Экономикалық өсу жайлы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 тарау. ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУ ТҮСІНІГІНІҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Экономикалық өсу мән.мағынасы, түрлері, ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Экономикалық өсу басты факторлары мен мақсаттары ... ... ... ... ... ... 8
1.3 Экономикалық өсудің негізгі үлгілері (әлемдік тәжірибе) ... ... ... ... ...13

2 тарау. ҚР.НЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
2.1 ҚР экономикалық даму кезеңдерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2.2 Қазақстан экономикасы өсуін тұрақты тенденцияға айналдыру
жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
Экономикалық өсу қоғамды дамыту мен әлеметтік мәселелерді шешуде маңызды бола отырып, бірнеше жүз жылдар бойы зерттелуде. Кез келген мемлекет өз халқының тұрмыс-жағдайын, әл-ауқатын жақсартуға және ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге міндетті. Ал бұл міндетті атқару үшін ұлттық экономиканың, халық шаруашылығының әлеуметтік-экономикалық дамуына қол жеткізу қажет.
Өсу кез келген экономиканың басты мақсаттарының бірі болып табылады. Қазақстан Республикасының Президентінің «Қазақстан 2030» Бағдарламасында Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуында тұрақты экономикалық өсуге, халықтың өмір сүру деңгейін, әл-ауқат жағдайын көтеруге, жоғары индустриалды қоғамды қалыптастыруға қол жеткізу мақсаттары көрсетілген. Жоғары индустриалды қоғам жаңа технологиялармен, өмір сүрудің жоғары деңгейімен және сапасымен, халықтың әлеуметтік топтары арасындағы қайшылықтардың жеңілдеуімен сипатталады.
Курстық жұмыстың тақырыбын таңдау кезінде негізігі себеп болған: Экономикалық өсу кез келген мемлекет үшін негізгі көрсеткіштердің бірі болып табылады. Яғни мемлекеттің даму қарқын айқындау үшін оның экономикалық өсуіне талдау жүргізу арқылы анықтауға болады. Менің ойымша, экономикалық өсу тақырыбы өте актуалды болып келеді. Оның актуалдығы келесідей себептермен түсіндіріледі: Мемлекеттің экономикасының өсуіне талдау, болжау және жоспарлау жұмыстарын жасау арқылы оның себеп салдарын анықтауға болады. Экономика циклдық сипатта дамиды, яғни экономиканың құлдырауынан кейін әрқашанда өсу немесе өркендеу процесі орын алады. Сондықтан экономика үшін экономикалық өсудің мазмұны мен себептерін түсіну өте маңызды болып табылады.
Тақырыптың өзектілігіне сәйкес мен мына мәселені – Қазақстан Республикасының экономикалық өсу жағдайын талдау мәселелесіне тоқталдым. Тақырыптың мақсаты – Қазақстан Республикасы ұзақ мерзімді экономикалық өсуді қамтамасыз ету. Бұл мақсаттарға жету үшін мынадай міндеттемелер қойдым:
~ Тұрақты экономикалық өсуге жету үшін нақты мәселелерді шешу;
~ Осы мәселелерді шешуде қарастырылатын кедергілер;
~ Экономикалық өсуге арналған бағдарламалар мен саясаттарды қарастыру.
1. Е. Б. Жатқанбаев «Экономикалық теория бойынша практикалық оқу құралы;»- Алматы, – 2006 ж
2. Ж. Х. Ғабит «экономикалық теория;»- Астана – 2006 ж
3. Н. Қ. Мамыров, М. Ә. Тілеужанова «Макроэкономика;»- Алматы экономика- 2003
4. Л. А. Бимендиева, Ш. П. Жылсақсынова «Экономикалық өсу – ұлттық экономиканың қызмет етуінің нәтижесі ретінде;», //ҚазҰУ хабаршысы – 2004, №6, 18-22б
5. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007-2009 жылдарға арналған бағдарламасы туралы баяндама;», //www. Google. kz/
6. Б. Досманбетов «Еліміздің әлеуметтік экономикалық дамуының басым бағыттары;» ,//Жаңа ғасыр – 2006, №1, 20-28б
7. Жұмабайқызы «Экономикалық өсім жағынан Қазақстан Ресейді басып озды;», //Айқын – 2006, 22 қараша
8. Н. Қ. Мамыров, А.Н. Саханова, Ш. С. Ахметова, Л. Брузати «Государство и бизнес 1-том;»- Алматы – 2002 ж
9. Г.М. Гукосян. Экономическая теория. Практикум. М.: ИНФРА-М, 1999г. 89-91 беттер.
10. “Қазақстан – цифрларда;”, Статистикалық жинақ/Редакциясын басқарған Б. Т. Сұлтанова - Алматы, 2006ж
11. Тюнин А.И. Экономический рост РК // Статистика, учет и аудит. №3 (16) 2004. 53-54 беттер.
12. Сидорец Г. Механизм устойчивого развития национальной экономики // Саясат №1, 2005ж
13. Аубакиров Я.А., Байжумаев Б.Б, Жакыпова Ф.И, Табеев Т.П. «Экономикалық теория;»- Алматы, 1999ж.(3 бөлім)
14. К. Сатымбекова «Тенденции экономического развития РК в современном условиях;»,//Саясат – 2005, №8 (4-5б)
15. www. google. kz/ “2007 жылғы қаңтар-қыркүйектегі Жалпы ішкі өнім”
16. www. google. kz/ “Қазақстан Республикасындағы экономикалық өсу”
17. Б.М. Мұхамедиев, Р.Т. Дуламбаева, Д.Ж. Рахматуллаева “Макроэкономика дәрістерінің курсы;”- Алматы, “Қазақ университеті” – 2007
18. Агапова Т. А., Серегина С.Ф. Макроэкомика: Учебник. – МГУ, 1997.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
........................................3
1 тарау. Экономикалық өсу түсінігінің
теориялық аспектілері
1.1 ... өсу ... ... ... өсу ... ... мен
мақсаттары........................8
1.3 ... ... ... ... (әлемдік
тәжірибе)...................13
2 тарау. ҚР-НЫҢ экономикалық өсу жағдайын ... ҚР ... даму ... ... экономикасы өсуін тұрақты тенденцияға айналдыру
жолдары.....................................................................
.................................22
Қорытынды...................................................................
..............................26
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
27
КІРІСПЕ
Экономикалық өсу қоғамды дамыту мен әлеметтік мәселелерді ... бола ... ... жүз ... бойы зерттелуде. Кез келген
мемлекет өз халқының тұрмыс-жағдайын, әл-ауқатын ... және ... ... етуге міндетті. Ал бұл міндетті атқару үшін ұлттық
экономиканың, халық шаруашылығының әлеуметтік-экономикалық дамуына ... ... кез ... ... басты мақсаттарының бірі болып табылады.
Қазақстан Республикасының Президентінің «Қазақстан 2030» ... ... ... ... ... өсуге, халықтың өмір сүру деңгейін, әл-ауқат жағдайын
көтеруге, ... ... ... ... қол жеткізу мақсаттары
көрсетілген. Жоғары индустриалды қоғам жаңа технологиялармен, өмір сүрудің
жоғары деңгейімен және сапасымен, халықтың ... ... ... жеңілдеуімен сипатталады.
Курстық жұмыстың тақырыбын таңдау кезінде негізігі себеп болған:
Экономикалық өсу кез ... ... үшін ... ... ... табылады. Яғни мемлекеттің даму ... ... үшін ... ... ... жүргізу арқылы анықтауға болады. Менің ойымша,
экономикалық өсу тақырыбы өте актуалды болып ... Оның ... ... түсіндіріледі: Мемлекеттің экономикасының өсуіне
талдау, болжау және жоспарлау жұмыстарын жасау ... оның ... ... ... ... ... ... дамиды, яғни экономиканың
құлдырауынан кейін әрқашанда өсу немесе өркендеу процесі орын ... ... үшін ... ... ... мен себептерін түсіну
өте маңызды болып табылады.
Тақырыптың өзектілігіне сәйкес мен мына ...... ... өсу ... ... ... тоқталдым.
Тақырыптың мақсаты – Қазақстан Республикасы ұзақ мерзімді экономикалық
өсуді қамтамасыз ету. Бұл ... жету үшін ... ... ... ... ... жету үшін нақты мәселелерді шешу;
~ Осы мәселелерді шешуде қарастырылатын кедергілер;
~ Экономикалық өсуге ... ... мен ... ... өсу ... теориялық аспектілері
1.1 Экономикалық өсу мән-мағынасы, түрлері, ролі
Экономикалық өсу дегеніміз- бұл ... ... өсуі және ... ... ... өсу белгілі бір уақыт аралығындағы ұлттық
экономиканың дамуын сипаттайды, яғни нақты ұлттық табыстың, ... ... ... ұлттық шаруашылықтың дамуы. Мағынасы бойынша, ... өз ... ... ... жаңа ... ... ... экономикалық даму процесінің бір нысаны болып табылады. Даму- бұл
көпөлшемді процесс, оның құрамына ... ... ... саладағы терең түбегейлі өзгерістер кіреді.
Экономикалық даму оң және ... ... ... ... ... өсу ... дамудың оң динамикасы болып табылады.
Экономикалық өсудің базасы болып өндіріс және ұдайы өндіріс тиімділігі
табылады. Сонымен, ... өсу- бұл ... ... оң динамикасын
сипаттайтын, экономикалық элементтердің (жұмыссыздық, баға, өндіріс, т.б ... ... ... ... ... өсу- бұл ... және нақты ЖҰӨ-
ң өсуіне әкелетін қозғалыс, яғни ... ... ... ... ... ... өсу ... экономикалық саясатының
басты мәселесі болып табылады.
Нақты экономикалық өсу- Экономикадағы негізгі ... ... мен ... қажеттіліктердің шексіздігі арасынлағы) жаңа
деңгейге шешу. Ол екі ... ... ... ... ... ... ... (жаңа ресурстарды, өндіріс
процесінде жаңа мүмкіншіліктерді қолдану ).
2 Қолда бар ... ... ... және ... ... ... ... шегумен, нашақорлыққа қарсы күрес,
адамның өзін-өзі жетілдіруі, мәдениетті дамыту).
Қазіргі экономикалық өсу- нақты ұлттық табыстың өсу ... ... өсу ... ... ... жоғары болуы. Қазіргі экономикалық
өсуге тән белгілер:
1. Жан басына шаққандағы ЖІӨ өседі.
2. Халықтың білім ... ... ... ... үлесі азаяды.
4. Урбанизация процесі жеделдейді.
5. ЖІӨ-гі экспорттың ... ... ... ... ... біртіндеп өсе бастайды.
7. Экономика мен әлеуметтік-саяси даму арсында тығыз байланыс туындайды.
Экономикалық өсудің қарқыны мен экономикалық өсу сапасының ... ... бір ... ... айта кету керек. Өсудің жоғары
қарқыны өсу сапасының ... ... да ... мүмкін. Мысалы, еңбек
шығындарының артуына, сол жылы эономикалық өсу қарқынын өсіретін ... ... ... ... ... өсуі өз кезегінде
экономикалық өсу сапасына кері әсер ... яғни бос ... ... ... және ... ... өсу қарқыны сапалы өнім шығару
негізінде тұтынуды қанағаттандырумен қатар жүруі мүмкін. Сондықтан да ... ойы ... өсу аса ... ... (9-10%) ... да, ... да (2-3%) экономикалық өсудің тұрақты қарқыны болу керек. [1, ... ... ... - өндірістік қуаттардың кеңеюі бұрынғы ... ... ... ... ... техникалық тозуға ұшыратады;
- өндірістік стагнацияның (экономикалық өсудің ... ... ... ... ... ... ... экономикалық өсудің қамтамасыз етудің қарапйымдылығы;
- табиғи ресурстарды жылдам игерілуі;
- еңбек қамтудың жоғары болуы.
Экстенсивті экономикалық ... ... ... күші ... ... инвестиция көлемінің өсуі;
3. пайдаланылатын шикізат пен материалдардың көлемінің өсуі.
Интенсивті экономикалық өсу: ... мен ... ... ... ... ... ... өндірістің ғылымсиымдылығының көтерілуі;
- ғылыми-техникалық ақпараттың кеңінен пайдаланылуы.
Интенсивті экономикалық өсудің факторалары:
- жаңа техника мен ... ... ... ... ... ... ... жақсаруы;
- қолданылып жүрген негізгі және айналым қорларының жақсаруы; [9, 89-91б]
Соңғы жүзжылдықта дүние ... көп ... адам ... ЖҰӨ және ... ЖҰӨ ... ... өсуде. Экономиканың өсуі
кеңінен тараған құбылыс болып отыр. Экономиканың тұрақты өсуі, адам басына
шаққандағы табыстың ... бұл ... жаңа ... өсуін өлшеудің екі жолы бар:
1) Макроэкономикалық көрсеткіштердің мәнінің өсуі (ЖҰӨ, ЖІӨ, ТҰӨ, ҰТ). ... ... ... ... өсу ... ... білу
керек.
Экономикалық өсу қарқыны = ЖІӨ1 / ЖІӨ0 * 100%
ЖІӨ1 – нақты ЖІӨ ағымдағы жылда;
ЖІӨ0 – базистік жылдағы нақты ЖІӨ.
2) ... ... ... ... (Жеке меншік құқығы
құрылымының ... ... ... және бөлу ... ... т.б.). Бұл ... ... өсудің бір деңгейден екінші деңгейге
ауысуына негіз болады.
Неге ... өсу ... ... ... ... Жан ... шаққандағы жалпы өнімнің өсуі халық ... ... ... ... ... ... түрде және басқа әдіспен
құралуы мүмкін. Өсіп келе жатқан экономика жаңа тұтынуларды ... және ... ... шеше алады. Экономикалық өсу
ресурс шектелуінің ахуалын шешуді жеңілдетеді.(3, 338-339 б)
Өсу кез келген экономиканың басты мақсаттарының бірі ... ... ... басымдылығы екі жағдайға жауап берді:
1. Жеке және ұжымдық ... ... ... ету ... ... ... ... бәсекеге қатысу үшін барынша жағымды жағдайлар жасау.
Өсу сатылары:
~ ... ... ... бірқатар құрылымдық өзгерістер баяу және кезеңді
жүргізіледі;
~ салыстырмалы қысқа (30-40жыл) «өрлеу» сатысы, ... ... ... ... ... ... ... дамудың тұрақты өтпелі сатысы, азды-көпті күшті ауытқуларға қарамастан
экономика белсенділіктің тұрақты өспелі деңгейін сақтайды, бірақ бұл ... ... ... ... ... ... ... дамыған елдердегі ... ... бірі ... өсудің халықтың өмір сүру деңгейіне теріс әсер ететін келеңсіз
құбылыстардың ... ... ... ... Бір ... инфляция
мәселесі экономикалық саясатты үздіксіз етуге және ... ... ... ... ... ... үкіметтің барлық талпынысының ... ... өсу ... табылады.[1, 262 б]
Экономикалық өсудің негізгі мақсаты болып халықтың материалдық әл-
ауқатын көтеру және ұлттық ... ... ету ... ... көтеру экономикалық өсудің басты мақсаты ретінде
келесі негізгі құраушылармен нақтыландырылады:
1. Халықтың орташа жан ... ... ... Бұл ... ... жан ... ... ұлттық табыстың өсу қарқынынан көрінеді.
2. Бос уақытты көбейту. Бұл мақсат елдің жалпы ЖҰӨ ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады.
Сондықтан да бұл мақсатты бағалау кезінде аптаның белгілі бір қарастырылып
отырған уақытта қысқарылуын, қызметкердің ... ... ... ... ... түрлі әлеуметтік топтары арасында ҰТ-ң ... ... ... ҰТ ... дұрыс бөлінбесе, онда экономикалық өсу халықтың
көпшілік бөлігі үшін тиімсіз болар еді, ... ... ... ... ... немесе одан нашарлай түседі. Сондықтанда экономикалық даму
процесінде әлеуметтік қорғау ... ... ... ... тауарлар мен қызметтердің сапасын жақсарту және ... ... ... ... ... ... алмайды. Бірақ жоғары сапалы
және дифференцияланған тауарлар тұтынушылық қажеттіліктің қанағаттандырылу
деңгейін жоғарылатады, ол өз кезегінде ... мен ... ... ал ... ... ... ... ҰТ көлемін сипаттайды.
Жоғарыда көрсетілген экономикалық өсу ... ... ... ... ... ... ... қызмет етуін арттыру
керек. Қазіргі кезде өндірістің тиімділігін арттырып, экономикалық өсуге
жетудегі маңызды фактор – ... ... ... ... пайдалану. Техникалық прогресс экономикалық өсудің маңызды
қозғаушысы болып ... [4, 18-19 ... ... өсу – ... ... өсуі және сапалы түрде
жетілдірілуі, нақты ұлттық табыстың, нақты ЖІӨ-ң артуы кезіндегі ұлттық
шаруашылықтың дамуы. Ал, қазіргі ... ... ... ол - өндірістің
ұзақ мерзімді өсу қарқынының халық санының өсу қарқынынан ... ... ... ... ... ... өсу ... дамыту мен
әлеуметтік мәселелерді шешуде маңызды бола отырып, бірнеше жүз жылдар бойы
зерттелуде. Кез ... ... өз ... ... әл-ауқатын
жақсартуға және ұлттық қауіпсіздігін ... ... ... Ал ... ... үшін ұлттық экономиканың, халық шаруашылығының әлеуметтік-
экономикалық дамуына қол жеткізу қажет.
Жоғары индустриалды қоғам жаңа ... өмір ... ... және ... халықтың әлеуметтік топтары ... ... ... Сондай-ақ меншік қатынастары,
экономикалық өсудің ... және ... ... ... өзгереді, адам капиталының рөлі жоғарылайды. ... ... ... сатыға өту үшін ұзақ ... ... ... етуі ... өсу деп – ... ... және өндіріс факторларының
сандық өсуін және сапалық жетілуін түсінеміз. ... ...... саясаттың басты бөлігі болып табылады.
1.2 экономикалық өсуДІҢ басты ... мен ... ... ... ... үшін ... өнім ... ғылымында экономикалық өсудің негізгі 3 факторы бар: ұсыныс
факторлары (тікелей), ... ... ... және бөлу ... ... ... деп өндіріс көлемінің өсуін жүзеге асыруды
түсінеміз. Оның ... ... ... саны мен ... ... ресурстарының саны мен сапасы;
• Негізгі капиталдың көлемі мен ... ... ... Ғылыми жобалардың тәжірибеде қолданылуы жатады.
Сұраныс (жанама) факторына:
• Қоғамдағы жиынтық ... мен ... ... Бос капиталдың қолма-қолдығы;
• Кредиттік қатынастар жүйесінің дамуы және ... ... ... ... ... ... төмендеуі;
• өндірістік ресурстарға бағаның төмендеуі жатады.
Бөлу факторларына:
• өндіріс факторларын және ресурстарын ұтымды орналастыру;
• табыстарды ... ... ... құрлымының өзгеруі;
• өндірілетін өнім бағасының динамикасы;
• экономикадағы инфляциялық процестердің болуы.
пайдалануға болады: ЖІӨ, ЖҰӨ, ҰТ. [13, 149-150]
Дәл осылар өндірістің өсуіне ... ... ... ... және
технологиялық әлует бірігіп нақты өнім көлемін өндіруді ... ... әсер ... ... екі ... қарастырсақ, олар:
1) Сұраныс факторы.
2) Бөлу, тарату факторы.
Өндіріс әлуетін ... ... ... өндірумен қатар өндірген өнімді
дер кезінде сату да ... ... әсер ... ... пен ... ... ... тығыз байланысты.
Өндіріс көлемінің ауытқуы жиынтық сұраныстың өзгеруімен ... ... ... ... ... қарастырылады. Сұраныс пен ұсыныс
талдырмасы (шок) және циклдік тербелістерге байланысты ... ... ... ... ... ... ... тырысады.
Бірақ өнім көлемінің қысқа мерзімді ауытқуы, жұмысбастылықтың деңгейі
экономиканың жалпы ... ... ... оның ... ... экономикалық өсумен байланысты. Экономикалық өсуді жиынтық
ұсыныстың ұзақ ... ... ... ... ... ... өнім
көлемінің өсуі ретінде қарастыруға болады. Оның факторының ... ... ... ... ... сұрақтарының
біреуі болып табылады. [3, 339-340 б]
Экономикалық өсуге әсер ететін факторлар ... және ... ... Тікелей фактор экономикалық ... ... ... ... ... осы ... іске асу мүмкіншілігіне ... ... 5 ... ... ... олар ... өндіріс пен
ұсыныстың динамикасын тікелей белгілейді:
- еңбек ресурстары санының көбеюі және сапасының жоғарылауы;
- негізгі капитал көлемінің өсуі және ... ... ... ... ... мен ұйымдастырылуының жетілдірілуі;
- шаруашылық айналымына тартылған өндіріс ресурстарының саны мен ... ... ... ... ... құрамына мынадай ұсыныс факторлары ... ... ... ... ... ... ... төмендету,
пайдаға салынатын салықтың азаюы, несие алу мүмкіндіктерінің көбеюі.
Көптеген оқулықтарда экономикалық өсудің екі түрін ... яғни ... ... ... ... қолданысын сандық
жағынан арттыру арқылы мүмкін болады, ал интенсивтік түрі – ... ... ... ... ... ... тұрғыдан да және ... да ... ... ... экономикада оның өсуінің екі түрі де
белгілі арақатынаста ... ... ... ... табады. Дамыған
елдерде ғылыми-техникалық революцияның жетістіктерін экономикада кең ... ... жаңа ... қалыптасты, оны постиндустриалдық
немесе инновациялық экономика деп те атайды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... етеді,
сапалық жаңа сатыға көтереді. [2, ... ... ... және ... ... ... тікелей факторлары екі негізгі топқа бөлінеді: экстенсивті және
интенсивті. ... ... ... ... ... ... ең қарапайым жолы. Экономикалық өсудің бұл типінде материалдық
игіліктер мен ... ... ... ... ... ... қолдану арқылы жүреді: жүмыскерлерді, еңбек құралдарын, жерді,
шикізатты, отын-қуат ресурстарын және т.б. Экстенсивтік ... ... ... өсу ... мен оны ... жұмсалған жиынтық шығындардың
өсу қарқынының арасындағы пропорциялар тұрақты ... ... ... ... өсу үлгісінің көмегімен жұмыссыздықты
жылдам қысқартуға, жұмыс күшінің жұмыспен көп қамтылуын ... ... ... өсудің мұндай жолының күрделі кемшіліктері де бар.
Біріншіден, оған техникалық тоқырау кідірісі тән, ... ... ... шығаруды ұлғайту техникалық прогреспен қатар жүрмейді. Екіншіден,
капитал қайтарымы,материал сыйымдылығы, ... ... ... өзгеріссіз деңгейде қалады. Үшіншіден, ... ... ... ... оның ... ... экстенсивті кеңейту еңбек және
табиғи ... ... ... ... ... және
экономиканың масштабтары солардың есебінен ұлғаяды. Бұл орайда ұдайы
өндіріс жағдайлары ... ... ... Сондықтан экономикалық
өсудің экстенсивті жолына ұзақ мерзімді бағдарлану тұйыққа әкеп тірейді.
Экономикалық өсудің интенсивті типі керісінше сипатталады- ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге
асырылады: прогрессивтік технологияларды қолдану, жоғары квалификациясы мен
жоғары еңбек өнімділігі бар жұмысшы күшін пайдалану ... және т.б. ... ... ... ... өсу ... ... жиынтық шығындардың
өзгеру қарқынынан артық болып отырады. Экономикалық өсудің қарқынды
үлгісінің ... ... ... ... ... ... өндіріс
факторларының тиімділігін арттыру. Өндірісті қарқынды ұлғайтудың шүбәсіз
құндылығы табиғи ресурстардың шектеулілігінен туындайтын ... ... ... ... ... ... ... өсу кезінде
өндіріс ауқымдарын ұлғайту ... ... ... ... ... ... қолданудың, сондай-ақ кадрлардың
біліктіліктерін арттырудың есебінен жүреді. Экономикалық өсудің ... ... ... ... ... өсу ... ... болуы мүмкін емес, ал ғылыми – техникалық прогресс жұмыссыздықты
тудыруы мүмкін.
Экономикалық өсу ... ... ... ... ... өсуі өсуі ... ... ... ... ... пен ... ... ... ... ... ... ... өсу ... ... ... ... бөлу тәртібі де
маңызды рөл атқарады. Ол осы қызметін тек жұмысшыларды ... ... ... болса атқарады. Басқа сөзбен айтқанда, экономикалық
потенциалдың мүмкін қарқынмен өсуі үшін ... ... ... ... өсу шапшаңдығы олардың өнімділігінің өсу шапшаңдығына
тең болу қажет.
Мақсаттардың иерархиялық бағыныштылығын «мақсаттар ... ... атау ... ... ... ... ... төрт
мәселені айтады: 1. Экономикалық өсу. 2. Жұмыспен толық ... 3. ... ... және ... ... ... 4. ... тепе-теңдік.
Ұсынылып отырған схема сырттай осындай құрылымды көрсетеді: оның
негізгі мақсаты ... ... және оны ... ... ... емес, ол белгілі бір нақтылы тапсырмалар қатарына бөлшектенеді.
Алайда, экономикалық ... ... ... ... осынау нақты
тәсілдердің жиынтығынан үйлесімді жүйе тудыру өте қиын. Бұл екі ... ... ... ... ... тұжырымдалуының өзі
белгілі бір қиындықтардың элементтерін көрсетеді. Қоғамның әр ... ... ... ... әр қилы түсініктер ... іс ... ... ... асуы ... көрсетеді: бір
мақсатты орындау, екіншісінің орындалуын тежейді немесе тіпті, жалпы оған
жету мүмкін де ... ... ... ... ... ... үшін,
олардың қисындарын қалыптастыра отырып, экономистер оны «мақсаттардың дуалы
көпбұрышы» деп ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... өте айқын мысалы – баға тұрақтылығын қамтамасыз ете
отырып бір мезгілде жұмыспен толық ... жету ... ... ... ... ... ... деңгейі неғұрлым жоғары болса, ... ... ... ... ... соғұрлым жоғары болады. Бұл
тиісінше жиынтық сұраным ауқымын көтереді, соның нәтижесінде баға ... ... өнім мен ... ... де арта ... ... өсу кезеңінде (жұмыспен қамтылу ұлғайған шақта) жалақының ... ... ... асып кете ... ... жағдай өсу кезеңінде
кәсіподақтардың жұмыс берушілер одақтарымен жүргізілген тарифтік ... ... ... ... күшейте беретіндіктерімен байланысты.
Кәсіпкерлер одақтары мұндай талаптарды орындаудан құлдырау кезеңдерінде
бас тарта отырып, ... ... ... ... Мұндайда олар
пайда нормасының құлдырауымен келісіп, оның ... ... ... ұту
тиімді деп санайды. Өз кезегінде инфляцияның күшеюі, жұмыспен ... ... ... құлдырауына әкеп тірейді.
Жоғарыдағы аталған үш мақсаттың орындалуы, ұлттық ... ... тепе – ... ... ... етеді.
Алайда мынандай заңдылық байқалады: ел экономикасы дамудың неғұрлым жоғары
деңгейіне ие болған сайын, ол соғұрлым сыртқы экономикаға ... ... ... ... ... ... білдіреді. Осымен қатар
сыртқы қолайсыз факторлардың ықпалынан ... ... ... Мұндай жағдайдағы экономикалық саясаттың енгізгі міндеті –
ұлттық экономиканы халықаралық бәсекелестіктен сақтап қалу. ... ... ... ... ... ... есептеу жүйесінде теңдікке жету. Мұндай
теңгерім нарықтық ортаның шеңберінде әр түрлі ... ... ... ... ... мүмкін жасайды.
Дамыған елдердегі экономикалық өсудің стандартты деңгейі негізінен
орта ... ... 2-4,5 ... ... Экономикалық өсуге басқа бір
мақсат – жұмыспен толық қамтамасыз ету ... ... ... ... ... қолайлы деп саналады. Іс жүзіндегі көрсеткіш
басқаша: 3,5-8,5%). Баға ... ... мен ... ... ... ... ... жеттік деуге болады, егер инфляция
деңгейі ... ... ... ... іс ... ... 5-10%-ға
жетеді). [2, 156-158 б]
Қазір техникалық прогрес деп аталатын экономикалық өсудің факторын
қарастырайық. Бұл фактор экономикалық ... ... рөл ... ... ... ... тек қана ... мүлде жаңа әдістері ғана
еніп қоймай, сонымен ... ... жаңа ... мен ... ... ... Жалпы айтқанда, техникалық прогрес деп, ... ашу ... ... ... ... ... ... мақсатымен
берілген ресурстарды жаңаша әдіспен комбинациялау болып табылады.
Бір қарағанда техникалық прогрестің ... ... ... және ... ... ... ... ғана
технологиялық жетістіктер салдарынан күрделі ... ... ... ... ... бір ғана ... басумен іске
асырылуы ғажап жағдайға айналды. Осы ... ... ... ... ... әсер ... ... саясаттың бір мәселені шешуді көздеуі, екіншісін
шешудегі қиыншылықтармен ... ... ... ... жасай отырып, белгілі
бір принципті ұстанған жөн: орындалмауы экономикаға өте қауіпті ... ... шешу ... ... өсу ... ... ... үлгілерін қарастырайық. Басқа үлгілер сияқты
өсу үлгісі абстракты, экономика үрдісінің нақты түрі графикс немесе теңдік
түрінде көрсетіледі. Үлгіні жасау барысында ... ... ... ... ... шығарады, бірақ экономиканың өсуі сияқты күрделі
құбылыстың заңдылықтарын және кейбір мәселелерін талдауға мүмкіндік береді.
Өсу ... көбі ... ... көлемінің көбеюі, негізгі өндіріс
факторларының өсу ... яғни ... пен ... ... ... ... көбі ... нақты көлемінің көбеюі, негізгі
өндірістік факторлардың өсім ықпалымен, яғни ... пен ... ... ... ... ықпалына қарсы тұра алады, ал капитал көлемін
керісінше, ... ... ... тез ... ... Уақыт өте
келе, капиталдың экономикада амортизацияның есебінен қысқаратыны және ... ... ... ... Біз экономиканың өсуінің өзі бағалы
деп айта алмаймыз, оның бағалылығы – ... ... ... ... ... экономиканың сапалы өсуіне баға беру үшін, тұтыну
бағасының динамикасын қарастыру керек.
Экономикалық өсу үлгілеріне кесек, оның ... үш ... атап ... ... яғни еркін рыноктық қатынасты, өндіріс ... және ... ...... ... ... ... үлгі – ... келе ... ... ... және ... ... құрылымының институционалдық
өзгерістеріне көңіл бөледі.
Неоклассикалық бағыт төмендегілерге негізделген:
А) өндірістің әрбір факторы өндірілетін өнімге ... ... ... өнім құны ... ... ... экономика шекті бәсеке процесі кезінде тепе ... ... ... келтіру үшін қажетті алғы шарттарға ие.
Неоклассикалық үлгінің зерттеу объектісі экономикалық өсу факторлары,
яғни еңбек, капитал, ресустар, ҒТП, ... ... ... фактор,
адам капиталы болып табылады. Ал, кейнстік бағытты жақтаушылар теориясында
өсу экономикалық-әлеуметтік алғышарттардың ... әсер ... ... ... ... деп ... Ол ең ... емес, сандық құбылыс ретінде қарастырылады. Кейнстік ... ... ... ... ... ... яғни
дағдарыстан қалай шығу керек, дамушы елдердің саясаттарын қарастырады.
Неоклассикалық пен неокейнстік ... ... ... ... ... ... негізделген. Институтционалдықтың ... ... ... теорияларға сүйенеді. Бірқатар зерттеушілер артта
қалушылықты институтционалды шарттармен байланыстырады, соның ішінде ұлттық
білім беру мен кәсіби ... ... ... ... да, ... ... ... білім беруге, кәсіби даярлауға және кадрларды ... ... ... бөле ... ... және арнайы білім беру
жүйесінің дамымағандығы білікті мамандардың ... ... ... ... ... ... ... деңгейіне кері әсер етеді, оның әлсіз өсу
қарқыны экономиканың артта қалуының басты себебі болып ... [4, ... өсу ... ... ... ... қолданылады, бізге
белгілісі кейнстік қысқа мерзімдік тепе-теңдік үлгісі.
Сұраныс талдауын ... ... ... ... ... ... Бұл арқылы экономикадағы сұраныс пен ұсыныс тепе
теңдігінің ... ... ... өсу үлгісінің қарапайым түрі Е. Домар үлгісі болып табылады,
бұл ... ... ... ... Леонтьев функциясы ... ... ... ... ... ұсыныстың артықшылығынан
шығады, бұл бағаның тұрақтылығын ескереді. Капиталдың шығып қалуы жоқ, ал
капиталдың (К) Y-ке ... (К/Y) және қор ... ... ... ... Өнім тек бір ... ... деп айтуға болады, ол- капитал.
Инвестицияның өсуі экономикада ұсыныс пен ... ... ... ... Егер ... ... инвестиция және І-ге өссе, онда
мультипликатор әсерімен жиынтық сұраныс келесіге өседі:
∆Y(AD) = ∆I * m = ∆I (1/1-b) =∆ I ... ... ... ... шекті бейімділік
s- қор жинағына шекті бейімділік
∆Y(AS)= a* ∆K –жиынтық ұсыныстың өсуі
a- капиталдың шекті өнімділігі.
Капиталдың К өсімшесі инвестицияның I ... ... ... ... ... ... тепе ... сұраныс пен ұсыныстың
теңестірілуінің шартында пайда болады.
∆I/s=a* I немесе ∆I/I = a*s, яғни ... ... ... шекті
өнімділігі мен қор жинағының шекті бейңмділігіне тең болуы ... Е. ... ... сай, ... ... ... теңдік өсу қарқыны және қолда бар ... ... ... Ол ... ... ... және қор ... тура пропорционал немесе ∆Y/∆K- капиталдың қайтарылуының
өсімшесіне тура ... ... ... мен ... ... қарқыда
өседі.
Е. Домардың үлгісі өсу теориясына сай келе алмайды. Бұл кейнстік
қысқа мерзімдік тепе ... ұзақ ... ... әрекеті және дамып
келе жатқан жүйе үшін қандай шарттар орындалатынын ... ... ... ... ... ... ... өсу
үлгілері көптеген шектеулерден айырылып, макроэкономикалық үрдістердің
ерекшеліктерін дәл сипаттайды. Кейнс үлгісіндегі динамикалық тепе ... ... ... ... ... бірі ... екендігін Р. Солоу өз үлгісінде көрсетті. Ол үлгіде Леонтьев
функциясының орнына Кобб-Дугластың өндіріс ... ... ... ... ... ... бірі ... белгілі. Р.
Солоу үлгісіндегі алғышарттар төмендегідей:
− капиталдың кемімелі ... ... ... ... ... ... (капиталдың тозуы) тұрақты нормасы;
− инвестициялық лагтардың болмауы.
Факторлардың бірін бірі ... ... ... ... ... және өзгеріс факторларындағы таза бәсеке нарығындағы
неоклассикалық алғышарттарға ... ... ... ... тепе
теңдікте болуы үшін қажетті шарт ол жиынтық сұраныс пен қсыныстың теңдігі.
Ұсыныс тұрақты масштаб ... бар ... ... ... У= F(K, L) және кез ... z>0 үшін: zF (K, L) = F(zK, zL).
Онда, ... z=1/L , ... 1) Y/L=y; K/L=k деп ... ... ... ... үлгісіндегі жиынтық сұраныс инвестиция және тұтыынумен
анықталады: у=і+с. Мұндағы
і- бір жұмысбасты адам ... ... ... бір ... адам ... ... ... қор жинағының нормасына байланысты тұтыну мен қор жинағының арасында
бөлінеді.Тұтынуды төмендегідей өрнектеуге болады:
с=(1-s)y
s- қор ... ... ... ... ... қор ... тең және табысқа
пропорционал болады.
Сұраныс пен ... тепе ... ... ... өрнектеледі:
f(k)= c+i немесе f(k)=i ∕s
Тауар нарығындағы ұсынысты өндіріс функциясы анықтайды, ал ... ... ... ... ... ... қорының қарулануы мен жинақ ... ... ... ... пен ... теңдігінен туындайды: і= s* f(k).
к-ның кез келген мәні үшін, жинақ нормасы ... ... ... ... ... c=(1-s)*f(k)
Амортизация төмендегідей жағдайларда ескеріледі: жылдағы ... ... ... тұрақты бір бөлігі ығысып отырады (d-ығысу нормасы),
онда ығысу көлемі капитал көлеміне пропорционал болады және ... ... ... мына ... ... dk
d*k
s*f(k)
k
k1 k* k2
Инвестицияның және ығысудың капитал қорының ... ... ... ...... ... мен қор жинағының теңдігінен төмендегіні алуға
болады:
∆k=s*f(k) – dk
Солоу ... ... үшін екі ... ... кезек алып
тастаймыз.
Бірінші- халықтың саны тұрақты және жұмыспен қамтылғандар тұрақты болады.
Екінші- технологиялық прогресс жоқ деп есептейміз.
Барлық өндірілген өнім y тұтыну c және ... i ... ... қорлану нормасы деп аталады. Оның мәні 0 мен 1шегінде орналасқан.
Бір жұмысшыға шаққандағы инвестициялар i=sf(k), ал тұтыну c=(1-s)*f(k), d ... ... ... ол – тозу ... жыл ... шығарылатын
капитал үлесі.[17, 105-106 б]
Тепе теңдік экономиканың өсуі қор жинағы ... әр ... ... ... ... ... қор жинағының нормасын
таңдау проблемасы туындайды.
Қор жинағы нормасының ... ... Э. ... ... ... ... келеді. Экономика өсуінің тепе-теңдік жағдайында, тұтыну
жоғары шекті деңгейде болуын қамтамасыз етеді.
Қор жинағының оңтайлы көлеміне ... ... ... қаруланудың
тұрақты деңгейін (к**) деп белгілейміз, ал тұтыну (с**).
Жұмыспен қамтылған бір адам ... ... кез ... ... ... ... (к*) тұтыну деңгейін анықтау үшін, төмендегі
тепе-теңдікті өрнектейміз:
y=c+i
Мұндағы тұтыну c=y-i
c*=f(k*) – dk* i= ... k*k** ... онда өнім ... өсуі ... мәнінен төмен
болады, демек тұтыну төмендейді.
Тұтынудың өсуі k** ... ... ... бұл ... ол ... ... өнімнің өсімшесіне қажетті инвестиция ығысуды жабуға
пайдаланылса, онда ... өсуі ... ... ... ... ... ... қаруланудың деңгейі (k**) болғанда, төмендегі шарттар
орындалуы керек:
MPK=d, бұл шарт орындалғанда MPK=d+n+g болады.
Егер экономикадағы капитал қоры «алтын ... ... ... ... қор ... нормасын төмендететін бағдарлама қажет. Мұндай
бағдарлама ... ... және ... ... тепе-теңдік қалпынан шығып, «алтын ережеге» сәйкес келетін
пропорцияға жетеді. [3, 354-355]
Сонымен үлгілерге қысқаша айтып кететін болсақ, ... үлгі ... ... мен ... пен табыстардың үнемі өсуін көрсетеді.
Аналитикалық құралдар ішінде өндірістік функция басты орын ... Е. ... ... қоры тек табыстардың емес, сонымен қатар ... Е. ... ... ... ... және белгіленген
ұлттық табыстың өсуіне капитал қоры өсінің ... ... Р. ... ... өсудің нормасы табыстар мен капитал қорлардың өсу
функциясы болып табылады. Кепілдік өсу ... ... ... ... өсу
қарқынын енгізді. Бұл ең жоғары өсу қарқыны болып табылады. Осындай өсу
қарқыны ... ... пен ... ... толық қамтылуы байқалады.
Тепе-теңдік тұрақсыз болғандықтан, Р. ... ... ... себебі ол қаржы саясаты арқылы өсудің қолайлы қарқынын қамтамасыз
етеді.
Солоу үлгісі ... бір адам ... ... өнімнің өсуі немесе
өмір деңгейінің ... өсуі нің бір ғана ... ... технологиялық
прогресс есептеледі.
Сонымен, Солоу үлгісі арқылы ресурстар толық қамтылған кездегі тепе ... ... ... өсуінің тетігі түсіндірілді.
2 ҚР экономикалық өсу жағдайын талдау
2.1 ҚР экономикалық даму кезеңдерін талдау
Еліміздің экономикасының қазіргі ... ... ұзақ ... ... ету ... ... басымдықтардың маңыздысы ... Бұл ... ... ... ең ... ... жағдайды дұрыс
бағалау қажет. Қазақстан 90 – шы жылдардың басынан экономикалық өсудің
дағдарысы мен ... ... ... бастан өткізді. Отандық
экономиканың реформалану үрдісінің өтуіне айтарлықтай ықпал ... ... ... ... да мәліметтер келтірілуде.
Отандық экономикада 1991 - 1995 ... ... ... ... ... ... ... көлемнің индексі 69% - ды құрады. ЖІӨ өте
төмендеуі 1991 жылы ... 1996 – 1997 ... ... экономикалық өсу байқалды(тиісінше 0,5%
және 1,7%).Бірақ 1998 жылы ЖІӨ ... орын ... бұл ... 1999 ... ... ... орын алды.Бұған әсер еткен фактор ретінде 1997 –
1998 ... ... ... ... ... Оңтүстік - Шығыс Азия
елдері мен Ресейдегі қаржы дағдарыстарын айтуымызға болады.
Қазақстанның 1995-2006 жылдар аралығындағы экономикалық өсу ... ... ... салыстырғандағы ЖІӨ көлемі
|Жылдар |% |
|1995 |91,8 ... |100,5 ... |101,7 ... |98,1 ... |102,7 |
|2000 |109,8 ... |113,5 ... |109,8 ... |109,2 ... |109,4 ... |109,7 |
|2006 |110,6 |
2003-2004 жылдары ЖІӨ ... ... ... ... ... ... ... отыр. Экономиканың тұрақтануы және жоғары қарқынмен
өсуі 1999 ... ... ... басталды. Осы жылдан 2005 ... ЖІӨ 50% ... Осы ... ... және де ... ... тарихи өзгерістердің, табыстардың негіздері мен себептерін қарастыруда
Қазақстан - 2030 ... ... баса ... ... ... ... ... ел жағдайының ең қиын тұсында қабылданып, ... ... ... ... ... елдің ұзақ мерзімдік даму
траекториясын белгілеген және ... ... ... ... құрып, оны
орындау жөніндегі қолқанатымыз болды ... ... ... бар.
Қорытындысында экономикалық өсу қарқыны бойынша, өмір сапасы мен құрылымдық
реформалардың нақты қайтарымы ... ... ... ... өзінің жуырдағы серіктестерінен, бастапқы тең ... ғана ... ... ... бір ... өзі ... ... қоса алғандағыдан, көп алға кетті. ... ... ... ... ... қосылды және бүгінде әлемнің ең ырғақты дамып
келе жатқан елдердің бірі. Мысалы ... бес ... ... ... өсуі ... ... Қазақстан халқының жан басына шаққанда келетін ЖІӨ тек соңғы
жеті ... үш есе – 1999 ... 1130 ... 2005 ... 3440 ... ... Бүкіләлемдік форумның есебі бойынша 2005 жылы Қазақстан ТМД
дағы өз көршілерінен оза ... ... ... ... арасында 61-ші орын
алды.
Қазіргі кезеңде еліміздің алдында одан да биік ... тұр, ... ... ... ... ...... экономиканы
қалыптастыруымыз керек. Осы тұрғыдан Үкіметтің жасаған елді индустриалдық-
инновациялық дамытудың бағдарламасын іске асыру ... ... ... Мұның
нәтижесінде 2012 жылы Қазақстан әлемдегі индустриалдық жағынан дамыған
елдер қатарына ... ЖІӨ үш ... ... ... 6,8 ... теңгеден 2012
жылы 17,7 триллион теңгеге жетеді. Яғни, халықтың жан басына шаққанда ЖІӨ 8-
9 мың долларды құрамақ. Сонымен ... ... Н. Ә. ... он ... 50 ... ... кіруді міндет етіп қойды.[ 2, 158-159 б]
Ел Президентінің 2004 жылға арналған ... ... ... ... қоғамды одан әрі демократияландыру мен мемлекеттік
басқару тиімділігін арттырудың, мәдениет, білім беру мен ... ... ... ... баяндалған. Үндеуде Қазақстанның экономикалық
өсуінің жоғарғы қарқынын қамтамасыз ететін серпінді ... келе ... ... ... ... кешендері бар. Сонымен бірге, экономикалық
теңдестірмелілігін қамтамасыз ету, өңдеуші өнеркәсіпті, жоғары технологиялы
және ғылыми ... ... ... ... және
агроөнеркәсіп секторын ілгерілете дамыту ... ... ... баса ... ... Осы ... ... бойынша нәтижелі
көрсеткіштер берді.
2003-2005 жылдарда ауылды өркендету ... ... ... ... дамытудың мемлекеттік бағдарламасының» мақсаты ... ... ... ... және ... ... әрі ... экономикалық жағынан келешегі күмәнді ауылдық ... ... ... ... жәрдем көрсету болып табылады. 2004-2005 жылдар
ауыл ... 150 млрд ... аса ... ... ... ... ... мұқтаждықтарына 30 млрд теңге, сонымен бірге 2003-
2005 жылдары ауылдағы білім беру мен денсаулық сақтау ... ... ... ... инвестицияға мемлекеттік бюджеттен 15 млрд теңге
бөлінді.
2005 жылға дейінгі Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық
дамуының ... ... ... жаңа жұмыс құру мен еңбекпен
қамтылуды жоғарлатудың рпиоритетті бағыттары - өңдеуші өнеркәсіп ... ... ... жасау, минералды тыңайтқыштар өндірісі, сонымен қатар
ауыл шаруашылығының дамуымен ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру, т. б.) болып табылады. ЖІӨ нің өсуін,
халықтың экономикалық белсенді бөлігінің және еңбекпен ... ... ... ала ... бес ... ... ... (2000-2005) нақты
жалақы өсімі 1,2-1,25 есені нақты табыс 1,5-1,6 есені құрайды.
2007 жылғы қаңтар-қыркүйектегі ... ішкі ... |2007 ж. ... |
| |млн. ... ... ... ... |
| ... |%-бен |кезеңіне, %-бен |
| | | ... ... ... |
| | | ... | ... ішкі өнім |8 971 ... |109,7 |115,9 ... ... |3 996 ... |110,2 |116,3 ... ... ... |472 015,2 |5,3 |108,1 |111,9 ... ... ... | | | | ... |2 595 ... |104,8 |116,8 ... |928 474,1 |10,3 |130,4 |117,2 ... ... |4 361 ... |108,8 |115,5 ... ... қаңтар-қыркүйекте Жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) нақты көлем индексі
өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 109,7% құрады. ЖІӨ ... ... ... 44,5%, ... – 48,7% ... Соңғы он жылда
біздің тұрмыс-тіршілігіміз де жақсара бастады, әр ... ... ... 5 есе ... айлық жалақысы 6 есе, жалақының төменгі мөлшері 25 ... ... 4,6 есе, ... салымдар 37 есе өсті.Экономикалық өсуіне
өнеркәсіптің қарқынды қарекеті елеулі үлес қосты, оны құрамдас секторлардың
өрісті өркендеуі ... ... ... экономикасы өсуін тұрақты тенденцияға айналдыру жолдары
Қазақстанның тұрақты даму ... ... ... Республикамыз табиғи
ресурстарға бай ел болғандықтан, экономикалық өсу негізінен шикізатты
экспорттау, яғни әлемдік рынокта мұнай, газ, уран және ... ... ... ... Қазақстанның моношикізатты бағыттағы ел болып
қалмауы үшін жеңіл және тамақ өнеркәсібін, инфрақұрылымды, мұнай және ... ... және ... ... ... ... сферасын, туризмді,
өндірісті дамыту қажет.
2006 жылы Үкімет отандық ... ... өсуі мен ... ... ... ... деңгейін арттыруға, экономикалық
қауіпсіздікті ... ... ... ... ... ... ... жұмысты жалғастырды. Жүргізіліп
отырған экономикалық саясаттың ... мен ... ... ... ... ала ... бойынша 2006 жылы ЖІӨ-нің жылдық өсімі болжамды
мәннен 2,1 пайыздық ... арта ... 2005 ... деңгейге қарағанда 10,6%-
ды құрады. Бұл ретте халықтың жан басына ... ЖІӨ 2006 ... ... 5083 АҚШ ... құрады.
Өнеркәсіптік өндіріс көлемінің өсімі 2006 жылы 2005 жылмен салыстырғанда 7%-
ды құрады, ... ... – 7,3%, ... өндіруде – 7%. Ауыл
шаруашылығының жалпы өнімі көлемінің өсімі 2006 жылы ... ... 7%-ды ... ... ... 5%-ға, байланыс қызметтері
20,4%-ға ұлғайды. Негізгі капиталға инвестициялардың көлемі ... ... ... ... 20,1%-ға ұлғайды.
Сыртқы сауда айналымы 2006 жылы 37%-ға, оның ішінде ... ... ... ... ... өсті.
Жұмыссыздардың саны 2,4%-ға азайды. Жұмыссыздық деңгейі
2005 жылғы 8,1%-ға қарағанда 7,8%-ды құрады. Халықтың нақты ... ... ... ... ... өсті.
Қаржы секторы экономиканың ең серпінді дамып келе ... ... ... ... ... ала деректер бойынша экономикаға кредиттердің көлемі
2006 жылы 2005 жылмен салыстырғанда 82,7%-ға –
4736 млрд. теңгеге дейін ... Банк ... ... ... жылы ... ұлғайып, 2007 жылғы 1 ... 3115 ... ... Банк пен Үкімет қабылдап жатқан шараларға қарамастан,
2006 жылы инфляция деңгейі жеткілікті түрде жоғары деңгейде сақталды ... ... ... ... факторларының ішінде банк жүйесінің жоғары
өтімділігі, кірістердің және халықтың тұтынуының өсуі, ... ... ... ... өсуі, инфляция импорты байқалып отыр.
Ұлттық Банк инфляциялық әлеуетті ұлғайтуды болдырмау және ... ... ... төмендету үшін ақша-кредит саясатын қатаңдаттырды.
Екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... 3,5 ... 4,5 %-ға ... кезең-кезеңімен ұлғайды, қысқа мерзімді ноталар бойынша
кірістілік 4,95 %-ға ... ... ... өсті.
Бағалы қағаздар нарығын дамыту, оны халықаралық капитал нарығымен
кіріктіруді ... ету, ... ... ... ... Алматы қаласының өңірлік қаржы орталығы, сондай-ақ оның қызметін
ретейтін Агенттік құрылды.
Ұлттық қордың активтері 14 млрд. АҚШ ... ... ... ... ... ... олардың есебінен 33 млрд. АҚШ долларынан ... ... ... ... бюджетке түсетін кірістердің жоспарын
тұрақты түрде асыра орындау байқалды.
Көлік стратегиясын және Қазақстан ... 2015 ... ... даму ... іске ... басталды, Өңірлік әлеуметтік
кәсіпкерлік корпорациялар құру тұжырымдамасы, Мемлекеттік және жалпы сыртқы
борышты ... ... ... салық заңнамасы жетілдірілді,
«Концессиялар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы ... ... ... әлеуметтік-экономикалық ахуалының едәуір
жақсарғанына қарамастан, тұтастай алғанда, экономикалық ... ... ... ... ... ... күшейтуге қабілетті белгілі бір
факторлардың бар екендігін атап өткен жөн, бұл өз ... ... ... көрініс табады.
Үкімет қызметінің орта мерзімді кезеңдегі стратегиялық мақсаты орнықты ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін арттыру болып
табылады.
Үкімет күш-жігерді Қазақстанның ... ... ... ... ... өмір сүру ... ... үшін қолайлы
институционалдық және экономикалық жағдай жасауға барынша бағыттайды. Бұл
Қазақстанның таяу он жылда әлемдегі ... ... ... 50 ... ... ... стратегиялық міндетті шешуді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... жоғары қарқынын қамтамасыз ету, оны
өсірудің ... ... ... ... қалыптастыру үшін қолайлы
жағдайлар жасалады.
Мұнай-газ секторының ... ... ... ... етудің кепілі болып табылады.
Экономиканың бәсекеге қабіліттілігін қамтамасыз ... ... ... іске ... жалғасатын болады. Басым салаларда кластерлік
бастамаларды дамытуға негіз жасау – бұл ... ... ... басым секторларында пилоттық кластерлерді жасау мен
дамыту жөніндегі жоспарларды бекіту бұл міндетті ... ... ... және ол ДСҰ ... ... ... бағытталған жаңа өндірістер
құруға мүмкіндік береді. Аталған жоспарға жеті пилоттық ... ... ... ... ... ... ... металлургия, мұнай газ машиналарын жасау, көліктік логистика.
Азаматтардың өмір сүруінің ... ... ... ... кезеңге арналған әлеуметтік – экономикалық саясаттың ... ... бірі ... ... бұл ... ... ... қатарына қосылуын қамтамасыз етеді.
Бұл мақсатты жүзеге асыру үшін 2010 жылға қарай жан басына ... АҚШ ... ... ал 2015 ... ... 9000 АҚШ ... ... ЖІӨ - ге қол жеткізу қажет.
Инновациялық экономика құру және шикізаттық емес секторды ... ... ... ... ... ... ықпал етуі тиіс. Жоспарланып отырған ... ... ... ... құру үшін ... ... шешу ұйғарылып
отыр:
2006-2008 жылдары ЖІӨ- нің орта есеппен 8,5% -дық жылдық өсу ... ету; ... ... жылдық деңгейін 5-7 % дық ... ... ... ... ... ... іске
асыруға қолйлы жағдайлар жасау; Металлургия, тоқыма салаларында, ... ... газ ... ... құрылыс индустриясында, туризмде,
көлік логистика қызметтерде пилоттық кластерлерді құру және ... ... ... ... шешу және ауыл ... мен қала
халқы арасындағы өмір сүру ... ... ... Ғылымды
қажетсінетін өндірістерді және ғарыш қызметін дамыту; Жоғары технологиялық
және ғылымға ... ... үшін ... ... ... ... қорғалмаған бөлігінің өмірін лайықты қамтамасыз ету;
Тұрғын үй мәселесін жеделдете шешу; Белсенді, жан жақты және ... ... ... ... ... ... өңірлік қаржы
орталығын құру тұжырымдамасын одан әрі іске асыру.
Зерттеулер жүргізу негізінде жаңа мұнай кен орындарын ... ала ... ұзақ ... ... ... ... мен ... барынша қолайлы кестесін ... ... ... ... мұнайды опыра өндіру орынсыз, түсетін кірістерді экономиканы
реформалауға, шикізаттық бағыттан өнімді ұқсату ... ... ... ... ... ... ... экономикасының тұрақты дамуы үшін отын – энергетикалық кешен
ұлттық экономиканың басқа салалары сфералары ... ... ... табылады. Мысалы, отын – энергетикалық кешені қара және ... ... ауыл ... ... т. б. ... ... экономикалық тұрақтылығын көтерудегі өмірлік қажетті
тауарлардың импорттан тәуелділігін қысқартуға көңіл бөлген дұрыс.
Қазақстанның негізгі әлеуметтік – ... ... ... ... ... ... Индикативті жоспарында
көрсетілгендей экономикалық ... ... ... ... ... ... ... бәсекеқабілеттілікті жоғарылатуға, әлемдік
бағытталған рыноктық ... қол ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін алдымен ... ... ... қалпына келтіру керек, яғни, әлеуметтік, табиғи
фактор мен технологиялық процестер арасындағы қайшылықты ... ... жету ... ... Тұрақты экономикалық өсуге жету үшін ең ... ... ... ... ... ... түзетуді және тозған негізгі өндірістік ... ... ... ... жол ашу керек. Сонымен, ... ... ... ... ... үшін ... ... жасау арқылы
өнеркәсіптің ғылымды қажетсінетін салалары мен ... ... ету ... және ... ... қор ... ... ресурсты
үнемдеуші өндірісті жүзеге асыру қажет, қосымша елдің тұрақсыз қаржылық
және ақша-несие жүйесін реттеп, инвестициялық ... ... ... өсу ... ... қамтамасыз етеді. Қазіргі кезде
отандық өндіріс өнімдері импортталған өнімдерге ... ... ... ... ... өнімдер шикізаттан басқа, әлемдік экономикада
бәсекелесе алмайды. Өндірістің құлауы және оның регрессивті құрылымы – ... ... ... Сондықтанда «2010 жылға дейінгі аралықта ең ... ... алу ... бар, ... қажетсінетін салаларға
көңіл бөлінуде. Бұл приоритетті салаларды атап өтетін болсақ, олар: ауыл
шаруашылық, ... және ... ... ... және тамақ өнеркәсібі, туризм,
үй құрылысы және инфрақұрылымды ... Осы ... ... ... тек құрылымды салаларын ғана емес, сонымен бірге еңбекпен
қамту және кедейлік ... де шеше ... [4, 21-22 ... ... –газ едәуір өсе түсуде және ... ... ... өсе ... Сондықтан тек шикізатқа бағдарланған ел
болып қалмау үшін жеңіл және тамақ ... ... ... ... ... ... шағын салаларын, қызмет көрсету
саласын, туризмді дамыту қажет.
Сонымен экономикалық дамусыз әлеуметтік инфрақұрылымды ... ... ... да, оны коррупция мен қылмыстықтан қорғай да алмаймыз. Сол
себепті бұл мәселе бүгінгі таңда да және ... де ... ... ... ... ... ... өз халқының тұрмыс-жағдайын, әл-ауқатын жақсартуға
және ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге міндетті. Ал бұл ... ... ... ... халық шаруашылығының әлеуметтік-экономикалық
дамуына қол жеткізу қажет.
Еліміздің экономикасының қазіргі кезеңде тұрақты ұзақ мерзімдік ... ету ... ... ... ... ... Бұл ... қарастыру үшін, ең алдымен ағымдық жағдайды ... ... ... 90 – шы ... басынан экономикалық өсудің
дағдарысы мен экономикада құрылымдық ілгерушілікті бастан өткізді.
Еліміз кеңестік кеңістіктегі көшбастаушы елдер қатарына ... ... ... ең ... ... келе ... елдердің бірі. Мысалы соңғы
бес жылда ЖІӨ-нін орташа өсуі 10,3 пайызға жетті.
Қазақстанның таяу он жылда ... ... ... ... ... қатарына кіру, экономиканы дамытудың жоғары қарқынын қамтамасыз ету,
оны өсірудің барлық негізгі факторларын жедел қалыптастыру үшін ... ... ... секторының тұрақтылығы Қазақстандағы
экономикалық өсуді қамтамасыз етудің кепілі ... ... ... ... қамтамасыз етуде Стратегияның
екінші кезеңін іске асыру жалғасатын ... ... ... ... дамытуға негіз жасау – бұл ... ... ... Экономиканың басым секторларында пилоттық кластерлерді ... ... ... ... бекіту бұл міндетті шешудегі бірінші ... және ол ДСҰ ... ... ... ... жаңа ... ... береді.
Тұрақты экономикалық өсуге жету үшін ең алдымен өндірістің құлдырауын
тоқтатуды, өндірістің салалық ... ... ... ... ... ... ... жаңалауды қарастырып барып, өсуге жол
ашу керек. Сонымен, жоғары қарқынды экономикалық өсуді отандық өндірушілер
үшін қолайлы ... ... ... ... ... қажетсінетін салалары
мен өңдеуші салаларында қамтамасыз ету қажет және елдің негізгі қор жүйесін
жаңалап, ресурсты үнемдеуші өндірісті ... ... ... ... елдің
тұрақсыз қаржылық және ақша-несие жүйесін реттеп, ... ... ... ... Е. Б. ... «Экономикалық теория бойынша практикалық оқу құралы;»-
Алматы, – 2006 ... Ж. Х. ... ... теория;»- Астана – 2006 ж
3. Н. Қ. Мамыров, М. Ә. Тілеужанова ... ... ... Л. А. ... Ш. П. ... «Экономикалық өсу – ұлттық
экономиканың қызмет етуінің нәтижесі ретінде;», //ҚазҰУ хабаршысы – 2004,
№6, 18-22б
5. ... ... ... ... жылдарға арналған
бағдарламасы туралы баяндама;», //www. Google. ... Б. ... ... әлеуметтік экономикалық дамуының басым
бағыттары;» ,//Жаңа ғасыр – 2006, №1, 20-28б
7. Жұмабайқызы «Экономикалық өсім ... ... ... ... ... – 2006, 22 ... Н. Қ. ... А.Н. Саханова, Ш. С. Ахметова, Л. Брузати «Государство и
бизнес 1-том;»- Алматы – 2002 ж
9. Г.М. Гукосян. ... ... ... М.: ... 1999г. 89-
91 беттер.
10. “Қазақстан – цифрларда;”, Статистикалық жинақ/Редакциясын басқарған Б.
Т. Сұлтанова - Алматы, 2006ж
11. Тюнин А.И. ... рост РК // ... учет и ... №3 ... 53-54 ... ... Г. Механизм устойчивого развития национальной экономики //
Саясат №1, 2005ж
13. Аубакиров Я.А., Байжумаев Б.Б, ... Ф.И, ... Т.П. ... ... ... ... К. Сатымбекова «Тенденции экономического развития РК в современном
условиях;»,//Саясат – 2005, №8 (4-5б)
15. www. google. kz/ “2007 ... ... ... ішкі ... www. google. kz/ ... ... ... өсу”
17. Б.М. Мұхамедиев, Р.Т. Дуламбаева, Д.Ж. Рахматуллаева ... ... ... “Қазақ университеті” – 2007
18. Агапова Т. А., ... С.Ф. ... ... – МГУ, 1997.
-----------------------
c
MPK
i
y
f(k)
s f(k)
K
Y
y*
dk*
k*
k**
с**
dk*
f(k*)

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам организмінің өсуі мен дамуының негізгі заңдылықтары78 бет
Ауыл-село мұғалімдерінің өсу жолдары, олардың құрамындағы сандық және сапалық өзгерістер13 бет
Ауыр металдардың өсімдіктің өсу процестеріне әсері17 бет
Балалар және жасөспірімдердің өсуі мен дамуының жалпы заңдылықтары7 бет
Балалар және жасөспірімдердің өсуі мен дамуының жалпы заңдылықтары. Тұқым қуалаушылық және ортаның ролі22 бет
Балалар мен жасөспірімдердің жалпы өсу мен даму заңдылықтары3 бет
Бидай өндіру технологиясы: морфологиясымен танысу және өсу фазасын зерттеу6 бет
Бидай өндіру технологиясы: морфологиясымен танысу, өсу фазасын зерттеу9 бет
Бидай өндіру технологиясы: морфологиясымен танысу, өсу фазасын зерттеу жайлы6 бет
Бидай өндіру технологиясы:(морфологиясымен танысу, өсу фазасын зерттеу)7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь