Фирма экономикасының теориялары туралы


КІРІСПЕ 3
1. МИКРОЭКОНОМИКА ТЕОРИЯСЫНДАҒЫ ФИРМАНЫҢ ЭКОНОМИКАСЫ 4
2. ФИРМА СТРАТЕГИЯСЫНЫҢ ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖҮРПЗУДЕП НЕГІЗГІ ЕРЕЖЕСІ 5
3. ШЫҒЫНДАР МӘСЕЛЕСІ, ОЛАРДЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ МЕН ФИРМА ПАЙДАСЫН КӨБЕЙТУ 7
4. ФИРМА ІГІЛІК ЖОСПАРЛАУ ТЕОРИЯСЫ 10
ҚОРЫТЫНДЫ 12
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 13
Микроэкономика бойынша теоретикалық және практикалық экономикалық әдебиеттің көп болуына қарамастан, қазіргі күнде фирма экономикасы курсының мәні, мазмұны мен шеңберіне әзірше көзкарастардьщ біртүгастығы жоқ. Тііггі микроэкономика теориясы үшін бастапқы терминдер «кәсіпорын» мен «фирма» бЪлып табылады.
Теория мен пракгикада «кәсіпорын» және «фирма» түсініктерін жиі теңестіретінімізді еске түсірейік. Ол бесінші тарауда көрсеткендей, осы түсіністер үқсас, бірақ, теңестірілмейді. «Кәсіпорын» — бұл бір профилді, бір ғана өнім шығаратын өндіріс. Мысалы, қант, ашытқы, дөңгелектер және т. б. өндірістері бойышпа зауытгар.
«Фирма» — көп профилді өндіріс. Мысалы, Италия фирмасы «Фиат» тек кана автомобиль шығарып қоймайды, теңіз кемелерін және т. б. шығарады.
Фирма экономикасы курсынын мазмүны мен мәні туралы көзкарастардың біртұтастығы жоқ. Авторлардың бір катары фирма экономикасы кәсіпорынды экономикалық басқаруды зерттейді деп есептесе, басқалары фирма экономикасы өндірісті ұйымдастыруды зерттейді, ал үшіншілері фирма экономикасы кәсіпорынның шаруашылық механизмін зерттейді деп есептейді.
Жекелеген авторлардың айтуынша, оның теориясы мен практикасының одан әрі дамуында, микроэкономика маьфоэкономикалық таддаумен өріліп, макроэкономикаға еніп өзінің дәстүрлі шекарасынан кеп шыға бастауда. Керісінше де, макроэкономика теориясы микроэкономикамен барынша жақыңдаса өрілуде және оны таддаудың жалғасы болуда.
Осының бәрі оны зерттеу пәнінің айқын шекарасының жок екендігі туралы куә болады.
Біздің көзқарасымызда, фирма экономикасының теориясы қатан рыноктық бәсеке жағдайындағы фирманың шаруашылық қызметін зерттейді. Осы пәннің оқыту және функциясы аясын анықтайды.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ФИРМА ЭКОНОМИКАСЫНЫҢ ТЕОРИЯЛАРЫ

ЖОСПАРЫ

КІРІСПЕ 3
1. МИКРОЭКОНОМИКА ТЕОРИЯСЫНДАҒЫ ФИРМАНЫҢ ЭКОНОМИКАСЫ 4
2. ФИРМА СТРАТЕГИЯСЫНЫҢ ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖҮРПЗУДЕП НЕГІЗГІ
ЕРЕЖЕСІ 5
3. ШЫҒЫНДАР МӘСЕЛЕСІ, ОЛАРДЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ МЕН ФИРМА ПАЙДАСЫН КӨБЕЙТУ 7
4. ФИРМА ІГІЛІК ЖОСПАРЛАУ ТЕОРИЯСЫ 10
ҚОРЫТЫНДЫ 12
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 13

КІРІСПЕ

1. МИКРОЭКОНОМИКА ТЕОРИЯСЫНДАҒЫ ФИРМАНЫҢ ЭКОНОМИКАСЫ

Микроэкономика бойынша теоретикалық және практикалық экономикалық
әдебиеттің көп болуына қарамастан, қазіргі күнде фирма экономикасы курсының
мәні, мазмұны мен шеңберіне әзірше көзкарастардьщ біртүгастығы жоқ. Тііггі
микроэкономика теориясы үшін бастапқы терминдер кәсіпорын мен фирма
бЪлып табылады.
Теория мен пракгикада кәсіпорын және фирма түсініктерін жиі
теңестіретінімізді еске түсірейік. Ол бесінші тарауда көрсеткендей, осы
түсіністер үқсас, бірақ, теңестірілмейді. Кәсіпорын — бұл бір профилді,
бір ғана өнім шығаратын өндіріс. Мысалы, қант, ашытқы, дөңгелектер және т.
б. өндірістері бойышпа зауытгар.
Фирма — көп профилді өндіріс. Мысалы, Италия фирмасы Фиат тек кана
автомобиль шығарып қоймайды, теңіз кемелерін және т. б. шығарады.
Фирма экономикасы курсынын мазмүны мен мәні туралы көзкарастардың
біртұтастығы жоқ. Авторлардың бір катары фирма экономикасы кәсіпорынды
экономикалық басқаруды зерттейді деп есептесе, басқалары фирма экономикасы
өндірісті ұйымдастыруды зерттейді, ал үшіншілері фирма экономикасы
кәсіпорынның шаруашылық механизмін зерттейді деп есептейді.
Жекелеген авторлардың айтуынша, оның теориясы мен практикасының одан
әрі дамуында, микроэкономика маьфоэкономикалық таддаумен өріліп,
макроэкономикаға еніп өзінің дәстүрлі шекарасынан кеп шыға бастауда.
Керісінше де, макроэкономика теориясы микроэкономикамен барынша жақыңдаса
өрілуде және оны таддаудың жалғасы болуда.
Осының бәрі оны зерттеу пәнінің айқын шекарасының жок екендігі туралы
куә болады.
Біздің көзқарасымызда, фирма экономикасының теориясы қатан рыноктық
бәсеке жағдайындағы фирманың шаруашылық қызметін зерттейді. Осы пәннің
оқыту және функциясы аясын анықтайды.

2. ФИРМА СТРАТЕГИЯСЫНЫҢ ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖҮРПЗУДЕП НЕГІЗГІ
ЕРЕЖЕСІ

ХІХ-ғасьфдың басында франиуз экономисі Жан Батист Сэй (1767-1832
жылдар) кәсіпорынның шаруашылық қызметінің негізгі ережесін қалыптастырды.
Пайданы кебейту үшін өндіріс шығындарын азайту керек.
Осы классикалық ереже еркін, жетілген нарықтық бәсеке жағдайында бас
тартпай жүмыс істеді. Бүл жағдай сол кездегі өнеркәсіп фирмаларының
шаруашылық кызметтері, шығарьшған өнім ассортименті және өткізу рыноктары
салыстырмалы түрде тұрақты болуымен түсіндіріледі. Түрақты рынокта фирмалар
осы нарықта ездерінің белгілі бір үлесі үшін күресті. Фирманың стратегиялық
мақсаты сатуда бағаларды және өндіріс шығындарын азайту арқылы өзінің
үлесін кебейту бодды.
Осы дәуір, еркін бәсеке дәуірі теоретикалық экономикаға баға бәсеке
дәуірі ретіңде белгілі. Осы уақытта бәсекелестеріне қарағанда сондай өнімге
бағасы төмен фирма ала шықты.
Осы бойынша америка ғалымы, экономист, америка жоғары оқу орындарының
студенттері үшін белгілі Экономика оқулығының авторы П. Самуэльсон:
Тауар өндірушілер бағалар бәсекесіне қарсы түра алады және өздерінің
пайдасын максимум деңгейге дейін көтере алады, тек қана шығындарды минимум
деңгейге дейін азайтқанда, бүл өз кезегінде ендірістің ең тиімді әдістерін
ендіргенде ғана қол жеткізіледі — деп жазды.1
Қазіргі жетілмеген, бағалық емес бәсеке жағдайында өндірістің
шығындарын азайту арқылы пайданы көбейту жолын іздеу әрекеті, әсіресе
фирмалар арасында бәсеке болғанда ерте ме, кеш пе фирма үшін төлем төлей
алмау жағдайына әкеледі.
Әлемдік қауымдастықгың қазіргі экономикасы өтпелі экономика ретінде
сипатгалады: бір елдер, бүрынғы социалистік елдерді қосып алып нарықтық
экономикаға өтуде, дамушы елдердің бір қатары дамудың индустраддыға дейінгі
деңгейінен индустралды дәуірге өтуде, индустрадды дамыған еддер
индустраддықтан ақпараттық дәуірге өтуде.
Акдараттық дәуірде түтынушылардың мұқтаждыктары мен сүраныстары көп
кырлы және үлтгықрыноктар рамкаларынан алыстауда, сүраныстар мінезі өзіндік
сипат алып және де өзінің құрылымы бойынша әр тұрлі болуда.
Фирма, егер ол нарыкта үлгеруге үмтылса, мына ережені бүлжытпай
орындауы тиіс: табыстарды көбейтуді, шығыидарды азайту арқылы емес, сату
көлемін артгыру арқылы жүзеге асыру керек, шын мәнінде осы факторлар өзара
байланысты болса да.
Жалпы кабылданғандай, фирма басшысы білімді және жан-жақгы болса да,
менеджерлер мен инженерлердің қандай талаштары мен қабілеттері болғанымен,
бағалық емес, қатаң бәсеке жағдайларында, яғни түтынушылар сүраныстарының
қүрьщ^імында бірінші орынға жаңашылдык, сапа, дизайн, жиі жаңарту мен әр
алуан ассортимент, сатудан кейінгі жоғары деңгейдегі сервис қойылғанда, өз
фирмасында ендірістік шығындар деңгейін белгілі бір шекарасынан төмен
азайту мүмкін еместігіне көзі жетеді.
Микроэкономика саласындағы мамандардың бағаланушы кез-келген фирма
үшін кез-келген экономика үшін шаруашылық қызметгің бағдары болып әлемдік
сыныпты қазіргі заманға сай кәсіпорындарда өндірісті ұйымдастыруы болуы
тиіс және мына параметрлерге сәйкес келуі тиіс:
біріншіден, үлкен икемділігі, өнім ассортиментін тез өзгерту және
өнімді жиі жаңарту кдбілетгері болуы керек. Стандартгалған өнімнін қатаң
стандартқа негізделген жагшай өндірісі түтынушылардың тез өзгеретін
сүраныстарына бейімделуте кдбілетсіз және оның салдары төлем төлей алмауға
әкеледі;
екіишіден. фирма жаңа технология мен өндірісті ұйымдастырудың жаңа
нышандарына көшуге үмтылуы тиіс. Өндіріс технологиясы күрделі екені
соншалықгы, казір еңбек белінісі мен үйымдастырудьщ баска да нышандарын
әсіресе фирма өнімдерінің бәсекеге кабілеттілігі туралы мәселе шынымен
қойылған жағдайда қажет етеді;
үшіншіден, фирмаға өзінің өнімінің сапасын және сатудан кейінгі
сервистің деңгейіне кетеруге ерекше көңіл бөлуі керек. Түтынушылардың өнім
сапасына деген талаптары бүгін тек, өсіп қана қойған жоқ,және де өзінің
сипатын түбірімен өзгертті.
Қазір жаксы өнімді шығару аз, сонымен бірге сатудан кейінгі сервисті
ұйымдастыруды, тұтынушылардың жоғары деңгейдегі өзіндік сұраныстарына
қосымша фирмалық қызметтерді көрсету туралы ойлау керек.

3. ШЫҒЫНДАР МӘСЕЛЕСІ, ОЛАРДЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ МЕН ФИРМА ПАЙДАСЫН КӨБЕЙТУ

Сегізінші тарауда өндіріс шығындары түрлері мен олардың тағайындалуы
қаралады. Мұнда қазіргі жағдайда фирма жүмыс істегенде шығындар күрылымы
қалай өзгеретіндігімен танысу.
Фирманың шаруашылық кызмет процесінде өндірістік тұракты шығындар
құрылымында қалдық және старттық шығындар туады. Фирманың тұрақты
шығындарына құрал-жабдықтар жалға беру ақысының, салықтардың, әкімшілік
басқару шығындары кіретінін еске түсірейік. Тұрақты шығындар шығарылған
өнім көлеміне тәуелді болмайды.
Қалдық шығындар - өнімді өткізу мен өндірістің токтауымен болатын
тұрақты шығындардың бөлігі. Неғұрлым шаруашылық қызметінің тоқтау уақыты
ұзін болған сайын, соғұрлым қалдык шығыңдарының көлемі аз болады. Бұл
жағдайда фирмада жұмысшы кұшін жалдау мен ғимараттарды жалға беру туралы
түрлі шарттар мен келісімдерден құтылу мүмкіндіктері пайда болады.
Стартгық шығындар-өңцірісті қайта қосумен және өнімді өткізумен
байланысты туатын тұрақты шығындардын бөлігі.
Старттық шығындар-ендіріс пен өткізу көлемдері өзгермегенде
өзгермейтін болуы мүмкін. Егер өндіріс әлеуетін арттыру керек болса
(техника мен жұмыскелер санын), оңда стартгық шығыңдардың сандық өсуі және
типті секірісі болады.
Осылайша, тұрақты шығындар түсінігі-салыстырмалы, ендіріс пен
еткізілу өзгеруінің әсерінен олар өзгеріссіз калмайды.
Фирманьщ шаруашылық қызмет процесінде өзгермелі шығынлар өндіріс
көлемі мен өнім өткеру көлемі азайғанда және артқанда қалай болады?
Өзгермелі шығындар жұмысшы кұшіне. шикізат пен материалдардың шығындары
екенін есімізге түсірейік. Бұл шығындар өндіріс пен өнім өткеру келемінің
езгеруімен өзгереді.
Фирманың өндіріс пен өнім өткеруінін өзгеруіне байланысты өзгермелі
шығындар құрылымында пропорционалды, прогрессивті, дегрессивті шығывдар
пайда болады.
Пропорционалды өзгермелі шығындар — өндіріс пен өнім еткеру
пропорциясына қатысты өзгеретін шығындар.
Прогрессивті шығындар — өндіріс пен өнім өткеруге карағанда көп
деңгейде өзгеретін өзгермелі шығындар.
Дегрессивті шығындар-өндіріс пен өнім өткерілуіне қарағанда
салыстырмалы турде аз пропорцияда өзгеретін өзгермелі шығындар.
Өзгермелі шығындар өндіріс пен өнім өткерілу келемдері есуі бойынша
көрінеді. Ең алдымен олар өндіріс көлемімен баяу өседі және осы уакытга
дефессивті шығындар пайда болады. Оның себебі мына жағдай: фирманың
экономикалык кызметі кеңейген сайын жұмысшы күшін пайдалану, үйымдастыру
және еңбек бөлінісі жақсарады, арзан шикізат пен материаддар алынады.
Бірақ та, белгілі бір сәтте, шаруашылық қызмет тиімділікке жету, арзан
шикізат пен материалдарды жаксы қолдану мен сатып алу мүмкіндікгері
таусылатын деңгейге жетеді. Фирма өзінің әлеуетін толык ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Фирма экономикасының теориялары
Фирма туралы
Фирма
Фирма теориясы туралы
Агробизнес экономикасының негіздері туралы
Мәдениеттану теориялары
Фирма теориясы. нарықтық қатынастар жүйесіндегі фирма
Тұлға теориялары
Фирма жарғысы
Ақшаның теориялары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь