Жер асты суларының пайда болуы

Жер асты сулары түрлері
Жер асты суларын жіктеу
Қалқыма су
Жер асты суларының пайда болуын бірінші болып талаптанғандар көне грек философтары- Платон мен Аристотель. Платон жер асты сулары теңіздің тұзды суларының есесінен түзіледі деп болжады. Оның топшылауынша тау жыныстарының қуыстарын бойлай қозғалған теңіз суы өзінің тұзынан арылып тазарады да жер бетіне тұщы бұлақтар түрінде шығады. Аристотель жер асты суларының тау жыныстарының қуыстарындағы суық ауаның қоюлануы нәтижесінде пайда болады деп санады.

Римдік Марк Витрувий Полий жер асты сулары жаңбыр мен қар суларының топыраққа сіңуі есесінен түзіледі деп болжады. Кейінірек жер асты сулары су буларының аса үлкен тереңдікте қоюлануынан немесе жер бетіндегі сулардың тау жыныстарына сіңіп төмен қозғалуынан пайда болғандығы жөніндегі түсініктер басымырақ айтылып жүрді. 1902 жылы австралиялық геолог Э. Зюсс жер суларының магмалық жолмен жаралғаны жөніндегі теорияны ұсынды. Э.Зюсс тереңдігі осы суларды ювенил сулар, атмосферадан түсетін жер қыртысындағы қыдырма суларды вадоз сулары деп атады. Қазір жаралу тегіне жер асты сулары инфильтрациялық, конденсациялық, тұнбалық және ювенил суларға ажыратылады.
        
        Жер асты суларының пайда болуы
Жер асты суларының пайда болуын бірінші болып талаптанғандар көне грек
философтары- Платон мен ... ... жер асты ... ... ... ... ... деп болжады. Оның топшылауынша тау жыныстарының
қуыстарын бойлай қозғалған теңіз суы өзінің тұзынан арылып тазарады да ... тұщы ... ... ... ... жер асты ... ... қуыстарындағы суық ауаның қоюлануы нәтижесінде пайда болады
деп санады.
Римдік Марк Витрувий Полий жер асты ... ... мен қар ... ... ... ... деп болжады. Кейінірек жер асты сулары су
буларының аса үлкен тереңдікте қоюлануынан немесе жер бетіндегі сулардың
тау ... ... ... ... ... ... ... басымырақ айтылып жүрді. 1902 жылы австралиялық геолог Э. Зюсс
жер суларының магмалық ... ... ... ... ұсынды. Э.Зюсс
тереңдігі осы суларды ювенил сулар, атмосферадан ... жер ... ... ... ... деп ... Қазір жаралу тегіне жер асты сулары
инфильтрациялық, конденсациялық, тұнбалық және ... ... ... Инфильтрациялық сулар атмосфера жауын-шашыны мен жер беті суларының тау
жыныстарына сіңуі(инфильтрация) есесінен түзіледі. Жер асты ... ... осы ... ... ... ... шамасы көптеген
факторларға байланысты. Мұндай факторларға климат, бедер, өсімдік, ... ... мен ... су сіңіргіштігі, адамның еңбек әрекеті
жатады.
• Конденсациялық сулар серпімділік айырмасының әсерінен ... ... ... ал тау ... бір ... екінші горизонтқа
қарай орын ауыстырып қозғалатын су буларының қоюлануы (конденсациясы)
әсерінен қалыптасады. Әйтсе де осы ... ... жер асты ... оның жалпы қорының аз ғана бөлігін құрай алады.
• Тұнбалық (седиментациялық) немесе жұрнақ су ... ... ... және ... ... сақталып келе жатқан көне алаптардағы қалдық
су болып табылады. Осы көмілген сулар ... және ... ... ... терең бөліктерінде сақталып қалады. Өзінің
жоғарғы минералдығымен ерекшеленетін осы сулар химия өндірісінің шикізаты
болып табылады, емдік ... үшін де ... ... ... ... ... пайда болатын сулар жердің терең
қойнауынан жоғары көтерілген ... ... ... қоюлануы есесінен
жиналады. Жер дамуының қазіргі сатысында бұл ... ... ... ... табиғаттағы жер асты сулары аралас жолмен қалыптасады. Мұны
осы сулардың химиялық және ... ... ... ... ... дәлелдеп отыр. Аралас жолмен тараған сулар ... ... де ... ... асты ... ... асты ... жіктеу мәселелерімен көптеген зерттеушілер айналысты.
Бұлардың қатарында ... ... ... ... ... ... жіктеу схемалары ұсынылады, бірақ осы кезге дейін жер ... ... ... ... ... жоқ. ... жіктеу
жасаудың қиындығын жер асты суларының жатыс жағдайларының ... ... ... түсіндіруге болады.
Жер асты суларын жіктеудің негізіне әр түрлі белгілер қабылданған.
Олар: су ... ... ... ... мен ... жер ... ... қасиеттері мен химиялық құрамы, жыныс қабаттарындағы
жатыс сипаттары, гидравликалық қасиеттері т.б. Су ... ... ... жер асты ... осы ... аталады. Мысалы, карбон сулары, юра
сулары, палеоген сулары, неоген сулары ... ... жер асты ... салқын (20°С-тан төмен), жылы (20-
37°С), ыстық (37-42°С), өте ... ... ... ... ... ... яғни еріген тұздардың мөлшеріне ... ... жер асты ... тұщы (еріген заттар, мөлшері 1г/л-
ге дейін) тұзғылт (1-10г/л), ... ... және ... (50 ... ... ... жер асты ... сипаттау мен баға беруде еріген тұздардың
жалпы мөлшері ғана емес, сонымен бірге олардың құрамы да ... орын ... ... аниондарының басымдығына байланысты жер асты ... ... ... ал ... ... кальцийлі,
магнийлі, натрийлі болып ажыратылады. Жер асты суларында еріген ... ... ... ... ... ... т.б. ... болады. Бұл
газдардың кейде елеулі практикалық мәні де болады.
Еріген газдардың құрамына қарай жер асты ... ... ... ... ... бөлінеді. Бұл сулардың қөбінесе емдік мәні
бар. Белгілі бір ... ... бар ... ... сулар деп
атайды.
Белгілі элементтердің еріген күйде бөліп аларлық мөлшері бар жер асты
сулары өндірістік сулар деп аталады. ... ... ... ... иодты, бромды- иодты, бромды т.б. болып бөлінеді.
Гидравликалық қасиеттеріне ... жер асты ... ... және ... ... ... беті кедергісіз еркін шаралы болады. Соңғысында
сулы горизонт жоғарғы жағынан су өткізбейтін ... ... ал ... ... қысым түскен жер асты суында арын пайда болады.
1944 жылы А.М.Овчиников жасаған жер асты ... ... ... ... А.М.Овчиников жер қыртысындағы жатыс жағдайларына қарай жер асты
суларын қалқыма суға, грунт суларына, ... ... ... Жер асты
суларының осы негізгі типтерінен басқа жарықшақтық- карстық және ... ... ... жеке ... асты ... ... ... ылғалдылығы жоғары ... жиек ... ... ... тау жыныстарының
құрамы мен құрылысына байланысты.
Тау жыныстары саңылауларының сумен қанығу ... ... ... жоғарғы бөлігі 2 аймаққа бөлінеді. Оның жоғарғысы аэрация аймағы
1, төменгісі қанығу аймағы 2 деп аталады.
Аэрация аймағы жер беті мен ... суы ... ... орын ... және топырақ жамылғысы мен ... ... осы ... жауын- шашыны мен жер беті суларының тереңге, қанығу ... өтуі ... ... аймағындағы тау жыныстары азынаулақ қана суға
толады, ал қалған бөлігін ауа ... ... Жер асты ... ... ... маңызды орын алады. Аэрация аймағынан су ... ... ... салпыншақ, гравитациялық сулар және мұз
орын ... ... ... ... батпақты ойдымдарда миллиметр
шамасында, ал бедері пәрменді мүшеленген таулы аймақтарда бірнеше ... ... ... ... жер асты ... ... артезиан,
жарықшақтық сулар түрінде үнемі айналыста болады.
Тау жыныстарының қанығу аймағы грунт- суларының деңгейінен ... Бұл ... ... ... ... ... сияқты қуыстар
гравитациялық суға толады. Қанығу ... ... ... ... ... да грунт сулары деңгейінің өзгеруіне сәйкес өзгеріп
отырады.
Қалқыма су
Аэрация аймағынан орын алған және ... ... ... ... қабаты қалқыма су деп аталады. Қалқыма суда қалыңдығы тұрақты су
өткізбейтін ... ... Егер ... ... ... ... ол ... біршама жоғарылау жыныстар арасындағы өткізгіштігі біршама баяу
келетін тау жынысының шағын ... ... ... әркелкі болып үзілмелі
келетін қабат болып табылады. Судың төмен қарай ... ... ... ғана
салыстырмалы түрде өткізбейтін жыныстар болып табылатын қабат ... ... ... ... ... ... су өткізгіш түріндегі осы
қабаттың өзі тез ... да, ... ... ие ... ... тау ... суы ... немесе төмен қарай өтіп кетсе қабаттың
өзі қалқыма суды ұстай алады. Осы ... ... су ... ... ... өйткені су сыйыстырушы қат- қабатында оны ... ... күші ... ғана ... ... су ... түрде орнықпайды, бірде пайда болып, бірде жоғалып
кете ... ... ... болған уақыты бойынша жатыс деңгейі тұрақты
болмайды, жыл маусымдарының ішінде ол әр түрлі тереңдікте ... ... ... болуы атмосфера жауын- шашынының тау жыныстарына сіңіп көшуін
байланысты. Өлшемі түрліше ... ... ... ... ... су көктемде көп жиылады. Күн жылып, ... ... ... жер бетінен біраз тереңіректе ... ... су ... орын ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыз судың нормалық стандарты4 бет
Геодезиялық бөлу жұмыстары6 бет
Төле би және оның дәуірі7 бет
Ауыз су. Өндірістік су жайлы5 бет
Былғары өңдеу кәсіпорындарының ақаба суларының құралу ерекшеліктері және оларды канализациялау жолдары13 бет
Ертіс өзеніне физикалық-географиялық сипаттама10 бет
Жер асты суларын жіктеу27 бет
Жер асты суларының геологиялық әрекеті3 бет
Жер асты суларының табиғи режимдері5 бет
Жер асты суларының физикалық - химиялық қасиеттері7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь