Қазақстанғы меншік қатынастарының дамуы

ЖОСПАР

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I.тарау. МЕНШІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ КАТЕГОРИЯ РЕТІНДЕ ... ... ... ... ... 5

1.1 Меншіктің экономикалық мәні мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Меншік қатынастары және оның түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9

II ҚАЗАҚСТАНҒЫ МЕНШІК ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ ДАМУЫ ... ... ... ... ..14

2.1 Жекешелендіру меншік қатынастарын қайта құру процесі
ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2.2 Қазақстан Рсепубликасында жеке меншіктің дамуы ... ... ... ... ... ..18

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
КІРІСПЕ

Қазақстан Республикасының егемендік алып, нарықтық қатынасқа өтуіне байланысты нарықтық қатынастардың барлық түрсипаттары қалыптасып, күннен күнге дамуының алғышарты жоспарланған мемлекеттік меншікті жеке немесе ұжымдық меншікке айналдыру қажеттігі болып табылады.
Меншіктің экономикалық мазмұнын екі түсініктің сараптамасы негізінде алуға болады. Бір жағынан, қандай да бір қауымдастың өндіріс құралдары мен қызмет нәтижелерін иемденуінің механизмі мен нысаны, ал екінші жағынан, олардың басқа шаруашылық бірліктерден және тұтас қоғамнан шеттетудің сәйкес формалары.
Меншік – тарихи категория. Нақты бір өндіріс тәсіліне тән өндірістік қатынастар сипатына сәйкес, айрықша қасиеттеріне ие меншіктің тарихи типтері ажыратылып жүр. Қоғамдық еңбек бөлінісі дамуының түрлі сатыларындағы қандай да бір меншік типінің шеңберінде иемдену тәсілдерінің айрықшылықтары бар болатындықтан, түрлі иемдену нысандарын немесе меншік нысандарын ажыратады. Оларға:
1) жеке иемдену нысандары;
2) ұжымдық иемдену формалары;
3) қоғамдық иемдену нысандары жатады.
Осы аталғандардың ішінде меншікті иеленудің ұжымдық нысаны нарықтық экономикадағы қызмет етуші барлық ұйымдасқан серіктестіктер мен акционерлік қоғамдарға тән. Ал өз кезегінде бұл шаруашылық нысандары ұлттық экономика дамуының негізі болып табылады. Сондықтан осы шаруашылық нысандарының меншіктік формадағы қатынастарын, олардың нарықтық сипатта толық қызмет етуін қарастыру және меншік категориясының өзіне тоқталып өту осы тақырыптың негізгі мақсаттары болып табылады.
Осылайша менің курстық жұмысымның тақырыбын «Меншіктің негізгі типтері және олардың ерекшеліктері» деп алдым.
Бұл тақырыптың өзектілігі еліміздің нарықтық қатынастарға өтуіне байланысты барлық шаруашылықтар нысаны меншіктік қатынастарға өтіп, меншіктің түрлі нысандарының дамуына байланысты меншік түрлері мен олардың экономикалық құрылымын жан-жақты талдау болып табылады.
Осы тақырыпты орындау барысындағы негізгі мақсат, міндеттерімді келесідей топтастыруға болады:
• Меншікті экономикалық категория ретінде жан-жақты талдау, экономикалық мән-мағынасын ашу;
• Нарықтық экономикадағы меншік түрлері, меншік қатынастарының іске асу процесін атап өту;
• ҚР-ның егемендік алуына байланысты меншік қатынастарының нарнықтық экономика негізінде қайта құрылу барысын талдау және жекешелендіру саясатының іске асыру барысына тоқталу;
• Жеке меншік саласының бүгінгі таңдағы дамуын, шағын бизнес саласының жеке меншіктегі орнын анықтау болып табылады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. ҚР-ның Азаматтық кодексi. 2000 ж.
2. Акционерлік қоғамдар туралы 2003 жылғы 13 мамырдағы N 415-ІІ
Қазақстан Республикасының Заңы .
3. Указ Президента РК «О защите прав граждан и юридических лиц на свободу предпринимательской деятельности» от 27.04.98 г. / Биен, 21 мая 1998 г.
4. Фишер С., Дорнбуш Р., Шмалензи Р. Экономика. – М., 1993, гл. 25, 30.
5. Хейне П. Экономический образ мышления. – М., 1991, гл. 18.
6. Шуляк П.Н. Финансы предприятия. – Москва, - 2000 г.
7. Мейiрбеков А.Қ., Әлiмбетова Қ.Ә. Кәсiпорын экономикасы: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2003. – 252 бет.
8. С.Әкiмбеков, А.С.Баймұхаметова, У.А. Жанайдаров / Экономикалық теория. Оқу құралы. – Астана: 2002. – 446 б.
9. Экономическая теория./ А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-Петербург – 2001г.
10. Курс экономической теории / Под ред. М.Н.Чепурина, Е.А.Киселевой. – Киров, 1994, гл.13.
11. Экономика: Учебник / Под ред. А.С.Булатова. – М., 1995, гл. 12.
12. Экономическая теория (политэкономия). Учебник. Под общей ред. В.И. Видяпина, Г.П. Журавлевой. - М., 1997.
13. К.Б. Блеутаева «Кәсiпкерлiктiң жаңа формаларын ынталандырудағы мемлекеттiң ролi» //Аль-Пари, 2003, №3-4.
14. М.Ж.Арзаева “Шағын және орта бизнестi қаржылық-несиелiк реттеудiң объективтi қажеттiлiгi” // ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы. №3, - 2004ж.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
.......................................3
I-тарау. МЕНШІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ КАТЕГОРИЯ РЕТІНДЕ ....................5
1. Меншіктің ... мәні мен ... ... ... және оның ... ... ... ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ ДАМУЫ ..................14
1. Жекешелендіру меншік қатынастарын қайта құру процесі
ретінде
.......................................................................
.................................14
2. Қазақстан ... жеке ... ... ... ... ... ... ... қатынасқа өтуіне
байланысты нарықтық қатынастардың барлық түрсипаттары қалыптасып, күннен
күнге дамуының алғышарты ... ... ... жеке ... меншікке айналдыру қажеттігі болып табылады.
Меншіктің экономикалық мазмұнын екі түсініктің сараптамасы негізінде
алуға ... Бір ... ... да бір ... ... ... мен
қызмет нәтижелерін иемденуінің механизмі мен нысаны, ал ... ... ... ... ... және ... қоғамнан шеттетудің сәйкес
формалары.
Меншік – тарихи категория. Нақты бір өндіріс тәсіліне тән өндірістік
қатынастар сипатына сәйкес, ... ... ие ... ... ... жүр. ... ... бөлінісі дамуының түрлі
сатыларындағы қандай да бір меншік типінің шеңберінде иемдену ... бар ... ... иемдену нысандарын немесе меншік
нысандарын ажыратады. Оларға:
1) жеке иемдену нысандары;
2) ұжымдық иемдену формалары;
3) қоғамдық ... ... ... ... ... меншікті иеленудің ұжымдық нысаны нарықтық
экономикадағы қызмет етуші барлық ұйымдасқан серіктестіктер мен акционерлік
қоғамдарға тән. Ал өз ... бұл ... ... ... ... негізі болып табылады. Сондықтан осы шаруашылық нысандарының
меншіктік формадағы қатынастарын, ... ... ... ... ... қарастыру және меншік категориясының өзіне тоқталып өту ... ... ... ... табылады.
Осылайша менің курстық жұмысымның тақырыбын «Меншіктің негізгі типтері
және олардың ерекшеліктері» деп алдым.
Бұл тақырыптың ... ... ... ... ... барлық шаруашылықтар нысаны меншіктік қатынастарға ... ... ... ... ... ... түрлері мен олардың
экономикалық құрылымын жан-жақты талдау болып табылады.
Осы тақырыпты орындау барысындағы негізгі мақсат, ... ... ... ... ... ... ретінде жан-жақты талдау,
экономикалық мән-мағынасын ашу;
• Нарықтық ... ... ... ... ... іске ... атап ... ҚР-ның егемендік алуына байланысты меншік қатынастарының ... ... ... ... ... ... және ... іске асыру барысына тоқталу;
• Жеке меншік саласының бүгінгі таңдағы дамуын, шағын бизнес ... ... ... ... ... ... ... ЭКОНОМИКАЛЫҚ КАТЕГОРИЯ РЕТІНДЕ
1.1 Меншіктің экономикалық мәні мен маңызы
Меншік – ... де ... ... Ол экономикалық жүйенің негізгі
бөлігі болып табылады. Меншікті қатынастардың екі тәсілдемесін ажырата білу
керек.
Бірінші тәсілдеме ... ... ... категория ретінде
қарастырады. Меншік деген адамдар арасындағы өндіріс құралдары мен ... ... ... ... ... ... ... бүкіл экономикалық жүйесін
сипаттау арқылы сипаттайды. Бүкіл қоғамдық құрылыстың өзегі болып ... ... 2-ші ... көре ... – Қоғамдық қатынастар жүйесіндегі меншіктің орны мен ролі
Меншіктің экономикалық мәні келесідей түсініктер арқылы сипатталады.
• Екі жұп категорияларының өзара байланысы: ... және ... ... ... жұп категориялардың өзара байланысы;
• Өндірістің жеке және ... ... ... ... ... үлестіру тәсілі;
• Субъектілік-объектілік талдау;
1. Ең алдымен, меншіктің экономикалық мазмұнын екі ... ... ... болады. Бір жағынан, қандай да бір
қауымдастың өндіріс құралдары мен қызмет нәтижелерін иемденуінің
механизмі мен ... ал ... ... олардың басқа
шаруашылық бірліктерден және тұтас қоғамнан шеттетудің сәйкес
формалары.
Иемдену деген қандай да бір ... ... осы ... ... ... ... қызметтеріне сәйкес, субъектінің өзінің
өмір сүруіне ... ... ... Ал ...... да ... субъектінің өзіндік қызметіне айналдыруың мүмкін еместігін
білдіреді.
2. Оқшауландыру – деген әрбір тауар өндіруші ... бір ... ... ... Еңбек бөлінісі неғұрлым терең
болса, оқшауланған тауар ... ... ... ... ... күшті.
Қоғамдастыру деген еңбектің қоғамдық сипатының дамуын білдіреді. Бір
жағынан қоғамдық еңбек бөлінісі және ... ... жеке ... ... жеке ... ... ... оқшауланған. Екінші
жағынан, еңбектің қоғамдық спатына байланысты, олардың бәрі ... ... ... процесіне тартылған. Оқшауланған тауар өндірушілер
арасындағы экономикалық байланыстардың ... – ақша ... ... ... айырбасы болып табылады.
3. Меншік қатынастарының ауқымды ... ... ... ... құрайды. Біріктірудің екі тәсілі ... жүр: ... ... ... ... ... ... өндірушілермен
өндіріс процесінде, айналым саласын айналып өтіп қосылуын өндіріс
факторларының ... ... ... сипаттайды. Бұл жағдайда, бір адам
бейнесінде екі ... ... ... - ... құралдарын меншіктеуші
қызметі және материалдық игіліктерді тікелей өндіруші қызметі.
4.Табыстарды үлестіру өндіріс құралдарын меншіктеушілер мүддесі үшін жүзеге
асырылады.
5. ... ... жеке ... ... ... топ, ... ... басқару органдары бола алады. Меншік объектілері: ... ... ... ... қағаздар, ақпарат, интелект, жұмыс күші болып
табылады.
Меншіктің заңдық мазмұны құқықтық ... ... ... бұл ... арасындағы экономикалық пайдалануына байланысты
қалыптасатын билік ету құқықтарының санкцияланған тәртіп қатынастарының
жиынтығы.
Меншік ... ... асуы үшін ... ... ... ... Меншік құқықтарының айрықшалануы – бұл меншіктің ... және ... ... ... ... ... ... меншіктің толық құқықтар шоғыры 11 элементтен тұрады.
• Иелік ету құқығы, яғни ... ... ... ... ... ... Пайдалану құқығы, яғни игіліктердің пайдалы ... өзі ... ... Басқару құқығы, яғни игіліктерді пайдалану кім және қалай қамтамасыз
ететінін шешу құқығы;
• Табысты алу ... яғни ... ... нәтижелеріне иелік ету
құқығы;
• Егемен құқығы, яғни игіліктерді шеттету, пайдалану, өзгерту немесе жою
құқығы;
• Қауіпсіздікке ие болу ... яғни ... ... орта тарапынан
келетін залалдан қорғану құқығы;
• Игіліктерді ... ... ... ... ... пайдалану құқығы;
• Сыртқы ортаға зиян тигізетін тәсілмен пйдалануға тыйым салу;
• Өндіріп алу түріндегі жауапкершілік құқығы, яғни игілікті қарызды ... ... алу ... ... ... ... яғни бұзылған құқықтылықтардың қалпына
келтірілуін қамтамасыз ... ... мен ... ... қатынастары – материалдық және материалдық емес ресурстарға
қол жеткізуден шеттетулер жүйесі. Егер ... қол ... жоқ ... олар – ... ... ... ... емес, немесе
бәріне тиесілі, өйткені оларға еркін қол жеткізуге болады, ал бұлар – бір
нәрсе деп айтуға ... ... ... ... ... ... ... табылады. Басқаларды ресурстарға еркін қол жеткізуден шеттету, оларға
иелену құқытарын айрықшалауды білдіреді.
Айрықшалаудың мәні мен мақсаты – ... ... ... ... көп ... ... қабілетті, оларды жоғары бағалайтын
адамдардың алуына жағдай жасау.
1.2 Меншік қатынастары және оның ...... ... ... бір ... ... тән ... сипатына сәйкес, айрықша қасиеттеріне ие меншіктің ... ... жүр. ... ... ... дамуының түрлі
сатыларындағы қандай да бір меншік типінің шеңберінде иемдену тәсілдерінің
айрықшылықтары бар ... ... ... ... ... меншік
нысандарын ажыратады. Оларға:
4) жеке иемдену нысандары;
5) ұжымдық иемдену формалары;
6) қоғамдық иемдену нысандары жатады.
Қандай да бір тип аясында ... бір ... ... ... ... Жеке ... Жеке;
• Жеке еңбектің;
• Жеке капталистік болып бөлінеді.
2. Ұжымдық меншік.
• Серіктестіктер;
• Кооперативтік;
• Акционерлік;
• Ортақ ... ... ... Қоғамдық меншік;
• Жалпы мемлекеттік;
• Муниципалдық болып бөлінеді.
Меншiктiк формасына ... ... ... кәсiпкерлiктiң үш түрiн
атап өтуге болады:
• Индивидуалдық немесе жеке кәсiпкерлiк;
• Серiктестiк немесе партнерлiк;
• Корпорация ... ... ... ... бiр адам ... ... ... кәсiпкерлiктiң иелiк етушiсi сонымен бiрге менеджер қызметiн
атқарады. Оның ... мен ... шек ... ... ... ...... аз мөлшерде болуы.
Артықшылықтары: ... ... ... барлық пайданы иемденедi,
өзгерiстердiң қандайын болмасын өзi жүргiзе ... ... ... ... ... Сондықтан ол тек табыс салығын төлейдi, корпорацияға
белгiленген салық төлемейдi. Бизнестiң аса кең тараған бұл ... ... ... ... ... заңгерлiк iс-әрекеттерге тән
болады.
Серiктестiк ( партнерлiк) дегенiмiз екi және одан да көп адам ... ... түрi. Бұл да ... ... ... ... ... салығын
ғана төлейдi және фирманың барлық қарыздарына шексiз жауапкершiлiк артады.
Артықшылығы: ұйымдастырылу жеңiл, қосымша қаражаттар және жаңа ... ... ... ... ... ... дами түскенде қаржы
ресурстарының тапшылығынан қосымша ... iске ... ... ... мүшелерiнiң барлығы бiрдей iс-әрекет мақсаттарын жетiле
түсiнбеуi.
Корпорация деп бiр ... ... ... ... қызмет жасау үшiн
қосылған адамдар жиынтығын атайды. Корпорация меншiгiне құқықтар акцияларға
сәйкес бөлшектерге бөлiнедi. Сондықтан корпорацияның иелерi акция ... ... өзi – ... ... деп ... Корпорацияның
табыстарына корпорация салығы салынады.
Акционерлік қоғам деп өзінің қызметін жүзеге асыру үшін қаражат тарту
мақсатында акциялар шығаратын ... ... ... Ал ...... ... ... бағалы қағаз, акция ... ... және ... ... мен санаттарына қарай акционерлердің
дивидендтер алуға, қоғамды басқаруғақатысуға және қоғам таратылған жағдайда
оның ... ... бір ... иемдену құқығын куәландыратын құжат.
Акционерлік қоғам өз міндеттемелері бойынша ... ... ... ... ... Акцонер қоғамның міндеттемелері бойынша жауап
бермейді, тек өзіне ... ... ... ... ... ... ... тәуекел етеді.
Экономикасы дамыған елдерде акционерлік қоғамдар корпорациялар ... ... ... ... және ашық қоғам үлгісінде құрылады.
Қоғамның фирмалық атауы, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... қоғам» деген сөздер немесе тиісінше «ААҚ» және
«ЖАҚ» аббревиатурасы болуға тиіс.
Жабық акционерлік ... ... ... ... ... ала ... адамдар тобының арасында орналастырылады. Жабық қоғам
акционерлерінің саны жүзден аспауға тиіс және ол өзі ... ... ... ғана орналастыруға құқылы.
Жабық қоғам акционерлерінің осы қоғамның басқа акционерлері ... ... ... ... құқы бар. Жабық қоғамның өз акцияларын
сатқысы келетін ... ... ... ... ... ал олар ... жағдайда қоғамның өзіне сатып алуға ұсыныуға міндетті. Сатылатын
акцияларды сатып алудың артықшылықты ... ... ... ... бастап отыз күн бойы акционерлерде сақталады.
Қоғам және оның ... ... ... бас ... ... ... ішінде жауап алмаған жағдайда акционер ... және оның ... ... ... ... емес құны ... ... сатуға құқылы.
Акционерлері өздеріне тиесілі акцияларды басқа акционерлердің
келісімінсіз иеліктен айыруға ... ... ашық ... ... ... Ашық ... акциялары үш түрлі әдіспен, яғни жабық, жеке және
ашық орналастырылады. Ашық қоғам акционерлерінің саны шектелмейді.
Шаруашылық ... ... ... ... және ... ... құрылады. Бұнда меншік қатынастары шаруашылық қызметі
ұйымдастырудың ... да бір ... ... ... ... ... диалектикалық байланыс бар. Бір жағынан, экономика құрылымы меншік
құрылымына әсер етеді, оның түрлерінің ... ... ... ... шаруашылық жүргізу нысандары меншік объектәлерін пайдаланумен,
сондай-ақ өндірістің техникалық даму деңгейімен анықталады. ... ... ... нысанының негізінде шаруашылық жүргізудің түрлі нысандары
қалыптасуы мүмкін, ал бұл бәсекенің негізі болып табылады.
Бәсеке ... ... ... тиiмдiлiктi, дамудың
тұрақтылығын, экономикалық қауiпсiздiктi ұсынады. ... ... ... ... ... ... бәсекелестiктiң экономика үшiн
қажеттiлiгiн келесi жолдармен көрсетедi: “... ... ... ... ... ету ... ... ... ажырап қызмет етуi мүмкiн
емес...”. Бәсекенiң экономикалық табиғаты жеке меншiктiк қатынастармен тғыз
байланыста болады.
Бәсеке ... ... ... ... ойнайды. Ол экономикалық
еркiндiктi қамтамасыз етiп, ... ... ... ... ... ... мен ... бейiмдi болып келедi.
Адам Смиттiң “көрiнбейтiн қол” мысалының негiзiнде бәсекелестiк теориясы
жатыр, яғни , ... жеке адам ... ... ең ... өз ... сол ... қол жеткiзу үшiн олар өз ... ... ... ... ... Бұл өз кезегiнде жаңа iзденiстердi,
инновациялық жаңалықтарды ашуға жол ашады.
Бәсеке экономикалық категория ретiнде ... және ... ... Объективтi мағынада бәсеке рыноктағы ерекше жағдайларды
белгiлейдi, яғни жекелеген субъектiлер ... ... ... ... және оның бағасына жеке өзi әсер ете алмау сипатымен
көрiнедi. Бәсеке ... ... ... шаруашылық субъектiлерi
арасындағы экономмкалық қатынастарды көрсетедi, яғни өндiрiс пен ... ... ... ... ... экономикалық құндылықтар мен жетiстiктердi дамытудың
негiзгi құралы болып табылады. Бәсекелiк рынокта қызмет етушi ... ... ... әр ... ... ... ... орынды пайдалану арқылы ғылыми-техникалық прогреске
ұмтылады, өндiрiстiк және қосымша шығындарды азайта ... ... ... ... ... ... рыноктық қатынастардың бiздiң экономикада тез орын алуына жол ашу
үшiн рыноктық байланыстарды қамтамасыз ететiн ... ... ... ... ... Меншiктiң алуан түрлi формаларына (жеке меншiкке кооперативтiк,
акционерлiк, мемлекеттiк меншiкке) жол ашу. Бұл ... ... ... жағдайлары мен құрылымдық сипатын бұзбайтындай
етiп жайлап өту керек;
• Мемлекттiк ... ... ... өндiрiстi демократияландыру. Бұл
шартта есте болатын жағдай: рынок экономикасы өзiн-өзi ... ... ... жүйе ... табылмайды. Рыноктық қатынастарда белгiлi
дәрежеде реттеп отыруды қажет етедi.
• Рыноктың үш негiзгi элементiн ... ... мен ... өндiрiс факторларының рыногын, қаржы ... ... ... ... және оның ... жақарту;
II ҚАЗАҚСТАНҒЫ МЕНШІК ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ ДАМУЫ
2.1 Жекешелендіру меншік қатынастарын қайта құру ... ... ... ... ... ... ... бойынша
мемлекет мiндеттi түрде араласып, экономикалық реформалар жүргiзуi керек.
Экономикалық ... ... ... ... ... оң жетiстiктерi
мен тенденцияларын сақтау, мемлекеттiң қауiпсiздiгiн және ... ... ... мен оның ... ... ету ... шаралар жүйесi.
Өтпелі экономика жағдайында меншік қатынастары түрлі ... Бұл ... ... ... алу және жекешелендіру
процестерімен байланысты.
Мемлекет иелігінен алу – мемлекеттік меншікті өзгертуге байланысты
мемлекеттің ... ... тыс ... ... ... ... Мемлекет иелігінен алу монополизмді жеңуге, ... ... ... ... ... ... экономикаға көшкендiктен мемлекеттiк меншiктен жеке
меншiкке өту үшiн ... ... ... ... ... ... ... жүргiзiлгеннен соң ол халыққа, жалпы экономикаға 90-шы
жылдардан кейiн керi әсер етiп, 90-шы жылмен салыстырғанда ... ... ... ... өстi, ... өмiр сүру ... өмiр сүру ... мен сапасын жақсарту бұл қоғамдық дамудағы
республиканың әлеуметтiк – экономикалық ... ... iске ... өмiр сүру ... ... ... халықтың табысы, еңбек
ақының мөлшерi, зейнет ақы көлемi, мемлекеттiк минималды ... ... ... рыноктық экономикаға өтуiне байланысты нарықтық қатынастар
күрделенiп, олардың қызметтерiнiң сан-салалы бағыттары пайда бола ... ... ... ... өтпелi кезеңiнде нарықтық
экономиканың механизмi бұзылып отырады, ал оны ... бiр ... ... ... ... мен реформалары болып табылады.
Мемлекет иелігінен алу мен ... ... ...... ... ... алудың бағыттарының бірі, оның
мәні – меншікті жеке және ... ... жеке ... беруде.
Мемлекеттік және муниципалдық кәсіпорындарды жекешелендіруде:
• Азаматтар мен акционерлік қоғамдардың мемлекеттен және ... ... ... және ... ... ... бөліп шығарылатын
бөлімшелерін;
• Кәсіпорындардың материалдық және материалдық емес активтерін;
• Акционерлік қоғадардың капиталындағы ... пен ... ... ... ... мен ... Жекешелендірілетін кәсіпорындардың басқа кәсіпорындар капиталындағы
үлестерін меншікке алумен сипатталады.
Әлемдік тәжірибеде мемлекеттік меншік пен оның ... ... ... және ... ... берудің 22 түрлі тәсілі бар.
Жекешелендіру процесі – ұзаққа ... ... ... ол 10 жыл, ... ... 10-15 жыл бойы ... ... 10 жылдағы мемлекет иелігінен алу және
жекешелендіру процесін төрт ... ... ... болады; олардың
әрқайсысының өз мақсаттары бар. Бұл процестердің басы Қазақстанның егеменді
мемлекет ретінде ... ... ... ... ... ... жылдар аралығын қамтиды. Бұл ... ... ... ...... ... экономикадан нарықтық экономикаға өту үшін жағдай жасау мақсатында
кең ауқымды реформалар болды. Ол корпорацияларды олардың ... ... ... ... ... жеңілдетілген талаптармен беру және
сауда мен қызмет көрсету объектілерін сату, ... ... ... үй
купондарына сату жолымен жүргізіледі.
2-ші кезең, 1993-1995 жылдарды ... Бұл ... ... ... 1993 ... 5 ... ... бекітілген
Қазақстан Республикасындағы 1993-1995 жылдардағы мемлекет иелігінен алу мен
жекешелендірудің Ұлттық Бағдарламасына» сәйкес жүзеге асырылды.
Бұл кезеңнің негізгі мақсаты – мемлекеттің ... ... ... ... ... мен ... да ... тиесілі материалдық
және материалдық емес активтерді өтеусіз және өтеуімен өткізіп беру жолымен
қайтару ... ... ... ... ... ... экономикадан нарықтық экономикаға өтуге қажетті
жағдай жасау болып табылады.
3-ші кезең 1996-1998 жылдар ... ... және ... ... 1996 жылғы 2 ақпандағы №246 Қаулысымен бекітілген
«Қазақстан Республикасындағы 1996-1998 жылдарға арналған жекешелендіру ... ... ... ... ... ... Бұл ... басты мақсаты – жекешелендіру процесін аяқтау жолымен
Қазақстан Республикасының экономикасында жеке ... ... қол ... және оны ... болып табылады.
Үшінші кезең ммелекеттік меншіктің тек ... ... ... және мыналарды өткізуді көздейді:
• Мүліктік кешен ретінде мемлкеттік ... ... ... ... ... ... мүліктік кешен
ретіндегі кәсіпорынның өндірістік және өндірістік емес ... ... ... ... мүлкін, мемлекеттік кәсіпорынды жойған жағдайда, ... ... ... ... ... ... ... мен үлестерін.
Төртінші кезең 1999-2000 жылдарды қамтыды және Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 1999 жылғы 1 маусымындағы №683 қаулысымен бекітілген «1999-2000
жылдарға ... ... және ... мүлікті басқарудың
тиімділігін арттыру Бағдарламасына» сәйкес жүзеге асырылды.
Бұл кезеңнің ... ...... мен мемлекеттік мүлікті
басқарудың құқықтық негіздерін жетілдіру; ... ... ... ... ... және ... ... конкурстық және
транспаренттік негізде жекешелендіруді ... ету еді. ... ... ... ... және ... құқықтары салалық
министрліктер мен ведомостваларға өткізіп берілді.
• «Көгілдір фишка» ... ... ... оларға үлес қосушы ретінде
қалдырылды;
• Мемлекеттік мүлікті республикалық және коммуналдық деп ... бұл ... ... ... ... ... ... шыға отырып, жергілікті жерлерде
инвестициялық саясат жүргізуді көздейді.
Алғашқы ... ... ... 4144 млн. Рубль алынған.
1993-2000 жылдары жекеешелендіруден 215,4 ... ... ... ... ... ... ... – 90%-тен астамы түсті.
2.2 Қазақстан Рсепубликасында жеке меншіктің ... ... ... дамуы негізінде, нарықтық
экономиканың ... ... ... ... ... ... қызмет,
әсіресе шағын кәсіпкерлік қарқынды дами бастады.
Қазақстан Республикасында кәсiпкерлiк қызметтi дамыту ... және оның ... ... ... ... алған жылдардан
бастап бүгiнге дейiн жалғасуда. ... ... ... ... ... ... экономикасының негiзi экономиканы орталықтан
басқару жүйесiн ыдыратып, меншiктiк қатынастарды дамыту ... ... ... ... мемлекеттiк меншiктi ... яғни ... ... ... алғашқы кезеңi едi.
Елiмiзде кәсiпорындар мен экономикалық құрылымдарды ... 1998 ... ... ... ... жүргiзiлдi. Ал одан кейiнгi
кезеңдерде экономиканы реформалау тұрақты экономикалық өсудi қамтамасыз ету
үшiн кәсiпкерлiк ... ... орта ... ... ... қабiлеттiлiгiн арттыру, кәсiпкерлiктiң өнеркәсiп саласындағы үлес
салмағының артуына жағдай ... ... ... ... ... ... ... дамыту сияқты басты мiндеттердi
шешуде. Оның бiрден-бiр мысалы соңғы жылы қабылданған ... ... ... даму ... мысал бола алады. Ол
стратегияның негiзгi мақсаты отандық ... ... ... қол ... ... ... жолы ... табылатын дамудың индустриялы
сатысына өтiп, сервистiк-технологиялық қызметтi дамыту болып табылады. ... iске ... ... рыноктық экономиканың негiзi болып табылатын
кәсiпкерлiк қызметтi ынталандыру екенi белгiлi.
Сондай-ақ ... ... ... ... ... ... делдалдық және автакөлiк жөндеу сияқты салаларда
орын алуда.
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | ...... ... түрi ... ...... Республикасы бойынша жалпы кәсiпкерлiк үлесi
Қорытындылай келе, ел экономикамыздың нарықтық қатынастарға көшуi
барысында және ... ... жеке ... айналдыруда шағын
бизнестiң алатын орны ерекше. Жаңа ... ... ... ... оң ... жеттi деп айтсақ болады. Қазiр шағын бизнестiң
үлесi елдiң ЖIӨ 30%-тi ... ... бұл бiз үшiн ... ... ... ... өсу көбiнесе отанымыздың әлi де шикiзаттық бағытында орындалып
отыр, ... ... ... ... экономиканы индустриалды ... ... ... ... ... ... мүмкiн емес, ал осы
шараны iске асыруда шағын бизнестiң қосар үлесi жоғары.
Қазақстан экономикасының нарықтық ... ... ... ... ... даму үстiнде. Кәсiпкерлiк, әсiресе шағын
кәсiпкерлiк рыноктық жүйеде толық қанды ... ету үшiн ... ... мен жаңалықтар ашып отыруы керек.
Нарықтық қатынастар аясында жүзеге асырылып ... ... ... ... және ... ... атқаратын ролiнiң
ұшан теңiз екенi дәлелдеудi қажет етпейдi. Қазiр дамыған ... ... алып ... та ... және орта ... дамыта
отырып, айтарлықтай жоғары дәрежеге жеткенi баршаға мәлiм.
Бүгiнгi Республикамызда экономиканы нарықтық қатынаста қайта ... оның ... ... ... ... қатынастарды дамытып, оны
жандандыру және оларды мемлекеттiк ... күн ... ... ... ... ... экономикадағы меншік құқығын жүзеге асырудың
ең тиімді және кең жайылған түрі акционерлік қоғам ... ... ... тағы бір ... ... ... жұмыс
істейтін тұлғалардың аз да болса компания акциясының ... ... ... «қожайындық» сезім ұялатады. Соңғы жылдарда ... ... ... ... ... қызметкерлерін, әсіресе төменгі және
орта буындағы меншік иелеріне ... үшін ... ... пен
меншікті жақындатудың мұндай мүмкіндігі нарықтық экономика ... ... ... ... маңыздылығы зор. Себебі ол осы
кәсіпорынды ашудағы негізгі соманы ... және ... ... қызмет етуін қамтамасыз етеді. Яғни қызмет етуші корпорациялардың
материалдық және ақшалай қорлар негізінде ... ... ... бір ... ... активтеріне жұмсалады. Осы меншік капиталының
негізі болып ... ... сала ... ... жарғылық қор негізінде
көрініс табады. Бұл жарғылық қордың ... ... ... және ... ... ... ... салымдары
арқылы іске асады.
Ресурстардың әр түрiнiң өздерiне тиiстi бағалы қағаздары бар, өз
кезегiнде, ... түрi бола ... сату және ... алу және ... қатынастардың даму жағдайында корпорациялардың ... ... ... зор. Бұл ... ... ... ... олардың меншiк иелерi, ... ... және ... ... ... ... ... нәтижелерi үшiн толық жауапкершiлiкте болуымен байланысты.
Нарықтағы кәсiпорынның өмiршеңдiгiнiң кепiлi мен ... ... оның ... тұрақтылығы болып табылады. Ол ақша қаражатын еркiн орын
алмастыра отырып қолданып, тиiмдi ... ... ... өндiрумен
сатудың үздiксiз процесiн қамтамасыз ете алатын өзiнiң ... ... ... ... ... ненi ... Ол өз қаражаттарын
шебер пайдалану қабiлеттiлiгi, жұмыс ... ... ... ... ... болуы. Қаржылық тұрақтылық өз ... және ... ... тиiмдi байланысы болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... шартты және
осы кезде ғана кәсіпорын толық қанды қызмет ете алады.
Корпорацияның меншiктi капиталының ... ... ... ... ақша түсiмдерiнiң оң сальдосы (ақшаның шығысынан кiрiсi жоғары) болған
жағдайда қосымша ақша ресурстарын тартуға және ... ... ... ынталы болады.
Корпорациялардың меншiгiнiң барлық нысандарының теңдігі қағидасы
қаржылық қатынастардың ... мен ... ... ... теңдiк формасында жүзеге асырылады. Меншiктенушi өз бiлгенiнше
өз мүлкiне билiк жасайды, ... және ... ... ... ... ... келмейтiе кез-келген әрекет жасайды. Яғни, меншік
корпорация қызметін ынталандырушы құрал болып табылады.
Жалпы еліміздегі шаруашылық ... ... ... бойынша
шағын, орта және ірі кәсіпорындардың үлесін 2004 жылғы мәлімет бойынша
келесі кестеден көре ... ... ... 2005 ... ... құрылымы
| |Барлық |Мемлекеттiк|Жеке |Мемлекет ... ... |
| ... ... ... ... |кәсiпорын|
|ҚР |182796 |25661 |149473 |1133 |5089 |7662 ... |163534 |18204 |144381 |708 |4812 |7523 ... |10674 |6607 |3975 |266 |198 |92 ... |2014 |850 |1117 |159 |79 |47 ... ... ... ... эканомикасының еркше бөлiгi
ретiнде нақты жұмыс iстеп, даму ... деп ... ... Ал шағын кәсiпкерлiк ... ... алып ... нақ ... ... жылы ... ... Қазақстан”, “Бәсекеқабiлеттi
экономика” және “Бәсекеқабiлеттi халық” деген Қазақстан халқына ... үшiн ... ... бiрi ... ... атап көрсеттi.
Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға өтпелi кезеңiнде
экономикада кәсiпкерлiк қызмет даму ... ... ... ... рыноктық жүйеде толық қанды қызмет ету үшiн ... ... мен ... ашып ... ... ... аясында жүзеге асырылып жатқан кәсiпкерлiк
қызметтiң мемлекет тарапында және ... ... ... ... ... екенi дәлелдеудi қажет етпейдi. Қазiр дамыған өркениеттi
елдердiң ... алып ... та ... және орта ... ... айтарлықтай жоғары дәрежеге жеткенi баршаға мәлiм.
Бүгiнгi Республикамызда экономиканы нарықтық қатынаста қайта ... оның ... ... ... ... қатынастарды дамытып, оны
жандандыру және оларды мемлекеттiк ... күн ... ... бiрi.
Нарықтың өрлеп, өркендеуi кәсiпкерлiктiң қызметтерiне айтарлықтай
тәуелдi болады. ... ... ... нарықтық экономиканың қайнар
көзi болып табылады. Осы шағын ... ... ... ...
экономикалық мәселелердi шешуге болады. Шағын кәсiпкерлiктi дамыту арқылы
елдiң тұрақты экономикалық ... ... ету, ... ... бөлiгiң
жұмыспен қамту, қоғамда орта тапты қалыптастыру қызметтерiн атқарады.
Осыған байланысты Қазақстан Республикасы Президентi Н.А.Назарбаев
өзiнiң ... атты ... ... ... саясатының бiрден-бiр басымды бағыты шағын және орта ... ... ... III Конгресiнде ҚР-ның Елбасы Н.Ә. Назарбаев ҚР-ның
Үкiметiне және ҚР-ның Ұлттық ... ... ... шеңберiнде
приоритеттiк маңызы бар салаларды нақты анықтауды және ... ... ... тапсырғаны белгiлi. Әлемдiк тәжiрибе ... ... ... ... ... сұрақтарды шешуде
шағын бизнестiң ерекше роль атқаратындығы белгiлi. Мiне осы ... ... әсер ... факторлардың бiрi сәйкес ... ... ... болып табылады. Себебi, көптеген кәсiпорындар
үшiн маңызды мәселелердiң бiрi ... ақша ... ... iздестiру
болып табылатындығы белгiлi. Ал 2003 жылғы қараша айындағы ... ... ... шағын бизнеске бөлiнiп отырған ақша қаражаттары ... ... ... 22,7% ғана ... ... Оны ... 1-шi
кестеден көруге болады.
Кесте 2
Шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне коммрциялық банктерден бөлiнген несиелер.
( млн. ... ... |12.2000 |12.2001 |12.2002 |12.2003 |11.2004 ... ... |148880 |276218 |489417 |672407 |924283 ... ... шағын бизнеске |39857 |74202 |121954 |145515 |210623 |
|- ... ... |20423 |40115 |60153 |63043 |80943 |
|- ұзақ ... |19434 |34107 |61801 |83467 |120718 ... кестеден көрiп отырғанымыздай, соңғы бес жылда коммерциялық
банктерден шағын кәсiпкерлiкке бөлiнген ... 19%-ға ... ... ... ... ... түрде өте төмен. ... ... ... алу үшiн ... ... ... ... шағын
кәсiпоарныдардың негiзгi өндiрiсiн техникалық ... ... ... ... ... күнi ... кәсiпкерлердiң
пайдаланып отырған құрылғыларының көбi техникалық және моральдық жағына да
тозған.
Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдауды ... ... ... және ... ... есебiнен жыл сайын аталған
мақсаттарға ... ... ... ... ... ... ... ақшалай гранттар есебiнен жүзеге асырылатын болады.
Шағын кәсiпкерлiктi мемлекет тарапынан қолдаудың бағыттарына:
• Шағын кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... ... өнiмiн сертификаттаудың оңайтылғн
тәртiбiн белгiлеу;
• Шағын ... ... ... мен ... ... оның ... шетел инвестицияларын тарту мен пайдалану
жүйесiн жасау;
• Қаржы көздерiн анықтай отырып шағын кәсiпкерлiк ... ... ... бағдарламаларын жасау;
• Шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiнiң шетелдiк ... ... ... және өзге де ... ... қоса
алғанда, олардың сыртқы экономикалық қызметiн қолдау;
• өнiмдер өндiруге, жұмыс атқарып, қызмет ... ... ... орналастырған кезде шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне
артықшылықтар ... және орта ... ... ... ... ... ету үшiн ... экономикалық ортасын жақсартуға арналған
көптеген нақты ... ... ... мемлекеттiк қолдау
және дамыту концепциясын жасау қажет. Аталмыш концепцияны жасау ... ... және ... ... ... ... қатар
кәсiпкерлердiң де, мемлекеттiң де ... ... ... iске
асыруымыз керек. Оның мақсаты ... ... және ... оларды жүзеге асырудың нақты механизмдерiн ... ... ... ... мәні адам ... ... ... яғни ұдайы өндіру қажеттігі болып табылады. Меншік – ... ... ... Ол ... жүйенің негізгі бөлігі болып табылады.
Меншікті қатынастардың екі тәсілдемесін ажырата білу керек. ... ... ... ... категория ретінде қарастырады. Меншік
деген адамдар арасындағы өндіріс құралдары мен өндіріс нәтижелерін ... ... ... ... ... ... бүкіл
экономикалық жүйесін сипаттау арқылы сипаттайды.
Меншіктің экономикалық мәні ... ... ... сипатталады.
• Екі жұп категорияларының өзара байланысы: иемдену және жатсыну;
• Жекелену-қоғамдану сияқты жұп категориялардың өзара байланысы;
• Өндірістің жеке және заттық ... ... ... Табыстарды үлестіру тәсілі;
• Субъектілік-объектілік талдау;
Меншік топтастық қызмет негізінде ... ... деп ... ... ... ... Серіктестіктер;
2. Кооперативтік;
3. Акционерлік;
Қазіргі кезеңде нарықтық экономикадағы меншік құқығын жүзеге асырудың
ең тиімді және кең жайылған түрі ... ... ... ... деп бiр ... ... ... кәсiпкерлiк қызмет жасау үшiн
қосылған адамдар жиынтығын атайды. Корпорация меншiгiне құқықтар ... ... ... ... корпорацияның иелерi акция ұстаушы,
ал корпорацияның өзi – акционерлiк қоғам деп ... ... ... меншік 11 түрлі құқық элементтері арқылы
көрініс табады. Оларды жұмыс барысында толық қарастырдық. Егер осы ... ... ... қанды қызмет етіп, дамуы нарықтық механизмнің
және қоғаамның тиімді дамуына әкеледі.
Қазақстанда меншік қатынастарының ... ... ... ... ... құрылымды жоспарлы экономикадан нарықтық қатынастағы
экономикаға өтуіне байланысты қажеттігінің жоғары болуы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
меншіктің басым бөлігі жеке меншік формасына немесе корпорациялық меншікке
өткізілді. Бұл ... өз ... ... оң ... ... нарықтық
қатынастардың тиімді дамуына жол ашты. Мұндай меншік формасының ... даму ... ел ... ... ашықтығын,
инвестициялардың көптеп құйылуын және ... ... ... ТІЗІМІ
1. ҚР-ның Азаматтық кодексi. 2000 ж.
2. Акционерлік қоғамдар туралы 2003 ... 13 ... N ... ... Заңы .
3. Указ ... РК «О защите прав граждан и юридических лиц на
свободу предпринимательской деятельности» от 27.04.98 г. / ... мая 1998 ... ... С., ... Р., Шмалензи Р. Экономика. – М., 1993, гл. 25,
30.
5. Хейне П. ... ... ... – М., 1991, гл. ... ... П.Н. Финансы предприятия. – Москва, - 2000 г.
7. Мейiрбеков А.Қ., Әлiмбетова Қ.Ә. ... ... ... – Алматы: Экономика, 2003. – 252 бет.
8. С.Әкiмбеков, А.С.Баймұхаметова, У.А. ... / ... Оқу ...... 2002. – 446 ... Экономическая теория./ А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-
Петербург – ... Курс ... ... / Под ред. ... ... Киров, 1994, гл.13.
11. Экономика: Учебник / Под ред. А.С.Булатова. – М., 1995, гл. ... ... ... ... ... Под общей ред. В.И.
Видяпина, Г.П. Журавлевой. - М., 1997.
13. К.Б. Блеутаева ... жаңа ... ... ролi» //Аль-Пари, 2003, №3-4.
14. М.Ж.Арзаева “Шағын және орта бизнестi қаржылық-несиелiк реттеудiң
объективтi ... // ... ... ... ... №3,
- 2004ж.
-----------------------
Меншік
Тарихи дамудың нәтижесі болып табылады
Меншік ныандарының өзара әрекеттесуі мен қабаттасуы
Нысандары ауысудың эволюциялық және революциялық жолы
Қоғам ... ... ... ... жүйесінің негізі

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Меншікті капиталдың есебі."23 бет
Авторлық меншік және оның құқықтық белгілері67 бет
Азаматтық құқық бойынша меншік құқығының нысандары мен түрлері23 бет
Азаматтық құқық бойынша меншіктің нысандары29 бет
Азаматтық құқық бойынша меншіктің нысандары мен түрлері9 бет
Аймақтық бюджеттi қалыптастырудағы меншiкке салынатын салықтың экономикалық мазмұны47 бет
Активтер, міндеттемелер және меншікті капитал22 бет
Банктің меншікті капиталы28 бет
Банктің меншікті капиталы туралы13 бет
Банктің меншікті капиталы,оның құрылымы және қалыптасуы34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь