Шет мемлекеттердің заңды тұлғаларға салық салу

Кіріспе.
Негізгі бөлім.
1. Қазақстан Республикасының және шет мемлекеттердің заңды тұлғаларының салық салу жүйесінің айырмашылықтары
1.1 Салық жүйесінің даму тарихы. Әлемдегі қазіргі салықтық жүйелер бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Қазақстан Республикасының заңды тұлғаларға салық салу жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2. Шет мемлекеттердің заңды тұлғаларға салық салу ерекшеліктері
2.1. Шет мемлекеттердің салық салу жүесіне жалпы сипаттама
2.2. Францияның заңды тұлғаларына салық салу жүйесіне сипаттама
3. Қазақстан Республикасындағы салықтардың негізгі түрлері.
3.1Жанама салықтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.2 Жеке табыс салығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.3 Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.4 Әлеуметтік салық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Ұйымдық-қүқықтық жағынан салықтар- бұл мемлекет біржақты тәртіппен заң жүзінде белгіленген, белгілі бір мөлшерде және мерзімде бюджетке төленетін қайтарусыз және өтеусіз сипаттағы міндетті ақшалай төлемдер.
Салықтардың экономикалық мәні олардың өзінің функциялары мен міндеттерін жүзеге асыру үшін мемлекет жұмылдыратың ұлттық табыстың бір бөлігі болып табылатындығында.
Салықтар қаржының бастапқы категориясы болып табылады.
Салықтар мемлекетпен бірге пайда болды және мемлекеттің өмір сүріп, дамуының негізі болып табылады. Азамат дамуының бүкіл тарихы бойына салық нысандары мен әдістері өзгерді, игерілді, мемлекеттің қажеттіліктері мен сұрау салуларына бейімделеді. Салықтар тауар-ақша қатынастарының ахуалына әсер ете отырып, олардың дамыған жүйесінде айтарлықтай өрбіді. Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі әрқашан салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңарумен қабаттаса жүреді.
Салықтар барлық елдерде олардың қоғамдық-экономикалық құрлысы мен саяси іс-бағытына қарамастан ұлттық мемлекет кірістерінің негізгі көзі-ұлттық табысты қайта бөлудің басты қаржылық құралы, мемлекеттің экономикалық мазмұны нақты түрде көрінеді, ал салықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні, олардың түрлері мен рөлі қоғамның экономикалық құрлысымен, мемлекеттің табиғатымен және функцияларымен айқындалады. Белгілі философ Френсис Бэкон салықтарлды төлеу- әрбір адамзаттың қасиетті борышы деген еді.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 35-ші бабында: заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу әркімнің борышы әрі міндеті болып табылады,- деп жазылған.
Салықтарда ежелден салық жүктемесін бөлудің екі қағидаты қалыптасқан:
1. пайда (алынған игіліктер) қағидаты;
2. «қайыр көрсету» (төлем қабілеттілігі) қағидаты.
Алынған игіліктерге және төлем қабілеттілігіне салық салудың қағидаттарын пайдалану салық мөлшерлемелерін белгілеуге және табыстың өсуіне қарай олардың өзгеруіне саяды.
Салықты ұтымды ұйымдастырудың классикалық қағидаттарын бұрын Адам Смит ұсынған еді. Олар мынаған негізделген:
1. салық төлеушінің әрқайсысының табысына сәйкес алынуы тиіс (әділеттілік қағидаты) ;
2. салықтың мөлшері мен оны төлеу мерзімі алдын ала және дәл анықталуы керек (анықтылық қағидаты);
3. әрбір салық төлеуші үшін неғұрлым қолайлы уақытта және қолайлы әдіспен алынуы тиіс (анықтылық қағидаты);
4. салықты алудың шығындары өте аз болуы тиіс (үнем қағидаты).
Бұл қағидаттарды пайдалану салық салудағы зорлық- зомбылықты жоқ етті, бұл процеске реттемелеуді енгізді және Адам Смитке «салықтар - оны төлейтіндерге құлшылықтың нысаны емес, бостандықтың нысаны" деп қорытынды жасауға мүмкіндік берді. Салық салудың кейінгі даму барысында қағидаттардың тұжырымдамалары дәлелденді, толықтырылды.
1.Идрисова Э.Қ «Налог и налогообложение в Казахстане» Алматы,1999
2.“Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы”. Қазақстан Мемлекетінің заңы, 2001
3.“Қазақстан Республикасының заңы 2003 жылға арналған бюджет туралы”. Қаржы-қаражат №1, 2003
4.Бурабаев О.Б, Ешенбаева Б.Ж., Құлажбаев М.Т. “Жергілікті салықтар мен алымдар”, 1998
5.Ермекбаева Б.Ж. “Жалпы мемлекеттік салықтар”, 1997
6.Ілиясов К.К., Мельников В.Д., 1994 “Қаржы” Оқулық
7.Ашимбаев “Нарық жолындағы Қазақстан экономикасы” Алматы, 1994
8.Зейнелгабдин А.Б. “Қазақстан Республикасының қаржылық жүйесі”, Алматы , 1995
9.Ермекбаев Б.Ж. “Жалпы салықтар”
10.Карагусова Т. “Салықтың экономикалық негізі”, 1994
11.Кипериан Т.Е., Тимофеева О.А. “Нарықтық экономикадығы салықтар”, 1993
12.Сугаранов В.И. “Мемлекеттік қаржылар”, 1996
13.Кашин В.А. Налоги и их роль в регулировании внешнеэкономических связей. – М.: Юнити, 1999-183 стр.
14.Макконелл Кэмпбелл Р., Брюстенлли Л.: Экономикс: Принципы, проблемы и политика в 2-х томах: Пер. с англ. М.:Республика, 1992-670 стр.
15.Манапов Н. Проблемы налоговой системы.// Қаржы-қаражат. № 6. 1992г. 12-15 стр.
16. Налоги/ Под ред. Д.Г. Черника, - 4-е изд. Перераб. и доп. – М.: Финансы и статистика, 1998-544 стр.
17.Налоги в развитых странах/ под ред. И.Русаковой – М.: ЮНИТИ, 1991-231 стр.
18.Налогообложение: учебник/ под ред. Юткиной Т.Е. М./ Финансы и статистика, 1998 г.
19.Омирбаев С.М. Налоги и налогообложение. – Караганда: КарГУ, 1999-141 стр.
20.Райзберг Б.А. Современный экономический словарь – М: 1999 г.
21.Сейдахметова Ф.С. Налоги в Казахстане/ - Алматы: «LEM» - 2002 -160 стр.
22.Саутбаева С.К. Из истории налогообложения в Казахстане, Мысль, № 9, 2001 год, 78 стр.
23.Худяков А.И., Бродский Г.М. Теория налогообложения – Алматы: Норма – К, 2002-392 стр.
24.Худяков А.И., Наурызбаев Н.К. Налоги: понятие, элементы, установление, виды – Алматы: ТОО «Баспа», 1998-160 стр.
25.Юткина Т.Ф. Налоги и налогообложение – М.: ИИФРА – М, 1998-429 стр.
        
        Жоспар
Кіріспе.
Негізгі бөлім.
1. Қазақстан Республикасының және шет мемлекеттердің ... ... салу ... айырмашылықтары
1.1 Салық жүйесінің даму тарихы. Әлемдегі қазіргі салықтық ... ... ... ... тұлғаларға салық ... Шет ... ... ... ... салу ... Шет ... салық салу жүесіне жалпы сипаттама
2.2. Францияның заңды тұлғаларына салық салу жүйесіне ... ... ... ... ... түрлері.
3.1Жанама
салықтар....................................................................
..................
3.2 Жеке ... Жер ... ... ... мен ... ... ... ... ... бұл мемлекет біржақты тәртіппен заң
жүзінде белгіленген, белгілі бір ... және ... ... ... және ... ... міндетті ақшалай төлемдер.
Салықтардың экономикалық мәні ... ... ... мен
міндеттерін жүзеге асыру үшін мемлекет жұмылдыратың ... ... ... болып табылатындығында.
Салықтар қаржының бастапқы категориясы болып табылады.
Салықтар мемлекетпен бірге пайда болды және ... өмір ... ... ... ... ... ... бүкіл тарихы бойына салық
нысандары мен әдістері өзгерді, ... ... ... ... ... ... ... тауар-ақша қатынастарының ахуалына
әсер ете отырып, олардың дамыған ... ... ... ... ... өркендеуі әрқашан салық жүйесінің қайта құрылуымен,
жаңарумен қабаттаса жүреді.
Салықтар барлық ... ... ... ... мен ... ... ұлттық мемлекет кірістерінің негізгі ... ... ... басты қаржылық құралы, мемлекеттің экономикалық
мазмұны нақты ... ... ал ... ... мәні,
олардың түрлері мен рөлі қоғамның экономикалық ... ... және ... айқындалады. Белгілі философ Френсис Бэкон
салықтарлды төлеу- әрбір адамзаттың қасиетті борышы деген еді.
Қазақстан Республикасы ... 35-ші ... ... ... салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу
әркімнің борышы әрі міндеті болып табылады,- деп ... ... ... ... ... екі ... қалыптасқан:
1. пайда (алынған игіліктер) қағидаты;
2. «қайыр көрсету» (төлем қабілеттілігі) қағидаты.
Алынған игіліктерге және ... ... ... ... ... ... мөлшерлемелерін белгілеуге және табыстың
өсуіне қарай олардың өзгеруіне ... ... ... классикалық қағидаттарын бұрын Адам Смит
ұсынған еді. Олар мынаған негізделген:
1. ... ... ... ... ... ... тиіс
(әділеттілік қағидаты) ;
2. салықтың мөлшері мен оны төлеу мерзімі алдын ала және ... ... ... ... әрбір салық төлеуші үшін неғұрлым қолайлы уақытта және қолайлы
әдіспен алынуы тиіс ... ... ... ... ... өте аз болуы тиіс (үнем қағидаты).
Бұл қағидаттарды пайдалану салық салудағы зорлық- зомбылықты жоқ етті,
бұл процеске реттемелеуді енгізді және Адам ... ... - ... ... ... ... ... нысаны" деп қорытынды
жасауға мүмкіндік ... ... ... ... даму ... қағидаттардың
тұжырымдамалары дәлелденді, толықтырылды.
Тұңғыш рет Қазақстан Республикасында салық салудың ... ... ... етілген. Қазақстанның салық заңнамасында сонымен
бірге салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді ... ... ... ... ... ... жүйесінің
біртұтастығы және салық заңнамасьшың жариялылығы ... ... ... ... ... сәйкес салықтық міндеттемелерін толық
көлемінде және белгіленген мерзімдерде орындауға ... ... ... ... басқа да міндентті төлемдер айқын болуға тиіс. ... ... ... ... ... ... ... және тоқтатылуының барлық негіздері мен тәртібін салық
заңнамасында белгілеу мүмкіндігін білдіреді.
Еліміздегі ... салу ... ... және ... ... ... ... салық жеңілдіктерін беруге тыйым салынады. Қазақстанның ... оның ... ... ... ... ... ... бірыңғай
болып табылады.
Салық салу мәселелерін реттейтін нормативтік- құкықтық актілер ресми
басылымдарда міндетті түрде жариялануға жатады.
Мемлекетке түсетін салық түсімдерінің ... ... ... ... ... ... кейін иесіз пайдаланылуы болып табылады. Осысымен
салықтардың ... ... - ақ ... ... ... ... ... мақсатты жариялардан, төлем аударымдарынан айырмашылығы
болады; бұған ... ... ... ... ... соның ішінде бюджеттен тыс қорларға төленетін жарналар мен
аударымдар жатады, олар ... бір, ұзақ ... ... ... және ... ... ... құнынан, табыстан, еңбекке ақы
төлеу қорынан, амортизациядан және ... ... ... ... ... мәні мен мазмұны олар ... ... ... ... ... қаржы категориясы тұрғысынан
салықтар қосалқы категория болып табылатындығын есте ұстаған жөн, сондықтан
каржыға ... ... ... ... ... ... ... функциясы ретінде қарастырған жөн.
Қазіргі кезде салықтар фискальдық, реттеуші және қайта бөлу ... үш ... ... ... ... осы қаржы категориясының
ішкі белгілері мен ... ... ... ... барлық мемлекеттерге тән негізгі функция. Оның
көмегімен бюджеттік қор қалыптасады, ... өзі ... ... ... ... Өйткені салықтар мемлекеттік бюджеттің
кірістерін толыстыра отырып, экономиканы, әлеуметтік-мәдени шараларды
жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.
Салықтардың реттеуші функциясы ... ... ... ... ... болды. Қабылданатын бағдарламаларға сәйкес ол
ұлттық шаруашылықтың дамуына ықпал етеді. Бұл орайда ... ... ... ... алу ... ... жеңілдіктер мен
шегерімдер пайдаланылады. Бұл реттеуіштер қоғамдық ұдайы ... мен ... ... мен тұтыну көлеміне ықпал етеді.
Қайта бөлу функциясы арқылы түрлі ... ... бір ... қарамағына өтеді. Бұл функцияның іс-әрекетінің ... ... ... ... алатын үлесі арқылы анықталады; ол ұлттық табыстың
мемлекеттендірілуі дәрижесін көрсетеді: бұл үлес 1997 ... 9,7%, ал ... 16,6%, 1999 ... 17,4%, 2000 ... 22,6%, 2001 ... 22,2% болды.
Мемлекет салық саясатын- салық саласындағы шаралар жүйесін – қоғамның
оның нақтылы кезеңіндегі ... ... ... ... ... әзірлеген экономикалық саясатқа сәйкес жүргізіледі.
Нарықтық қатынастардың қалыптасу жағдайындағы салық саясатының ... ... ... ... ... ... халықтың нақты
табыстарының едәуір бөлігін қалыптастырудың өзін ақтамаған ... ... ... ... Бұл ... ... күшеюіндегі экономикалық
ынталылықтың уәждемелік механизмі аркылы халықтың еңбекке жарамды бөлігінің
табыстарын айтарлықтай ... ... ... ... ... еңбекке жарамсыз мүшелерінің неғұрлым тиімді және берік әлеуметтік
қорғалуы қамтамасыз тіледі.
1. Қазақстан Республикасының және шет ... ... ... салу ... ... ... ... даму тарихы. Әлемдегі қазіргі салықтық ... – бұл ... ... ... ... ... ... Тарихтан бүгінгі күнде тек қана салықтың жеке түрлері жетті,
яғни ертедегі мемлекеттердегі салықтар жиынтығы ретіндегі салық ... ... ... ... ... ... түрі – ... беру
бес кітапта келесідегідей жазылға: «Ағаш жемістері және жердегі
тұқымның әрбір ондығына құдай ие». ... ... ... ... ... 10 %-ы мешіт ... ... ... ... ... пайда болды.
Салықтарды алудың әдістер мен формаларының дамуында үш ірі кезеңді
бөліп көрсетуге ... ... – бұл көне ... орта ғасырға дейінгі даму,
мемлекеттің салықтарды жинау және анықтау ... ... ... ... тек қана алғысы келетіән қаражаттарын ... ... ... ал ... ... ... ... қалаға жүктейді.
Екінші кезең (XVI – XIX ғасырдың басы) бұл елде мемлкеттік мекемелер
жүйесі, оның ішінде қаржылық ... ... ... ... бір ... мойнына алады: салық салу квотасын ... ... ... ... ...... ... салықты белгілеу және жинау бойынша
барлық қызметтерді және салық салудың өңделген ... ... ... ... ... аймақтық ұйымдары мемлекеттің көмекшлік рөлін
атқарады.
Алғашқы салықтар ... ... деп ... уақытша сипатта
болды. Сонымен ерте Грецияда еркін азаматтар салықтар төлеген жоқ. Ертедегі
Римнің алғашқы өмір сүру ... ... ... салықтар алынған
жоқ, бірақ соғыс уақыттарында азаматтар табысына ... ... орта ... ... деп ... ... барлық
түрлеріне 10 % салық ... ... бос ... яғни тонаушылық
салықтарды төлегесісі келмеген тұрғындар, ... ... ... әкеп соқтырды. Батыс Европа тұрғандары өздерінің
басшылар салатын ... ... деп ... Осы уақытта дұроыс салық
саясаты патриотизмді тәрбиелейді: Испанияның Ұлы ... ... ... ... испандықтармен соғыста жеңіске жету үшін ... ... ... ... ... ... енгізілетінін және құлдықта
болатындарын білді.
Англия мен Шығыс американдық колониялар арасындағы тәуелсіздік үшін
соғыста халықтармен байланысты болды. Англияның ... ... ... ... салықтық жеңілдіктер жасалған жоқ. Англия
өздерінің американдық қол астына ... ... ... ... ... ... ... мақсатында салықтарды жоғарылату қажет
деп шешкенде соғыс басталып, Англия өзінің колонияларын ... ... ... ... территориясында салықтар мен салық салудың ... ... ... ие, бұл ... ... тайпалар көшпелі емес
халықтарға ... ... ... және ақша ... ерте дамытады
деген К. Маркстің тұжырымдамасына байланысты шгығар.
Ертедегі орта ... ... ... және түркеш қағанаты)
мемлекеттің дамуы кезеңінде жеке ... ... ... әскери
міндеттілік туралы мәселе жазбаша мәселелерде шектелген. ... ... ... ... бірі ... (басқаша айтқанда «қан салығы»)
оған байланысты вассальды тайпалардың ... ...... ... енгізілгені белгілі. Құл-тайпалар бұл вассал-
тайпалары, олар сюзерен тайпасынан тері, жүн ... алым ... ... ... маңызды әлеуметтік-саяси институт болып
әскери ... жүйе ... ... ... ... жақындарына,
бұрын мемлекетке төленетін, тұрғындардар жиналатын салықтарды иеленуге
құқық береді. Бұл ... ... деп ... ал оны ұстанушы ... ... ... «иктадар» деп атады. Икта институты
Қазақстанның ... және ... ... және ... ... роль ... Икта мазмұны және иктадарлардың
құқықтарын белгілеу ... ... ... ... ... өзінің заңды салымын ғана жинауы ... ал ... ... ... ... ... ... сөзі айтылған. (Сиасет-нане Низам-
Аль-Мулька ... ХҮ ... ... ... ... ... 1949 ж.34 бет).
Вакфтық жерлерден (мұсылмандық дін ... ... ... ... алынған жоқ. Отырықшы елдерден ... ... ... ... ... белгілі бір бөлігі.
Х-ХІІ ғасырларда комендациялар ... ... ... ... иесі ... басқа феодалдар мен шенеуліктердің зарлығынан
сақтау ... ... ... берді, ол үшін белгілі салық
мөлшерін төледі.
Салық салуда күрделі ... ... ... ... олар ... ... орталықтандырылған мемлекеттік билік
ұсынысын енгізді, сәйкесінше ... ... да ... ... ... Моңғолдар Қазақстан территориясында дифференциалды салықтар
жүйесін бекітті: ... ... ... ... ... жер ... зекет-малдан салық, әскерді азық-түлікпен
қамтамасыз ету үшін ... ... ... салық, авариз-күтілген
салық. Шыңғыс хан ... ... ... ... 10% ... ... төлеуге мәжбүр болды. Зерттеушілер
моңғолдармен ... ... 20 ... есептейді.
Қазақ қоғамының салық жүйесінде салықтың негізгі ... ... ... ... ... ... қарапайым
тұрғындар ұсақ саудагерлер және райаттар болды. ... ... мен ... ... ... ... мал ... -ұшыр,
тоғар, баж, хараж.
Қазақстан территориясындағы салық жүйесінің ... ... ... ... ... ... жүргізілді.
Территориялық-әкімшілік құрылымда және ... ... ... ... ... жауап беретін жаңа салық
жүйесіне қабылдаумен ... ... ... ... ... ... ... негізгі тобы болып табылды.
1880 жылы олар 90,5 %, ал 1897 жылы -82% ... ... ... ... ... ретінде күркелік алым болды ... ... ... бір ... -2 сом 75 ... ал дала ... -3
сом). Бөкей ордасында салық салудың ерекше түрі қалыптастырылды. Мұнда
ертеде ... ... ... ...... ақшалай жинаққа-малдан алымға көшірілді. Бұл
көшпенділерді ... ... ... бар орыс ... ... ... мәжбүр етті.
Салық заңдылығы салықтарды алудың пропорционалды ... ... ... ... есепке алмай енгізді. Бұл
айқын бейнеленген саяси сипаттама ... ... ... әділсіз салық
саясаты 1868 жылғы Торғай және Орал ... ... ... бірі болды.
Қазақстандағы 1918-1920 жылдар кезеңі әскери ... ... ... ... байланысты болды. Бұл саясат арнайы
әскери ... ... ... ... ... ... ... Соның нәтижесінде аштық басталды. Мұндай «салықтық ауыртпалық»
нәтижесі 1921 ... ... ... ... Қазақстан тарихы –үздіксіз қорлық тарихы: мал
алу, отырықшылыққа көшуге ... ... және ... Күш ... іске асыру үшін мемлекет салықтық қарыз ауыртпалығы Қазақстан
ауылдарына түсті. ... ... ... ауыл ... ... ... есептелген барлық ... 33% ... 4% ғана ... ... ... ірі мал ... 0,6% мал шаруашылығы
салығының барлық ... 25% ... ... бір шаруашылық орташа
мөлшерде 239 сом, ал ... 323 сом ... ... ... ... ... деп ... ауыл шаруашылық салығынан 4 есе көп салық енгізілді.
Салық салу нормасынан өсімі әсерінен шаруашылықтардың көп ... ... ... ... ... және ... түрлерін ауыстырды. Мал
шаруашылығымен айналысушылар салық салу ауыртпалығын көтере ... ... ... ... ... салық жүйесі Совет ... ... ... ... ... ... ... салықсыз мемлекет»
құруды көдегендіктен, салықтық жүйе теориясына жетік көңіл бөлінген жоқ.
«Американы адам ... өнім ... ... ұраны бойынша тұрғындар
жоғары салықтар төледі. Ауыл шауруашылығы нашарлап, 60 жылдары ... ... ... ... ... кейін ғана ел басшылары
шаруа қожалықтарына салықтарды ... ... ... ... тәуелсіз мемлекет болып табылды, ел
алдында тиімді нарықтық экономиканы құру міндеті тұрды. ... ... ... бірі ... ... ... ... қаржылық ғылым алдында салық және салық салудың күрделі
және ауқымды мәселесі, яғни ... ... ... ... жүйе құру
міндеті тұр.
Сексенінші жылдары аралас экономиканың ... ... ... ... ... ... ... жалпы экономикада түрлі
өзгерістер болған еді, сонымен қатар салық ... ... ... ... ... қалыптасуы салық жүйесінің трансформациясы үш
бағыт бойынша ... ... ... тура және ... салықтар арқылы және
қосымша жинаулар арқылы әртүрлі қорларға төлемдер жасалды.
Болатын қайта бағалаулар, экономикалық қатынастар әкімшілік ... ... алып ... Бұл ... ... менеджментінің рөлі
айтарлықтай өсуде. Экономикалық тұрақтылық ... және ... ... байланысты болатын болса, мемлекетте амандық
та, тыныштық та болады. Базалық принциптердің ... елде ... ... көп ... алып келеді, заңнамалық актілер арқылы экономикаға
кірісімен олар ... ... ... келетін болған еді.
1991 жылы 1 қаңтарда енгізілген « Кәсіпорындар мен бірлескен ұйымдардың
салығы» туралы СССР заңын негіз ете ... ТМД ... ... ... ... ... ... пайда болды.
Шаруашылық байланыстардың үзілуі Қазақстанда барлық өндіріс
мекемелерінің шаруашылығының ... алып ... ... ... өндіріс-шаруашылық қызметтері зиян шекті, ... ... ... ... алып келді. Осы приоритеттердің ... ... ... ... ... дамуы
мемлекеттің өз жеке, дербес салық жүйесін ... ... ... ... ... формалары пайда болды, мүліктік
құкықтарды бөлу және экономиканы тұрақты дамумен қамтамасыз ету ... ... өзге де ... шешу ... ... ... ... шешуді
қолға алды. Осы мәселелерді шешу үшін көптеген мәселелер пайда ... ... ... Олар ... ... ... ... жүйесін қандай да бір
өзіндік жеке тәжірибесі болмаған еді. ... ... сай ... және
лайықты мамандар мен кадрлардың болмауында еді.
Осындай ... ... ... ... стратегиясымен
байланысты, мемлекеттің салық жүйесінің мақсаты мен мемлекет экономикасына
қандай ... ... ... Осы ... ... ... ... түсімдерді жоғарлату, оны стратегиялық ... ... бөлу ... ... Бұл ... жету үшін ... қолдану қажет:
• Қоралдардың қайнар көзін анықтау;
• Салық салу базасын ... ... ... ... ... ... ... қолдану.
Осы аталған бағыттардың біріншісінде бюджетке түсетін түсімдердің
құралдарының қайнар көзін ... және ... қай ... ... мен ... ... ... керек. Екінші және үшінші
бағыттарда бір бірімен тығыз байланыста. Олар ... ... ... ... ... ұлттык салық жүйесінің
кезеңді эволюциялық даму қажеттігін сипаттайды. Салык ... ... ... ... ... өзгеруіне байланысты болып келеді, яғни
бір ... ... бір ... ... ... Біздің пікірімізше,
Қазақстан Республикасының ұлттық ... ... ... мен дамуын
келесідей кезеңдерге бөлуге болады.
Бірінші кезең 1991-1994 ... ... ... Бұл ... әртүрлі
құралдарды қолдану жолымен ұлттық салық жүйесінің кұрылумен сипатталады,
сонымен қатар, салық ... ... және ... мемлекет қаражат қорына
арналған ... және ... ... арналған. Негізгі заң
мақаласында «Салық туралы» 25 желтоксан 1991 жылы шыкқан заң, ... ... ... ... инфляция деңгейін төмендетеді, сол
инфляция деңгейі бұрын 2000 пайыздан асқан ... соны ... ... ... ... ... ... жылдарды қамтиды. Бұл кезеңде ұлттық салық
жүйесінің қалыптасуы мен дамуы және ... ... ... ... ... ... ... қолайлы шарттар жасаумен сипатталады, Салық салу ... және ... ... ... ... шешілген.
Өндірісті макроэкономикалық тұрактандыруға ынталандыру болып ... ... ... ... аралығын қамтиды. Бұл кезең эномикалық,
макроэкономикалық көрсеткіштердің өсумен сипатталады. ... ... ... ... ... жалпы ішкі өнім және жалпы ұлттық табыс сияқты
көрсеткіштермен сипатталады.Осы кезеңде салық салу базасы ... ... ... ... ... салық ретіне түсімдердің көбеюіне алып келді.
Алмастырылған салықтық қатынастар жаңа принциптеріне ... ... ... асу қажеттілігін анықтайды.
Төртінші кезеңді 2002 жылмен байланыстырса болады. Бұл ... ... жаңа ... ... ... Анық және қайшысыз экономикалық анықтама, әлеуметтік-экономикалық
мәселелер және олардың шешіміне арналған ... ... ... ... ... және оны бөлу – қолдану;
• Әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... ... бар құралдарды тиімді қолдану;
• Заң шығаратын және ... ... ... ... ... ... және субъективті факторлар да ескерілген,
салық салу ... ... ... әсер ... ұзақ ... ... асырылуын қамасыз етеді. Салық жүйесі тұрақты экономикалық өсу ... ... ... ... ... және пайдалануды жоғары деңгейде
қамтамасыз етеді.
Салық қызметінің міндеттері ... ... ... ... ... салықтарды және бюджетке басқа
міндетті төлемдердің ... ... ... ету, ... төлемдерді уақытылы және ... ... ... ... ... ... ... орындауда салықтық бақылау
жүргізу бойынша міндеттер қойылады.
2) Салық қызметінің ұйымдары ... ... ... ... ... ... Салық ұйымдарына аймақтық салық комитеттері, облыстар, Алматы
және Астана қалалары ... ... ... ... ... ... жатады. Арнайы экономикалық аймақ ... ... ... территорияларында салық комитеттері құрылуы мүмкін.
4) Салық ... ... ... ... ... ... қызметі
органына бағынады және жергілікті ұйымдарға жатқызымайды.
5) Өкілетті мемлекеттік ұйым ... ... ... ... ... ... басшылары өкілетті мемлекеттік ұйымның
бірінші басшысымен тағайындалады.
Салық қызметінің ұйымдарының құқықтары:
1. Кодекспен ... ... ... актілерді өңдеу және
бекіту;
2. Салықтық міндеттемелердің пайда ... ... және ... ... және ... беруге;
3. Кодекспен бекітілген тәртіпте салықтық бақылауды іске асыруға;
4. ... ... ... ... ... ... салық төлеушінің салықтық міндеттемелерді орындаумен
байланысты ... және ... ... есеп ... ... ақша ... ... бухгалтерлік кітаптарды,
ақшалай ... ... ... ... ... салық және бюджетке басқа міндетті төлемдерді
есептеу және ... ... қалу және ... ... ... ... ... формаларға сәйкестігін, сонымен қатар салықтар мен
бюджетке басқа да міндетті төлемдерді ... ... және ... ... ... талап етуге;
6) Қазақстан Республикасының заңды актілерімен белгіленген тәртіпке
салық тексерістерін жүргізу кезінде ... ... ... ық ... ... құжаттарды талап етуге;
7) Орналасу жеріне байланысты салық салумен ... ... ... ... ... ... ... төлеушінің мүлкіне
тексеріс жүргізуге;
8) Қазақстан Республикасының Үкіметімен ... ... ... ... ... мемлекеттік органымен анықталған тәртіпке
электронды ... ... ... ... ... ... төлеуші – заңды тұлға немесе жеке кәсіпкердің
салық салумен байланысты ... ... ... ... бар
болуын және номерін Қазақстан ... ... ... ... ... отырып, осы ... ... ... және ... ... мәліметтерді тексеру.
10) Кодекстің ерекше бөлімінен қарастырылған ... ... ... ... ін ... әдіспен анықтау;
11) Салықтық тексерістерге басқа мемлекеттік ... ... ... ... заңдылығына сәйкес сотқа шағым
жасауға;
13) Сотқа заңды тұлғаны жою ... ... ... ... ... ... ... төлеушінің құқықтарын сақтауға;
• Мемлекет қызығушылықтарын қорғауға, яғни салық төлеушінің ... ... ... ... ... ... қатар
жиназ зейнетақы қорларын міндетті зейнетақы төлемдерін ұстауға ... ... ... ... ... ... ... салу объектілерін және салық салумен байланысты объектілердің
есебін, ... ... және ... есебін енгізуге;
• Қабылданған салықтық есеп берудің формаларын толтыру ... ... ... ... тәртіп бойынша жүргізуге;
• Кодекс талаптарына сәйкес салықтық құпияны сақтауға;
• Салық төлеушіге ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда ескертпе жасау;
• Салық ... ... ... үш күн ... ... ... ... бойынша бюджетпен есеп айырысу жағдайы
туралы оның есеп айырысу шотынан көшірме беруге;
• Бес жыл ... бойы ... және ... ... ... ... ... міндеттемелерді орындау фактын растайтын ... ... ... ... ... ... ... меншігіне берілген мүліктің есебін сақталуын, бағалануын
және өткізілуі тәртібін сақтауға, ... ... оны ... ... ... және ... түсуіне бақылау жасау;
• Салықтық міндеттемелердің орындалуын ... ету ... және ... ... ... ... салық бойынша қарызын
алу;
• Әкімшілік құқық бұзу туралы Қазақстан ... ... ... ... ... ... салу.
Салықтар тексеріс кезінде салықтардан және ... ... ... ... ... ... ... ұйымдары сәйкес
құқық қорғаушы ұйымдарға қылмыстық белгілері бар сәйкес материалдарды
жалдап, ... ... ... ... ... процессуалды
шешім қабылдауды талап етеді.
Салықтық қызмет ұйымдары, сонымен қатар Қазақстан ... ... ... ... да ... ... заңнамасы Салық кодексінен және ... ... мен ... ... ... ... құқықтық
актілерінен тұрады. Бұл ретте, Қазақстан Республикасының Үкіметі мен
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... де Салық кодексімен анық айқындалған.
Алайда, салық құқық қатын.астары саласындағы ... ... ... ... ... акті –Салық кодексін әзірлеу
жөніндегі міндет мүмкін ... ... ... құқығындағы құқық
теориясына, оның ішінде салық құқық қатынастарына ... ... ... салық төлеушінің мемлекет ... ... ... ... барлық рәсімдік сәттерді жіктеп
реттеуді ... ... ... ... ... ... ... декларациялар, есеп айырысулар және салықтық есеп ... ... ... ... ... ... ... бойынша заң ... ... ... яғни осы заңды іс-әрекетті реттеуі тиіс қоғамдық
қатынастар қатынасушыларының құқықтары мен міндеттері құқық нормасын ... ... ... есеп айырысулар нысандарын және салық есеп
берулерінің басқа да ... ... ... ... белгілеу деп атауға
болмайды, сондай-ақ сол ... ... ... ... ... үшін
де салық төлеуші үшін де міндетті болып табылады. Сондықтан салық кодексі
Үкімет пен ... ... ... ... ... актілерді
бекітуін көздейді. Мәселен, салық есеп беруі ... ... ... ... ... ... ... есеп берушінің
аталған нормалары уәкілетті орган – ... ... ... ... ... ... Осындай жолмен, Қазақстан
Республикасының Мемлекеттік кіріс министрлігі мен үкіметтің ... ... ... ... ... енгізіледі.
Салық кодексі Салық ... ... ... тек ... ... актілерді ғана бекітуді ... Егер ... ... ... ... кодексінде жоқ қандай да бір ... ... ... ... ... онда ... нысандар
немесе нормативтік құқықтық актілердің салық төлеушілер үшін ... ... ... ... ... өндірісті басқаруда
экономикалық ... ... ... ... яғни ... ... ... түбірімен өзгерді – ол ... ... ... ... мне ... ... құқықтық негізде заңмен
реттеледі.
Бүгінгі күні шаруашылықтың нарықтық бастамасының ... ... ... және ... ... алатын тұрғындардың әлеуметтік
кедейленуіне кедергі жасау жолында қызмет ... ... ... ... ... ... қатарына жататындар:
1. Тікелей және жанама салықтардың үйлесімдігі, оның әртүрлі түрлерін
қолдану, бұл салық төлеушінің ... ... мен ... ... ... ... дағдарыстық жағдай кезеңі туындағанда ... үшін ... ... ... және салық салынатын базаның
кеңбігімен ... ... ... болу ... Салық салынудың әмбебаптылығы, біріншіден шаруашылықтың қандай да
болмасын ұйымдын – ... ... ... ... ... үшін ... ... бірдей талаптар қойылуы, екіншіден салық
төлеу кезінде табыс ... ... ... ... ... ... болуы;
3. Белгілі бір объектіге заңмен белгіленген кезеңде салықтың бір ғана
түрімен алынды;
4.Салық салыну ... ... оның ... ... ... ... ... қарастырылуы, яғни субъектінің салық төлеуге
табысының болуы оның ... өмір ... ... ... ... ... ... салық салушы ставкасының
дифференциясы;
6. Ұзақ кезеу бойында қызмет ... ... ... ... және ... ... ... Салықтың жеңілдіктер жүйесін қолдану, олар ... ... ... ... және әлемуеттік
теңдікті қалыптастыру қағидасын, сонымен қатар азаматтардың ... ... ... ... ... басқару деңгейінде бөлу: орталық және
жергілікті салықтар. Бұл ... ... ... ... реттеуде салықты қолданудын өзіндік тұжырымдаманы шығаруы
болып табылады. Салықтың саясатпен және ... ... ... ... негізгі құралы болып табылады. Мемлекет келесідей
негізгі мақсаттарды көздейді:
А) ... ... өсу ... ... ... тауарлар мен қызметтер бағасының тұрақтылығын ... ... ... тұрғындардың жұмыспен қамтылуына жету;
Г) тұрғындардың табысынын белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... құру, біріншіден зейнет
керлерді, мүгедектерді және көп балаларды;
Е) сыртқы экономикалық қызметтегі тұрақтылық.
Бұл ... ... қол ... ... ... егер баға ... ... шектеуге және реттеуге шаралар жүргізу қажет. Бірақ
бағаларды ... ... ... ... жұмысбастылықты төмендетеді.
Толық жумысбастылыққа жететін болса, бағалар жоғарылайды,сондықтан ... ... ... жоғарлату керек, одан еңбек нарығындағы
бәсекелестік төмендейді. Теугерім қатынасын табу – ... ... ... ... болып табылады.
Нарықтың шаруашылыққа тән экономикалық жүйелілік көмегімен салықс
алу, несиелендіру, ... ... ... ... ... қызметін жүзеге асырады.
Салықтар мен жинақтар жүйесі тек фискалды қызмет қана емес, ... ... әсер ... оның ... мен ... техникалық прогрестің тез қарқынды дамуына әсер етеді. 2004 ... ... ... ... оның ... болып: ҚҚС ставкасы 16 %-
дан 15-ке төмендетілді, ... ... ... 20 %-ға ... ... салық дифференциалдық шкала бойынша салынатын база
ұлғайған сайын ... түсе ... ... ... ... ... керісінше шектеуге, белгілі бір кәсіпкерлік саланың қызметінің
дамуына әсер ... Жеке ... ... ... шығындарын
төмендетуге алғы шарт құруға болады, ұлттық кәсіпорындардың әлемдік нарықта
бәсекеге қабілетін ... ... ... ... ... протекциондық
экономикалық саясат құру немесе тауарлық нарыққа бостандық қамтамасыз ету
болып табылады. Салықтар ... ... ... ... ол ... ... бойынша қаржылық әсер ... ... ... ... ... ... ... – бюджеттік
әсерінің негізгі бағыттары келесілер:
Біріншіден, кәсіпорындарды тікелей дотатция немесе қайтарылатын
несие беру арқылы субсидиялау;
Екіншіден, ... ... ... ... ... алу ... арқылы тауарлар мен
қызметтердің негізгі бөлігін ... ... ... ... ... ... ... табылады;
Төртіншіден, жергілікті салықтар мен ... ... ... ... ... ... ... жанама көмек түрінде толықтырып
отырады. Бұған сату ... ... ... жер ... мен ғимаратты сатып
алғандағы немесе жалдағандағы акциздік ... ... ... ... ... ... қатысумен, өндірістік аймақ құруға
көмек көрсету болып табылады. Әдетте өндірістік ... ... ... ... тек қолайсыз қаржылық жағдайда ұсынылады. Онда жиі-
жиі жергілікті шоттан шаруащылық қызметтің жаңа түрін ... ... ... ... ... ... асырады. әрине ынталандыру
шаралары үшін жергілікті салықтардан тұрақты немесе уақытша босату болып
табылады.
Мемлекеттік және ... ... ... ... ақша ... ... ... асырылуда. Бұл салымдар табыс табуға
бағытталмаған, бірақ жанама түрде және капитал табысының жоғарылауына әсер
етеді. ... ең ... ... пен ... ... ... желілеріне, өндірісітің сумен ... ... ... жер ... өндірістік құрылысқа дайындау болып табылады.
Дамыған елдердің салықтық саясаты жекеменшік капиталды тартуға
бағытталған. Салықтық ... ... ... ... ... ... ... нысанында қарастыру қажет.
Экономиканы дамытудағы салықтың әсері тек ... үшін ... үшін де ... Бұл ... өндірістің жоғары концентрациясы
мен тұрғындары бар ... ... ... ... ... шамадан тыс концентрациясы мен шаруашылық қарқындылығы
қоршаған табиғи ортаға, халық тұрғындарына, ... ... ... ... да ... көбеюіне әкеп соғады. Шаралар мазмұны негізінде
мемлекеттік және жергілікті басқару ... ... ... ... қосымша салық салу немесе лицензиялау болып табылады.
Мысалы, қосымша салық салу Нидерланды, Жапония ... ... ... Германияда, лицензиялау бағыты Ұлыбританияда,
Францияда, Италияда қолданылады. Мүнымен лицензиялауды ... ...... жинақ түрінде қарастыруға болады. Жапонияда ... жер ... ... ... ... ... Салықтың сол
немесе басқа нысандарда көтерілу тиімділігі мен сенімділігі өте ... ... үшін ... ... әдісі – салықтық жеңілдіктерді алып
тастау.
Салықтық механизмді қолдану тиімділігі мемлекеттің ішкі салықтарының
мәнін, ... ... ... ... ... Мемлекет салықтық саясатты өзгерте отырып, экономикалық дамуды
ынталандыруға немесе тежеуге мүмкіндігі ... ... ... ... ... құрылымын, капитал
жинаған, жеке тұтынушылықты қамтиды, яғни ... ... ... ... ... құралы болып табылады.
Реттеудің басты бағыты – кәсіпорын мен кәсіпкерлердің сыртқы және
ішкі қызметтерінің ... ... ... құру және артықшылығы бар
салалық бағыттардағы қаржылық ресурстар қозғалысына салықтың ынталандырумен
жағдай жасау болып ... ... ... салықтық реттеу кең ауқымды
болуы мүмкін, ... ... ... салықтық механизм көрсеткендей
бағыттарда дамымайды.
Нарықтың экономикада салықты теңбе-тең қолдануға ... ... ... ... саясатта ұзақ уақытты курсты қарастырады немесе салық
салу мәселері жиі ... ... ... ол ... ... ... әсер етеді. Қоғамның әлеуметтік-экономикалық дамуының өзгеруі
салық ... ... ... ... ... Сондықтан мемлекеттің
салықтық саясаты еліміздің экономикасы мен әлеуметтік кешенмен байланысты.
әрбір салықтық реформаның негізгі қағидасы ... ... ... ... ... Бірақ салықтық реформаның жеткен ... ... ... ... ... одан ... шешілетін мәселе жойылады.
Батыс Европалық елдердің ... ... ... ... ... 80
жылдардың аяғынан тасмал жүргізіліп келе жатқан салықтық реформалар оларды
жақындатады. ... ... ... ... ... ... бұл процеске әсер етеді. Көптеген елдерде салық
жүйесі үш ... ... ие. ... елдің өзіндік ерекшеліктері бар,
оларды қолдануға немесе анықталған ... ... ... қажет.
Қазіргі салықтық реформаның негізгі бағыттарын және себептерін
қарастырайық. ... ... ... ... негізгі принциптері және
оны нарықты экономика көмегімен реттеу 70 жылдардың аяғынан ... ... ... дамыған елдерде мемлекеттік реттеу әдістеріне өзгеріс
енгізілді: ... ... ... ... және оның ...... қаржыларға шек қойылды. Бәсекелестік қатынастарды
ынталандыру және шаруашылық ... ... ... механизмдері
артықшылыққа ие болды. Бұндай өзгеріс салықтық реформалар бағдарламасына
бастапқыда енгізілген деп ... ... ... реттеу саясатындағы
бағыттар қателіктер және тәжірибе арқылы өңделді.
Америка Құрама ... ... ... ... ... ... ... 200 жыл қолданылуда ... ... ... ... тигізеді. Ол фискальді, яғни
федералды бюджетті, штат бюджетін және жергілікті бюджетті ... ету ... ғана ... Салықтар мұнда экономиканы
реттеу және дамыту құралы ретінде ... ... ... ... өткізуде бюджеттік қаржыларды қалыптастыруды және
қозғалысын қамтамасыз етеді. АҚШ ... ... ... ... ... ... ... құрайды. Ірі немесе тұрақты
түсімдер беретін салықтар ... ... ... Оның ... ... мен шығындардың 70% келеді.
Бірақ, басқарманың жергілікті ұйымдары қаржылық ресурстардың меншік
көздеріне ие, ... ... ... салықтар есебінен
қаржыландырылады. Соңғы жылдары көптеген Батыс Европалық елдердегі ... да ... ... ... ... көлемінің өсімі,
қаражаттардың қаржылық сала арқылы іске асырылуының ... ... ... ... ... ... ... шығындардың көп
бөлігі жатқызылады. Мемлекет есебінен әлеуметтік қамтамасыз ету, ... ... ... жол құрылысы, полицейлік аппаратты ... үлес ... ... 90 % ... ал ... ... ... және тұрғын үй құрылыстарының 40% қаржыландырылады.
Федералды табыстарда тікелей салықтардың маңызы ... ... ... ... ұйымдарының табыстары жанама салықтар және мүлкіктік
салық салу ... ... ... ... ... ірі ... ... табыс салығы құрайды. АҚШ-тың табыс салығының ставкаларының
кезеңдерін зерттейік. 1981-1983 жылдардағы ... ... ... ... жоқ. ... ... экономикалық тиімді және
қарапайым көмектеседі делінген ... ... ... АҚШ президенті
Р.Рейганның әкімшілігі салықтарды азайтып нәтижесінде ... ... деп ... ... ... атап ... ... бойынша салық деген болжамы қате болды. Федералды ... ... ... төмендеді, ал Федералды бюджет 1983 жылдан
кейін 200 млрд№АШС ... ... ... ... ... ... ... нәтижелері 1986 жылы салық
жүйесінің реформасынан кейін көріне бастады. 1986 жылғы ... ... ... ... ... ... және салық ... ... ... ... және 38,5%.
Сонымен табысқа салық салуды дамытудың ... ... ... минимумды қарапайымдандыруға әкеледі. Бірақ ол ... ... ... ... ... жеке роль ... Ресей мен
Германияға қарағанда ... ... ... ... бөлігі болып
табылады. Соған қарамастан ірі өкіметтік ... ... ... Субсидия, субвенция және дотациялар арқылы ... ... ... ... ... әсер ете алады.
АҚШ-та салықтар төлеміне бақылауды орталық аппараттан ... 7 ... ... басқармалары және 58 салық басқармасы бар
Қаржы министрлігін ішкі ... ... ... ... ... ... ... сияқты толық төлеушілерге ... жыл ... ... ... ... Жеке тұлға
жылына бір рет салық декларациясына – оның алатын ... ... ... ... ... ... ... камералдық тексеріс жүргізіледі.
Салықты уақытылы ... ... ... ... ... ... тәртіп бұзушылыққа азаматтық сипаттағы айып пұл
салынады.
Ұлыбританияның салық жүйесі.
Ұлыбританияның ... ... ... ХІХ ... қалыптасты,
бірақ ол да өзгерістерге ұшырады. Ұлыбританияда ... ... ... 1979 ... 1990 ... ... қамтиды.
Ұлыбританияның салық ... екі ... ... ... ... салықт ардан құралады. Ұлыбританияның ... ... ... ... 1799 жылы ... ... ... салығы
құрайды. Ұлыбританияда табыс көзіне байланысты табыстарды бөліктерге
(шедулдарға) ... ... ... ... ... ... ... мұнда әрбір ерекше тәртіппен жүргізіледі. Табыстарды мұндай
бөлу «табыс ... ... ... ... ... 6 шедула түрі
қолданылады.
А Шедуласы мүлікпен табыстар: жерге ... ... ... ... берілетін үйлер мен пәтерлер.
В Шедуласы –коммерциялық мақсатта қолданылатын ормандық массивтерден
табыс.
С Шедуласы - өндірістік ... ... ... ... табыстардың әртүрі кіреді. Сондықтан ол алты ... ... ... ... ... ... ... табыс, мысалы, дүкен иесінің пайдасы;
Екінші бөлігі, мамандандырылған қызмет ... ... ... ... ... ... пайдасы;
Үшінші бөлігі, салық салуға жататын пайыздар ... ... ... Е ... ... шет ... құнды
қағаздардан табыс.
Бесінші бөлігі, шет елдегі мүлікпен табыс;
Алтыншы бөлігі, жоғарыда көрсетілмеген ... ... ... Е ...... ... және басқа да еңбектік табыстар.
Ғ шедуласы – Ұлыбританиялық компаниямен ... ... ... да ... ... ... заңмен рұқсат етілген ... ... ... жиынтық табыстан ұсталынады. Бұл еңбекпен талқан және
инвестициялық болып бөлінеді.
Еңбекақыдан табыс салығы ұстаз иесінен ... Бұл ... ... ... табысымен өмір сүретін тұлғаларға салық декларациясын
толтыру қажет емес. ... ... ... ... салу ... ... белггіленген мерзімде тапсыратын салық декларациясы
негізінде ... ... ... ... ... ... жылдардағы
реформалар негізінде қалыптасты. 1965 жылға дейін табыс салығын жеке және
заңды тұлғаларда тұлғалар, оның ... ... да ... ... жеке ... ... бұл ... іс-әрекеті
азаматтардың жеке табысына дейін қысқартылады. Табыс салығына күрделі
өзгерістер 1973 жылғы реформасымен ... Оның ... ... және ... ... ставкаларының жалпы шкаласымен
есептелінетін болды.Бұл ... алу ... ... ... ... ... жеңілдіктерді есептеу үшін қолданылатын
шедулалардың мақсатын түбегейлі өзгертті. ... ... жеке ... ... ... ... ... болып табылады. Жеке және
жанұялық жеңілдіктердің мөлшері бөлшек баға өсімін ... ала ... ... ... ... қаралып отырады. Қазіргі уақытта
Ұлыбританияда жеке ... 3445 фунт ... ... ... салудың гиберализациясының жалпы бағыты және Ұлыбритания
мен АҚШ -тағы табыс ... ... ... ... ... ... туғызады. Әйтпесе оларға қордың сақталуын капиталдың ағымымен
төлеуге ... ... ... ... тура ... еді. ... ... сәтті өткізілуі байқалды.
Францияның салық жүйесі.
Францияның салық жүйесі Қазақстан ... ... ... ... ... ... құн ... осы елде өңделіп,
енгізілуімен ерекшеленеді. Францияда ... ... үш ... ... ... болады: табыс салығы; тұтынуға салық; бюджеттік
жүйенің негізгі звеносы ... құн ... ... ... ... ... ... өткізілетін келісім-шарттық сипатымен анықталады. Бұл
кезде салық ... ... ... ... ... қосылған қнға салықтың ставкалары қолданылады:
Бірінші ставка - қазіргі уақытта ... ... ... ... ставка – жоғарыланатын ставка -22% ... ... ... автокөліктер кинфототауарлар, ішімдік, темекі
бұйымдары.
Үшінші ставка – төмендетілген ставка -7% мәдени ... ... оның ... кітаптарға белгіленген.
Төртінші ставка – ең төменгі ставка -5,5% бірінші қажеттіліктегі
тауарлар мен ... ... Бұл ... шоколад және
ішімдіктен басқа тұтыну ... ауыл ... ... ... ... саяхат және қонақ үй қызметтері, жүк және ... ... ... ҚҚС ... ... ... ... әлеуметтік, тәрбиелік, мәдени, спорттық бағыттағы қызметтері,
медицина және білім беру; ... ... ... жеке ... жеке ... ... діни ... жанама салықтар:
-акциздер
-кедендік баж
Салықты есептеуге кәсіпорынның жылдық табысы (шығыны) негіз
болып табылады. ... ... жыл ... ... жөнінде декларация
толтырып салық ведомствосына 1 сәуірге дейін тапсыру қажет.
Табыс салығы тобында жеке ... ... ... салығы
маңызды орын алады. Табыс түсінігіне жыл бойы ... ... ... ... ... ... зейнетақы, рента, коммерциялық
алынған табыс, жылжымайтын мүліктен табыс, құнды қағаздар операцияларынан
алынған пайда. ... ... ... ... ... Кейбір
шегерімдер белгілі әлеуметтік топтарға қолданылады: қарт ... және тағы ... 90 ... жеке тұлғалардан табыс салығы
әлеуметтік аударымдармен толықтырылған. Еңбекақыға әлеуметтік ... ... ... төлейді. Бұдан басқа жұмыс берушілер ... ... ... Егер ... 10 адам ... ... онда
кәсіпкер кәсіпорында жұмыс атқаратын адамдарды ұзақ ... ... ... ... 10 және одан ... адам ... атқарса, кәсіпкер
тұрғын үй құрылысын қаржыландыруға ... ... ... ... ... ... маңызды орын алады.
Жергілікті бюджеттің жалпы мөлшері ... ... ... ... ... ... жүйесінен 4 негізгісін атап көрсетуге болады:
Бірінші құрылысы бар учаскелерге жер ... ... жоқ ... жер ... тұрғын үйге салық.
Төртінші мамандық салығы.
Аиалған негізгіден басқа, жергілікті басқару ... ... ... ... ... алады.
Негізгі салық басқармасы экономика және қаржы министрлігінің
құрамына кіреді. ... ... ... ... ... және ... ... құжаттардағы сәйкессіздікті ... ... ... ... ... салық жүйесі.
Федеративті құрылыстағы кез-келген ел сияқты ... ... ... ... ... және ... ... құқықтарын
шектеу және оларды іске ... үшін ... ... бөлу болып
табылады. Германияның салық жүйесі атақты ... ... ... ... Ол ... нарық қатынастарын жақтаушы ... ...... ... ғана емес, сонымен қатар көлденең
түзетуші елдердің бірі болып табылады. ... ... ... ... ресурстарын аз дамыған жерлерге аударады.
Германиядағы салықтардың негізгі түрлері:
1. жеке тұлғалардан табыс салығы;
2. корпоряациыларға салық;
3. қосылған құн ... ... ... ... салығы;
6. жер салығы;
7. жер учаскесін сатып алу кезінде төленетін салық;
8. сақтандыру төлемдері;
9. мұрагерлік және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге салық;
12. кофе, қант, минералды майлар, ішімдік және темекі бұйымдарына акциздер
кедендік баж;
13. Германия территориясында газ және ... ... ... ... табыс салығы прогрессивті. Оның ... ... ал ... ставкасы -53%.
Ескерілмейтін минимум жеке бастыларға айына 1536 ... ... ... 3072 ... ... ... ... салықтық
жеңілдіктер, күтілмеген жағдайлар ... ... ... ... ... қолданылады.
Табыс салығының объектісі болып адамның барлық табыстары ... ... ... ... қаржылық тұрғындағы
жерлердің мықтылығы және ... ... ... ... ... мемлекет жағдайы Қазақстан үшін ескеретін жағдай ... ... ... жүйесі.
Италияның қазіргі салық жүйесі 80 жылдардың аяғында қалыптасты. ... ... ... ... отырып Италияның экономикасын Батыс
европаның жалпы нарығына ... ... ... жасауы қажет еді.
Көптеген дамыған елдердегі сияқты ... ... ... көзі жеке ... ... ... болып табылады. Ол
прогрессивті сипатта бола отырып, жеке тұлғаның жыл бойы алған таза табысын
ескереді. Жер меншігінен, капиталдан, ... ... ... ... және ... көздерден алынған табыстарға салық жинақталады.
Өзгерістер инфляция индексін есепке ала ... жыл ... 1993 жылы ... млн.лирға -10%
-7,2 млн-нан 14,4 млн.лирға -22%, одан жоғары -50% дейін салынды.
80-ші жылдары ... ... ... ставкасы 62% дейін жетті.
5,1 млн№лирден төмен табыс алатын тұлғалар салық жеңілдіктерін пайдаланды.
Табыстылығы бойынша ... ... ... ... ... ... салығы
болып табылады. Бұл пропорционалды салық және ... ... ... ... екі ... ... мемлекеттік. Олардан басқа Италияда жеке және
заңды тұлғалар төлейтін жергілікті табыс салығы бар. Бұл ... ... үшін ... ... ... ... ... кезекте қосылған
құнға салықты атап өту ... ... құн ... ... ... және несие беру бойынша операциялар
2. акциялар мен облигацияларды тарату бойынша операциялар
3. медициналық қамтамасыз ету ... ... ... ... беру ... шығындар
5. мәдениет бойынша шығындар
6. жалдық коммерциялық емес түрлері
7. байланыстық қызметтер
8. ... және ... ... ... ... ... ... халықаралық қызметтер және олармен байланысты операциялар
Италиядағы қосылған құн салығының қалыпты ставкасы 19%. Бірақ
салықтық ... -13,8 және 4% ... де бар. ... ... ... газет, журналдарға қолданылады.
Италиядағы табыстарға ... алу ... ... ... салықтарды тікелей бюджетке аудару
2. сомаларды төлеу кезінде салықты ұстап қалу
3. салықтық реестр-тізім арқылы салықты ... ... алу ... ... ... ... салық
төлеуші салықты төлемеген уақытта қолданылады. Реестр ... ... ... ... одан ... ондағы тіркелген мәліметтер
салық төлеушілердің төлеміне бақылау жасайтын салық ... ... ... ... ... ... пайыздар,
қосымша жинақтар және ақшалай айып-пұлдар төленеді. Төлемеген ... ... ... ... алу және ... үшін ... ... төлеуден жасырылған табыстар бойынша салық төлеуші сот
алдында жауапқа тартылады.
Австрияның салық жүйесі.
Австрияның салық ... ... ... ... ... ... ... жүйесіне жақын. Корпорациялар табысына салық
30% қосылған құн салығы 20% мөлшерінде ... Жеке ... ... ... орын алады. Табыс салығының 5 ставкасы қолданылады -10%
–тен 50%-ке ... ... ... табысты анықтау үшін жылдық жиынтық
табыстан 5 мың шиллинг алынып тасталынады. Егер ... ... ... тағы да 4 мың ... алынып тасталынады.Табыс салығы туралы ... 5 ... ... ... және ... ... жалдану бойынша жұмыстан
• мамандандырылған қызметтен
• мүлікті жалға беруден
• басқа да көздерден
Сонымен қатар, табыс салығы жеке ... ... ... ... алынған дивидендтерге де қолданылады. Бұл кезде салық 22 %.
Егер банктік шот жасырын ашылса, онда банк бұл ... ... ... ... ... ... түрлері, оның ішінде
серіктестіктер де кәсіпкерлік қызметке салынатын ... ... ... кезінде компания пайдалы және еңбекақы қоры есепке алынады. Бұл
салық –жергілікті, ... да ... ... органдарымен
реттелінеді. Бірақ олармен белгіленетін еңбекақы қорына ставкалар ... 2% ... ... ... ... салықтың орташа мөлшері
компанияның табысының 13% мөлшеріне құралады. Бірақ төленген сапа табысқа
федералды корпоративті ... ... ... ... ... дейін мүліктік салықтың ... 1% ... ... ... ... белгіленсе жоғары ескерілмейтін минимум мен
жеңілдіктер бар болғандықтан, тұрғындардың 10-12% ғана төлейді. ... үшін ... ... ... ... ... табыстарына
табыс салығы салынады.
Сонымен қатар кәсіптік салық алынып тасталынады.
Мұрагерлер және сыйлауға салық ... ... ... ... ... мүліктің сомасына байланысты.
Австрияның салық заңдылығы көптеген салықтық ... ... ... ... минимумдарды қарастырады.
Швецияның салық жүйесі.
Қазіргі уақытта Швецияда корпорацияларға салық 28% құрайды. Бірақ
1991 жылға дейін ол 52% ... ... яғни ... ... ... бірі ... табылады. Қосылған құн салығы
бюджетке 25% мөлшерінде ... ... ... үшін ... ... ал қонақүйлік қызметтер үшін 12% дейін төмендейді. ҚҚС ... ... ... ... ... банктік операциялар,
патенттік іс, мәдени мекемелерінің қызметтері болады.
Капиталдан ... ... 30% ... ... алынады. Капитал
түсінігіне құнды қағаздардан басқа, салымдар бойынша ... ... ету ... тауарларын шектелген топтарына салынады: ішімдік, темекі,
бензин, электр қуаты.
Мұрагерлік және ... ... ... ... 60% дейін.
Мұрагерлік (сылау) 200 мың крон ... ... 50 мың крон ... ... ... ... 80 ... асатын және алыс туыстар үшін
жоғарылатылған ставка қолданылады.
Аймақтық және ... ... ... ... ... Ел 24
лэн және 284 комуннан құралады. ... ... ... жергілікті
салықтарды белгілеу мәселелерімен айналысады. Салық жүйелерін Рикстаг, ал
ставкаларды лэн мен ... ... ... ... ... ... ... алынады:
Бірінші, жылына 175 мың кроннан асатын ... ... ... табыс;
Екінші, аймақтардың әртүрлілігіне ... ... ... 13% ... ... және 1,1% ... барлық тұлғалар, оның
ішінде жұбайлар жеке табыс салығын төлейді.
Мүлікке салық, керісінше, жанұяның барлық меншігін ... ... қана жеке ... ... ... ... ... барлық меншігін ескереді. Оны
тек қана жеке тұлғалар төлейді. 100 мың кроннан ... ... ... босатылады.
Швеция бюджетінің маңызды табыс топтарының бірі – еңбекақы қорына
аударымдар түріндегі ... ... ... ... ... 58%
құрайды. Егер мәселел жолдамалы жұмысшы емес, фирма иесі туралы болса,
бұл әлеуметтік төлем ... ... ... ... үлес ... яғни 39,3%. Швецияда қаржылық жыл 1 шілдеден басталады.
Кейбір аталмаған батысевропалық елдердің корпорация ... ... ... Бельгия -436 , Греция -24%, Дания -34%,
Норвегия -28%, Португалия -36,5%, ... -46%, ... ... ... швейцарияда колданылатын жеңілдетілген
салық ставкасы -9,8, өте төмен.
Японияның салық жүйесі.
Японияның салық жүйесі 19 ... ... ... ... ... профессор Шалп атымен аталған реформа жүргізілді.
Қазіргі салық жүйесі 1989 жылдың 1 сәуірінен ... ... ... ерекшеліктері бар және АҚШ пен ... ... ... ... бар. ... ... ... түсімдердің 64%
мемлекеттік салықтар есебінен, ал қалғандары –жергілікті салықтар есебінен
қалыптастырылады. Одан соң ... ... ... ... ... ... ... аударымдар жолымен Японияның
мемлекеттік бюджеті арқылы қайта бөлінеді.
Қытай Ұлттық Республикасының салық жүйесі.
Қытай ... ... ... ... бірі
кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... ... ... Ол 2 ... құралады. Пайдаға жалпы ұлттық салық 30% ставкасымен, ал
жергілікті салық -3 ... ... ... ... ... ... ... 15% ставкасы қолданылады. Мұндай
аймақтар ... ... ... провинцияларында, сонымен қатар
Шанхай, Фучжоу, туангжоу, Циндао ... ... ... салу ... көлік , порттарды дамыту саласындағы кәсіпкерлік
қызметтерге қолданылады.
Материалдық өнідіріспен ... және ашық ... ... ... жүзеге асыратын шетелдік инвестициялары бар
кәсіпорындарға төмендетілген, яғни 24% ставкасы қолданылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... есеп тәртіптерімен және шоттар жоспарына сәйкес
толтырылған табыстар мен ... ... ... ... ... және ... ... қатысы жоқ шығындар
өнімнің (жұмыс, қызмет) өзіндік құнына қосылмайды.
Кәсіпорынның ... ... ... 5 жыл ... ... ... ... амортизация әдісін қолдану арқылы есептелінеді.
Тездетілген ... ... ... ... рұқсаты бойынша ғана
қолданыла алады.
Қытайда қосылған құн салығы негізгі 17% ... ... ... өнім ... ... Жеке салалар мен
тауарлар үшін ... ... салу -13 ... ... ... тұтынудың бірінші қажеттілік тауарлары, ауыл шаруашылық өнімдері,
коммуналдық қызметтер. Сонымен ... ... ... ... ... ... әшекейлік бұйымдар, бояу, жеңіл көлікке әртүрлі
ставкалар бойынша салық салынады.
Кәсіпкерлік қызметті іске ... ... осы ... ... ... 3-тен 5%-ке дейін ставкалар бойынша алынады. Оларға
келесі өндірістік емес салалар ... ... ... ... ... ... ... шаралар;
4. қонақ үйлер мен мейрамханалар;
5. жалдық қызмет;
6. туризм;
7. жылжымайтын мүлікті ... ... ... ... опреациялар.
Жылжымайтын мүлікке және бір ... ... ... ... ... ... ... ставкасы өте жоғары – 30-дан 60 %-ке дейін
болуы мүмкін.
80-90 жылдардағы салықтық реформалау кезінде ... ... ... ... ... бар, салық жүйесін құру саясатына
тұжырымдамалық бағыт қалыптастырылады.
Келесі бағыттарды атап ... ... ... және ғылыми-техникалық салаларда ... ... ... ... ... салықтық
әдістерді жетілдіру;
2. Бюджетті толықтырудың тиімді көзі ретінде тұтынуға салықтың іс-әрекет
саласын кеңейту салықтық саясаттың бұл ... ... ... ... ... экономикасы бар елдер өндірістік және ғылыми-
техникалық инвестицияларды ұлғайтуға ... ... ... ... салықтар үлесін төмендету саясатын жүргізеді,
ал бұл жоғалтудың орнын жабу үшін ... құн ... ... және
жанама салық салу жүйесін реформалау қолданылады.
3. Салықтық құрылымда маңызды өзгеріс корпорациялар мен ... ... ... ... ... ... ... арқылы салық
ставкаларын төмендету саясатын қолдану негізінде есептеу болып табылады.
50-70 жылдары ... ... ... ... дамыту ұлттық
экономиканың тұрақты дамуын және халықаралық жарыстарда ... ... ... ... ... осы ... ... салық жеңілдіктерін қолдану қажеттілігі болды. Бұл салық
жағдайлары басқа салық төлеушілерде жоғары ... ... ... мәжбүр етті. ... ... ... ... ... ... ... салалардың
техникалық жаңалау және инвестицияларды қаржыландырудың тұрақты ағымын
қамтамасыз ету мақсаты қойылды. Бұл мәселені шешу үшін ... ... көп ... ... отырып, болашақта осы құралдарды
инвестициялау ... ... ... ... жеңілдіктер және
ставкалардың шегерімдерін алып тастау арқылы жеке ... ... ... ... ... ... ... қоса
жүргізілді, бұл салықтардың нейтралдығын ... яғни ... ... ... ... ... Салық салудың біртекті ... ... ... ... ... ставкаларының мөлшерінің төмендеуі
арқылы және 20 ғасырдың соңғы 20 жылында ... ... ... ... ... ... елдердің сыртқы экономикалық
саясатының құрамдастырушы бөлігі болып ... ... ... кіші және ... кәсіпорындардың қызметін
нақтайтын қарыз ауртпалығын ... ... ... «Ластаушы төлеуі тиіс» принципі бойынша экономикалық салықтардың
пайда болуы. Бұл ... ... ... ... олар ... ... ғана емес, сонымен қатар қорғаушылық қызметтер де
атқарады.
Сонымен, ... ... ... ... ... ... негізі қалыптастырылды. Қазіргі қазақстандық салық жүйесі
көп жағдайларда шетелдік ... ... Бұл ... және ... ... ... ... Республикасының заңды тұлғаларға салық салу жүйесі
Салықтық жүйе-қазіргі кездегі салықтардың ставкасы, ... салу ... ... ... ... ... есептелу
әдістемесі, сонымен қатар әкімшілік жағдайлардың заңды белгіленген тізімі.
Сонымен қатар салықтар жүйесі –бірлік ... ... ... ... іске асырылатын, бюджетке ... ... ... басқа да жан-жақты салықтық ... ... ... және ... ... қайма құрылысы жағдайында
салықтық жүйе мен салықтық ... ролі ... Бұл ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджетке табыстардың
пассивті құралы болып табылған, ал қазір басқарудың маңызды тетіктерінің
бірі ... ... ... ... ... ... ... (реттеушілік) таратушы, ... және ... ... ... ... жүйе ... ... күшейтуге немесе тежеуге мүмкіндік беретін, жалпымен
қабылданған ... ... ... ... ... ... ... күнде
салық салу жүйесінің сапасына ұлттық экономиканың дамуы байланысты.
Дамыған салықтық жүйе ... ... ... ... ... құрылуы тиіс:
1) Салықтық ставка деңгейі салық ... ... ... ... ала ... ... ... Мүмкіндіктер бірдей
болмағандықтан, олар үшін дифферециалды ... ... ... одан басқа да ойлар бар. ... ... көп және ... ... ... болмайды, яғни салықтық жүйе экономиканың
дамуына және капиталдық ... ... ... ... ... бұл ... шешу кезінде өндіріске прогрессивті салық ... ... ... ... салу бір ... ... ... тиіс. Бұл мүмкіндікті
іске асыру мысалы ретінде кейбір ... ... ... ... ... ... оны ... дейін бір рет қана ... ... ... ... принцип бұзылуда, себебі ҚҚС ... жаңа құн ... ... ... баж ... ... ... міндеттілігі Салықтық жүйе салық төлеушіде
жүктемешілік күдігін туғызбауы тиіс. Сондықтан ... салу ... ... ... ... ... ... Сонымен қатарғ
айыппұлдар жүйесіне ... елде ... ... ... ... қалыптасуы қажет.
4) Салықтарды төлеу жүйесі және процедурасы салық ... ... ... және ... алш ... ... ... болуы тиіс.
5) Салық жүйесі өзгермелі экономикалық жағдайға тез және икемді
бейімделетін болуы тиіс.
6) Салық жүйесі ... ... ... ... ... ... мемлекеттік экономикалық саясаттың тиімді құралы болуы тиіс.
7) Салық жүйесі жан-жақты болуы қажет.
8) Салық ... ... ... ... ... ... ставкаларын
басқа елдермен салыстырмалдылығын қамтамасыз етуі ... ... ... қамтамасыз етуі қажет, себебі жоғарғы
ставкалар кезінде инвестицияларды ... ... ... ал ... кезінде табыстар капиталды ... ... ... ... ... ... құрылымға ие. Ол
үш бөлімне тұрады:
Бірінші бөлім. Салықтық ... ... ... ... ... ... ... кезеңінде Қазақстан Республикасының
10 заңы ... ... ... ... бірі ... ... ... заңы. 1995 жылдан 2001 жыл аралығында ... ... ... және ... да міндетті төлемдер туралы» заң күші
бар. ... ... ... ... ... 2001
жылдың 1 шілдесінен Қазақстан Республикасы жаңа ... ... ... Осыдан көрінетіндей, салық заңдылығы әмбебаптауға ұмтыла ... ... ... ... ... ... тырысады.
Екінші бөлім. Салықтарды және ... ... да ... ... ... 1995 жылдан бастап, салықтарды алу бойынша
ықзмет Қазақстан ... ... ... ... құрамына
Қазақстан Республикасы Салық комитеті және Қазақстан Республикасы салық
полициясының комитеті енгізілді. ... бұд ... ... ... Министрлігіне беріліп, құрамына Қазақстан
Республикасының салық комитеті және салық ... (2001 жылы ... ... ... деп өзгертілді).
Үшінші бөлім. Салықтарды сүру әдістері мен формалары. Салық түрлері
және бюджетке болса да ... ... ... ... ... біз батыс елдер деңгейіндегі
өңделген салық жүйелерін құру әдістерін қолданамыз.
2. Шет ... ... ... ... салу ... Шет ... салық салу жүесіне жалпы сипаттама
Соңғы он бес жылда Испания өзінің экономикалық даму жағынан ... ... ... ... ... Бұған елдегі тұрақты саяси жағдай мен
салық саясаты өз әсерін тигізді. ... ... ... ... ... ... ... тұрады.
Жалпы ұлттық салықтардың негізгі түрлеріне:
- компания пайдасына салынатын салық;
- азаматтардың табысына салынатын салық;
- ҚҚС;
- Мұра мен ... ... ... ... ... қорына аударылатын төлемдер т.б. жатады.
Жергілікті салықтарға:
- жылжымайтын мүлікке салынатын салық;
- коммерциялық қызметпен айналысуға салынатын салық т.б. ... ... ... ... ... (кортесы), ал салық жүйесін
басқаратын жоғарғы ... ... және ... ... ... дер кезінде толық көлемде бюджетке түсуімен салық органдары
айналысады. Оның бас ... ... ... ... ... ... ... Испания елінің мемлекеттік
бюджетінің кірісінің 60 ... тура ... 25 ... ... ... пайызын әлеуметтік сақтандыру төлемдері құрайды.
Азаматтарға салық 1991 жылғы «Азаматтардың табысына салынатын салық туралы»
Заң негізінде салынады және ол жыл ... ... ... ... ... ... ... барысында азаматтар резидент және бейрезидент болып бөлінеді.
Резидент-салық төлеуші деп Испания ... 183 ... ... ... ... негізгі экономикалық мүддесі бар жеке тұлғалар танылады.
Бейрезидент-салық төлеушілер – 183 күннен аз уақыт ел ... ... жеке ... ... ... ... ... жеке өзіне немесе отбасына салынады.
Бірақ бір ерекшелігі – егер ... ... ... қандай әдіспен
төлейтінін таңдаса, қалған мүшелерінің барлығы да сол әдісті ұстануы керек.
Салық төлеу ... ... ... ... ... және ... ... табыстарына коммерциялық немесе кәсіби қызметінен алған барлық
табыстары, ... ... ... ... ... роялти, жалдық
төлемдер, пайыздар, бір жылдан аз ... ... ... мүліктерді
сатудан түскен табыстар т.б. жатады.
Тұрақсыз табыстарына меншігінде бір жылдан астам уақыт болған мүліктерді
сатудан ... ... ... да ... ... ... табыс салығы 20-56 пайыз аралығында прогрессивтік ставкамен
есептелінеді. Бейрезиденттердің капитал өсімі ... ... ... ... табыстарының барлығына 25 пайыздық тұрақты ... ... ... ... бойынша салық салу объектісі ... ... ... мен ... процесінде жұмсалған шығындар
арасындағы айырма саналады.
Резидент компаниялар пайдаға салынатын салықты 35 ... ... ... ... мен ... саласындағы компаниялар пайдаға салынатын
салықты – 40, ... және ... ... – 26, ... 20 пайыздық ставкамен төлейді. Бұған ... ... ... ... ... ... 1,5 пайыз мөлшерінде
жергілікті сауда палатасының есебінен арнайы салық ... ... ... алу ... ... ... кез келген
кәсіпорын қосылған құнға салынатын салықты төлеушілер болып табылады. Азық-
түлік ... ... ... ... журнал өнімдеріне,
мейрамхана, мейманхана, ... ... ... ... ... ... ... қолданылса, сәндік ... ... 28 ... ... ставка қолданылады. ... ... 16 ... ҚҚС ... мен ... салынатын салықты жеке тұлғалар төлейді. ... ... ... ... ... аумағынан тәуелсіз төлесе,
бейрезидент-жеке тұлғалар тек ел ... ... ... ... ... ... мүлік құны мен туыстық деңгейіне байланысты 7,65-34
пайыз аралығындағы прогрессивтік шкаламен анықталады.
Жылжымайтын мүлікке салынатын салық ... ... ... ... ... ставкасын әр муниципалитет өздері бекітеді. Орташа салық
ставкасы қалалар үшін – 0,4-1,3, ... ... үшін – 0,3-1,22 ... белгіленген.
Жылжымайтын мүлік құнының өсімінен алынатын салық 20 және одан кем уақыт
жеке ... ... ... ... ... төлейді. Салық салу
объектісі болып мүліктің сатылған бағасы мен ... құны ... ... ... ... ... ... органдары белгілейді,
орташа салық ставкасы – 16-30 пайыз.
Францияның қаржы жүйесі өзінің көп салалығымен ерекшеленіп: ... ... ... ... біріккен бюджеттер, арнайы қорлар,
жергілікті қаржылар және мемлекеттік ... ... ... бюджетке жалпы ел қаржыларының 47%, жергілікті бюджетке
9%, әлеуметтік сақтандыру қорына- 4% үлесі тиеді.
Мемлекттік бюджет- бұл ... ... және ... ... ... ... ... саласы. Франциядағы
мемлекеттік қаржылардың айрықша бөлігінің ... ... ... ... ... отырып, сауда- өнеркәсіптік
операцияларымен айналысатын және де өзднрі заңды тұлға ... ... үшін ... ... ... 7 бюджет бар- 1 әскери және 6
азаматтық. Олардың ішінде- пошта бюджеті, телеграф пен ... ... ауыл ... ... ... ... ... т.б.
тұрады.
Бірікккен бюджет құрамында: ағымдағы іс- ... ... мен ... ... ... мен оларды жабуға бөлінген
арнайы ресурстар. Біріккен бюджеттер сальдосы жалпы ... ... ... ... ... ... болса субсидиялар жалпы
бюджеттен бөлінеді.
Мемлекеттік бюджет кірістері салықтардан, мемлекеттік кәсіпорын
қаражаттарынан, ... және т.б. ... ... ... ... көзі болып салықтар саналады, барлық түсімдердің 90% салықтардан
құралады.
Салықтар арқылы ұттық табыстың 50% қайта бөлінеді.
Бюджеттің кірістері мен ... екі ... ... ... ... операциялар; (қайтарымсыз қаржыландыру).
2) уақытша сипаттағы операциялар. (несиелік операциялар).
Франциядағы мемлекеттік қаржылардың дамуы басқа елдердегідей бюджет
шығындарының өсіп ... ... ... ... мемлекеттік
шығындар үлесі жылдан жылға өсуде. Бүгінгі таңда бұл үлес 50% құрайды.
Экномика шығындары өсіп келеді. Бюджет шығындарының ішіндегі үлесі ... ... ... ... құрамына өнеркәсіп пен қызмет көрсету
саласының ... ... пен ... ауыл шаруашылығы кіреді.
Мемлекеттің экономикаға араласуы ұлттық шаруашылықтың бәсеке қабілеттілігін
жоғарылату мақсатында жүзеге ... ... ... ... түрінде мемлекеттік кәсіпорындарды қаржыландыруға ... ... ... әуе ... құрылысы, мұнай өңдеу сияқты
салалардағы мемлекеттік тапсырыс әрдайым өсіп отыр.
Әскери шығындар. Франция «НАТО» әскери ұймынынан ... ... де, ... болып қалды. 90-шы жылдары мемлекет тікелей әскери ... ... 4-ші ... ... ... ... әскери шығындарынан
басқа, премьер-министр бюджетінің шығындары да айтарлықтай (бас штабы
шығындары, барлау ... ... ... ... ... әскери шығындарға: мемлекеттік қарызды басқару шығындары
мен әскери ... ... ... ... ... жалпы
қаржыландыру мемлекеттік бюджет көлемнің шамамен 35% дейін жетеді, бұл ЖҰӨ-
ң 4% деген ... ... ... ... ... ... бұл қаражаттарды тек әлеуметтік теңестіру үшін ғана ... ... ... ... Ең ... ... және ... берілетін зейнетақы көтерілді. Сонымен бірге әлеуметтік сақтандыру
қорына аударылатын жұмысшылар жарнасының көлемі де ұлғайды. Бұл шығындардың
ішіндегі ең көп ... ... ... беруге бөлінетін қаржы, оның үлесі
бюджеттің жалпы шығыстарының 25% құрайды.
Басқару шығындары мемлекеттік ... ... ... ... шамамен 1 млн-ға жуық адамы бар үлкен әкімшілік аппаратының бар
болуы, мемлекеттік саяси, экономикалық және әлеуметтік ... ... Бұл ... ... ... ... шығындарының шамамен
12% құрайды.
Сыртқы байланыс шығындары- халықаралық ... ... ... шығындар. Бұл тізімге Африка мемлекеттеріне көмек
кіреді. Дамушы елдерге ... беру ... ... ... ... ... иемденеді.
Бұл шығындар өзінше жеке дара «сыртқы байланыстар» деген ... ... ... сай ... ... ұйымдарына қатысуына байланысты шығындар
қарастырылған. Бұл ... ... ... ... 1,3 млрд ... ... жарналар 1,5 млрд франк, сондай-ақ дипломатиялық және
консулдық аппарат ... да осы ... ... ... ... мемлекеттік бюджет аса маңызды функциялар
орындайды, оның ЖІӨ-гі үлесі 20% астам.
Жалпы, Францияда бюджет процесі 4 ... ... және ол 3 ... ... созылады. Алғашқы саты- бюджет жобасын құру, экономика және
қаржы министірлігінің (ЭҚМ) бақылаумен 9 ай бойы жүргізіледі.
Әрбір министірлік пен ... өз ... ... ... ... ... ... жобасын даярлау үшін ҚЭМ-не жіберіледі.
Бюджет жобасын үкімет мақұлдағаннан кейін парламентке жіберіледі.
Екінші саты- үш ай ... ... ... ... мен ... Ата ... сәйкес бюджетті қарастыру, бекіту құқығы парламентке
берілген. Бюджет жобасы әр палатының қаржы комиссиясының ... ... бас ... ... ... ... жалпы мәселелері
бойынша баяндама жасайды. Алдымен бюджет жобасы төменгі палатада (ұлттық
жиналыс) ... соң ... ... ... ... қарауға
беріледі.
Бюджет бекітілуі қос палатаның біріккен отырысында өтеді. Егер сенат
берілген бюджет жобасымен келіспейтін болса, онда ... ... ... палатаға қайта қайтарып береді. Егер бюджет жобасы 70 күн бойы екі
мәрте талқылауға түсіп, мақұлданбаса, онда ... ... ... ... заң деп жариялайды. Бұл жағдайда ордонанстық бюджет
күшіне ... ... ... ... Ата ... ... ... немесе өзгертулер еңгізуге құқығы жоқ.. Жалақының
төменгі шегі, отбасылық жәрдемақылар ... ... көп ... ... ... ... бірқатар баптарды бекіту де
парламент құзырынан алынып тасталған. Ол тек аса ... ... ... ... алады. Ал, кейбір баптар тіптен бірнеше жылдарға бекітіліп,
парламенттік бақылауды ... ... ... ... ... ол бір ... қамтып, бюджет жылы деп
аталады. Францияда ол күнтізбелік жылмен сай келеді. Бюджет орындалуының
жалпы жетекшілігі ҚЭМ-не ... ... ... мен ... ... ... ... шығындардың айлық кестесін жасайды.
Бюджеттің кассалық орындалуы ... ... ... арқылы жүзеге
асырылады.
Бюджет жылы аяқталғаннан кейін- төртінші саты басталады, яғни,
экономика және ... ... ... ... ... есеп ... Арнайы бақылау органы, яғни есеп палатасы бюджеттің орындалуы
туралы есепті тексергеннен кейін парламент ... ... ... ... ... бақылауы жүзеге асып отырады.
Мемлекеттік бақылаудың арнайы органы болып есеп палатасы саналады, ол ... ... және ... ... орындайды. Әр министрлік пен
ведомствода қаржы бақылаушысы болады. Олардың негізгі айналысатын ... ... ... ... ... кеткендей, Франциядағы
мемлекеттік табыс бөлігінің 90% салықтардан тұрады, ал шығыс ... сан ... ... ... бюджет шығындарын төмендегі суреттен
бақылауға болады:
Шетел
істері
Және
халық-қ
Ынтымақтас- 2%
әділ сот
өнеркәсіп 1%
ауыл шаруа-ғы және ... ... 3% ... да ... ... ... және
ғылыми техно-р 3%
мәдениет 1%
қаржы қызметі 4%
ішкі қызмет-р орта және ... ... ... беру ... ... 7% ... 20%
көлік, тұрғын үй 10% әлеумет-к
министр-р ... да ... ... ... бюджетінің шығыс
бөлігінің құрылымы (1998)
2.2. Францияның заңды тұлғаларына салық салу жүйесіне
сипаттама
Францияның ... ... ... ... ... ... үлесі
• әлеуметтік бағыттағы қорларға аударылатын жарналардыңжоғары үлесі
• тікелей салық салудың төмен деңгейі мен жанама салықтардың ... ... ... салықтарды орталық бюджетке түсетін салықтар
және жергілікті салықтар деп бөледі. Мемлекеттік салықтар орталық бюджеттің
табыс ... ... ... ... ... ... 60% ... жанама
салықтар береді, әсіресе ҚҚС.
ҚҚС-ң отаны да осы Франция мемлекеті болып саналады. Ол 1954 жылы Лоре
оқымыстының еңбегімен енгізілген. ... ... ... 45% ... кезде бұл салықтың негізгі ставкасы 18,5%. ... ... ... автомобиль, кино тауарлары, темекі бұйымдары, бағалы
терілерге жоғарылатылған мөлшерлеме 22% қолданылады. Ал, төмендетілген ... ... ... ... ауыл ... ... дәрі-дәрмектерге қолданылады.
Бұл салық бойынша айтарлықтай жеңілдіктер де ... ... ... ... ... 25 бапқа сәйкес, кәсіп-орын, егер қаржы
жылындағы айналымы 70 мың ... ... ... бұл ... ... ҚҚС-нан мыналар бостылады:
• мәдени, спорттық, тәрбиелік, әлеуметтік, әкімшілік салалардағы
істерді жүзеге ... ... ... ... және ... ... ... еркін мамандықтар: жеке мұғалімдік іс, жеке тәжірибеленуші
дәрігерлер, рухани шығармашылықпен айналыса-тын ... ... ... ... де ... жайлар болады, яғни
ҚҚС-н төлеу ме, ... ... ... ... ме? Бұл ғимаратты жалға
бергенде, қаржы және банк ... ... ... ... ... ... ... жеңілдік түрлері.
Сондай-ақ, тұтыныс салықтары ҚҚС-мен қоса басқа да ... ... яғни ... ... ... ... ... алкоголь ішімдіктері, темекі бұйымдары, сірің-ке, ... ... ... ... ... және кондитер бұйымдары, сыра және
минералды суы, автомобиль көліктерінің кейбір ... ... ... ... да ... салықтар қатарына қосуға болады.Кеден
баждарының басты мақсаты – табыс табу емес, ішкі ... ... ... ... мен ... ... де қорғау болып табылады. Кеден
баждары мемлекттің экономикалық саясатының ... лы ... ... ... кәсіпорындар және жеке тұлғалар төлейді. Кәсіп-
орындардың таза табысына салық салынады. Салықтың ... ... ... ... жағдайларда ол 42% көтеріледі. Әлдеқайда төмен мөлшерлемелер 10-
нан 24% жер пайдаланылуынан ... ... ... ... ... т.б. қолданылады.
Ал жеке тұлғалардан алынатын табыс ... ... ... түсімдердің 20% жуығын қамтамасыз ... Бұл ... ... ... 0-ден 56,8% ... табыс көлеміне
қарай қолданылады. 0-мөлшерлеме дегеніміз, табыс 18140 франктен аспайтын
жеке тұлғаларға қолданыла-ды, яғни ... ... ... ... көп ... 246770 ... ... табыстарға са-лынады.
Ақшалай капиталдардан түскен табыстарға да салық ... ... ... ... ... салық салынатын табыстарға қосылады. Ал құнды
қағаздар операциясынан түскен пайда-ға 16% мөлшерлеме қолданылады.
Қозғалмайтын ... ... ... пайдаға да салық
салынады, егер келісім шарт саласы 20 мың франктан асса. Бұл ... ... ... – 4,5% және 7% өнер бұйымдарына және де ... ... ... ... жерде меншікке салынатын салық туралы тоқтаған жөн. Мүліктер
қатарына мыналар жатады: ғимараттар, өнеркәсіптік және ауыл ... ... ... ... ... т.б. Салық мөлшерлемелері
мүлік құнына байланысты ажыратылады.
Мемлекеттік және жергілікті органдар тиісті аумақ шеңберінде халыққа
қызмет жасау ... ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады: қорғаныс саласы,аймақты ішкі шабуылдан
сақтандыру,полиыцияның қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... қызметтерді атқару кезінде жұмсалған
қаржының орнын салықтан ... ... ... мемлекетнің эканомикасы нарықтық принципке негізделе ... ... ... ... ... өз функцияларын
толық атқару үшін осы аймақтың тұрақты ... ... ... ... ... ... өздерінің мойындарына алады және оны
төлеуге міндетті болады.Жапонияның Конституциясының ... « ... ... ... ... салық төлеу міндетін алады және оны
төлеуге ... деп ... ... ... ... ... өндірістік тәртіппен емес тек заң нормалары
арқылы ғана жүктелетін болады.Яғни ... ... ... ... ... ғана туындайды деген сөз.Егер азаматар
заңда белгіленген салықты төлемеген жағдайда онда заң шеңберінде ... бар ... ... ... ... ... ... салу құзыреті арқылы сипаталады.
Салықтың ерекшелігін келесі ... ... ... ... алдында тұрған функциясын атқару мақсатында қаражат
көзін қалыптастыру үшін ... заң ... ... ... жктеп
салық салу саясатын жүргізеді.Қаражат көзі мемлекеттің өзінің функциясын
қажетті дәрежеде ... ... ... ... ... және ... қаржылық ресурстар заң бойынша бірнеше
кретерийлермен қамтамасыз етілген.Салық салумен ... ... ... сай әділетті принциптермен қамтылған.(салық заңының басымдығы
принципі).
Жапония мемлекетінің ... ... ... ... жаңа салық түрі мен ставкасын енгізу ... ... ... ... заң ... сай ... атап ... міндеттелген салық тиісті органға ақшалай ныснда қолма-қол
түрінде ... ... ... ... ... ... түрінде төледе қолданылған болатын.Қазіргі жағдайда салықтар
мемлекетке тек ... ақша ... ... ... ... ... етеді
Салық функциясы.
а) Салықтың қоғамдық қажетілікті қамтамасыз ету функциясы.
Мемлекет заң бойынша қоғамның кез-келге талабын және оларды ... ... ... ... етуі ... үшін ... ... атқару үшін өзінің материялдық резервін қалыптастыруы тиіс.Бұл
салада әрине заңды түрде халықтан салық ... ... ғана ... қаржылық қажеттілігін қамтамасыз етіп отырады.Мемелекет
халықтан қаржылық қорын қалыптастыру үшін салық алады,ал сол ... ... ... ... қайтарылатын болады.Бұл жерде әрине мемлекет халыққа
көрсететін қызметін көлемі мен дәрежесіне және халықтың төлейтін ... ... ... шешу ... туындауы анық.Бұл мәселені
мемлекет әділетті тең түрде шешеді.
Салық ауырпашылығының ... ... ... ... ... ету ... ... сақтандыру):ұлттық табыс.
Халыққа суммарлық ауырпашылықтың коэффициенті-(салық ауртпашылығының
коэфффициенті+әлеуметтік ... ету ... ... ... ... коэффициенттерінің салыстырмалары.
| ... |АҚШ ... ... ... ... ... |22,9 |26,2 |40,0 |31,0 |40,6 |55,8 ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... |15,5 |9,8 |1,0 |25,7 |25,5 |19,7 ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... |38,4 |36,0 |50,0 |56,7 |66,1 |75,5 ... | | | | | | ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... коэффициенті дамушы мемлекеттер соның ішінде
АҚШ пен салыстырғанда Жапониның коэффициенттік ставкасы бірнеше ... ... ... атап ... ... қарамастан Жапонияда
жалпы ұлттық масштапта осы ... ... ... коэффициентін
төменгі ставкада белгілеу туралы билікке қарсы пікірлер әліде бар.
б) Табысты бөлу ... ... ... мен ... ... ... бір-
біріне бірнеше белгілер бойынша ажыратылады.Мұндай жағдайда,салық
ауыртпашылығының ... ... ... ... ... ... ... мөлшері аз болғанына ... ... ... ауртпашылығы жүктеледі,ал табыс мөлшері жоғары мөлшердегі
салық төлеуші жоғары мөлшерде ... ... ... ... типтегі ... ... ... ... идея ... даму сатысында үлкен
қолдауға ие болды.Бұл салықтың басты міндеті халықтың табысымен меншігін
тең түрде бөлемен үлестіруді ... тең әрі ... ... ... табылады.
в) Эканомикалық жағдайды реттеуші функциясы
Мемлекеттік бюджет ... ... ... ... ретінде
көрініс табады.Эканомкалық құлдырау кезінде барлық қаржы ... ... ... ... мемлекет кірісі
азаяды.Салықтан тағыда мынадай функциялар күтіледі: Эканомикалық құлдырау
кезінде салық ... ... ... ... ... ... салық ставкасының мөлшері жоғарланады.Табыс ... да ... ... бағытталған арнайы тәсілдерді қолдану қажеттілігі
туындамайды,эканомика қарқынды дамыған кезде табыс көбейеді,ал ... ... ... төмендейді сол аралықта табыс салығына салынатын
салық ставкасы төмендеп жоғарылап тұрады.Бұл ... ... ... ... ... жүйесі Л.Эрхард заманынан бері мынадай қағидаларға
негізделіп құрылуда:
- салыққа жұмсалған шығындар мүмкіндігінше аз болуы керек;
- салықтар құрылымдық саясатқа ... ... ... ... ... әділ бөлуге бағытталуы керек;
- салық жүйесі екі жақты салық салуды болдырмауы керек;
- салықтар бәсекеге кедергі болмауы керек;
- салық жүйесі ... жеке ... ... ... және ... ... жүйесіне тән ерекшелік – бюджет жүйесі буындарының
арасында жиынтық салық түсімдерінің күрделі әрі көп ... ... ... ... Германияда табыстар вертикалды және горизонталды
деңгейде теңестіріледі. Табысы жоғары Бавария, Вюртемберг, ... ... ... ... ... қаржы ресурстарының бір бөлігін Саксония,
Шлезвиг-Голштейн сияқты біршама нашар дамыған жерлерге ... ... ... елде мемлекеттік биліктің екі
деңгейі: федералдық және жер билігі бекітілген. ... ... ... емес, жердің құрамы ретінде қаралады. Осыған байланысты федерация,
жер, общиналардың құқықтары салық салу ... ... ... және
Конституция және бірқатар салық қатынастарын реттейтін заңнамалармен
реттеледі.
Қазіргі ... ... ... ... 1969 жылғы ірі салық
реформасы барысында ... ... ... ... ... 1986, 1988 және 1990 ... жүргізілген салық реформалары маңызды
рөл атқарды. 1986-1988 жылдары жүргізілген салық реформалары барысында
халықтан ... ... ... ... ... ... салынатын
салық мөлшерін төмендету мәселелері қарастырылды. Нәтижесінде салық
салынбайтын ... ... ... ... ... ... салық
жеңілдіктері ұлғайтылды, салық прогрессиясы ... 1990 ... ... ... ... ... салынбайтын минимум мөлшері
одан әрі арттырылды; прогрессивтік салық салу ... ... ... ... ... ... енгізілді; мүлік салығының ставкасы
төмендетілді және т.б.
Қазіргі кезде Германия салық жүйесі салықтардың 50 түрін ... ... ... федералдық салықтар;
- жер салықтары;
- біріккен салықтар;
- жергілікті община салықтары;
- шіркеу салықтары.
Реформаға дейін федералдық ... ... ... ... салық, мүлікке салынатын салық жатқызылды. Федералдық салықтарға:
- капитал қозғалысына салынатын салық;
- кеден баждары;
- сақтандыру салығы;
- вексель ... ... ... ... ... ... тауарларына салынатын салық
т.б. жатады.
Жер салықтарына:
- мүлік салығы;
- мұраға салынатын салық;
- ... жер ... ... ... өрт салығы;
- сыраға салынатын салық;
- ойын үйлеріне салынатын салық және т.б. ... ... ... және ... табысқа салынатын салық;
- капитал бойынша табыстан алынатын тұрақсыз табыстар және корпорация
салығы;
- қосылған құн ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалардың табыс салығы мен
қосылған құнға салынатын салық тәрізді екі үлкен салық есебінен құрылады.
Біріккен мемлекеттік ... ... ... ... екі ... ... меншікті салықтар;
- біріккен салықтар.
Меншікті салықтар белгілі бір әкімшілік аумақтық бірлікке белгіленеді
және соған толық көлемде ... ... ... ... ... ... жер,
общиналар арасында бөлініп, әр түрлі деңгейдегі бюджеттерге бірдей ... ... ... ... ... салығы, қосылған құнға салынатын
салық т.б. жатады.
Жеке тұлғалардың табыс салығы азаматтығынан ... ... ... ... ... салу ... басты назар салық төлеушінің
тұрғылықты мекеніне аударылады. Соған байланысты шектелген және шектелмеген
салық ... ... ... ... жауапкершілігіне
Германияда тұрақты тұратын және ел ішінде мекен-жайы бар жеке ... ... ... ... қызметкерлері тартылады. Олар алған
көзінен тәуелсіз барлық табыстарынан салық төлейді. Қалған жеке ... ... ... жауапкершілігіне тартылады.
Қазіргі кезде Германияда 2 ірі салық түрлері – жеке ... ... ... мен ... ... ... салық болып табылады,
себебі мемлекеттік ... ... ... салықтық түсімдердегі ҚҚС-ның
үлесі 28 пайыз құрайды. Ал жалпы салықтық түсімдердің бюджеттің кірісіндегі
үлесі 80 пайызға ... салу ... ... жеке ... ... ... қаралады:
- еңбекақысы;
- капиталдан алған табыстары;
- бағалы қағаздардан алған табыстары;
- мүлікті ... ... ... ... т.б. жатады.
Салық төлеушілер қызмет түріне байланысты бірнеше ... Атап ... ... басты салық төлеушілер;
- ажырасқандар, бірақ асырауында баласы бар салық төлеушілер;
- ... әрі ... тек ... ғана ... ... ... әрі ... әрқайсысы салықты бөлек өз алдына төлесе;
- салықты бірге төлейтін ерлі-зайыптылар;
- бірнеше жерде жұмыс жасайтын салық төлеушілер.
Әрбір категориядағы ... ... үшін ... ... ... прогрессивтік шкаламен жеке тұлғаның табысы мен заңға
сәйкес бекітілген шегерістер арасындағы айырмадан төленеді.
Табыс салығының ставкалары
|Тарифтік зоналар ... ... ... ... ... |
| | ... |
| | ... |
| ... ... ерлі | |
| ... | |
| |0 / 12095 |0 |
| |0/24191 | ... лимиттік зона ... ... |
| ... | ... ... зона ... |33,5/53 |
| ... | ... пропорционалды |120042 жоғары 250084 |53 ... ... | ... және ... ... 64 жастан асқан қарттарға,
мүгедектерге арнайы салық шегерімдері қарастырылған. Емделуге ... ... ... және ... сақтандыруға төлеген жарналар,
шіркеу салығы салық салынатын табыстан толығымен шегеріледі.
Табыс ... ... ... ... төлем көзінен төленеді.
Жалдамалы жұмыскердің салығын жұмыс беруші табыс ... ... ... ... ұстап қалып, салық органына аударады. Салық картасы
коммунадағы (общинадағы) тұрғылықты жерінде ... қай ... ... Егер ... жыл ... табыс салығының сомасы
отбасы немесе жұмыс жағдайына байланысты ауытқыған жағдайда, өзгеріс ... ... ... Жыл ... ... ... негізінде толық есеп
айырылысады.
Декларация негізінде табыс салығын есептеу барысында күнтізбелік ... ... ... ... ... ... ... декларация
тапсырған жағдайда, олардың жиынтық табысы ... ... бір ... ... және сол ... ... ... көбейтіледі. Ерлі-зайыптылар
әрқайсысы бөлек декларация ... ... бұл ... ... ... ... ... төлеушілерге қолданылатын есептеу
механизмімен табыс салығын есептеп, төлейді.
Мұра мен сыйға ... ... ... мұрагердің үлесінен алынады.
Салық салу барысында ... төрт ... ... ... бірінші
разрядқа ерлі-зайыптылар және олардың балалары жатады. Оларға 7 ... ... ... ... ... ... ... және туыстық
деңгейіне байланысты 7-50 пайыз аралығындағы ставкамен алынады. Жылжымайтын
мүлікке орта есеппен 1,5 ... ... ... ... ... ... ... табысына салынатын салық 1977
жылғы салық реформасы нәтижесінде енгізілді. Салық ... ... ... бюджеттері арасында бөлінеді. Заңды ... ... ... ... ... ... ... Салық салу объектісі болып
жылдық ... ... пен ... ... ... ... ... Салық
ставкасы – 40 пайыз. Салық тоқсан сайын бірдей үлеспен бөлініп, төленеді.
Корпорациялық салық бойынша декларация салық ... ... ... ... 31-ші ... дейін тапсырылады.
Қосылған құнға салынатын салық Германиядағы негізгі салықтардың бірі
болып табылады. Бюджет кірісіндегі үлесі – 28 ... ... салу ... ... ... ... ... түскен соң үш бюджет арасында
бөлінеді. Салық екі түрлі ставкамен алынады: 7 пайыз – ... ... ... ауылшаруашылығының өнімдеріне, жолаушы ... ... одан ... барлығына 15 пайыздық ставка
қолданылады. Аталмыш салықтан ауыл және орман шаруашылығының ... ... ... босатылған.
Негізгі жергілікті салықтардың бірі қолөнер салығын өнеркәсіп, сауда
және т.б. ... ... ... ... ... ... төлейді. Бұл салық жанама салықтың санатына жатады. Салық базасы
болып компания капиталы табылады. ... ... ... ... ... ауыл және ... шаруашылығындағы кәсіпорындарға, жер
учаскелеріне салынады. Салық салынатын объект 3 жылда бір рет ... ... ... 1,2 ... ... кәсіпорындар, мектеп жасына
дейінгі балалар мекемелері, ауруханалар, интернаттар, діни ... ... ... ... ... ... салықты төлеуден
босатылған. Германияда тұрғын үй құрылысын ынталандыру мақсатында қайтадан
салынған тұрғын ... ... 10 ... дейін жер салығын төлеуден
босатылады. Жер учаскесі бір иеден екінші иеге сатылған жағдайда салық сату
бағасынан 2 ... ... ... Салықты өткен кезең үшін аванстық
төлем түрінде тоқсан сайын общиналар алады.
Меншікке салынатын салық 1995 жылдан ... жеке ... ... ... ... 1 ... болып бекітілді, оған дейін 0,5 пайыздық
ставка қолданылған ... ... ... мен ... үшін ... 0,6 ... ... Ауыл және орман шаруашылығындағы мүліктерге
салық төмендетілген ставкамен салынады.
Автокөлікке салынатын салық негізгі екі факторға ... ... яғни ... ... және катализатордың ... ... ... төмендетілген салық ставкалары
қолданылады.
Германияда ауыл ... ... ... ерекшелігіне бұл салаға
көптеген салық жеңілдіктерінің берілуін, салықты есептеудің оңайлатылған
және ... ... ... жатқызуға болады. Ауыл шаруашылығына
берілетін негізгі салық жеңілдіктеріне мыналар жатады:
- шағын шаруашылықтар үшін пайданы ... ... ... ... ... ... салықтық несие;
- қосылған құнға салынатын салық бойынша төмендетілген ставканы қолдану
(ауылшаруашылық өнімдер үшін 7 пайыз);
- жекелеген ауылшаруашылық ... ... ... ... мүлік және қолөнер салығы бойынша);
- фермерлік шаруашылықтарға алғашқы 10 жылда пайдасы мен мүлкі бойынша
салық салынбайтын минимум мөлшерін бекіту.
Ауыл ... ... ... салу мақсатында олар 3
топқа ... Үш ... ... ... ... ... ... Республикасының салық түрлері.
3.1 Жанама салықтар.
Жанама салықтар-жоғарыда атап өткеніміздей, бағаға немесе тарифке
үстеме түрінде белгіленген ... олар ... ... ... ... ... байланысты емес. Жанама ... ... ... ... Оларды саналы пайдалану баға белгілеу
процесіне ыңғайлы ықпал жасауы және ... ... әсер етуі ... ... ... ... үшін ... тура салық салудың өсуінен
гөрі олардың шығыстарына салық салудың өсуі ... ... ... салынатын салықтар болып табылатын акциздерді, сатудан алынатын
салықты, ... ... ... ... ... көбірек артықшылығы
болады. Өйткені,олардан жалтарыну қиынырақ. Олармен экономикалық бұзушылык
аз байланысты; олар еңбекке деген ... аз ... ... ... ... ... да ... жоқтығын
қоса олар ... ... ... ... ... ... ... етеді және т.с.с.
Алайда тұтынуға салынатын салық өсуінің ... бар, ... ... инфляциялық және ретрессифтік сипатын жатқызуға
болады. Бірақ бұл ... оң ... ... ... ... ... баға ... болса, онда бұл ... ... ... ... көбейетін болады. Бұл әлеуметтік бағдарламаларды іске
асыруға қаражаттар алуға мүмкіндік береді. Бюджет ... ... ... ... ... ... салу жүйесінде ортақ заңдылықтың болатынын есте ... ... ... жағдайында, тұралаушылықта - өндірістегі, саудадағы
және ... ... ... ... - салық салуды тұтынысқа
объективті қайта бағдарлау болады. Осы кезде мемлекеттің шығыстары мұндай
жағдайда ... ... ... салықтың жұмыспен қамтылуының
төмендеуінің нәтижесінде оны ... ... ... экономиканың
кұрылуын қайта құруға, оның тіршілікті қамтамассыз ететін ... ... ... және басқа кезек күттірмейтін шығыстарды
арттыру қажеттігінен көбейеді. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... Бөлгіштік процестегі
белгілі бір теңестіруге жанама салыктардың өзіндік әлеуметтік бағыттылығын
осында көрінеді. ... ... ... ... ... ... отырады.
Жанама салықтардың ішіндегі ең маңыздысы 1992 жылы енгізілген қсылған
құнға салынатын салық-ҚҚС блып ... ... ... ... оны ... шеккен шығысының орнын бағаны көтеру жолымен толықтырады және
салықты төлеуді сатып алушыға ... ... салу ... ... ... өнім(амортизациясы бар таза өнім) болып ... құн ... ... ... өнімге кешенді шығыстар, мысалы,
жарнамаға жұмсалатын және басқа бірқатар шығындар қамтылуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... (өткізуден)
түскен бүкіл түсім-ақша емес, тек салық ... ... мен ... ... ... ... құн болып табылатындығында.
ҚҚС дүние жүзінің 40-тан астам елдерінде, соның ішінде Еуропа
экономикалық одағының 17 елінде ... Бұл ... ... ... ол жаңа құн ... орын бойынша салық төлеушілердің
үлкен тобынан алынады; екіншіден, төлеушілер үшін де ... ... ... және ... бағалардың
өзгеруіне, төлеушінің қаржылық ахуалына, инфляция деңгейіне ... ... ... ... сенімді және тұрақты базасын
қамтамасыз етеді. ҚҚС ... ... ... ... бюджет
кірістерінің аса маңызды ... бірі ... ... 2001 ... ... ... ... сомасында бұл төлемнің үлес салмағы
21,8% кұрады. ... және ... ... ... да ... төлемдер
туралы Қазақстан Республикасының кодексі (Салық кодексі) бойынша қосылған
құнға ... ... деп ... (жұмыстарды, қызметтер
көрсетуді)өндіру және олардың айналасы процесінде қосылған, оларды өткізу
бойынша ... ... ... ... бір ... бюджетке аударуды,
сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағындағы ... ... ... ... Салық салынатын айналым бойынша бюджетке төленуге ... ... ... үшін ... ҚҚС ... мен ... тауарлар үшін
төленуге тиіс ҚҚС сомасы арасындағы айырма ретінде анықталады. Соңғыда
салық бойынша ... алу ... ... ... ... ... салық
салынатын айналым және салық салынатын импорт ҚҚС-ты төлеушілерді тауарды
өткізу бойынша жасалған ... ... ... ... болып саналады,
оған қосылған құн салығын қоспай, ... ... ... ... мен ... ... ала отырып, өткізілген тауарлар құны негізінде
анықталады. Өткізілген тауарлардың қандай да бір өзгеріске түскен жағдайда,
салық ... ... ... ... ... ... ... кеден заңнамасына сәйкес мағұлданалануға тиіс, Қазақстан
аумағында әкелінетін немесе әкетілетін тауарлар (ҚҚС ... ... ... ... ... ... Салық салынатын импорт
мөлшеріне кеден заңнамасына сәйкес белгіленетін импорт ... ... ... ... ... ... ... салық және
бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ҚҚС-тың
салық мөлшерлемесі 15 пайызға тең және салық салынатын айналым мөлшеріне
қолданылады.
3.2 Жеке ... ... ... бойынша қаражаттардың түсімі барлық ... ... ... ... Салық салу объектілері бар жеке тұлғалар жеке табыс салығын
төлеушілер болып есептеледі. ... салу ... ... ... ... ... және төлем көзінен салынбайтын табыстар болып табылады.
Салық мөлшерлемесі баспалдақты үдеме бойынша табыстың мөлшеріне ... ... 30 ... ... ... ... мен ... түріндегі табыстарға 15 пайыз
мөлшерлеме, адвокаттардың және натариустардың ... 10 ... ... ... ... ... салық салынатын табыстарға мыналар жатады: қызметкердің
табысы, біржолғы төлемдерден алынған табыс, жинақтаушы зейнетақы қорларынан
берілетін зейнетақы төлемдері, дивиденттер, ... ... ... ... ... ... шарты бойынша табыс.
Салық агенттері жеке табыс салығын ... мен ... ... ... ... салынатын табыс төленетін күннен кешіктірмей ... ... ... ... жері ... есепті айдың табысын төлеудің
соңғы күннен ... бес ... күн ... ... ... ... ... қызмет түрлері бойынша арнаулы салық режимін қолданатын ... жеке ... ... төлеудің тәртібі мен ... ... ... ... ... заттай нысанда алынған
табысына оның заттай нысанындағы еңбекақысы, қызметкер ... ... ... ... ... ... және тағы сол ... түрлі
табыстары кіреді.
Салық төлеушінің төлем көзінен салық ... ... ... жеке ... ... ... ... адвокаттар мен жеке
нотариустардың табысына және өзге де ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметте пайдаланылмайтын: бір
жылдан аз уақыт ... ... ... ... мүлікті, бағалы
қағаздарды, сондай-ақ заңды тұлғалардағы сатысу ... ... ... мен ... ... металдар бар басқа да заттарды, сондай-ақ ... мен ... сату ... ... ... ... мүлікті
жалға беруден алыған табыс және басқалары жатады.
Төлем көзінен салық салынбайтын табыстар бойынша жеке табыс салығын
есептеуді ... ... ... ... ... азайтылған, төлем
көзінен салық салынбайтын ... ... ... ... жолымен дербес жүргізіледі. Адвокаттардың және нотариустардың
табыстарына 10 пайыздық мөлшерлеме бойынша ай сайын есептеледі.
Қазақстан ... ... тыс ... ... жеке ... ... ... тәртіппен Қазақстанда салық төлеу кезінде
есепке жатқызылады.
Шетелдік резидент-жеке түлғалар ... ... ... ... де, ... ... одан тыс жерлерден де
алынған табыстары кіреді. ... ... ... ... резиденттен
алынатын жеке табыс салығын есептеудің, ұстаудың және ... ... ... ... жүргізіледі.
Тұрақты мекемемен байлынысы жоқ бейрезиденттер салықты төлем көзінен
шегерімсіз 5 ... 30 ... ... ... бойынша төлейді;
қызметі тұрақты мекеме құруға соқтыратын бейрезиденттер салықты төлем
көзінен ... ... ... ... азайтылған табыстардан
резиденттерге арналғаІн мөлшерлемелер бойынша төлейді.
3.3 Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен ... ... ... ... ... ... ... пайдалы
қазбаларды, жер қойнауын пайдалануға байланысты ... ... ... ... ... салықтық сипаты бар табиғи ресурстар үшін төленетін
төлемдер ретінде бір топқа ... ... ... үстеме пайдаға
салынатын салық, жер қойнауын пайдаланушылардың арнаулы төлемдері, су үшін
төленетін төлем, ... ... үшін ... ... ... ... жатады. Аталған төлемдер негізінен ренталық сипатта болады,
өйткені олардын пайда болуы мен ... ... ... ... ... ... материалдарды, шикізатты, минералды
ресурстарды алу, тұтыну, олардың ... ... ... байланысты
болады.
Техногендік минералды құрлымдардан пайдалы қазбалар ... ... ... жер ... ... жөніндегі операцияларды
жүзеге асыратын заңды және жеке тұлғалар жер қойнауын пайдаланушылардың
үстеме пайдаға салынатын ... мен ... ... ... ... қойнауын пайдаланушы үшін белгіленетін салық режимі тек қана
Қазақстан ... ... ... ... жер қойнауын
пайдалануға жасалатын келсімшартта айқындалады.
Келсімшарттардың негізгі ... ... жер ... ... салудың екі үлгісі берілген:
Бірінші үлгі жер қойнауын ... ... ... ... мен ... да міндетті төлемдердің барлық түрлерін көздейді;
Екінші үлгі жер қойнауын пайдаланушының өнімді бөлу бойынша ... ... ... сонда-ақ салық заңнамасында көзделген
салықтар мен басқа да міндетті ... ... ... ... оларға шикі мұнай мен ... да ... ... ... ... пайдаға салынатын салық, мүлікке салынатын салық қосылмайды.
Жер қойнауын ... ... мен ... төлемдері
мыналарды қамтиды:
І.Үстеме пайдаға салынатын салық
2.Жер қойнауын пайдаланушылардың арнаулы төлемдері:
1 .бонустар:
а) қол қойылатын;
б) комерциялық ... ... ... бөлу ... ... ... үлесі.
Бонустар жер қойнауын пайдаланушының тіркелген төлемдері болып табылады
және жер койнауын пайдалануға жасалған келсімшартта белгіленген мөлшерде
және тәртіппен ... ... ... қойнауын пайдаланушы жер қойнауын пайдалануды жүргізудің жеке
жағдайларын негізге ала отырып, ... ... ... төлейді: қол
қойылатын бонус және комерциялық табу бонусы. ... ... ... ... сәйкес бонустардың бір немесе екі түрі
де белгіленуі мүмкін.
Қол койылатын ... жер ... ... келсімшарт жасалатын
аумақта жер қойнауын пайдалану жөніндегі қызметті жүзеге ... ... ... ... ... ... ... және келісімшарт жасаған кезде
белгіленеді. Қол қойылатын бонустың бастапқы мөлшерін пайдалы ... мен кен ... ... ... ... есеп ... белгілейді және ол келісімшартпен белгіленген мерзімде, ... ... ... ... ... ... отыз күннен кешіктірмей
төленуі тиіс.
Коммерциялық табу бонусы келсімшарт аумағында әрбір комерциялық табу
үшін, соның ішінде кен ... ... ... жүргізу барысында, бастапқы
аталған алынатын қорды арттыруға жеткізетін пайдалы ... ... ... Оның ... ... салу ... есептеу базасы
мен мөлшерлемені негізге ала отырып белгіленеді. Салық салу ... ... ... ... ... ... осы мақсаттағы көлемі болып
табылады. Коммерциялык табу бонусының мөлшерлемесі 0,1 пайыздан кем болмауы
керек.
Пайдалы қазбаларды ... жер ... ... ... ... ... жер қойнауын пайдаланушылар жер қойнауын
пайдаланғаны үшін республикалық бюджеттің кірісіне ... ... ... ... аударымдар жасайды. Бұл орайда салық салу
объектісі мен осы ... ... ... ... ... төлеу үшін
белгіленген тәртіппен жүргізіледі.
Роялти – пайдалы қазбаларды өндіру және ... ... ... ... жер ... ... кұқығы үшін төленетін төлем.
Ақшалай немесе заттай нысанда төленеді,
Пайдалы қазбалардың көлемі немесе нақты ... ... ... ... ... өнім өндірілген пайдалы қазбалардың барлық түрлері
бойынша роялти салынған объекті болып саналады.
Кең ... ... ... мен жер асты ... бойынша роялти барлық
жер қойнауын пайдаланушылар, соның ішінде ... ... ... ... ... ... ... қызметті жүзеге
асыратындар үшін тіркелген мөлшерлеме бойынша 1 пайыздан 10 пайызға ... ... ... ... ... түрлері бойынша роялти
салық кезеңінен кейінгі ... ... ... ... ... ... үстеме пайдаға салынатын салығы -
салыстырмалы жақсы табиғи жағдайлардағы ... ... ... ... жағдайында шығарылған өнімді сатудан алынған қосымша пайда
үшін ... ... бөлу ... келсімшарттар және кең тараған пайдалы қазбалар мен
жерасты суларды өндіруге жасалған келсімшарттар бойынша қызметті жүзеге
асыратындарды ... жер ... ... осы ... ... ... ... өндіруге көздемеген жағдайда, үстеме
пайда салығын төлеушілер болып табылады.
Жер койнауын пайдаланушы ... ішкі ... 20 ... ... ... кезеңіндегі әрбір жекелеген келсімшарт бойынша жер қойнауын
пайдаланушының таза ... ... ... ... салық салу объектісі болып
табылады. Сонымен бірге үстеме пайдаға салынатын салыктың мөлшерлемелері
салық кезеңіндегі таза ... ... ... ... ... ... ЗО пайызға дейін белгіленген. Үстеме пайдаға салынатын ... ... ... 15 сәуірінен кешіктірмей төленеді.
Өнімді бөлу бойынша Қазақстан Республикасының ... ... ... бұл ... ... жер ... ... негізде келсім-шарт аумағында пайдалы қазбаларды өндіруге кұқық
беріледі. Өнімді бөлу ... үлес ... ... ... ... төленуі
мүмкін. Өнімді бөлу бойынша Қазақстан Республикасының үлесінің есебін жер
қойнауын пайдаланушы тіркеген жері бойынша салық ... ... ... айдың 10-нан кешіктірмей табыс етеді.
3.4 Әлеуметтік салық.
Әлеуметтік салық-мемлекетте алынатын салықтардың ... Ол 1999 ... ... ... ... келген әлеуметтік қорларға: ... ... ... ... медициналык сактандыру, халықты
жұмыспен қамту қорларына аударылатын сақтық жарналары аударымдардың ... ... ... мөлшерлемесі еңбек ақы төлеу қорларының
28% мөлшерінде белгіленеді, ал төленетін ... ... ... ... ... ... түсімдер мемлекеттік бюджетте 17℅ алады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... филиалдары мен өкілдері, сондай-ақ Қазақстанда қызметін ... ... ... ... ... жеке ... жеке
нотариустар, адвокаттар әлеуметтік салық төлеуші болып табылады.
Жұмыс беруші төлейтін ақшалай немесе заттай ... ... оның ... ... ... ... ... тұлғалар,
сондай-ақ Қазақстанда қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын
бейрезиденттер, заңды ... ... ... үшін ... ... ... ал жеке кәсіпкерлер, жеке нотариустар, адвокаттар үшін
олардың өзін қоса алғанда, ... саны бұл ... ... ... ... ... ... - 20%. Салықтың жұмыс істеу барысында
оның мөлшерлемелері өзгеріп отырады, сондай-ақ әртүрлі ... үшін ... ... ... ... ... Қазақстанда қызметін ... ... ... ... ... ... ... қызметкер мамандар үшін 11% мөлшерлемесі бойынша ... ... ... ... салық режимін қолданатындарды қоспағанда,
жеке нотариустар, адвокаттар өзі үшін үш айлық есептік ... және ... үшін екі ... ... көрсеткіш мөлшерінде, ал тірек-қимыл
мүшесі бұзылған, ... ... көру ... айрылған мүгедектер үшін
жұмыс істейтін мамандырылған ұйымдар 6,5% ... ... ... ... ... ... ... қолданылатын жеке кәсіпкерлер мен
заңды тұлғалар үшін әлеуметтік салық ... ... ... ... салық төлеушінің тіркеу есебі алынған жері
бойынша есепті айдан кейін ... ... ... ... ... немесе оңайлатылған мағұлдама негізінде арнаулы салық режимін
қолданатын шағын бизнес субъектілері – заңды тұлғалар мен жеке ... ... ... ... ... осы тәртібімен қарастырылған басқа
салықтармен жиынтық сома түрінде жүреді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қандай да ... ... ... ... ... екі ... Біріншісі фискальды қызмет болса, екіншісі реттеуші ... ... ... де алаңдата қоймайды, себебі кез-келген
мемлекеттің өмір сүру үшін ... ... өте ... нәрсе.
Реттеуші қызмет әркімнің, мейлі мемлекеттің немесе кәсіпкерлердің болсын,
аса кызықтыратын ... ... ... ... белгілі таразының екі
жағы бар, біріншісі мемлекеттің кажеттілігінен туындаса, ал екіншісі ... ... ... ... ... ... реттеуші қызметіне кеңінен
тоқталсак, оның оншалықты өз атына сәйкес келе ... ... ... ... ... ролі негізінен мынандай
шарттарға жауап ... ... ... ... ... кіріс мөлшерінің
белгілі бір деңгейін ұстап отыру және кәсіпорындар мен жеке тұлғаларға
салынатын салықтардың ... ... 2030 ... дейінгі даму стратегиясында болашақтағы
мемлекетіміздің негізгі байлық көзі ... ... ... ең ... экспорттау болып табылады. Осыған сәйкес, салық ... ... ... ... бірі ... ... салынатын
салықтардың тиімділігін арттыру болып табылады.
Үкімет басшысының ... 2001 ... ... ... ... тек салық түрінде ғана мемлекеттік бюджетімізге ... АҚШ ... ... ... ... қалған. Мұндай көлемдегі қаржы
республикалық бюджетіміздің төрттен бір бөлігіндей мөлшерін құрайды. Егер
бұл ... тек қана ... ... орын ... болса, онда еліміздің
бүкіл шикізатын экспорттаудан түспей қалған қаражаттың мөлшері қандай болар
екен?
Осындай ... ... ... әрикеттерінен еліміздегі
күнделікті тұрмыстық қажеттіліктерге аса зәру болып отырған ... көп ... ... ... ... ... салынатын базаның
кемуіне, экспорттаушы емес экономиканың басқа салаларында қызмет ... ... ... ... ауыртпалығы арта түсуде. Аталған
кемшіліктерді жою үшін, ең алдымен салық ... ... ... ... ... ... министрінің атап өткеніндей, жаңадан қабылданған ... ... ... ... ... ... ... уақытта да жіберілуі мүмкін. Әрине енгізілген өзгерістер
әбден саралануы және салық жылының басынан бастап іске асуы ... ... үшін ... ... ең болмағанда үш-бес жылға дейін тұрақты
болып қалуы аса маңызды шарт болып ... ... ... ... болу әрине мүмкін емес, әсіресе жалпы ішкі өнімнің ... ... ... жағдайында бұл өте қиынға соғады.
Жер қойнауындағы табиғи байлықтарды өндірушілердің ... ... ... екенін ескере отырып, оларға салынатын табыс салығына
прогрессивті ... ... ... болар еді. Егер шикізаттың қалыптаскан
бағасы орта көрсеткіштен ... ... ... онде ... ... кәсіпкерлер бағаның артық мөлшеріндегідей пайызда қосымша
табыс табады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... пайда нормаларына сәйкес үстеме пайда салығы арқылы алып ... ... ... кемшілігі мынада: біріншіден, ішкі пайда нормасын ... оның ... әр ... ... мен ... ... әсер
етуі мүмкін, екіншіден. Пайда нормасын қайта-қайта ... ... ... шикізаттын әлемдік бағасы күн сайын өзгерістерге ұшырауы мүмкін.
Аталған кемшіліктерді жою үшін шикізатты өндірушілерге салынатын табыс
салығының базасын ... ішкі ... ... шикізаттың сатылу
уақытындағы қалыптасқан әлемдік бағасы мен ... ... ... ... шығындардың айырмасына ауыстыру керек. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қалыптасқан
әлемдік баға алынып отыр? Оған себеп, кез-келген шикізатты болсын, ... ... ... ... ... бағасын жасаған келсім
шарттарында төмендетіп жазып, ... ... ... ... ... ... ал белгілі бір уақытта қалыптасқан шикізат бағасын кемітіп көрсетуі
мүмкін емес және оның ... ... онша ... соқпайды. Сонымен
қатар шикізаттың өзіндік құны мен тасымал шығынын анықтау кей ... ... ... Бұл ... ... ... келіспейтін
жақтары орын алуы мүмкін, мәселен, Қазақстан ... ... Шын ... ... қайшылықтарды реттестіру қиын емес.
Егер экспортталатын шикізаттың әлемдік бағасы күрт төмендеп ... ... ... шешілмек деген сұрақтың қойылуы сөзсіз. Оған жауап
беру үшін, мұндай ... ... үшін ... ... салуымыз
қажет. Егер әлемдік бағаның төмендеуіне қарамастан шикізатты экспорттау
еліміз үшін аса маңызды ... қала ... онда ... кәсіпорындарға
мемлекет тарапынан көмек көрсету аса қажет. ... салу ... ... үшін ... ... салығының ставкасы төмендеген сайын
пропорционалды түрде табыс салығының ставкасын азайту қажет. Мұндай ... ... мен ... үшін ... ... болар еді.
Әрине, салықтай көмектің белгілі бір шегі болуы ... егер ... ... бағасы белгілі бір деңгейден төмендеп кететін болса,
онда мұндай шикізатты өндіруді тоқтату қажет ... ... ... ... ... ... ... пайдаға
салынатын салықты алып тастап, бір ғана ... ... ... дұрыс болар еді. Осы аталған ... ... мен ... орын алып отырған монополиялык кәсіпорындарды теңестіріп
қарауға болады. Өйткені монополиялық ... өз ... ... пайда
табу үшін, өздерінің тауар немесе қызмет бағаларын қайта-қайта көбейтуге
кұштар болып отыр. Мемлекет ... ... ... ... ... тежейтін белгілі бір рөлі орын алғанымен, әр түрлі жолдармен
монополиялық кәсіпорындар әлі де ... ... ... ... ... Осыған орай, бағаның өсуіне кедергі болатын әкімшілік жүйеден ... жолы да орын ... тиіс ... ... бағаның тұрақты
жағдайда болуын ынталандыратын салықтың қажеттілігінде болып ... ... ... ... ... ... ... аса қажетті
салалардағы кәсіпорындар үшін пайда ... ... ... 12 пайыз
шамасында етіп қойылған. Яғни кәсіпорын осы нормадан ... ... ... ... ... мемлекет бюджетіне өткізуі тиіс.
Қазақстан жағдайында халыққа комуналдық қызметтер көрсетіп отырған жеке
және мемлекеттік ... үшін ... ... мұндай қысымдық
көрсету көптеген қиыншылықтарға алып ... ... ... ... ... саладан өз қаржысын алып, пайда нормасы ... ... ... ... ... ... Сондықтан Қазақстандық кәсіпорындар үшін
ішкі пайда нормасын инфляциялық пайызды ескере отырып, 20-25 ... ... ... ... ... ... мен ... қарсы
комитет монополиялық кәсіпорындардың осылайша белгіленген ... ... ... ... ... ... ... болар еді. Осындай
шаралардың нәтижесінде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... тұтынушылар үшін монополиялық кәсіпорындарының
қызметтері арзанырақ түсетін болады. ... ... ... ... ... ... қызықпайтын болады, себебі
баға көтерілгенімен кәсіпорынның пайда мөлшері еш өзгермейді. ... ... ... ... ... қатынастарға ешқандай кедергі
болмайды, керсінше, бұл нарық кезіндегі ... ... аса ... ... бірі -
жеке тұлғалардың табысына салынатын салықтардың мөлшері. Кәзіргі ... ... ... жеке ... ... екі ... ... және әлеуметтік салық салынады. Сонымен қатар міндетті түрде
жалақының 10 ℅ ... ... ... Мәселенің жайын жалақыны
төлейтің заңды тұлғалар жағынан ... ... онда ... ... кәсіпорындардың қосымша қаржыға шығындалуын байқаймыз. Жалақы
қоры неғұрлым көбейген ... ... ... әлеуметтік салықты көп
төлейді. Бұл қызметкерлердің еңбек ақысын көтеруге ... ... ... сөз. ... ... көбейткен күннің өзінде де кәсіпорындар әр
түрлі жолдармен нақты жалақы мөлшерін азайтып көрсетеді. Осыған байланысты
Қазақстан салық жүйесінің ... ... ... ... орташа
жалақы мөлшерін көтеруге болады және ... ... ... ... ... ... ... мәселелер тұр.
Қазақстан салық жүйесінде орын алып отырған әлеуметтік салық компания
қожайындарының өз кызметкерлеріпің жалақы мөлшерін көбейтуін ... ... бұл ... ... ... ойлап, бастарын қатыруға
итеріп отыр. Мәселе тек әлеуметтік салық ... ... ... ... жоқ, ... қатар бұл салық салынатын базада да болып отыр.
Дамыған мемлекеттердегі ... ... ... 4-12 ... ... ... оны тек ... өздері ғана емес, жалақы алушылар
бөлісіп төлейді. Қазақстанның жалақы алушы азаматтары ... ... ... ... ... ... үлкен ауыртпалық
жүктеліп отыр. Себебі жылдық жалпы жалақы қоры орташа есеппен ... ... 40-70 ... ... ал осы ... дейін
әлеуметтік салық ставкасы 26 пайызды құраған болса, ... ... 18 ... ... ... ... әлеуметтік салық түрде
төлеуге мәжбүр болады екен. Бұған 30 пайыздық занды тұлғаларға салынатын
табыс салығын ... ... ... ... салық ауыртпалығының
жоғары екендігін көруге болады.
Тәжірбиеде көрсеткендей, компаниялардың басым ... ... ... ... ... пайдаланып, салық комитеттеріне шын
жалақы қорының тек 30-40 ... ғана ... ... ... ... ... ... да жеткілікті және ондайларға көп алғыс айту
қажет. Осы ... ... ... ... ... ... қызметкерлері|Төленетін жалақы |45000 асатын ... |
| ... ... | ... |50000 |5000 ... |40000 | ... |60000 |15000 ... |20000 | ... |100000 |55000 ... |30000 | ... |300000 |75000 ... көрсетілгендей, компанияның тек үш қызметкердері ғана 300
теңгеден артық жалақы алады, ал жалақы қоры бойынша ... 300 ... ... ... Яғни компания қожайындары өз қызметкерлерінің
жалақыларын ... ... ... ... ... ... мұндай өзгерістер компапиялар үшін өте тиімді
болып табылады, ал мемлекет қандай жағдайда болады ... Бұл ... ... үшін ... әлеуметтік салықты төлейтін және төлемейтін
компаниялардың арақатнасын ... ... Шын ... ... ... бар ... ... әлеуметтік салықты
төлемейтіндер. Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ставкасын төмендетпей-ақ, салық салу
базасының ауқымын азайту ... ... ... Әлеуметтік салықтық
салынатын базасы жалақы қоры ... осы ... ... қоры мөлшерін азайту қажет. Ол үшін ең жоғарғы әлеуметтік салық
салынатын ... ... ... ... және ... ... тек сол ... жалақыға әлеуметтік салық салыну қажет, ал ондай мөлшерден артық
жалақыға компаниялар мүлдем әлеуметтік ... ... ... Мысалы,
әлеуметтік салық салынбайтын бір адамға шаққандағы ... ... ... ... ... онда жалақы қоры 300000 теңгені құрайтын компания
кестеде көрсетілген ретте өз жалақы ... ... ... төлейтін
болар еді. Егер осы өзгерісті енгізе отырып, республикада ... ... ... ... ... түсініктеме жүргізілсе, бұл
өзгерістен мемлекеттік бюджет үшін ... ... ... ... ... әлеуметтік салық төленбейтің деңгей 45000 тенге
шамасында алынған, бұл мөлшер біріншіден ... ... ... ... 15000 ... үш есе көп, ол деген сөз, әлеуметтік салық қамтылған
компаниялардың жалақы қоры ... ... ... ... ... ... республика Президентінің басшылығымен әлеуметтік
салық ставкасы 26 пайыздан 20 ... ... ... ... ... ... аталған өзгерістердің нәтижесінде мемлекетке,
компанияға, әсіресе еліміздің азаматтарына келер пайда ... ... өмір ... ... ... төмен азаматтар үшін салық
заңымызда қарастырылмаған деуге болады. Мысалы, ... ... ... ... ... ... мөлшері барлық жеке
тұлғалар үшін бірден-бір айлық есептеу көрсеткіші деңгейінде және әрбір бір
айлық есептеу көрсеткішінен төмен табыс ... ... ... табысы жоқ
әрбір жанұя мүшесі үшін бір айлық есептеу көрсеткіші ... ... ... ... яғни жалақы мөлшері 45000 теңге болатын және
жалақысы 4500 ... ... жеке ... ... ... шамасы бірдей. Бұл әрине әділдікке жатпайды, ал ... ... ... ... ... ... орынға ие болу қажет.
Шын мәнінде жалақылары бір-бірінен өте алшақ жатқан жеке тұлғалар
үшін осы ... ... ... ... эр ... ... ... төменгі деңгейге жақынырақ болатын тұлғалар үшін табысқа солданылатын
шегерімдердің ролІ елеулі болып табылса, ал ... орта ... ... үшін ... бары не, жогы не, ... ... қарайтын болсақ, жергілікті салық комитеттері кеке түлғалардың
табысьтна қолданатын шегерімдердің ... және ... ... қадағалау үшін,
кәсіпорындардан ай сайын эрбір қызметкерлердің жанұя мүшелерінің шынымен де
табыс таппайтындығын айкындайтын құжаттарды ... ете ... ... да ... кез ... жанұяда қандайда бір өзгерістер болып жатуы әбден мүмкін.
Осындай объективті және ... ... ... ... келесі
ұсыныстарды қозғауға болады. Бірінші, жеке тұлғаға қолданатын шегерімдердің
мөлшерін өзгерту және оны тек ... ... ғана ... ... салығынан ең төменгі жалақы алушыларды босату.Қолданылып ... өзі өте ... ... бір ... ... ... де ... көмек бола алмайды. Сондықтан ;еке түлғалардың табыс
салығына колданылатын шегерімнің мөлшері кем егенде ең ... ... ... ... ... ... ... ең томенгі жалақы 4500
тенгені қүрайтын болса, осындай ... ... ... ... ... ... ... сөз.Ал орташа және жоғарғы деңгейдегі мөлшерде
жалақы алатындар үшін ... ... ... қажет. Егср
Қазақстандағы орташа ... 15000 ... ... болса, онда осы мөлшерге
дейін жалақыға ір айлық ең төменгі жалакы деңгейінде шегерім колданып, ... ... эмен ... мүлдем жоқ жанүя мүшелері үиіін бұрыпғысынша бір
айлық эрсеткіші деңгсйінде шегерім жасаған жөн. Қалған жеке тұлғалар ... ... ... ... табыс табушыларға ешқандай шегерімдерді
қолдану қажет емес. Сонымен, егер республикамыздың салық жүйесіндегі жеке
тұлғаларга ... ... ... ... өзгерістерді енгізетін болсақ,
табысы өте төменгі дәрежедегі азаматтарымызға едэуір көмек ... ... ... ... ... ... ешкандай да зардап ... быс ... ... ... ... ... ... қолданылатын шегерімдердін алып тастағанның ... ... ... жағы ... түспек. Қорыта айтқанда, жоғарыда
аталған ұсыныстарды жүзеге асыру қиынға coқпайды, ал ... ... ... ... ... ... ... жасауға болады:
1. Қазақстан территориясында көшпелі өмір кезінде салық ... ... ... ... ... ... ... жеткен
жоқ;
2. Тиімді салық жүйесін құру ... ... ... ... ... сүйену қажет;
3. Салық жүйесінің «үш киті»: салықтық қатынастарды ... ... ... және ... да ... ... ... құрудың формалары, түрлері және әдістері;
4. Салық жүйесінің І кезеңі ... оның ... 45 ... ... ... 14 ... актілері)
немесе фискальді бағытталумен (салық алымдары 95 % ... ... ЖІӨ ... жыл ... ... ... ... төлемдердің жасалмау дағдарысы, «көлеңкелі»
айналымның мөлшерінің ұлғаюы;
5. 1995 ... ... ... ... ... заңы
(ІІ кезең) салық ауыртпалығын азайтты, «селективті жеңілдік беру»
саясатын ... ... ... 11 ... ... және ... тиімділігін арттырды. Нәтижесі: ЖІӨ азаюын тоқтатты,
инвестициялар ... ... ... ... ... ... саясатында ҚҚС маңызы өсті, ол салық ауыртпалығында көбірек
үлес салмағына (54 %) ... Оның ... ... ... оны алу ... ... ... тежеді, дағдарысын
тереңдетті;
7. 2001 жылдың салықтық ... ... ... ... %-тен 21 %-ке төмендеуі және 16 % мөлшерінде ҚҚС ... ... ... ... зерттеу кезінде ҚҚС қатынасында
салық ауыртпалығы тұтыну өнімдерін өндірушілерге таратылды, ал ҚҚС –
жанама салық болғандықтан аз ... ... ... ... 2001 ... Салық кодексі салық жүйесінің ... ... ... ... ... кодексі бойынша Қазақстан
Республикасының салық жүйесінің негізгі ... ... ... ... ... ... табылады.
Осылайша, Қазақстан салық жүйесі 13 жылда салық қатынастарының
үйлесімділікке ... 3 рет ... ... яғни ол бюджетке салық
түсімдері жеткілікті болатын, салық ауыртпалыгының тиімді ... ... ... құрылды.
Қазақстанға өзінің бизнесін жасырғаннан гөрі, салықтарды төлеу ұтымды
болатын ... ... ... ... кодексі Қазақстан Республикасының салық
жүйесінің үйлесімді, ... ... ... ... ... ... ... қажет.
ҚОСЫМША «А»
|Рет№ |ҚР Салық жүйесі туралы ... ... |ҚР ... және ... |
| ... ... мемлекеттік | ... да ... ... ... ... және | ... ҚР ... ... ... | ... ... |
|1 ... ... |1 ... ... ... |
| | | ... (30%) |
|2 ... ... яғни |2 ... тұлғалардан табыс |
| ... ... ... | ... |
| ... ... | | |
|3 |ҚҚС |3 |ҚҚС |
|4 ... |4 ... |
|5 ... ... мен |5 ... қағаздар мен |
| ... ... | ... ... |
|6 ... құралдарына салынатын |6 ... ... |
| ... | ... |
|7 ... және ... |7 |Жер қойнауын |
| ... ... ... | ... ... |
| |салынатын төлем | ... мен ... |
|8 ... ... ... |8 ... ... |
|9 |Экспорт, импортқа салықтар |9 ... және ... |
| | | ... алымдар |
|10 |Кеден тарифтері мен баждары |10 ... ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... ... ... ... |11 ... қамтамасыз|
| | | ... ... ... |
| | | ... ... ... ... алуга |12 |Барлығы: 11 төлемдердің |
| ... | ... мен ... ... ... ... ... Республикасының Салық кодексінен
алынған № 209.
12 желтоқсан 2003 ж. Алматы: 2004 – 238 ... ... жыл ... ... ... бюджет түсімдерінің
пайыздық құрылымы
|№ |Көрсеткіштер |2000ж. |2001ж. |2002ж. |2003ж. |
|1 ...... |100 |100 |100 |100 |
|2 ... ... |86,9 |88,2 |91,1 |93,3 |
|3 ... ... ... |31,2 |32,8 |33,1 |34,4 |
| |а) ... құн ... |21,5 |20,8 |21,78 |21,13 |
| |б) ... ... |18,9 |19,3 |19,8 |20,1 |
| |в) жеке ... ... |9,7 |10,1 |10,8 |11,9 |
| |г) ... |3,7 |3,8 |4,0 |4,0 |
| |д) ... ... |1,3 |0,24 |0,3 |0,3 |
| |е) жер ... |0,3 |0,3 |0,4 |0,4 |
| |ж) ... ... ... |0,65 |0,70 |0,74 |0,82 |
| |з) жер ... ... үшін |0,25 |0,16 |0,18 |0,23 |
| ... | | | | |
|4 ... да ... |12,5 |11,8 |8,9 |6,72 ... ... ... статистикалық жинағы 2001-2004 жылдар ақпаратының
негізінде
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1.Идрисова Э.Қ «Налог и налогообложение в Казахстане» Алматы,1999
2.“Салық және ... ... ... да ... ... туралы”.
Қазақстан Мемлекетінің заңы, 2001
3.“Қазақстан Республикасының заңы 2003 жылға арналған бюджет туралы”. Қаржы-
қаражат №1, 2003
4.Бурабаев О.Б, ... Б.Ж., ... М.Т. ... ... ... 1998
5.Ермекбаева Б.Ж. “Жалпы мемлекеттік салықтар”, 1997
6.Ілиясов К.К., Мельников В.Д., 1994 ... ... ... ... ... ... ... 1994
8.Зейнелгабдин А.Б. “Қазақстан Республикасының қаржылық жүйесі”, Алматы ,
1995
9.Ермекбаев Б.Ж. “Жалпы салықтар”
10.Карагусова Т. ... ... ... ... Т.Е., ... О.А. “Нарықтық экономикадығы салықтар”, 1993
12.Сугаранов В.И. “Мемлекеттік қаржылар”, 1996
13.Кашин В.А. Налоги и их роль в регулировании внешнеэкономических ... М.: ... 1999-183 ... ... Р., ... Л.: ... ... проблемы и
политика в 2-х томах: Пер. с ... ... 1992-670 ... Н. ... ... ... ... № 6. 1992г. 12-
15 стр.
16. Налоги/ Под ред. Д.Г. Черника, - 4-е изд. Перераб. и доп. – М.: ... ... 1998-544 ... в ... ... под ред. И.Русаковой – М.: ЮНИТИ, 1991-231
стр.
18.Налогообложение: учебник/ под ред. ... Т.Е. М./ ... ... 1998 ... С.М. Налоги и налогообложение. – Караганда: ... ... Б.А. ... ... ... – М: 1999 ... Ф.С. Налоги в Казахстане/ - Алматы: «LEM» - 2002 -160 ... С.К. Из ... ... в ... ... № 9, ... 78 ... А.И., Бродский Г.М. Теория налогообложения – Алматы: Норма – ... ... А.И., ... Н.К. Налоги: понятие, элементы, установление,
виды – Алматы: ТОО «Баспа», 1998-160 ... Т.Ф. ... и ... – М.: ... – М, 1998-429 стр.

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 71 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Валюталық шоттарды ашу тәртібі30 бет
Кәсіпкерлік түрлері және салыстырмалы талдау6 бет
Халықаралық дербес құқық пәні бойынша дәрістер кешені334 бет
Бюджет шығыстарын жіктеу3 бет
Заңды тұлғаларға салық салудың мәні мен мазмұны, қалыптасу кезеңдері және оның атқаратын қызметтері64 бет
Мемлекеттік меншік11 бет
Мемлекеттің бюджет шығыстары3 бет
Экологиялық заңдарды бұзғаны үшін құқықтық жауапкершілік16 бет
Қазақстан Республикасында саяси баспана берілген шетел тұлғаларының құқықтық жағдайы78 бет
«Палестина-Израиль» қақатығыстарына әсер етуші факторлар негізінде қарастырып Араб шығысындағы мемлекеттердің шиеленістегі алған орны мен саяси ұстанымдардың халықаралық қатынастарға ықпалы63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь