"Фирма теориясы және оның нарықтық экономикадағы рөлі."

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
Негізгі бөлім

1.1 Фирманың экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2 Кәсіпкерлікті ұйымдастырудың негізгі формалары ... ... ... ... ... ... 6
1.3 Әр түрлі нарықтық құрылымдар жағдайындағы фирманың іс.әрекеттері. Фирманың даму стратегиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.1 Фирманы басқару жүйелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
2.2 Қ.Р.ның экономикасындағы шағын кәсіпкерліктің рөлі ... ... ... ..22

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24

Қолданылған әдебтеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
Фирма – нарықтық экономика құрылымының ең серпінді құрамдас бөлігі. Барлық технология, өндіріс құралдары, еңбек заты және кәсіби тәжірибе шеңберіндегі ғылыми-техникалық жетістіктер өз көріністерін фирмада табады. Фирмада өндірістің және нарықтың заңдар нақты нысанға ие болады.
Нарықтық орта жағдайында және фирманың толық экономикалық, құқықтық өзінше еркіндік алуы, оған көптеген қосымша міндеттер жүктейді. Сөйтіп фирманың айналысатын қызмет шеңбері кәдімгідей ұлғаяды.
Мемлекеттік экономика жағдайында негізгі буынның іс-әрекеті тек қана өндірістік қызметпен тұйықталды. Фирма өзінің экономикалық және элеуметтік қызметін жалпы мемлекеттік шаруашылық механизмі арқылы жүзеге асырады.
Аралас әрі әлеуметтік бағытталған нарықтық экономика жағдайында мемлекет фирмаға иелік құқ бере отырып, оның өз мүлкін, өндірген өнімін және тапқан табыстарын пайдалану мен жаратуды, фирма шығындары арқылы әлеуметтік шаралардың бір бөлігін жүктейді.
Сондықтан барлық фирмадар меншік түріне байланыссыз-ақ экономикалық қызметті ғана емес, әлеуметтік қызметті де атқаруға міндетті.
Қоғомдық санада кәсіпкер – бұл тек адам, индивидум деген пікір берік орныққан. Нарық қатынастарының құрылу және даму практикасы мемлекет қоғамдық мүдделер үшін белсенді кәсіпкерлік қызметпен айналыса алатынын көрсетті. Мемлекет қызметтің кәсіпкерлік саласына неғұрлым ерте қосылса, соғұрлым өтпелі экономиканың ұзақтығы қысқа, мемлекеттік кәсіпкерлік қызметтің әріден ойластырылған дағдарысқа қарсы және инфляцияға қарсы бағдарына бола нарық экономикасы тиімді дамиды, соғұрлым мемлекетте халықаралық инвестициялық ахуал өте жақсы, соғұрлым әлемдік экономикада осы мемлекеттің мәртебесі биік болады.
Кәсіпкерлік қызметтің дамуы экономиканың негізгі мемлекеттік меншігі болып табылады.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерде мемлекет меншігінің үлесі көп емес, бірақ нақ осы ұлттық экономиканың дамуы үшін қажетті қызметтер мен тауарлар шығарушы өздерінің меншікті фирмадарының болуына және бір уақытта мемлекет бюджетін толықтыру үшін қажет ақшалай қаражат табуына мүмкіндік береді.
1. С.Әкімбеков, А.С.Баймұхаметова, У.А.Жанайдаров. Экономикалық теория. Оқу құралы. Жалпы редакция С.Әкімбековтікі. – Астана: 2002 -464б.
2. « Жалпы экономикалық теория». Оқулық. Ө.Қ.Шеденов, Е.Н.Сағындықов, Б.А.Жүнісов, Ү.С.Байжомартов, Б.И.Комятин./ Жалпы редакциясын басқарған Ө.Қ.Шеденов – Ақтөбе, «А – Полиграфия», 2004 – 455 бет.
3. Қазақстан Республикасының 19.05.1995 №2335 «Мемлекеттік фирма туралы» Заңы
4. Мамыров Н. К. Менеджмент и рынок: казахстанская модель. –
Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 1998
5. Микроэкономика. Құдайбергенова К.С. Оқу құралы. – Көкшетау: 224б.
6. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тілеужанова М.Ә. Микроэкономика/ Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2004. – 420бет.
7. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. – Алматы: ЮРИСТ, 2005
8. Қазақстан Республикасының 19.05.1995 №2335 «Мемлекеттік фирма туралы» Заңы
9. Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің 2005 жылғы 12 қаңтардағы «Ш аруашылық жүргізу құқығына негізделген мемлекеттік фирмадар іс-әрекетінің кейбір мәселелері туралы» өкімі
10. Чепурина М. Н., Киселева Е. А. Курс экономической теории. – Киров: АСА, 2004
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
Л.Н.ГУМИЛЕВ АТЫНДАҒЫ ЕВРАЗИЯ ... ... ... ... ... ... ... және оның нарықтық экономикадағы рөлі
Орындаған: Э-11к тобының студенті
Насирова М.А.
Ғылыми жетекші: э.ғ.к., доцент Ғабит Ж.Х.
Астана 2008
Мазмұны
Кіріспе……………………………………………………………………3
Негізгі бөлім
1.1 ... ... ... ... ... ... 6
1.3 Әр түрлі нарықтық құрылымдар жағдайындағы фирманың іс-әрекеттері.
Фирманың даму стратегиясы………………………………………...13
2.1 Фирманы басқару жүйелері…………………………………………..19
2.2 ... ... ... ... ... ...... экономика құрылымының ең серпінді құрамдас бөлігі.
Барлық технология, ... ... ... заты және ... тәжірибе
шеңберіндегі ғылыми-техникалық жетістіктер өз көріністерін фирмада табады.
Фирмада өндірістің және нарықтың заңдар ... ... ие ... орта ... және ... ... ... құқықтық
өзінше еркіндік алуы, оған көптеген ... ... ... ... ... қызмет шеңбері кәдімгідей ұлғаяды.
Мемлекеттік экономика жағдайында негізгі буынның іс-әрекеті тек қана
өндірістік қызметпен тұйықталды. Фирма өзінің экономикалық және ... ... ... шаруашылық механизмі арқылы жүзеге асырады.
Аралас әрі әлеуметтік бағытталған нарықтық экономика жағдайында
мемлекет фирмаға ... құқ бере ... оның өз ... өндірген өнімін
және тапқан табыстарын ... мен ... ... шығындары арқылы
әлеуметтік шаралардың бір бөлігін жүктейді.
Сондықтан барлық фирмадар меншік ... ... ... ғана емес, әлеуметтік қызметті де атқаруға міндетті.
Қоғомдық санада кәсіпкер – бұл тек ... ... ... пікір берік
орныққан. Нарық қатынастарының ... және даму ... ... ... үшін ... ... ... айналыса алатынын
көрсетті. Мемлекет қызметтің кәсіпкерлік саласына неғұрлым ерте ... ... ... ... ... ... ... әріден ойластырылған дағдарысқа қарсы және инфляцияға қарсы
бағдарына бола ... ... ... ... ... мемлекетте
халықаралық инвестициялық ахуал өте жақсы, соғұрлым әлемдік экономикада осы
мемлекеттің мәртебесі биік болады.
Кәсіпкерлік қызметтің дамуы ... ... ... ... ... ... дамыған елдерде мемлекет меншігінің ... ... ... нақ осы ұлттық экономиканың дамуы үшін қажетті қызметтер мен
тауарлар шығарушы өздерінің меншікті фирмадарының болуына және бір ... ... ... үшін ... ... қаражат табуына мүмкіндік
береді.
1.1 Фирманың экономикалық мәні
Қазіргі әлем әртүрлі ресми және ... емес ... ... яғни ... бір ... қол ... мақсатында немесе
еңбек бөлінісі қағидасының негізінде міндеттердің, өзекті ... ... ... ... анықтап міндеттерді бөлу мақсатында
біріккен адамдардың, топтардың жиынтығы; фирмадар, ... ... ... ... мен ... ... ... қанағаттандыру мақсатында құрылып, әрқилы атауларға,
көлемге, құрылымға және ... да ... ... ... ... ... ... өндірістен, экономикалық өнімді
қалыптастырудан құралады. Өндіріс болмаса, тұтынудың болмайтыны анық. Тек
фирма ғана өнім шығарып, жұмысты ... ... ... сонымен қатар,
ұлттық байлықтың молаюы мен тұтынудың негізін қалыптастырады.
Мемлекеттің экономикасын қарапайым ... ... және ... ... ... және тағы ... ... тығыз
байланыста болатын фирмадардың жалпы жиынтығы ретінде қарастыруға болады.
Экономиканың қуаттылығы мен ... ... күші ... ... мен оның қаржылық жағдайына тікелей байланысты.
Елдегі шаруашылықты басқарудың жалпы сызбасын пирамида түрінде ... ... оның ... ... ... түрады. Фирма деңгейіндегі
үрдістерге қатысты меммлекеттік, аймақтык және ведомстволық басқару екінші
кезектегі құбылыс ретінде қарастырылады. ... ... ... келген өзгерістер фирма қарекетіне жағымды әсері болмаса, оның қажеті
шамалы-ақ.
Фирма – бұл ... ... ... мен ... табу
мақсатында өнім өндінетін, жұмысты орындайтын, қызмет ... ... ... (ұйым, фирма, концерн) заңды тұлға ретінде елдің заңдар
жиынтығымен ... ... бір ... ... береді. Заңды
тұлғаның сипаттамаларына келесілер жатады: өз мүлкінің болуы; ... ... ... алу, ... және өз мүлкіне үкім шығаруға,
сонымен ... ... ... ... іс-әрекеттерді өз атынын жузеге
асыруға құқығы бар; сотта өз атынан талапкер және жауапкер бола ... ... ... жүргізуге және банкте есеп айырысу немесе басқа ... ... ... ... кез ... ... ... мемлекет экономикасында
маңызды орынға ие. Макроэкономикалық көзқарас бойынша ... ... ... бола алады:
ұлттық табыстың, жалпы ішкі өнімнің, жалпы ұлттық ... ... өмір сүру мен өз ... ... мумкіндік береді.
Яғни мемлекеттік бюджеттің айтарлықтай бөлігі фирмадардан алынатын алым-
салықтар есебінен қалыптасады;
мемлекеттің қоғанысқабілеттілігін қамтамасыз ... және ... ... ... мен ... ... дамытуға;
елдің барлық деңгейдегі азаматтарының материалдық жағдайын көтеруге;
медицина, ... ... ... проблемасының шешілуіне;
басқа да көптеген әлеуметтік проблемалардың шешілуіне негіз болады.
Фирма бұл жетістіктерге нетижелі ... ету ... ғана ... ... мен ... ... ... қарым-қатынас әрқайсысының
мүдделеріне сәйкес келуі керек. Олай болмаған жағдайда ... ... ... ... ... фирманың мақсатын анықтауға ықпал ететін
әртүрлі топтардың мүдделері көрсетілген. Бұл ... кей ... ... мен ... ... ұсынушылар, фирманың мақсат жүйесін
қалыптастыруда ерекше күшті ... ... ... ... ... ... жалданбалы қызметкерлер, фирмаға тікелей және ... ... ... ... ... арқылы әсер етеді.
Дегенмен фирма тікелей әсері болмайтын топтардың да мүддесін ескеру ... ... ... ... Олар ... ... жолымен
бұйымның сапасын бағалайды, экологиялық тазалығын анықтайды. Бұл топтартың
мұддесін ескермеген ... бір ... ... ... ... ... ... мумкін.
Осылайша, фирманың мақсаты өз алдында жеке және ... ... бар ... ... ... ... негізінде қалыптасады.
Шартты түрде фирманың мақсаттарын үш топқа бөлуге болады:
экономикалық мақсат. Бұл ... ... ... ... ... ... шаруашылықтағы фирма ның жұмыс пен қызметке қабілеттілігін
қамтамасыз етуге бағытталған;
әлеуметтік мақсат. Бұл фирмада ... ... бар ... өзара
әрекет жасауының айқын көрінісі. Сонымен қатар фирмады қоғамдық экономика
жүйесінің ... ... деп ... ... ... ортаға экономикалық қарекеттің әсерін
ескереді.
Мақсаттар жүйесінің толық ... ... үшін ... ... анық ... жазылуы тиіс және қолданыста жүретін
формада қисыны келу керек. Яғни ... ... ... ... тексеріле,
бақылана алатындай болуы керек.
1.2 Кәсіпкерлікті ұйымдастырудың негізгі формалары
Фирма нарықтық экономиканың негізгі экономикалық агенті. Бір ... ... ... ... табу үшін ... мен ... ... ресурстарды пайдаланатын ұйымды фирма деп ... ... үшін әр ... ... ... ... маңыздысына
меншіктің формалары және фирманың көлемі жатады.
Меншіктің формасына сәйкес фирмалардың немесе кәсіпкерліктің үш түрін
атап кетуге болады:
... ... жеке ... ... ... партнерлік;
• корпорация (акционерлік қоғам)
Кәсіпкерлік қызметтің негізгі ұйымдық ... ... ... ... ... ... | | ... Бір ... ... ... ... тартудағы |
|жекеленген |қарапайымдылығы. Қызмет |қиындықтар. Болған ... ... ... ... ... ... саладағы |шексіздігі. Барлық ұйымдық |
| ... ... ... |
| ... ... ... біріктірілу |
| ... ... ... ... |
| ... ... максимальды | |
| ... | ... ... ... ... |Әріптестердің өзара |
| ... ... ... ... ... |
| ... үлкен |Сенімсіздік арқасындағы |
| ... ... және ... |
| ... ... ... ... ... ... |өзара келіспеушілігінің |
| ... ... ... бұл ... |
| | ... ... ... |Қосымша капиталды тезірек |Басқарудың тым күрделілігі |
|қоғамдар ... ... ... ... оның ... |
| ... Корпорация |төмендігі. Акционерлердің |
| ... әр ... сала ... ... мен |
| ... ... ... деңгейінің жоғары |
| ... ... ... ... құпияның |
| ... ... ... ... |
| ... | ... (жеке) кәсіпкерлік деген бір адам иелік ететін бизнес.
Индивидуалдық бизнестің иелік ... ... ... ... ... Оның ... мен жауапкерлігінде шек болмайды. Индивидуалдық
кәсіпкерліктің басты кемшілігі – ... аз ... ... меншік иесінің әрқайсы барлық ... ... ... ... өзі ... ... ... бизнесмен
заңды тұлға болмайды. Сондықтан ол тек табыс салығын төлейді, корпорацияға
белгіленген салық төлемейді. ... аса кең ... бұл ... ... ... сферасына, фермаларға, заңгерлік іс-әрекеттерге тән.
Серіктестік (партнерлік) дегеніміз екі және одан көп адам иелік ететін
бизнес. Бұл да ... ... ... ... ... салығын ғана төлейді және
фирманың барлық қарыздарына шексіз жауапкершілік артады. ... ... ... ... және жаңа ... іске тарту
мүмкіндігі болады. Кемшіліктері:
• шаруашылық дами түскенде қаржы ... ... ... іске тарту мүмкіндігі шектелген;
• фирма мүшелерінің барлығы бірдей іс-әрекет ... ... ... ... мен шығыстарындағы бірге тапқан мүліктерді
бөлудегі әр ... үлес ... ... ... Брокерлік
кеңселер, аудиторлық фирмалар, қызмет көрсету сферасының
мекемелері және т.б. ... ... ... деп бір заңды тұлға болып бірлесіп, кәсіпкерлік қызмет жасау
үшін қосылғанадамдар жиынтығын атайды. Корпорация ... ... ... ... ... ... корпорацияның иелері
акциялар ұстаушы, ал корпорацияның өзі – ... ... деп ... ... корпорация салығы салынады. ... ... ... ... ... үшін, корпорация
иелері шектеулі жауапкершілік артады. ... ... ... мен ... ... ақша ... іске ... мүмкіндігі;
• акционерлік құқықтарының заттық (мүліктік) құқыққа және ... ... ... ... ... алу және фирма
жойылған жағдайда оның мүліктерінің құнының бір ... ... ... Жеке ... ... қоғамның істерін
басқаруға қатыса алу ... ... ... ... ... басқаруға қатыспауына болады;
• басқару қызметтерін жүргізуге сырттан ... ... ... ... ... ... ... қызмет етуі. Қоғамнан әлдебір
акционердің шығуы фирма қызметіне, оның ... әсер ... ... корпоротивтік формасының кемістіктері:
• акция ... ... ... ... ... ... екі ... (екі рет) салық салынуы: біріншісі –
корпорация пайдасының ... деп, ...... ... ... ... ... бейәрекеттердің, қылмыс ... ... мол ... ... мен ... ... бөлінуі. Акция иемденушілер
барынша көп дивидент алуға ынталы болады, менеджер оны азайтып
ақшаны ... ... ... ... да ... болады, бірақ артықшылықтары
одан көп.
Фирманың көлеміне сәйкес бизнес кіші (шағын), ... және ірі ... ... заманда батыс экономикасында кіші бизнес шаруашылықтың ең ірі
секторын құрайды. Бұнда барлық жұмыспен ... ... ... ... Кіші ... ... ... франчайзинг(franchise –
жеңілдік) жүйесі мен венчурлік (venture – бел ... ... ету ... ... ұсақ жеке ... жатады. Белгілі жерде, ... ... ... ірі фирманың фабрикалық маркасын пайдалану
құқығына ие болу ... олар ... ... жасасады. Бұлардың баға
жағынан тауарды жеткізуде, жабдықтармен ... ... ... ... ірі ... ... бөлшек саудада сатушы ... ... ... ... екі ... ... ұсақ ... қамқорлыққа ие болады, олардан сауда жасайтын аймақ алады, ал ірі
фирмалар ... ... ... ақшаны үнемдейді және қамқорына
алғандардан ұдайы төлем алып тұрады.
Венчурлік фирма. Бұл ғылыми ... және оны әрі ... ... ұйым. Олар, сонымен қатар, ғылыми ... ... ... және ... ... ... жаңалық енгізуден бизнес жасайды. Олардың
әрекеттілігі тәуекелділікті тілейді, бірақ жаңа өнім ... ... ... ... ... төлеуіне сәйкес келмесе, күйіп кету
мүмкіндігі мол. Сондықтан венчурлік фирмалар өнімнің бір түрін ... ... оның ... ... ... айналасуға тырысады.
Венчурлік кәсіпкерлік екінші дүниежүзілік соғыстан кейін тұңғыш рет АҚШ-
да пайда болған. ... ... ... ... ... жалпы
шағын кәсіпкерлікке ұқсас, кең ... ... Ал ... үшін шағын
кәсіпкерліктің маңызы өте зор, өйткені ол көп ... ... ... ... ... құратын жағдайы төмен адамдар үшін
соншама көлемді капитал салымынсыз тұтыну тауарлары мен қызметтер
өндірісін кеңейтуге ат салысады;
... ... және ... ... ... көмектеседі;
• ірі өндірістен босаған адамдарды жұмыспен қамтуға мүмкіндік
береді. Кіші бизнестің әлеуметтік-саяси ... да зор: ... ... ... болып табылатын «орташа» таптың
даму негізі. ... ... ... даму ... деп ... ... ішкі және ... себептері аз емес:
Ішкі факторлар:
• старттық капиталдың жетімсіздігі;
• Банкілермен байланыстың нашарлығы.
Сыртқы факторлар:
• қисынсыз ... ... ... ... ... «криминалдық прессиег».
Шағын бизнесті жандандыру үшін қажет шараларды үш бағыттан жүргізу
керек:
... ... ішкі ... ... ... ... фирмаларға тікелей көмек көрсету;
• шағын кәсіпорындарының өзін-өзі ұйымдастыруын күшейту.
Орташа бизнестің рөлі мәз емес. Бұл ірі ... де, ... де ... ... ... ... ... шығуы
мүмкін, немесе мүлде күйрейді. Тек кейбір ерекше монополистік ... ... ... ... ... ... (мүгедектерге, жарымжандарға
арналған техника жасау, қала сағаттарын ... ... ... ... ... ең ... Оның ... монополдық
болмысы көпшілік тұтынуына арналған арзан және мол өнім өндіруге ... ... ... реті ... ... ... жағдайлар фирма көлеміне әсер етеді?
2. Фирмалар не үшін құрылады?
3. ... ... ... ... ... неліктен барлық
экономика «жаппай, түгел» нарық түрін алмайды?
Баршаға мәлім, нарық бостандық ... ал ... ... және ... жоспарлаудың болуы туралы бостандыққа шек қояды. Мәселе
нарық ... ... ... ... ... әр мүшесі
өздерінің жеткізушілері мен жабдықтаушылары және сатып ... ... ... және келісім-шарт талаптарының орындалуы туралы информация
алуға мәжбүр ... Осы үшін ... ... ... ... (лат. ... «келісім» ) шығындар деп аталады.
Бұл шығындар нарықтық агенттердің бір-бірімен қатынастарын келістіру
процесінде пайда ... Егер ... тек ... ... ... «жаппай, тағы» нарық болса, миникелісімдер өте көп болғандықтан,
трансакциондық шығындар тым көп ... еді. ... ... осы
шығындарды төмендетудің әдісі болып табылады. Фирмалар нарықтық механизмді
шектеп, жою мақсатымен, нарықтық ... ... ... ... ... ... ... жоқ емес. Шынында, трансакцияларды
нарықтың көмегінсіз, фирманың ішінде жасау арзан ... ... ... мен ... ... ... жоқ.
Нарықтық және әкімшілік реттеу тетіктерін салыстыру арқылы, фирманың
қажетті көлемін анықтауға ... Ол ... ... шекті шығындары
мен әкімшілік бақылауды қолданудың шекті ... ... ... ... Осы ... дейін «иерархия» (фирма) пайдалы болады,
ал содан кейін – нарық пайдалы. ... ... ... ... ... фирманың интеграциялану дәрежесі, т.б. әсер етеді.
Фирма теориясында фирмалар тік және ... ... ... ... ... деп ... ... ең төменінен, оның ең жоғары
сатысына дейін (мысалы, мұнайды ... ... одан ... ... ... айналысатын фирмалар бірлестігін атайды.
Көлденең интеграция – бір түрлі бизнеспен айналысатын фирмалардың
бірлестігі. Көлденең ... бір түрі – ... ... – сан ... ... Бұл, ... ... болмайтын, саналуан фирмалардың бірлестігі. Мысалы, химиялық
концерн «Дюпон-де-Немур» химиялық тал жіп ... ... ... ... біріктіріп отыр.
Қазақстанда бизнесті ұйымдастырудың ерекшеліктері бар. «Кәсіпорын»
деген ... ... ... жаңа толықтама енгізілді. Соңғы уақытқа
дейін ол ерекше ұйымдық-құқықтық ... деп ... яғни ... ... ұйым деп, ... жоспарлы экономикада меншік иесі мемлекет.
Шынында мемлекет өз ... ... тек ... өзі іс-әрекетте болды,
өйткені кәсіпорындарының өздерінің мүліктерін «сату» туралы бір-бірімен
жасасқан келісім шарттары осы ... ... ... ... ... ... меншік иесі болып қала берді.
Нарық экономикасында, әміршіл-әкімшілік экономикасынан өзгеше, тауар-
ақша айналымына, ... ... ... меншік иелері қатысады:
индивидуалдық кәсіпкерлер, кооперативтер, серіктестер, қоғамдық ... үшін ... ... да, ... құрудың ешқандай мағынасы
болмайды. Бұларда ... ... ... құру ... «бір ... компаниясын » құруды көздейді, яғни шаруашылық қоғамдарды.
«Кәсіпорын» деген ... тек ... емес ұйым ...... ... ... және ... секторларда өзін ақтайды.
Нарықтық түсінім жағынан «кәсіпорын» кәсіпкерліктің ерекше ... ... ... ... ол тек ... ... ... жабдықтардың, шикізаттардың жиынтығы болып табылады. Ол
унитарлық болады, өйткені оның ... ... ... ... муниципалдық құрылымдардың) болады, сондықтан жұмыскерлердің
арасында бөлініске ... ... бір түрі – ... ... ... және ... унитарлық кәсіпорындар заңды тұлға болады.
Заңды тұлғаға өзінің меншігінде, немесе, шаруашылық ... ... ... және ... ... үшін осы мүлік мөлшерінде
жауап беретін, ұйымдар жатады. Заңды тұлғаға коммерциялық және коммерциялық
емес ұйымдар жатады.
Коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар жатады.
Коммерциялық емес ұйымдарға пайда табумен, оны мүшелерінің арасында
бөлуді мақсат ... ... ... ... ... шаруашылық серіктестіктер мен қоғамдар;
• өндірістік кооперативтер;
• мемлекеттік және муниципалдық унитарлық кәсіпорындар.
Шаруашылық ... мен ... ... ... ... ... серіктестік;
• сенімді серіктестік (коммандикттік серіктестік);
• жауапкершілігі шектелген серіктестік;
... ... бар ... акционерлік қоғам (ашық, жабық);
• балалық және ... ... ... ... және ... ... шамасында іс-әрекеттерінің нәтижесінде жауапты серіктестік толық
серіктестік деп аталады. Толық серіктестіктің ... мен ... ... арасында олардың жалпы қосынды капиталдағы үлес ... ... ... толық серіктестіктермен қатар осы серіктестікте бір, ... ... ... ... онда ... ... (коммандиттік) серіктестік деп аталады. Коммандистер ... ... ... ... ғана ... ... және олар
осы серіктестіктің кәсіпкерлік қызметіне қатынаспайды. Бұлар серіктестіктің
пайдасынан қосынды капиталдағы өздерінің салымдарына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... салымдардың
құны көлемінде шығындар қауіпіне жауапты болады.
Қосымша жауапкершілігі бар қоғамдардың мүшелері жауапкершілікті өздері
қосқан салымдарының құнына сәйкес, барлығына ... есе ... ... Егер бір мүше ... ... оның ... ... салымдарына пропорционалды бөлінеді.
Акционерлік қоғам – жарғылық қоры ... ... ... ... ... ... ... тек өздерінің акциялары
құнының шамасында болады.
Ашық акционерлік қоғам шығарылатын акцияларға ашық жазылу жүргізіп, ... ... ... акционерлік қоғам акциялары тек осы қоғамның ... ... ... ... қоғамға капиталының мөлшері барлық қоғамның жарғылық
капиталы мөлшерінің ... ... ... ... ... ... мұндай
қоғам, барлық қоғам шешімдеріне шешуші ықпал ете алмайды. Балалық қоғам
негізгі қоғамның қарыздары бойынша ... ... ... ... негізгі қоғам дауыс беретін ... ... ... ие ... ... орын алады.
Өндірістік кооператив өздерінің бірлескен жеке еңбектеріне ... ... ... ... ... ... басқа да
қызметтер атқару үшін қосылған адамдардың еркін бірлестігі.
Унитарлық ... – бұл ... иесі оның ... берген мүліктерге
меншік құқы жоқ, коммерциялық ұйымдар. Унитарлық форма тек мемлекеттік және
муниципалдық кәсіпорындарға тән.
Коммерциялық емес ұйымдар, тұтыну ... ... ... ... қайырымдылық және басқа қорлар формасында құрылуы мүмкін.
Материалдық және басқа қажеттерді қанағаттандыру мақсатпен, адамдардың
жарна төлемі негізінде құрған ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметтерден түскен табыстары
солардың мүшелері арасында бөлінеді.
Қоғамдық және діни ... ... және ... да ... емес
қажеттерді қанағаттандыру мақсатпен құрылған азаматтардың ... ... ... ... емес ... ... ... құрылғандағы мақсаттарға жету үшін ... ... ... ... ... ... сол ... мүліктеріне құқығы болмайды.
Қор деп еркіндік негізінде жарналар арқасында құрылған коммерциялық
емес ұйымдар аталады. Бұлардың әлеуметтік, ... ... ... ... мақсаттары болады. Қор өз алдына қойған қоғамдық пайдалы
мақсаттарға жетуді қамтамасыз ету үшін, ... ... ... және ... емес ... ... және одақ ... мүмкін.
Кәсіпкерлік қызметі белгісіне қарай нысаны мен түріне классификациялау
|Ұйымдық ... ... ... ... ... ... ... |бойынша ... ... ... | ... ... ... ... |
|Синдикаттар |Саудалық ... ... ... ... ... |Ұжымдық ... ... ... ... |
|Концерн-конгло|Сақтандырулық |Байланыс ... ... ... |Көлік ... ... ... ... |Инжинирингтік | ... ... ... ... |Мемлекеттік |
|қоғамдар ... ... ... |Аудиторлық |Білім |н бірге ... ... ... жекемен|
| | ... ... |
| | ... ... ... | ... үй | |
| | ... | ... Әр ... ... ... ... фирманың іс-әрекеттері.
Фирманың даму стратегиясы.
Фирма теориясы негізін барынша көп пайдаға ие болу принципі құрайды,
яғни табыстар мен ... ... көп ... ... ... және ұзақ ... ... критериі – барынша көп
пайда болады.
Қысқа мерзімге фирманың өндірісте пайдаланатын ... ... және ... мен ... ... ... ... болатын
уақыт мерзімі жатады. Осы мерзімде олар ... ... ... өзгеріп отырмайды, тұрақты болып қала береді. өндірістің басқа
факторлары (еңбек, ... ... ... ... олар ... ... аяқ киім өндірісін көбейту үшін, бір жұмада жаңа ғимарат сатып
алу мүмкін емес, бірақ қосымша ... ... ... ... ... ... мүмкіндік болады.
Қысқа мерзім шамасының көлемі өндіріс саласына, технологияларға, ... ... ... ... ... ... қысқа мерзім
өзінше ұзақ болса, балмұздақ ... ол өте аз ... ... үнемі өзгеріп тұратын өндіріс дәрежесіне байланысты,
фирманың өздерінің құрылыстары мен жабдықтарының ... ... ... ... ... ... ... фирма барлық өндіріс факторларының көлемін өзгерте алады.
Бұлардың барлығы өзгермелі болады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... өнімнің берілген көлеміне жұмсалатын
шығындардың барынша аз болуын көздеп, еңбекті капиталмен, немесе, керісінше
алмастырып отырады.
Фирма ... тек ... әсер етіп ... ... бәсеке формасы
ықпал жасайды. Енді фирманың жетілген бәсеке жағдайындағы рационалды іс-
қимылына назар аударайық. Фирманың ... – баға мен ... ... ... көтеруді естен шығармайық. Жетілген бәсеке нарығында
ешбір фирма өздері ... ... ... әсер ете ... Баға ... ... ... пен барлық фирмалар ұсыныстарының бір-біріне әсер
ету ... ... Егер ... өз ... ... көтерген
болса, ол сатып алушыларынан айырылады, олар бұның бәсекелестерінің ... ... ... сату ... ... ... Фирма бағаға үстемдік
ете алмайды. Оның ... ... осы ... ... ... мол пайдаалу үшін кәсіпкер не істеу керек? Ол тек
өндіріс көлемін өзгерте алады. Енді келесі ... ... ... ... үшін ... қанша қнім өндіріп сату керек? Бұған жауап алу үшін ... ... мен ... ... ... ... керек.
Егер фирма өз өнімін бір, екі, үш, т.б. бірлікке өсіріп отырса, онда
келесі бірліктің әрбіреуі (айталық, жаңа ... ... ... ... және ... шығындарға да «бірдеме» қосып отырады. Осы «бірдеме» –шекті
табыс және ... ... ... ... ... шығындардан артық болса,
өндірілген бірліктің әрқайсысының ... ... ... оның ... ... ... болады.
Осыған байланысты шекті табыстармен (MR – marginal revenue) ... (MC – marginal costs) ... яғни ... (P2 – provit) ...... ... шекті табыстардан жоғары болғанда, керісінше болады.
Қорытынды: баға (P) және шекті шығындар (MC) тең болғанда ... ... көп ... ... P > MC болса, өндірісті ... ... Егер P < MC ... азайту керек.
Нәтижесінде жетілген бәсеке нарығында, фирма өзінің ... ... ... ... нүктеге дейін кеңейтеді. Осы нүктеде фирма
өндірістің ... ... ... және ... ... ... ... оптималдық мөлшері, фирма өніміне сұраныс қисығы
мен шекті шығындар қисығының қиылысуымен анықталады:
• баға Р1 болғанда бұл Q1
• баға Р2 ... бұл ... баға Р3 ... бұл ... ... оптималдықтан жоғары, немесе, төмен болса, пайда барынша
көп болудан төмен болады.
Сөйтіп, фирма ... көп ... ... ... ... ... ғана
мағынасы бар. Осы ереженің пайданың барынша көп болуының тек бір ... ғана ... ... экономика үшін ақиқаттығы күмәнсіз.
Қорытынды: тауар өндірудегі шекті шығындар мен ... ... ... ... ... ... ... тиімділікке
жетеді.
Ұзақ мерзімдегі фирманың және саланың тепе-теңдік мәселелері, ... ... ... Егер ... ... ... ... ұзақ
мерзімде барынша өмен орташа шығындар жұмсап өндірсе, онда осындай болмыста
(нүктеде) баға шекті шығындарға тең ... ... ... ... ... фирманың барынша төмен орта шығындары, нарықта
қалыптасқан бағалардан жоғары ... ... ... шығады,
саладағы ұсыныс азаяды. Бұл жағдай бағаны көтереді.
Егер фирманың орташа шығындарының барынша азы нарықтық бағадан ... онда ... ... ... ... пайда алады. Бұл басқа
фирмалардың осы салаға келуіне стимул ... ... ... фирманың рационалдық іс-қимылында кейбір
ерекшеліктер болады.
Жетілмеген бәсеке нарығында өндіруші өзінің өнімдерінің бағасына ... ... Егер ... ... ... ... ... кейін бірі
сатылған бірліктерден түсетін қосымша табыс тұрақты болып ... ... тең ... ... ... нарығында сатудың көбеюі
бағаны төмендетеді, ал бұл ... ... ... ... ... (MR).
Фирмаға барынша көп пайда әкелетін өндіріс көлемін анықтайтын екі әдіс
болады.
Бірінші әдісте ... әр ... ... ... мен ... ... әдісте өндірістің оптималдық көлемін табу үшін шекті табыстар
мен шекті шығындарды салыстыру қажет.
Қорытынды: жетілмеген бәсеке жағдайында ... көп ... алу ... ... ... бірлігін өндіруге байланысты шекті шығындар осы өнім
бірлігін сатудан түскен шекті ... ... ... MR>MC ... беру керек, егер MR

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Фирма теориясы және оның нарықтық экономикадағы рөлі7 бет
Экономика саласынан дәрістер курсы35 бет
Фирманың имиджін қалыптастырудағы қоғаммен байланыстың рөлі35 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
21 – ғасырдағы туристік фирмалардың қызметі23 бет
Esri(ақш) фирмасының arc/info және erdas imagine бағдарламасы3 бет
«Сауда фирмаларының тауар қозғалыстарын есепке алу» бағдарламасын әзірлеу65 бет
«Қаржылық тәуекелділік және оның фирма қызметіне әсер етуі»6 бет
Бизнес-жоспар ФИРМА ЖШС «ҚҰРЫЛЫС ИНДУСТРИЯСЫ»6 бет
Брокерлік фирманың қор операциялары жобаларына сараптама жасауды ұйымдастыру7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь