Қазақстандағы атом энергетикасының бүгіні мен болашағы

1. Кіріспе

2. Қазақстандағы атом энергетикасының бүгіні мен болашағы.

3. Уранның пайдасы мен зияны

4. Қорытынды

5. Пайдаланған әдебиеттер
Бүгінгі таңда күллі әлем жаңа технологияларды барлық салаға енгізіп, ғылыми-техникалық озық жобаларға басты назар аудара бастады. ХХІ ғасыр атом ғасыры, яғни атом электр стансаларына сүйеніп, электрлендіру проблемасын түпкілікті шешуге сеніммен қадам басатын, адам көңілі алаңдамайтын, оны бейбіт мақсатта ғана пайдалану мәдениеті оянатын кезең болатын шығар. Әрине, 1986 жылғы қасіретті жарылыстан кейін атом электр стансасы (АЭС) туралы сөз бола қалса, елдің өре түрегеліп, “бізге АЭС керегі жоқ. Чернобыль қайталанбасын” дейтін қатаң ұстанымын түсіністікпен қабылдауымыз керек. Сол бір қайғылы оқиғадан кейін жүрек шайлыққан, көңіл күпті, қорқыныш басым. Шошынған жан секемшіл әрі үркек. АЭС десе болды, қарсылық сезімі бойды билеп жатады. Бірақ, ендігі заман басқаша. Қазақстан да жаһандық жаңалықтарға үрке қарамай, небір жаңа бастамаларды қолдап, жаңа технологияларды енгізуге батыл ұмтылып келеді. Әсіресе, атом энергетикасы саласын дамытуға деген құлшынысын ғылыми негізде өрбітуде. Біздің елімізде ең маңызды, мемлекеттік деңгейдегі мәселелер қазіргі уақытта іскерлікпен жүзеге асырыла бастады. Осы ретте, Үкімет тарапынан ерекше көңіл бөлініп, әр кеңес сайын атқарылған жұмыстар сараланып, нақты шешімдер қабылдау үшін ұсыныстар мен тапсырмалар беріліп тұрады. Әлемде алдыңғы орынға шығып, бүгінде жаһандық табыс көзіне айналып отырған пайдалы саланың бірі - уран өндіру. Біздің елімізде соңғы кездері уран өңдеу, қайта өңдеу, сондай-ақ уран өнімдерін шығаруда тұрақты өсім байқалуда /1/.
1. "Егемен Қазақстан" 2007 жылғы 1 қаңтар
2. www.google.kz
3. www.yandex.kz
        
        Жоспар
1. Кіріспе
2. Қазақстандағы атом энергетикасының бүгіні мен болашағы.
3. Уранның пайдасы мен зияны
4. ... ... ... ... ... әлем жаңа технологияларды барлық салаға енгізіп,
ғылыми-техникалық озық жобаларға басты назар аудара бастады. ХХІ ғасыр атом
ғасыры, яғни атом ... ... ... ... ... шешуге сеніммен қадам басатын, адам көңілі ... ... ... ғана ... мәдениеті оянатын кезең болатын шығар.
Әрине, 1986 ... ... ... кейін атом электр стансасы (АЭС)
туралы сөз бола қалса, ... өре ... ... АЭС ... ... қайталанбасын” дейтін қатаң ұстанымын түсіністікпен қабылдауымыз
керек. Сол бір қайғылы оқиғадан кейін жүрек ... ... ... ... ... жан секемшіл әрі үркек. АЭС десе ... ... ... ... ... Бірақ, ендігі заман басқаша. Қазақстан ... ... үрке ... ... жаңа ... қолдап, жаңа
технологияларды енгізуге батыл ұмтылып келеді. Әсіресе, атом энергетикасы
саласын дамытуға деген құлшынысын ... ... ... Біздің елімізде
ең маңызды, мемлекеттік деңгейдегі мәселелер қазіргі уақытта іскерлікпен
жүзеге асырыла бастады. Осы ретте, ... ... ... ... бөлініп,
әр кеңес сайын атқарылған жұмыстар сараланып, нақты шешімдер қабылдау үшін
ұсыныстар мен ... ... ... ... ... орынға шығып,
бүгінде жаһандық табыс көзіне айналып отырған пайдалы саланың бірі - ... ... ... ... кездері уран өңдеу, қайта өңдеу, сондай-ақ
уран өнімдерін шығаруда тұрақты өсім байқалуда /1/.
Атом энергетикасы: бүгіні мен болашағы
Мамандардың ... ... отын ... ... ... ... алуды қамтамасыз ету мақсатында ... ... ... ... болып табылады. ЯОЦ-ты шартты түрде
үш негізгі сатыға бөлуге болады:
Бастапқы немесе бірінші сатыға ядролық отынды ... ... ... ... әрі жоғары технологиялық үдеріс уран рудасын ... ... шала ...... алу, газ түріндегі уран гексафторидін алу мен
байыту, отын таблеткаларын дайындау және ... атом ... ... ... ... ... жылу ... құрылымға (ЖБҚ) жабдықтаудан
тұрады.
ЯОЦ-тың екінші сатысына ядролық отынды электр энергиясын өндіретін
реакторда пайдаланылу және пайдалынылған ... ... (ПЯО) АЭС ... сақтау жұмыстары кіреді. Ал ЯОЦ-тың соңғы ... ... ... ... ... ... Ашық ЯОЦ ... отын қайта өңделмейді, ұзақ мерзімге сақтау үшін ... ... ... Ал ... ЯОЦ ... ... отын
ПЯО өңдеу зауыттарында қайта өңделеді. Қазіргі кезде елдердің көпшілігінде
ашық ЯОЦ іске асырылған. Тек Ресей, Франция, ... ... ... өз ... ... ... ... енгізді.
Жер астындағы белгілі бір тереңдікте тартылған құбырлар бірнеше
шақырым қашықтықтағы өндіріс ... ... ... бар ... ... бұл ... уран алынған жерге қайта құйылып
отырады. Және бұл ... уран ... ... ... басқарылады.
ЯОЦ өркендеуі әлемдік атом энергетикасының даму қарқынына байланысты.
Ал, болжам бойынша әлемдік атом ... ... ... ... туып ... ... ... сарапшылары атомдық энергетика “ядролық
ренессанс” дәуіріне енді деп есептейді. Бұл үшін қазір барлық ... ... Жер ... ... ... және ... дамуына байланысты энергияға деген ... арта ... ... ... әлемдік сұраныстың қазіргі өсу қарқыны сақталған
жағдайда 2030 жылға дейінгі кезеңде ... ... ... ... ... да ... деген болжам жасалуда. Сондықтан қазірдің өзінде
көптеген ғалымдар мен ... ... ... ... болуы мүмкін
энергетикалық дағдарыстан, сөздің тура мағынасында ... ... ... ... аштықтан құтқарудың жолын қарастыруда. Өйткені, отынның
органикалық түрінің экономикалық та, экологиялық та тұрғыдан аса ... ... ... ... айқындала түсуде. Мысалы, 2005 жылы ... ... 40 ... өсті. Сонымен қатар, органикалық отынды жағудан
пайда ... ... ... қоршаған ортаға үлкен әсер етіп ғаламдық
деңгейде парниктік әсерге және атмосферада оттегінің ... ... ... Осы жағдайларда ядролық энергетика отынның органикалық
түрінен ... ... ... шын мәнінде балама бола алады, деп
есептейді ядролық энергетиканы жақтаушылар. ... ... ...... ... ... ... қуат көздерінен алынған энергияның
бағаларына жасалған талдау атом стансасында өндірілген энергияның өзіндік
құны көмір немесе газ стансаларында ... ... ... екендігін
көрсетеді. Атом энергиясы сондай-ақ экологиялық таза энергия көзі болып
табылады. Мысалы, ... 1 ГВт ... ... күн ... ... 50 ... күкірт тотықтарын, 25 мың тонна азот тотықтарын және жылына 400 тонна
улы металдар ... ... ... ЖЭС ... 1500 ... ... Ал АЭС ... зиянды заттар шығармайды және оның тағы бір
артықшылығы, қуаттылығы 1 ГВт ... АЭС үшін ... ... ... ғана отын ... екен. Қалпына келтірілетін энергия көздері (күн, жел)
экологиялық тұрғыдан таза болғанымен, әзірше ... ... ... ... ... АЭС ... энергияға пара-пар энергия
өндіру үшін жел фермасының турбинасын аумағы 362,5 ... ... ... ... ... ... Оның ... мұндай жағдайда жел қуатының өзі
қандай болатындығын да ескеру ... ... ... ... атом ... кезде геосаяси аспект маңызды фактор болып табылады. Егер мұнайдың
жер жүзіндегі негізгі қорлары, сол сияқты едәуір газ ... ... ... ... уран қорының басым бөлігі саяси тұрғыдан салыстырмалы түрде
сенімді елдерде шоғырланған.
Атом энергетикасының дамуына әсерін тигізетін тағы бір өте ...... ... ... ... пайдалану
тәжірибесіндегі осыған дейінгі барлық ... ... ... ... бүгінгі таңда АЭС қауіпсіздігі атом ... ... ... ... ... атап көрсете келе қазіргі замандық ядролық
блоктардың қауіпсіздігі жоғары екендігін ... ... ... ... ... реакторлар “пассивтік” қауіпсіздіктің ... ... ... ... орын алды ... ... ешқандай шара қолданудың қажеті жоқ. Реакторлардың қауіпсіз
өшіру жүйесі ... ... іске ... ... жобаланғандықтан
барлық қауіпсіздік шаралары өздігінен әрекет етеді, яғни реактор жұмысы
бірден тоқтайды.
Жоғарыда ... ... ... ... көптеген елдердің атом
энергетикасын дамытуға құлшыныс білдіруіне ... ... ... ... ... алдағы 30 - 40 жылдың ішінде әлемде жаңа АЭС-
тер ... 600 ГВт қуат ... ... ... Жаңа АЭС салу ... ... ... қатарында Қытай, Үндістан, АҚШ және ... ... ... 20 жылда бір де ядролық блок салмаған Америка Құрама Штаттары
2050 жылға дейін жаңа 300 ... блок салу ... ... ... ... ... ... атом энергиясының үлесін 16-дан 25 пайызға
дейін өсірмекші. Ядролық реактор салудың ең ... ... ... ол 2020 ... дейін жыл сайын қуаты 1000 МВт болатын 2-3 реакторды
іске қоспақшы. Бұрын өз жерінде атом энергетикасын ... ... ... ... білдірген елдер де бар. Олар – ... ... ... ... ... атом ... табысты дамыту үшін атом
стансаларын жұмысқа жарамды қауіпсіз ядролық отынмен қамтамасыз ету ... ... атом ... ... ... ... уран ... Сондықтан ЯОЦ алғашқы кезеңі, яғни табиғи уранды өндіру мәселесі
бұрынғысынша өте ... Бұл ... ... атом ... шешуші рөл ойнайды. Уранның әлемдік қоры атом ... ... ... бойы ... ... ... ... әлемдік
қорының 80 пайызға жуығы тоғыз елдің үлесінде. Олар – ... ... ОАР, ... Нигерия, Ресей, Бразилия, АҚШ. Уран ... ... алда ... ... ... – Австралия, ал үшінші орында Қазақстан
тұр. Уран шикізатын ... ... ... ... ... ... ... сол сияқты озық жерасты ұңғымалық еріту тәсілімен
жүргізілуі мүмкін. Қазақстандағы уран ... ... үшін өте ... және ... ... ... ... ең озық тәсіл – тұйық циклге
негізделген жерасты скважиналық ... ... ... ... ... ... қатарына жатқызуға болады) ... ... ... ... бірінші орынға шығарады деп болжам жасауға нақты
мүмкіндік береді. Соңғы жылдары атом ... ... ... ... ... 2004 жылы ... уранның бағасы қайта көтеріліп, соңғы ... ол 142 ... ... ... 2006 ... ... уранның 1
фунтының бағасы 42,74 АҚШ долларын құрады. Сала ... ... ... қайта жандануына, екіншіден, қоймадағы қорлардың
азаюына байланысты баға әрі ... өсе ... тиіс деп ... ... Ал
мұндай жағдай Қазақстандағы атом энергетикасының дамуына үлкен мүмкіндіктер
тудырмақ. Біріншіден, Қазақстанда ... ... ... ... ... қоры ... ол 1 миллион тоннаға жуық. Екіншіден, Қазақстанда
уран өндіру тұйықталған, ... және ... ... таза,
жерастылық скважиналық еріту тәсілімен жүзеге асырылады. ... ... ... осы ... мен ... ... ... алдыға өршіл де сенімді жоспар құрып отыр. Осы жоспар ... ... ... ... ... уран ... ... 15000 тоннаға дейін
жеткізіледі. Осылайша уран өндірісі көлемінің аз жылдың ішінде үш есе ... ... уран ... ... дүние жүзінде көшбасшы
компанияға айналуға ... ... ... үшін тағы бір ... ... ... ... күйінен отындық таблетка деңгейіне жеткізе
алатын арнайы ... ... – Үлбі ... ... ... ... ... көп жағдайда отынның реактордағы ... ... ... оның ... ... қатал талап қойылады. Демек,
өндірістік жағдайда тапсырыс берушінің талаптарын ... ... алу оңай ... ... Себебі, олардың ... ... ... кезекте уран диоксиді ұнтағының сапасына ... ... ... ... ... отын ... түйірлерінің көлемі, кеуектілігі, серпінділігі, жанып кететін
және легирленетін қоспаларының мөлшері секілді ... ... етуі ... Бұл ... ... операциялар тек қана жұмысы ... ... ... ... ... ... ... АҚ уран
өндірісінде қолданылатын жабдықтарда орындалуы мүмкін. Себебі, мұнда 30
жылдан астам ... бойы атом ... ... отын ... ... уран ... ... мен отын таблеткалары жасалып шығарылды.
Үлбі металлургия зауыты Кеңес Одағы атом энергетикасының ЯОЦ аясында уран
концентраттарын уран шала ...... ... ... басталған
кезден бастап оның құрамдас бөлігіне айналды. ... ... ... АҚ 1973 жылы U-235 ... шала ... уран ... ... ... соң, ... дайындалып, тұрғызылған
энергетикалық ядролық реакторлар үшін отын дайындайтын ... ... ... ... ... АҚ ... ... реакторлар үшін дүние
жүзіндегі ең ірі отын ... ... ... ... Оның
өндірістік технологиясы тапсырыс берушінің қатал талабын ... ... ... уранға деген тапшылық белең алып келе жатқан
қазіргі кезде табиғи уранның мол ... ... ... ... ҰК” ... ... мол ... жоғары технологиялы өндіріс орыны “ҮМЗ”АҚ-
пен бірлесіп, әлемдік энергетикалық компанияларға табиғи уранды өндіру ... отын ... ... қоса ... ... қызмет пакетін ұсына
алады. Мамандар бұл кезеңде, әсіресе, ЯОЦ-тың жоғарыда сөз болған сатылары
толық ... ... ... ... орнатылған
ынтымақтастық өте маңызды деп есептейді. Сонымен, ең үнемді әрі экологиялық
таза энергия көзі ретінде ... ... ... зор деп ... ... ... Атом ... одан әрі дамуы ЯОЦ әр сатысының
дамуы және жетілдірілуімен ... ... ... Бұл, біріншіден, табиғи уранды
өндіруді көбейтуге қатысты. Себебі, оны ... мен ... ... ... атом энергетикасының әрі қарай ... ... ... Бұдан басқа, егер көптеген елдер жаңа АЭС салу ... ... ... ... ... отынды конверсиялау, байыту
және дайындау үшін ... ... ... ... ... ... жыл ... адамзат әлемдік экономиканың жаһандануы туралы айта
бастаса, қазір қауіпсіз атом энергетикасымен қамтамасыз ету мақсатында ... ... ... ... осы ... барысында Қазақстанды
алдыңғы қатардан табылады деп сеніммен айтып отыр. Демек, ендігі міндет ЯОЦ
екінші, ... ... ... ... ... ... әсіресе, Қазақстанда
шағын және орта қуатты АЭС-тар салудың маңызы барған ... ... ... үстіміздегі жылдан бастап елімізде электр қуатының ... ... Бұл ... ... ... ұлғая бермек. Мамандар осы
проблеманы шешудің ең тиімді жолы шағын және орта қуатты АЭС-тер салу ... ... ... ... ... тамағы саналатын уран
таблеткалары ... ... ... ... оның бағасы
жұртшылық үшін тиімді болады. Екіншіден, ... ... үшін ... ... тұщы су ... де көмектеседі. Үшіншіден, АЭС-терде
өндірілген электр қуаттарын сыртқы шығару арқылы да Қазақстан пайда қарата
алады. Әрі ол ... ... ... қабілетті бір саласына
айналып, энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етпек ... ... ... мен ... ... ... пікірінше, "қара алтын" қоры 40 жылдың
ішінде таусылып бітпек. Тіпті алдағы 20 жылдың ішінде түгесіледі ... Сауд ... ... Араб ... Иран ... ... оған
келіспей, өздеріндегі мұнай 100, тіпті 200 ... ... ... ... «Қазақстан мұнайы 90 жылға жетеді» деп сәуегейсиді.
Не десек те, мұнайға тықыр таянған сайын адамзаттың атом ... ... ... ... ... болар,Үндістан, Қытай, Иран, Оңтүстік ... атом ... ... (АЭС) ... ... ... Германия,
Швейцария, Англия да атом энергетикасын дамытуды ... ... ... мен ... ... ... ... зауыттар тоқтап,
күндіз кондиционер мен лифт ... ... ... ... ... асты елі таяу ... жыл сайын миллиондаған доллардың уранын
тұтынатынын айтады. Жапония өткенде Қазақстаннан 10 жыл бойы 3 мың ... ... уран ... алу ... келісім жасады. Және жапон банкі ... ... үшін 60 ... ... ... ... ... АЭС отынының
тегіндігіне байланысты болашақта атом электр ... ... ... әлі күн ... түсе қойған жоқ. Қысқасы, болашақта жаһандық
экономиканың ... ... ... ... отын – табиғи уран
болатынының басы ашық нәрсеге айналуы уран нарығын жұлқып оятты – екі ... ... үш есе өсіп шыға ... "2004 жылы ... ... теңге таза пайда көрген. Ал биыл 5,5 миллиард таза кіріс ... ...... ... "бас уран ... ... ... "Бұл
әлі басы ғана. 2010 жылға қарай уран бағасы тағы екі есеге өседі" – ... ... ... ... бағы жанды деген осы емес пе?! Атом
энергетикасына пайдаланатын шикізат бағасы өскен ... ел ... да ... ... ... жылы 3719 ... уран (9,4 пайыз) өндіріп,
Канада (29,2 пайыз) мен Австралиядан (22,6 пайыз) ... ... ... уран ... ... 2010 ... қарай жыл сайын 15 мың ... сол ... ... ... ... ... ... отыр. Осылайша,
шынымен, төрт жылдан соң уран нарығындағы лидер ел ... ... ... ... ... ... ... 15 жылдан
кейін Қазақстаннан басқа уран өндіретін ... ел ... ... ... қоры 1,5 ... ... болатын Қазақстан әлемдік уран қорының
төрттен бір бөлігіне ие болса, оның ... ... ... ... Созақ ауданына тиесілі делінеді. Елімізде өндірілетін уранның 90
пайызы осы Созақ ауданының Таукент пен ... ... ... ... Орталық және Степное кен басқармаларының
үлесіндегі "Катко" атты ... ... ... ... ... "Ыңғай" атты Қазақ – Канада бірлескен кәсіпорнына тиесілі. Кен ... 2 ... ... адам ... ... Мамандар "олардың жеке дозалары
радиациялық қауіпсіздік нормаларында белгіленген жылына 20 м 3 в ... ... асып ... жоқ және халықаралық нарықта "желтый кек" деп
аталатын уран концентратының адам денсаулығына зияны жоқ" деп ... ... ... ... деп ... уран ... орта мен адам денсаулығына әкелер зиянына ешкімнің кепілдік бере
алмасы анық. Мәселен, жер қойнауындағы уран ... ... ... құю ... ... ... ... сорып алынады. Кәсіпорын
қожайындарының "уран 600 метрге дейінгі тереңдіктен алынатындықтан, ел
тұтынатын 15 ... ... ... суына зардабын тигізбейді" деуінің
шындыққа қаншалықты жанасатынын ... ... соң айта ... ... ... Оның ... кен ... жақын маңдағы сайын даланың қап-қара
боп күйіп, айтақырға айналғанын да жұрт ураннан көреді. Ел ... ... ... де ... жұрты қышқыл күшін пайдаланудың жер асты
тұщы су қорын бүлдіріп жатқанымен ... ... ... ... ... аудан орталығына көшіру жайының қолға алынғалы
жатқанын да уранмен байланыстырады жұрт. Бірақ ... ... ... ... жоқ. ... жер ... уран көптеп жинақталған су барын, бұл
судың тұтынуға ... ... ... ... ... ... арқылы әлгі
судан уран жабық жағдайда сүзіліп алынып, су кері қайтарылады екен. Мұндай
процесс ... ... ... ... элемент 5 пайыздан
аспайтындықтан, зиянсыз көрінеді. (Ал егер ... ашық ... ... 100 пайызға дейін артатын көрінеді. 90-жылдардың
басында кейбір кен орнындағы радиоактивтік ластану деңгейінің ... ... ... ... ... турасында дабыл қағылғаны да бар). Ураны
сығылып алынған жер ... ... соң ... ... ... ... қайтып ол жерде уран болмайды. Кім ... ... ... ... ... ... ... уран су шыққанын айтып шулап
жүргені осы болар. Оның үстіне кеншілер ... және ... ... соң сүзгілі құбырдың аузын қайта бекіту мен құбырларды жинап ... ұмыт ... ... Өткенде ауылға барғанда, ураннан босаған осындай
пластик тұрбаларды пысықай ... ... ... ... ... ... Ол ... Түркияға, Қытайға жөнелтіледі-міс. Ертең ... ... ... ... ... келу ... ойласаң, жаның
түршігеді /3/.
Қорытынды
Сонымен, сөзімізді түйіндесек, ... уран ... ... ... ғылыми-техникалық прогрестің шамасы келсе, көш
басында жүргеніне не жетсін, сөйте тұра уран өндірісін ұлғайтудың қоршаған
орта мен адам ... ... ... әрі оның ... ... ... да
ұмытпауымыз керек. Әрі осы соңғысын жиі еске салып тұрғанның артығы болмас.
Пайдаланған әдебиеттер
"Егемен Қазақстан" 2007 жылғы 1 қаңтар
www.google.kz
www.yandex.kz

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнеске несие беруді талдау60 бет
Газ разрядты санауыштар көмегімен ғарыштық сәуле интенсивтілігін анықтау6 бет
Газдардың толқындық ұлғаю процессі4 бет
Жылуэнергетикасы және қоршаған орта11 бет
Элeктрондық құрылғылардың элементтік негіздері12 бет
Энергетикадағы келешекті технологиялар8 бет
«TSC Group» корпорациясының даму тарихы және бүгіні44 бет
«Жасыл» құрылыс дамуының болашағы65 бет
«Оңтүстік Қазақстан телеарнасының өткені мен бүгіні»39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь