Қазақстанды экономикалық аудандастыру

Кіріспе
I Солтүстік Қазақстан экономикалық ауданына сипаттама
1.1.Қазақстанды экономикалық аудандастыру
1.2.Аумағы. Географиялық орны. Қазақстан шаруашылығындағы орны
2.1 Солтүстік Қазақстан облысы
2.2 Қостанай облысы
2.3 Ақмола облысы
2.4 Павлодар облысы
Қорытынды
Қазақстан Республикасының маңызы зор мәселелердің бірі экономикалық аудандарға бөліп баға беру болып табылады. Сол себептен Солтүстік Қазақстан экономикалық аудандар ішінен өзінің алатын орны ерекше.
Солтүстік Қазақстан облыстарын алып, оған жеке мінездеме беру арқылы олардың өзіндік ерекшеліктерімен танысамыз. Облыстарды жеке- жеке жан- жақты оқып үйрену арқылы олардың маңызын білеміз.
Диплом жұмысының өзектілігі: Бітіру жұмысы Солтүстік Қазақстан экономикалық аудандарының экономикалық, әлеуметтік, мәдени жағдайын, маманданған шаруашылық салаларын, халқына сипаттам беріп олардың қоғамдағы маңызын ашып көрсетуімен өзекті.
Диплом жұмысының мақсаты: Солтүстік Қазақстан экономикалық аудандарының:
- географиялық орнын;
- климатын;
- табиғи байлығы мен пайдалы қазбаларын;
- маңызды шаруашылығы, өнеркәсіп орындарын ашып көрсету.
Диплом жұмысының міндеттері:
- Солтүстік Қазақстан экономикалық аудандарына жеке сипаттама беру;
- Солтүстік Қазақстан облысының экономикалық жағдайын баяндау;
- Тарихы, географиялық жағдайы, табиғаты, мәдени орталықтары, демалыс орындары;
- Қостанай облысының экономикалық жағынан сипаттама беру;
- Географиясы, тарихы, мәдени орталықтары, демалыс орындары;
- Павлодар облысының экономикалық жағдайын баяндау;
- Географиялық орны, шаруашылығы, тарихи- мәдени орталықтары;
- Ақмола облысының экономикалық тұрғыдан баға беру;
- Географиялық жағдайы, шаруашылығы, демалыс орталықтарына тоқталып, олардың маңызын көрсету.
Диплом жұмысының әдістемелік- методологиялық негіздері: Ұсынылған диплом жұмысының теориялық негізі ретінде Қазақстан Республикасының ғылым және білім министрлігі бекіткен экономикалық және әлеуметтік географиясы, В.М.Чупахиннің «Физическая география Казахстана» оқулықтары басшылыққа алынып салыстыру, талдау, синтездеу, ой қорытындыларын шығару әдістері қолданылды.
        
        Кіріспе
Қазақстан Республикасының маңызы зор мәселелердің бірі ... ... баға беру ... ... Сол ... ... ... аудандар ішінен өзінің алатын орны ерекше.
Солтүстік Қазақстан облыстарын алып, оған жеке ... беру ... ... ерекшеліктерімен танысамыз. Облыстарды жеке- жеке ... оқып ... ... ... ... ... ... өзектілігі: Бітіру ... ... ... аудандарының экономикалық, әлеуметтік, мәдени жағдайын,
маманданған шаруашылық салаларын, ... ... ... ... қоғамдағы
маңызын ашып көрсетуімен өзекті.
Диплом жұмысының мақсаты: Солтүстік Қазақстан экономикалық аудандарының:
- географиялық орнын;
- климатын;
- табиғи байлығы мен пайдалы қазбаларын;
- ... ... ... орындарын ашып көрсету.
Диплом жұмысының міндеттері:
- Солтүстік Қазақстан экономикалық аудандарына жеке сипаттама беру;
- Солтүстік ... ... ... ... баяндау;
- Тарихы, географиялық жағдайы, табиғаты, мәдени орталықтары, демалыс
орындары;
- Қостанай облысының ... ... ... беру;
- Географиясы, тарихы, мәдени орталықтары, демалыс орындары;
- Павлодар облысының экономикалық жағдайын баяндау;
- Географиялық орны, шаруашылығы, тарихи- мәдени орталықтары;
- Ақмола облысының ... ... баға ... ... ... ... демалыс орталықтарына тоқталып,
олардың маңызын көрсету.
Диплом жұмысының әдістемелік- методологиялық ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының ғылым
және білім министрлігі бекіткен экономикалық және әлеуметтік географиясы,
В.М.Чупахиннің «Физическая география ... ... ... ... ... ... ой ... шығару әдістері
қолданылды.
Диплом жұмысының практикалық маңызы: Ұсынылған жұмыстағы жазба
деректерді ... ... ... ... ... ... ... мұғалімдері мен оқушылары білім көзі
ретінде пайдалана алады.
Диплом жұмысының құрылымы мен мазмұны: Бітіру ... ... ... ... және ... ... ... тұрады.
Кіріспеде жұмыстың өзектілігі, мақсаты мен ... ... ... ... ... ... ... байланысты аудандастыру мәселесіне, аудандастыру
факторларына және принциптерге талдау жасалған. Екінші тарауда Солтүстік
Қазақстан экономикалық ауданына ... ... ... ... кіретін
облыстарға жан- жақты сипаттама беріліп, олардың ... ... ... ... ... қарастырылған.
I Солтүстік Қазақстан экономикалық ауданына сипаттама
1.1.Қазақстанды экономикалық аудандастыру
Экономикалық аудандастыру елдің жеке ... ... ... даму ... ... ... орын ... – экономикалық аудандастыру проблемасына арналған еңбектер пайда
болған біінші ел. Ресейді экономикалық аудандастыру ... ... 18 ... ... ... 19 ... ... Орталық-егіншілікті, Волга бойы (Поволжье) аудандарын жеке
экономикалық аудандар ретінде ұсынуының ... ... ... ... ... елді экономикалық аудандастырумен ГОЭЛРО
жоспары, ВЦИК (Бүілодақты орталық атқару ... ... ... ... ... ... ... Одағы аумағы 19
экономикалық ауданға бөлінді.
Экономикалық аудандастыру дегеніміз – ... ... ... ... ... ... аудандарға топтастыру. Экономикалық
аудандастыру карта мен жер бетінде экономикалық аудандарды ... ...... ... ... нәтижесінде қалыптасып,
бір-бірінен шаруашылықтың мамандануы және кешенді ... ... ... ... бір бөлігі.
Аумақтық еңбек бөлінісі - әрбір ел не ауданның өзінде өндірілетін артық
өнімдерін басқа ел, аудандарға шығарып, олардан жетіспейтін ... ... ... ... ... ... ... қара және түсті металдар,
астық, жүн т.б. өнімдер шығарып, олардан машина, түрлі-құрал жабдықтар, газ
және жеңіл ... ... алып ... ... ... ... революцияға дейін-ақ, яғни 19
ғасырдың аяғы мен 20 ... ... ... ... байқалды. Ол кезде ... ... ... мал
шаруашылығы, солтүстік далалық алқапқа ... ... ... ... ал ... ... және ... егіншілік (богарлар), бау-
бақша, ал орталық, батыс, шығыста тау-кен өнеркәсібі дами бастады.
Кеңес Үкіметі жылдарында аумақтық еңбек бөлінісі, ... ... ... ... жеке ... ... ... байқалды. Ел
аумағында өндіргіш күштердің ... ... ішкі ... ... онан әрі дами ... және республика
ішіндегі экономикалық аудандардың пайда болуына әсер етті.
Экономикалық аудандарды ... ... ... ... ... ... аудандар шаруашылықтың кешенді
дамуымен сипатталады.
Белгілі ... Н.Н. ... ... аумағын 5 экономикалық ауданға
бөледі. Аудандастыру экономикалық аудандар ... ... ... ... қарай топтастырылады. Бұл аудандар аумақтық-
өндірістік кешендердің қалыптасуына мүмкіндік туғызды.
Экономикалық-географиялық белгілеріне ... ... ... ... ... ... Батыс Қазақстан, Солтүстік Қазақстан, Оңтүстік
Қазақстан экономикалық аудандарға ... ... ... экономикалық аудан бірнеше ... ... ... ... 3 ... яғни ... қосалқы және қызмет
көрсетуші салаларын қалыптасады.
Маманданған сала сол аудандағы ... ... әрі ... басым
бөлігін беретін саласы. Мысалы, Шығыс Қазақстан ауданының маманданған
салалары ... көп ... ... ... ... және су ... ... аудандар шаруашылықтың бірнеше маманданған салалары
қалыптасып, кешенді дамиды.
Қосалқы сала маманданған салаларды жетілдіруге, оны онан әрі ... ... ... ... ... ... металлургия
өнеркәсібін электр энергиясымен қамтамазыз ету қосалқы саланың қызметі.
Әрбір аудан халқын тұтыну заттарымен қамтамазыз ету – ... ... ... ... ... ... перспективалық және
елді саяси-әкімшілік болу мен экономикалық аудандастырудың бірлігі ұстаным
ретінде басшылыққа алынған.
1.2.Аумағы. Географиялық орны. Қазақстан шаруашылығындағы ... ... ... қиыр ... ... ... ... өзендерінің бассейндерінде, шығыс бөлігі Ертіс өзенінің ... ... ... құрамына Солтүстік Қазақстан, ... ... ... ... ... – 600,9 мың шаршы шақырым. Халқы –
4,6 млн адам. ... ... ... ... ... ... және
Оңтүстік аудандарынан кейін үшінші орын алып, оған ... ... ... ауданы Украина жер көлеміндей.
Аудан аумағына физикалық физикалық географиялық жағынан Батыс ... ... ... ұсақ шоқысының солтүстік бөлігі ене отырып,
Солтүстік Қазақстан орманды дала ... шөл ... ... болып
келеді. Каштан және қара топырақты жыртуға жарамды жерлері, ... мен ... мол ... ресурстарымен ұштаса отырып көп
салалы шаруашылықты дамытудын табиғи негізі болып табылады.
Солтүстік ... ... ... жағдайда
орналасқан. Солтүстік Қазақстан солтүстігінде Ресейдің Орал, Батыс Сібір
аудандарымен шектеседі. Аудан ... ... Ұлы ... Орта ... ... және ... Трансқазақстан темір жолы магистралдары өтеді.
Бұл жолдар Солтүстік Қазақстанды Орталық ... және ... ... ... ... ... ... Европалық, Азиялық
бөліктері және Оңтүстік Қазақстан ауданына шығуына мүмкіндік ... ... ... ... ... ... Ресейдің мұнай-газды Батыс Сібір
ауданымен байланыса алады. Ресейдің өнеркәсіпті аудандарымен көршілестігі
Солтүстік Қазақстанда тау-кен, энергетика шаруашылықтарының дамуына ... ... ... еліміздің ең басты астық шаруашылықты және ... мал ... ... ... ... ... ... қиындық
жағдайындағы мал санының азаюы, өнімнің ... ... де ... ... ... ... егіс көлемі, әсіресе жаздық бидай,
мүйізді ірі қара және шошқа майы, мал майы және ет т.б. ... ... ... орын ... кешенімен бірге Солтүстік Қазақстанда темір рудасын,
боксит, көмір, асбест, алтын т.б. кендер өндіру және ... ... ... ферроқорытпа, алюминий балқытумен байланысты металлургия
өнеркәсібі ... ... ... ... және ... ... ... мен батысына орта биіктігі 100-120 метр Батыс ... ... ... ... бұл негізінде тегіс жазықты ... ... ... ... Шығыс және Оңтүтік ... ... биік тау ... болмағандықтарынан жер бедері
Батыс Қазақстан ... ... ... ... ... Қазақстанның
табиғат жағдайы Батыс Сібірдің табиғатына ұқсас, барлық жерінде ... ... Кей ... ... тұщы және ащы ... ... кездеседі.Ауданның шығысында Құлынды даласы, ал ... ұсақ ...... созылып жатыт.
Солтүстік Қазақстанның климаты шұғыл континенталды, ... ... ... жазы ... салқын, қысы суық. Қысты аудан
климатына қатаң Солтүстік ... ... ... ал жазда Орта Азия мен
Иранның ыстық тропикалық ауа массалары әсер ... ... ... ... ... ... ... тұқымдас және көкөніс бақша
дақылдарының пісіп жетілуіне жеткілікті. Оған солтүстік аудандарындағы 160,
ал ... 167 ... ... ... ... аумағының көп бөлігінде жылына 350-400 мм жауын-шашын түсіп, ... ... жылы ... ... де, ол ... егіншілікті
дамытуға мүмкін береді. Ал ауданның оңтүстігінде ... ... ... ... ... өзен ... ғана суғарылмайтын, қалған жерлерінде
егіншілік тек суарылмалы жағдайда ғана дами алады.
Солтүстік ... ... ... ... дала және ... ... Орманды дала ені 150-250 шақырым болып, ... ... ... ... ... қара ... 10 пайыз шалғынды-қара топырақты
Солтүстік Қазақстан, Қостанай, Ақмола, ... ... ... дала зонасы солтүстігінде нағыз қара, ал оңтүстігінде ... ... ... ... ... ... алып ... Мұндағы қара
шіріктің үлесі 6-8 пайыз. Дала зонасының оңтүстігі ... ... ... ... басым болып, әр жерінде сор, ... ... ... ... дала ... суарусыз тәлімі егіншіліктің
аудандары. Ауданның оңтүстігін, яғни Қостанай облысының ... ... ... көлі тобы ауданы, Ертістің сол ... ... ... топырақты шөлейт зонасы алып жатыр. ... ... тек ... егіншілікті
дамыту мүмкін болып, бұл зона негізінде көктемгі ... мал ... ... ... ... ... ... сипаты егіншілікті
кең көлемде дамытуға қолайлы. Аумағының басым бөлігін қара топрақты орманды
дала және дала ... алып ... ол ... ... егіншілікке игерілген.
Жыл бойында Солтүстік Қазақстан ... ... ... ... басым болып жазда ауа мен топырақты құрғатып, ал ... ... ... «қара боран» туғызады. Мұндай табиғат жағдайларының зиянды
әрекетін бәсендету және ... үшін ... егіс ... ... топыраққа ылғал жинау мақсатында қар тоқтатылады, жайылым ... ... ...... өте ... ... ... Ауыл шаруашылығына
пайдаланылатын жер көлемі 50 млн га мал ... ... 24 млн га ... ал 26 млн га мал ... ... және ... ... Бірақ соңғы
жылдары нарықтық экономикаға көшудің қиындықтарымен ... ... бері ... жыртылған егістік жерлер толық пайдаланылмай,
оның көлемі жылдан жылға заюда. ... ... ауыл ... өнім
көлемі де төмендеуде.
Солтүстік Қазақстан аумағы жер бедерінің жазық болып келуіне қарамастан
пайдалы қазбаға бай. Ауданның ... ... ... ... маңында Жетіқара асбест, Торғай қоңыр көмір бассейні, ал оңтүстігінде
Арқалық боксит кен ... бар. ... ... ... тас ... қоңыр көмір, Бозшакөл мыс, Коряковск, Таволжан, ... ... ... ... әр ... Жетіқара /Қостанай/, Майқайын
/Павлодар/, Жолымбет, Ақбейіт, Степняк, Васильков, Бестөбеде /Ақмола/ алтын
кені кездеседі.
Аудан аумағында известняк, шыны ... отқа ... саз т.б. ... бар.
Климаттың құрғақтылығы, жазық жер бедерінің басымдығы ... ... су ... ... ... анықтап, өзен
жүйесінің нашар ... ал ... мол ... ... ... Ертіс
өзені, оның тек Есіл, Тобыл сияқты сол жақ салалары ғана мұхитқа құяды. ... ... ... ... Шідергі, Шағалалы сияқты ұсақ өзендері
ағынсыз ... ... ... ... ... ... кеме ... су
электр стансаларын салуға қолайсыз болып, ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылады.
Солтүстік Қазақстанның кедірлі-жоталары және жазықты жер ... мол ... ... ... Мұнда 13 мыңдай көлдер бар. Ірілері
Қостанай облысындағы Құсмұрын, Сарықопа, Ақмола ... ... ... Селетітеңіз, Бурабай, Шортанды т.б. көлдер
тұрмыста, мал суаруға ... ... ... мақсаты үшін
Есілден басынан алатын ... ... ... жер асты құбырлары
жүргізілген. Оларды үздіксіз сумен ... үшін ... ... ... жасалынған.
Халқы
М.Ш. Ярмухамедов «Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік географиясы»
оқулығы, 106 бет . ... ... ... ... ... ... ... аумағында Орта жүздің қазақтары көшіп-
қонып ... 16 ғ. ... ... және ... ... шығыстан
келген жоңғарлар иеленген. Олар Солтүстік Қазақстан шегінен XVIII ғ.
ортасында ығыстырылады. ... осы ... және ... сәл ... ... ... аумағында қамалдары бар Ертіс және Жаңа Есіл бекініс
шебін ... ... ... ... ... ... мен ... Алайда Солтүстік Қазақстан аумағында қоныстанып оның жер
кеңістігін игеруге казактар емес, 1861 ... ... ... ... қоныс аударылған шаруалар басты роль атқатды. XIX ғ. аяғында Ұлы
Сібір темір жол ... ... ... ... қоныстануын
женілдетті. ХХ ғ. басында мұнда көптеген орыс, ... ... ... ... қыстықтары пайда болды. Қоныстанушы шаруалар, негізінен алғанда
суарылмайтын тәлімі егіншілікті жүргізуге барынша ... ... ... ... ... және ... ... орнықты. Революциядан
кейін де халықтың қоныс аударуы жалғаса берді және 50- жылдардың ортасында
тың және тыңайған жерлерді игеру ... ... ... ... ... Тың
жерлерді игерудің алғашқы жеті жылы ішінде ғана ауданның халқы бір миллион
адамға өссе, кейінгі он жыл ішінде – тағы бір ... ... ... Соғыстан
кейінгі жылдары Солтүстік Қазақстандағы халық ... тез ... ... ... ... ... саны және оның ... тығыздығынан Солтүстік Қазақстан
елімізде Оңтүстік Қазақстанға ғана жол беріп, бір шаршы шақырымға 7,2 ... ... ... ... ... ... ... қоныстанған. Мұндай
қоныстану егіншілікті орманды дала және дала ... тән ... ... ... жиілігі Солтүстік Қазақстан облысы, Көкшетау қаласы маңы,
Ұлы ... және ... ... ... бойы, оның ішінде Ертіс, Есіл,
Тобыл өзендері анғарларына таяу жатқан аудандар. Мұндағы халықтың бір ... ... 15-30 ... ... ... саны ... 1000 адамға
дейінгі ірі ауылдар басым.
Сонымен бірге 10-15 адамнан келетін жиілік ... ... ... орталық бөліктеріне келіп, мұнда халықтың саны 300-500 не 1000 ... ... ... олар негізінде Есіл өзені, оның салалары және
тұщы көлдер бойында орналасады. ... ... ... ... ... Ертіс бойында тән болып келеді.
Ауданның оңтүстік, оңтүстік-шығыс, оңтүстік-бтысындағы суарусыз ... ... ... ... аумақ бойында сирек және әркелкі
қоныстануы байқалады.
Солтүстік ... ... ... яғни ... ... негізінде Торғай өңірі, Павлодар, Ақмола облыстарының ... ... ... ... бір ... ... 0,1-0,5 адамнан, тіпті
оданда аз ... ... ... ... ... ... да. Бұл
аймақтарда халқының саны 50-100 ... ... ... ... халқы көп ұлтты. Мұнда қазақ, орыс, украин,
татар, неміс, мордва, еврей, чуваш, поляк т.б. ... ... Олар ... ... ... ... пайдалы қазба кен орындарын және тың ... ... ... ... ... славян тілді халықтар. Олар
ауданды терең қоныстану және оны егіншілік ... ... ... ... Байырғы қазақтар аудан халқының 25 пайызын құрап, олар ... мал ... ... аудандарда басым. Соңғы жылдары еліміз
астанасының Астанаға ... оған ... ... бірге халықтың
жаппай қоныс аударуы,шетелдерден келген қазақтардың жоспары қоныстануымен
байланысы қазақтардың үлесі ... ... ... ... қала
халқының үлесі аудан халқының 50 пайызы ... Бұл ... ауыл ... ... ... ... дамығандығын көрсетеді.
Шаруашылығы
ен ғасырлар бойы Солтүстік Қазақстанның ұлан-байтақ аумағын жазғы мал
жайылымы ретінде пайдаланып келі. Сарыарқаның, Есіл мен Құлынды ... әрі ... ... ... жеткілікті су көзімен ұштаса отырып
мал шаруашылығына қолайлы болып келеді. Қысқы мал жайылымы ретінде ... ... ... ... ... Бетпақдала арқылы Сарысу және
Шу өзендері пайдаланылды.
XVIII ғасырдың аяғында бұл жерге Сібір казактарының және әсіресе XIX ... XX ғ. ... ... ... ... ... ... бастады. Қазан революциясы қарсңында дәнді дақылдар егісі кең аумақты
қамтыған және дамыған етті-сүтті мал шаруашылықты ... ... ... ... қолайлы жылдары, оның басым бөлігі Ұлы ... жол ... ішкі ... шығарылды. Ал ішкі аудандарда астық ... ... ... ... ... ... ... сатылды.
Солтүстік Қазақстанда революцияға дейін жеткілікті өнеркәсіп болмай,
одан тек ауыл шаруашылық шикізаттарын ... ... ... ... ... ... пен ... аудандарында алтын, Ертіс маңындағы
көлдерде тұз өндіріліп, Павлодар мен ... ... ... ... ... дейін Солтүстік Қазақстан аграрлы
бағытта ғана дамыған ... ... ... Қазақстанда революциядан кейін ғана кен ... ... ... өнеркәсіптің дамуына көңіл бөлінді. Өнеркәсіптің ... ... ... ... ... орынды агроөнеркәсіп
кешені, соның ішінде ауыл шаруашылығы алды. Ауыл ... ... ... орын алуы 50-60 ... тың және ... ... ... болды.
Солтүстік Қазақстан елдегі астық өнімінің 90 ... ... ... ... ... өнімінің 75 пайызы орналасқан, яғни Украин егіс
көлемінен екі есе астамболып, бұл ауданның ... ... ... ... ... 30 ... ... бидайдың басымы орманды дала және далалы
Солтүстік Қазақстан, Қостанай, ... және ... ... солтүстік
Ертіс бойына келеді.
Ауданның орталық бөлігінде құрғақшылыққа төзімді тары ... ... 40 ... ... Оның ... ... Ақмола
облыстарының оңтүстігі, Павлодар облысының оңтүстік-батысында. Басқа дәнді
дақылдардан ауданның ... ... ... ... қара ... мал ... жүгері өсіріледі.
Шығыс және Оңтүстік Қазақстанмен салыстырғанда бұл ауданда техникалық
дақылдардың үлгісі және түріде аздау ... ол егіс ... бір ... ... ... оның майлы түрлері – күнбағыс, шашақты зығыр, қыша
және сора ... ... ... ... 20 ... ... келеді. Ертіс аңғарында мал азықтық қызылша егісі бар. ... ... ... ... ... мен ... ... көкөніс ,
картоп, бақша дақылдары егіледі. Мал азықтық ... оның ... ... ... ... аудан егіс көлемінің 24 пайызын алады да, ол
негізінде солтүстігінде ... ауыл ... ... ... ... мал ... ол
өсімдік шаруашылығымен ұштасады.Ауыл шаруашылығына жарамды жердің 57 пайызы
жайылым мен ... оның ... ... ... ... облыстарына
келеді. Мал шаруашылығының жем-шөп базасында табиғи мал ... ... ... мал ... ретінде егіншіліктің, тамақ өнеркәсібінің қалдығы
пайдаланылып құрама-жем даярланады. Солтүстік ... ... ... ... ... мал ... ролі жоғарылау,
сонымен бірге қой шаруашылығының да маңызы едәуір. Бірақ қазіргі нарықтың
қиындығымен байланысты жалпы мал саны ... ... ... ... ... және сүтті-етті ірі қара шаруашылығы
жетекші орында, оған ... ... ... ... егіншілікті
орманды дала және дала зоналарының табиғат жағдайы қолайлы болып, мұнда сүт
бағытындағы даланың қызыл ... ал ... ... ет ... ақ бас ... кең ... ... негізінде Павлодар, Қостанай облысының оңтүстік,
әсіресе Торғай ... ... ... дамып, солтүстігінде биязы жүнді
қой тұқымы, ал оңтүстігінде ет-май бағытындағы ... ... ... ... барлық жерінде жылқы шаруашылығы ... ... ... 1/3 ... оның ... ... тұқымы басым. Орманды дала және
дала зонлы Қостанай, Солтүстік Қазақстан және Ақмола облысының егіншілікті
аудандарында ... ... ... Осы ... ... ... құс ... ал көл маңдарында су құстары кең таралған.
Ауданның топырақ-климатты жағдайы және ауыл ... ... ... Қазақстан аумағында солтүстік, ... және ... ... қалыптасуы мен дамуы ерте кезден бастап-ақ ауыл ... ... ... ... ал ауыр ... ХХ-ғасырдың 60-
жылдарынан кейін ғана дами бастады.
Аудан өнеркәсібінле ... және ... ... ... орын ... ... ... өнеркәсібінің маңызы зор болып, оның ет, сүт, май шайқау, ұн-
жарма тарту тамақ өнімінің басымын беріп, ... ... ... ... ... ... ... маңызы, ежелгі саласының бірі болып, ет
комбинаттары облыс орталықтары, Екібастұз, Рудный, Жетіқарада ... ет, ет ... ... ... майы т.б. ... береді. Оның
ішінде ең ірісі Петропавл ет ... және май ... ... ... ет ... кейінгі екінші
орында. Ол сары май, ірімшік, брынза, құрғақ сүт т.б. сүт ... Оның ... ... мол ... соның бірі Павлодар
сүт-консерві зауыты, ол құрғақ сүт өнімінде шығарады.
Қазақстандық дербестік даму жағдайында ұн тарту ... ролі ... ... ... өз кәсіпорындарымызда өндеу ... ... ... ... ... Петропавл, Көкшетау, Павлодар, Қостанайда
орналасқан, олар жоғары сапалы ұн, ... мал ... ... ... береді.
Солтүстік Қазақстанда сыра қайнату, спирт өндірісі едәуір орын алады.
Оның ірі кәсіпорындары ... ... ... ... ... Көкшетау
маңындағы Айдабол спирт-арақ зауыттары.
Жеңіл өнеркәсіп ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ... едәуір дамып олар облыс, өнеркәсіп орталықтары,
кей ауылдық елді-мекендерде орналасқан. Петропавл, ... ... ... ... ... ... Қостанай, Павлодар,
Петропавлде, ал штапель жасанды талшық комбинаты Қостанайда жұмыс істейді.
Солтүстік ... ауыр ... әр ... ... ... ... ... елеулі орын алады. Қостанай темір ... ... ... ... ... ... ... істеп, темір
рудасын байыта отырып, оның концентратын шығарып, онымен Қарағанды ... ... қара ... ... қамтамасыз етеді.
Екібастұз, Майкөбен және Торғай бассейнінің Обаған, Құсмұрын ... тас, ... ... ... ... ... Қазақстан,
Ресейдің Орал және Батыс Сібір аудандарының 20 астам жылу ... ... ... ... ... ол суы және ... ... мол Ертіс
жағалауында Павлодар глинозем зауытына жіберіліп, мұнда алюминий тотығы
алынады.
Ақмола облысының ... ... ... Степняк, Ваильков,
Павлодар, облысының Майқайын, кен орындарынан ... ... ... ... кен ... мыс ... Коряковск, Таволжан, Қалқаманда
ас тұзы шығарылады.
Павлодар облысының Ақсу қаласында Орталық және ... ... ... ... ... ... кварцитпен ұштастырып
пайдалану барысында сапалы болат шығаратын ферроқорытпа ... ... ... ... т.б. ... ... жұмыс істейтін
бірінші машина жасау және металл өндеу кәсіпорындары бар. Машина жасау
кәсіпорындары өздерінің өнімдерімен ... ... ... аздап
өнеркәсіп салаларын және көлікті қамтамасыз етеді.
Машина ... ... ауыл ... ... алып, Астана
қаласында «Ақмоласельмаш», «Қазақсельмаш» зауыттары орналасып астық ору,
шөп жинау, эрозияға ... ... ... түрлерін шығарса, Павлодар
трактор, Қалқаманда больдозер, ... ... мен ... ... зауыттар жұмыс істейді. Өнеркәсіптік машиналардан петропавлде
қара ... ... ... ... оттегі-демалу аппараты,
таразы зауыттары орналасқан.
Химия өнеркәсібін дамытуда Майкөбен қоңыр көмірі, ... маңы ... ... ... болып табылады. Қостанайда тасымалды шикізатта штапель
жасанды талшық комбинаты, Павлодарда Батыс Сібір мұнайын өндау зауыты бар.
Солтүстік Қазақстанда тас, құм, саз, ... ... ... мол, соның негізінде құрылыс ... ... ... ... тас ... ... мен Астанада
силикат кірпіші, темір-бетон конструкциясы зауыты болса, жергілікті асбест
шикізаты негізінде Жетіқара асбест комбинаты ... ... ... плита
т.б. өнімдер шығарады. Астанада фарфор-фаянс зауыты орналасқан.
Аудан электр энергиясының негізін жылу электр станциялары құрап, мұндай
қуатты кәсіпорындар ... ... ... Рудный, Екібастұз,
Павлодарда жұмыс істейді. Әрқайсысының қуаты 4 млн квт. ... ... ... 2,4 млн квт. ... ... ... ... т.б. ЖЭС-ры өзімен
бірге баска аудандарды да қамтамасыз етеді.
Солтүстік Қазақстанда бірнеше өнеркәсіп топтары қалыптасқан. ... ... ... құрамына Павлодар, Екібастұз, Ақсу,
Қалқаман қалалары, сонымен ... ... ... ... ... ... поселкалары кіреді. Кешеннің қалыптасуында Екібастұз тас
көмірі, Майкөбен қоңыр көмірі маңызды орын ... ... ... ... ... ... ұн тарту, құрғақ сүт, Ақсу ферроқорытпа зауыттарының
да ... орны ... ... ... ... рудасы, асбест, қоңыр көмір өндіру
негізінде қалыптасқан Қостанай ... ... ... ... Қашар кен-байыту комбинаттары қалыптасқан. Кешен ... ... ... ... ... ... ... – қара металлургияға жабдық, механикалық,
электр оқшаулығыш бұйым ... ет, ... т.б. ауыл ... ... ... және ... ... салалары жөнінен көзге
түседі.
Астана өнеркәсіп ... ... ... ауыл ... машиналарын
жасау, фарфор-фаянс, сондай-ақ ауыл шаруашылық шикізаттарын ... ... ... ... ауыл ... ... өңдеумен
айналысатын жеңіл және тамақ өнеркісіптері, оттегі-демалу аппараттары ... ... ... ... түседі.
Боксит өндеу негізінде Арқалық торабы қалыптасуда. Аталынған аумақтық-
өндірістік кешендер, өнеркәсіп тораптары, ... ... ... жұмыс істеу барысында жергілікті, еліміздің және ТМД-ның түрлі
кәсіпорындарымен өндірістік байланыстар жасайды.
Көлік жүйесі
Автомобиль көлігі Солтүстік Қазақстанда маңызды орын алып, ... ... ... ... тасымалданып, ол жүк айналымының 10 пайызын орындайды.
Көліктің бұл түрі ... ... және ... ... ... ... темір жол стансаларына астық, мұнай өнімі, құрылыс материалдары,
халықтың тұтыну заттары жеткізіледі.
Жүк айналымының 80 ... ... жол ... ... Аудан
шаруашылығында, оның байланысын жүзеге асыруда Ұлы ... ... ... ... ... бағыттағы және Трансқазақстан меридиандық бағыттағы темір
жолдар маңызды орын алады. Сонымен бірге аталынған ... ... ішкі ... ... ... жол ... бар.
Аудан аумағымен тасымалданатын жүктің басымы тратзитті ... ... ... жолдарға Кузбасс және Қарағанды ... ... ең ауыр жүк ... ... Темір жолмен тасымалданатын
жүктердің басымы темір рудасы, тас көмір және астық. ... ... ... әкелуден басым. Ауданға әкелінетін жүктерге тас көмір,
минералдық құрылыс материалдары, ағаш, ... және ... ... ... ... байланысында Ертіс өзені елеулі орын алып, ол арқылы
құрылыс материалдары, астық, тұз ... ... ... мұнай өнімдері
әкелінеді. Ертіс өзенімен жолаушы тасымалы да жүзеге асады.
2.1Солтүстік Қазақстан облысы
Әкішілік орталығы- Петропавл
Құрылған жылы- 1936 жылы ... 97,99 мың ... 674,6 мың ... 1 ... ... ... ... облысы – республиканың солтүстік қақпасы.
Облыс 1936 жылдың 29 шілдесінде құрылды, ... ... 1999 ... ... ... Облыстың ауданы 97, 99 мың ... км. ... ... 3, 6% ... Қазақстан облысының әкімшілік орталығы – Петропавл қаласы, ... ... ... 13 ... аудан бар: Айыртау, Ақжар, Аққайың, Ғ.Мүсрепов
атындағы, Есіл, Жамбыл, Қызылжар, М.Жұмабаев ... ... ... ... Шал Ақын ... 5 қала – Петропавл, Булаев,
Мамлютка, Тайынша, ... 4 қала ... ... – Смирнов, Талшық,
Еңбек, Кішкенекөл.
Облыс аумағы Қазақстанның ... ... ... ... ... Түмен, Омбы облыстарымен шекараласады.
Орналасқан жері Солтүстік Қазақстан облысы Қазақстанның солтүстігінде
орналасқан, Батыс-Сібір жазығының ... шет ... ... ... алып ... .
Негізгі су артериясы – Есіл өзені, оның облыс ... ... ... км. ... ... саны 3000 ... жалпы көлемі 4600 шаршы км.
Жер бедері Облыс территориясының басым бөлігі Батыс-Сібір жазығының оң
жақ ... ... онда ... деңгейі 200 метрден аспайды және Тобыл,
Ертіс өзендері арасындағы үлкен кеңістікті алып жатқан алқапта орналасқан
көне көлдік неогенді үстіртке жатады. Бұл ... өзен ... ... жас ... ... саз тектес қабаттар қосылған бет және көлдік
генезистен тұрады. Облыстың солтүстік-шығыс бөлігінде ірі ащы ... ... ... ... ... Қалибек, Үлкенқарой, Теке,
Селетітеңіз. Қазан шұңқырларлардың ойындысы 40–60 м ... ал ... ... ... сулы. Теке көлінің қазан ... ... ... ең
төменгі нүктесі орналасқан, теңіз деңгейі бетінен 29 м.
Облыстың Оңтүстік-Батыс ... ... ұсақ ... (Сары-Арқа) жатады
және Көкшетау қыратының солтүстік-батыс бөлігімен көрсетілген.
Ауа-райы Солтүстік Қазақстанның ең үлкен материктің ... ... оның ... ... ... ... шарттайды.
Ауа-райының негізгі сипаты қатты желді және боранды ұзақ қыс, қысқа, бірақ
ыстық жаз.
Ең суық ай қаңтардың орташа көпжылдық ... ... ... шамамен -17.50С, ал ең суық күндері -450С дейін жетеді. ... ... ... +190С дейін және оңтүстікте +19.50С дейін
жетеді, ал ең ... ... +410С ... ... ... үшін ауа-райының тұрақсыздығын тудыратын ауа массасының
жиі ауысуы тән. Қыс уақытында солтүстіктен ... ... ... енуі ... ... ... ... ал өтпелі маусымда
бұл ретте көктемдік-күздік суық ... Нақ ... ... кенет ауысуының және жылдан-жылға жауын-шашынның болуының
себептері болып табылады.
Қыс мезгілінде ашық күнді ... ... ... ... ... ... типтері басым болады. Жел орташа жылдамдығы 5.5
м/с болатын, анық байқалатын оңтүстік-батыс бағытында болады.
Көктем қысқа (20–30 күн), құрғақ ... ... ... ... ... ... ... шамамен жылына 100–120 күн, ал 00С-тан
жоғары болатын тәуліктік орташа температура кезеңі шамамен 190 күн.
Жаз уақытында орташа жылдамдығы 4 м/с, ... ... жел ... ... ... ... ... болады. Күз салқын,
бұлтты, жиі жауынды. Орташа жылдық атмосфералық жауын-шашынның мөлшері
290–295 мм-ден 425–435 мм ... ... ... ... ... ... құнарлы қара топырақ ... ... олар ... сор, ... ... және уытпен бірігеді.
Солтүстік Қазақстан облысы бойынша топырақтың басым түрлері кәдімгі
және оңтүстіктік қара ... ... ... ... ... ... орташа балы 33.
Басты артерия – Есіл өзені, Ертістің сол саласы.
Солтүстік Қазақстан облысы орманды-далалық және далалы аймақта ... ... ... ... ... және тікенді орманды даланы
ерекшелейді. Оңтүстік орманды дала облыстың оңтүстігін алып жатыр және қара
жер ... жер ... ... ... әр түрлі шөп –
дақылдарымен сұр орман ... ... ... мен
көк теректердің үйлесуі көрінеді, сазды ... ... тал ... ... Солтүстік Қазақстан облысының басым бөлігін орман дала
алып жатыр. Көк терек қайың ағаштары ... ... ... ... ... ... қара жерлерде түрлі шөп-ақ селеу даласы басым.
Орманды даласының алаңы аумақтың шамамен 8% ... ... ... басым.
Табиғи байлығы Табиғи байлығы. Солтүстік Қазақстан облысының минералды-
су қоры.
Облыста пайдалы қазбалардың барлық түрі дерлік анықталып, әр түрлі ... 286 кен ... ... ... ... ... 2-металл
емес, 217-құрылыс және технологиялық шикізат және 33-жерасты ... 6 ... ... шет ... ... алмазды және қалайы-сирек металы бар
Солтүстік Қазақстанның бөлігі болып ... ... ... ... ... — 65%, ... — 36%, 6%, уран — 19%, ... — 5%,
вольфрам — 1% құрайтын минералды шикізат қоры анықталған. Минералды-шикізат
қорын болашақта кеңейту, әсіресе оңтүстік-батыс ... аса ... аса ... кен ... ... күміс, техникалық және зергерлік
алмаздар, қалайы, титан, түсті және сирек металлдар, қоңыр көмір ... ... ... минералдық шикізат қорларының теңгерімдігінің ... ... 6 ... бағаланады, ал болжамды ресурстардың
есебімен – 10 ... $, ... ... уран бойынша — 1, 0, қалайы — 3, 98,
титан — 0, 7, сирек жерлер — 0, 3, ... — 0, 24, ... — 0, 1, ... ... 0, ... — 0, 8, ... — 2, 7. Дайын қорларды игеру
және перспективадағы объектілерді ... үшін ... 7 ... $ ... ... ... ... Косачин, Семізбай уран кен орындары,
Обухов — титан-цирконий рудасын, Сырымбет – ... ... кен орны ... ... ... болып табылады. Экономикалық себептер
бойынша олардың өндірістік әзірленуі жүргізілмейді.
Пайдалануда тек кейбір ... тас ... кен ... бар. ... ... кен орындарында ас тұзын іздеу жүргізілуде.
Экономикасы Облыста 2008 жылдың 1 қазанында шағын кәсіпкерліктің ... ... ... оның ... 2 615- ... ... 3 311- ... 15 800- жеке кәсіпкерлер.
2008 жылдың 1 ... ... ... ... кәсіпкерлікпен
айналысатын адамдар саны-55, 5 ... ... оның ... ... 3 мың адам, яғни шағын кәсіпкерліктің жалпы санында 33,
0 пайызды алады. Ал жеке кәсіпкерлікте-29, 2 мың адам, ... 6 ... ... 0 мың ... ... 4 пайызды құрап отыр.
Тұрғындардың жан басына шаққанда, орта ... өмір ... ең ... 1 ... тұтынудың минималды нормасына сәйкес, 2008 тамыз айында 12
504 ... ... ... айлармен салыстырғанда 8, 7 пайызға өскен.
Бір азық-түлік кәрзеңкесінің құны 7 502 теңгені құрады.
2008 жылдың қыркүйегінде шағын кәсіпкерлік субъектілері ... ... ... 70, 1 ... ... құрады.
2008 жылдың 9 айында ... ... ... ... 47700, 3 млн. ... өнім ... Бұл 2007 ... сәйкес
кезеңмен салыстырғанда 5 пайызға артық.
Өндірістік кәсіпорындар құрылымының 77, 1 ... ... ... ... 2008 жылдың қаңтар-қыркүйек айлары аралығында 36781, 5 млн.
теңгеге өнім өндірілген. Бұл 2007 жылдағы ... ... ... 1,
3 ... өнімдерін өндіру саласында 2008 жылдың қаңтар-қыркүйек ... 22 231, 6 млн. ... өнім ... Бұл 2007 ... сәйкес
кезеңмен салыстырғанда көлемі 4, 6 пайызға артық.
Өңдеп шығарушы өндірістер көлемінің 21, 2 пайызын алатын машинажасау саласы
2008 ... ... ... ... 7 797, 5 млн. ... ... Бұл 2007 жылдағы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 100, ... ... ... өнім ... ... 2008 ... ... аралығында, алдын ала бағалау бойынша, ағымдағы бағамен 134, ... ... ... ... ... ... ... мал және құс өсіру бойынша
сойысқа жығылғанынан -69, 1 мың тонна ет, сүт -467, 8 мың ... ... 2 млн. ... қой жүні -751 ... ... ... ... бойынша жиналған астықтың жалпы мөлшері,
алғашқы жинау барысында 5, 0 млн. ... ... ал егін ору ... 13, 5 центнер астық алынып, 2007 жылмен салыстырғанда 88 пайызын
құрады.
2009 жылға арналған егіс тұқымынан 509, 8 мың ... ірі ... ... егілді, бұл облыстың шарушылық сұранысын толықтай қамтамасыз ете
алады. Сақтауға берілген барлық тұқымдар ... ... ... ... 9 айында 1085 мың тонна астық экспортталды, соның ішінде бидай-
919 мың тонна, ... мың ... ... ұсақ ... мың ... ... ... Елдің басқа аймақтарына астық жеткізуде 881 мың тонна ... ... ... өнім өндіру және мал басының өсу қарқыны
байқалады. 2008 ... ... ... ... ... жылмен
салыстырғанда ет өндіруде-69, 1 мың тонна (107, 49 пайыз, сүт – 467, 8 мың
тона (103, 6 ... ... 2 млн. дана (99, 9 ... қой ... тонна (105, 9 пайыз) өндірілді. Ірі қара мал саны облысымызда осы ... ... ... 2, 6 ... қой ... -12 пайызға,
жылқы – 6 пайызға, шошқа -10 пайызға, құс өсіру -2, 9 пайызға артып отыр.
Тайыншы ауданында «Еуропалық Одақ стандарттары ... мал ... ... өндіру өндірісінің кешені» алға жылжыған жоба ... ... 54 мың бас ... ... ... кезектегі жобасы
қазіргі уақытта іске қосылды. Жылына еуропалық стандарттарға сәйкес 9 ... өнім ... ... ет ... кешенінің құрылыс осы ... ... ... АҚ ... ... ... «Тайынша-
Астық» ЖШС-нде қазіргі заманғы шетелдік технология бойынша сүт ... үшін 1740 сиыр ... сүт ... салу ... қолға алды.
Жылына 7 мың тонна өт өнімін беретін қуатты ... ... ... ... ... қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде.
«Богви» фирмасының «Ақ Ниет-Север» ЖШС Ақжар ауданында асыл ... ... 5, 0 мың бас мал ... үшін жем беру ... құрылысын жүргізуде.
Айыртау ауданында «Көмек» ЖШС голландық жабдықтармен жабдықталған 5, 0 мың
бас шошқа өсіру кешенінің құрылысын жүргізуде.
2008 жылы «Таза су» ... ... ... су шаруашылығы
құрылысын жүргізуге 2640, 8 млн теңге ... ... ... ... ... – 1749, 3 млн ... облыстық қазынадан – 496, 5
млн теңге, ал Азия даму ... ... – 395 млн ... ... ... ... ... 22 елді-мекенге таза суды жеткізу және 35
елді мекеннің таза сумен қамтамасыз ету жүйесін жақсарту жұмыстарын ... ... ... ... ... ... инфляция деңгейі –
7, 6 пайызды құрады, бұл орташа республикалық деңгейден 0, 5 ... ... ... бері ... ... – 8, 9 ... азық-түлік
емес тауарлар – 7, 6 пайызға, ақылы қызметтер – 5, 8 ... ... – 8, 9 %, 6, 1 %, 9, 1 %, ... құраған).
Уәкілетті органда тіркелген жұмыссыздар саны 2008 жылдың 1 қазанындағы
көрсеткіш бойынша 3461 ... ... ... ... осы ... ... 14, 0 ... Экономикалық белсенді
аймақтардағы елді мекендерде тіркелген жұмыссыздар саны 0, 9 ... бұл ... 2007 ... ... 0, 1 пайызға төмен.
2008 жылдың қазанында 12804 жаңа тұрақты жұмыс орындары пайда болып, 23291
адам жұмысқа орналастырылған, соның ішінде уәкілетті орган арқылы 7732 ... ... ... ... ... 3673 адам жіберілген. Елді
мекеннің мақсатты ... ... ... ... 5166 ... ... ... төмен деңгейде өмір сүретін адамдар
саны 16ғ2 мың ... ... ... ... -2, 5 ... құрады.
Облыстық сыртқы тауар айналымы 2008 жылдың ... ... ... ... ... 943,6 млн. АҚШ ... ... өткен 2007 жылмен сәйкес мерзіммен салыстарғанда 29, 6 ... ... ... ... –239, 2 млн. АҚШ доллары (35, 7% өскен),
импорт – 704, 4 млн. АҚШ ... (27, 7% ... ... ... ... ... кәсiпорындарымен
қолданыстағы бағамен 16,5 ... өнiмi ... ... ... ... өндiру көлемi 8,2 млрд.теңге құрады, ... ... ... 20,0 мың ... метр тұрғын үй пайдалануға
берiлдi.
Халық саны. 2009 жылғы 1-наурызға облыс халқының саны 647,3 мың ... оның ... 229,7 мың адам (35,5%) ... ... 417,6 мың адам
(64,5%) ауылдық жерде тұрады. 2009 жылғы қаңтар-ақпанда 564 ... ... ... ... ... ... халықтың табиғи өсуi атап өтiлiп, өсiм 80 адамды
құрады (2008 жылғы сәйкес мерзiмде табиғи кему 75 ... ... 2009 ... ... тұтыну рыногiнде тауар және ... ... 2008 ... ... ... 1,3%-ға, оның iшiнде
азық-түлiк тауарлары 0,8%-ға, азық-түлiк емес тауарлар 2,0%-ға, ақылы
қызметтер 1,4%-ға өстi ... ... ... ... ... 1,3, 2,9 және, 1,9%-ға сәйкесiнше өстi).
2009 жылғы қаңтар-ақпанда бiр жұмыскердiң орташа айлық атаулы жалақысы 2008
жылғы қаңтар-ақпанмен салыстырғанда 14,5%-ға өсiп, 40754 ... ... ... iрi және орта ... - 14,9% және 42227 ... Нақты жалақы
сәйкесiнше 5,4%-ға және 5,8%-ға өстi. Нарықтық валюта айырбастау бағамы
бойынша бiр ... ... ... ... 2009 ... ... АҚШ долларын немесе 235,2 евроны құрады.
Еңбекке ақы ... ... ... ... ... де ... атап
өтiлдi. 2009 жылғы қаңтар-ақпанда 2008 ... ... ... және ... қызмет көрсету салыстырғанда жұмыскерлерiнiң
еңбекақысы - 28,4%-ға, ауыл шаруашылығы, аңшылық және ... ... ... бiлiм ... ... өстi.
2009 жылғы қаңтар-ақпанда атаулы еңбекақының ең жоғары ... ... (84736 ... ... және ... (59327 ... ... орташа облыстық көрсеткiштен 2,1 және 1,5 есе сәйкесiнше артық.
Еңбекпен ... ... ... ... ... ... тұрған
жұмыссыздар саны 2009 жылғы наурыз айының соңына 2008 жылғы ... ... ... ... 3560 ... ... ... тұрғыдан
белсендi тұрғындардың санында тiркелген жұмыссыздардың үлесi 0,9% ... ... ... ... 2009 жылы ... 2111 адам ... ... бiлдiргендердiң 84,2%-ы).
Жан басына шаққандағы орташа күн көрiстiң ең төменгi деңгейiнiң шамасы
тұтынудың ең ... ... алып ... 2009 ... наурызда 11352
теңге құрады. Азық-түлiк қоржынының құны 6811 теңге құрады.
Экономиканың нақты секторы. 2009 жылғы қаңтар-наурызда облыстың өндiрiстiк
кәсiпорындарымен ... ... ... мен үй шаруашылығын қоса
есептегенде) қолданыстағы бағамен 16497 млн.теңгенiң өнiмi ... ... ... ... 6,0% артық.
Өнеркәсiп өндiрiсi құрылымында 66,9% алатын өңдеу өнеркәсiбiнде 11045,3
млн.теңгенiң өнiмi ... ол 2008 ... ... 4,5% ... ... ... ... 63,1%-ын азық-түлiк өнiмдерiн өндiру
құрады. Бұл салада 2009 қаңтар-наурызда 6969,5 млн. ... ... ... 2008 ... қаңтар-наурыздағыдан 8,3% жоғары болды. 2009 ... ... сүт ... ... ... ұн ... өндiру 23,7%-ға, ет консервiлерiн өндiру (2,7 есе), жаңа пiскен
нан (5,0%) өстi.
Электр қуатын, газ, су өндiру және бөлуде 2009 ... ... ... ... сәйкес кезеңмен салыстырғанда 4,4% өстi. 2009 жылғы қаңтар-
наурызда облыста 742,3 млн.квт/сағат электр қуаты ... жылу ... ... мың ... ауыз суы - 7588,7 мың текше метр.
2009 ... ... ... ала ... ... ауыл ... жалпы
өнiмiн өндiру көлемi ағымдағы бағамен 8245,0 млн.теңге құрады ... ... ... ... ... ... Облыста 2008 жылдың 1 қазанында елді-
мекендердегі адамдар саны – 650, 1 мың ... оның ... 230, 1 мың ... ... 420 мың адам – ауыл ... жылдың қаңтар-қыркүйек айлары аралығында 6906 жаңа туылған нәрестелер
тіркеліп, 6690 – қаза болған адамдар, 3239 неке ... 1257 ... ... облыстық мектеп желілері білім беру мекемелеріне
арналған қолданыстағы нормативтік нұсқаулықтарға сәйкес 647 ... ... ... 92 ... ... бала ... ... тілде білім беретін мектептер желісі 147, ал 103 ... ... орыс ... ... ... жүргізу жүйесі енгізілуде.
«100 мектеп және 100 аурухана ... ... ... 2008 ... ... қаражаты есебінен 2, 24 млрд. теңгеге денсаулық
сақтаудың 6 объектісінің құрылысы бастау ... ... ... нұсқасы мақұлданып, объектінің жоба-сметалық есебі ... ... 20 ... мектепте (лицей) 4, 3 мың ... ... 3 ... ... ... ... алуға мүмкіндігі бар 12 колледж өз
қызметтерінатқаруда.
Жалпы саны 54 ... ... ... ... Оның ішінде 43 бақша
мемлекеттік мектепке дейінгі балалар мекемесі, ал 11 ... ... ... ... үшін ... қажетті жағдайлардың бәрі
жасалған. Білім беру ұйымдарының желісі ... өсіп келе ... ... ... ... және қайта даярлау мынадай
білім беру мекемелерінде жүзеге асырылады:
|Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті; ... ... ... ... ... ... |
|Петропавл гуманитарлық колледжі; Облыстық педагок кадрлардың |
|біліктілігін жоғарылату және қайта даярлау ... 13 ... ... ... әдістемелік кабинеттер. ... ... ... ... зиян ... ... Республикамызда бірінші болып салынған эксперименталды
мектеп – интернаты ... ... ... ... қатар облыстық орталықта отбасы
типтес балалар ауылы және жасөспірімдер үйі табысты ... ... ... кешендері: Спорт сарайы, 2 спорт кешені, 31 стадион, 519 ... 7 ... 15 ... ... 88 тир, 6 ... корты, 227
жаспсарлас ғимараттар, 1190 ғимараттар, 1 боулинг орталығы бар.
Солтүстік ... ... ... ... ... түрі болып табылады.
Қазақстан Республикасының ең үздік велосипедистерінің бірі – ол Қазақстан
Республикасының еңбегі ... ... ... ... ... күміс
жүлдегері – Александр Винокуров. Ол ... ... ... жөніндегі мектебінің тәрбиеленушісі. 1998 жылы
Петропавл қаласында велосипед ... ... ... ... ... мектебі ашылды.
Қазіргі уақытта облыста өзінің құрамында 235 ... мен ... ... дін ... бар. ... ... басқаруында 132 діни
ғимараттар бар. ... 148 ... ... Қазақстан облысының 1997 ... ... ... ... ... аумағының біраз бөлігі қосылды. Облыс орталығы-
Петропавл қаласы.
Петропавл- Солтүстік Қазақстанның әкімшілік, экономикалық және мәдени
орталықтарының біріне айналды. ... ... ... ... ауыр
машина жасау, протез-ортопедия, жол техникасы мен ... ... ... ... ... техникалық көмек көрсету
станциялары, құрылыс материалдары комбинаттары, темір-бетон және қабырғалық
материалдар зауыттары, ағаш өңдеу комбинаты жұмыс ... ... ... ... ... аяқ киім, былғары-
галантерея, пима ... ... ... комбинаттары, ал тұрмыс қажетін өтейтін
комбинат, тамақ кәсіпорындарынан ет консервілеу ... ұн, нан және ... ... ... май ... мен жылу ... ... Отынға Қарағанды мен Екібастұздың көмірі пайдаланылады.
Облыс аумағында 865 мемлекеттік, 4924 ... 24 ... 19 ... ... ... ... ... мүйізді ірі қараны өсіруге маманданған.
Солтүстік Қазақстан облысында автомобиль және теміржол негізгі қатынас
жолы ... ... ... ірі ... ... ірі ... торабы бар маңызды өнеркәсіп және мәдениет
орталығы. Қалада ... ... ... ... мен ... ... ... материалдар шығаратын зауыт орналасқан.
Сонымен ... ... ... те дамып келеді.
Республикалық мақсаттағы кен орындарына: қалайы – 1 (кеннің ... 32 877, 3 ... 3 655 ... титан-цирконий – 1 (кеннің баланстан
тыс қоры 30 546 мың.т., 341 ... ... ... – 1 ... тыс ... мақсаттағы кен орындарына: кірпіш шикізаты — 98 ... 61 181, 1 мың. м3); ... ... — 3 ... ... 26 ... м3); ... және әк өндірісіне — 1; құрылыс құмы — 2 (баланстық қор 12
020 мың. м3), ... ... — 1; ас тұзы — 1 ... қоры 42 ... ... тұзы — 1 ... қоры 236 160 мың. т.), өңделген алқапты
толтыру үшін минералды шикізат — 1 (баланстық қоры — 9 404 мың.т.).
Игерілген кен ... ... ... ... ... ... рудасы кеніші. Бақсы алтын-мыс кен орны Рузаевка кентінен
оңтүстікке қарай 10 км ... тың ... ... Кен ... ... желілері және минералданған сульфид денелері түрінде рудалар бар.
Қорлар С2 санаты бойынша анықталған: мыс - 34448 т, ... кг, ... кг ... ... ... ... %; күміс-5,56г/т %). Руда
кенішінің ауданы 4,6 ... ... ... облысындағы Володар алтын-мыс рудасының металлоген
аймағы Володар металлоген аймағы Солтүстік Қазақстан ... ... ... Кен орындарының қорларын Қазақстан Республикасы ГКЗ
бекіткен жоқ.
Абылай ханның резиденциясы
 
|Петропавл қаласындағы Абылай ... ... ... ... ... ... ... болып саналады. Қазақстанның Солтүстік аймағын отарлау |
|басында Есіл өзенінің ... ... ... 1752 жылы ... ... ... ... Бұның өзі еларалық қарым-қатынасты жөнге |
|салуға ықпалын тигізді. Кешеннің ... бір ... ағаш ... ... келіп-кетушілерге арналған үй, монша, шаруашылық құрыстары |
|кіреді. Кешеннің жалпы ... ... |
| ... ... ... |
| |
| |
| ... ... мекенінің тарихи ескерткіші, 19 ғасырдың құрылысы, |
|Сырымбет шатқалында бүгінгі Айыртау ауданында орналасқан ... Уәли ... ... Айғанымға арнап 1824 жылы 30-сәуірден I Александр императоры ... және ... ... ... П. ... ... салынды. |
|Мекен қонақ үй, мектеп, мешіт, диірмен үй қызметшісіне арналған тұрғын-жай, ... ... ... тұрды. Осында Шоқан Уәлихановтың балалық |
|шағы өтті. ... жылы ... ... бұзылып, 1991 жылы Ш.Уалихановтың туғанына |
|150 жыл толуына орай қалпына келтірілді. ... жылы ... ... атындағы Сырымбет тарихи-этнографиялық ... ... ... ... жөндеу жұмыстары жүргізілуде, 2009 жылы аяқталады деп ... |
| ... ... үйі ... |
| ... ... ... құрылысы. Тапсырушы - көпес-ағаш өнеркәсібі иесі А.Г. ... Жоба ... ... сәулетші, Алматы қаласының сәулет |
|обьектілерінің танымал авторы А.П. ... ... ағаш ... ... ... ... ... Мамандар пікіріне саятын болсақ, естеліктер дәстүрлі |
|халық стиліне жатады. ... ... ... ... ... мен ... ... бар бірқабатты кесіндіден тұрады. Басты фасад көшеге |
|қарайды. Бас фасадтың тамбурында шатырлы күмбез түйірілген. ... ... ... ... ... декоративті белдікпен әсемделген. |
|Терезе ойықтары кең де күрделі жақтау үлгісімен жиектелген. Фасад ... ... ... ... ... ... ... ... ... бөлігінің үстінде – екіқабатты, |
|жылжымалы ал екіқабатты бөлігі жаныштап үгілген. Шатыр жотасы ... ... ... ... пен ... ... кірпішпен салынған. Қабатаралық жабындылар |
|ағаштан жасалған. Құралған ғимарат бөлігі 4,392 кв.м., дуал мен ... ... ... ... ... ... ... ... мекемелер отыратын. Кейін|
|оның ішінде жасөспірімдерге арналған колония, 60-70 жылдары жұмыс ... ... ... жылы ғимарат қайта жөнделіп, мұражай бірлестігіне беріледі. Қазіргі |
|күні онда Солтүстік ... ... ... ... ... ... |
... ... ... XIX ... ... ... слободасында» Халит Янгуразов деген |
|көпестің бастауымен салынған. Ғимарат ... ... ... ... ... 1917 жылдан соң ғимаратты түрлі білім мекемелері отырады. Ал, ХХ ... 60-80 ... ... ... ... Бүгінде мешіт Петропавл |
|қаласының мұсылман қауымдастығына берілген. ... ... ... ... ... 90 ... ... қайта бой көтереді. |
|Ғимарат кірпіштен салынған, бірқабатты, тікбұрышты формалы. (10х30 м, ... ... ... ... - монолитті параллелепипед, ортақ |
|архитектуралық фризбен және жалпы жақтаулы фасадтармен қосылған. ... ... жебе ... ... олар ... ... |
|жиектелген. ... |
| |
| |
| |
| |
| ... ...... жылы ... ж. 9 шілде
Ауданы – 196 мың км
Халқы – 913 мың
адам
Тығыздығы –1 ... 4,6 ... ... 1936 ... 9 ... құрылды. Облыс аумағы 196 мың
шаршы км. ... ... ... 7,7 ... алып жатыр.
Қостанай қаласы облыстың әкімшілік, сауда, индустриялық, әлеуметтік және
мәдени орталығы болып табылады. Ол ... ... ... ... сол ... ... ... ең ірі елді мекені: Қостанай, Рудный,
Лисаковск, Жетіқара, және Арқалық.
Орналасқан ... ... ... Республикасының солтүстік
бөлігінде орналасқан. Ол Қазақстанның ірі облыстарының бірі, Орал ... ... ... мен Торғай үстіртінде орналасқан. Қостанай
облысы арқылы ағып өтетін ірі өзендер – Тобыл және Торғай.
Облыстың әкімшілік-аумақтық ... 5 ... ... ... ... ... 16 ауылдық аймақпен, 13 қалалық түрдегі
поселкелермен, 750 ауылмен көрсетілген. ... ... ... ... ... ... ... орналасқан, 1879 жылы құрылған. Қотанайдан
Қазақстан Республикасының бас қаласы Астанаға дейін – 760 ... ... ... 4 ... ... ... Қарағанды,
Солтістік Қазақстан) және Ресей Федерациясының 3 облысымен (Қорған, Орынбор
және Челябинск) ... ... ... ...... ... облысының ауа райы – кенет континентальды және өте құрғақ.
Қыс ұзақ, аязды, қатты желді және ... жаз ... ... ... ... ... солтүстігінде 250-300 мм ... 240-280 мм. ... ... ... ... 150-175 ... оңтүстігінде 180 тәулік.Шілдеде ... ... +19 0С ... +25 0С және одан ... ... өзгереді. Қаңтардың орташа
температурасы барлық аумақты дерлік -19 0С дан -18 0С ... ... ... – 114-160 күн.
Облыстың солтүстігінде жауын-шашынның орташа жылдық ... 300-350 ... ... ... мм ... Жауын-шашынның жаздық ең
жоғарғы деңгейі облыстың солтүстігінде жақсы айқындалған, ... ... ... ... ... ауа ... ... өзен торабының
біршама нашар және біркелкі емес дамуын тудырды. ... 4,7 ... ... ... бар, ... ірілері-Құсмұрын, Сарымойын, Сарыкөл,
Сарыоба, Қулыкөл, Шұбаркөл, Сасықкөл, Бөрілі. Көлдердің 80%-ы тұщы.
Табиғаты. ... ... Аят, ... ... ... ... ... жер бедерімен сипатталады.Үй, Торғай, ... ... ... ... Батыс Сібір ойпатының
оңтүстік-шығыс шеткері алып жатыр, одан оңтүстікке қарай ... ... ... ... Орал ... ... толқынды жазық
даласы, ал оңтүстік батысын Сарыарқаның даласы алып ... ... ... ... ... әркелкі шөпті өсімдікті, қайың-
көктеректі және қарағай орманды қара топырақ басым.; орта ... ... ... ... қызғылт топырақ, Науырызымқарағай қарағай
орманы негізінде аттас қорық ұйымдасқан, оңтүстік ... боз ... және ... ... ... ... сұр топырақ.
Өзен торабы сирек. Облыс бойынша 310 ұсақ ... бар. Ең ірі ... мен ... ... ... ... Тобыл, Қаратамар, Амангелді су
қоймалары орналасқан. Облыста 5 мыңнан астам көл бар. Ең ... ... ... ... ... ... ... алқапты
жер ауданы 217,5 мың гектар, соның ішінде 151,2 ... ... Тың ... ... ... қара және қызғылт топырақты
аудандар жыртылып тасталған.
Қостанай облысының мал және өсімдік қорларының өркениетті балық аулау
шаруашылығын, аң ... және ... ... игеруге жарамды.
Облыстың жер бетіндегі жануарлар фаунасына 52 ... ... ... ... ... ... ... 10 түрлі қосмекенділер мен
бауырымен жорғалаушылар жатады. Су ... ... 24 ... қорығы, 3 табиғи кіші қорық және өсімдік ... ... ... ... облыстың мақтанышы болып табылады.
Табиғи байлығы Облыстың жер қойнауы пайдалы қазбаларға, әсіресе темір
кенге (магнетитті ... ... ... ... Сарыбай, Қашар, қоңыр
солитті темір- Аят темір кен бассейні, Лисаковск кен орны) ... ... кен мен ... ... ... қоры 15,7 ... ... құрайды,
оның жеңіл байытылатыны және байытылуды ... ... млрд ... облысының жер қойнауы темір кенге, сұр тас көмірге, асбестке, отқа
төзімді және кірпішті сазбалшыққа, ... және ... ... ... ... тасына және басқаларға бай. ... 19, ... ... ... пен ... кен орындары ашылды.
Экономикасы Облыс экономикасында ... ... ... ... ... 30 % ... Облыста темір кен кесектері, асбесттің және
бокситтің республикалық көлемінің 100% -ы, 80% ... ... ... ірі ... ... АҚ ... кесектер өндірісі,
«Қостанай минералдары» АҚ хризотилас-бест кенін ... және ... ... Трэйдинг» ЖШС алтын құрамды кенді қайта өңдеу өнеркәсібі, «Арасан»
ЖШС фирмасы сыра және минералды су ... ... АҚ ... ... «Агромашхолдинг» АҚ ҚФ дизельді қозғалтқыш,
комбайндар, тракторлар, ауыл ... ... ... ... аяқ киім фабрикасы және тағы да басқалары. Тау-кен өндіру
өнеркәсібі экономиканың нақты ... ... 95,7 % ... ал ... ... ... 106,1%. ... барлығы 6713 агроқұрылым, оның
ішінде 6 ӨК, 6 АҚ, 567 ЖШС, 4 ... ... және 6130 ... қожалығы
бар.
Өсімдік шаруашылығы бойынша 2009 жылы себу үшін 554,3 мың ... ... ... ... ... зертханаларына тұқым шығындылығына
арналған тексеріске 277,8 мың тонна тұқымтүсті. Шартқа сәйкес сұрыпталған
тұқым деп мойындалғаны 261,4 мың ... ... оның ... ... ... ... 274,6 мың ... тексерілді. Толық талдаудан 162,8 мың тонна
тұқым тексерілді.
Мал шаруашылығы бойынша облыста 560,6 мың ірі қара мал ... 328,7 ... және ... 329 мың ... 80,7 мың ... және 3914 құс бар.
Сонымен қатар облыста 10 машина ... және ... ... ... ... ... ... егін оратын машина, сепкіштер, тиегіштер,
бидай тазартатын және ... ... ... ... ... түйіндер және агрегаттар шығарады. Ауыл шаруашылығы тауарларын
өңдірушілерге қызметті 3 машина технологиялық стансасы көрсетеді.
Қазіргі кездегі облыстағы ... ... ... темір кені мен
асбест өңдіруші тау-кен өнеркәсібі. Оның төңірегінде көмекші сала есебінде
энергетика, машина жасау және металл ... ... де ... ... ірі ... Соколов-Сарыбай (Рудный қаласы),
Лисаков ( Лисаков қаласында) кен байыту ... мен ... ... ... ... ... ... кенінің 80 %, асбест
талшығының барлық өнімі шығарылады.
Өнеркәсіптің басқа ірі ... ... ... ... бірнеше ірі темір-бетон конструкция комбинаттары, ... бар. ... ... Қостанай, Лисаков, Рудный, Жітіқара
қалаларында орналасқан.
Тамақ өнеркәсібінің негізгі ... ... сүт, сары май, ... ... Ірі ... ...... мен Жітіқараның ет
комбинаттары, Қостанайда, Рудный мен ... сүт, май ... ... ... өңдеу өнеркәсібінің ірі орталығы- Қостанай, ... ... ... ... өндіретін химия зауыты бар. Облыста Оңтүстік
Орал энергия жүйесі мен Жітіқара-Қостанай газ құбыры ... ... ... аса ірі ... ... бірі.
Республикадағы егіс көлемінің 16,6% -ы, осы облыстың үлесіне тиесілі. Ауыл
шаруашылығы жері-10211,6 мың ... Ауыл ... ... ... Ауыл шаруашылық өнімнің 50-60%-ы осы егіншіліктен алынады.
Егіс дақылдардан 64,4%-ына жуығы жаздық ... ... ... басты саласы-етті бағыттағы мүйізді ірі қара ... ... ... ... қолайлы.
Қостанай облысында теміржол, автомобиль және әуе ... ... ... ... ... ... ... км,
оның бір бөлігі Қостанай-Рудный-Жітіқара жолы-165км.
Қостанай- Троицк, Қостанай- Жітіқара автомобиль жолының ұзындығы 8540км.
Қостанай әуе жолы ... ... ... ... ... ... байланыс орнады.
Қостанай мен Рудный қалаларын газбен қамтамасыз ету үшін ... ... ... таралды. Қазір Ақсай – Красный Октябрь – Қостанай –
Астана газ құбыры ... ...... ... ... ... ... - облыс орталығы. Мұнда тамақ және жеңіл ... ет ... ... ... және аяқ киім ... жасанды штапель талшықтары
зауыты бар. Металл өндіруші өнеркәсіп орындарынан механикалық ... ... ... ... ... ... зауыты болып қайта
құрылды. Бұл зауыт станок, мұнай қозғалтқыштарының, ... ... ауыл ... ... мен ... қосалқы
бөлшектер шығарумен айналысады.
2.3 Ақмола облысы
Әкімшілік орталығы-
Көкшетау
Құрылған жылы-1932
жылы
Халқы- 748,2 ... 146,2 ... ... 1 ... 5,1 ... 1932 жылы құрылған. Оның ... да ... ... ... өзгеріп
отырды. 1961 жылға дейін Ақмола қаласы, 1961-1992 жылдар ... ... ... ... ... Ақмола қаласы, ал 1997 жылы
Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... Қазақстан
Республикасының астанасы болып жарияланды. 1998 жылы Қазақстан Республикасы
Президентінің Қаулысымен ... ... ... ... боп ... облысы-Қазақстанның солтүстігінде, Есіл өзенінің жоғарғы ағысында
орналасқан. Облыстың ... ... бас ... ... ... ... ... көз тартады.
Облыс орталығы- 1999 жылдан бастап Көкшетау қаласы. Облыста 17 аудан,
10 қала, 15 поселок, 710 село ... ... ... ... ... ... ... Павлодар және де оңтүстігінде Қарағанды облыстарымен шектеседі.
Сонымен қатар экономикалық байланыс дамытуға ыңғайлы ... ... ... Ом және ... ... ақын ... солтүстік бөлігінде орналасқан облыс жерінің басым көпшілігі
абсолюттік биіктігі 400 метрден аспайтын белесті ... және ... ... облысында пайдалы қазбалардан кездесетіні: түсті және ... ... ... ... материалдарынан әктас, шыны жасайтын ... ... тас, ... ... отқа ... балшық, гранит, диорит
қорлары кездеседі.
Облыстың экономикасында ауыл ... ... зор. ... мен ... ... ... ... бағыттағы ірі қара малды
өсіруге, батысы мен ... ... ... мен етті ... ірі қара
мал, биязы жүнді қой, ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығы машиналары мен ... 42%-ы осы ... ... ... мен ... өңдеу
өнеркәсіптерінің үлесіне тиесілі.
Облыс аумағында 1871 мемлекеттік, 11244 ... 90 ... және ... ... ... ... поршень сақиналары мен металл өңдеу зауыттары, ... ... ... жұмыс істейді. Ақбейіт, Бестөбе, Жолымбет тағы да басқа кен
орындарының қоры көп.
Ағаш өнеркәсібінен Шортандыдағы жиһаз фабрикасын, Алексеевка, ... ... ... ... ... орман шаруашылықтарын
атауға болады.
Астанада Атбасар, Жолымбетте тігін, химиялық тазалау, тұрмыстық қызмет
көрсету бірлестіктері жұмыс істейді. ... ... ... ... ... Астанада, Павлодарда, Қарағандыда салынған. Олар халықты
электр энергиясымен ... ... ... ... км. Астанада екі маңызды Оңтүстік сібір
(Қарталы- Астана- Құлынды) мен Трансқазақстан ... ... ... түйіседі. Ерейментау- Айсара және тар табанды Краснознаминка-
Атбасар теміржолдары облыстың ... ... мен ... Оңтүстік Сібір теміржолымен жалғастырады. Астан қаласы мен облыс
орталығы Көкшетау Қазақстанның басқа қалаларымен және ... ... ... ... ... әуе жол ... да бар. ... Астана, Көкшетау, Атбасар, Макин, Алексеевка, Ерейментау.
Астана- Қазақстан ... ... ... Астана –
республиканың маңызды ... және ... ... ... Сонымен
қатар ірі теміржол және автомобиль көлігі торабы. Мұндағы кәсіпорындар кең
алымды егін оратын машиналар, ... ... ... ... жыртқыш , қопсытқыштар, пішенде механикаландырылған әдіспен ... ... ... ... ... ... ... көп керек
ететін процестерді механикаландыруға және тұрғын үйді ... ... үшін ... сорғыларын шығарады. Мұнда қуатты құрылыс
индустриясы дамыған.
Ақмола қала ретінде 1862 жылы жарияланып , ұзақ ... бойы ... ... ... Қазақстан, Ресей және Орта Азияның барлық
саудагері осы жерде ... Тың ... ... қала ... деп
аталып, агро-мәдени аймақтың әкімшілік орталығына айналды.
Астана болғалы қала қауырт өзгерістерді бастан кешірді. Астана барлық
үкімметтік ұйымдар, 44 ... ... ... және 113 мекемелер
мен шетелдік кәсіпорындардың ... ... ... бизнес
орталықтардың бірі. Сонымен қатар Астана іскерлік және мәдени ... ... ... ... ... әлеуметтік-мәдени, ғылыми-білім
және бизнес орталықтардың, тұрғын үй кешендерінің, алдыңғы мемлекеттер
астаналарының стандарттарына сай келе ... ... ... ... бой ... ... әрі кең көлемді өзгерістер әлемдік ... ... ... 1999 жылдың шілде айында елордамыз ЮНЕСКО-ның «Әлем қаласыә
сыйлығына ие болды. 2003 жылы ... ... ... ... агенттігі қаламызды кредиттік рейтінгісін Ва3- тен (тұрақты) ... (оң) ... ... екі ... ... ... ... Мәскеу,
Минск, Киев, Кишинев, Ташкент, Рига, Тбилиси, Баку, Каир, Ислмабад, Берлин,
Будапешт, Варшава, Вильнюс, Анкара, ... ... ... Түркия, Бангкок
(Таиланд), Сеул (Корей Республикасы), Амман (Иорданиялық Хашим Корольдығы)
секілді әлемнің жиырма қаласымен достық және ... ... ... 2000 ... абстап Қазақстан елордасы Астана Мәскеу,
Минск, Бішкек және тағы да ... ... ірі ... ... ... және ... ... саласында белсенді &qsv болып табылатын
Астаналар мен ірі ... ... ... мүше ... ... – Қазақстан Республикасының астанасы мемлекеттің саясатты-
әкімшілік, ғылыми және мәдени ... ... мен ... ... тарихи орталығы. Сібір мен
Оралды, Орталық және Орта ... ... Ұлы ... ... ... ... ... қонысының ежелгі атауы ... ... осы ... ... ... ... ... әлемнің
барлық туристерін болашаққа жол ашатын, адамның қолынан ... Жаңа ... ... мен қазіргі заманды жасаған қазіргі
жетістіктің көрінісі.
Астана ... ... күн ... таң ... келеді. Оның әсемдігі
қалаға көрік беріп тұрғандай. Астанадағы зәулім ... ... ... ... тағы да ... әдемі жерлер көптеп кездеседі.
"Астана - Байтерек" монументі
Негізгі идеясын құрған ... ... ... Нұрсұлтан
Назарбаев. Жаңа астананың архитектуралық жаңару символы, Астана символы,
Қазақстан ... ... ... ... ... ... монумент,архитектуралық жоспардың тиімділігі және орындалу
жағынан: 105 метр биіктіктегі темір құрылыс, салмағы 1000 ... ... ... ... тұр. ... бірінші рет диаметрі 22 метр, салмағы
300 тонна «хамелеон» әйнегінен жасалған, күннің сәулесінен түсін өзгертетін
шар таң ... ... - ... монументі – орналасуы мен
композициясы ... ... ... ... ... ... өмірінде жаңа кезеңнің символы.
Астана- Бәйтерек монументі- биіктігі 105 метр. Бәйтерек шыңы 97 ... ... ... ... мүмкіндік беретін көрме алаңы бар қаланың
нышаны болып табылады. 97 саны ... ... ... ... ... ... шыңы көрме, үлкен аквариум және мейрамханаларға толы.
Қалада Қазақстан Республикасы Президентінің идеясымен құрылған жанұямен
демалуға мүмкіндік беретін ... ... ... ... бар. Көптеген
адамдар океанариумды мұзда сақталған корал бөлшегі тәріздес солтүстік
Қазақстанның ... ... ... ... ойын-сауық орталығындағы
бірегей океанариум оңтүстік көлдерден үш мың километр қашықтықта орналасқан
әлемдегі жалғыз және тек Қазақстанда ғана бар ... ... ... ... ... ... телімдерге бөлінген: океанариум, 3Д-
Кинотеатр, кафелер желісі және сауда залдары, ... ... ... ... ... «Джунгли» атракционы, боулинг, ... ... және ... үй ... көтеретін орындардың бірі- Қазақстанның болашақ және тарихи
картасы көрсетілген ашық аспан ... 1,7 ... ... алып ... Этно Паркі. Бұл жобағаның авторлары- Т. Сүлейменов, А.Ордабаев,
С.Байров, ... ... және ... ... ... оның жанында орналасқан Саяси репрессия құрбандарына ... ... ... 14 ... пен ... ... бар ... (Астана мен Алматы) орналасқан. Мұнда әр түрлі табиғи ... және ... ... мен ... ... ... Бірақ, бұл ең бастысы- тарихи және мәдени ескерткіштер. Этно
мемориалдық кешен Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың ... ... 2001 жылы 8 ... ... ... ... жүзеге асты: архитектуралық, жоғарытехнологиялық,
ішкі орнату эргономикасы, кеңейтілген ... Цирк ... ... ... 92,6 метр кең ... конструкциясында құрылып
жасалған. Арена диаметрі 13 метрді ... ... цирк ... сай: цирк күмбезінің астында акробатикалық ұшу қондырғысы,
манеж – трансформер, мұзды алаңға айналатындай лазерлі шоу үшін ... ... ...... ... ... ... конфессионал аралық
диалогының бастаушысы.
Бұның дәлелі ретінде мешіттер, шіркеулер, ... ... ... ... ... ... және келісім Сарайы,
түрлі әлемдік традициялық религиялар өкілдерінің
Президенттік мәдениет орталығы
Астананың екі іріт магистральдарына - Республика ... мен ... ... – Қазақстан Республикасының Президенттік мәдениет
орталығын көруге болады. Астананың архитектурасында – бұл ең ... ... Құс ... ... ... ... халқының дәстүрлі
мәдениеті үшін символды әлемнің төрт жаққа тарайтын сәулелердің бейнесі
көрінеді. ... ... ...... ... тәнті ететін жер
үстінен 38,5 метрді құрайтын, көк күмбез орналасқан. ... 19,5 ... ...... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Мемлекеттік музейімен С.Сейфуллин атындағы Республикалық
жариялымды ... ... ... ... ... ... ... және дина мирастықтың белгісі болды. Музейдің фонды 143
223 бірлікті құрап, ... ... ... сақталуда:
археологиялық, этнографиялық, қазақтың дәстүрлі зергерлік бұйымдарының,
аттың жегілу ... ескі ... ... ... жиі ... ... ... нумизтиматика және бонистика,
бейнелеу өнерін қамтыған. ... ... ... ... сыйлықтарының коллекциясы ұсынылады. Ол мемлекет және түрлі
үкімет және ... ... ... ... ... ... ... мәдениет орталығының кітапханасы ... ... ... – беттерінде көшпенділерден қазіргі күнге дейінгі
Қазақстаннның барлық тарихын суреттейтін бай фонды бар ... ... ... құлпарып, өсуде. Астанада театр және музейлерге
экскурсия жүргізуге, ... ... ... ... мен
храмдарға баруға болатын – ... ... ... ... Жаңа ... ... мен жаңа жеткен ... ... ... де, жаңа ... ... бай ... ... фонтандар, Ынтымастық және келісім Пирамидасы, ... ... ... және ... ... ... Астананың
“ғажайыптары” әрқашан таң қалдырады. Құрылысшылардың айтуынша бұл тек
өнерлі жоспардың жартысы, ал ... жас ... ... ... ... бірі болмақ.
Орта ғасырдағы Қазақстандағы мәдениет ерекше ... ... ... қақ ... Астанадан солтүстік-батыс жақта 160 ... ... ... ... шөл ... ... ... шөл
және шөлдің қиылысында Қорғалжын-Теңіз құрамына Қорғалжын ұлттық қоры
орналастырылған. Қордың жалпы ... 237 100 га. ... ... өзені
және Теңіз өзені бірігуінен екі өзенінің шөл даласының тікенектермен
тіректерге толы, ... аз елді ... ... табылады.
1968 ж. су-батпақты жерлер болып есептелетін ... ... ... ... ... қоныстанатын жерді қорғау мақсатында қорық құрылған еді.
Фламингоның популциясы Орталық Азияда ірі болып ... мен ... екі ... ... ... Бурабай өзенін 
«Казахстандық Швейцария» деп атайды. 
 « Алла әлемлі құрағанда – аңызда ... - бір ... ... ... ... ... даланы берсе, басқаларға биік ... және ... еді. ... ... тек ... ... ... болатын. Бұл қазаққа
өкінішті болып, ол Құрушыдан сұлу табиғаттың бір ... ... ... Алла ... ... ... ... далаға таулы, мөлдірдей-
таза суымен, ... ... сұлу ... ... ... салған
болатын. Тауларды түрлі образды ... және ... ...... ... – құрт-құмырсқамен толтырған болатын. Осылай
Бурабай құрылған еді».
Бурабай - ... ... 320,9 м ... ... су ... (7 м). Жиырмаметр биіктіктегі “Жұмбақтас” шыңды аралы судан
көтерілгендей. Жағалауы аққайың, ... ... ... ... жағдайдағы таулардың, өзендердің, ормандардың бірігуі құрайды.
Мұнда қымыз, тұзды емдеу курортты ... ... ... балшығымен
минералды су көздері бар.
Көкшетау- астананың солтүстігінде ... ... ... ... ... ... арналған табиғи оазистері.
Тауларда, дөңдерде және ... ... ... ... ... ... қайыдар, бәйтеректер, талдар, мамыргүлдер, үйеңкілер ағаштары өседі.
Көптеген көлдер бар: Тұзды, Шалқар, Айыртаушық, Белое, Имантау.
Айыртау- ... ... ауыл ... «Қос тау» деген мағынаны білдіреді.
Ауыл өзінің медициналық сазымен және ... ... бар ... ... ... ... Айыртауды қоршаған әр тау, орман немесе дөң жайлы
аңыздар жеткілікті. ... ... ... ... ... ... тауы. Азаматтық соғыс жылдары тоқтаған. (1920 жылдары)
Имантау- ... аулы ... ... ... орналасқан. Құмды
жағалауы бар ... ... және ... ... ... ... батысы және шығыс жағалаулары тасты. Cуы мұнтаздай таза.
Сандықтау- ... аулы ... ... ... ... ... ... бөктерінде орналасқан Биіктігі тек 784 метр.
Көкшетау- Ақмола облысының орталығы, республикамыздағы ... ... ... ... басты орындары машина жасау, тамақ
өнімдері мен құрылыс материалдарын шығаруға маманданған.
Ірі кәсіпорындардан таразы шығаратын механикалық pfesn? ... ... ... үй ... ... ауыл ... ... ет комбинаты, сүт, балық зауыттары, тігін және кереует фабрикалары
бар.
2.4 Павлодар облысы
Әкімшілік ... ... ... ... 15 ... мың ... мың ... 1 шаршы
шақырымға-6,0 адам
Қазақстанның солтүстік-шығысы, сәулетті ... және ... ... - ... ... Бұл - ... ... Ол 1938 жылдың 15
ќаңтарында ќұрылѓан. Облыс аумағы 124,8 мың ... ... және ... 4,6% ќұрайды. Біздің облыс аумағында орташа мөлшерлі батыс Европа
мемлекеті орналаса алады.
Павлодар ... ... ... ... орналасқан. Облыстың
солтүстік бөлігін Батыс Сібір ... ... ... маңы ... ... ... is&sc с3лемдер3 алып жатыр. Теңіз деңгейінен
жалпы биіктігі 120-125 метр, Ертіс аңғарының биіктігі 100 метр ... ұсақ ... және ... ... ... ... (1055 м), ... м) тағы да басқа биіктігі орташа көне таулар бар.
Павлодар облысында пайдалы қазбалардан ... ... ... ... саз және шыны даярлауға жарамды құм, ас тұзы, құрылыс ... ... тас ... ... ... ... Бозшакөл мыс,
Қалқаман, Кереку, Тобылжан ас тұзы кендері қоры ... ... ... ... ... Майқайың, Төртқұдық алтын кен орындары бар.
Екібастұз бен Майкүбінің аса мол тас ... мен ... ... ... ... ... өнеркәсіп торабы дамыды. Екібастұздың арзан
көмірі негізінде қуатты МАЭС-тер салынып, электр ... ... ... ... ... мен Ақсу ферроқорытпа зауыты іске қосылды.
Солтүстік Қазақстан- Бүкіл республика бойынша ... ... ... ... ... ... Тюмень облысынан мұнай құбыры тартылып,
Павлодардың өзінде мұнай ... ... ... ... ... ... сүт, ұн ... орталықтары және былғары зауыттары жұмыс
істейді.
Екібастұз бен Майкүбі кен орындарында ... ... Ал ... кені ... ... ауыл ... тың және ... жерлерді игеруге
байланысты көп салалы шаруашылыққа айналды. Мұнда жаздық бидай, ... орын ... Мал ... ... ірі қара, қой-ешкі, жылқы,
шошқа, құс шаруашылығы дамуда.
Облыста 807 кәсіпорын, 5672 ... 38 ... 15 ... ... ... ... ... автомобиль, әуе және өзен жолы дамыған.
Облыстың ... Орта ... ... ... ... ... ... Теміржолдың ұзындығы-566 км. Павлодар қаласын Астана,
Алматы, Мәскеу, Семей және ... ... ... ... ... ... құрылымына 3 қала, 5 кент, 10 ауыл аудандары,
167 село және ауыл округтері кіреді.
2007 жылдың басына облысымызда 744860 ... 99 ұлт ... ... ... санында қазақтар – 328,4 мың адам (44,7%) және орыстар – 293,9 мың
(39,2%) көбейе ... ... соң ... – 6,8%, ...... – 2,1%, ... – 0,9%, ... - 0,4%, ингуштер – 0,25%,
шешендер – 0,25%, әзірбайжандар – 0,25%, башқырлар – 0,2% және өзге ...... ... барлығы бар: жазық дала, аққайын тоғайлары,
қарағай орманы, таулар, сан-алуан өзен. ... ... ... ... ... өзен ... өте бірегей және берекелі.
Дала жазықтары обысымыздың көп ... алып ... ... ... ... деп ... ... бұл жер өте бай.
Облыс Қазақстан Республикасының минерал және шикізат жиынында бастаушы
орындардың ... ... ... ... 11459 ... ... тіркелген, соның ішінде
94% шағын (жұмыспен қамтылған адам саны ... кем) және 0,9% ірі ... ... Кәсіпорындардың көбі жеке меншікті.
Павлодар облысының климаты кенет-континентті, ұзаќ ќыспен (5,5 ай), ... ... ... (3 ай) ... ... айының орташа температурасы
-17 -19С, шілде +20 +22С. Жылдық атмосфералық ... ... ... ... ... 48,2 мың га жалпы аумақ көлемімен Баянауыл Ұлттық
табиғи ... ... ... - ... жерде ғажап гранит
жартастары, құпиялы үңгірлер, балыққа бай тау ... ... толы емен ... ... таза бұлаќтар жиналған орын. Тау
беткейлері орманмен жабылған. Жануарлар әлемінің ... ... және ... ... ... аумағының осы жерінде ғана кездеседі.
Жасыбай, Сабындыкөл, Торайғыр ... ... ... ... Өзен ... ... бұлақтарында су таза және мөлдір. Археологиялық
ескерткіштер тізімінде жүзге жуық оба, көрқара, ... ... жєне ... Өз ... ... жер ... ерекше жер деп санайды.
Осы жерден үлкен өмір жолына шығармашылық, дарынды, ... ... ... бірі ... академик және Қазақстан ғылым академиясының
президенті Сатпаев Қаныш Имантайұлы.
Баянауыл Мемлекеттік ұлттық паркінің алғашқы әсер ... ... ... ... ... ... ашық түсті жайдарлы таулар. Ал
мәрмәр тау- құздары ше, олардың сұлулығы ... ... ... ... басым көпшілігі табиғаттың ғажайып туындысы болып
табылады. Олар ... ... әсер ... ... ... ... ойға
шомдырады, мүсіен кейпінде қатал жалғандық көрінетін ... ... ... ... бұрын болған жайттар бейнеленген жартастар тас
дәуірінде адамның қолымен ... ... ... ұшталған тімсе тағы да
басқа туындыларды ... таң ... ... ірі зерттеуші П.Драверт жартастағы жазуларды ашып қана
қоймай, ... ... ... ... ... Тігінен қойылған
тас бағаналар кейпіндегі ежелгі ескерткіштер.
1926 жылы Драверт өресі биік Атбасынан ... емес ... ... ... ... ... ... атымен аталады. Енді
табылмас биіктігі он метр мүсіндер мен « Таскемпірлер де» суреттелген. Ірі
философ- ... ... ... мен ... ... ... ... насихаттаған. БҰҰ қабылдаған оның ұсынған бейнемелі байрағындағы
мәңгілікті білдіретін шеңбердің ішінде тағы үш штрихтелген дөңгелек ... ... ... ... ... ... бүгіннің және болашақтың
белгісі.
Біздің облыс орталығы – Павлодар қаласы ерекше, ќайталанбас ... ... кен және ... ... ... бір ... толықтырып ескі мен жаңа
тіл табысып келеді. Сонда да, бұл алюминий, мұнай-химия, ... ... ... үш қуат ... ... ... ... және
басқалар, сондай-ақ ірі теміржол торабы, аэропорт, өзен ... және ... ... индустрия орталығы. Павлодарда әр түрлі меншік нысанды барлығы 5
мың кәсіпорын жұмыс істейді. Кәсіпорындар 250 жуық өнім ... ... ... отын, химия жабдықтары, картон, техникалық резеңке бұйымдары,
күйіктас, ... ... ... ... ағаш бұйымдары, ќұранды темір
бетонды ... ... ... және басқалар.
Біздің аймағымыздың бай тарихы және ежелгі мәдени әдет-ѓұрпы бар. ... ... 11 ... 2 ... театр, 251 кітапхана, 3 демалыс
саябағы жєне 209 клуб ... ... ... Прииртышьесі Республикамыздың ғылыми, ... жєне ... ... жыл бойы ... ... ... тест
қорытындылары бойынша озып келеді. Бүгінгі күнде ... 107,9 ... ... ... 456 ... ... ... меншік мектеп қызмет етеді,
32 колледж (28,1 мың оқушы). 28 ... ... 7,7 ... ... мамандығын алуда. Облысымыздың төрт жоғары оқу орындарында
және сегізі Қазақстан жєне Ресей жоғары оқу орын ... 32,7 ... ... ... халқына медициналық көмекті 415 емхана және 51 аурухана ... ... 2,9 мың ... ... ... және 6,2 мың ... ... еңбек етуде.
Павлодарда энергия, су мен металды көп керек ететін өнеркәсіп салалары-
глинозем- алюминий, трактор және химия ... ... ... ... « ... ... ... автомобиль
шығаратын зауытының негізінде Павлодарда трактор зауты салынуда.
Облысымызда Павлодардан кейін екінші үлкен ќала - Екібастұз қаласы. ... мың адам ... ... ... ... ашық ... ... алып қоры әкелді. Екібастұзда екі миллиард тоннадан астам ... ... ... ... ... ... ... әлемде тең келетін жоқ. Осында жұмыс істейтін ... ... бес мың ... ... жанармай табады. Екібастұз
көмірі Қазақстанның ғана емес, ... ... де ... де
жіберіледі. Екібастұз теміржол түйіні - елімізде ең ірі.
өндірілетін көмір бөлігі әр қайсысы 500 мегаватт күштілікті он ... ... ... ... - екі ... жылу электр стансаларының
оттығында жандырылады.
Екібастұз - әлеуметтік инфрақұрылымы, өзінің дәстүрлері дамыған ... ... ... ... ... ... қалалардың бірі.
Облысымыздың үшінші ќаласы – Ақсу. Халық саны 38,9 мың ... ... ... ... ... зауыты орналасқан. Бір кезде Амстердам
қаласындағы Халықаралық сауда ... ... ... ... ... деп мойындаған. Бүгінде кәсіпорын барлық өз өнімінің ең ... ... ... ... ... қабілеттілігін кәсіпорынның
жаңарту және техникалық қайта ... ... ... ... ... Осында жаңа өнім – қоспасыз болатты шығарудың жобасы
әзірленуде.
Ақсу ГРЭСі - ... жылу ... ... ... 25 ... бөгеліссіз жұмыс істеп келеді. Ақсу қаласы ауданында Ертіс-Ќарағанды
каналы бас ... ... ... энергетикалық қорына, пайдалы қазбалар және
жоғары дәрежелі мамандардың бірталай қоры барына байланысты Павлодар ... ... және ... ... ... ... бірі. Оның
шаруашылық жүйесі мемлекет экономикасына елеулі салым кіргізеді, ... ... ... ... ... орын алып ... ... 2009 жылдың ақпанында бағалау ... ... ... жан ... ... атаулы ақшалай табысы 28848 теңгені құрады
және 2008 жылдың ақпанымен салыстырғанда ... ... ... ... ... ... нарығы және еңбекақы төлеу халықты жұмыспен қамту мәселесі ... ... ... бойынша 2008 жылдың 4 тоқсанында жұмыссыздар
саны 27,5 мың адамды құрады, жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... ... жылдың қаңтар-наурызында қызметкерлерге есептелген орташа айлық атаулы
жалақы 52478 құрады және 2008 жылдың ...... ... ... ... ... жалақы индексі 100,2%-ды құрады.
Баға 2009 жылдың сәуірінде тұтыну бағасының индексі 2009жылдың ... ... ... ... тауарларға баға 1,7%-ға, ақылы
қызметтерге – 0,5%-ға, ... емес ...... өсті. 2009
жылдың сәуірінде ... ... ... ... наурызымен салыстырғанда 2,9%-ға ұлғайды.
Ұлттық экономика 2008жылғы алдын ала деректер бойынша жалпы аймақтық өнім
көлемі 811,8 млрд. теңгені ... ... ... ... ... ... ...
сәуірінде 26,4 млрд. теңгені құрады, бұл 2008 ... ... ... ... ... ... 1 ... жағдай бойынша тіркелген заңды тұлғалар саны ... ... оның ... ... істейтіндер. Жұмыспен қамтылғандар
саны 50 адамға дейін болатын 12125 кәсіпорын тіркелді. Жұмыс істейтін ... ... 7672 ... кәсіпорын бар, оның ішінде 5183 – шағын бизнес
кәсіпорны.
Сауда 2009 жылдың қаңтар-сәуіріндегі бөлшек ... ... ... ... ... айналымыныз) 28,1 млрд. теңгені құрады және 2008
жылдың қаңтар – ... ... ... ... нақты секторы 2009жылдың қаңтар – ... ... ... 147,9 ... ... ... бұл ... сәйкес
кезеңіне қарағанда 20,8%-ға төмен. Өңдеу өнеркәсібінде өндіріс көлемі 22,9%-
ға, электр энергияны, газ бен суды ... және ...... ал ... ... – 21,1%-ға төмендеді.
2009жылдың қаңтар – наурызындағы ауыл шаруашылығының жалпы өндіріс ... ... ... құрады, нақты көлем индексі 103,3% құрады.
2009жылдың қаңтар-сәуірінде облыс көлігімен жүк тасымалдау көлемі 18 ... ... және 2008 ... ... кезењңмен салыстырғанда 4%-ға
азайды.
Қаржы жүйесі 2009 жылдың 1 сәуіріне ҚР Қаржы министрлігінің жедел деректері
бойынша облыс ... ... ... 19,3 ... ... ... бұл ... сәйкес мерзіміне қарағанда 7,8%-ға артық көрсеткіш. Оның ... ... ... трансферттер 46,5%-ды құрайды.
Шығын 15млрд. теңгені құрады, бұл 2008 жылдың сәйкес кезеңіне ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда білім беру саласына жұмсалған
шығын 29,3%-ға, әлеуметтік жәрдемақы және ... ... ...
17,2%-ға, денсаулық сақтауға деген шығын 1,3%-ға ұлѓайды. Облыс бюджетінің
профициті 3815,3 млн. теңгені құрады.
2008 жылдың IV ... есеп ... ... мен ... ... салық салуға дейінгі кәдімгі қызметтен алынған қаржы
нәтижесі 15141,4 млн. теңге, ал 2007 жылдың IV ... – 5769,7 ... ... ... ... анықталды. Пайдалылық деңгейі 12,9 ... Есеп ... ... жалпы санынан залалды ... ... ... қаласының тарихы 1720 жылдан бастау алады. Осы уақытта Ертіс
өзенінде Коряков форпосты пайда болады, бұл атауға ие болу ... ... ... ... байланысты. 1838 жылы ол Коряков елдімекеніне
айналады, ал 1861 жылдың сәуір ... ... ... атты ... ... ... ... ие болады.
200 жылдан астам кезең ішіндегі қала тарихында көптеген өзгерістер болып
өтті. Қазіргі заманға сай, ... әрі ... ол ... ең ... ... ... ... Павлодар қаласы - Ертіс өзені жағасы
жазығында, ... ... ... орналасқан
облыстағы ең үлкен қала болып саналады. Қаланың құрамына ... ... ... ... ... ... округі сияқты елді мекендері
кіреді. Қаланың ... 637,8 мың ш.км. ... ... пен ... ... ... басқару органдары болып
табылады. Қаланың қалалық және ауылдық мекендерінде 328,1 мыңнан аса ... ... ... ... ... - 36,7 %, ... - 47,2 %, өзге
ұлттар - 16,1 %. ... ... ... ... қаладағы демографиялық
жағдай халық санының 262 ... ... ... ... ... ... ... 564 туу куәліктері және 173 неке тіркелді.
Теміржол мен автомагистральдар тоғысқан қиылыста орналасқан Павлодар қаласы
облыстың барлық елді ... ... ... ... және алыс шетел (Ресей Федерациясы, ҚХР, Германия) ... ... ... ие. Қала ... ... ... Ресейге, Германияға, Түркияға, Қытай мен Араб ... әуе ... ұшып ... өнеркәсіптік, экономикасы мен мәдениеті ... ... ... ... өзінің әлеуеті бойынша республикада жетекші орындардың
бірін иеленеді. Павлодарда экспортты бағыты бар болат пен ... ... ... ... ... ... мұнай өңдеу,
электрлік, электрондық және оптикалық жабдықтарды жасап ... ... ... ... ... ... экономика саласында тұрақтылық сақталып отыр, қалада 2009 жылғы 1
наурызға 5214 заңды тұлға тіркелді, оның ішінде 408 - ... 4719 ... ... ... ... ішінде шетел өкілдерінің қатысуымен
бірлескен кәсіпорындардың саны да аз ... ... ... ... ... ... 34501,5 млн. теңгені (физикалық көлемінің
индексі – 101,4 %), негізгі капиталға инвестициялар - 8054,3 млн. ... ... ... ... ... ... аталған секторында қалыптасып жатқан оң үрдістердің айғағы.
2009 ... 1 ... ... ... ... ... ... 19 732
субъектісі қызмет етеді. Шағын бизнес саласында жұмыс істейтіндердің ... 707 адам ... ... ... ... белсенді халқының жалпы
санынан 19,5 % құрайды. Бюджетке түсімдердің көлемі 851,3 млн. ... жылы ... ... 2008 ... арналған тұрғын үй құрылысын
дамыту» аймақтық бағдарламасына сәйкес жалпы көлемі 36,8 мың ш.м. ... ... үй іске ... оның ... 100 ... пен 100 ... бағдарламасы шеңберінде жалпы көлемі 14,8 мың ш. м. - ... үй, ... ... 10 мың ш.м. - 2 ... ... үй (126 пәтер)
іске қосылды. 2009 жылдың екі айы ... ... ... ... тұрғын үйді
іске қосу 5210 ш.м. ... ... жеке ... салушылар есебінен
жүргізілген.
Павлодар қаласының еңбек нарығы халықтың жұмыспен қамту ... және ... ... ... ... ... еңбек
нарығындағы жұмыссыздық деңгейі 2009 жылғы 1 қаңтардағы мәліметтермен
салыстырғанда 0,2 % ... ... және 0,8 ... ... ... ... 2009 жылы 1570 жаңа жұмыс орындарын ашуды жоспарлап отыр.
Павлодар қаласының білім беру жүйесі ... ... оқу ... ... ... Оның ішіне мынадай білім беру мекемелері (48 жалпы
білім беру мемлекеттік мектептері, 47 ... ... ... 27 ... ... ... пен ... 11 мектептен тыс ұйымдар және т.б.) кіреді.
Білім ... ... және жеке ... ... ... ... мен
жасөспірімдер саны 44 800, оның ішінде 11 425 – бала бақшадағы ... ... ... ... мен ... ... жүйесі
дамуда, қалада мемлекеттік тілде тәрбие беретін 8 бала бақша бар, аралас
тілде - 31, ... ... 4 500- ден ... бала ... ... Қазақ тілінде білім беретін 5 мектеп пен 19 ... ... ... 7 700 ... ... ... С. ... атындағы Павлодар мемлекеттік университеті,
Павлодар мемлекеттік ... ... ... ... ... оқу ... қызмет етеді.
Қалалық денсаулық сақтау жүйесіне емдеу-сауықтыру ұйымдары ... - ... ... ... ... 5 дербес дәрігерлік
амбулатория, ауылдардағы 3 дәрігерлік амбулатория, жедел жәрдем ауруханасы,
№ 1, 2, ... ... ... ... ... ... поликлиникасы, қалалық балаларды сауықтыру орталығы, жедел
жәрдем станциясы, сондай–ақ, жеке меншік медициналық мекемелер.
Павлодар – ... ... ... өмір ... ... спортпен
белсенді шұғылдануда. Қалада 5 стадион, «Астана» мұз ... 8 ... 9 жүзу ... 132 ... ... ... атлетикалық манежі
және т. б. бар.
Павлодар қаласы өзінің атақты спортшы жерлестерін мақтан етеді. Олардың
ішінде ... ... ... XVIII ... ... қола жүлдесінің
иегері - Людмила Прокашева; келешегі алда, жас шаңғышылар, Қазақстанның
бірнеше мәрте ... ... ... ... өткен XX қысқы
Олимпиада ойындарының қатысушылары, Республика ... ... ... ... және ... ... ... Республикасының жеңіл
атлетикадан құрама командасының мүшесі, ... ... ... ... ... ... - Валиев Роман; дзюдодан Қазақстан
Республикасының чемпионы, «А» тобындағы Әлем ... қола ... ... Саят және т.б. ... қаласының спорттағы ... бес ... ... ... ... ... ... футбол командасы.
Театрлар, мұражайлар, кітапханалар, мәдени-демалыс мекемелері
павлодарлықтар үшін ... ... ... ... ... ... Ж. ... атындағы облыстық қазақ музыкалық - драма театры және
А. П. Чехов атындағы ... ... ... 5 ... - Г. Н. ... ... ... мұражайы, облыстық көркем - ... ... ... ... ... пен өнер облыстық мұражайы, П. Васильев
атындағы мұражай үйі, ... Үйі бар. ... үйі ... Қала ... Қалалық мәдениет сарайы, «Шаңырақ» халық шығармашылығы орталығы,
«Космос» Жастар үйі және ... ... ... ... үлес қосуда.
Павлодарда 24 кітапхана және 3 кинотеатр жұмыс істейді.
Қазақстан халықтарының Кіші Ассамблеясының 20 ұлттық мәдени ... ... ... 300 ... аса ҮЕҰ ... ... істеуде. Қызмет етіп
отырған ҮЕҰ санының өсуі әлеуметтік серіктестікті қолдауға ... ... мен ... ... ... ... ... ету
жүйесі арқылы іске асуда. Бұдан басқа, қалада балаларды ... ... ... ... ... іс-шараларына тартатын 3 балалар-жастар
орталықтары бар. Орталықтарда күн сайын аз ... және көп ... ... 200 бала мен жасөспірім ақысыз білім алады.
Қаланың қазіргі заманғы келбетін ... ... ... ... ... атап ... ... жылдары салынған Мәшһүр Жүсіп
атындағы Орталық ... пен ... ... ... Бұл ... қала ... үшін діни орталықтар ғана емес, сымбатты сәулет
құрылыстары ретінде де қабылданады.
Қаланың, әсіресе қала ... ... ... ... үлкен назар аударылады. Қала аумағында 32 тынымбақ, 5 бульвар
және Ертіс ... ... ... жағажайы бар. Жыл сайын
қаланың жасыл аймағы кеңеюде, өткен жылы 400 ағаш жер кесегімен ... ... ағаш ... мен ... ... ПИК ... ... білім беру мекемелеріне 2940 көшетті отырғызуға берді.
Студенттер мен оқушылардан құралған ... ел» ... ... ... ... белсенді араласады.
Ќорытынды
Ќорыта айтќанда, Солт‰стік Ќазаќстан облысы Ќазаќстан Республикасыныњ
солт‰стік аймаѓында орналасќан, жерініњ кµлемі жµнінен ‰шінші, халќыныњ
санынан екінші орын ... ... ... ... ... ... ... жаѓдайды дамытуѓа µте ќолайлы аудандардыњ бірі болып табылады.
¤йткені жоѓарыда айтќандай, ауыл шаруашылыѓы µте жаќсы ... ... ауыл ... ... кµп ... осы ... тиесілі. Мысалы,
астыќ µнімініњ 90%-ы, дєнді-даќылдыњ 80%-ы осы ауданныњ ‰лесінде. М±нда
республикадаѓы ... ... ... 75%- ы ... Б±л ... ... кµлемі АЌШ- тыњ жылдыќ µнімініњ 30%- ына тењ. Ауданныњ орталыќ
бµлігінде ќ±рѓаќшылыќќа тµзімді тары µсіріліп, республика ... 40% ... ... Сонымен ќатар ауданѓа м‰йізді ірі ќараныњ 50%- ы келеді. Ауыл
шаруашылыѓына жарамды жеррдіњ 57%- ы ... мен ... оныњ ... Ќостанай, Аќмола Павлодар облыстарында. Сол себептен ет µнімдерініњ
50- ы, май µнімдерініњ 70% осы аудандарда шыѓарылады. Осы µнімдерді
шыѓаратын ... саны ... ... ... сондыќтан аудандаѓы
жетекші сала - агроµнеркєсіптік кешен болып табылады. Агрорарлыќ µндіріспен
ќатар ауданда 1960 жылдан бастап дамып келе жатќан - кен ... ... кені ... Соколов- Сарыбай, Лисаков, Ќашар кенбайыту
комбинаттары ж±мыс істеп, оныњ концентратын шыѓарады. Сµйтіп Ќараѓанды,
Орталыќ жєне ... ... ... ... ... ... Аќсу ... Орталыќ жєне Батыс Ќазаќстанныњ марганец, хромит
кендерініњ, Оралдыњ тасымалды кварцитімен ±штастырып пайдалану барысында
сапалы болат шыѓаратын ферроќорытпа зауыты ж±мыс істейді. Ауданда
Ќазаќстанда ... ... ... орын ... Екібаст±з тас кµмір
бассейні орналасќан. Жєне де Ќазаќстандаѓы ‰ш м±най зауытыныњ біреуі осы
аудандаѓы Павлодар ќаласында. М±нда ... бір ... ... да ... ... ... ... µнеркєсібінде ауыл шаруашылыѓы
машиналарынан Астана ќаласында " Аќмоласельмаш", "Ќазаќсельмаш" зауыттары
астыќ ... шµп ... ... ... ... ... ... трактор, Ќалќаманда бульдозер, Макиньде автомобиль
жєне трактор бµлшектерін шыѓаратын ... ... ... ... оныњ ... ж‰зеге асыруда ендік жєне бойлыќ
баѓыттаѓы Трансќазаќстан, ¦лы Сібір, Оњт‰стік жєне Орта Сібір темір жолдары
мањызды орын алады. Сонымен бірге ... ... ... ішкі бµліктеріне таралѓан теміржол тармаќтары бар.
Міне жоѓарыда айттылѓан мєліметтерге с‰йеніп, Солт‰стік Ќазаќстан облысы
Ќазаќстанныњ экономикасын дамытудаѓы бірден-бір аудан ... ... ... ... єсер ... ... ... байлыѓы ресурстардыњ жеткіліктілігі,
- ауыл шаруашылыќ µндірістіњ дамуыныњ жоѓары болуы, єсіресе жер ресурсы
пайдалану ... 53 ... ... ... шикізат кµздерініњ жаќын орналасуы
- адам ресурстарыныњ жеткілікті болуы
- жылу ... ... ... ... ... жєне басќа
аудандарды да ќамтамасыз етуі
- елордамыз Астана ќаласыныњ орналасуы да ... ... ... ... ... ... экономикалық ауданы
|Облыстар |Облыс орталығы ... |
| | ... ... ... Қазақстан | ... ... | ... бидай, |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... өндіру |
|1. Қостанай болысы |Қостанай қаласы | |
| |Жер ... мың км | |
| ... ... 913 мың | ... ... ... ... қаласы | ... |Жер ... 98 мың км | |
| ... ... 674,6 мың | ... Ақмола облысы |Көкшетау қаласы | |
| |Жер ... мың км | |
| ... ... 748,2 мың | ... ... облысы |Павлодар қаласы | |
| |Жер ... 124,8 мың | |
| |км | |
| ... ... 745,3 мың | |

Пән: Экономикалық география
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 52 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанды рекреацилық аудандарға аудандастыру69 бет
Алматы облысының экологиялық туристік бизнесті дамыту перспективалары77 бет
Қазақстандағы экологиялық туризмнің дамуы58 бет
«корпоративтік табыс салығы және Қазақстан Республикасында компаниялар қызметіне оның әсері (ауезов ауданының салық басқармасы мысалында)»85 бет
Абайдың «Қара сөздерін» қазақ тілінен ағылшын тіліне аударудың прагматикалық аспектілері22 бет
М.Ю. Лермонтов поэзиясының қазақ тіліне аударылуы және Абай шығармасымен байланысы27 бет
Қазақ авторлары шығармаларын аударудың стилистикалық мәселелері42 бет
Қазақ тілінен ағылшын тіліне реалиялардың аудару мәселелері және реалийлердің жіктелуі35 бет
Қазақ әдеби туындыларының аударылуы4 бет
Қазақ, орыс, ағылшын әдеби шығармаларындағы реалийлердің аударылу жолдары21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь