Экономикадағы инновация

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...2

I ЭКОНОМИКАДАҒЫ ИННОВАЦИЯНЫҢ РОЛІ ... ... ... ... ... ... ... .4


1.1 Инновация туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

1.2 Инновациялық процесс және инновациялық қызмет ... ... ... ... ..8

1.3 Мемлекеттің инновациялық саясатты жүзеге асыруы ... ... ... ..11




II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИННОВАЦИЯЛЫҚ САЯСАТЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15


2.1 Инновация . дамыған 50 елдің қатарына қосылудың бірден бір жолы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15

2.2 Инновация . жаңа экономиканың негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ...21



ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25


ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Бүгінгі әлемдік экономикада Қазақстан Республикасының өзіндік орны айқындалып отыр. Егемендікке қол жеткізгеннен бері елімізде жаңа саяси-әлеуметтік, жаңа экономика, әлем өркениетінің өктем талабынан туған жаңа жүйелер дүниеге келді. Бүгінгі Қазақстанның бет-әлпеті - демократия мен нарық экономикасы. Осы экономиканы дамыту мақсатында Елбасымыз “мемлекетіміз әлем таныған, алдыңғы қатарлы елдер қатарына қосылу керек” деп атап көрсетті.1
Егемендік алғаннан кейінгі макроэкономикалық көрсеткіштерге назар аударсақ, ұлттық экономикада 1998 жылдан бастап экономикалық өсу байқалды. Соңғы екі-үш жылда ЖІӨ-нің өсу деңгейі 10% көлемінде болып отыр. Бұл шама еліміз үшін үлкен жетістік, яғни әлемде ЖІӨ өсімі бойынша басты орындардамыз.
Бірақ, мұндай жетістіктерге негізінен минералды шикізаттарымыздың мол қоры арқылы жетіп отырмыз. Яғни, еліміздің экономикасы әлі де Кеңес Одағы құрып кеткен шикізаттық негізде болып отыр. Ал әлемнің барынша дамыған елдердің экономикасы шикізаттық өндірістен сервистік-технологиялық өндіріске өтіп, индустриялды-инновациялы дамуға бет алған. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев үнемі айтып келе жатқандай, еліміз әлемнің экономиканы жаңғырту мен оның тұрақты өсуін қамтамасыз етуімен айналысуы қажет.
Қазақстанның инновациялық мәселелерге қызығуы XXI ғасырдың әлеуметтік-экономикалық дамуында ең бірінші ғылыми-техникалық дамумен байланысты болып тұр. Елдің экономикалық дамуына, яғни өндіріс пен ғылыми-техникалық ресурстарды жоспарлау үшін инновациялық қызмет ең қажеттісі. Әлемдегі дамыған елдер тәжірибесі және отандық тәжірибе бойынша тұрақты экономикалық өсуге қол жеткізу инновациялық қызметсіз жүзеге аспайтындығына көз жетті. Осы себептен соңғы 3-4 жылда инновацияға көп көңіл бөліне бастады. Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев Ұлттық академия ғалымдарымен кездесуінде “елімізде ұлттық инновациялық жүйе құратын уақыт жетті” деп атап көрсетті.
Менің экономикалық теория пәнінен курстық жұмысымның тақырыбын «Қазақстанның инновациялық даму стратегиясы» деп алуымның себебі осы. Бұл тақырыптың өзектілігі еліміздің экономикасы үшін инновациялық саясаттың және оны дамытудың іс-шараларын қарастырып өту болып табылады.
Бұл курстық жұмыстың мақсаты мен міндетін келесідей көрсетуге болады:
• Инновация туралы жалпы түсінік қалыптастыру;
• Инновациялық саясатты іске асырудағы инновациялық процестің негізгі кезеңдері мен оның мақсаттарын анықтау;
1. Н.Ә. Назарбаев. Қазақстан – 2030 Қазақстан халқына Жолдауы.
2. Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзімді стратегиясы – Алматы, 2003 ж.
3. Шумпетер Й. Теория экономического развития. – Москва; Прогресс. 1998 – 454 с.
4. Купешова Сауле Телеухановна / Теория и практика инновационного процесса в переходной экономике Республике Казахстан, - диссертация, Алматы, 2002 г.
5. К. Нарибаев, С. Джуманбаев, А. Нусупова. / Инновационный менеджмент. – Алматы: Қазақ университеті. – 1998. – 60 с.
6. Есентугелов А. Долгосрочная стратегия развития экономикии размещение производительных сил в РК // Аль-Пари. №6, 2000 г.
7. Бердашкевич А.П. О поддержке инновационной деятельности Японии // Инновации №7, 2002 г.
8. Купешова С.Т. Ғылыми-технологиялық және инновациялық саладағы мемлекеттің орны // Саясат №2, 2001 ж.
9. Рахман Алшанов “Жаңа инновация, экономика және бәсекеге қабілеттілік” // Егемен Қазақстан, 16 қыркүйек , 2006 ж.
10. Әбдіжапар Сапарбаев “Инновация – жаңа экономиканың негізі” // Егемен Қазақстан, 25 тамыз, 2006 ж.
11. Әбдіжапар Сапарбаев “Инновация – негізгі қозғаушы күш” // Егемен Қазақстан, 24 наурыз, 2004 ж.
12. Н.Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, Астана, 2006 жыл, 1 наурыз.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ.....................................................................
..............................2
I ЭКОНОМИКАДАҒЫ ИННОВАЦИЯНЫҢ РОЛІ.............................4
1. Инновация туралы жалпы
түсінік..............................................4
2. Инновациялық процесс және инновациялық қызмет..................8
3. ... ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИННОВАЦИЯЛЫҚ
САЯСАТЫ.....................................................................
........................15
2.1 Инновация - дамыған 50 елдің қатарына ... ... ... Инновация - жаңа экономиканың
негізі...................................21
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
...................25
ҚОЛДАНЫЛҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР.......................................................27
КІРІСПЕ
Бүгінгі әлемдік экономикада Қазақстан Республикасының ... ... ... ... қол ... бері ... жаңа ... жаңа экономика, әлем өркениетінің өктем талабынан туған жаңа
жүйелер дүниеге келді. Бүгінгі ... ... - ... ... ... Осы ... дамыту мақсатында Елбасымыз
“мемлекетіміз әлем ... ... ... ... ... қосылу керек”
деп атап көрсетті.1
Егемендік алғаннан кейінгі ... ... ... ... ... 1998 ... бастап экономикалық өсу байқалды.
Соңғы екі-үш жылда ЖІӨ-нің өсу деңгейі 10% көлемінде болып отыр. Бұл ... үшін ... ... яғни ... ЖІӨ ... бойынша басты
орындардамыз.
Бірақ, мұндай жетістіктерге негізінен минералды шикізаттарымыздың ... ... ... отырмыз. Яғни, еліміздің экономикасы әлі де Кеңес Одағы
құрып кеткен шикізаттық негізде ... ... Ал ... ... ... ... ... өндірістен сервистік-технологиялық
өндіріске өтіп, индустриялды-инновациялы дамуға бет алған. Елбасы ... ... ... келе ... ... ... экономиканы жаңғырту
мен оның тұрақты өсуін қамтамасыз етуімен айналысуы ... ... ... қызығуы XXI ғасырдың әлеуметтік-
экономикалық дамуында ең бірінші ғылыми-техникалық дамумен байланысты болып
тұр. Елдің ... ... яғни ... пен ... ... үшін ... қызмет ең қажеттісі. Әлемдегі
дамыған елдер ... және ... ... ... тұрақты экономикалық
өсуге қол жеткізу инновациялық қызметсіз жүзеге аспайтындығына көз ... ... ... 3-4 ... ... көп ... ... бастады.
Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев Ұлттық академия ғалымдарымен кездесуінде “елімізде
ұлттық инновациялық жүйе құратын уақыт ... деп атап ... ... ... ... ... жұмысымның тақырыбын
«Қазақстанның инновациялық даму стратегиясы» деп алуымның ... осы. ... ... ... ... үшін ... саясаттың
және оны дамытудың іс-шараларын қарастырып өту болып табылады.
Бұл ... ... ... мен ... келесідей көрсетуге болады:
• Инновация туралы жалпы түсінік ... ... ... іске ... ... процестің
негізгі кезеңдері мен оның мақсаттарын анықтау;
• Инновациялық ... ... ... ... ... ... ... үшін тиімді жақтарын қарастыру;
• Ұлттық инновациялық жүйенің құрылымы;
• Елімізде ... ... ... оны ... шаралары.
Еліміздің инновациялық саясатын анықтау үшін, тұрақты экономикалық өсу
және экологиялық тиімді өндірісті қамтамасыз ету ... ... ... ... 2003-2015 жылдарға
арналған стратегиясын” қабылдады және ол алғашқы жылдардан бастап оң нәтиже
бере бастады.2
Стратегияның басты ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізу. Ұзақ мерзімді жоспарда экономиканы
жоғары өнімділік пен жаңа ... ... ... ... ... ... және ... көрсету саласы, экспортқа
бағдарланған тауарлар, қызмет көрсетулер өндірісі мемлекеттің индустриялық-
инновациялық ... ... ... ... табылады.
I ЭКОНОМИКАДАҒЫ ИННОВАЦИЯНЫҢ РОЛІ
1. Инновация туралы жалпы түсінік
Жалпы “Инновация” ... XV ғ. 1-ші ... ... бола ... ... сөзі “innovation” яғни “жандану” немесе “заттар өндірудегі жаңа
технологиялар” деген мағынаны білдіреді.
Австрия ғалымы Й. ... XX ғ. ... ... ... ұғымын енгізді. Оның түсінігінше ... ... жаңа ... ... жаңа ... және рынок пен
өнеркәсіптің жаңа ұйымдарының пайда болуымен түсіндіреді. Шумпетер бойынша
инновация – тек ... ... ол жаңа ... ... болып табылады.
Инновация категориясының экономикалық анализде басты төрт ... ... ...... ... ... яғни ... арқылы
бәсекелестікке төтеп береді;
2. Инновация – бәсекелестік күш, яғни ... ... ... Жаңа өнім және жаңа ... ... оң ... ... Инновация – экономикалық өсу факторы ретінде.3
Осындағы төртінші аспекті біздің еліміз үшін ... ... ... ғ. 50 ... ... ... ... Солоу экономикалық өсудің
басты факторы ҒТП екендігін айтқан. Мұны ... ... та ... ... ... ... ... өсуін, қоғамның тұтынуын қамтамасыз етуде
технологиялық прогрестің маңызы ерекше екенін айтты.
Экономикалық ... ... ... ... ... олар
техника – экономикалық зерттеуінде инновациялық процесс туралы ... ... ... ... ... мен экономикалық өсуді қозғаушы ... ... ... болып табылады;
• Экономикалық дамуда білім мен интелект ... ... ... ... ... қызметті институционализациялау оның құрылымы мен
негізі болып табылады.
Қазіргі заманғы экономикалық теорияда экономикалық өсу ... 4-ке ... елде ... ресурстардың өсуі;
2. өндірістің жаңа технологиялар арқылы қызмет істеуі, ресурс шығындарын
қысқартып және жылдық сол өнімді ... ... ... ... ... ... ... адамдардың денсаулығының, өмір сүру деңгейінің өсуі.
Мұнда 1-ші әрекет экстенсивті экономикалық өсуге жатса, ал 2 және ... ... ... ... яғни ... ... 4-ші
экономикалық емес фактор болып табылады.4
Экономикалық өсудің сандық және сапалық өсуіне байланысты интенсивті
және экстенсивті түрлері болады.
Экстенсивті ... ... ... артуы;
• Бос уақыты жоқ қызметкерлер санының артуы;
• Тұтынушы шикізат көлемдерінің, материалдардың, сыртқы капиталдардың өсу
қарқыны;
Интенсивті факторлаға:
• Ғылыми-техникалық прогресті ... яғни ... ... ... Қызметкерлердің мамандық деңгейінің жоғарылауы, білім беруді дамыту;
• Негізгі және сыртқы қорларды қолдануды жақсарту;
• Қызметкерлердің бос уақытының өсуі.
Көріп отырғанымыздай ... ... ... ... қосылу үшін
экономикалық өсудің интенсивті ... ... ... ... ... Елде осы ... қолдану үшін оған тиімді жағдайлар жасауды
мемлекет өзіне басты қызмет етіп алғаны ... үшін ... 1990 ... бастап құлдырауға тап болған барлық
өндірістерді инвестиция тарту ... іске ... ... және ... қызметтерге мемлекеттік салық және несие
жеңілдіктері арқылы оларды ынталандыру, кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... елдегі халықтың білім деңгейін реформалау және
жоғары дәрежелі мамандар даярлап ... ... ... ... ... саясат жүргізу еліміздің басты міндеттері болып
табылады.
Экономикалық ... ... ... ... түсінігіне түрлі
көзқарастар кездеседі. Экономистер инновация түсінігін көбінесе ... ... ... ... екі ... ... ... және өнім инновациясы. Алайда олардың әрқайсысын жеке
қарау мүмкін емес. ... ... ... ... ... ... ... енгізу, ал жаңа өнімдер өз кезегінде жаңа ... ... ... ... ... теориясының дамуынан инновацияға берілген ақшалай
ресурстар көлемінде өнім бірлігінде кететін ... ... ... техникалық күшінің жетілуі деген анықтама береді.
Қазіргі заманғы көзқарастар бойынша инновация техникалық ... ... және ... ... ... ... Бұл ... кәсіпкерлікке берген анықтамасы жақын: «Кәсіпкер ... ... ... және төмен табысты саладан жоғары өндірісті
және табысты салаға ауыстыруға ынталы ... ... бұл ... ... ... ... ... қирату болып табылады” деп атап
көрсетті. Яғни, инновация - кәсіпкерліктің ерекше құралы.
XXI ғасырда әлемде мемлекеттік экономика жүйесінің дамуының үш ... ... ... бағыттағы экономика;
• Дамушы экономика;
• Индустриядан кейінгі қоғам экономикасы4
Экономикалық қоғамдардың негізгі сипаттамасы
|Қоғам түрі |Индустрияға |Индустриялды ... ... |
| ... | | ... |Өмір сүру |Экономикалық өсу ... сүру ... |
| | | ... ... ... ... | ... ... ... ... ... |Білім ... ... | | |
| ... ... ... ... ... ... ... беру ... дайындық, |Жеке салаға маманданған |
|сипаттамасы,|практикалық ... ... ... |
|білім беру |тәжірибеде | | ... | | ... ... |Бір ... |Көп ретті ... ... |
| | | ... ... | | | ... ... |Конвейер ... cals ... ... ... | | ... | | | ... | | | | | ... ... ... ... ... ... ... түрі | | | | | |
| ... ... ... |Сервистік |Ақпараттық |
|Қызмет |Ауыл ... ... ... ... ... |шаруашылығы, |к өндіріс |көлік, байланыс |мәдениет, |сақтау, |
|негізгі ... | | ... ... |
|бағыты ... | | ... ... |
| ... | | | ... ... ... елдерге жер қойнауында қазба байлықтары көп ... және ... ... ... ... ... ... Дамушы елдерге жаңа технологияларды қолданушы елдерді
жатқызамыз және ... ... ... ... ... әсер ... ... дамуында ең тиімді жол болып табылатын индустриядан кейінгі қоғам
экономикасы ғылыми-техникалық потенциалы жоғары дамыған елдерде орын алуда.
2. Инновациялық процесс және ... ... ... ... ... ... ойларды жүйелеу:
• Рынок өзгерісі туралы ақпарат жинау, жаңалықтар, ... ... және ... ... фирма аппараттарының ... ... ... және ... ... жаңа өнім өндіру мүмкіншілігін және тәуекелдер ... ... ... және оның ... туралы ақпараттар жинау;
2. Жекелеген ойларды талдау және жаңа өнім идеясын ... ... және ойды ... іске асыруды анықтау;
• Фирма дамуы стратегиясына жаңа өнім өндіру жоспарының сәйкес келуі;
• Болашақ өнімнің патенттік айқындығын ... ... ... ... ... ... және маркетингтік
бағдарлама құру:
• Өнім өндіру идеясының нақты жобаға айналу талдауын жасау;
• Өнімнің техникалық-экономикалық сипатын ... оның ... ... ... баға ... ... ... сұранысына және сату көлеміне талдау жасау;
• Жаңа ... ... ... ... анықтап, өнімнің өз құнын өтеу
мерзімін белгілеу;
• Жаңа өнім өндіруге қажетті негізгі ресурстардың көздерін ... ... ... ... шикізаттар, материалдар, кадрлық
персоналдар және қаржылық ресурстар көздері жатады;
• Жаңа өнімді игеру және оның ... шығу ... ... ... ... оған ... бағдарлама жасау;
4. Жаңа өнімді дайындау:
• Жаңа өнім дамуының нақты бағдарламасын жасап дайындау;
• Өнімнің ... ... ... (экономикалық және әлеуметтік
қауіпсіздігі, оны ... ... орта ... ... ... атын белгілеп, оның тауарлық белгісін, оралуын, маркировкасын
жасау;
5. Рынокта жаңа өнімді тестілеу:
• Өнімді 3 айда шектелген рынокта тестілеу ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуді ұйымдастыру;
6. Жаңа өнімді өндіріске енгізу ... ... ... Жаңа өнімнің коммерциялық негіздемесі: сату көлемі, өнімнің ... ... ... өткізудің негізгі каналдары мен
әдістері, фирманың рыноктағы имиджі, ... ... ... ... мүмкіншіліктері бар ресурстарды тиімді пайдалануы
және маманданған қызметкерлермен толық қамтамасыз ... ... ... ... ... және гранттар;
• Жаңа өнімде патенттік қорғаныстың болуы.5
Инновацияны жүзеге асыру үшін оны ... ... ... ... ... іске асуы үшін оны ... ететін
қаржылық институттар және оны нақты түрде жүзеге асыратын мекемелер, ҒЗТКЖ
ұйымдарын қалыптастыруымыз керек.
Сондай-ақ ... ... өз ... ... ортамен ылғида қарым-
қатынаста болып отырады.6 (Сурет 6)
Инновациялық процестің сыртқы ортамен ... ... ... |
| |
| ... ... |
| ... және |
|саяси ... |
| ... ... |
| ... психологиялық ... ... ... |
6-сурет. Инновациялық процестің сыртқы ортамен қарым-қатынасы
6-шы ... ... ... инновациялық процесті дамыту сыртқы
орталармен тығыз байланыста. Сондықтан иновацияны дамыту үшін осы сыртқы
орталарды да ... ... ... ... ынталандыруымыз
керек. Сондай-ақ өнеркәсіп саласын дамыту барысында ... ... ... Кластерлер таяу орналасқан кәсіпорындарды бір орталыққа
шоғырландыра отырып, тізбектелген ... ... ... өнім ... ... ... ... болып табылады.
Тек жаңа технологиялар ғана Қазақстанның өндірістік ... ... және ел ... ... ... ... ... береді. Экономикалық өсу, ЖҰӨ-дегі шикізатты
көп қажет ететін өнімді жоғары технологиялық және ... ... ... ... ... әлеуетін тиімді түрде пайдалану
“Қазақстан-2030” стратегиясының ... ... ... ... ... айында қабылданған “Инновациялық қызмет” туралы Заңы
Республиканың ғылым саласына, ел экономикасына ... ... ... ... Мақсаты отандық өндірістің инновацияларға сұранысын арттыру,
қолданбалы зерттеулерді қолға алу, ұлттық технопарктер ... ... ... ... бағыттарын белгілеп, сол арқылы ел экономикасын ары
қарай дамыту.
Шетелдік тәжірибе көрсеткендей, ғылыми-техникалық потенциал – ... ... ... ... ... дамудың, мемлекет
көркеюінің негізгі жолы – ғылыми-техникалық және инновациялық салада ... ... және ... ... ... ... ... прогрестің белсенді түрде дамуына жағдай жасап, ұлттық
экономиканың тиімділігі мен бәсекеге қабілеттігін жоғарылатады.6
3. ... ... ... асырудағы мемлекеттің ролі
Рыноктық қатынаста бәсекенің дамуымен экономикада ... ... ... ... ... тәжірибесі бойынша тек қана нарықтық
принциптер негізінде материалдық-техникалық базаның қалыптасуы мүмкңн емес.
Елдегі инновациялық даму ... ... оң ... ... ... мен ... ... реттеудің объектісі болып
табылады.
Көптеген дамушы елдер табиғи ресурстарға бай бола тұра, тұрақты дамуға
қол жеткізе ... ... ... ... ... бұл ... ... табыс әкеліп, тұрғындардың әл-ауқатын көтереді.
Алайда, ... өте келе ... ... ... ... яғни
мемлекетті шикізат экспортынан және оның ... ... ... етіп, шикізатты аз қажет ететін жаңа саланың ... ... ... ... ... ... еске алсақ, бұл мәселенің
қаншалықты маңызды екенін түсінеміз. Дәл осы жағдайдан шығудың бір-ақ ... ол – ... ... ... ... ... ел экономикасы дамуының шешуші факторлары – ғылым мен
иновациялық технологиялар екеніне күннен-күнге көз жеткізіп ... ... озық ... мен ... ... 1951 ж. Калифорнияда
құрылған дүние жүзіндегі ең алғашқы технопарк – ... ... ... ... ... болды. Өткен ғасырдың ... тек АҚШ, ... ғана ... ... ... Австралия,
Бразилия, Индия, Қытай, Жапонияда да құрыла бастады.
Жапондықтар жаңа өнімді ойлап табу және оны ... ... ... мен ... да ... ... Жаңа автокөлік Жапонияда
1 айдан кейін шықса, ... – 4, ... 2 ... ... ... Жапондықтар
үшін өнімнің сапасын қажетті деңгейге жеткізу үшін 4 ай жеткілікті, ал ... бұл ... – 11 ... ... жаңа ... мен ... технологияны өндіріске енгізумен
1950 ж. ... ҒТИП ... ... ... айналысады.
Онда технологиялық жетістіктер коммерциялық және өндірістік ... ... ... ҒТИП қарамағына әр түрлі саладағы ғылыми
орталықтар мен кәсіпорындар кіреді. ҒТИП ... ... ... ... ... жүргізуге көмектеседі, ақпарат және қаржымен қамтамасыз
етілуін қадағалайды, бір ... ... ... ... ... Қытай экономикасына үлкен үлес қосып, инновацияны ... ҒТИП ... ... ... санының өсуінен байқаймыз. 1991ж.
– 2587, 1992ж. – 9678, 1996ж. – 13722, 2000ж. – 20796.7
Ал Корея Республикасының (Оңтүстік Корея) ғылым мен ... ... ... өте ... дамытты. Екінші дүниежүзілік соғыстан әлемдегі ең кедей
елдердің бірі болып шығып, ... ... ... басым бөлігін
қорғаныс, ядролық және космостық ... ... ... ... ... ... ғасырдың 60-жылдарының ортасында қолға
алды. 1967 ж. басты ... ... ... ... және жүзеге
асыру болып табылатын Ғылым мен технология ... ... және ... ... ... ... Заң ... Осыдан кейінгі дамуы 5 жылдық
кезеңдерге ... 1991 ... ... экспортының жартысын КСРО-ға жіберетін. КСРО
тарап кеткеннен кейін және 90-жылдардағы экономикалық ... ... да ... әсер ... ... жұмыссыздық деңгейі 1991 ж.
3,5%-дан 1993 ж. 20%-ға ... өсіп ... Осы ... ... шығу ... Үкіметі 1991 ж жаңа экономикалық бағдарлама қабылдады. ...... ... ... ... ... Осы ... жүзеге
асыру мақсатымен Үкімет ұлттық инновациялық ... ... Оның ... ... ... қадағалайды.
1990 ж. бүкіл КСРО елдерінің экономикасында жағымсыз жағдай қалыптасты.
Қазақстанда барлық ... ... ... ... көңіл бөлінбеді,
көптеген кәсіпорындар жұмысын ... ... ... ... ... ... ... ұшырады. Мұның бәрінің себебі – нарықтың
қатал талабы ... ... ... ... көп икемсіз өндіріс,
тиімсіз басқару, сын көтермес қаржылық жағдай және осы сынды ... ... ... ... көшу ... ... кейінгі жылдарда экономиканың
жанданып дамуы шикізат (газ, мұнай, металл) сатудан ... ... ... байланысты болды. 2000-2002 жылдарда Қазақстанда
экономикалық өсу ... ... бұл өсім ... ... ... пайда
есебінен, яғни “көз бояушылық” екенін түсінген ҚР Үкіметі ... ... ... ... қолға алды. 2002 ж шілде
айында ҚР Президенті Жарлығымен “Инновациялық қызмет” туралы Заң күшіне
енді.
Әрбір ел ... ... өз ... ... ... ... Бұл тікелей инновацияларға қатысты екені мәлім. XX ғасырдың 50-60
ж.ж дамыған елдер қолға ... ... ... де осы ... ... ... негізін жасап, мемлекеттік бюджеттен
қаржыландырып немесе басқа ... ... ... ... ... ... қарқынды дамуы да екіталай.8
Іс жүзінде ғылыми зерттеулер мен инновациялық процестерді ... ... кең ... 3 ... ... ... зерттеулерге мемлекеттің тікелей қатысуы;
Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын ірі лабораториялар қалыптастыру,
нәтижесін ақысыз ... ... ... ... бұл ... энергетика, денсаулық сақтау, ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... емес ... іске асырылатын ғылыми зерттеу
жұмыстарына қайтарымсыз ... ... ... ... ... ... шарт – зерттеулер барысы бойынша толық есеп беру, алынған
нәтижені ашық ... ... ... ... мен ... жүргізуге инвестиция
бөлінген жеке бизнеске салық жеңілдіктерін ұсыну.
Еліміздегі ииновациялық қызметке мемлекеттік қолдау ... ... жүйе ... іске ... ... ... ... ... ... |
| ... қаржылық қолдау |
| ... ... құру |
| ... және ... ... |
| ... ... және саяси- |
|әлеуметтік жағымды климат ... ... ... мемлекеттік қолдау көрсету
2-ші сурет бойынша инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау үшін ең
бірінші ... ... ... жоғарыдағы стратегия ... Ал ... ... ... және ... ... үшін оған көп мөлшерде қаржы керек. Осы мәселе қазір елімізде күрделі
мәселенің бірі ... ... ... ... сырттан инвестиция
тартуға негізделген Инвестициялық, ... ... Даму ... несиелер мен инвестицияны сақтандыру корпорациясы сияқты даму
институттары құрылды.
Бұл мәселенің шет ... ... ... наза ... ... инновацияларға II дүниежүзілік соғыстан кейін көп көңіл
бөліне бастады. Елде ... және орта ... ... экономиканың
негізін құрайды.7
Инновациялар саласында мемлекеттің 2 қызметін атауға болады
Мемлекет
Құқықтық-нормативтік жағынан ... ... ... ... мемлекет инновациялық саясатты солар арқылы жүргізеді. ... ... ... 99%-н ... ... ... үлесі
52%-ды құрайды. Мемлекет саясатының шағын және орта ... ... мәні ... ... ... мен жұмыссыздық туралы
деректерді сәйкестендіру болып табылады.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... мемлекеттік мекемелер (шағын инновациялық
кәсіпорындарға кеңес беретін комиссиялар, кәсіпорындарды ... ... ... ... ... даму корпорациясы, шағын
инновациялық кәсіпорындар ... ... ... бүкіл жапондық регионалдық орталық комитеті) жаңадан
құрылған шағын кәсіпорындарға көмек көрсетеді.
2. ... ... беру мен ... ... ... 59 филиалы бар мемлекеттік қаржылық корпорациясы, 102 ... ... ... ... 117 ... бар ... және ... Орталық банкі, шағын инновациялық кәсіпорындарға арналған
кредиттерді сақтандыру ұйымдары жүзеге асырады.
Шағын және орта ... ... ... жүйесінің негізгі элементі
ол құқықтық-нормативтік қамтамасыз ету болып табылады. Оған “Шағын ... ... ... қолдау” туралы Заңнан бастап “Жаңа қызмет түрін
енгізуде туындайтын төтенше жағдайлар” туралы ... ... т.б. ... ... ... банктер кредиттердің 47%-н, ал жергілікті
коммерциялық банктер 100% кредиті шағын және орта ... ... ... ... ... қолдаудың арнайы механизмдері
қолданылады. Олар “жеңіл қарыздар” деп аталады. Егер жай қарызды 4-8%-бен
алса, ... ... ... ... ... жартысымен алады.8
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИННОВАЦИЯЛЫҚ САЯСАТЫ
2.1. Инновация - дамыған 50 елдің қатарына қосылудың бірден бір жолы
Инновациялар – тауарлар мен ... ... мен ... ... ... ... ... өзгерістер). Инновациялық
әрекет адамдардың тіршілік әрекетін іс ... ... ... ... және қолданылуын қамтамасыз етеді. Инновациялық процесс
әлем кеңістігіндегі ... ... даму ... ғылыми-техникалық прогресті шын мәнісінде жеделдетеді.
Сондай-ақ, өндірістің техникалық және ... ... ... ... ... ... мен шығарылуына ықпал ете отырып,
инновациялар мен инновациялық әрекет кез келген ... ... ... ... ете алады. Ұлттық экономиканың ... ... ... ролі зор. ... мемлекеттер
(Жапония, Оңтүстік Корея, Финляндия, Сингапур және т.б.) экономикалық
климаттың қолайсыздығына, қоғам институттарының ... ... ... ... ... қарамастан экономикалық үлкен
жетістіктерге ие ... ... ... Израиль жоғары технологиялы
компанияларды қолдауға арналған венчурлық индустрияны дамыту бағдарламасын
енгізу ... ... ... ... ... ... ... айналды.
Біздің елімізде де алдында экономиканы жаңғырту мен оның тұрақты өсуін
қамтамасыз ету жөніндегі маңызды міндет тұр. Бұл міндет әлемде болып ... ... ... ескере отырып, экономиканы инновациялық жолға
аударудың негізінде шешілуі мүмкін.
Еліміздің Президенті «Қазақстанның әлемдегі ... ... 50 ... кіру стратегиясы» атты Жолдауында «Біз ... ... ... ... дамып келе жатқан ел болуын ... ... жаңа мен озық ... бойына сіңірген, дүниежүзілік
шаруашылықтан шағын да ... ... ... “орнын” иемденген әрі жаңа
экономикалық жағдайларға жылдам бейімделуге ... ел ... ... ... атап ... жаңа ... – инновациялық экономиканы қалыптастырудың
айрықша маңызды екендігін танытады. Бұл орайда сенатор Қуаныш ... ... ... ... ... ... 50 елдің қатарынв
қосуы жайлы бастамасы дәл уақытында жасалынды. ... бұл ... ... біз ... ... ... көштен қалып
қояр едік. Қазіргі күні біздің даму ... ... ... ... ғой. ... ... нәрсе екені белгілі. Қазір қара алтын қорымыз 40
жылға ғана жетеді. Сондықтан, қазірден жоғары технологияға, техникаға назар
аударуымыз ... ... ... осы ... ... ... ... жоқ. Оны
мойындауымыз керек. Енді саясатымызды өзгертуіміз қажет. ... жаңа ... ... ... ... қажет.
Немесе ондағы инновациялық өндіріс көздеріне өз қаржымызбен кіруіміз керек.
Сонда ғана алдыңғы қатардағы дамыған елге айналамыз».
Экономиканы ... ... ... Қазақстанның XXI ғасырдағы
дамуының баламасыз нұсқасы болып табылады. ... ... ... ... ... әлемдік дамудың негізгі үрдістері осыны қуаттайды. Соңғы
кездері мемлекет инновациялық қызметті дамыту үшін кең ... ... «ҚР ... ... арнылған индустриялық-инновациялық
стратегиясының» қабылдануы мемлекеттік саясаттың ғылым мен инновациялық
әрекетті ынталандыруға ... ... ... ... даму стратегиясына сәйкес Қазақстанның Даму
Банкі, Инвестициялық қор, ... қор, ... ... ... сақтандыру жөніндегі корпорация сияқты даму институттары
құрылған. Бүгінде оларды жалпы капиталдандыру 1 миллиард АҚШ ... ... ... ... ... ... бойынша қаржыландыру
көздері есебінен 1,5 млрд. АҚШ долларына жуық ... 395 жоба ... ... 18 мыңдай жұмыс орны ... ... ... даму ... іске ... экономиканың жылына
9%-дан кем емес қарқынын қамтамасыз етеді деп күтілуде.
Алғашқы ... ... ... ... ... индустрияны
енгізудің арқасында Кассат қазақстандық спутнишгі ұшырылды, ... ... ... ... ... ... ... жылы құрылған Ұлттық инновациялық қор өмірге келіп жатқан инновациялық
шаралардың күретамыры болып табылады.
Еліміздегі инновациялық дамудың жарқын ... бірі ... мен ... ... кететін шығындарды
айтуға болады. Әлемдік банктің мәліметтері бойынша, біздің ... ... ... ... айтарлықтай емес. Бұған қоса, республикадағы
жалпы жұмыс істейтін кәсіпорындардың ... ... ... ... 2,1% ... ... елімізде инновациялық даму айтарлықтай
нәтижеге әкелетін саналар да бар. Бұл, ең ... елде ... ... ие ... ... таух-кен өнеркәсібі, металлургия
және тамақ өнеркәсібі болып ... ... дер ... ... жаңа ... ... жаңа
қызмет түрлерін көрсету бәсекеге қабілеттіліктің ... ... ... Нұрсұлтан Назарбеав жуырда Солтүстік ... ... ... ... ашқан «Биохим» комбинаты сондай факторлардың бірі
болып табылады. ... ... ... ... ... ... ТМД елдері
бойынша теңдесі жоқ технология іске асырылды. Соның нәтижесінде қазірдің
өзінде үлкен сұраныс ... ... ... ... октандылығын арттыратын
биотұнба алынатын болды. Мұндай жаңашылдықты еліміздің қазір іске ... ... ... таба алмаймыз.
Республика өзінің бәсекелік басымдықтарын нығайтып, геологиялық, тау-
кен ісі, металлургия кешендерін барынша ... ... ... ... ... елеулі мүмкіндіктер бар. ... ... ... ... Ғ. Бекжановтың пікірі бойынша,
Қазақстанның жер қойнауындағы мол байлық жоғарыда айтқан салаларды ... аса ... ... назарды күшейтіп, оны ғылыми-технологиялық
дамытуды жаңа тұрғыда қолға алу қажет.
Қазақстан экономиканы ... ... ... ... ... озық ... талдап жасауға, соның негізінде осы ... ... ... ғылыми ұжымдар баршылық. Республикада
кезінде КИВЦЭТ, ПЖВ секілді көптеген әлемдік технологиялар ... ... ... Д. ... Ғ. ... Д. Сокольский, Ж. Әбішев,С. Текежанов,
А. ... және ... ... ... көрнекті ғалымдар мен инженерлер
Қазақстанның бұл ... ... ... шығуына және оның ... ... ... ... ... болатын. Тау-кен ісі, металлургия және байыту, химия, органикалық
катализ және ... ... ... және басқа бірқатар
институттардағы қуатты ғылыми мектеп бүгінгі ... ... ... ... қана ... оны ... ... арттыры түсті. Қ. Сәтбаев атындағы
ұлттық техникалық ... ... ... ... Д. ... атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік техникалық
университеті ... ... ... негізін құраған инженерлер
даярлауды қамтамасыз етіп келеді.Кдрлар даярлаудан, осы заманғы өндіріс
саласын ... ... ... ... шыққанға және онда алдынғы
қатарлы орындарға ие болуға дейінгі барлық буындар жасақталған. Қазақстанда
әлемдік экономиканың алғы ... ... ... ... ... ... өз ... жинақталған, мұның өзі елімізге әлемде 11-ші
орынды қамтамасыз етті.
Ең бастысы – ғылыми өнімді жасау мен іске асыру тәжірибесін ... ... ... ... кезде 300-дей ұйым зерттеулермен
және талдамалар жүргізумен айналысады. ... ... саны 22 ... ... мен ... жүргізуге кететін шығын бес жылда 3 есе
ұлғайып, 14,5 млрд. теңге болды, ғылыми-техникалық ... ... ... ... жетті. Соның нәтижесінде 74,7 млрд. теңгеден астам сомаға
инновациялық өнім жасалды. 32 млрд. ... ... ... технологиялық
инновациялық шығыны негізінен кәсіпорындардың өз қаражаты есебінен жүзеге
асырылды. Алайда, осы арада айта ... бір жайт бар. ... ... ... ... жолында біраз қиындықтарға ұшырайды. ... ... ... ... ... ... ғылыми-зерттеу
орталықтары тегін құрал-жабдықтармен қамтамасыз етуге дайын. Бірақ бұған
кедендік ... ... ... байланысты көп жағдайда ғылыми
институттар мұндай бағалы да қымбат сыйлықтардан бас ... ... ... ... еліміздің алдыңғы қатарлы ғалымдарының жобалары білікті емес
мамандардың рецензиясына ұшырауына байланысты жүзеге ... ... ... қаржыландыру жүйесі де одан әрі жетілдіруді талап
етеді.
Жаңа экономиканың аса маңызды компоненті – ... ... ... Оны ... ... ... сайын өсіп келеді.Әу бастан прагматизм
өзек болған Қазақстанның ғарыштық бағдарламасы елдің ақпараттық ... ... ... ... береді. Бұл саланың серпінділігі, айқын
құрылымы алғашқы Жер серігін ұшырғаннан кейінгі жерде ақпараттық қамтамасыз
етудің жаңа ... ... ... ... ... экономиканың дамуында ядролық кластердің маңызы айрықша. Уранның
қоры бойынша 2-ші, оны өндіру ... 3-ші, ... ... шығару
бойынша 15-ші орын алатын Қазақстанның қосымша өндірістер, жетіспейтін
буындар құру мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... талқылаудан кейін атом энергиясын өндіруге
кірісу мүмкіндігі бар екені де белгілі.
«Қазатомпром» әлемдік уран өнеркәсібінде ірі өнім берушіге айналды, ... ... ... ... жетекші ... ... ... ... ... ... ... өндірістік,
инвестициялық және инновациялық саясаты, әлемдік рынокта өзінің ... ...... ... ... ... кең ауқымда іске
асырудың жарқын өнегесі.
Қазіргі кезде отандық ... ... ... ... ... ... тұр. Нақ осы ... оған бәсекеге қабілеттілік қасиетін
дарытып, жаһандық экономикаға қатысуын ұлғайтуды міндет етіп ... ... АҚШ, Азия - ... даму ... ... ... Соңғы
онжылдықта Азия өңірінің, әсіресе Қытай, Үндістан секілді елдердің ... арта ... ... ... ... ... ... Въетнам
жақсы қарқын алып отыр. Жалпыға ортақ ... ... ... ... ... табылады. 1 трлн. долларға жуықтаған шетелдік инвестициялар ... ... ... ... ... бумеранг секілді қайта
оралатын жаңа үрдіс байқалуда. Сарапшылардың есептеуіне қарағанда, қытай
өндірісіндегі нақты “қытайлық” ... 15 ... ғана ... екен.
Басқасының бәрі - әлемдік сауда-саттыққа тауарлық түрде технологиялардың,
инвестициялардың кері қайтуы болып табылады.
Тұтастай алғанда әлемдік ... ... оның ... ... ... Дамыған елдердің өзінде бәсекеге шыдамаған көптеген
өндірістер жабылуда немесе басқалармен ... ... ... салаларда өндірістердің қысқаруына елеулі алаңдаушылық танытып
отыр. Мәселен, АҚШ-та, ... аяқ киім ... ... ... Бұл ... Қытай үстемдік танытып, Вьетнам белсенді түрде
кірігуде. Жүз мыңдаған еуропалықтар ... ... ... ... салаларда жұмыстарын, мамандықтарын ауыстыру қажеттігімен бетпе-
бет келіп отыр.
ЕО-дағы тауар өндірушілерінің басым көпшілігі шағын және орта ... ... ... ... 86 ... ... ... 9 адамнан көп емес. Бұл компаниялардың 80 ... ... ... осы бизнестің бір ерекшелігі. Олар ірі өндірістерге қарағанда
инновацияны 25 есе көп өндіреді. Ал ірі ... іс ... ... ... ... ... нәтижелерін жинақтап отыр.
Қазақстанда 2004 жылы тіркелген 208,4 мың кәсіпорынның 195,7 мыңы шағын
кәсіпкерлікке жатады. Олардың саны ... ... 15,6 ... ... көрсетуде 15,4 мың, білім беру саласында 8,7 мың болса,
сауда-саттықта, автокөлік, тұрмыстық бұйымдарды жөндеуде 71,1 ... ... ... шағын кәсіпорындар инновация енгізумен енжар айналысады.
Солай болса-дағы елімізде шағын инновациялық ... ... ... ... ... ... ... ғалымдардың күшімен компания
ішкі де, сол ... ... да ... ... ... ... өнім ... келеді.
Даму институттарының алдында шикізаттық фактордың рөлін ... ... ... ... ... ... ... маңызды міндет тұр. Бұл үшін өзгерістер ... ... 2 ... ... ... тиіс. Ал бұл компьютерлік техника, құрылыс
материалдары, балқымалар, ветеринарлық және ... ... ... көзі, ауылшаруашылық, көліктік, тау-кен мәшинелері мен
аспаптары өндірісі секілді салалас бағдарламаларды іске ... ... бола ... бұл ... жас ... мен ... ... тиімді болатынын көрсетеді. Мәселен, АҚШ-та жыл сайын студенттер
50-70 мың жаңа, инновациялық кәсіпорындар құрады екен. Көптеген ... ... тек осы ... ... ... ... кезде Ресейде 40
мыңнан астам шағын инновациялық кәсіпорындар бар, бұл Қазақстандағыдан 300
есе артық. Ресейдегі бұл ... ... 70 ... ... орталықтың қызметінен танылып ... ... ... зерттеу университеттері жағдай жасайды. АҚШ-та
олардың саны 250-ге жетеді екен. ... оқу ... ... ал ... нәтижелері бірден өндіріске жіберіледі. Сөйтіп,
идеядан дайын өнімге дейінгі жол айтарлықтай қысқарады.
Кез келген мемлекеттің экономикалық негізін ... ... ... ... ... ... ... елбасымыз: «Біз осы заманға ... ... мен осы ... ... ... ... ... алмаймыз», - деп атап көрсеткен ... Бұл ... ... өз жалғасын тауып отыр. Осыған сәйкес елімізде ... ... ... ... ... құру ... алға ... отыр.
Бұл бағдарламаларды жүзеге асыруда шетел компанияларын тартудың маңызы зор.
Білім жүйесі ... ... ... ... оқу орындарындағы,
академиялық және салалық ғылымның, сондай-ақ әлемдік қауымдастық ғылымының
нәтижелерін қолдану арқылы біз ... ... ... ... ... ие боламыз.
Жоғарыда айтылғандардың барлығы соңғы кездері мемлекеттің инновациялық
қызметті дамыту үшін кең ... ... ... ... Алайда,
мойындау керек, инновация біздің экономикамыз үшін ... ... ... ... те, оның іске ... ... талап еткен деңгейге
көтеріле қойған жоқ. Ал шын мәнінде елдің технологиялық инновацияларға
қабілеті осы ... ... ... ... ... табылады. Мұндай
қабілеттілік ақыр ... жаңа өнім ... ... ... мен
талдамаларға ғана келіп саймауы керек. Ол осы ... ... ... ... ... тұтынумен байланысты нәрселердің
бәрін қамтуы тиіс. Бұл тұрғыда Елбасы “Жаңа кезең – жаңа ... ... ... ... ... қалыпта болатын инновацияларға ұлттық қабілеттілікті
қалыптастыру мен қолдау үшін бүкіл ... осы ... ... ... ұлттық басымдық ретінде қарастыратын идеялар мен құндылықтарды жете
ұғынуы қажет. Күрделі ... ие және ... ... мен ... ... ... табиғатын тек қана мамандар ... ... ... ... да ... ... Инновациялық проблемалар
ғалымдар, менеджерлер, бизнесмендер, саясаткерлер, заң шығарушылар белсенді
түрде қатысатын ... ... ... ... ... тиіс. Қоғамда
инновациялық бағдарды қалыптастыру үрдісінде бұқаралық ақпарат құралдарының
рөлі артуы керек. Орта мектеп пен ... оқу ... ... беру ... тиіс, мұны оларды шығармашылық жеке ... ... ... ... іске ... болады. Елдің инженерлік жүйесі ерекше назар
аударуды ... ... ... инновациялар қаншалықты ғылыми қызмет болса,
соншалықты инженерлік қызмет те. Бір ... ... ... ... ... ету ... ... идеологиясының бір бөлігіне
айналуы тиіс.
Елдің бәсекеге қабілеттілігі – көптеген құрамдастардан тұратын күрделі
феномен. Қазақстандықтар өз ... ... де ... даму ... бірі екенін, ал Қазақстан халқы қандай да жоғары мақсатқа жете
алатын халық ... ... рет ... ... ... өз ... міндетке қол жеткізуге болатыны анық. Бұл жолда экономиканы
жаңартуға, оған ... ... ... ... буындардың айқын да
үйлесімді жұмысы қажет.9
2.2. ... – жаңа ... ... келе ... ... ... экономикалы елдердің экономикалық дамуы
– бұл жай ғана ішкі жалпы өнімнің адам басына шаққандағы өсу қарқыны ... ... ... яғни ішкі ... ... сапалық тұрғыдан да өсуі.
Жаңартылған өскелең өндіріс аппараты, жаңа ... ... ... ... ғылыми-техникалық деңгейі, экономиканың шикізат өндіруге
емес, жоғары деңгейлі технологияға және ғылыми молыққан инновациялық ... яғни ... ... ... конъюнктурасына байланған
бәсекелестігі жоғары өнімдерді ... – осы ... ... ... Қазақстан үшін әлемдік экономикаға ықпалдасу – ең бір ... ... Оны мына екі ... ғана ... ... ... ... көлемі жылдық жалпы ішкі өнімнің мөлшерінен 40 пайызға
артық. Яғни, біз ... 25 ... ... ... өнім ... ... 11-12 ... сыртқа шығарамыз. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... қорғай білуіміз керек.
Өткен жылдармен салыстырғанда, өнеркәсіп өндірісінің дамуында ... ... ... отыр. Бұл салада жыл сайынғы орташа даму қарқыны
9-9,5 пайызды құрауға тиіс. Сондай-ақ, экономиканың даму ... ... ... да ... ... ... Ал ол ... жоспарларды жасаған кезде ескермеске болмайды. Елдер
арасындағы бәсекелестіктің жаһандық ... ... ... ... негізгі макрокөрсеткіштерді одан әрі жақсартуды қамтамасыз ... ... пен ... ... шикізат ресурстары ұлттық
экономиканың дағдарысынан өтті және ... ... ... ... қамтамасыз етіп келеді. Демек, осы өсім болашақа ... ... ... ... мен ... даму ... ... сыртқы факторлардан сақтау үшін де елімізде жоғары
технологиялық өндірістің діңгегін қағуымыз керек. Оның ... ... ... ... және Л. Н. ... атындағы Еуразия ұлттық
университетінде оқыған дәрісінде: «Қазақстанның алдыңғы он ... ... ... дамыған 50 елдің қатарына қосылу мақсатын ... ... бірі – осы ... ... ғылым мен инновацияны
дамыту қажет», - деп атап өткен еді.
Әлемдік өркендеудің алдыңғы елулігіне ену – ... ... ... ... соңғысы емес. Елулік – бүгінгі меже. Ал басты мақсаттың одан
да биік болуы заңдылық. Межені бағындыру, негізгі мақсатқа барынша ... ... ... өміріміздің барлық саласында бірдей күнделікті
атқарылып жатуы қажет. Бұл ... ... мен ... ... ... ... кең өріс ашылмайынша, толыққанды дамуға қол
жеткізу мүмкін емес.
Инновациялық-технологиялық даму стратегиясының ... ... ... ... да, ... ... өндірістер тұрғысынан
да қайта құрылымдау болып табылады. Бұл өнеркәсіп өндірісінің құрылымында
оңды өзгерістерге қол жеткізуге, ... ... ... ... ... әкелуге және ұзақ ... ... ... экономикаға көшу үшін негіз әзірлеуге тиіспіз деген сөз.
Отандық өнеркәсіп өнімінің әлемдік нарықта ... ... ... ең ... ... бірі ... алға ... отыр. Бұл мәселелер
Бүкіл әлемдік сауда ұйымына ... ... ... ... ... Біз ... ... мен қара және түсті металдар нарығын ... деді ... ... бірге, біз республика экономикасының
жоғарғы қосымша құнды өнімдерімен халықаралық еңбекті ... де ... алуы үшін ... ... ... ... даму
стратегиясы жасалып, бекітілді және іске ... Оның ... ... ... ... оны ... ... өнімділік пен
жаңа технологияларды қолдануға бағдарлау арқылы тұрақты экономикалық өсімге
қол жеткізу болып табылады. Осы орайда, индустриялық-инновациялық ... ... қол ... ... табысымыз ретінде өткен жылдары
құрылған бес даму институтын атауға болады. Аталмыш институттар ... ... ... ... қаржыландырушысы болып, ал
мемлекет өз тарапынан тек қолдау көрсетеді. Өнеркәсіптік ... ... ... ... ... үдерімді дамытпайынша мүмкін
емес. Сондықтан ииновациялық үдерім тегершінін жасақтау қажет. Инновациялық
құрылымдарды, технопарктерді технологиялық ... ... ... ... ... ... ... дамудың ұлттық жүйесі біртіндеп қалыптасып
келеді, сондықтан біз үшін осы ... ... ... ... ғылыми-техникалық және әлеуметтік тиімділіктерге қол жеткізіп
отырған елдердің тәжірибесі өте қызғылықты. Осыған орай, ... ... ... ... желілерінің құрылуына көп қолдау көрсетілуде.
Кластерлер таяу орналасқан ... бір ... ... ... ... ... соңғы өнім шығаруға қол жеткізудің
бірегей тәжірибесі ... ... ... ... ... ... орталықтар мен инжиниринг, технологиялық трансферт пен ғылыми
қор жайында шешім қабылданды.
Қазақстанның ғылыми-технологиялық секторы үлкен әлеуетке ие, ол ... ... даму ... барынша жұмсалады да.
Әлемдік тәжірибеде сыннан өткен инновациялық даму тәсілдері біздің елімізде
де қолданысқа енетін болады. Бұл ... ... ... мен ... ... рыногын тартуға келіп тіреледі. Оның ... ... мен ... ... орталықтары, лизинг бойынша
құрал-жабдық алу, франчайзингті ... ... ... құру үшін
мүмкіндіктерді кеңейту. Екінші тәсіл төл ... ... ... Бұл бизнес-инкубаторларды, технопарктерді, ғылыми-
техникалық өнімдерді түпкілікті өнім деңгейіне жеткізетіндей етіп ... қоса ... ... ... ... ... Еліміздің ғалымдарының ұсыныстары негізінде Отанымызда бірнеше
өндіріс орындарында тың ... ... ... ... ... ... индустрияның жаңа саласын қаржыландыру туралы шешім
қабылданды. Аэроғарыш ... ... ... ... ... ... аймақтарда өндірістік бірлестіктерінің өнеркәсіптік
базасы негізінде арнаулы ... ... ... ... үлкен жұмыстар жүргізілуде.
Құрылып жатқан технологиялық парктерде инновациялық үрдістерді жолға
қоюда шетелдік әріптестерге айрықша орын ... Осы ... ... ... ... ... басым бағыттағы жобаларға
қатысуды табыстаған ... ... 5 жыл ... ... және жер
салығынан босататынын атап көрсетті.
Индустриялық-инновациялық даму ... ... біз ... ... ... ... индустрияландырылуын тереңдетуге,
мәшине жасау мен өнеркәсіп жабдықтарын шығаруды жолға қоюға тиіспіз. Демек,
өз жұмысында инновациялық ойларды іске асыра ... адам да, ... ... ... ... ... сөз. Яғни, инновация дамудың қозғаушы күші
болмақ.
Отандық өнімдердің ... ... ... ... ... ... мен ... көшудің маңыздылығы зор.
Яғни, шығарылатын өнімдеріміздің әлемдік стандарттарға сай келуіне баса
назар аударуымыз ... ... бұл үшін ... ... сапасын әлемдік
деңгейге дейін көтеру қажет, осы мақсатпен сапаның ИСО-9000 халықаралық
стандарттарын енгізу жөнінде көп ... ... ... ... ... ... жөніндегі атқарылуға тиіс міндеттер:
1. Елдегі индустриялық-инновациялық күштерді ... ... Бұл ... ... ... Даму ... ... инвестициялық және ... қор ... ... ... ... ... Мемлекеттік мекемелердің қызметін индустриялық-инновациялық
дамудың мақсаттарына сәйкес қайта ... Бұл – ... ... қаржы
фискалдық және тарифтік саясатты жетілдіруді қажет ... ... ... ... жаңа бағыт – экономиканың индустриясы мен
инновациясын дамытуға жағдай жасау саясаты;
3. Индустриялық-инновациялық ... ... ... насихаттау,
мемлекеттік және жеке құрылымдар арасындағы түсіністік ... ... ... 2015 ... арналған
стратегиясына сәйкес негізгі күш ... ... емес ... ... істейтін бәсекеге қабілетті, соның ішінде экспортқа
бағдарланған өндірістерді ... жіне ... ... Ұзақ ... ... шешу ... басты назар ғылымды қажетсінетін
және ... ... ... ... үшін ... ... болады.10
Инновацияның, яғни жаңалықтың, жаңа туған немесе жаңадан қолданысқа
енгізілген дүниенің халыққа берері көп болады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Барлық ... ... ... оның ішінде экономиканың шикізаттық
емес бағытындағы салаларда жұмыс істейтін экспортқа бағдарланған өндірістер
индустриялды-инновациялық саясаттың ... ... ... ... ... міндеттерді шешу мақсатында ғылымды көп қажет ететін
және жоғары технологиялық өндірістерді ... үшін ... ... ... бөлу қажет.
Әлемдік тәжірибе көрсеткеніндей, нарықтық экономикалы мемлекет
экономикада құрылымдық ... ... ... жеке ... ... ... ... ынтымақтастықтардың көрнекі мысалдары
Жапонияда, Оңтүстік Кореяда, Малайзияда және соңғы отыз ... ... даму ... ірі ... ... басқа да елдерде бар.
Проблемаларды шешу және Стратегия аясында алға қойылған мақсаттар мен
міндеттерге қол жеткізу үшін Даму ... ... ... қатар
Қазақстанның инвестициялық қоры, Экспортты сақтандыру жөніндегі корпорация,
Инновациялық қор сияқты арнайы даму институттарын құру ... ... елде ... және ... ... ... ... мемлекеттік ғылыми және инновациялық саясат жүргізуді көздейді.
Стратегияны ойдағыдай іске ... ... адам ... ... ... ... тиімді пайдалануға негізделген тұрақты ... ... оның ... сапалы өзгерістер жасауға, Қазақстанның
әлеуметтік дамуының құрылысының сапалық жаңа деңгейіне шығуына ... ... ... реттеу әдістері мен саясатын ... ... ... ... үшін ... ... ... алмастыратын және экспортқа бағытталған саясатты іске
асыру жөніндегі шет елдердің ... оның ... ... саясаттың
әрқилы түрлері мен кезеңдері, сондай-ақ ... ... ... қол ... ... ... ... келтірілген.
2003 жылы Индустриялды-инновациялық стратегиямызды іске ... жылы ... ... даму ... ... олар ... ... салаларды жаңғыртуға нақты ықпал жасай бастады. Даму ... ... ... ... ... 20 инвестициялық жобаға кредит бөліп
отыр.
Мұны жақсы нышан десек болады, бізде тәуелсіздік ... ... ... жылы ... рет ... ... өсу ... өндіруші өнеркәсіптің
өсу қарқынынан асып түсті. Машина жасауда бұл көрсеткіш 20 ... ... Ауыл ... өнімдерін өңдеу көлемі өткен жылы нақтылы
есептегенде 9,5 пайыздан аса ұлғайып ... ... ... ... ... ... шараларды атқаруымыз қажет:
• Елдегі инновациялық күштерді қалыптастыру және нығайту;
• Мемлекеттік ... ... ... ... сәйкес қайта құру. Бұл – білім, ғылым, қаржы фискалдық және
тарифтік саясатты жетілдіруді ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін арттыру
үшін әлемдік стандарттар мен сертификаттарға көшу;
• Инновациялық қызметке мемлекеттік ... ... ... инновациялық
бизнесті ынталандыру.
Әрине дамыған елдер қатарына ... үшін сол ... даму ... ... ... ... ... жақтарын ала білуіміз қажет.
Біздің елімізде әсіресе Оңтүстік ... ... жаңа ... ... саясаты ыңғайлы болып отыр. Яғни “Азия айдаһары мен ... ... ... ... ... ... ... жүргізу арқылы үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Яғни, ... ... ... ... ... күш ... анық ... отыр.11
Отанымыз Қазақстан Республикасы алдағы кезеңде тиімді ... ... және ... ... іске ... ... өсу ... әлем таныған, алдыңғы ... ... ... ... ... деген атаумен қосылатындығына сенімім мол. Ол ... ... ... осы шара үшін ... ... етуі керек.
Сонымен, Қазақстан алдағы жылдары осы аталған экономиканың ... ... ... ... емес, өнеркәсіптік өндірісіне
көшсе, сондай-ақ индустриялы өндірісті жан-жақты қолдауды ... ... ... ... дамыған 50 елдің қатарына қосылуға мүмкіндік ала
алады. 12
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Н.Ә. Назарбаев. Қазақстан – 2030 Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... арналған ұзақ мерзімді стратегиясы – Алматы, 2003 ж.
3. Шумпетер Й. Теория экономического развития. – Москва; ... 1998 ... ... ... Сауле Телеухановна / Теория и практика инновационного процесса
в переходной экономике ... ... - ... ... ... К. ... С. ... А. Нусупова. / Инновационный менеджмент. –
Алматы: Қазақ университеті. – 1998. – 60 с.
6. Есентугелов А. Долгосрочная ... ... ... ... сил в РК // ... №6, 2000 ... ... А.П. О поддержке инновационной деятельности Японии //
Инновации №7, 2002 г.
8. Купешова С.Т. ... және ... ... орны // Саясат №2, 2001 ж.
9. Рахман Алшанов “Жаңа инновация, экономика және бәсекеге ... ... ... 16 ... , 2006 ... ... ... “Инновация – жаңа экономиканың негізі” // Егемен
Қазақстан, 25 тамыз, 2006 ж.
11. Әбдіжапар Сапарбаев ...... ... ... // ... 24 ... 2004 ж.
12. Н.Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің
қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, Астана, 2006 жыл, 1 наурыз.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Рыноктық экономикадағы инновация."35 бет
Венчурлық кәсіпкерлік түсінігі, маңызы және инновациялық жүйенің экономикадағы рөлі6 бет
Нарықтық экономикадағы инновация13 бет
Рыноктық экономикадағы инновация22 бет
Венчурлық кәсіпкерліктің теориялық және ғылыми-тәжірибелік проблемаларын зерттеу, Қазақстан экономикасындағы ұлттық инновациялық жүйенің басымдықтарын анықтау, елімізде венчурлық кәсіпкерліктің дамуы мен кәсіпорынның инновациялық қызметіне талдау жасау99 бет
Инновация Қазақстан Республикасының экономикалық өсімінің қайнар көзі23 бет
Кәсіпкерлік. Кәсіпкерлікті дамыту41 бет
Мемлекеттің инновациялық саясаты39 бет
Нарықтық экономиканы реттеудегі мемлекеттік бюджеттің маңызы8 бет
Транзиттік экономика166 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь