Рефлекс және оның түрлері

Кіріспе
Негізгі бөлім:
Рефлекс және оның түрлері.
Шартты рефлекстер қалыптастыру механизміне казіргі кездегі көзқарастар
Нерв жүйесінің қызметінің негізі – рефлекс. Рефлекс деп сыртқы ортаның тітіркендіргіштерінің әсеріне нерв жүйесінің қатысуымен организмнің берген жауабын айтады. Рефлекстің пайда боуына қажетті уақытты рефлекс уақыты немесе рефлекстің латентті кезеңі деп атайды. Жүйке жүйесінің рефлекстік қызметіне бапйланысты организм сыртқы және ішкі ортаның әсерлеріне тез жауап береді. Барлық рефлекстер дененің бір жеріне – рефлекс аймағына – тітіркендіргіш әсер еткенде пайда болады. Рефлекс аймағында тітіркендіргіштің әсерін сезетін сезгіш рецепторлар орналасады. Рефлекстің болмысына байланысты рефлекстер қорғаныс, ас қорыту, тамақтану, зәр шығару, жыныс, тыныс, жүрек – қан тамырлар рефлекстері болып бөлінеді. Қозудың орталық жүйке жүйесі арқылы өтетін жолына байланысты жұлын, қыртыс, мишық, сопақша ми, таламустық, гипоталамустық болып бөлінеді.
        
        Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім:
Рефлекс және оның түрлері.
Шартты рефлекстер қалыптастыру механизміне казіргі ... ... ... ... негізі – рефлекс. Рефлекс деп сыртқы ортаның
тітіркендіргіштерінің ... нерв ... ... ... ... ... Рефлекстің пайда боуына қажетті уақытты ... ... ... ... кезеңі деп атайды. Жүйке жүйесінің рефлекстік
қызметіне бапйланысты организм сыртқы және ішкі ... ... ... ... ... ... ... бір жеріне – рефлекс аймағына –
тітіркендіргіш әсер ... ... ... ... аймағында
тітіркендіргіштің әсерін сезетін сезгіш рецепторлар орналасады. Рефлекстің
болмысына байланысты рефлекстер қорғаныс, ас ... ... зәр ... тыныс, жүрек – қан тамырлар ... ... ... ... ... жүйесі арқылы өтетін жолына байланысты жұлын, қыртыс, мишық,
сопақша ми, таламустық, гипоталамустық болып бөлінеді.
Рефлекс және оның ... ... ... ... және ... рефлекстер деп
бөлген.
Рефлекторлы доға, оның бөлімдері. Рефлекс кезінде қозудың жүретін
жолын рефлекторлы доға деп ... ... ... ... доға қос ... үш ... және көп ... болып
бөлінеді. Рефлекторлы доға бірнеше бөлімнен ... ... ... ... ... сезгіш рецепторлар тітіркендіргіштің
әсерін қабылдауынан қозу пайда болады.
2. Афференттік жол рецепторларда пайда ... ... ... ... ... Нерв орталығы. Орталық жүйке жүйесінде орналасқан, белгілі бір қызмет
атқаруға бейімделген нейрондар тобы ... ... ... ... ... жүйесінің жауабын тудырады.
4. Эфференттік жол орталық жүйке жүйесінде пайда болған жауап ... ... ... ... ... қозуға байланысты қызмет атқарады.
6. Эффектордың рецепторлық ... мүше ... ... ... ... және электрлық өзгерістері ... ... ... ... ... ... ... мүшенің
жағдайына байланысты оларда қозу пайда болады.
7. Эффектордың ... ... ... рецепторында пайда болған
қозуды сол ... ... нерв ... ... ... ... оның нерв орталығына жеткізеді. Мұндағы нерв ... ... ... ... ... ... ... немесе қажеттігіне қарай
жалғастыратын жауап қозу пайда болады.
Рефлекс пайда болу үшін ... ... ... ... ... ... Егер оның бөімдерінің бірі қызмет атқармаса, рефлекс пайда
болмайды. Рефлекторлы доғаның қозу жүретін жолдарын ... ... ... және кері ... жолдары. Рефлекторлы доғадағы сезім мүшесінде, яғни
оның қабылдаушы аймағында пайда болған қозу орталық жүйке жүйесіне барып,
одан жауап қозу ... ... ... ... ... ... ... жолы дейді. Ал жұмысшы мүшенің сезгіш рецепторларында пайда болған
қозудың қайтадан орталық жүйке жүйесінің баратын жолын кері ... ... ... ... тура байланысы арқылы орталық жүйке ... ... ... ал кері ... ... ... жағдайы
туралы мәлімет алып тұрады. Рефлекторлы доғада бір нейроннан екінші
нейронға қозу ... ... ... ... жүйке жүйесінде синапстар өте
көп.Орталық жүйке жүйесіндегі синапстар арқылы қозудың жүруі ерекше болады.
- орталық жүйке жүйесінде қозу бір ... ғана ... ... тек қана ... бөлімге қарай .Себебі пресинапстық бөлімнің
мембранасы медиатордың әсерін қабылдамайды, сезбейді.Оны тек ... ... ... де қозу ... ... мен күші ... ... бөлімге келген
қозудың ырғағы поссинапстағы пайда болған қозудың ... ... ... күші мен ... да басқаша.Ал клеткалық мембранада өозудың ырғағы
үшінші түрлі ... ... ... бірінен соң бірі құйылғандықтан оның
консентрациясы көбейіп, поссинапстық мембрананың бір ғана ... ... ... қозу ... қозу сәл ... ... себебі медиатор синапс аралығында
диффузды жайылып,поссинапстық мембранаға әсер еткенше 0,5 секундтай уақыт
қажет.
-синапста қозу ... ... да ... ... ... ... тоқталғанымен клеткалық мембранада ол жинақталып қозуды
күшейтеді.
-синапс арқылы қозу қайта-қайта, бірінен соң бірі ... ... ... да, ... ... ... ... жүйесіндегі нерв орталығының қызметтері. Орталық жүйке
жүйесі синапстар ... ... ... нерв ... ... мұндай нейрондар жинағынан ... ... ... ... ... нейрондар тобын байқауға болады.
Ондай нейрондар ... нерв ... деп ... яғни ... ... ... ... қатысатын нейрондар тобын нерв орталығы дейді.
Нерв орталығы – функциялық ұғым.Әрбір нерв орталығында ... ... ... ... ... ... қоса, оларға көмекші
болатын нейрондарда бар. Сонымен қатар, ми сыңарларының қыртысында негізгі
нейрондардың қызметін бақылайтын, реттейтін әрбір нерв ... ... нерв ... ... ... ... қазіргі,
яғни тітіркендіргіш әсер етіп тұрған мезгілдегі жағдайға байланыстырып,
қисынын келтіреді.
Орталық жүйке ... ... ... ... ... ... да болмасын әрекеттер жүйке жүйесінің қызметіне
байланысты және соған қатысатын нерв орталықтарының, ... ... ... ... ... ... мен ... қызметтері организмде бір-бірімен үйлестіріліп отырады,
үйлесімді орындалып ... ... ... ... ... және ... орталардың әсерлеріне біртұтас құрылым ретінде жауап
береді.Көптеген мүшелердің қызметтерін біріктірп, ... ... ... ... ... ... жүйесінде организмнің
қызметін үйлестіру немесе кординациялауы дейді.Орталық жүйке жүйесінің
рефлекторлы ... ... қозу мен ... ... және ... ... ... иррадиация, индукция,
даминанта, консентрациялау және ... ... іске ... ... қозу тежелуге және керісінше, ... ... ... қатар, бір нерв орталығының қозуына байланысты
екінші бір нерв орталығының ... ... және ... бір ... ... екіншісінің қозуы күшейеді.Мұны қозу мен тежелудің
индукциясы дейді.Егер нерв орталығында қозу ... ...... ал ... ... ауысса – оң индукция.
Орталық жүйке жүйесіндегі қозу мен ... ... ... ... нерв ... миелин қабығының қалыңдығына байланысты
болады.Сондықтан бала неғұрлым жас болса, қозу мен тежелудің ... ... ... нерв ... қозу мен ... бір орталыққа жинақталады.
Мұны қозу мен тежелудің жинақталуы ... ... ... ... ... ... ол ... болады.Нерв орталығының
қызмет атқаруының ... ... ... домината жатады.Оның
негізін ең алғаш А.А.Ухтомский ұсынған.Оның қозу мен тежелуінің ... ... - ... ... ілім бойынша жүйке жүйесінің
қызметінде бір нерв ... ... ... ... ... ... ... бір сәтте басымрақ болады да, басқа орталықтарының қызметін
өзіне бағындырады. Мұндай жағдайда басқа нерв ... ... ... ... қозуын күшейте түседі.Себебі бұл
сәтте ... ... ... ... ... нерв орталығы басқа
орталықтардың қозуын өзіне тартып, қоза түседі.Бір мүшесі ... ... ... ... сау ... қол тиіп ... оның ауру мүшесі
одан сайын қатты ауырады.Бұл да басымдылыққа мысал бола ... оңай және ... ... ... да ... зейіні
тұрақсыз болады.Жаңа тітіркендіргіштер оның ... ... ... ... ... ... белсенді зейінін
ми сыңарларында басым орталық және ... ... ... ... мен ... ... ... ұзақтығы жасына қарай
әртүрлі.Кішкентай балаларда белсенді зейін нашар қалыптасады, тек 7 жасқа
таман ол ... ... 7 ... ... 15 минут , 10 жаста – 20минут,
12 жаста – 25 ... ... 13 – 15 жас ...... ... , ...... ересек адамда бір сағатқа жуық.
Шартты рефлекстер қалыптастыру механизміне казіргі кездегі ... ... ... ... және ... ... ... И.П.Павлов барлық рефлекстерді екі топқа шартты
және шартсыз рефлекстер деп бөлгені айтылған. Шартсыз рефлекстер алғашқы
кезде ... ... ... үшін ... ... ... ... тексеру арқылы олардың жүйке жүйесінің ... ... ... туа ... ... ... орындалуы үшін
ешқандай қосымша жағдайларды қажет етпейді. Тітіркендіргіш әсер етісімен
шартсыз жауап ... ... Олар ... ... ... ... ... тән өздерінің шартсыз рефлекстері болады. Бұл рефлекстердің
рефлекторлы ... ... ... ... ... ... ... ми
секілді бөлімдері арқылы қалыптасады да ми ... ... ... ақ іске аса береді. Шартсыз рефлекстер ... ... ... ... ... кейін де қалыптаса береді. Айталық, қорғаныс рефлекстері
туғанан – ақ ... ал ... ... ... ... мерзімінде пайда
болады. Олардың рефлекторлы доғасы өзгермейді.
Шартты рефлекстер тұқым қуаламайды. Тек өмір тәжірибесінің негізінде,
сыртқы ортамен байланыстың арқасында ... ... ... әр ... ... жағдайына қарай әр түрлі ... ... ... Олардың
рефлекторлы доғасы ми сыңарларының қыртысында қалыптасады. Сондықтан ... ... ... ... рефлекстердің кейбіреуі пайда
болғанымен, олардың тіршілікке маңызы онша ... ... ... ... ... ортаның жағдайы өзгергенде ол рефлекстер жойылады да, жаңа
жағдайда жаңа рефлекстер ... яғни олар ... емес ... ... қоса, қандай да болмасын шартты рефлекс пайда болуы үшін сыртқы
ортаның ... бір ... ... жағдайлары болуы қажет.
Шартты рефлекстердің пайда болуына қажетті ... ... ... ... үшін сыртқы ... ... ... ... тудыру керек.
- әсер етуші шартты және шартсыз ... ... ... тітіркендіргіштердің әсері ... ... сәл ... ... олар біраз уақыт бірге әсер етуі
тиіс.
- тітіркендіргіштердің тұрақты ретпен әсер етуі.
- ... ... ұзақ ... көп ... ... тітіркендіргіштің шартсыз тітіркендіргіштен әлсіз болуы.
- жүйке жүйесінің маңызды бөлімі – ми қыртысының қызмет ... ... ... рефлексті тудыру тәжірибесінде сыртқы ортаның белгілі бір
жағдайы шартты тітіркендіргіш ретінде пайдалана ... Ал ... ... үшін ... әсер ... керек. Ол шартты
тітіркендіргіштің әсерін бекітетен болғандықтан көбінесе ... ... ... ... ... пайдаланады.
Балаларда шартты рефлекстерді тудыру үшін үш жасқа дейін ... ... ... ... ... ... ... қолданады.
Бала өсе келе оның екінші сигнал жүйесі дамыған сайын, шартты
тітіркендіргіш ... ... ... пайдаланылады. Сөз әсеріне ... ... үшін үш ... ... балаларда негізінен үш жағдайды
алғаш кезде сақтау керек. Сонда бала тез, уақаытында сөйлеп отырады.
Шартты рефлекстердің ... ... ... ... және ... болатын қызметіне байланысты, қозу мен тежелуге
және олардың кезеңдеріне, пайда болу ... ... ... бөлінеді.
Экстерорецепті шартты рефлекстер шартты тітіркендіргіштер сыртқы
сезім ... әсер ... ... ... ... ... иіс мүшесіне,
дәм сезу мүшесіне, тері рецепторларына.
Проприорецепті шартты ... ... ... еттерін
тітіркендіргенде, яғни оның проприорецепторына әсер еткенде пайда болады.
Интерорецепті шартты рефлекстер ішкі ... ... ... әсер ету арқылы пайда болады. Бұл топқа қанға
түрлі химиялық заттарды жібергенде туатын ... ... ... ... ... тежілуі және жас ерекшеліктері. Мидағы қозу
мен тежелу бір – бірімен байланыста өтеді. Табиғатта организмнің ... ... ... қажеттілігі жиі кездеседі. Мұндайда мидағы
тежелудің маңызы алға шығады. Қалыпты жағдайда мидағы қозу мен ... ... ... ... ... не үдетіп, не баяулатып отырады.
Балалардың шартты рефлекстері ересне ... ... ... және берік болады. Сондықтан олардың жойылуына ұзақ
мерзім қажет. Адамның миы өте ... ... ... ажырата
алады. Адам баласы өте ұқсас дыбыстарды бір – ... ... ... ... да ... тәрбиелеу барысында мұғалімдер балаларда ... ... ... үшін көп ... сіңіріп, жаттықтырады. Мұндай тежелу,
әсіресе бастауыш сынып оқушыларында қиындықпен пайда болады, көп ... ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы тежелуінің
пайда болу ерекшеліктерін жақсы білген жөн. ... ... 3 – 4 ... пайда болады. Сондықтан баланың ойын жағымды ... оп – ... ... болады.
Шартты рефлекстердің пайда болуы мен тежелуінің жас ерекшеліктері
.Жаңа туған сәбидің біраз ғана шартсыз ... ... ... және ... ... алғашқы апталық өмірінен
бастап оның шартты рефлекстері пайда бола бастайды.Алғашқы ... өте баяу ... ... ... тұрақсыз, оңай
жойылады.
3 – 4 айлық жасында, кей ... одан да ... ... ... рефлекстері туа бастайды. 5 айлық балада шартты тежелу ... ... ... ... ... ... шартты
рефлекстер тезірек пайда болады. 4 – ші айда ... ... ... ... ... ... гу – ... бастайды.Содан кейін вестибулярлық шартты
рефлекстер, содан соң ғана ... ... ... ... ... дамуында бағдарлау рефлекстерінің ... ... ... ... орта жайында алғашқы танымдар пайда болады. 3 –
4 айда оның бағдарлау рефлекстері қалыптасып, әрі қарай жасы ... ... – 5 жас ... ... оң ... бекуі қиындау, себебі
бұл мерзімде баланың ... ... және ... ... ... болады.Қорғаныс тежелу ми қыртысында тез жойылады да, ... ... ... ... ... ... ... жастағы
балалардың комплекстік шартты рефлекстің пайда болуы ... ... олар ... ... жеке ... ғана
туады.Сыртқы ортаның әсерлеріне байланысты ... ... ... ... тұрақсыз, тез жайылады,шартты тежелуі байқалады.Бұл
мектепке дейінгі жастағы ... ... мен ... әлсіз екенін
көрсетеді.
5 – 7 жас арасында қозу мен тежелу күшейе түседі. Сондықтан ... ... 6 ... ішкі тежелуі жақсарады,ми қыртысының жұмысы
артады. Бала 16 – 20 минуттай бір нәрсеге ... ... ... ... ... Сондықтан 15 – 20 минуттай баланы оқытуға
мүмкіндік пайда болады.
Баланың шартты рефлекстері тек ғана ... ... ғана ... Біртіндеп екінші сигнал ... ... ... әсер ... сөздің маңызы артады. 6 жасқа жақындағанда бала
сыртқы ортаның жағдайын ... ... ... сөзге байланысы санасы 5
– 7 ... ... ... ... ... ... рефлекстердің тууы
жеңілденеді,ішкі тежелудің маңызы ... ... ... төртінші,
бесінші дәрежелі шартты рефлекстері пайда бола ... ... ... анағұрлым берік болады, баяу тежеледі.Сөзге
байланысты ... ... ... ... ... сөздік
шартты рефлекстеріне ұқсас келеді.Шартты оң рефлекстердің пайда болуы
жеңілденеді.Баланың ... ... ... қозуы мен тежелуі
күшейіп,ми ... ... ... ... ... организмге әсері.Организмнің дұрыс дамып еңбек етуіне
қажетті сыртқы ортаның ... ... ... ... шаралардың бірі.
Адам организміне сыртқы ортаның көптеген ... әсер ... ... ... өзгеруі денсаулықты бұзбайды,себебі әрбір организм
сол өзгерістерге нервтік және гуморальдық тетіктер арқылы бейімделіп
отырады.Сыртқы ... ... ... ... ... ... ... оның қорғаныс және еңбек қаблеттерін күшейтуге
болады. Мысалы суықтың әсерін дұрыс пайдаланып, организмді шынықтырып,
оның салқынға ... ... ... ... ... ... ... адамның сырқаттануына себеп болуы мүмкін.
Сыртқы ортаның әсерлерін химиялық, ... ... ... ... деп ... ... ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балалардың шартты рефлекстері8 бет
Тізбектелген сабақтар топтамасына бағдарламаның бір модулі қалай және неге енгізілгені туралы рефлексивтік есеп (2000 сөз)7 бет
Шартты және шартсыз рефлекстер28 бет
Шартты рефлекс6 бет
Шартты рефлекс туралы9 бет
«дағдарыстық күйлер және посттравмалық бұзылыстар »7 бет
Адамның есі мнемикалық процесс пен әрекет жүйесі ретінде9 бет
Антик философия. Софистер4 бет
Бала тілінің дамуы4 бет
Балалық шақ25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь