХ-шы ғасырдың басында жалпы дүниежүзілік сыйпатқа ие болды. Нәтижесінде олардың арасында тұрақты экономикалық байланыстарды қалыптастырды. Бүғандаму деңгейі әр дәрежедегі бір қатар дамушы елдер де жатады.
Статистиканың куәландыруына қарағанда, «үлкен жетілік» еддердін, көп экономикалық мүмкіншілігі барлығын байкдтады. Ондағы тұрғындар жалпы алғанда 650 млн. адам болып, әлем халқының 12%-нан астамын құрайды.
Осы «жетілік» үлесіне дүниежүзілік жалпы үлтгық өнім мен әнеркәсіп өндірісінің 50%-дан артығы, ауьш шаруашылығы өнімнің 25%-дан астамы келеді.
Дүниежүзінде түратын халықтың орташа түрғынымен салыстырғанда, «жетілікке» енетін елдердің бір түрғынына 4-4,5 еседен артық азық-түлік келеді екен.
Жоғарыдағы жетілікке енетін елдерге өндірістік қатынастары өте жақын болып, «жаңа индустриадды еддер» тобын қүрайтындар жатады. Оларға: Бразилия, Мексика, Аргентина, Оңтүстік Корея,
Гонконг, Тайвань, Сингапур жатады. Бүл елдердің дамуына ірі шетел инвестициясы — әсіресе, американ, жапония, батыс-еуропаның капиталдары — көмектесті. Соның аркдсында өнеркәсіп өндірісі саласында ірі құрылыс жобалары жүзеге асты.
Экономикалық дамуы жағынан екінші деңгейде Таяу Шығыстағы мұнай өндіруші елдер: Кувейт, Біріккен Араб Әмірлігі, Сауд Аравиясы жатады.
Өнеркәсіптік қатынастары аса дамымаған топқа 40-қа жуық елдер енеді. Дүниежүзілік шарушылық аясында өтпелі кезеңнің экономикалық дағдарысынан шыға бастаған елдер де талпыныс жасауда. Нарықтық қатынастарға талпыныс байқатқан Шығыс Еуропа және ТМД елдері тартылуда. Дүниежүзілік шаруашылықгағы 100-ден астам елдер дамымаған елдер қатарын құрайды. Жоғары дамыған елдердің индустриалды дәрежеден постиндустриалды (ақпаратты) қоғамға өтуінде олардың даму деңгейі тым төмен көрінеді.
        
        ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚ ЖӘНЕ ОНЫҢ ДАМУ ТЕНДЕНЦИЯСЫ
ЖОСПАРЫ
КІРІСПЕ 3
1. ... ... МӘНІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... НЕГІЗІ.
ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚТАҒЫ ЕЛДЕРДІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ 4
2. ХАЛЫКАРАЛЫҚ ЕҢБЕК БӨЛІНІСІНІҢ ТЕОРИЯСЫ МЕН АҚИҚАТЫ ЖӘНЕ ... ... ӨСУІ 5
3. ... ... ИНТЕГРАЦИЯ 8
4. ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫКАРАЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ЖҮЙЕСІНДЕ ... ... ... ... ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚТЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ПАЙДА БОЛУЫНЫҢ НЕГІЗІ.
ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚТАҒЫ ЕЛДЕРДІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ
Дұниежүзілік шаруашылық бұл бір-бірімен тауарлы-ақша қатынастарымен
байланысқан, ... ... ... ... ... ... ... дамыған және дамушы еддер енеді. Бұл процесс XVI-шы ғасырдың
аяғы мен XX-шы ... ... ... ... үш жүз жыддан астам уақытқа
созылды.
XVI-шы ғасырдың соңында пайда болған ұлттық мемлекеттер арасындағы
тауар айырбасы ... ... ... ... ... ... ие ... олардың арасында тұрақты ... ... ... ... әр дәрежедегі бір қатар дамушы елдер де
жатады.
Статистиканың куәландыруына қарағанда, ... ... ... ... мүмкіншілігі барлығын байкдтады. Ондағы тұрғындар жалпы
алғанда 650 млн. адам болып, әлем ... ... ... ... ... ... ... жалпы үлтгық өнім мен әнеркәсіп
өндірісінің 50%-дан артығы, ауьш ... ... ... ... ... ... ... орташа түрғынымен салыстырғанда,
«жетілікке» енетін елдердің бір түрғынына 4-4,5 ... ... ... ... ... ... елдерге өндірістік қатынастары өте жақын
болып, «жаңа индустриадды ... ... ... жатады. Оларға:
Бразилия, Мексика, Аргентина, Оңтүстік Корея,
Гонконг, Тайвань, ... ... Бүл ... ... ірі шетел
инвестициясы — әсіресе, американ, ... ... ... ... ... ... ... өндірісі саласында ірі құрылыс
жобалары жүзеге асты.
Экономикалық дамуы жағынан екінші ... Таяу ... ... ... Кувейт, Біріккен Араб Әмірлігі, Сауд Аравиясы жатады.
Өнеркәсіптік қатынастары аса дамымаған топқа 40-қа жуық елдер ... ... ... өтпелі кезеңнің экономикалық дағдарысынан
шыға бастаған елдер де талпыныс жасауда. ... ... ... ... Еуропа және ТМД елдері ... ... ... ... ... ... ... қатарын құрайды. Жоғары
дамыған елдердің индустриалды дәрежеден ... ... ... ... даму ... тым ... көрінеді.
2. ХАЛЫКАРАЛЫҚ ЕҢБЕК БӨЛІНІСІНІҢ ТЕОРИЯСЫ МЕН АҚИҚАТЫ ЖӘНЕ ЕЛДЕРДІҢ ӨЗАРА
БАЙЛАНЫСЫНЫҢ ӨСУІ
Экономикалык ғылымда халыкаралық еңбек бөлісі ... ... ... ... ... еңбек бөлісінің негізгі ілімін абсалютті және салыстырмалы
артықшылык теориясы қүрайды. Классикалық осы теория Адам Смит мен ... XVIII ... ... ... ... ... әрбір ел басқа елге ... ... ... ... аз ... ... ... маманданғаны дұрыс. Осы теорияның
олқылыктары мынада: мүнда еңбек бөлісінің жүзеге асуын қысқарған үдісте ... ел мен екі ... ... ... ... бүл салыстырмалы
артыкшылықтың жалпы моделі ғана.
Казіргі калыптасып отырған ... ... ... ... ... әсер ... ғасырдың басында халықаралық еңбек бөлісін дамытуда ... ... ... ... ... ... ... енгізуді талап етті. Ол швед экономистері Эли Хекшер мен Бертели
Олиннің өндіріс факторы теориясында көрсетілген еді. Олардың теориясы ... 30-шы ... ... ... ... халықаралық ендірістін мамандануын осы авторлар үш
фактордың-енбек, капитал және табиғи ... ... ... ... ... Мысалы, «арзан еңбектің» артық болуы еңбек ... өнім ... ... ... қазбаны алу) өндірісіне
маманданып, ... ...... кеп жүмсалатын өнім (машина, ... ... ... айқындайды. Аталған теория
халықаралық еңбек бөлісіне шындық тұрғысынан толық түсінік
бере алады.
Американ экономисі В. Леонтьев ... жылы Э. ... мен Б. ... тағы бір ... ... йндаГелдердеғі білікті және біліксіз
еибекті ескеру халықаралық еңбек ... ... әсер ... ... ... американ ғалымы, социолог Майкл Портнердің 1961-ші жылы
ашқан «технологиялық алшақтық» теориясы ерекше орын ... Оныц ... ... жаңа ... ... ... жаңа ... жаңа
ғылыми-техникалық потенциалмен байланыстырылып, олар жаңа тауарды аз
шығынмен шығаруға ... ... ... ... ынталы пайдаланатын фирмалар мен корпорациялар
халықаралық өндірістің мамандануында жаңа көздерді жасайды.
Соңғы жылдары өнеркәсібі дамыған ... ... ... циклы» теориясына ерекше мән беріп, практикада ... ... ... ... ... ... — Раймонд Вернон мен
Эдвин ... Осы ... ... ... ... ... нәр ... пайда болуының бірінші фазасы кезінде ... ішкі ... ... ... ... ... ... елдердегі
өндірушілер санын арттыруға үмтылып, өндіріс ... ... екі ... қарағанда төмен болады.
Халықаралық еңбек бөлісі жеке елдердің мамандандырылуын сақтайды.
Олардағы өндіріс қызметінің әртүрлі саласын ... ... ... ... нәтижесін, ғылыми-техникалық кызметтер, тауарлармен
алмастыру жағдай туғБізып, халықаралык сауда дами түседі.
Халықаралық еңбек бөлісінін пайда болуы, оның ... мен ... ... ... ... ... ... бөлісінің
калыптасуы ірі машина өндірісіне байланыстырылып, одан шикізат пен жанар-
жағар өнімдерін барынша арттыруды талап ... ... ... қаланың өсу
урбанизациясын тудырып, азық-тулік тауарларына, ауыл шаруашылық ... ... ... енбек бөлісін негізінен уш типке бөледі: жалпы, жеке және
ерекше. Жалпы ... ... ... ... (бул ұлттык
экономикадағы коғамдык еңбек ... тән) ... ... ... ... Мысалы: өндеу мен кен қазу өнеркісібі, ауыл шаруашылығы
мен өнер кәсіп т.б. Бұл ... жеке ... ... мамандануы
қалыпты табиғи-климаттық жағдаймен айқындалады. Ал, халықаралык еңбек
белінісінің байқалуы ...... ... ... ... ... ... халықаралық еңбек болінісі дегеніміз елдердің дараланған белгілі
өндіріс ... ... ... мамандандырылуын айтамыз. Халықаралык еңбек
бөлінісінің бұл түріне жоғары деңгейдегі өнеркәсіптің жіктелінуі тән.
Ерекше халықаралық еңбек бөлінісі деп ... ... ... ... ... мен өнім компоненттерін дайындауды айтамыз. Осы
аталған технологиялық стадиясы -өндіргіш куштердің ... ... сай ... және ол ең ... тип ... ... еңбек бөлінісінің аталған типтері көбіне қабысып ... ... ... халықаралық еңбек бөлінісінің ... ... анық ... ... оның ... типтері деталді және
кооперациялық мамандандырылумен толық ... ... ... Мысалы, американың «Форд Моторс» концерні құрастыруға
қажет материалдарды 25 мың шетел фирмасынан ... ... ... ... (Франция), «Фиат» (Италия), «Тойота» мен «Ниссан» ... және т.б. ... ... ... халықаралық еңбек бөлісінің тереңдеуі
шаруашылық өмірді интернациялануына алып ... ... ... мен
халықтардың арасындағы тұрақты экономикалық байланысты дамытьш, ұлғаймалы
өндіріс процесінің ... ... ... ... ... ... ... өсуі, оның бүкіл дүниежүзілік масштабтағы
экономикалық прогресті қамтамасыз ету ... ... ... кебінесе түрлі еддердегі кооперативті кәсіпорындардьщ арасындағы
тауардьщ ... ... ... орын ... айнадды. Өндірістің
кең көлімді дамуы шикізат пен ... ... ... ... ... алға қояды және енімді жаппай ... ... ... ... пен ... майды түгыну АҚШ-та 1\3 есе құраса, Батыс ... 2\3, ... 4\5 ... ... ... нарықтың шеңбер
ауқымына ерекше назар аударуда. Экспортқа жалпы ұлттық өнімнің АҚШ ... - 10%, ... ... ... ... ... ... - 20-
25% шығарылады екен.2[2]
Өндіргіш күштерді ... ... ... ... ... тереңдете түседі. Халықаралык еңбек ... ... ... ... ... ... ... ел
қоғамдық еңбекті үнемдеуге мүмкіндігі бар. Әсіресе, кажетгі машина,
жабдыктар, ... ... ... ... ... жаңа ... ... оларды басқа да елдермен алмасуы ... ... ... ... ... мүмкінцігін пайдалану нәтижесінде елдер
арасында экономикалық қатынастар қалыпты, жан-жақты ... ... ... келе ... үлттық, жергілікті тар шеңбермен өз өндірісіиің
өнімімен ... ... ... катынастар мен ұлттардың арасында бір-
біріне байланысы күшейе түседі».3
Бүкіл дүниежүзілік халықаралық еңбек бөлінісі-халықаралык экономикалық
түрақтылық пен ... ... ... ... факторы болып
табылады.
3. ХАЛЫКАРАЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... ... ... ... ... жүйе ... экономикалық интеграция процесі дейміз.
Осы интеграциялык құрылымға — Еуропалық экономикалық қауымдастык (ЕЭҚ)
жатады. ЕЭҚ ... жылы ... оған ... алты мемлекет енді:
Бельгия, Голландия, Италия, Люксембург, Франция, Германия.
Ал, 1973-ші жылы төрт мемлекет ... ... ... ... ... жылы ... ... Испания, Португалия косылып — «Еуропа
он екілігі» дүниеге келді. Үлттық Еуропа парламенті құрылып, өз ... ... ... өткізеді. Қызмет саласына кауымдастықтың
бюджет-каржы істерін бакылау жатады. ЕЭҚ-тың ... ... ... Советі жатады. Министрлер Советінің шешімі серіктес-мемлекеттің
заңдарымен пара-пар саналады. Совет жұмысыньщ аясына кауымдастық қызметінің
негізгі сұрақтары толык ... Әр ... ... Совет мәжілісіне
жарты жыл терағалык жасайды. Төрағалықтың ... ... ... экономикалык қауымдастық территориясында ... ... ... алынбайды. Сондықтан тауар, қызмет ету, капитал мен жұмыс күші
өз ара еркін козғалып отырады.
Жан басына шаққанда азық-түлік ... ... ... ... ... ... ... Энергетикалық тәуелсіздікті
қамтамасыз етіп, автомобиль шығаруда ... мен ... ... ... ... жылы Оңтүстік-Шығыс Азия ... ... тобы ... ... Оған алты ... мүше ... ... Малайзия, Сингапур, Тайланд, Филшшин. Латын ... ... жылы ... ... ең ірі ... сауда
тобы құрыдды. Мақсаты - аймактағы сауда мен экономикалық ынтымақтастықты
дамыту, ... ... ... ... ... ... ... нарықты кұру болып табылады. Бұл кауымдастыққа 11 ел
кіреді: Аргентина, Бразилия, Венесуэла, Колумбия, ... ... ... Чили, Эквадор. Штаб-пәтері Монтевидо (Уругвай) қаласында
орналасқан.
Ал, 1992-ші жылы ... ... 17-де ... ... жалпы нарығы
(НАФТА) құрылды. Оған: АҚШ, Канада, Мексика елдері мүше ... ... ...... (орманды) ресурстарды, Мексика — мүнай мен
арзан жүмыс күшін жіберіп отырады.
Сондай-ақ, ... жьшы ... ... бұрынғы кеңес Одағына кірген
республикалар егеменді мемлекетгер Декларациясьш қабылдап Одағының Шартына
қол қойды. Сөйтіп, Тәуелсіз мемлекетгер достастығы (ТМД) пайда ... ... ... ... араларында қалыпты экономикалық
қатынастар түрі осы кезге дейін табылған жоқ. Экономикалық әріптестіктің
тиімді схемасынын ... ... ... (1996 ж.) ... ... Қазақстан, Ресей, Қырғызстан, Белоруссия елдері енді.
Кеден одағы қүрыдды. Бірігуідің нәтижесі өз жемісін беріп ... ... ... ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ЖҮЙЕСІНДЕ
Қысқа мерзім ішінде Қазақстанды егеменді ... ... ... ... ... елі моиындады. Минерадды ресурстарға бай
Қазакстан шетел ... ... ... ... ... кәсіпорын қүрылды.
Соңғы үш жыдда (1995, 1996, 1997) ... ... 2 есе ... 282 ... ... құрады.
Өнеркәсібі дамыған елдермен (АҚШ, Германия, Ұлыбритания, Франция,
Жапония, Оңтүстік Корея т.б.) халықаралық экономикалық ... ... ... ... игі ... АСЕАН елдерімен, әсіресе — Индонезия,
Малайзия, Сингапурмен ... ... Таяу және Орта ... ... ... ... Иран, Сауд Аравиясын жатқызамыз. Ресей,
Өзбек, Қырғыз елдерімен экономикалық қатьшастар басым бағытгар үстауда.
Еуропа ... одақ ... ... ... ... ... стратегиялық мүдделілікті байкатады.
Дәстүрлі экономикалық қатынастарды Қазақстан барлык ТМД ... ... ... ... өзара ұзақ мерзімді қатынас жаңа деңгейге ... ... ... дүниежүзіндегі 60-тан астам еддермен сауда
қатынастарын жүргізуде.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... алға ... Ол экономиканың кұрделі мәселесін шешіп қана
қоймайды, жаңа технологияны ... ... ... бәсекелік
кабілетін арттыруды көздеп, ішкі нарыкты өзімізде шығарылған тауар мен
толтыруды мақсат етеді.
Жоғарыда атап ... ... ... ... ... бағыттарға ие болуда. Қазақстан Республикасы ТМД ... ... ... ... ... ... ... 1996 жылы достастық
еддерге экспорт 55% болса, импорт 74% болған екен.1 Демек, республика үшін
негізгі серіктес ... ТМД ... ... онын ... біріншісі - Ресей.
Республикадағы экспорттык қүрылымньщ негізін ірі-тонналык өнімдер — ... ... руда және ... қара ... прокаты, мыс, мырыш,
қорғасын қүрайды. Осы ... алыс ... тасу ... ... себебі оларды қымбаттатып жібереді. Сондыктан Кдзакстан үшін таяу
кершілермен сауда-сатгық жасау пайдалы. 1997-ші жылы ... ... ... ... басшыларының мәжілісінде интеграциялық даму бағдарламасыньщ
жобасы каралды.
Түжырымдамада интеграциялык процесті дамытудың мынандай принциптері
қаралған: кеден кедергілерін ... ... ... ... ... ... өндірушілерді корғау шараларын жасау. Осы ... ... ... ... ... тағылды.
Шаруашылык субъектісінің әр түрлері осы ... ... ... ... ... Бүл ... мен Кдзақстан
жобасында тәп-тәуір өткерілмек. Біріккен кәсіпорьшдар мен қаржы-өнеркәсіп
топтары қүрылып, керек ... ... ... және газ ... ... ... ... өткеру жүзеге асырылуда.
КАТЕГОРИЯЛАР МЕН ТЕРМИНДЕР
Дүниежүзлік шаруашылық, индустриалды елдер, жаңа индустриадды елдер,
мүнай өндіруші ... ... ... бөлісі, енеркәсіпті
интернационализациялау, халықаралық экономикалық интеграция.
1 Интеграция: Соглашений достаточно-нужная действенная программа. ... 27 ... 1997 ... ҮЛГІ ... ... ... ... шаруашылык және оның қазіргі дәуірдегі даму
ерекшелігі.
2. Өндіргіш күштер мен өндірісті интернационализациялаудын жолдары.
3. ... ... ... ... ... ... МЕН ... ТАҚЫРЫПТАРЫ
1. Халықаралық экономикалық тауар ... ... ... ... шаруашылықтағы трансүлттык копорация мен трансүлтгық
банкілер.
ӘҢГІМЕ ӨТКІЗУГЕ ЖӘНЕ ӨЗШ-ӨЗІ ... ... ... Дүниежүзілік шаруашылық, оны қалай түсінесіз? Оның ерекше тетігі
мен даму ... ... '
2. ... ... бөлісі, ол дегеніміз не және оның маңыздылығы
қандай?
3. Дүниежүзілік ... ... XVI-шы ... ... ... мемлекепің феодаддық шеңберін қандай экономикалық күш бүза
алды?
4. ХХ-шы ғасырдың басында дүниежүзілік шаруашылықка ... ... ... ... ... ... жағдайда дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... интернационализациялау: ол дегеніміз не?
7. Өндірісті интернационализациялауға қандай объективті ... ... ... ... ... оның ... табиғатгы қаңдай?
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
-----------------------
[1] 1 Смит А. Исследование о природе и причинах богатства народов. ... 1982. 330-331 бет. ... Д. ... ... ... и ... Соч.:Т.1. М.. 116-117 беттер.
[2] 1 Капитализм на исходе столетия. - М., 1997, 78 бет.
2 ... ... ... ... К., ... Ф. Соч., 4 т., 428 бет.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның айналым активтерін басқару6 бет
Оңтүстік Қазақстан облысының тұрғындарын ауыл шаруашылық тауарларымен қамтамассыз ету жолдарын жоғарлату (дамыту)79 бет
Шаруашылық субъектісінің қаржылық жағдайын талдау мазмұны және әдістері9 бет
Қазақстан Республикасы машина жасау өнеркәсібінің қазіргі даму жағдайы мен болашағы54 бет
Ұйым экономикасы97 бет
Қазақстан Республикасындағы шаруа қожалығығының қызметін реттеу85 бет
Валюта жүйесі66 бет
Дүниежүзілік валюта жүйесі туралы мәлімет42 бет
Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ)88 бет
Дүниежүзілік экономикалық қатнастар13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь