Қазақстандағы корпоративтiк табыс салығын алу


Кiрiспе
I тарау. Қазақстандағы корпоративтiк табыс салығын алудың теориялық негiздерi
§1. Табыс салығының жалпы сипаттамасы
§2. Корпоративтiк табыс салығын төлеушiлерi мен салық салу объектiлерi

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тiзiмi
Кез келген мемлекетке өз функцияларын атқару үшiн ақша қаражаттарының қорлары қажет. Мемлекет өзiнiң жеке және заңды тұлғаларынан жинақты қаражаттары осы қаржылық ресурстарының көзi болып табылады.
Мемлекеттiк заңдар негiзiнде мемлекетпен жүзеге асырылатын осы мiндеттi алымдарды салықтар деп атайды. Осылайша салықтар табыс алатын барлық заңды және жеке тұлғалардың мемлекеттiк қаржылық ресурстарды, яғни бюджеттi құруда қатысуға мiндетiн көрсетедi.
Қазақстан Республикасының мемлекеттiлiгiн және егемендiгiн алу қысқа мерзiмде қоғам қажеттiлiктерiне жауап беретiн өзiнiң салық жүйесiн құруды талап етедi. Мұндай жүйе негiзiнен 1991 жылы салық сұрақтары бойынша заң актiлерiнiң пакетiн қабылдау жолымен құрылды. Ол өзiнiң көптеген ережелерiнде соңғы жылдары ССРО – да болған салық салу тәртiбiнен айрықшаланған жоқ. Бұл объективтi түрде толығымен ақталады, өйткенi республиканық экономикасы сол жылдары айтарлықтай өзгерiстерге ұшыраған жоқ, және де нарықты қатынастардың дамуы алғышартты қалыпта болды.
Нарықтың қатынастардың дамуымен салық жүйесi нақты өзгерiстерден өттi, салық салудың жекелей жағдайлары анықталды. Соның жүйесi өзгермелi экономикалық жағдайларға «ыңғайланғандай» болды.
Әр жылы, әйтпесе жылына бiрнеше рет салық заңдары өзгерiп отырды. Көптеген салықтың емес заңдарға салықтың сұрақтары, әдетте жеңiлдiктер беру туралы, енгiзiле бастады. Осыған байланысты әртүрлi заңдар бiр–бiрiмен қарама–қайшылықта болды, бұл тәртiпте салықтың ережелердi қолдаудың шешiлмейтiн мәселелерiн тұғызды.
Нәтижесiнде жыл сайын салық жүйесi күрделi, қиын басқарылатын және тиiмсiз бола бердi.
Салық жүйесiн реформалаудың басты себептерiнiң бiрi болып, салықтардың үлкен санына және әртүрлi бөлiмдiлерге байланысты әрекеттегi салық жүйесiнiң салық төлеушiлердi салық салудың тым жоғары деңгейiнен қорғаушы болды, бұл барлық саладағы өндiрiске терiс әсер еттi.
Мұның бәрi салық жүйесi реформалау бойынша жұмысты кiдiртпей бастау туралы қортындыға әкелдi және реформаларды тереңдеу Үкiметтiң экономикалық дағдарыстан шығу бойынша iс – әрекеттер бағдарламасына осындай реформаны жүргiзуге енгiзiлдi.
1995 жылдың 1 шiлдесiнен бастап Қазақстан Республикасы салық салудың жаңа халықаралық стандарттар мен нарық жағдайындағы ұлттық экономикалық даму ерекшелiктерiн есепке ала отырып жасалған жүйесiне көштi.
1. Абишев А.А., Бихондиев Б.Б. «Основы рыночной экономики». А, 1997г.
2. Әлiмов Ж. «Салық – халық несiбесi» /Қаржы – Қаражат/ №3, 1998ж.
3. Балапанов Е. «О налогообложеним доходов юридических лиц». // Қаржы – Қаражат №2, 1997ж.
4. Дербисов Е.Ж. «Налоги в Казахстане» А, 1994г.
5. Ержанова С.М. «Налогообложение юридических лиц в РК» А, 1997г.
6. Әбдіманапов А. «Қаржылық есеп»
7. Илимжанова З. «Налоги и несостоятельность» // Қаржы – Қаражат №2, 1998ж.
8. Назарбаев Н.А. «Қазақстан - 2030» Ел Президентiнiң Қазақстан халқына жолдауы.
9. Серкебаев Б. «Салық саласына салмақ түстi» // Қаржы – Қаражат №2, 1998ж.
10. Сапарбаев Б. «Алар асулар алда» // Қаржы – Қаражат №2, 1998ж.
11. Таджияков Б. «Работа с налогоплательщиками требует переосмысления»
// Қаржы – қаражат №3, 1998ж.
12. Утебаев Б., Жунисова Р. «О реформе налоговой системы».
// Поиск №4, 1997г.
13. Худяков А.И. «Налоговая система Казахстана: подоходный налог». А, 1997г.
14. «Налоги» под ред. Черника Д.Г. М, 1995г.
15. «Салық және бюджетке төленетiн басқа да төлемдер» ҚР Заңы.
16. Сборник инструктивных и нормативных актов по налогам. А, 1998г.
17. Дудникова В. «Индивидуальный подоходный налог» Вестник МГД №1, 2001
18. Имжанова З. «Налоги и несостоятельность»
// Қаржы – Қаражат, 1998 №2

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




МАЗМҰНЫ

Кiрiспе
I тарау. Қазақстандағы корпоративтiк табыс салығын алудың теориялық
негiздерi
§1. Табыс салығының жалпы сипаттамасы
§2. Корпоративтiк табыс салығын төлеушiлерi мен салық салу объектiлерi

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тiзiмi

Кiрiспе

Кез келген мемлекетке өз функцияларын атқару үшiн ақша
қаражаттарының қорлары қажет. Мемлекет өзiнiң жеке және заңды тұлғаларынан
жинақты қаражаттары осы қаржылық ресурстарының көзi болып табылады.
Мемлекеттiк заңдар негiзiнде мемлекетпен жүзеге асырылатын осы
мiндеттi алымдарды салықтар деп атайды. Осылайша салықтар табыс алатын
барлық заңды және жеке тұлғалардың мемлекеттiк қаржылық ресурстарды, яғни
бюджеттi құруда қатысуға мiндетiн көрсетедi.
Қазақстан Республикасының мемлекеттiлiгiн және егемендiгiн алу қысқа
мерзiмде қоғам қажеттiлiктерiне жауап беретiн өзiнiң салық жүйесiн құруды
талап етедi. Мұндай жүйе негiзiнен 1991 жылы салық сұрақтары бойынша заң
актiлерiнiң пакетiн қабылдау жолымен құрылды. Ол өзiнiң көптеген
ережелерiнде соңғы жылдары ССРО – да болған салық салу тәртiбiнен
айрықшаланған жоқ. Бұл объективтi түрде толығымен ақталады, өйткенi
республиканық экономикасы сол жылдары айтарлықтай өзгерiстерге ұшыраған
жоқ, және де нарықты қатынастардың дамуы алғышартты қалыпта болды.
Нарықтың қатынастардың дамуымен салық жүйесi нақты өзгерiстерден
өттi, салық салудың жекелей жағдайлары анықталды. Соның жүйесi өзгермелi
экономикалық жағдайларға ыңғайланғандай болды.
Әр жылы, әйтпесе жылына бiрнеше рет салық заңдары өзгерiп отырды.
Көптеген салықтың емес заңдарға салықтың сұрақтары, әдетте жеңiлдiктер беру
туралы, енгiзiле бастады. Осыған байланысты әртүрлi заңдар бiр–бiрiмен
қарама–қайшылықта болды, бұл тәртiпте салықтың ережелердi қолдаудың
шешiлмейтiн мәселелерiн тұғызды.
Нәтижесiнде жыл сайын салық жүйесi күрделi, қиын басқарылатын және
тиiмсiз бола бердi.
Салық жүйесiн реформалаудың басты себептерiнiң бiрi болып,
салықтардың үлкен санына және әртүрлi бөлiмдiлерге байланысты әрекеттегi
салық жүйесiнiң салық төлеушiлердi салық салудың тым жоғары деңгейiнен
қорғаушы болды, бұл барлық саладағы өндiрiске терiс әсер еттi.
Мұның бәрi салық жүйесi реформалау бойынша жұмысты кiдiртпей бастау
туралы қортындыға әкелдi және реформаларды тереңдеу Үкiметтiң экономикалық
дағдарыстан шығу бойынша iс – әрекеттер бағдарламасына осындай реформаны
жүргiзуге енгiзiлдi.
1995 жылдың 1 шiлдесiнен бастап Қазақстан Республикасы салық салудың
жаңа халықаралық стандарттар мен нарық жағдайындағы ұлттық экономикалық
даму ерекшелiктерiн есепке ала отырып жасалған жүйесiне көштi.
Әрекеттегi салықтар мен төлемдердi қысқарту, салық салудың
халықаралық прогрессивтi тәжiрибесiне жақындау арқылы салық ауыртпалығын
төмендету салық реформасының басты мақсаты болып табылады. Салық кодексiнiң
соңғы мақсаты – республикалық бүкiл территориясында салық ережелерiнiң
бiрыңғай қолдауын қамтамасыз ету, өйткенi бүкiл салық заңдары салық
Кодексiнiң құрамында болды және салықтың емес заңға салық сұрақтарын
кiргiзуге тыйым салуды алдын алады.
Салық Кодексi жаңа салық жүйесiгнiң негiзiн салады, өйткенi онда
салықтар мен алымдардың тiзiмi, салықтардың келесi түрлерiн салу тәртiбi
көрiнiс алды. Заңды және жеке тұлғаларда алынатын табыс салығы, қосылған
құнға салынатын салық, акциздер, бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға
салынатын салық, мемлекеттiк жұмыспен қамтылу қорына бөлiмдiлер, жер
қойнауын пайдаланушылардың арнайы салығы мен төлемдердi, көлiк құралдарына
салынатын салық, мүлiк салығы.
Корпоративтiк табыс салығы бюджетiнiң кiрiс бөлiгiнi негiзi
көздерiнiң бiрi болып табылады. Бұл салық ертеректе болған кәсiпорындар мен
ұйымдардың пайдасын салынатын салықта алмастырады. Корпоративтiк табыс
салығының пайдаға салынатын салықтан негiзгi айырмашылығынан салық
төлеушiлер табыс салығын соңында (салық жылы iшiндегi қаржы шаруашылық
қортындылары бойынша) бухгалтерлiк есептен бөлек және тәуелсiз болатын
салық есебiнiң жедел мәлiметтерiн негiзге ала отырып, есептейдi және
төлейдi. Республикалық салық жүйесiн халықаралық стандарттарға максималды
жақындататын және барлық салық төлеушiлер үшiн салық салынуға жататын
табыстар мен жылдық жиынтық табысты азайтатын шегерiстердi әдiлеттi және
бiрдей анықтауды қамтамасыз етуге арналған жылдық жылдың табыс және
шегерiстер сияқты категориялар әрекет ете бастады.
Корпоративтiк табыс салығы салық салудың ең маңызды түрi болып
табылады, өйткенi бұл салықтың ставкалары ең жоғары болып табылады, яғни
салық төлешi үшiн оның материалдық мүддесi жағынан ең ауыртпалы болады.
Бұл курстық жұмыс корпоративтiк табыс салығына, оның қазiргi
жағдайы мен жетiлдiру жолдарын зерттеуге арналған.

I тарау. Қазақстандағы корпоративтiк табыс салығын алудың теориялық
негiздерi.

§1. Табыс салығының жалпы сипаттамасы

Табыс салығы салықтың классикалық түрлерiнiң бiрi болып табылады.
Алғашқы рет ол 1798 жылы Англияда молшылыққа салынатын үш еселеген салық
түрiнде енгiзiлдi және таза сыртқы белгiлерiмен анықталатын. Бұл салық 1816
жылға дейiн әрекетте болады. 1842 жылы табыс салығынң негiзгi идеяларына
азды – көптi жауап беретiн түрде салық қайта (екiншi рет) енгiзiлдi. Басқа
елдерде табыс салығы XIX ғасырдың соңынан бастады (Пруссияда – 1891 жылы,
Францияда – 1914 жылы). Ресейде 1812 жылы қозғалмайтын мүлiктен алынатын
прогасивтi проценттiк алым (табыс салығының екiншi түрде) енгiзiлдi. Табыс
салығы турал заң Ресейде тек 1916 жылдың 6 сәуiрiнде қабылданды. Табыс
салығына арналған Қазақстан Республикасының бiрiншi заңы 1991 жылдың 24
желтоқсанында қабылданған Қазақ ССР – нiң Қазақстан ССР азаматтарынан,
шетел азаматтарынан және азаматтығы жоқ тұлғалардан алынатын табыс салығы
туралы заңға өзгерiстер енгiзу туралы заң болып табылады.
Табыс салығын басқа салықтың төлемдер жүйесiнде сипаттай отырып,
келесiлердi атап өтуге болады.
1. Табыс салығы тiкелей салықтар деп аталатын салықтар категориясына
жатады.
Осыған байланысты салықтар тiкелей және жанама деп бөлiнетiнiн атап
өту қажет.
Тiкелей салық – бұл салық салу субъектiсi бiруақытта оның нақты
төлеушiсi (салықты алып жүрушi) болып табылатын салық, яғни оның заңды және
нақты төлеушiсi болатын салық салу субъектiсiнiң өзi салық ауыртпалығын
алып жүредi, және де бұл жерде салықты төлеу салық төлеушiнiң мүлкiнiң
(ақшалай қаражат түрiндегi) нақты азаюына әкеледi. Мұндай салықтардың
мысалы ретiнде, табыс салығынан басқа, мүлiкке салынатын салықты алуға
болады.
Жанама салық кезiнде салық салу субъектiсi оны нақты төлеушiсi
(салықты алып жүрушi) болып табылатын тұлғаға салық ауыртпалығын аударады.
Мұндай салықтардың мысалы ретiнде ҚҚС (қосылған құнға салынатын салық),
акциздi және кеден баж салықтарын айтуға болады. Заңды түрде ҚҚС мен
акциздердiң төлеушiсi тауар сатушысы болғанымен, соңында олар тауар
тұтынушысымен төленедi, өйткенi бұл салықтар оның бағасына кiредi.
Сондықтан бұл салықтарды кейде тұтынуға салынатын салықтар деп атайды.
Тiкелей салықтардың артықшылықтары ретiнде, Г.Карагусова келесiлердi
атайды:
а) тiкелей салықтар мемлекетке мөлшер бойынша сенiмдi және нақты
салық бередi;
б) тiкелей салықтар жанама салықтарға қарағанда салық төлеушiнiң
шын (нақты) төлем қабiлетiн дәлiрек есептей алады;
в) тiкелей салықтарды төлеу кезiнде мемлекет салықты алып жүрушiмен
тiкелей қатынасқа кiредi және олардың мiндеттерiн тура анықтай алады;
г) тiкелей салықтар негiзiнде салық төлеушiнiң өзiнiң табысынан
алынады. Жанама салықтар экономикалық әртүрлi сфераларына әсер етудiң
болжамсыздығымен қауiптi.
Тiкелей салықтарды әдетте нақты және дербес деп бөлiнедi.Нақты
(реалды) салықтар – бұл мүлiкке салынатын салықтар, яғни заттық салықтар.
Оның атауы да осыдан: ағылшынның real сөзi мүлiк деп аударылды.
Дербес салықтар салық төлеушiнiң алған табысынан (пайдасынан)
төленедi. Сөйтiп, табыс салығы дербес салықтарға жатады.
Дербес салықтар нақты салықтарға қарағанда салық төлеушiнiң нақты
төлеу қабiлетiн есептеуге мүмкiндiк бередi, өйткенi олардың алған ақшалары
салықты төлеу көзi болып табылады. (яғни салық төлеушi өзiнiң алған
ақшасының бiр бөлiгiн бередi).
3. Қазақстан Республикасының салық заңына сәйкес табыс салығы жалпы
мемлекеттiк салықтар қатарына жатады.
4. Салықтарды жалпы (бюджетке түсiп және сол жерде даралығын
жоғалтатын) немесе ортақ және арнайы (нақты мемлеккеттiк шығындарды
қаржыландыруға арналған) салықтарға бөлiгенде, табыс салығы Қазақстан
Республикасындағы жалпы (ортақ) салық ролiн ойнайды. Дегенмен, басқа
мемлекеттерде табыс салығының арнайы түрлерi белгiленуi мүмкiн.
5. Табыс салығы жеке (яғни оның төлеушiлерi тек азаматтар болып
табылады) және корпоративтiк (яғни оның төлеушiлерi тек заңды тұлғалар
болып табылады) болуы мүмкiн.
Қазақстанда қазiргi жағдайда екеуi де табыс салығының төлеушiлерi
болып табылады, сондықтан оның ресми атауы корпоративтiк және индивидуалды
табыс салығы. Дегенмен, бұрын табыс салығының субъективтiсi болып тек
азаматтар алынатын, заңды тұлғалар пайдадан алынатын салықты төлеген.

§2. Корпоративтiк табыс салығын төлеушiлерi мен салық салу объектiлерi

Корпоративтiк табыс салығын төлеушiлер салық жылында салық салынатын
табыс бар заңды ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Корпоративтiк табыс салығын алу
Корпоративтік табыс салығын төлеушілер
Корпоративтік табыс салығын жетілдіру жолдары
Корпоративтік табыс салығын анықтау және талдау
Корпоративтік табыс салығын есептеуде жылдық жиынтық табыc
Корпоративтік табыс салығы
Корпоративтiк табыс салығы жайлы
Корпоративтік табыс салығы туралы
Корпоративтік жинақтық табыс салығы
Жеке табыс салығын төлеушілер
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь