Негізгі құралдардың есебі туралы ақпарат

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

НЕГІЗГІ БӨЛІМ

I тарау НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ ТҮСІНІГІ
1 Негізгі құралдардың экономикалық мәні және жіктемесі ... ... ... ... ... ... ...4
1.1 Негізгі құралдарды бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6


II тарау НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ ЕСЕБІ
2.1 Негізгі құралдарың келіп түсуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
2.2 Негізгі құралдардың амортизациясы мен тозуын есепке алу ... ... ... ... ... 8
2.3 Негізгі құралдарды жөндеудің есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 12
2.4 Жалға алынған және жалға берілген негізгі құралдардың есебі ... ... ... ... 14
2.5 Негізгі құралдарды түгендеу 16


ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
Жалпы менің алып отырған курстық жұмысымның тақырыбы негізгі құралдардың есебі болып табылады. Осы курстық жұмыс барысында мен негізгі құралдар туралы кең түсінік беріп, мағынасын ашып, жіктелімдеріне тоқталып, түрлерін әңгімелеп және ең бастысы негізгі құралдар есебіне ден беріп тоқтала кететін боламын.
Барлық "негізгі құралдар" өздерінің өндіріске қатысуына қарай өндірістік және өндірістік емес болып екі топқа бөлінеді. Өндірістік негізгі құралдар деп өндірісте қызмет ететін, яғни өнім өндіру орындарыңда пайда-ланатын негізгі құралдарды айтады. Оларға: өндіріске арналған үйлер, ғимараттар, өткізгіш тетіктер, құрылыс машиналары, көлік тасымалдау құралдары, әр түрлі станоктар, двигательдер, кұрал-саймандар, өлшеуіш аспаптар және тағы басқалары жатады. Өндірістік емес негізгі құралдардың қатарына шаруашылықтың өндірістен басқа салаларында пайдаланатын негізгі құралдар жатады. Оларға тұрмыстық үй-жай (коммуналдық) шаруашылығында, денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, білім беру және мәдениет салаларында пайдаланатын негізгі құралдар және тағы да басқа негізгі кұралдар жатады. Халық шаруашылық салаларына және істейтін қызметтерінің түрлеріне қарай барлық негізгі құралдар: өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, орман (тоғай) шаруашылығы, тасымалдау, байланыс, құрылыс, материалдық-техникалық жабдықтау және сату-өткізу ұйымдары, коғамдық тамақтандыру, баскару органдары, әлеуметтік сақтандыру, ғылым
және білім беру, ғылыми көмек көрсету және тағы да басқа салалар бойынша топталады.
"Негізгі құралдарды" халық шаруашылығының салаларына қарай топтастырған кезде олардың қатысуымен шығарылған өнімдердің, болмаса орындалған жұмыстар мен қызметтердің шаруашылықтың қай түріне жататындығы негізге алынады.
Егер кәсіпорындар мен ұйымдардағы негізгі құралдардың бәрі тек қана ұйымның негізгі шаруашылығының түріне ғана қызмет істейтін (жасайтын) болса, оңда бұл ұйымдағы негізгі құралдардың барлығы түгелімен сол кәсіп-орынның атқаратын қызметі саласындағы топқа жатады.
Негізгі құралдар кімнің меншігінде, иелігінде екендігіне қарай меншіктік, яғни кәсіпорынның өзіне тиісті және уақытша жалға алынған болып екіге бөлінеді. Кәсіпорын уақытша жалға алған негізгі құралдарды баланс сыртындағы "Жалға алынған негізгі құралдар" деп аталатын шотта есептейді.
1. Қазақстан Республикасы Президентінің "Қазақстан Республика сындағы аудиторлық қызмет туралы" 1998 жылгы 20 қарашадағы №20 заң күші бар жарлығы (2001 жылгы 15 қарашадағы өзгертулер және толықтырулармен).
2. Бухгалтерлік есеп стандарттары. Қазақстан Республикасының Ұлттық комиссиясы. — Алматы, 1996-2003 ж.
3. И.Әбдіманапов Ә.Ә. Бухгалтерлік есеп теориясы жоне принциптері.- Алматы: АЙАН, 2001.
4. Безруких П.С. Бухгалтерский учет. — М., 1996.
5. Баймұханова С.Б. Қаржылық есеп:Оқулық. – Алматы, 2007.
6. Бухгалтерлік есептің типтік шоттар жоспары. Қазақстан Республикасы қаржы министрлігінің 2002 жылгы 18 қыркүйектегі №438 буйрыгымен бекітілген.
        
        Негізгі құралдар
ЖОСПАР
КІРІСПЕ.....................................................................
.............................................3
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
I тарау НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ ТҮСІНІГІ
1 Негізгі құралдардың экономикалық мәні және ... ... ... ... тарау НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ ЕСЕБІ
2.1 Негізгі құралдарың келіп түсуі
............................................................... 7
2.2 Негізгі құралдардың амортизациясы мен тозуын есепке алу
................... 8
2.3 ... ... ... ... Жалға алынған және жалға берілген негізгі құралдардың
есебі................14
2.5 Негізгі құралдарды түгендеу
16
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.................................19
ҚОЛДАНЫЛҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР..................................................................
..20
КІРІСПЕ
Жалпы ... алып ... ... жұмысымның тақырыбы ... ... ... табылады. Осы курстық жұмыс барысында мен ... ... кең ... ... ... ... ... тоқталып,
түрлерін әңгімелеп және ең бастысы негізгі құралдар ... ден ... ... боламын.
Барлық "негізгі құралдар" өздерінің өндіріске қатысуына қарай
өндірістік және ... емес ... екі ... ... ... ... деп ... қызмет ететін, яғни өнім өндіру ... ... ... айтады. Оларға: өндіріске арналған үйлер,
ғимараттар, өткізгіш ... ... ... ... ... әр түрлі станоктар, двигательдер, ... ... және тағы ... ... Өндірістік емес негізгі құралдардың
қатарына шаруашылықтың өндірістен басқа салаларында пайдаланатын ... ... ... ... ... ... ... сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, білім беру және ... ... ... ... және тағы да басқа негізгі
кұралдар жатады. Халық шаруашылық салаларына және ... ... ... ... негізгі құралдар: өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, орман
(тоғай) шаруашылығы, тасымалдау, байланыс, құрылыс, материалдық-техникалық
жабдықтау және ... ... ... ... ... ... сақтандыру, ғылым
және білім беру, ғылыми көмек көрсету және тағы да ... ... ... құралдарды" халық шаруашылығының салаларына қарай топтастырған
кезде олардың қатысуымен шығарылған өнімдердің, болмаса орындалған жұмыстар
мен ... ... қай ... ... ... ... ... мен ұйымдардағы негізгі құралдардың бәрі тек қана
ұйымның негізгі ... ... ғана ... істейтін (жасайтын)
болса, оңда бұл ұйымдағы негізгі құралдардың ... ... сол ... ... ... ... ... жатады.
Негізгі құралдар кімнің меншігінде, иелігінде екендігіне ... яғни ... ... ... және ... ... ... болып
екіге бөлінеді. Кәсіпорын уақытша жалға алған ... ... ... "Жалға алынған негізгі құралдар" деп аталатын шотта есептейді.
НЕГІЗГІ ... ... ... ... ТҮСІНІГІ
1. Негізгі құралдардың экономикалық мәні
№6 БЕС бойынша негізгі құралдар бұл ... ... ... ... ... ... ... емес салада (материалдық емес
өндіріс саласында) ұзақ ... бойы (1 ... аса) ... ... активтер.
Негізгі құралдарға жылжымайтын мүліктер ( жер ... ... ... ... және ... өте тығыз байланысты,
қозғалысы ... ... зиян ... мүмкін емес басқа объектілер),
көлік құралдары, жабдықтар, аулау аспаптары, ... және ... ... және өнім ... ... арнайы құралдар мен басқа
да негізгі қорлар ( кітапхана қорлары, мұражай құндылықтары, ... ... ... ... т.б.) ... ... ... есебінің міндеті:
1. Расталған есептік мәліметтердің, техникалық паспорттардың, басқа ... мен ... ... негізінде еңбек құралдарының
барлық түрлерінің сақталуына жүйелік бақылауды ұйымдастыру.
2. Негізгі құралдардың келіп түтуін, ... ... ... және ... ... ... ... Негізгі құралдардың тозуының дұрыс есептелуіне және ... ... ... және қор ... ... ... жүзеге асыру.
4. Негізгі құралдарға ағымдағы және күрделі ... ... ... ... жүргізумен байланысты шығындарды есепте дұрыс және
уақтылы көрсетуді жүзеге ... ... және ... ... ескірген негізгі құралдарды жежел
айқындау.
6. Негізгі құралдар бойынша дұрыс ... ... үшін ... ... банкін уақтылы және дұрыс қалыптастыру.
Негізгі құралдардың ғылыми негізделген жіктемесі алға ... ... үшін ... шарт ... ... ... топтарға өндірістік-
техникалық мақсаты ... тозу ... ... ... ... ... мен ... жаңалығының дәрежесі бойынша өте
жақын ... ... ... ... қатысу сипатына қарай негізгі ... ... – бұл ... ... тікелей қатысатын немесе
өндірістің негізін құрайтын негізгі ... ... ... ... күйіне шаруашылық субьектісін, ... ... ... ... ... ... ... өндірістік үйлер мен
ғимараттар, машиналар мен жабдықтар, ... және ... ... ... ... құралдары, өндірістік және шаруашылық құрал-саймандар,
керек-жарақтар, жұмысқа пайдаланылатын және өнім беретін малдар, ... ... Қор ... яғни ... ... бірлігіне
натуралды және ақшалай өлшеуіштермен, өнім ... ... ... ... ... ... жалпылаушы экономикалық көрсеткіш
болып табылады.
Өндірістік емес – бұл тұтыну мақсатындағы негізгі құралдар. Олар
өндіріс ... ... ол ... ... ... ... арналған : үйлер, ғимараттар, керек-жарақтар, ТКШ,
денсаулық сақтау, спорт.
Тиістілігі бойынша негізгі құралдар былайша ... ... – бұл ... ... және оның балансында көрініс табатын
негізгі құралдар
― жалданған – ... ... ... онда белгіленген мерзімге ... ... ... ... мерзімді жалға алынған негізгі құралдарды жалгер баланстан тыс 001-
шотта ескереді.
Ұзақ ... ... ... ... ... ... мерзімі аяқталған
бойда немесе ол аяқталғанға ... ... ... ... ... ... түгелдей енгізген болса, негізгі құралдар ... ... Олар ... шоттарында «Ұзақ мерзімді жалға алынған негізгі
құралдар» көрсетіледі.
Пайдалану сипатына қарай негізгі құралдар ... ... ... – бұл ... ... ... құралдар қолданылмаған
(тоқтатылған) – консервацияға немесе басқа да себептерге байланысты уақытша
қолданылмай тұрған негізгі құралдар
― қорда ...... ... ... ... ... жойылуы,
апатқа ұшырауы жағдайында оларды алмастыру үшін қор құрайтын ... ... ... бойынша негізгі құралдар былайша бөлінеді :
... – бұл ... ... ие және ... мен ... ... ... (үйлер, ғимараттар, машиналар, жабдықтар)
― инвентарлық емес – бұл жер, ... және су ... ... ... яғни ... ... жоқ ... жер учаскелерін жоспарлау, егістік
алаңдарын өңдеу.
Негізгі қорлар тобының құрамына кіретіндер :
Субъект меншік құқығында сатып алған жердің саны мен ... әр ... ... ... ... – бұл ... ... халықтың еңбек етуіне, тұрғын ... ... ... және ... ... ... жасаудан тұратын сәулет-құрылыс объектілері.
Ғимараттар – еңбек заттарының ... ... жоқ ... да ... ... ... ... процесін жүзеге асыруға арналған
инженерлік-құрылыс объектілері : ... ... ... жолы, шахта
стволы, мұнай бұрғысы.
Беріліс құрылғылары – электронды, жылулық, механикалық ... ... ... ( ... тарату желісі, трансмиссиялар, құбырлы
өткізгіштер)
Машиналар мен жабдықтар. әрбір ... егер оның ... ... ... ... қоршауларды, іргетастарды қоса
алғандағ басқа инвентардың бөлігі ... ... ... ... ... ... ... құралдардың есебін дұрыс ұйымдастырудың маңызды шарты оларды
бағалаудың қабылданған принципі ... ... ... ақшалай өлшеммен бағалау олардың көлемін, ... ... ... өндіруді жоспарлауға мүмкіндік береді. №6 ... ... ... ... ... сату ... және жою құнын
ажыратуға болады.
Негізгі құралдар бухгалтерлік ... ... құны ... кіріске алу
сәтінде көрсетіледі. Оған барлық қажетті нақты өндірістік шығындар, негізгі
құралдарды ... және ... алу ... соның ішінде:
1. Сатып алу кезінде төленген өтелмейтін салықтар мен алымдар ( ... ... ... ҚҚС және ... алу ... ... баж )
2. ... монтаждау, орнату, пайдалану, қосу жөніндегі шығындар
3. құрылыс мерзіміне берілген несие үшін пайыздар
4. активті жұмыс ... ... ... басқа да шығындар жатады.
Жер учаскесінің бастапқы құнына мыналар ... ... ... сату ... ... ... жөніндегі агенттерге комиссиялық сыйақы
3. сатып алу-сату құжаттарын рәсімдеу бойынша заңгердің ... ... ... мен ... ... ... ... ЕСЕБІ
2.1 Негізгі құралдарың келіп түсуі
Негізгі құралдар кәсіпорынға сатып ... ... ... өтеусіз, жарғылық капиталға салым ... және ... ... ... Сатып алынған негізгі құралдардың есебі (үйлер мен жеңіл автомобильдерді
сатып алу)
1. баланстық құнына Дт 2411-2417 Кт 3310
2. тозу ... ... ... ... ... сатып алынса) Дт
2411-2417 Кт 2421, 2425
3. ... қоса ... ... ... шығындар
Дт 2414 Кт 3310
4. жеткізушілер мен мердігерлер алдындағы берешек
өтелгенде Дт 3310 Кт 1010, ... ... ... ... ... түсуі
1. егер негізгі құралдар демеушілік көмек ... ... ... ... Дт 2411-2417 Кт 6280
2. тозу сомасына Дт 2411-2417 Кт 2421-2429
3. Дт 6280 Кт ... егер ... ... ... үкімет органдарынан субсидия түрінде
алынса
1. баланстық құнына Дт 2411-2417 Кт 6230
2. тозу ... Дт ... Кт ... Дт 6230кт ... ... құралдардың жарғылық капиталға салым ретінде келіп түсуі
1. мәлімделген жарғылық капиталдың сомасына
Дт 5020 Кт 5010
2. ... ... ... ... келіп түскен негізгі құралдар
келісім құнына Дт 2411-2417 Кт ... ... ... ... ... сомасына
Дт 2730, 1310-1314,1317,1320-1330,1010 Кт 5020
4. Тауар-айырбас операцимсы нәтижесінде негізгі құралдардың келіп түсуі
1. ... ... ... алу ... Дт 7010 Кт ... ҚҚС-сыз босатылған тауарлардың келісңм құнына
Дт 1210 Кт 6010
3. ҚҚС сомасына Дт 1210 Кт ... ... ... ... баланстық құнына Дт 2412 Кт 3310
5. тозу сомасына Дт 2413 Кт ... ҚҚС ... Дт 1420 Кт ... ҚҚс ... алу Дт 3130 Кт ... жыл ... шығындар жиынтық табысты кемітеді Дт 5410
Кт 7010
б) табыстар жиынтық табысты ... ... 6010 Кт ... ... құралдардың амортизациясы мен тозуын есепке алу
Негізгі құралдар өндіріс үдерісінде бірте-бірте тоза ... ... ... сапасын жоғалтады. Олар белгілі бір уақыт өткеннен кейін
пайдалануға жарамай қалады да, бұл ... ... жаңа ... ... ... тура келеді.
Негізгі құралдардың тозуын "табиғи" және "сапалық" тозу деп екіге
бөледі. Негізгі қүралдардың табиғи тозуы ... ... ... ... ... яғни жұмыс істеу үдерісінде машиналар мен құралдардың ... ... ... ... мен ғима-раттардың тозығы ... ... ... ... ... ... ... олардың көп
уақыт бойы пайдаланылғандығына ғана байланысты емес, оған ... ... да ... ... әсер ... ... Яғни ... табиғи тозуы (физикалық тозуы) олардың ұзақ уақыт пайдаланылуы
және оларға басқа да факторлардың әсер етуі ... ... ... ... ... процесіне ұзақ уақыт бойы ... ... ... яғни ... күштердің, техникалық және
экономикалық факторлардың ... өз ... ... және
жарамсыз күй кешеді.
Тозу – бұл физикалық және моральдық сипмттамаларын ... ... ... физикалық тозуы олар ... ... ... мен ... ... мен ... элементтерінің механикалық тозуына байланысты, сондай-ақ,
темірдің тот ... ... ... әкеп ... ... ... ... басталады. Нәтижесінде негізгі құралджар
құнының бөлігі жоғалады.
Негізгі құралдарды моральдық жағынан тоздыратын факторлар:
1. Өндірістегі жабдықтардың жаңаруы ... ... ... ... ... ... жетілуі (жаңа технология кезінде қолданыстағы
машиналар мен жабдықтарды пайдалану мүмкін емес)
3. шығарылатын өнім номенклатурасының жаңаруы мен ... ... ... ... ... мен ... ... азайтуды
субъектіден талап ететін, кейбір тауарларға сұраныстың азаюы.
5. жұмыс күшінің, білікті қызметкерлердің ... ... ... ... өзгерістер.
6. өнеркәсіптің өндеуші салаларындағы шикізат құрамының ... ... ... түрлерін өндіру қажеттілігі. ... ... ... өндіріс көлемінің қысқаруына
әкеп соқтыруы ... ... ... ... ... тозу ... дейін негізгі құрал объектілерін
жаңасына, неғұрлым үнемдісіне ... ... ... ... үшін ... ... ... қайта құрады және
жаңғыртады. Мұражай және ... ... ... кітапханалардан , фильмдер қорынан, сәулет пен
өнердің ... ... ... ... мен ... ... ... барлығы – моральды тозуға бейім.
Амортизация – бұл тозудың құндық белгісі. Бұл ... ... ... тозу ... қарай оның көмегімен өндірілген
еңбек өнімі мен қызметке ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарын пайдалану немесе
негізгі қорлардың жай және ... ... ... процесі.
Амортизациялық құн дегеніміз – бастапқы құн мен жою ... ... Ол ... ... келіп түскенде қосалұы
бөлшектердің, сенықтардың қызмет ... ... ... ... құны ... ... Амортизациялық аударымдар
амортизация нормалары бойынша жасалады.
Амортизация нормасы – бұл ... ... ... ... ... жылдық орташа құнына қатысты.
№6 БЕС бойынша амортизация есептеу үшін мынадай әдістер ... ... ... ... ... ... өндірістік әдіс
2.1 құнды есептен шығару ( кумулятивтік)
2.2 ... ... ... ... ... ... ... амортизациялық құны ай сайын бірдей сомамен есептен шығарылады.
Амортизация сомасы мыналарға орай ... ... ... Бұл ... ... ... ... және
техникалық қызмет көрсету мәселелері, климат жағдайлары, қазіргі таңдағы
техника мен ... ... ... ... ... ... ескеріледі.
Мысалы: станоктың құны = 20000 теңге. Болжамды жою құны=2000 теңге.
Пайдалану ... 10 жыл. ... ... құны = ... ... ... хыл сайынғы сомасы 18000/ 10 = 1800 ... ай ... ... ... ... ... әдіс.
Амортизация объектіні пайдалану мен уақыт бөлігінің нәтижесі ғана болып
табылады деген негіздеме оны ... ... ... рөл ... ... ... ... жұмыс, құзмет бірлігінің құны оның
көмегімен осы өнімдер, жұмыстар мен қызметтер өндірілген негізгі ... ... ... мөлшерде сіңіреді. Ай, жыл ішінде амортизация
сомасы объектінің құнын оның ... ... ... ... ... ... бөлу ... анықталады. Бұл әдісті пайдалану
мерзімінің ... ... ... немесе ... ... ... ... ... ... Құны 240000 ... болатын станок 6000 бұйымды ... жою құны 18000 ... 1 ... ... ... (240 ... теңге
Егер 2002 жылы мамыр айында 45 бұйым өндірілсе, онда ... ... ... ... айындағы 52 бұйымға амортизация сомасы 52*37=1924
теңге
2002 жылы шілде айында 48 ... ... ... 48*37=1776
Техникалық паспорт бойынша жұмыспен өтелген сағат саны көзделуі мүмкін.
Мысалы 10мың сағат л/ат 1 ... ... ... ... жұмысуақыты 224 сағат болса, онда
амортизация сомасы 224*22=4928 теңге.
Құнды есептеп шығару ... ... ... сомасы бойынша есептеу
коэффициентін анықтаудан тұрады. ... ... ... қызмет
мерзімі жылдарының сомасына тең. Алымы қалған ... ... ... дейін керісінше тәртіппен анықталады.
Пайдаланудың алғашқы жылдарындағы амортизация сомасы одан ... ... ... ... ... ... тез арада анықтау үшін мына формула қолданылады:
S= N( N + 1 ) / ... S- ...... ... ... ... Станоктың қызмет мерзімі 6 жыл. ... сан = 7 + 2 + 3 +
4 + 5 + 6 = 27 бұл ... ... ... құны 240000, жою құны
18000 т. Амортизациялық құн ... 222000 ... ... ... |1 ... ... ... | ... ... | |
| | | ... | ... ж. |1 |6/21 ... |5286 |
| | | |5285 | ... ж. |3 |5/21 ... |4405 |
| | | |5285 | ... ж. |6 |4/21 |42286 |3524 ... ж. |10 |3/21 |31714 |2643 ... ж. |15 |2/21 |21143 |1762 ... ж. |21 |1/21 |10571 |881 ... ... ... ... есептеу бастапқы құнынан емес,
баланстық құннан жүргізілуге ... ... ... әдіс ... ... ... екі еселенуі ... ... ... ... соңғы жылды қоспағанда, жою құны ескерілмейді.
мысалы: станоктың ... құны 260000 ... жою құны 80000 ... ... 5 жыл, ... ... 20%.
|Жыл |Нқ оъектісінің |Амортизация |Жыл ... ... |
| ... ... ... ... |
| | | ... | ... |260000 |20% |52000 |4333 ... ... |20% |41600 |3467 |
| |208000 | | | ... ... |20% |33280 |2773 |
| |166400 | | | ... |133120 |20% |26624 |2219 ... |106496-80000 | |26439 |2208 ... ... ... ... ... ... құралдардың пайдалану барысында табиғи және сапалық
жағынан тозатындығы алдыңғы бөлімдерде сөз ... ... ... ... ... ... ... бір мезгілде, бір уакытта іске жарамсыз
болып қалмағанымен, негізгі құралдардың бір бөлшегінің ... ... ... негізгі құрал істен шығуы (пайдалануға жарамсыз ... ... ... іске ... болғанның өзінде кейбір бөлшектерінің
тозуының әсерінен өнім өндіру қабілетінің азаюы да ... ... ... ... жағынан тоза бастаған кейбір негізгі кұралдарды да толығымен
ауыстыруға кәсіпорынның қаржылық жағынан мүмкіндігі ... ... ... ... өздерінің негізгі құралдарың пайдалану мерзімі
уақытынан бұрын жоғарыда айтылғандай тозып, істен шығып ... үшін ... ... ... ... ... ... құралдарға жүргізілетін жөндеу
жұмыстары өзінің ұйымдастырылуына қарай жай (немесе оны ... деп ... және ... деп ... екі ... ... ... дегеніміз негізгі құралдардың тозып, істен шыккан бөлшегін
жұмыс үдерісі барысында ауыстыру немесе оны қалпына келтіру болып ... ... ... ... тағы да ... ... ... жатады.
Ал негізгі құралдарға жүргізілетін күрделі жөндеу дегеніміз алдын ала
жоспарланып, сапалық және табиғи ... ... ... ... ... ... ... жаңартуды айтады. Бұндай жөн-деуге
жұмсалынған шығындар тек объектінің ... ... ... ... ... тағы да ... ... арттырғанда ғана оның яғни
негізгі құралдың бастапқы құнын өсіреді. Яғни ... ... ... шығындар сомасы негізгі құралдардың бастапқы құнына қосылып,
активтің болашақта табыс ... ... ... ... ... ... мен ... құралдардың
бастапқы құнына қосылмайтын күрделі жөндеу үшін шыққан шығындар ... ... ... ... ... негізгі құралдарды ұйым өз күшімен жөндейтін болса, бұл шаруашылық
тәсілімен жүргізілген жөндеу болып табылады.
Ал кәсіпорындар өзінің негізгі құралдарын жөндеуге ... ... ... ... ... ұйымдарды қарастыратын болса, бұл жөндеудің
мердігерлік әдісі болып есептеледі. Басқа ... ... ... жөндету барысында кәсіпорындар мердігерлік ұйыммен келісімшарт
жасасады. Ол ... ... үшін ... материалдар мен қай ұйымның
қамтамасыз ететіндігі, жөндеу жүргізу мерзімі, жөндеу жұмысының ... ... ... тағы да баска жағдайлар (талаптар) көрсетіледі.
Жөндеу жүргізілген ... ... ... ... ... ... ... алады. Оңдай негізгі құрадарды
қабылдау барысында үлгілі түрдегі НҚ-2-ші "Жөнделген, ... ... ... ... ... актісі" толтырылады.
Кәсіпорындарда негізгі құралдардың ... және ... ... ... ... жүргізілген жөндеуге байланысты тиісті
деректер (өзгертулер мен толықтырулар) жазылуы ... Бұл ... ... да құжаттар ұйымның бухгалтериясында сақталады. Егер
негізгі кұралдарды ... ... ... ... болса, онда
жоғарыда аталған негізгі құралдарды жөндеуден кейін қабылдап алу үшін
толтырылатын ... түрі НҚ-2 ... ... құрылған және жаңартылған
обьектілерді қабылдау-тапсыру актісі" екі дана ... ... ... ... ... ... ... жүргізген кәсіпорынға беріледі.
Ұйымдарда негізгі құралдарды жөндеу шаруашылық әдіспен, яғни кәсіпорынның
өз күшімен жүргізілетін болса, онда ол үшін ... ... ... "Аяқталмаған құрылыс",
- "Тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) сату жөніндегі шығындар",
- ... және ... ... ... ... ... ... шығындары, деп аталатын шоттардың
тиістілерінің дебитіне, ал мына төмендегі:
- "Материалдар", "Бюджетпен есеп айырысу"
- "Еншілес (тәуелді) ... ... ... "Бюджеттен тыс төлемдер бойынша есеп айырысу"
- "Жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу"
- "Басқадай несиелік борышпен ... деп ... ... кредитіне жазылады.
Егер жөндеу жұмысын мердігерлер жүргізген жағдайда жөндеу құнының
сомасына ... ... ... ... ... ... және ... есеп айырысу" шоты (кредиттелінеді).
Негізгі құралдарды жөндеу үшін ... ... ... ... ... ... ... бірқалыпты кірістіруді, яғни
қосып отыруды қамтамасыз ету үшін кәсіпорындар жөндеу қорын ... ... ... ... ... ... құру ... жұмыс
істейтін ұйымдар үшін тиімді болып табылады. Бұл айтылған жөндеу қоры оның
бекітілген мөлшердегі сомасын ай ... ... ... қосу ... Бұл ... ... сомасы ай сайын:
- "Аяқталмаған құрылыс"
Тауарларды (жұмысты, қызметті) сату ... ... ... ... ... "Негізгі құралдарды ... ... ... ... ... ... ... кредиторлық борыштар мен есептелген төлемдер" деп аталатын
шоттың ... ... Ал ... ... жөндеу жүргізілген
уакытында бұл резервтегі қордың жұмсалуына төмендегідей бухгалтерлік ... Егер ... ... ... ... әдіспен, яғни
субъектінің өз күшімен жүргізілсе, "Қосалқы өндірістер" шоты кредиттелініп,
"Басқадай кредиторлық борыштар мен ... ... шоты ... егер ... ... жөндеу мердігерлік әдіспен жүргізілсе, "Өнім
беруші және мердігерлермен есеп ... шоты ... ... ... мен есептелген төлемдер" шоты дебиттелінеді. Жыл
соңында (аяғында) "Басқадай кредиторлық борыштар мен есептелген төлемдер" ... ... ... ... қалдық қалмауы керек.
2.4 Жалға алынған және жалға берілген негізгі кұралдардың есебі
Кәсіпорындар ... ... яғни ... ... ... ... басқа ұйымдардан жалға алуларына болады. Сондай-ақ кәсіпорындар
өзінің балансында тұрған, бірақ уақытша пайдаланбай ... ... ... ... негізгі құралдарын басқа ұйымдарға уақытша жалға
берулеріне де ... Ол үшін екі ... яғни ... ... ... және жалға берушілердің арасында келісімшарт жасалуы тиіс. Бұл
келісімшартта жалға алынатын немесе жалға берілетін негізгі ... ... ... ... құны, тозу құны, жалға берілетін
немесе жалға алынатын мерзімі, жалдық төлем ақысының ... егер ... ... немесе берілген уақытта бұл негізгі құралға жөңдеу жүргізілуі
қажет болған жағдайда кім ... ... ... ... және
қайсы кәсіпорынның есебінен жүргізілетіндігі тағы да басқа мәліеттер
көрсетілуі қажет. ... ... ... ... берілген негізгі құралдар
өздерінің жалға алынуы немесе берілуі мерзімінің ... ... үш ... қысқа мерзімді жалдағы негізгі құралдар;
• орта мерзімді жалдағы негізгі құралдар;
• ұзак ... ... ... ... негізгі құралдарды қысқа мерзімге жалға алу немссе қысқа
мерзімге жалға беру деп, бір жылға дейінгі ... ... ... ... берілген негізгі құралдарды айтады. ... ... ... ... "Чартер деп те атайды. Негізгі құралдардың бір жыл мен үш
жыл мерзімі ... ... ... немесе жалға берілуі орта мерзімді жал
түріне жатқызылады. Халықаралық стандартта жалдың бұл ... ... ... Жалдың бұл түрлері бойынша негізгі құралдарды жалға алғанда немесе
бергенде жалға алушы ұйым сол ... ... ... ... ... ... ... қайтарып береді. Кәсіпорындарда орта және
қысқа мерзімдерге жалға алынған негізгі құралдар "Жалға алынған ... деп ... ... ... шоттың дебитінде есептеледі. ... ... ... өз ... яғни ... ... қайтарылған уақытында
бұл жоғарыда аталған "Жалға алынған негізгі құралдар" деп аталатын баланс
сыртындағы шоты кредиттелінеді. ... ... ... ... алынған
негізгі құралдар үшін төлейтін жал төлеміне "Жал төлемі" деп аталатын ... ... ... ... мен ... ... деп
аталатын шотты кредиттейді. Ал ұйым бұл есептелген жал ... ... ... кредиторлық борыштар мен есептелген ... ... ... — деп аталатын ... ... ... құралдарды ұзақ мерзімге жалға бергенде "Негізгі құралдарды
есептен ... ... ... деп аталатын шот дебиттеледі.
Кәсіпорындарда орта және қысқа мерзімдерге жалға алынған ... ... ... ... құралдар" деп аталатын ... ... ... ... Ал бұл ... ... өз иесіне, яғни жалға
берушіге қайтарылған уақытында бұл жоғарыда аталған "Жалға алынған негізгі
кұралдар" деп ... ... ... шоты ... кәсіпорын
қысқа мерзімге жалға алынған негізгі құралдар үшін төлейтін жал ... ... деп ... ... ... "Басқадай кредиторлық борыштар
мен осептелген төлемдер" деп аталатын шотты ... Ал ұйым ... жал ... ... ... ... ... борыштар мен
есептелген төлемдер" шотын дебиттеп, "Ақшалар" — деп ... ... ... ... ... құралдарды үш жылдан артық уақытқа жалға ... ... беру ұзақ ... жал ... ... ... бұл түрі
халықаралық стандартта «Лизинг» деп те аталады. Негізгі құралдарды ұзақ
мерзімге жалға ... ... ... ... өзі жай және қар жылаңдырылған
болып екіге бөлінеді. Егер жалға ... ... ... ... негізгі
кұралдар өзінің жал туралы келісімшарттарында керсетілген ... соң ... ... ... ... ... онда бұл ... жалдың жай түріне жатқызылады. Ал ұзақ мерзімге жалға алу ... ... ... түрі ... кслісімшартта көрсетілген
мерзім аяқталған соң негізгі құралдарды жалға алушының сатып алуына құқығы
бар болып ... ... ... ұзақ ... жалға алғанда "Негізгі
құралдар" деп аталатын шоттардың тиістісі дебиттелініп, "Жалдық міндеттеме"
шоты кредиттелінеді. Осы ұзақ ... ... ... ... ... үшін
ұйым жал төлемін төлегенде "Жалдық міндеттеме" шоты ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімге жалға бергенде "Негізгі ... ... ... ... деп ... шот ... "Негізгі
құралдар" деп аталатын шоттардың ... ... Ал бұл ... ... берілген негізгі құралдардан алынатын табыс ... ... деп ... ... ... "Жылдық қызметтен алынатын
табыс" (негізгі қызметі лизинг болып саналатын ұйымдарда) немесе ... ... ... ... ... ... қызметі лизинг болып
саналмайтын ұйымдарда) деп ... ... ... ... негізгі құралдарды ұзақ мерзімге жалға алғанда оларға
есептелетін тозу ... ... ... ... ... сату ... ... "Жалпы және әкімшілік шығындары" ... ... ... ... ... тозуы" — деп аталатын
шоттың тиістілерінің ... ... ... ... ... ... ұзақ ... жалға бергенде
оларға бұрын есептелген тозу сомасына "Негізгі құралдардың тозуы" деп
аталатын ... ... ... "Негізгі құралдар" — деп аталатын
шоттардың тиістісі кредиттелінеді.
Ұйымдардың ұзақ мерзімге жалға ... ... ... жасалған
келісімшарттағы көрсетілген уақыт аяқталып, ол құрал ұйымның өз меншігіне
айналған уақытта, "Негізгі құралдар" деп ... ... ... ... мерзімгс жалға алынған негізгі құралдар" деп аталатын
шоттардың тиісті аралық шоттары кредиттелінеді.
Кәсіпорындарда ұзақ ... ... ... негізгі құралдардың
аналитикалық (таддамалық) есебі олардың түрлсрі бойынша және ... ... ... ... ... Ұзак ... ... негізгі құралдардың жалға алынған мерзімдерінен бұрын иесіне
қайтарылуы бухгалтерлік ссепте былайша ... ... ... ... жал ... ... ... дебиттелініп, "Негізгі құралдар" деп аталатын шоттың ... ... ... ... тозу сомасына "Негізгі құралдардың
тозуы" шотының тиістісі дебиттелініп, "Негізгі ... деп ... ... ... ... ... берген негізгі құралдардың қалдық сомасына "Негізгі
құралдар" деп аталатын шоттың тиістісі дебиттелініп, ... ... деп ... шот ... ... ... оларға есептелген
тозу сомасына "Негізгі кұралдар" деп аталатын шоттың тиістісі дебиттелініп,
"Негізгі құралдардың тозуы" деп ... ... ... кредиттелінеді.
2.5. Негізгі құралдарды түгендеу
Негізгі кұралдарды түгендеу. Негізгі кұралдардың ... ... және ... ... бақылау жасау мақсатында субъекті басшылары
нормативтерді, заңдарды және басқа да актілерді, сондай-ақ есеп саясатын
басшылыққа ала ... ... ... ... ... ... отырады.
Бухгалтерлік есептің 24 "Бухгалтерлік кызметтің жұмысын ұйымдастыру"
деп аталатын стандартына сәйкес әрбір шаруашылық ... ... ... жүйелі түрде түгелдеу жұмысын жүргізіп отыруды белгілейді.
Негізгі құралдарды мүліктік түгелдеу жылдық ... есеп беру ... ... ... ... ең аз ... 1 рет, қараша айында
жүргізіледі. Үйлерді, ғимаратгарды және басқа жылжымайтын объектілерді үш
жылда 1 рет; өнім ... және ... ... ... ... ... және
жылдық есепті жасау алдында (есепті жылдың 31 желтоқсанында) ... ... ... негізгі құралдардың ... ... ... ... дәл, ... мәліметтерді алумен қатар бухгалтерлік
есепке алу, мәліметтермен салыстыру шаралары да жатады.
Негізгі құралдардың нақты ... және ... ... туралы
мәліметтер "Негізгі құрал-жабдықтарды мүліктік түгендеу тізіміне" жазылып,
мүліктік түгендеу біткеннен кейін субъектінің ... ... ... ... аты көрсетіліп,олардың техникалық
сипаттамалары ... ... ... ... ... ... сақтауға немесе
уақытша пайдалануға берілген негізгі кұралдар бойынша келісімдердің, басқа
кұжаттардың накты бар-жоғы және ... ... ... ... ... ... тізімдерін жасамастан бұрын мүліктік карточкалардың
мүліктік түгендеу бар-жоғын және олардың қандай күйде екенін; ... мен ... ... ... ... жэне ... қандай
күйде екендігін; жалға немесе сақтауға ... ... ... негізгі
құралдардың құжаттарын тексеру қажет. Егер де құжаттары жоқ болса, ... және ... ... ... жөн. ... ... алу үшін
регистрлердің және техникалық ... ... ... кұралдарды мүліктік түгендеу кезінде комиссия міндетті түрде
объектілерді тексеріп, олардың толық атын, ... ... ... ... және ... ... және ... көрсеткіштерін
мүліктік тізімдеріне енгізуі тиіс. Үйлерді, ғимараттарды және ... ... ... мүліктік түгелдеу кезінде, көрсетілген объектілердің
субъектіге тиісті екендігін растайтын құжаттардың бар-жоғын тексереді.
Сондай-ак, субъектінің пайдалануындағы (меншігіндегі) жер ... ... жэне ... ... ресурстарды иелену (қолдану) құқын
растайтын құжаттардың да бар-жоғы тексеріледі.
Есепке ... ... ... ... ... ... мәліметтердің дұрыс еместігі айқындалса, комиссия
мүліктік түгелдеу тізіміне және ... ... ... ... ... жеткіліксіз болған, сондай-ақ дұрыс ... ... ... ... ... Мысалы, үйлер бойынша – олардың
қандай материалдардан (қандай мақсатка пайдаланылатынын) ... ... ... ... ... және ... өлшеу арқылы), көлемі
(жалпы, пайдалы көлемін), қабаттар (этаждар) саны (подвалсыз, подвалымен)
салынған жылы; ... ... ... және ені (түбі мен ... ... ... түбі мен ... ... бетін) бекіту
материалдары; көпірдің тұрған жерін, негізгі ... түрі ... ... ...... түрлері (шоссе, арнайы), ... ... ... ені т.б. ... ... кезінде кәсіпорыннан тыс жерде тұрған немесе негізгі
құралдар (алыс рейстерге шыққан ... және өзен ... ... ... автокөліктер, күрделі жөндеуге жіберілген машиналар мен
жабдықтар және т.б.) кәсіпорыннан уақытша сырт жерге шығар алдында мүліктік
тізімдеуден ... ... және ... ... ... ... түгендеу тізімдеріне енгізілмейді. Мүліктік түгендеу комиссиясы
бұл объектілердің пайдалануға қосылған мерзімі мен мардымсыз ... ... ... ... ... т.б.) ... арнайы тізім жасайды.
Өз меншігіндегі негізгі құралдарды мүліктік түгендеу ... ... ... ... ... ... кұралдар да тексеріледі. Бұл
объектілердің ... ... ... ... ... ... ... жасалады. Ол тізімдерде расталған мәліметтерден ... аты; ... ... ... ... ... Мүліктік
тізімнің бір данасы кәсіпорындарға жіберіледі.
Мүліктік түгендеу кезінде есепке алынбаған объектілердің ... ... ... Бұл ... ... нақты техникалық
жағдайына қарап белгілейді.
Негізгі кұралдардың ... ... ... баланстык құнына 12
"Негізгі құралдар" бөлімінің шоттары (122-125) дебиттеледі де, 722 ... ... ... ... шоты ... тозу ... ... дебеттеледі жэне 13 "Негізгі кұралдардың тозуы" бөліміндегі 131-134
шотгары кредиттеледі.
Негізгі кұралдардың кем болып ... ... ... ... ... ... сол мүліктік түгендеу аяқталған айдың
есебіне жазылуы тиіс. Есепке ... ... ... жаңа мүліктік
түгендеу карточкалары толтырылады; кем шыққан негізгі ... ... ... ал оның ... ... ... бөліміне
орналастырылады. Мүліктік түгендеудің мәліметтері "Негізгі құралдардың
мүліктік түгендеу нәтижелерінің ... ... ... тек есепке алынған мәліметтерде алшақтықтар болған кезде.
ҚОРЫТЫНДЫ
Соныменен, қорытындылай келгенде "Негізгі құралдарға" - ... жер ... ... мен ғимараттар, өткізгіш тетіктер, машиналар
мен жаб-дықтар, өлшеуіш жэне реттеуіш аспаптары мен ... ... мен ... және ... ... ... ... құралдары, аспаптар, өндірістік және шаруашылык ... өнім және ... ... көп ... ... ... ... тағы да басқалар жатады.
Кәсіпорындардың бухгалтериясында негізгі құралдардың әрбір ... ... ... ... ашылады. Егер жеке бірінсіз-бірі
қызмет ете ... ... ... саймандар, аспаптар, тағы басқалары
косылып бір ... ... ... болса, онда оның түгендеу
карточкасына сол объектінің ... ... ... ... тізімі
жазылады. Егер ұйымның бір бөлімшесіне құралдың (инвентардың), аспаптың
немесе ... да ... ... бір ... (аты, ... ... бірдей болатын) бірнешеуі бір уақытта келіп кіріске
алынса, онда олар түгендеу карточкаларында тобы бойынша ... ... ... ... қарамастан ол негізгі құралдардың әркайсысына
бөлек түгендеме нөмірі берілсді. Негізгі құралдардың ... ... ... күнтізбелік (календарлық) бір ай ішінде ... ... ... ... бір ... ... жеке техникалық сипаттамасы мен бағасы бірдей негізгі құралдарды
есептеуге үлгілі түрі НҚ-6 ... ... ... Түгендеу карточкалар ұйымның бухгалтериясында тиісті ... ... ... ... ... ... құралдардың келіп
түсуін, кәсіпорын ішінде орын ауыстыруын және ... ... ... және ... ... ... ... олардың
материалдық жауапты адамдарға бекітілуін және ... мен ... ... ... ... ... ... мен
тозу сомасының есепте дұрыс көрсетілуін, сондай-ақ есептелген амортизация
сомасының есепте дұрыс ... ... ... қор ... жаңа техниканың және оны қолданудың жаңа ... ... ... ... бойынша шығындардың сенімді есебін;
негізгі құралдарды түгелдеуді және қайта бағалауды мезгілінде жасауын жэне
олардың нәтижесін есепте көрсетілуін; негізгі ... сату және ... шығу ... ... ... ... қамтамасыз етуі керек.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасы Президентінің "Қазақстан Республика сындағы
аудиторлық ... ... 1998 ... 20 ... ... күші бар ... (2001 жылгы 15 ... және ... ... есеп ... ... ... ...... ... ... ... Ә.Ә. ... есеп ... ... ... ... 2001.
4. Безруких П.С. Бухгалтерский учет. — М., 1996.
5. Баймұханова С.Б. Қаржылық есеп:Оқулық. – Алматы, 2007.
6. ... ... ... ... ... Республикасы қаржы министрлігінің 2002 ... ... №438 ... ... ... ... ... Университеті
Экономика және бизнес факультеті
Есеп және аудит кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы:
«Негізгі құралдардың есебі»
Орындаған: Амантаева Д.
Тексерген: Байдаулетов М.Б.
2008 жыл

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпаратты қорғаудың аппараттық құралдардың белгіленуі және сипаттамалары29 бет
Бұқаралық ақпарат құралдардың теориялық метадологиялық негіздері52 бет
Егізгі құралдардың 16 кехс бойынша есебі23 бет
Жалға алынған негізгі құралдардың есебі72 бет
Информациялық оқыту құралдардың комплекс түрінде пайдалану8 бет
Кәсіпорындағы меншікті құралдардың есебі және жүргізу62 бет
Кәсіпорынның негізгі құралдардың келіп түсуі мен шығуының есебі мен аудитінің ерекшеліктері23 бет
Көркем мәтіндегі шендестіруге лексикалық және грамматикалық құралдардың қатысы46 бет
Көрнекі құралдардың білім сапасында алатын орны32 бет
Меншікті негізгі құралдардың теориясы93 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь