Экономиканы ақша – несиелік реттудегі орталық банктің ролі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3
І. Орталық банкке жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1 Орталық банк даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 5
1.2 Орталық банк құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.3 ҚРҰБ атқаратын қызметтерімен операциялары ... ... ... 8
ІІ. Орталық банктің ақша.несие саясатын реттеудегі ролі ... .. 9
2.1 Ақша.несие саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
2.2 Ашық нарықтағы операциялар ... ... ... ... ... ... ... ... .. 14
2.3 Валюталық интервенсия ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 16
ІІІ.ҚРҰБ одан әрі дамыту және шетел тәжірибесі ... ... ... ... 18
3.1 ҚР ақша.несие реформасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
3.2 АҚШ банк жүйесінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... 19
3.3Ақша.несие саясатын дамыту және халықаралық
стандартқа көшу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 21
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Қосымшалар:
Ұлттық банк құрылымы сызбасы. ... ... ... ... ... ... ... ... .. 25
2006 ҚР президенттінің жолдауы ақша.несие
саясатына байланысты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 26
ФРЖ.ның ұымдастырылу құрылымы ... ... ... ... ... ... ... .. 28
Пайдаланылған әдебиеттер. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 29
Ел экономикасының қарқындап дамып, халықтар әл-аухатының жоғарылауы біз үшін жақсы. Осы экономиканы одан әрі тиімді жақсарту үшін үкімет бірнеше өзінің мемлекеттік реттеу саясатын қолданады. Сол саясаттардың бірі Орталық банктің экономикадағы ақша-несие саясатын реттеуі болып табылады. ҚР-сы бойынша ҰБ ақша эмиссиясын шығарушы, екінші деңгейлі банктерді қадағалау, бақылау, валюталық операцияларды реттеуші, банктерге резервтік ставканы және нарықта ашық операциялар жүргізуші заңды тұлға болып табылады. Осы айтылғандарды қорытындылап қысқаша ҰБ мынадай анықтама беруге болады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі несие жүйесін реттеуші роліндегі Қазақстан Республикасы банк жүйесінің жоғарғы(бірінші) деңгейін білдіріді. Ерекше құқықтық мәртебесі бар Қазақстанның Даму банкін қоспағанда, барлық өзге банктер төменгі(екінші) деңгейдегі банктер болып саналады.Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi басқа елдердiң орталық банктерiмен және басқа банктермен қарым-қатынаста, халықаралық банктер мен басқа да қаржы-несие ұйымдарында өз құзыретi шегiнде Қазақстан Республикасының мүддесiн бiлдiредi.
Ұлттық Банк – бұл бұрынғы қарапайым клиенттерге қызмет көрсетумен айналысқан, қарапайым мемлекеттік банктен орталық эммисиялық банкке айналған, банктердің банкісі болып табылады. Барлық банктер қолма-қолсыз есеп айырысуларды Ұлттық банк мекемелері арқылы жүргізе отырып, қажет жағдайда Ұлттық Банктен несие ала алады.
Ұлттық банк – бұл ақшалай резервтерді құрайтын, оған қоса меншікті алтын валюта резервтерден, басқа да материалдық бағалықтардан тұратын мүліктерге ие болып табылатын заңды тұлға.
Сонымен осы курстық жұмыста осы жоғарыда айтылғандарға нақты әрі қысқаша тоқталып өтеміз.
Сондай-ақ қызметін халықаралық стандартқа сай жұмысын істеуде қамтамасыз ету барысында көптеген шаралар қолданып жатыр. Осы жылға Елбасымыз Н.Ә. Назарбаевтың халыққа жолдауында әлемдегі дамыған бәсекелестікке қабілетті 50 елінің қатарына кіру стратегиясы да осыған бір бағыт болып табылады.
1. ҚР Президентінің халыққа жолдауы. 2006 Егемен Қазақстан 2-наурыз.
2. 2004 – 2006 жылға арналған ақша-несие саясаты туралы жоспары Ұлттық Банк Хабаршысы 2004ж.
3. Экспресс К. 8-март.2006ж.
4. Экономика и права. 2006ж.
5. ҰБ Хабаршысы «экономикалық шолу» 2002 – 2006ж.аралығы.
6. Ақша айналысы және несие . Мақыш С.Б. 2002ж.
7. Ақша,несие, банктер. Сейітқасымов Ғ.С. 2001ж.
8. Макроэкономика. Мамыров Н.К. 2004ж.
9. Қаржы. Оқу құралы. Ілиясов Қ. Қ. , Құлпыбаев С. Алматы 2005. 552-бет.
10. Ақша айналысы және несие. Мақыш С.Б. Алматы 2004.
11. Экономикалық теория. Әубакіров Я.Ә. және басқалар. Алматы 1999ж. 280-бет.
12. Ақша,несие және банктер. Оқу құралы. Алматы. Қаржы және статистика институты. Саниев М.С.
13. Ақша. Несие. Банктер. Валюта қатынастары. Оқу құралы.
Қошенова Б.А
14. Жиенбаева А.Қ. Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің валюталық бақылау және реттеу қызметі //Внедрение системы менеджмента качества в вузе: проблемы и пути решения: Международный научно – практическая конференция.(28-19 апреля 2005г.)/под общ.ред. Н.К.Мамырова. – Алматы: Экономика, 2005. 378 – 387 бет.
15. Қазақстан Ұлттық банкінің 2002 – 2004 жылдарға арналған ақша-несие саясатының негізгі бағыттары//Егемен Қазақстан. – 2001. – 15 желтоқсан(№289) – 5бет.
16. Тәжіқов Б. Қаржыға қатаң тәртіп қажет: (Ұлттық Банктің ақша-несие саясаты туралы ) Әңг. Ә. Алдаберген // Егемен Қазақстан. – 2002. – 13 сәуір(№80). – 3бет.
        
        Экономиканы ақша – несиелік реттудегі орталық банктің ролі
Мазмұны:
Кіріспе ... ... ... банкке жалпы сипаттама -------------------------------- 5
1.1 Орталық банк даму тарихы --------------------------------------
5
1.2 Орталық банк құрылымы ... ... ҚРҰБ ... ... операциялары ------------ 8
ІІ. Орталық банктің ... ... ... ролі ------ ... Ақша-несие саясаты -----------------------------------------------
9
2.2 Ашық нарықтағы операциялар ---------------------------------- 14
2.3 Валюталық интервенсия -----------------------------------------
16
ІІІ.ҚРҰБ одан әрі ... және ... ... ... ... ҚР ақша-несие реформасы --------------------------------------- 18
3.2 АҚШ банк жүйесінің ерекшеліктері--------------------------- ... ... ... және халықаралық
стандартқа көшу ---------------------------------------------------------
21
ҚОРЫТЫНДЫ ----------------------------------------------------------- 24
Қосымшалар:
Ұлттық банк құрылымы сызбасы. ... ... ҚР ... ... ... ... -------------------------------------------------
26
ФРЖ-ның ұымдастырылу құрылымы ------------------------------ 28
Пайдаланылған әдебиеттер. ------------------------------------------ 29
Кіріспе
Ел экономикасының қарқындап дамып, халықтар әл-аухатының жоғарылауы біз
үшін жақсы. Осы ... одан әрі ... ... үшін үкімет бірнеше
өзінің мемлекеттік реттеу саясатын қолданады. Сол саясаттардың бірі Орталық
банктің экономикадағы ақша-несие саясатын ... ... ... ... ҰБ ақша ... шығарушы, екінші деңгейлі банктерді қадағалау,
бақылау, валюталық ... ... ... резервтік ставканы
және нарықта ашық операциялар жүргізуші заңды тұлға ... ... ... қорытындылап қысқаша ҰБ мынадай анықтама беруге болады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі несие ... ... ... ... банк ... ... деңгейін білдіріді.
Ерекше құқықтық мәртебесі бар Қазақстанның Даму ... ... ... банктер төменгі(екінші) деңгейдегі банктер болып ... ... ... басқа елдердiң орталық банктерiмен және басқа
банктермен қарым-қатынаста, халықаралық ... мен ... да ... өз құзыретi шегiнде Қазақстан Республикасының ... Банк – бұл ... ... ... ... көрсетумен
айналысқан, қарапайым мемлекеттік банктен орталық эммисиялық банкке
айналған, банктердің ... ... ... ... ... қолма-қолсыз
есеп айырысуларды Ұлттық банк мекемелері арқылы жүргізе отырып, қажет
жағдайда Ұлттық ... ... ала ... банк – бұл ... ... ... оған қоса ... валюта резервтерден, басқа да материалдық ... ... ие ... ... заңды тұлға.
Сонымен осы курстық жұмыста осы жоғарыда айтылғандарға нақты әрі қысқаша
тоқталып өтеміз.
Сондай-ақ қызметін халықаралық ... сай ... ... ... ... ... шаралар қолданып жатыр. Осы жылға ... ... ... ... ... ... бәсекелестікке қабілетті
50 елінің қатарына кіру стратегиясы да осыған бір бағыт болып табылады.
І. Орталық ... ... ... ... банк даму ... банк бүкіл елдің несие жүйесін бақылаушы ... ... ... ... ... ... орынға ие және
экономикалық басқарудың мемлекеттік органы болып ... ... ... ... ... өкілеттіліктермен анықталады. Ол
«Қазақстан ... ... ... ... Заңы ... ... банк ... айтпай тұрып оның ... ... банк ... ... ... ... жылы Қазақстан Республикасы өз егемендігін ... ... ... талаптарына сай келетін меншікті банк
жүйесін ... ... ... ... ... ... ... «ҚазКРО-дағы банктер және банктік ... ... заң ... ... ... ... бастапқы
кезеңдерін қамтиды.
Бұлбанктік реформа ... ... 1995 ... арналған
«Қазақстандағы банктік жүйені реформалау» бағдарламасына сәйкес ... ... ... Республикасындағы жұмыс жасап отырған
банктік жүйенің қалыптасуын үш кезеңге бөледі.
1-кезең ... жж ... ... мемлекеттік салалық
мамандарылған банктер қызметіннің бір ... ... ... ... ... беру ... қайта түрлендіру алғашқы
коммерциялық банктер құру; КСРО Мемлекеттік ... ... ... ... ... байланысты бастапқы қадамдар жасау
кезеңі.
2-кезең 1992 жылдың аяғы мен 1993 ... ... ... ... ҚР Ұлттық банкінің ... ... ... қызметтерін
орындауға біртіндеп кірісуі.
3-кезең 1993 жылдың қараша айынан осы уақытқа ... ... ... ... ... ... ... банктің
ақша-несие аясының қызмет етуіне толық көшті.
Әлемдік тәжірбиеге жүгінсек, ... ... ... ... беруі екінші деңгейлі банк жүйесінің тиімді ... ... ... банк ... ... ... негізгі
оббектісіне экономикадағы қолма-қол және қолма-қолсыз ақша ... даму ... ... ... алды, яғни ақша
массасы негізінен ... ... ... ... ... ... Орталық банк ақша айналымының құрылымын ... ... ... ... ... басқару арқылы
реттейді.
Кассалық резервтердің барлығы Ұлттық ... ... ... ... ... түсуі Ұлттық банкінің мекемелері арқылы
коммерциялық банктердің ... ... ... ... Барлық
банктер қолма-қолсыз есеп айрысуларды Ұлттық мекемелері ... ол ... ... ... олар ... банкіден несие
алады.
Ұлттық банк-бұл ақшалай резервтерді ... оған ... ... ... ... ... да материалдық
бағалықтардан тұратын мүліктерге ие ... ... ... тұлға.
Мүліктік құралу көздеріне -- банк ісінен ... ... ... ... табыстар және сәйкес бюджеттерден ... ... ... ... экономика жағдайында Орталық
банкінің жұмысын ұйымдастырудың әр ... ... ... ... мемлекеттің 100/ қатысуымен капиталын ... ... ... ... ... ... Ұлыбритания,
ГФР,Франция,Канада және өзіміздің Орталық банкті ... ... ... бір ... ... ... немесе мемлекеттің
қатысынсыз акционерлік қоғам ... ... ... және ... ... ... ... банктің функцияларын біртұтас атқаратын ... ... Бұл ... ... ... ... банктердің
капиталына мемлекет қатыспайды, олардың капиталы ... ... (ФРЖ) мүше ... ... пұл ... тұрады.
Ұлттық банк өзінің атқаратын мәні ... ... ... ... ал мемлекет тек оның ... ... ... ... ... ... ... 20 млрд теңгені құрайды.
Ұлттық банк ... және ... да ... ... қор ... қор көлемінде құрылып, меншікті пайда
есебімен толықтырылады және ... ... ... мен ... ... ... арналады.
Ұлттық банктің таза табысы ... ... және ... абсолюттік ... ... ... Таза ... ... ... ... жылындағы республикалық бюджетке
аударылады. Ұлттық банк және оның ... ... ... ... ... ... банк ... банктің басқару құрылымы мен қызметін ... да ... ... Ұлттық банкі туралы» заңы және ... ... ... ... ... ... анықталады.
Ұлттық банкі өзінің қызметтерін орындауы үшін ... бас ... және ... ... ... ... жергілікті құрылымдық ... ... ... 1- ... ... болады.*
Ұлттық банктің ең ... ... ... ... ... ... басқарма болып табылады. Басқарма 3 ... ... ... банк ... оның 4 орынбасары,
Парламент пен ... бір бір ... және ... ... ... Басқарма мүшелері Қазақстан Республикасынның ... және ... ... ... мынадай сұрақтарды шешеді.
- мемлекетің ақша- несиелік саясатын жасайды.
- ... банк ... ... ісіне қатысты нормативтік
актілерді белгілейді.
- Парламент бекіткен ... ... ... ... ... ... және ... пішінін бекітеді.
- Ұлттық банктің банктермен және Қазақстан ... ... ... пайыздық мөлшерлемесін бекітеді.
- Қазақстан Республикасының валюталық аырбас бағамын ... ... ... ... ... алатын сыртқы активтер типтерін
бекітеді.
- Ұлттық банктің ... ... есеп ... ... ... ... ... банк туралы ережені, Ұлттық банк құрылымын бекітеді және
Ұлттық банк департаменттерінің директорларын тағайындайды.
- Банктер және олардың ... үшін ... ... ... ... ... ... айына бір рет өткізіледі.
Ұлттық банк төрағасы Қазақстан ... ... алты ... ... ... банк ... директорлар
кеңесінің қызметін басқарады және Ұлттық банке жүктелген жұмыстар ... ... Ол ... ... және ... ... мүшелеріне жеке
өкілеттіктер бере алады.
Ұлттық банкнің жеке басқару органы – директорлар ... ол ... ... ... ... ... – төраға, оның орынбасарлары және
департамент директорлары кіреді. Ұлттық ... ... ... ақша – ... ... банктік қадағалау, ... ...... ... есеп және ... ... т. б. департаменттер кіреді.
1.3 Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... операциялары.
«Қазақстан Республикасындағы Ұлттық банк туралы» заң бойынша және
осы заңның 8-ші бабына сәкес, Ұлттық банк ... ... ... ... ақша ... ... ... жолымен республикада
мемлекеттік ақша – несие саясатын жүргізеді және монеталардың ... ... ... ... қағаздарды эмиссиялайды;
- Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... Қазақстан аумағында банктердің, еншілес банктердің ашылуына
және филиалдары мен өкілеттіктердің ... сол ... ... операциялар
жекелеген түрлерін жүзеге асыруға рұқсат береді (лицензия беру);
- ... ... ... ... ... ... мелекеттік бағалы қағаздарының эмиссиялау проспектісіне
мемлекеттік тіркеуге дейінгі міндетті экспертиза ... ... ... ... ... мен қадағалауды жүзеге асырады және
пруденцалдық нормативтер белгілейді;
- Қазақстан Республикасында несиелер бойынша сыйақы (мүделендіру)
пайыз мөлшерлемесін ... ... ... ... заң ... ... операцияларды жүргізеді:
- бірінші кластық ... ... 6 ... ... ... қайта есепке алады;
- мемлекеттік бағалы қағаздарды ... ... және ... ... ... қайтару мерзімі 1 жылға жататын
борыштық бағалы ... ... ... және ... ... және есеп айырысу операцияларын жүргізе отырып,
бағалы қағаздарды, басқа да ... ... және ... ... ... мен ... жүзеге асырады;
- қажет кезінде банктерде және қаржы ұйымдарында шоттар ашады;
- ... ... ... береді;
- жарғыға қайшы келмейтін өз міндеттемелеріне сай келетін ... ... ... ... ... ... ... мен операциялармен қоса ... ... ... ... ... де ... ... банкнотын шығару құқығы Ұлттық банкке ғана
берілген. Бұл банкноталар ... ... ... ... ... Әр ... кедиторы, оларды өзінің талаптарын орындауда шексіз көлемде
қабылдауға тиіс. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... қайнар көзін құрайды және барлық экономикалық ... ... ... ... де ... ... ... Сонымен бірге банктерде өз клиенттеріне ... ... ... ... формасын ұыснатындағы, соңғы кезекте эмиссиялық
банктің байланысты,өйткені банк клиенттері кез ... ... ... ... ... алу мүмкін. Бұл монополиялық жағдайы жалпы шаруашылықтың ақша
айналыс шеңберінде шаруашылықтағы ақша ... ... ... ұстауға
мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасынның Ұлттық банкі бүгінгі таңда әр ... ... бар он екі ... ... 1, 3, 5, 10, 20, 50,
100, 200, 500, 1000, 2000, 5000 және 10000 ... ... ... ... үшін әр ... ... ... мөлшері және жазылуы
жағынан әр ... ... ... ... ... 1, 3, 5, 10, 20, 50, ... ... айналымнан алынып тасталды,оның орнына айланысқа
монеталар енгізілді. Сондай-ақ айналыстан 1993 жылға дейінгі шығарылғпн ... ... ... ... ... ... ... банкноттары
өзіне жылына орташа есеппен үш рет қайта келеді екен. Бұл ... ... ... ... ... ... және ... жасалған
банкноталар айналымнан алынып отырады.
Қазіргі еліміздің алына қойған мақсаты дүние ... ... ... және соған байланысты еліміздің ... ... сай ... ... алу ... ... банкттің ақша – несие саясатын реттеудегі ролі
2.1 Ақша – несие саясаты.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ақша – ... ... және ... асыратын орган болып табылады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі ақша – несие саясатының басты
мақсаты: ұлттық валютаның тұрақтылығын, оның төлем ... мен ... ... ... ... ... етуді көздейді.
Ал енді ақша – несие саясатына анықтама беретін болсақ. Ақша – несие
саясаты бұл айналыстағы ақша массасын несие ... ... ... ... банк ... қызметін реттеуге бағытталған шаралар
жиынтығы.
Ақша – несие ... ... ... субъекті және
объекті болып бөлінеді.
Ақша –несие саясатын макроэкомикалық деңгейдегі суъбектісі – Ұлттық
банк болып табылады. Ал ақша – ... ... ... банк тарапынан
реттеу объектісіне экономикадағы қолма - қол және қолма – ... ... ... ... конъюктурасын жағдайына байланысты ақша – несие саясатын
екі типі ... ... ақша – ... ... ... ақша – несие саясаты.
Осыларға жеке – жеке тоқталып өтсек.
Рестрикциялық ақша – несие ...... ... ... ... көлемін шектеуге және қатаң шарт белгілеуге, сондай-ақ
сыйақы мөлшерлемесінің ... ... ... ... жиынтығы.
Ал экспанциялық ақша – несие саясаты – несие беру ... ... ақша ... ... ... ... және
сыйақы мөлшерлемесін төмендеумен байланысты сипатталады.
Қазіргі кезде ақша – несие саясатының басты ... ... ... ... ... және ... тұрақтылығын қамтамасыз ету. Бұл
мақсатқа жету үшін Ұлттық банк қатаң несие саясатын жүргізуде. Заңға сәйкес
Ұлттық банк мынадай ақша – ... ... ... ... көмегімен
реттеледі:
• Сыйақы мөлшерлемесін белгілеу.
• Ең төменгі ... ... ... ... ... бағалы қағаздарын сатып алу және ... ашық ... ... ... Банктерге және үкіметке несие беру.
• Валюталық нарықты интервенциялау.
• Кейбір ... ... ... ... ... мен ... тікелей сандық
шектеулер енгізу.
Қазіргі таңда аталған құралдың ішінде ... ... ... ... ... ... мерзімді шоттарды эмиссиялау,
ашық нарықтағы операциялар.
Ұлттық банк өзінің жүргізетін операциялары ... ... ... ... ... қайта қаржыландыру мөлшерлемесі;
- ресми есептік (дисконттық) мөлшерлемесі;
- РЕПО және кері РЕПО – ... ... ... ... ... ... ... сыйақы мөлшерлемесі.
Ресми қайта қаржыландыу мөлшерлемесі – ақша ... ... ... ... ... пен ... ... және күтілетін
инфляция деңгейіне байланысты белгіленеді. Бұл ... ... ... ... Ұлттық банкнің заң актілері немесе Ұлттық
банк басқармасының жеке қаулылары ... ... заем ... ... ... ... ... – ақша нарығының жалпы
жағдайында несиелер бойынша сұраныс пен ... ... ... және Ұлттық банктің коммерциялық вексельдерді қайта есепке алу
операцияларында қолданылады. Ол ... ... ... болып
табылады және айналыс мерзімі алты ... ... ... ... және кері РЕПО ... бойынша сыйақы мөлшерлемесі жылдық
пайыздық мөлшерлемелері, ішкі қаржы нарығының ... ... ол ... бағалы қағаздармен ... ... ... ... ... ... – Ұлттық банктің
екінші деңгейдегі ... ... ... ... Ұлттық
банктегі кореспонденттік шоттар бойынша есеп айырысуды ... ... ... бір ... ... ... бойынша қолданылады.
Күндізгі зайемдар бойынша сыйақы мөлшерлемелері – Ұлттық банктің
екінші деңгейдегі банктерге, олардың ... ... ... теңгеде ашқан кореспонденттік шоттары бойынша төлем жүргізуге
немесе ақшалай аударымдар жасауға қажетті ақша ... ... ... ... жағдайларда зайемдар бойынша қолданылады.
Ақша – несие саясаты арқылы ... бірі есеп ... ... ... ... ... орталық банк коммерциялық
банктерге несие береді. Егер де есеп ... ... ... ... ... ... алу ... демек коммерциялық банктің қарыз ... ... және ... банктер қымбат несие алғаннан соң,
қарыз пайыз мөлшерлемесін өсіреді.
Ақша несие саясатының мақсаттарын ... ... Ақша ... ... бір деңгейде ұстап тұру (қатаң монетарлық
саясат).
2. Пайыз мөлшерлемесін ұстап тұру ... ... ... ... ... ақша нарығының графигінде әр ... ... ... ақша жиынын ақшаның ұсыныс қисығының вертикалды
жағдайына сәйкес ... ... ... Ал ... ... ... ... қисығы горизанталды түрде болады.
Оны мына кестелерден көруге болады.
Салыстырмалы түрде қарағанда қатаң ақша ... ақша ... R – ... ... – ақша жиыны.
LS – қисығының бұрыштық көлбеуіне ... ... ... ... ақша жиынына, пайыз мөлшерлемесіне әсер етеді.
Сонымен бірге ... ... ... ... ... Банктің пайыз саясатының басты мақсаты – ... ... ... ... ... деген сұранысты азайту, ... ақша ... және ... ... ... ... ... табылады. Жоғарғы пайыз мөлшерлемесі, шын мәнісінде пайыз ... өз ... ... ... ... ... жаңа ... саясаты
алдағы уақытта немесе белгілі бір уақыт аралығында өзінің ... ... ... ... күресудің тағы бір маңызды факторы шетел
валютасына деген артық сұранысты төмендету болып ... ... ... ... ... кейінгі жарты жылдай уақыт ішінде, валюталардың
бағамдық айырмасы есебінен алып – ... ... қол ... салдарынан банктің қысқа мерзімді капиталдары ссудалық
нарықтан валюталық ... ... ... ... ... ... сыртқы көрінісі мен ішкі құны ... ... ... ... валютаның тұрақсыздығын одан сайын арттыра түсті.
Ұлттық банктің ... ... ақша ... ... ... ... пайыз мөлшерлемесінің белгілеу базасы ретінде
қызмет етеді.
Қайта қаржыландыру мөлшерлемісінің шамасы ақшалай қаражаттарға деген
сұранысқа және инфляция деңгейне ... ... ... банк ... ... арқылы республикамыздағы ақша массасының шамасына ... және ... ... ... арттыруға немесе қысқартуға мүмкіндік
жасайды. Ресми пайыз мөлшерлемесінің деңгейі екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... массасын бақылау жасау шегіндегі
негізгі бағыттарын сипаттайтын басты бір көрсеткішті білдіреді.
Ұлттық банктің ресми ... оның ... ... ... ... ... ... сай банктермен дербес белгіленетін
нарықтық пайыз ... ... ... ... ... ... тепе – теңдікті қамтамасз етуде, банктерге
берілетін несиелер ... ... ... өтімділік деңгейін реттеуде
және олардың міндеттемелері бойынша төлемсіздікті төмендетуде, сол ... ... ... мен ... ... қорғау мақсатында Ұлттық
банк ең төменгі резервтік талаптар механизмін қолданады.
Резервтік талаптар, ашық нарықтағы операциялар және ... ... ... банктерді жанама ақшалай – несиелік реттеудің негізгі
құралдарының біріне жатады. Қазақстан банк ... ... ... ... ... бір ... ... институттарының жоқ
кезінде, коммерциялық банкттердің дипозиттерін сақтандыру қызметін, ... ... ... ... процесін реттеу қызметтерін
атқарады.
Ақша – несие саясатының бұл құралы 1993 жылы ... ... «ҚР ... коорперативтік және жеке банктердің қызметін
реттеу туралы» нұсқауға сәйкес, міндетті ... ... 18-20% ... ... Қазіргі уақыта ол 10% - ды құрайды.Ұлттық банктегі
корреспондентік шоттардағы ... ... ... ... ... ... қана қоймай, сол ... ... ... ... яғни бұл ... пруденциялдық
нормативтерді орындау ... ... ... ... ең төменгі резервтер мөлшерінің төмен болмауын сақтап отыруға
тиістілігін білдіреді.
Әлемдік тәжірибеде, міндетті резервтердің өте жоғары деңгейде болуы,
банк ... ... ... ретіндегі иімділігін нашарлатып, ал ең төменгі
резервтер нормасының артуы несиелік ... ... ... ... ... банк ... ... банктер үшін, олардың пруденциялдық
нормативтерді орындауына байланысты ең төменгі резервтік ... ... ... ... екі ... қолданылады:
1. міндетті резервтер;
2. резервтеудің альтернативтік тәртібі.
Резервтік талаптарды орындайтын банктерге Ұлттық банк орташа айлық
қайта қаржыландыру ... 50% ... ... ... ал ... алмастырылатын валютадағы резервтік талаптар ... ... ... (LIVID) бір айлық депозиттің орташа
өлшемді мөлшерлемесінің 50% көлемінде пайыз төлейді.
Несиелеу және ... ... ... ... ... ... алдағы уақыттарда классикалық қызметіне ... ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі
банктерді несиелеу тек қана олардың өтімділігін сақтау ... ... ... ... жабу үшін ... ... беру бюджет
саясаты аумағында, яғни Ұлттық банктің республикалық ... ... ... ... жүргізіледі. Жеңілдікпен берілетін несиелерді беру
және кәсіпорындардың несие үшін ... ... ... қарастыру болған
жоқ. Ұлттық банктің несиелерін орналастыру аукциондар арқылы, банк ... ... сол ... ломбарттық несиелеу негізінде жүзеге асырылады.
2. Ашық нарықтағы операциялар
Ашық нарықтағы операциялар – бұл ... ... ... ... ... ... мақсатында екінші реттегі нарықта ... ... сату және ... ... байланысты операцияларын
білдіреді.
Бұл ақша массасын, коммерциялық банктердің өтімділігі және несиелік
жұмыстарды реттудің ыңғайлы әдістерінің бірі ... ... Оның ... ақша ... ... арқылы банктердің несиені эмиссиялауна
шектеуді білдіреді.
Ұлттық банк нарықта ... ... сату ... оны ... ... ... тиісті соманы ұстап ... ... ... ... ... және ақша ... ... мақсатына
Ұлттық банк бағалы қағаздарды сатып алады да, тиісті соманы банктердің
резервтік шотына қайта ... ... ... Орталық банкпен алдын ала даралған бағам
бойынша ... онда ... банк ... ... ... үшін ... несиелік қабілеттерін төмендету үшін нарықтық ... ... ... банк ... ... ... алған кезде коммерциялық
банктердің минималды резервтер мөлшерін ... ... мен ... ... жүргізу мүмкіндігі кеңейеді, яғни ақшалардың қолма –
қолсыз эмиссиясы үлкейеді. Орталық банк ... ... ... ... кезде олардың резвтегі қаражаттары азаяды, ал банктердің
несиелік ресурстары қысқарады, нәтижесінде ақша ... ... ... банк ашық ... ... ... ... операциялары арқылы
айналыстағы ақша массасын көлеміне, коммерциялық банктердің резервтеріне,
олардың несие ... әсер ... банк ашық ... ... ... мен операциялар жүргізу
формасы бойынша: тікелей немесе қайтарымды болуы мүмкін. Тікелей ... ... ... қағаздарды қалыпты түрде сату немесе сатып
алу түрінде сипатталады. Қайтарымды операцияның мағынасы ... ... ... ... сату ... ... алу операциясы орындалғаннан
кейін, міндетті түрде алдын – ала ... ... ... ... кері ... ... керек.
Аукционды белгілі бір тәртіппен бір күнде жүргізеді, бұл Орталық
банктің бағалы қағаздардың жаңа партиясын ... алу күні мен ... ... ... қағаздардың қайта сатылу күні сәйкес келу үшін жасалады.
Бұның бәрін Орталық банк ... ... ... ... ... ... реттеу мақсатында жүргізеді. Егер
Орталық банк алдында сатып алынған бағалы қағаздарын қайта сату көлемі ... ... көп ... ... ... ... мөлшері
шектеледі және керісінше.
Орталық банк ашық ... ... ... ... ... ақша ... эмиссия көлемінің кеңеюіне байланысты жүйесіз жүргізеді.
1995 жылдың ортасынан бастап, Ұлттық банк өзінің жеке меншік бағалы
қағаздар портфелін құрастыру бойынша жұмыс ... ... ... орай, ол
– 386,6 млн. теңгені құрады, сәкесінше айналым ... әр ... ... ... ... ... ... сомадағы
үлесі 6,8 % құрады.
Ақша саясатының ... ... ... ... ашық ... пайдалануға бағалы қағаздардың жеткіліксіз «портфелі» жол
бермейді. ... ... ... ... ... сату – сатып алу
операциялары көбінесе екінші реттегі нарықты жандандыру ... ... ... оның даму ... ... ... мұндай жағдай
негізінен мүмкін болады.
Ақша массасын шұғыл түрде реттеудің басты құралына ақша ... ... ... ... ... ... ... банктің
нормаларының эмиссиясы жатады.
3. Валюталық интервенция
Ұлттық банктің валюталық ... – деп ... ... әсер ету ... ... ... ... валютасына сату және
сатып алу жолымен валюталық ... ... ... айтады.
Ұлттық банктің валюталық нарықтағы интервенциясы дербес түрде кез
келген банктер және валюталық ... ... кез ... ... ... ... ... жүзге асырылады.
Валюталық нарықтағыҰлттық банктің интервенциясы жалпы ақша ... ... ... ... ... күні ... валюта резервтері есебінен жүзеге
асырылуда.
Алтын валюта резерві ... ...... ... ету үшін ... және пайдаланылады.Алтын валюта резервтері
мыналардан тұрады;
• құйма алтыннан;
• Ұлттық банктің шоттарындағы банкнота және монета түріндегі шетел
валютасындағы ... ... ... ... ... ... жәй және аудармалы вексельдерден;
• шетел үкіметінің немес халықаралық қаржы ұйымдарының шығарған
бағалы қағаздарынан;
• басқа да сыртқы активтерден;
• Алтын ... ... ... және ... ... ... ... асырады:
• монетарлық алтынды сатып алу;
• резидентер мен резидент еместерден, ҚР Үкіметінен теңгеге шетел
валютасын сатып алу;
• депозиттік, салым, шетел валюталарымен ... ... ... және ... да сыйақы (мүдде) түріндегі
түсімдер;
• Ұлттық банктің монетарлық алтын, күміс, платина және ... ... да ... жасалатын операцияларды
жүргізуден түсетін валютадағы түсімдер;
• Ұлттық ... ... ... ... – баспа және бақа да
қызметтерінен ... ... ... ... ... ... ... азаюы немесе жұмсалуы келесідей
жолдармен іске асырылады:
• ақша – несие саясатын жүргізу мақсатында ішкі ... ... ... ... ... ... импорттарына төлеу үшін
теңгені шетел валютасына конвертация ... оған қоса ... және ... да ... ... және іс сапар
шығыстарына, сондай-ақ мемлекеттік бюджеттің және ұлттық банктің
сметасы есебінен ... ... ... ... ... басқа да шетел валютасынсатып алу үшін шетел валютасын сату;
• Ұлттық банктің алған несиелері бойынша ... ... ... қайтару;
• құрылған провизиялар есебінен (резервтер) зиянды алтын валюта
активтерін шегеру.
Бұл ... ақша ... ... ... рыноктың
қатысушыларының үлкен сенімін қамтамасыз етеді. Көптеген ... ... ... ... ... ... факторлар негіз бола алады: бюджеттің тұрақты ... ... ... ... ... тұрақтылығы,
Орталық банктің тәуелсіздігі, Орталық банктің құралдары мен ... ... ... ... ақпараттың ашықтығы.
Ақша – несие саясаты қаржы нарығының тұрақтылығын сақтауға,
сақтандыру нарығының, ... ... ... әрі ... дамуына және банк
жүйесінің нығая түсуіне, экономиканың нақты секторын банктердің ... ... ... үшін жағдай жасауға, сондай-ақ жинақтаушы зейнақы
қорларының жетілдірілуіне мүмкіндік туғызады.
2004 – 2006 ... ... ақша – ... саясатының негізгі
көрсеткіштерінің болжамы 1–ші ... ... ... ... 2004-2006 жылға арналған ақша – несие
саясатының ... ... ... ... базалық инфляцияны – 2004 жылы 4 ... және 2005 – 2006 ... 3 – 5% ... ... ... тұсындағы ақша – несие саясатының негізгі
құралдарынң біріне «ашық нарықтағы операция», оның ішінде РЕПО ... ... ... ... алу ... ... ҚРҰБ одан әрі ... және шет ел тәжірибесі.
3.1 ҚР ақша – несие реформасы.
Елдің экономика және ... ... ... басы ... валюта
теңгені енгізген күннен басталады. Сол кездегі негізгі міндеттер қайта құру
құрлымын жеделдету, инфляцияны ... ... ... ... ... балансы мен ұлттық валюта тұрақтылығының тепе – теңдігін ... ... Осы ... ... Үкімет пен Ұлттық банк қатал
макроэкономикалық саясат ... ... ... оған бюджет тапшылығын
едәуір қысқарту және несие экспансиясын ... ... жылы ... ... беру тәжірибесі және несие алу үшін
кәсіпорындардың Ұлттық банкке тікелей ... ... ... ... жабу үшін ... ... ... негізде берілетін
болды.
1995 жылы дерективалық кредиттер беру тоқтатылды және экономиканы
несиелеу функциясы банктерге көшті. Банктерді қайта ... ... ... кредиттік ресурстарды Ұлттық банк кредиттік аукциондар
арқылы және ломбарт негізінде орналастырды.
1998 жылдың маңызды оқиғаларының бірі Ұлттық банктің республикалық
бюджет ... ... ... ... ... ... ... функциясын екінші деңгейдегі банктерге бере
отырып, Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ... негізгі міндеті ұлттық влютаның ішкі және сыртқы
тұрақтылығын қамтамасыз ету, яғни ... ... ... және ... ... ... ... міндеттердің бірі теңгенің төлем функциясын күшейту және
ұлттық валютаға сенімді арттыру болды. Осы ... ... ... экспорт және импорт баждарын, кедендік төлемдерді теңгемен төлеуге
көшу, шетел валютасындағы бөлшек саудаға тиім салу, ҚР-ның ... ... ... ... тиым салу ... ... бір мезгілде оның айырбастылымдығын қамтамасыз ету
бойынша шаралар қабылданды. Шетел инвистицияларына ... ... ... кепілдік берілді, резидент еместер үшін ішкі
рынокта шетел валютасын айырбастау және ... ... ... тәртібі
енгізілді, жеке тұлғаларға растайтын ... ... ... ... ... ... алып ... рұқсат берілді.
1996 жылы шілдеде теңгенің еркін айырбасталымын қамтамасыз ету
жөніндегі талаптарға қол ... бұл ... ... қорының ХІІІ
келісімнің шарттарына қосылумен бекітілді. Сонымен бірге Қазақстан ... бір ... ... ... ... ... бағамдарын
қолданбауға ХІІІ келісім шарттарына қайшы ... екі ... ... ... ... төлем балансына байланысты себептер ... ... ... ... ... ... ... валютаның
алғашқы жылдарында шетел валютасы ұсынысының ішкі көздерінің едәуір
тапшылығы байқалды. ... ... ... ... ... ... кетуі валюта бағамының тұрақтылығы үшін қауіп тудырды.Сондықтан теңге
енгізілгеннен бастап резидентердің ... ... ... ... ... ... ... лицензиялауға жататын болды.
Өндірістің дамуына, шетел капиталының елге келуінің өсуіне ірі
отандық инвесторлардың ... ... ... ... ... ... ... да сол сияқты валта рыногы да нығайды. Ұлттық валютаға сенім
артты.Қазіргі кезде ТМД елдері ішінде ұлттық валюта ... ... ... ... ... ... ынталандыру үшін
валюта операцияларын ырықтандыру жүріп жатыр.
2005 жылы ... ақша – ... ... ... ... ... ... етті және соған орай елде экономикалық ... ... ... бір ... ... ... АҚШ банк ... ерекшеліктері.
Әлемдегі дамыған елдердің бірі АҚШ- тың банк ... ... ... «Орталық банктің құрылуы» 1913жылы қабылданған заңға
сәйкес,осы уақытқа дйін ... ... ... үш ... ... ... резервтік жүйеге мүше банктерден тұратын Федералды
Резервтік ... (ФРЖ) ... ... 12 ... резервтік
банктерден және ФРЖ – ға мүше жеке коммерциялық банктерден тұрады.
ФРЖ- ның құқықтық мәртебесі өзгеше,федералды ... ... және ... ... ... байланыста болғанымен , ол заңды түрде
мемлекеттік институт болып табылмайды.ФРЖ- ның ... ... ... ФРЖ- ға жеке меншік коммерциялық банктердің қосқан жарнасынан
құралады.Бұл елде де басқару ... ... ... ... ең ... ... табылады.Сондай- ақ оны бздің еліміздегі ... ... және ... ның ... оның ... ... құрайтын 5 буынға
бөлінеді оны 2- қосымшадан ... ... ФРЖ- ның ... кеңесі;
2 Ашық нарықтағы операциялар жүргізетін федералды комитеті;
3 Федералдық ... беру ... 12 ... резервтік банктер
5 ФРЖ- ға мүше 600 коммерциялық банктер.
ФРЖ-ның басқару кеңесінің басты қызметі - ... ... ... ... ... бұл Кеңес әр түрлі банктік институттар мен федералды
резервтік банктерге қатысты қадағалау және ... ... де ... төрағасы халықаралық валюта- қаржы мәселелері бойынша
үкіметтің осы төңіректегі саясатын ... ... ... Ұлттық кеңес
беру Кеңесінің мүшесі болып табылады.
ФРЖ- ның Басқару Кеңесі ФРЖ- ның ақша- несие саясаты ... ... ие ... ... ... резервтік банктердің бюджетін бекітеді;
- барлық 12 федералды ... ... ... алу мөлшерін
бекітеді және қайта қарайды;
- ФРЖ- ның ашық нарықтағы операциялары жөніндегі Комитеті арқылы ... ... ... жасалатын операциялардағы саясатын
анықтайды;
- бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға қатысты ... ... ... ... ... ... ... комитет 1933 жылы
құрылған. Кеңес беру(консультациялық) кеңесі ФРЖ-ның қызметтері:ақша-несие
саясатына, алтынмен жасалатын операцияларға, ... ... ... ... ... ... сұрақтар жайлы қызмет
көрсетеді.
Федералды резервтік банктер мынадай қызметтерді атқарады:
- ... ... ... ... есеп ... ... асырады;
- айналасқа жаңа банкноттарды шығарады және айналыстан тозған ақша
белгілерін алып ... ... ... ... ... ... ... округтер төңірегінде банктерге есептік несиелер береді;
- ФРЖ мен бизнесмендер арасында байланысты жүзеге асырады;
- ... ... ... ... ... қызметерінің
жағдайлары туралы ақпараттар жинайды;
- Ақша-несие саясаты туралу мәселелері бойынша зерттеу жұмыстарын
жүргізеді және аналитикалық журналдар мен бюлетеньдер шығарады.
Федералды ... ... ... ... дайындауға
қатынасады.
Федералды резервтік жүйеге мүше банктердің жалпы саны 6000-ға жуық
жеке комерциялық банктер, ал ақлғандары штаттағы ... ... ... ... ... ... шегінде қызмет етеді. Штаттардың
банктері штаттағы заңдардың негізінде қызмет етеді және ... ... ... ... ... ... ... мүше болудың басты бір ерекешелігі – ол ... ... ... ... болумен қатар оның қызметтерін пайдалану
мүмкіндігі ... Егер де жеке ... ... ... ... ... ... көлемімен шектелетін болса, ал ФРЖ-ға мүше банктер
федералды резервтік банкке ... ... ... жасағанда, ондай шектеуге
кез болмайды. Себебі, ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар. Жеке банктер ФРЖ-ның мүшесі болып
табылмайды, бірақ олар ... мүше ... ... ... ... ... несие, чек айналысы, клиринг және т.б.
қызметтерін жанама ... ... ... саясатын дамыту және халықаралық стандартқа көшу
Ұлттық банктің ... күш ... ... ... және ... дамытуға жұмылдырылады. Көшу жылдарында ... ... ... ... ... одақ ... барынша жақындату
белгіленеді.
2004 жылдың 1 қаңтардан бастап күшіне ... ... ... ... ... соңғы өзгерістеріне сәйкес Ұлттық банктің ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады.
Негізгі ... ... үшін ... ... ... жүктеледі:
1 мемлекеттің ақша-несие саясатын әзірлеу және жүргізу;
2. төлем жүйелерінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету
3. валюталық реттуе мен валюталық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге ықпал ету.
Ұлттық банк негізгі мақсаты мен ... ... ... ... бұл Ұлттық Банк жарияланған Европалық одақ стандарттарына және
инфляциялық тергеттеу принциптеріне көшуді ... дәл ... ... айтқанда Ұлттық Банк негізгі мақсатының жаңа анықтамасы айырбас
бағамы ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз ету
акценттерінің орын алуын білдіреді, бұл ... ... ... қажетті алғышарттар болып табылады.
Инфляциялық тергеттеу принциптерінің басты ерекшелігі оның ... ... ... Бұл ... ... негізгі өлшемдері
олардың орта және ұзақ мерзімді кезеңдегі инфляцияларға ықпалын ... ... таяу ... ... білдіреді.
Инфляциялық үрдістердің негізгі бағыттарын ... ... ... бар. ... индекстер жиынтығын «базалық индекстер» деген
жалпы атпен айтады. Әртүрлі елдер елдегі экономикалық ахуалдың ерекшелігіне
қолайлы болу ... ... ... ... ... ... Банк 2004 жылдан бастап «базалық инфляция» индексіне сүйене
отырып инфляция жөніндегі бағдарламаларды ... ... қол ... үшін ... салу үшін ... ... құралдардың тізімдемесін кеңейтуді талап етеді, оның ішінде
шетелдік ... ... бұл ... ... ырықтандыруды одан әрі
дамытуды көздейді және шетелдік активтермен операцияларды ... ... ... реттеу режимін жұмсартуды, қатал әкімшілік кедергілерді
жоюды болмайды.
Экономиканың қаржы секторының дамуы кез келген ... ... бірі ... ... ... соңғы бірнеше жыл ішінде
қаржы жүйесі бөліктерінің тұрақтылығын ... мен ... және ... халықтың сенімін арттыру жөнінде белсенді жұмыс жүргізіледі.
Банк қызметін табысты реформалау барынша ... банк ... ... ... ... ұйымдардың мойындауы бойынша ҚР-дағы банк
жүйесі бүгінгі таңда ТМД-дағы ең қарқынды дамып келе ... жүйе ... осы ... ... ... ... бойынша шығыс Европа
елдеріне жақындай отырып, ТМД-ның басқа елдерін басып озды.
Ақша-несие саясатын орындау барысында орталық банк экономиканы несиелеу
функциясын екінші ... ... бере ... өзін ақша-несие
саясатын ретеудегі ролін одан әрі ... деп ... ... ... ... Банк ... банктік қадағалауды жалпы
қабылданған стандарттарға, ең алдымен банктік қадағалау жөніндегі ... ... ... ... ... принциптеріне
сейкестендіру жетістіктері бағытында жұмыс жүргізеді.
Бағалы ... ... ... жергілікті атқару органдары – қаржы
министірлігінің келісімімен жергілікті бюджет тапшылығын қаржыландыру ... ... ... ... ... ... нарығы соңғы жылдары жоғары ... ... ... ... таңда зейнетақы активтерінің жалпы көлемі
518,5 млрд теңге құрайды және ... ... ... ірі
институционалдық инвесторлар болды - ... ... ... ... ... бағалы қағаздарына; 12,1%-ке жуығын –
банктердегі депозиттерге орналастырды.
Зейнетақы реформасы қаржы нарығының жаңа қатысушыларының пайда ... ... ... ... зейнетақы қоры(МЖЗҚ), 15 мемлекеттік
емес жинақтаушы зейнетақы қоры ... 8 ... ... басқаруды жүзеге асыратын ұйым (ЗАИБЖ) және 10 – ... ... ... стандарттарға көшу барысында 2002 жылы
Халықаралық бухгалтерлік есеп беру ... ... бұл ... ... әлем ... ... ... жақсарту
болып табылады. Төлем жүйесіне байланысты ... ... ... ... және ... ... төлемдер жүйесі
(БТЖ) кіреді. Бұл жүйелер 2000 жылдан бастап істейтін, ал бұның ... ... ірі ... ... принципімен қалайды. Бұл
жүйелердің маңызы электрондық форматта банкаралық есеп айырысудың уақытылы
және іркімсіз ... ... ... ... ... банктердің
және банктік қызметтің жекелеген ... ... ... ... кореспонденттік шоттарын жүргізуді жүзеге асырады.
Халықаралық валюта қоры Қазақстанның төлем жүйелеріне қойылатын негізгі
талаптарына толық сай келетінін атап көрсетті. Бұның өзі ... ... ... ... бағытта дамып келе жатқанының және оны одан ... беру ... ... Қазіргі кезде төлем жүйесін дамыту
барысында Ұлттық банк ... ... ... ... төлем
карточкалары сияқты, халықаралық жүйелердің де карточкаларын (EUROPAY
INTERNATIONAL,VIZA INTERNATIONAL) шығарады.
Төлем карточкасын ұстаушылардың ... ақша ... және ... басқа қазіргі кезде ... ... ... ... жинақ ақшасының жай-күйі туралы көшірме алуға ұялы ... және ... да ... ақы төлеуге мүмкіндігі бар.
Бүгінгі таңда Қазақстанда негізгі қаржы реформалары жүзеге асырылады,
ал қаржылық институттарды ... ... ... ... ... негізінде. Оған:
- банк қызметі – Базель комитетенің банк жүйесіне арналған ... ... ... ... – халықаралық сақтандыруды Қадағалау
Қауымдастығының (IAIS) принциптері мен талаптарына сәйкес.
- Төлем жүйесі – ... Есеп ... ... және есеп ... ... комитетінің барлық принциптеріне ... ... Бұл әлі ... ... жоқ оны ... жалғасып жатыр.
Дәлірек айтқанда алдағы 3-5 жылдың ішінде Ұлттық теңгеміз өзінің алдағы
формасын өзгертетін болады, яғни халықаралық валюталар сияқты ... ... ел ... ... дамып, халықтың әл-ауқаты
жақсарды. Бұл еліміздегі жүргізіліп жатқан саяаттың жемісі екені ... ... ҰБ ... ролі ... Ол тек реттеуші, соның ішінде
жоғарыда айтып өткен ақша-несиелік ... ... ақша ... Ұлттық
теңгеміздің құнсыздануына қарсы саясат жүргізіліп отырады.
Елбасымыздың жолдауында айтқандай дүниежүзінің дамыған 50 ... кіру ... Осы ... жету үшін әлі ... жұмыстар
атқарылуы тиіс. Жоғарыда айтқан реформаларды одан әрі қарай жалғастыру.
Еліміз дүние жүзілік сауда ... кіру үшін ... ... ... ... бірі ... ҰБ халықаралық Бухгалтерлік есеп беру стандарттарына сай
қызметіне көшу. Сондай-ақ ұлттық валютаны да ... ... ... ... – 2006 ж ... ҰБ ... саясаты толық орындалды деп айта
алмаймыз. 2005ж инфляция 7,5% ... ... ... ... ... әсер етті.
Қазіргі таңда елімізде 35 банк жұмыс істеп ... Бұл 15 млн ... ... үшін көп емес пе? ... нарықтағы 65%-ті үш банк атқарады. ... таза ... ... ... Кіші банктерге қолдау көрсету арқылы
олардың таза бәсекелестік нарығына алып келу ... Сол ... ... ... ... ... операциялары бұдан әрі тиімді болар еді.
Сондай-ақ ҰБ-ті мемлекет тарапынан бақылауды азайту керек. Шетелден орталық
банктердің мысалы АҚШ орталық банк ... ... ... ... деп ... ... ҚР банк ... ТМД-дағы банк жүйелерінің тиімдісі болып
табылады. Осы жеткен жетістіктерге тоқалып қалмай оның ... ... ... ... ... ... жету ... ақша-несие саясатының басты мақсаты ұлттық валютаның тұрақтылығын,
оған оның ... ... мен ... ... ... ... қамтамасыз ету. Ұлттық валютамыз күн сайын құндылығын арттырып
келе жатыр. Қазіргі ... 1 АҚШ ... ... ... 124,125 ... отыр. Бұл бір шетінен ұлттық валютамыздың ... ... ... ... ... ... ... қаржыландырылады. Бір
жағын бұл да инфляцияға алып келуі мүмкін.
Қосымша №1
Орталық банк құрылымы
Қосымша №2
2004-2006 жж ... ақша – ... ... негізгі көрсеткіштерінің
болжамы.
Қосымша №3
ФРЖ-ның ұйымдастырылу құрылымы.
Жалпы жетекшілік
жасайды
Мәжілістік ... ... ... ҚР ... ... жолдауы. 2006 Егемен Қазақстан 2-наурыз.
2. 2004 – 2006 жылға арналған ақша-несие саясаты туралы жоспары Ұлттық
Банк Хабаршысы 2004ж.
3. Экспресс К. ... ... и ... ... ҰБ ... «экономикалық шолу» 2002 – 2006ж.аралығы.
6. Ақша айналысы және несие . Мақыш С.Б. ... ... ... ... Ғ.С. ... ... Мамыров Н.К. 2004ж.
9. Қаржы. Оқу құралы. Ілиясов Қ. Қ. , ... С. ... 2005. ... Ақша ... және ... ... С.Б. ... 2004.
11. Экономикалық теория. Әубакіров Я.Ә. және басқалар. Алматы 1999ж.
280-бет.
12. Ақша,несие және банктер. Оқу ... ... ... және ... ... ... ... Несие. Банктер. Валюта қатынастары. Оқу құралы.
Қошенова Б.А
14. Жиенбаева А.Қ. Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің валюталық
бақылау және реттеу ... ... ... ... ... ... проблемы и пути решения: Международный научно – практическая
конференция.(28-19 апреля 2005г.)/под ... ... ... Экономика, 2005. 378 – 387 бет.
15. Қазақстан Ұлттық банкінің 2002 – 2004 жылдарға арналған ақша-несие
саясатының ... ... ... – 2001. – ... – 5бет.
16. Тәжіқов Б. Қаржыға қатаң тәртіп қажет: (Ұлттық Банктің ақша-несие
саясаты туралы ) Әңг. Ә. Алдаберген // ... ... – 2002. ... ...... ... орынбасарлары
Ұлттық банкінің орталық аппараты
Департаментер, дербес басқармалар және бөлімдер
Ұлттық банктің тәуелсіз бөлімшелері
Мемлекеттік сақтау орыны
Банкноттық фабрика
Бағалы қағаздар фабрикасы
Приборлық ... ... ... ... есеп ... ... және қаржылық телекоммуникациялар Орталығы
Банктік сервистік бюро және т.б.
Облыстық ... ... ... ... (12 ... ): ... ... көлемін ұсынады;
- дипозиттік мекемелердің резервтік қалдықтарын сақтап оларға ссуда
береді;
- айналысқа нақты ақшалар ... ... ... үшін ... ... және ... аударуды
жүргізеді;
- АҚШ Үкіметінің қарызына және нақты ақшаларына жетекшілік етеді;
ФРЖ-ның басқару кеңесі
(7 адамнан тұратын)
- резервтік талаптарды белгілеп,ақша және ... ... ... ... ... ... саясатын бекітеді;
- ФРЖ-ға мүше банктер мен банктік ... ... ... және реттейді;
- банк қызметін тұтынушыларды қорғайтын қаулыларды ... және оны ... ... ... банктер қызметін бақылайды;
Тұтынушылардың мүдделік сұрақтары бойынша мәжілістік кеңес.
Федералдық кеңес беру кеңесі.
Жинақ мекемелері бойынша мәжілістік кеңес.
Ашық нарықтағы операциялар ... ... ... ... ... мүшелері және федералды резервтік банктердің 5 президенті).
Ашық нарықтағы операцияларға жетекшгілік етеді: (АҚШ ... ... ... ... және ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық экономикада несие28 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
1922-1924 жж. ақша реформалары9 бет
1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және оның мазмұны6 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
«Қоғамдық ұдайы өндірістегі ақшаның мәні, функциялары және рөлі»6 бет
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь