Әлемдік сауда: жалпы тенденциялар және Қазақстанның қатысуы

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2

І. Халықаралық экономикалық қатынастар жүйесіндегі халықаралық сауда
1.1 Халықаралық сауданың экономикалық мәні мен маңызы ... ... ... ...3
1.2 Халықаралық сауданың қазіргі кездегі құрылымы мен саясаты ... .9

ІІ. Әлемдік сауда:жалпы тенденциялар және Қазақстанның қатысуы.

2.1. Дүниежүзілік сауда ұйымның құрылуы ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.2. Қазақстан экономикасының глобализациясы ... ... ... ... ... ... ... ... .17
2.3. Қазақстанның ДСҰ.ға кіру болшағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Кіріспе
Мемлекет басшысы Н.Ә. Назарбаевтың талаптарына сәйкес, біздің мемлекеттің әлемдік экономикаға жол салу үшін, халықаралық нарық заңдарына сай, Қазақстан экономикасының әлемдік ұйымда бәсекелестігін орнату, нақты, өлшенген стратегияны тауып, орналастыру мақсаты қазіргі кезде өзекті мәселелерлің бірі болып отыр. Қазақстан жылдар өткен сайын глобалдық экономикалық және саяси процестерге тартылып отыр. Біздің еліміздің қазіргі кездегі және болашақтағы дамуы әлемдік экономикадағы трендтермен және оның конъюнктурасымен анықталады.
Қазақстанда қайта құру басы деп аталған ашық экономиканы құру бағыты ең алдымен Батыспен тауарлы экономикалық қатынастарды, ол жақтан экономиканы модернизациялау үшін технология, несие, экспорттық тауарлар-шикізат-отын ресурстары ғана емес, сонымен қатар өнім өңдеу саласы соның ішінде ғылымды қажет ететін салаларға инвестицияларды алу болжалды. Бұл мақсат Қазақстанның сыртқы саясатын құру процесі барысында басты болды, яғни орталықсыздандыру және либеризациялау , саясаттық және институтционалды қамту болып табылады. Осы кезекте әлемшаруашылық қатынастардың жаңа глобалды құрылымын құру процесі, ол негізінен “уругвайлық” раундтық тарифтер мен сауда жөніндегі бас келісім (ТСБК) халықаралық саудада жалғасын тауып және тез дамуда. Қазақстанның осы процестен абстрактіленуі онсыз да қиын жағдайды қиындатуы мүмкін. Мемлекеттің экономикасында жүргізіліп жатқан реформалардың маңызды мақсаттарының бірі болып ДСҰ-ға кіру болып табылады. Осы проблемаға арналған курстық жұмыс болып табылады. Жұмыстың негізгі мақсаттары - ДСҰ қағидалары және механизмінде негізделген көпжақты жүйесінің жалпы анализі және Қазақстанның ДСҰ-ға кіру барысындағы болашағы мен проблемалар мінездемесі.
Бұл курстық жұмыстың барысында негізгі көздеген мақсатым, Қазақстанның сыртқы саясатындағы ерекшеліктерін, сыртқы саясат жүргізудеі негізгі бағытын жан-жақты анықтау арқылы ДСҰ-ға кіру процесі, проблемаларын көрсету болып табылды. ДСҰ-ға кіру біздің экономикамызға қандай кері және оң әсері бар екенін саралау нәтижесінде, осы ұйымға кіру қажеттігін анықтау болып отыр.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:

1. Смаилова Г.А. "Мировая торговля:общие тенденции и участие Казахстана",Институт мировой экономики и политики при фонде первого президента Р.К.,Алматы 2005, 6-7 б.,132-138 б.
2. Р.Е. Елемесов "Халықаралық экономикалық қатынастар", Алматы "Казақ университеті", 2002.ж, 45-96 б.
3. Н.Қ. Мамыров, Д.М. Мадиярова, А.Е. Қолдыбаева "Халықаралық экономикалық қатынастар", Алматы "Экономика", 1998 ж.
4. Чернышев С.В. “Механизм регулирования международной торговли: нормы и правила ГАТТ”, Сборник научных трудов, Всесоюзный Научно-исследовательский Конъюнктурный Институт, М. - 1991 г. - 71 стр.
5. Васильев Ю.А. “Роль ГАТТ в международно-экономической интеграции”, Экономика и коммерция, М. - 1995 г. №3, стр. 95-106.
6. Дюмулен И. “Торгово-политическая система ГАТТ: принципы, правовые нормы и правила”, Внешняя торговля, М. - 1993 г. №7/8, стр. 34-44.


Қолданылған сайттар:
7. www.kisi.kz – Сайт Казахстанского института стратегических исследований при Президенте Республики Казахстан.
8. www.khabar.kz – ЗАО“Хабар”
9. http://news.central.kz - Интернет-служба “Центральный Казахстан”
        
        Мазмұны
Кіріспе....................................................................
................................................2
І. Халықаралық экономикалық қатынастар жүйесіндегі халықаралық сауда
1.1 Халықаралық сауданың экономикалық мәні мен маңызы...............3
1.2 Халықаралық сауданың ... ... ... мен ... ... сауда:жалпы тенденциялар және Қазақстанның қатысуы.
2.1. Дүниежүзілік сауда ұйымның құрылуы………………………..…15
2.2. ... ... ... ... ... ... басшысы Н.Ә. Назарбаевтың талаптарына сәйкес, ... ... ... жол салу ... ... нарық заңдарына
сай, Қазақстан экономикасының әлемдік ұйымда бәсекелестігін орнату, нақты,
өлшенген стратегияны тауып, ... ... ... ... ... бірі болып отыр. Қазақстан жылдар өткен сайын глобалдық
экономикалық және ... ... ... отыр. Біздің еліміздің қазіргі
кездегі және болашақтағы дамуы әлемдік экономикадағы трендтермен және оның
конъюнктурасымен анықталады.
Қазақстанда қайта құру басы деп ... ашық ... құру ... ... ... ... экономикалық қатынастарды, ол ... ... үшін ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар өнім өңдеу саласы соның
ішінде ғылымды қажет ететін салаларға ... алу ... ... ... ... ... құру процесі барысында басты ... ... және ... , ... ... ... ... табылады. Осы кезекте әлемшаруашылық
қатынастардың жаңа ... ... құру ... ол ... раундтық тарифтер мен сауда жөніндегі бас келісім (ТСБК)
халықаралық ... ... ... және тез ... ... осы
процестен абстрактіленуі онсыз да қиын жағдайды қиындатуы ... ... ... ... ... ... бірі ... ДСҰ-ға кіру болып табылады. Осы ... ... ... ... ... Жұмыстың негізгі мақсаттары - ДСҰ
қағидалары және механизмінде негізделген көпжақты жүйесінің жалпы анализі
және ... ... кіру ... болашағы мен проблемалар
мінездемесі.
Бұл курстық жұмыстың барысында негізгі көздеген мақсатым, Қазақстанның
сыртқы ... ... ... ... ... негізгі
бағытын жан-жақты анықтау арқылы ДСҰ-ға кіру процесі, проблемаларын көрсету
болып табылды. ДСҰ-ға кіру біздің экономикамызға қандай кері және оң ... ... ... ... осы ... кіру қажеттігін анықтау болып
отыр.
І Халықаралық экономикалық қатынастар жүйесіндегі халықаралық сауда
1. Халықаралық сауданың экономикалық мәні мен маңызы.
Халықаралық ... ... ... және ең кең ... сыртқы сауда жатады. Дүние жүзі ... ... үшін ... рөлі ... ... ... ... Сакстың пікірінше "қандай да
бір ел болмасын оның ... ... ... ... ... экономикадан оқшауланып ешқандай ел дені сау, жөні түзу
экономика ... ... ... - еңбек бөлінісі негізінде әр түрлі елдердің ... ... ... ... ... ... және ... экономикалық тәуелділігі.
Ғылыми техникалық прогрестің ықпалымен ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісінің мамандануы мен кооперациялануы
ұлттық шаруашылықтардың қарым- ... ... ... ... ... ... ... жоғары қарқынмен дамып келеді.
Халықаралық сауданың жедел өсуіне мынадай факторлар әсер ... ... ... ... мен өндірісті интернационалдандырудын
дамуы;
2. экономикада жана салалардың пайда болуына және ... ... игі ... тигізген ғылыми-техникалық революция;
3. дүниежүзілік рыноктағы трансұлттық ... ... ... ... ... Бас ... ... арқылы халықаралық
сауданың реттелуі;
5. Көптеген елдердің импортына кедергілердің жойылып кеден бажының
төмендеп еркін экономикалық ... ... ... экономикалық интеграция процестері дамып жалпыға бірдей
рыноктардың қалыптасуы;
7. Сыртқы рынокка ... ... бар жаңа ... ... болуы;
Халықаралық сауда- дүние жузі елдері арасындағы төлемді жиынтық ... ... - ... ... ақша қатынастарының сферасы, ол
әр түрлі ... ... мен ... ... арасында жүреді.
Халықаралық сауда әлемнің барлық елдерінің ... ... ... болып
табылады.
Халықаралық сауданың мәнін ашу үшін оның формаларын қарастыру ... ... ... ... және аукциондық сауда;
2 Биржалық сауда;
3 Халықаралық көрмелер мен ... ... мен ... ... арендасы;
5 Қарама- қарсы сауда;
6 Шекаралық сауда;
Аукциондық сауда - ... ... ... ... сатушы барынша пайда
табу мақсатында аукционға қатысқан бірнеше ... ... ... ... ... негізінде өзінің ең жоғарғы денгейіне дейін
көтеріледі.
Аукциондық ... ... ... қысқарта отырып, әлемдік бағаларға
жақын бағалармен сатуды қамтамасыз ете алады. Сонымен бірге тауарлардың ... ... сату және ... ... ... ... ... арқылы
сатушы мен сатып алушыға қолайлы жағдай жасайды.
Тауар өндірісінің ... ... ... ... ... қатыстырады, осының нәтижесінде шикізаттын жекелеген түрлері
бойынша турақты нарықтар стихиялы түрде пайда бола бастады.
Сауда процесінің жетілдірілуі бұл ... ... ... ең алғашқылары ХVІІ ғасырда Еуропада пайда болды.
Өндіріс пен нарықтың монополизациялануына байланысты еркін бәсеке
кезінде шырқау ... ... ... өз мәнін жоғалта бастады. Биржалардың
гүлденуі кезінде оларда тауарлардың 200 түрі айналыста ... ал ... 60 турі ғана ... жүр. ... ... қант, кофе, какао
сияқты ауылшаруашылық тауарларының саудасы жүргізіледі, ... ... ... ... 20%- ке ... іске асырылады. Биржалық емес
саудадағы бағалар биржалық бағаларға сәйкес түрде бейнеленеді.
Сонымен, ... ... - ... ... ... мен бағалы
қағаздардың сатылуы.
Негізінен биржалар коммерциялық делдалдар болып табылады, ... ... ... ... ... ықпал етеді.
Биржалардың бірнеше турі бар:
1 тауар биржасы;
2 қор биржасы;
3 еңбек биржасы;
4 валюта биржасы.
Тауар биржасы- сапасы ... ... ... сай ... белгілі
бір тауарларды сатып алу мен сату үшін ұйымдаскан нарықты қамтамасыз ететін
сауда.
Мұнда сатуға келісілген тауарлар биржаға ... Бұл ... ... ... саны мен ... ... ... куәләндырылады.
Қор биржасы- таза іскерлік принципінде жұмыс істейді.
Валюта биржасы- бұл валюта нарығы.
Еңбек биржасы- ... ... ... ... ... мен қызметкерлер
арасындағы делдалдықты жүзеге асыратын мемлекеттік мекеме.
Халықаралық көрмелер мен ... - ... ... ... ... ... іскерлік келіссөздер жүргізіліп, контрактыларға қол қойылады.
Жәрменке- бір орында, белгілі бір мерзімде оқтын- оқтын отіп ... ... мен ... ... - бұл ... ... жүргізудің формасы. Мұнда жалға
беруші мен жалгер арасында шарт негізінде жалгерге жерді, табиғат ... ... ... ... ... сондай-ақ дербес
шаруашылықты жүргізуге қажетті басқа да мүліктерді белгілі ... ... ... ... және ... ... ... шаруашылығының барлық саласында рухсат беріледі және
мүлік жөніңде меншіктің барлық формалары мен түрлерінде қолданылады.
Жалға берушілер- меншік иелері атынан мүлікті ... ... ... мен ұйымдар болуы мумкін.
Жалгер - заңды құқықтық мекемелер және ... ... ... ... қатысуымен құрылған ұйымдар ... және ... ... ... үш түрі ... ... ұзақ мерзімдік аренда (1 жылдан көп мерзімге дейін)
2 Хайринг- орта ... ... ... ... 1 ... ... рейтинг- қысқа мерзімдік аренда (бірнеше күннен бірнеше айға дейінгі
мерзімге)
Қарама -қарсы сауда- экспортталған тауардың жартылай ... ... ... ... ... ... ... туралы қарсы
міндеттемесі.
Қарама -қарсы сауданың бірнеше түрлері бар:
1 Бартерлік келісімдер
2 Қарама- қарсы сатып алу келісімдері
3 Клирингтік ... ... ... ... ... ... - сауда, төлем және жыл ... ... ... ... ... мемлекеттердің шекаралас аудандарының сауда
ұйымдары мен фирмалары жүзеге асыратын халықаралық тауар ... ... ... байланыстардың күрделі жүйесінде халықаралық
сауда ерекше орын алады.
Осы уақытқа дейін тауарларды шетке шығару халықаралық ... ... ... ... ... еді, ал қазіргі кезде
шетелдік инвестициялау халықаралық экономикалық қатынастардын ... ... ... ... ... ... ... масштабы мен функциялары
бойынша халықаралық экономикалық қатынастардың жалпы ... ... ие ... ... яғни баскаша айтқанда, есептеулер бойынша халықаралық
сауда халықаралық экономикалық ... ... ... 80% үлесін
алып отыр.
Халықаралық сауда - әртүрлі елдердегі тауар өндірушілер арасындағы
байланыс ... ... ... яғни ол ... ... ... ... және елдердің өзара тәуелділігін көрсетеді.
Ғылыми-техникалық революцияның, өнеркәсіптік өндіріс ... ... ... ... ... болып жатқан құрылымдық
өзгерістер ұлттық экономикалардың өзара ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік нарықты
құрайды.
Дүниежүзілік нарық әлемдегі тауар - ақшаа қатынастарының даму процесі
кезінде қалыптаса бастады.
Жалпы алғанда дүниежүзілік ... ... ... ... ... түсінікті терең зерттеу үшін оны екі аспектіде қарастыру керек.
- біріншіден, дүниежүзілік нарық абстрактылық түсінік болып табылады,
яғни ол ... ... ... ... ... ... ... аспектіде карастырылады.
Сыртқы сауда дегеніміз- белгілі бір елдің баска елдермен сауда жасауы.
Сыртқы сауда операцияларының 4 негізгі турі бар:
1 ... ... - ... ... ... шетелдік контингентке
тауарды сату;
2 Импорттық операциялар - шеттен әкелу арқылы ... ... ... ... ... ... - бұрын импортталған және қайта
өңдеуден өтпеген тауарларды ... ... ... ... ... ... - ... экспортталған және қайта
өңдеуден өтпеген тауарларды шеттен әкелу арқылы сатып алу.
Сыртқы сауданың дамуын ... ... ... ... ... ... ... Өндірістін құлдырауының тежелуі, макроэкономикалық ахуалдың барынша
тұрақтануы
4 Экспорт өнімдерінің тұрақты түрде ұлғаюы.
Сыртқы саудада негізгі операцияларды бірнеше субьекттер ... ... ... ... маклер, коммивояжер, комиссионер, бонус,
консорциум және т.б. Осыларға түсініктеме беретін болсақ:
Брокер - сауда ... ол ... алу ... ... ... ретінде қатыспайды, тек ғана қызығушы екі жақ - сатушы және сатып ... ... ... ... бір ... ... ... және өз ... ... ... ... негізгі артықшылығы - келіссөз жүргізу барысында брокер өз
клиентінің атын ... яғни ... ... ... ... клиент брокерді делдал өтіп алу себебі - олар ... кең ... яғни ... ... қамтамасыз етеді.
Брокер делдалдыкпен қатар баска қосымша қызметтерді де көрсетеді,
мысалы, нарықты зерттеу ... ... ... ... ... ... жеке адамдар, фирмалар мен ұйымдар жүргізеді.
Дилер- өз атынан және өз есебінен тауарларды кайта сатумен айналысатын
жеке ... ... ... ... ... ... және ... алған багалардың
айырмасынан турады. Тауарларды өткізу жүйесінде дилар өз қызметінде сонгы
тутынушыларға жақын ... - бұл ... ... жүзеге асыратын сауда
касіпорныңын қызметкері.
Коммивояжер касіпорынмен жедел немесе жедел емес ... ... ... етеді. Коммивояжердің функциясы - белгілі бір аймакта
касіпорын тауарларының өткізілуін қамтамасыз ету. Коммивояжер өнімге ... ... ... ... шенберін курады, бұл кезде ол келісім
жасауга өкілетті емес. Ол ... үшін ... не ... ... ... орындалған тапсырыстар сомасынан алынған процент ... ... - ... ... ... белгілі мөлшердегі сыйлық
үшін, комитент пайдасы үшін соның есебінен, бірақ та өз атынан ... ... ... ... сату ... ... оның меншік иесі бола
алмайды.
Бонус - бұл ... ... ... үшін ... сыйақы. Бонус мөлшері сатылған ( айырбасталған немесе сатып
алынған ) тауарлардың құнына қатысты процентпен - ... ... ... ... отыруы мумкін;
• Тауарлардың күйіне қатысты;
• Оған деген сұранысқа;
• Сату ... ( ... ... тікелей сату арқылы);
• Комиссиялық келісімдерге деген сұраныс пен ... ... ... ... ... ... ... мен есептеу жолдары комиссиялық келісімдерде
анықталады.
Консорциум - бірнеше банк немесе өнеркәсіп касіпорындарының ... ... ... ... орналастыру, кең ауқымдағы
қаржылық немесе коммерциялық операцияларды ... ірі ... ... ... өнім өндіруді ұлғайту мақсатындағы уақытша келісім.
XIX ғасырдың аяғында - XX ... ... ... ... ... заемдар мен бағалы кагаздарды тиімді түрде орналастыруды жүзеге
асыратын бірнеше банктердің банкирлер үйінің және қаржыландыру когамдарының
бірлестігі турінде әрекет ... ... ... ... ... ... ... дамуда, оларды ірі шаруашылық жобаларды жүзеге асыру мақсатында
касіпорындар курған.
Консорциум ... ... ... ... арқылы ашылады.
Консорциумға кіретін қатысушылар өзінің зандылық және ... ... ... ... ... ... ... бөлігінде
олар бірлесе отырып сайланған жетекшіге бағынады.
Консорциум лидері басқа мүшелердің оған берген өкілеттілігі шегінде
әрекет етеді. ... ... ... ... ... бірлескен
курес жүргізу үшін және оларды бірлесе отырып орындау үшін курылады.
Консорциум ... ... адам ... ... ... ... көп ... өзінің тапсырыстағы 10% үлесі
шегінде мүліктік жауапкершілікте ... ал ... сома ... ... ... ... ... пропорционалды түрде
бөлінеді.
Сауда үйі- күрделі құбылыс болып табылады. Сондықтан оның мәнін ... ең ... оның ... мен ... ... тоқталып өту
керек: 1. Ірі сауда үйінің типі, оның негізгі ерекшеліктеріне ... ... ... сферасына белсенді түрде енуі;
• Өндіріс кооперациясын ұйымдастыру;
• Несие - қаржы операцияларына қатысуы.
Дүние жузінде ... ... ... ... ... мақсаттарына
жататындар:
• Делдалдык ... ... ... сыртқы
экономикалық қызметтІ белсенді түрде жүргізу;
... ... ... ... ... ... ... кайтару;
• Өндірісті ұйымдастыру және бәсекелестік ... бар ... Ұсақ және ... ... ... және олардың өткізу қызметін
қаржыландыру;
• Айналым шығындарын, маркетингтік ... және ... ... ... акционерлік қоғам және ... ... ... ... ... және ... ... субьектілері арасындағы
байланысатын негізгі формаларына мыналар жатады: агенттік ... ... ... сату - ... алу ... келісімдер және т.б.
Сауда үйлері өз қызметін белгілі бір тауар тобы шенберінде шектемейді,
олар тиімділігі және ... есеп ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
2. Брокерлік фирма, ол өз есебінен немесе ... бір ... ... ... ... немесе басқа тұлғалар есебінен
нақтылы тауарлар бойынша келісімдер жүргізумен айналысады.
Көптеген сауда үйлері сонымен бірге ... ... ... ... ... ... келісімдер жүргізеді.
Бас жабдықтаушы - өнеркәсіптік, инфрақұрылымдық және ... ... салу ... ... ... - ... толық
комплексін құрылыс ауданыңа жеткізіп беретін фирма ... ... ... ең басты жеткізуші келісім бойынша жеке ... беру үшін ... ... немесе фирмаларды жұмсайды. Ондай
жеткізушілерді субжабдықтаушылар деп ... ... ... - ... ... ... алдында бас жабдықтаушы жауап береді.
Халықаралық сауда әр ел экономикасы үшін маңызды бір элемент ... ... ... ... ... ... үшін ең ... ауыл
шаруашылығын, өндірісті, және т.б. дамыту қажет. Ал оларды ... ... ... шыға ... Халықаралық сауданың дамуы сонымен қатар
елдер ... ... ... ... және ... ... ... жасайды.
2. Халықаралық сауданың қазіргі кездегі құрылымы мен ... ... - ... және ұлттық шаруашылықтар арасындағы
тауар және қызметтердің айырбасы. Ол ерте заманда қалыптасты, бірақ тек XX
ғасырда ғана дүниежүзілік ... ... ие ... ... оған ... дамыған елдер ғана қатынасады. Халықаралық сауда қазіргі
дүниежүзілік еңбек ... әр ... ... экономикалық даму
деңгейіне және олардың табиғи - ... ... ... ... бір түрлерін өндіруге маманданудың ... ... ... ... мен ... ... ... дүниежүзілік өндірістің құрылымына тәуелді. Егер XIX ... ... ... ... және ... ... ... ғана
болса, қазіргі кезде өнеркәсіп тауарларының үлесі, әсіресе машиналар мен
жабдықтардың үлесі елеулі түрде өсті. ... ... ... ... ... ... 3/5-тен 1/3- ке дейін кеміді, ал өнеркәсіп
бұйымдарының үлесі 2/3-ке өсті. Құрастырмалы бұйымдар мен қосымша бөлшектер
айырбасы ... ... тез ... дамыды; мысалға машиналардың
түйіндерін құрастыру және басқа да құрал - жабдықтар мен ... ... ... ... ... болады.
Қазіргі уақытта халықаралық айырбас өрісіне ... - ... ... қосылды (лицензиялар және ноу-хаулар мен сауда ... ... ... ... ... ... 10% ... күрделі өнімдермен, лицензиялармен сауда - саттық жедел ... Егер 1970 жылы ... ... ... ... ... 2,4 ... млрд. доллар болса, 80-жылдардын екінші жартысында бұл сан ... ... ... ... ... ... ... қазіргі уақытта жобалау
жұмыстары, лизинг ( жабдықтарды ұзақ мерзімді ... алу ), ... - ... ... ... үшін жасалынған келісімдер )
жатады.
Халықаралық саудада «жаңа индустриалды елдер» ( ... ... ... Тайвань ) үлкен роль аткара бастады. Бұл елдердің
экспортында өнеркәсіптік ... ... орны ... және ... ... ... 1960-1985 жылдары 2 еседен асып түсті.
Тарихи тұрғыдан алғанда ... ... ... күресте ұлттық
мүддені қорғаудың ар түрлі мемлекеттік формалары бар.
Әр түрлі елдерде жалпы әлемдік экономикада жалпы және оның ... ... әр ... орын ... Халықаралық сауданың әрбір
қатысушысы өз мудделерін ... ... ... да бір іс - әрекет
атқаруға тырысады, яғни осы ... ... бір ... ... ... ... ... негізгі екі түрі бар:
1 Халықаралық сауда саясаты;
2 Сыртқы сауда саясаты.
Халықаралық сауда саясаты - халықаралық сауда саласында ... ... ... ... ... және ол әлем ... тарапынан
қолдау тауып отыр. Мұндай саясатқа халықаралық сауданы ырықтандыру жатады.
Сыртқы сауда саясаты ... ... ... ... ... бағытталған іс - әрекеті түсіндіріледі.Сыртқы сауда саясатының
мақсаттары:
- осы елдің халықаралық еңбек бөлінісіне ... ... ... ... экспорт пен импорт көлемдерін өзгерту;
- елді қажетті ... ... ... экспорт пен импорт бағаларының арақатынасын өзгерту.
Сыртқы сауда саясатының негізгі екі бағыты ... ... ... саясаты
2 Протекционизм
Еркін сауданы ең алғаш А.Смит өзінің "Салыстырмалы артықшылықтар
теориясында" анықтаған. Ол : "айырбас ... елге ... да ... әрбір
ел одан абсолютті артықшылықтар табады",- деп ... ... ... таза ... ... ... саудаға тікелей
араласуынан бас тартып рынокқа ... ... ... жүктеуінен
көрінеді.Бірақ бұл мемлекеттің осы шаруашылық іс-әрекеттерінің бағытына
әсер ... ... ... ... ... өз ... ... еркіндік беру үшін басқа елдермен ... ... ... ... он ... ... әкеледі, өйткені елдердің
өзара байланыстылығы күшейіп бір-біріне дұшпандық әрекеттерінің мүмкіндігін
төмендетеді.
Еркін ... ... ... ... дамыған елдерге
халықаралық айырбастан неғұрлым көп пайда алуға ... ... ... ... ... ... таза күйінде ешқашан және еш жерде қолданылған
жоқ.
Протекционизм отандық экономиканы шетелдік ... ... ... ... ... ... ... рыноктық күштердің еркін іс-әрекеті жоққа
шығарылады, өйткені ... ... ... ... ... мен бәсекеге жарамдылығы әр түрлі, осыған байланысты ... ... ... ... елдер үшін рыноктық күштердің еркін іс-
әрекеті пайдасыз ... ... ... ... ... ... ... экономикалық дамуы төменірек елдерде экономикалық
тоқырауына және осы елде тиімсіз ... ... ... ... елде ... бір салалардың дамуына комектеседі. Аграрлы
елдерде протекционизм көбінесе ... ... ... ... ... ... жұмыссыздықтың азаюына әсер етеді. Бірақ бұл
саясатты ұзақ ... ... ... экономиканың тоқырауына әкеледі,
өйткені шетелдік бәсеке болмаса жергілікті кәсіпкерлердің ... мен ... ... жоғарлатуға ынтасы төмендейді.
Өзінің төтенше формасында протекционизм экономикалық автаркия түрінде
болады, яғни ел ... тек өз ... ... мүмкін болмайтын
тауарлармен ғана шектейді. Экспорт болса импортты қамтамасыз ету ... ... ... дамушы елдерде ғана емес, өндірісі дамыған ... ... ... ... ... ... ... үшін
пайдаланылуда.
Протекционизм саясаты негізінде әрбір дамушы және дамыған ел ... ... ... ... басқа елден келетін
тауарларға карсы тура отырып экономиканы ... және ... ... ... қатынас жасауға мүмкіндік алады.
Протекционизм саясатын жүзеге асыру ... ... бір ... баж ... ... ... ... қойылым коя отырып жүзеге
асыра алады.
Мамандардың болжауы бойынша, 21 ... ... ... ... ... ... ... АҚШ пен Азиялық мемлекеттер болады.
Дамушы елдердің өз экспортын диверсификациялауға ... ... ... тарапынан қандай нысанда болмасын, қарсылыққа
кездеседі.
Сыртқы ... ... ... және негізгі құралы болып кедендік
тарифтер саналады.
Кедендік тариф - бұл баж ... ... ... ... баж салығы деп- мемлекеттің шекараны өту кезінде тауарлардың
импорты және экспортына салынатын салығы ... ... әсер етуі ішкі ... пен ... ... арақатынасына байланысты болады. Әлемдік ұсыныска қарағанда аз
сұранысы бар ... ... ... ... ... ... ... Ал ішкі баға тарифтің толық сомасына өседі.
Әлемдік бағаға әсер ете алатын үлкен мемлекет жағдайында баж ... елде ... ... ... ... елде ... өзгерісінің нәтижесінде тұтынушылар импорттаушы елде ... елде ... ... ... жағдай керісінше болып,
импорттаушы елде ұтып, экспорттаушы елде ұтылады. Кедендік баж ... ел ... ... сауданың ен қарқынды және өскелен дамып келе жатқан
секторы ... ... ... ... оның ішінде ғылыми сыйымды
тауарлар.
Халықаралық саудада жедел дамып келе жатқан саланың бірі ... ... ... мен ... ... көбейгенімен
шикізат саудасымен қарқыны дүниежүзілік сауда қарқынынан едәуір төмен.
Мұның себебі, біріншіден, ... ... ... ... өндіруді
ұлғайту; екіншіден, өзін ұтымды пайдалану арқылы қалдықсыз, терең өңдеу
процестерін ... азық - ... ... оған ... ... біршама
азайғаны байқалды. Бұл белгілі дәрежеде өнеркәсібі дамыған елдерде азық
-түлікпен қамтамасыз ету денгейінің жоғарылауымен ... ... ... орта шеніңде жедел өсуі АҚША-тың
Италияның, Канаданың, Испанияның импортының қарқынды өсуімен байланысты.
Сонымен ... бұл ... Қиыр ... ... ... елдерінің шаруашылық
конъюктурасының жақсарғаны да әсер етті.
Егер сауда ... ... ... ... ... онда
халықаралық тауарлар рыногы жыл сайын орта есеппен 6% - ке ... ... ... ... ... ... ... онда
дүние жүзіндегі ең ірі экспорттаушы және импорттаушы елге АҚША жатады.
Дүниежүзілік саудада жүріп жатқан процестерді талдасақ оның ... ... ... ... дер ... Бұл ... ... да бой көрсетеді. Олардың негізгісі - мемлекетаралық
экономикалық ... мен ... ... ... денгейіндегі
протекционистік тенденциялардың ұлғаюы.
Ең ірі тоғыз халықаралық ... ... ... ... ... ... Одак - Австрия, Алмания, Ұлыбритания, Италия, Ирландия,
Франция, Испания, Португалия, Финляндия, Дания, Бельгия, ... ... ... ... ... ассоциациясы - Исландия, Норвегия,
Швейцария, Лихтенштейн.
3. Еркін ... ... ... ... келісім- АҚША, Канада,
Мексика.
4. Азия - Тынық ... ... ... - ... ... Сингапур, Тайланд, Жана Зеландия, Папуа- ... ... ... Тайвань, Гонконг,Жапония, Онтүстік ... ... ... ... ... ... Аргентина, Парагвай, Уругвай.
6. Онтүстік Африкалық даму комитеті - Ангола, Ботсвана, Лесото,
Малави, ... ... ... ЮАР, Свазиленд, Танзания, Зимбабве.
7. Батыс Африкалық экономикалық және валюталық одак - ... ... ... Того, Сенегал, Бенин, Мали.
8. Онтүстік Азиялық аймақтың ынтымақтастық ... ... ... ... ... Мальдив, Бутан, Непал.
9. Анд пакті - Венесуэла, Колумбия, Эквадор, Перу, Боливия.
Аталған одактастықтарды құрудың негізінде саяси, экономикалық, ... бар ... ... ... Бұл ... күшеюі бір жағынан,
халықаралық сауданың дамуына игі әсер етеді, екінші жағынан кез - ... ... тән - ... кедергілер де болады.
Біртұтас, әлемдік рыноктар жүйесінде әлі де ... ... ... ... бар. Еркін сауда немесе протекционизм мәселесі күн
тәртібінен түскен жоқ. ... - ... ... мүше ... ... ... ... отырып, проблемалардың оңтайлы
шешімін іздестіру үстінде.
Халықаралық сауда - экономикалық қатынастарды реттеу үшін халықаралық
ұйымдар құрылды. Олардың ... ... ... ЮНКТАД т.б. жатады.
ГАТТ - тарифтер мен сауда туралы басты ... Оған ... ... ... ... мен ... негізінде айқындалады.
ГАТТ 1948 жылдан бастап әрекет етеді. Бұл ірі ... ... ... ... ... барлық проблемаларды талқылау үшін мүше
елдер арасында келіссөздер, консультациялар, кездесулер өткізіледі. ГАТТ-
тың толық ... ... саны 1990 жылы 96 - ға ... - ... ... ... ассоциациясы 1960 жылдан бастап жұмыс
істейді. Бұл ассоциацияға 6 ... ... ... ... ЕАСТ - ... ... ... еркін сауда жағдайын қалыптастыру.
ЮНКТАД - БУУ - ның сауда және даму ... ... 170 - ке ... сондай - ақ көптеген халықаралық ұйымдар кіреді. ... ... ... ... және ... ... ... халықаралық ұйымдар арқылы барлық елдер бір -бірімен
тұрақты қатынас жасай алады және көптеген ... ... ... мүмкіндік береді. Бұл ұйымдардың ... ... ... ... ... ... кедергісіз дамуына жағдай жасап,
ынтымақтастықты күшейтуге, дамушы елдерді ... ... ... ... ... көре ... менсінбеушілікті жоюға жағдай ... ... ... ... ... және Қазақстанның қатысуы.
2.1. Дүниежүзілік сауда ұйымның құрылуы
Дүние жүзілік сауда ұйымы - әлемдік нарықтағы ойын ... ... ... табылады. ДСҰ-ның негізгі мақсаты: бұл халықаралық сауданың
әмбебап ережелерін қалыптастыру, тауар мен қызметтердің ... ... ... бәсекелестік шарттарын түзету. ДСҰ құру туралы шешім
қабылдау кезінде, шартталған жақтар ... ... ... ... ... ... халаықаралық сауданың әлеуметтік деңгейінің
өсуі көзқарасынан дамуы; ... және ... ... қағидаларын
ұстану; Үшіншіден, бұған дейін қызмет еткен халықаралық тарифтер мен сауда
жөніндегі бас келісімнің ... ... ... ... ... ... қарамастан, ТСБК бастапқы құрылу сатысының ... ... ... ... ... және ДСҰ құру ... Әсіресе бұл Бас келісім мүшелері елдерінің міндеттерінің
орындалмауы ... ... ... ... негізгі мақсаты, сәтсіз жүйесінің жаңа, ТСБК ... ... ... ... ... мен қағидаларын
уәкілеттілік қызметпен ұстанатын, интеграцияланған халықаралық ұйымды
өмірге келтіру ... ... ТСБК ... ... шегі арқасында жеткен
барлық келісімдер мен шарттар, ДСҰ ... ... ... ... ... ... ... "уругвайлық" раундты, ТСБК
жағдайларының барлығын есепке ала отырып және әсіресе "токиалық" ... ... ... егерде мүмкін болмаса, қиындықка соғар еді.
Сондыктан келісім қатысушыларының барлық Бас ... ... ... оның бөлінбес бөлігі болып табылады яғни ДС¥-ныкіде, ... ... ... ... ... ... ... келесі қызметтерді орындауы жүктелді:
- саудада қатысатын мемлекет-мүшелері ... ... ... ... болып табылады. Негізінде, бұл мемлекет
және олардың сатушы субъектілерінің әлемдік рыноктағы мінезінің ережесі;
- ол сауданы либерализациялау және оған ... ... ашу ... ... негізінде ұлғайту және нығайту жолымен сәуегөйлік жасауға
бағытталған сауда келіссөздер форумының рөлін атқарады;
- ДСҰ ... - ... ... ... өзара шешу
халықаралық сот қызметін аткарады,
ДСҰ кұрыларға дейін ТСБК жүйесіне 125 мемлекет кіретін, оларға ... ... 90% ... ... Ірі ... ... тек қана Ресей мен
Қытай олардың ... тыс ... ... Қытай, ТСБК құрушылардың бірі
болатын, қазір де өзінің бұл ұйымда мүшелігін қайта ашуды көздейді. Сондай-
ақ 25-ке жуык ... ... ... ... ... ДСҰ кіру ... жүргізуде.
ДС¥ құрылымы.
Тұрғылықты жері: Женева, Швейцария
Негізделді: 1995 ж 1 қаңтар.
Құрылды: Уругвайлық ... ... ... ... 144 ... (2002 ж қаңтар бойынша)
Бюджет: 80 млн АҚШ доллары бойынша
Секретариат штаты: 500 қызметкер
Бастығы: бас директор
ДСҰ-ның жоғарғы ... ... ... Конференциясы болып
табылады. ДСҰ мемлекет ... ... ... немесе сырткы
істер министірі деңгейінде, ереже бойынша, жылына 2-реттен кем ... ... ... ... ... ... ... жаңа
раундқа қатысты шешімдер қабылдауға уәкілеттілігі бар.
Ағымдағы қызметті басқару және ... ... ... және
министрлік шешімдерді жүзеге асыратын Бас кеңес. Ол ... ... ... жиналады. Ереже бойынша, Бас кеңеске ДСҰ мүшелерінің елшілері бас
өкілдері ... Бас ... ... ДСҰ ... ... сауда дауларының шешімдері және оларды сауда саясатының
периодикалық шолуды жасау.
Бас кеңес ... ... ... ... ... сату ... олар тауарды сату туралы Бас келісімнің
орындалуын
бақылайды;
- Қызметтерді сату кеңесі, олар қызметті сату туралы келісімдердің
орындалуын бақылайды;
- Интеллектуалды меншік ... олар ... ... ... ... мәселелер келісімінің орындалуын бақылайды.
Жоғарыда айтылған органдармен қатар, ДСҰ құрамында ... ... ... ... ... ... Оның ... көпжақты
келіссөздер жүргізу барысында бөлек бөлімдердің ... ... және ... ... ... да ... ... бәсеке ережесіне, инвестицияға, аймақтық
сауда келісімдерінің қызметі, қоршаған ортаны ... ... ... жаңа мүше ... ... ... ... және жан-жақты механизм құрайды, онда ... ... және ... ... ... ол ... және даму үстінде болады. ДСҰ-ның басқа халықаралық ұйымдардан
ерекшелігі, ДСҰ-да келіссөздер миллиардтық соммалар ... ... ... ... ... және ... тауарлар мен қызметтердің
тәртібі құрылады, ол ... ... ... және ... мүдделерін қорғайды. ДСҰ - халықаралык сауда тәртібін құрып,
барынша ... мен ... ... ету және ... дауларды әділ шешу.
Қорытындылай келе ДСҰ халықаралық экономикалык қатынастар жүйесінде
басты орын алады, ДСҰ енгізген ... ... ... ... ... табылады. Жалпы құқықтық кеңістіктен тыс, осы ұйымның мүшесі болмай,
әр мемлекет өзін ... ... ... ... мұқтаждайды,
өйткені оған жалпы ережелер қолданылмайды. Бұл ДСҰ-ға кіруге шақырады.
2.2. Қазақстан экономикасының глобализациясы
Сауда еркіндігі үшін күрес- өткен ғасырдың екінші ... ... ең ... ... Сауда еркіндігі үшін қозғалыс соңғы
жылдары ... ... ... тауар өткізу еркіндігін ғана емес,
сонымен қатар, капиталды, ақыр соңында маманданған жұмыс күшінің ... ... зиян ... ... өзінің
глобализациялануын қолдайтын дамыған ... ... ... жылдары әлемдік тауар жыл сайын орта есеппен 7%-ке жуық өсіп
отырғанда, ... ЖІӨ екі есе ... ... 3%-ке жуық болатын. 99-шы
жылдың әлемдік сауда динамикасы бөлек шолуды талап етеді. 99-шы ... ... ... және ... ... ... ... дамушы
елдерге оң әсерін тигізді, олардың тауар және қызметтер экспорты ... ... ... екі есе ... 1999 жылы ... ... ... экспортының 27,5% және коммерциялық қызметтердің 23%
келетін. Бұл ... ... ... ... қарқынмен өсуіне әкеледі,
ал бұл күресте қатыспағандар, әлемдік дамудың шетінде қалуы мүмкін.
Глобализацмя ... ... ... 1996 жылдың қаңтарынан
республика ДСҰ-ның қадағалаушысы болып келді. ... ... ... назар аударылып жатқан жоқ. Мысалыға, Сиэтлдегі соңғы кездесу (онда
ДСҰ жаңа мемлекеттердің кіру проблемалары талқыланды) ... ... ... ... ... әлемдік рынокқа кіру шарттары бізді
толғандырмайды. Сиэтл кездесуінде Билл Клинтон ... ... ... ... ... Біз отыз жыл ... “адамзат социалистік
бетімен” дегенді түсінгіміз ... ... бұл ... қызықтырмайды.
Егерде осылайша жалғаса берсе, онда глобализацияланып ... ... ... ... айналыуымыз мүмкін. ДСҰ Қытайдың және Қазақстанның
кірүіндегі тәсілінің айырмашылығы көзге бірден түседі. Қытайдың ... ... ... ... ... шешім қабылдар алдындағы 15
жылдық келіссөздер мысалымен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттерге шынында
да шексіз рынок ашық деп есептеледі. ҚХР өзінің стасусымен шектеулердің
ашылуы арқасында ... ... ... ... одан ... арзандап және
тез өтетін болады. Сондықтан, мемлекет-қатысушыларға өзінің өндірушілерін
Қытай экспансиясынан ... ... үшін ... жыл ... ... ... үшін ДСҰ ... өте қатаң шарттар мен міндеттер қойды, олардың ішінде
ешбір мемлекетке қойылмағандары бар.
Бұрынғы одақ көлеміндегі ... ... ... ... ... және Түркменстаннан басқалары, мүшелікке кіруге арыз
жіберген, ал Молдова мен ... ... ... ... бұл ... келісімге
жеңіл қол қоя салуы, негізінде олардың болашағын анықтайды, бұл олардың
келешегін ойламастан барлық ұсынған ... ... ... ... ойға
жетелейді.
Оның ең айқын мысалы-біздің ең жақын көршіміз, Қырғызстан, ТМД ... ... ДСҰ ... ... ... ... Қырғыздар бұл келісімге 3
жыл көлемінде-қытайлықтардан 5есе тез ... ... ... ... экономикалық өсу динамикасы
|Көрсеткіш ... |2000ж. |2001ж. |2002ж. |2003ж ... % |102.1 |103.7 |105.4 |105.3 |100.0 |106.7 ... сауда көлемі, |1355.1|1053.6 |1058.6 |943.4 |1334.1 |1299 ... | | | | | | ... ... % |-15 |-11 |11 |-5.5 |33 |-8.4 ... ... % |18.6 |-28 |-7.5 |-15.7 |49.2 |2.8 ... ... ... |-49.6 |9 |-61 |-135 ... | | | | | | ... ... | |44 |-2 |5 |5 |25 ... ... | | | | | | ... ... |103.0 |108.0 |103.0 |107.0 |103.0 |104.0 ... WTO; UNCTAD, World ... Report ... ... ... Қырғызстан кедендік баж салығын
төмендетуге, ... ... алып ... ауыл ... өте ... ... орнатуға, жергілікті және ... бір ... ... ендіруге мәжбүр болды.
Ақыр соңында, ДСҰ-ға кірер алдында бәсекеге жарамсыз ... ... ... кейін ішкі рыноктан ығыстырылып тасталды.
Және де кедендік шектеулердің төмендеуін ... ... да ... ... мүмкін емес. ДСҰ кірер алдындағы Қырғызстанға құйылып
жатқандары, инвестициялық климаттың қолайсыздығынан ... ... Енді ... жағдайды қайта қарау жөнінде келіссөздер жүргізіліп
жатыр.
Ресейдің де ДСҰ- ға кіруі алыс емес. Ол Қытай ... ... ... ... ең ірі ... Олар бұл қадамға ойланып, мүмкін
пайдалары мен шығыстарын есептеуде.
Қырғызстанға қарағанда Ресейдің қорғайтыны мол, ... ... ауыр ... Екі жақ ... ... ... бар, ДСҰ
мүшелері өте қатаң талап қоюда. Сауда, тариф және ауыл ... ... ... ... ... ... ... сауда кәсіпорындарының қызметі жөніндегі сұрақтарды талқылау
қиынға түсіп отыр. Сонымен қатар, ДСҰ міндетті емес ... ... ... ... әлі ДСҰ нормаларымен сәйкес келмейді. Рсесйге
бірнеше ай ішінде мемлекеттің ... ... ... ... ұсынылған.
Бірақ та Ресецдің позициясы белгілі, ол: кіру. Тек қалай болса,солай
емес, тек қолалы ... ... ... қиын ... сондай
қысқа мерзімде-2004 жылға мүшелікті рәсімделуі жоспарланған, мүмкіндігі
қандай.
Қазақстанның ДСҰ-ға ... ... ... емес пе, деген сұрақ жмі
қойылып жұр? Бұл жөнінде ... ... бар. ... ... ... ... ... доллардан кем емес үнемдейді деген болжам
жасаған. Әрмне ДСҰ кіру ... ... ол үшін ... ... жүргізу керек.
Қазақстан ДСҰ кіру жөніндегі сұраққа қатаң позиция ұстанады.
Стратениялық ... және ... ... ... төрағасы Ержан
Өтембаевтың айтуынша: “Қазақстанның стратегиялық ... ... ... ... ... ... бір жағынан дұрыс, мұнда практикалық жағы: рыноктағы ойын тәртібін
қайта ауыстырмау, яғни қазір және ДСҰ-ға кіргеннен кейін.
2.3. ... ... кіру ... кіру процедурасының өзі бірнеше жалпы жағдайлардан тұрады:
1. Арыз бас директордың атына түскеннен кейін, Кеңес арыз берушінің
құжаттарын зерттеу үшін ... ... ... Бас ... ... ... меморандум” қағидалары және нормаларына мемлекеттің ... ... ... ... ... ДСҰ ... ... келетін мемлекет Үкіметі, ... тек ... ... ... туралы сұрақтарына ғана емес, сонымен
қоса көптеген экономикалық өмірдің макроэкономикалық саясат, қаржылық және
несиелік жүйесі, салық салу ... ... ... сұрақтар
қояды.
3. Жұмыс тобы, барлық сұрақтарды зерттеп, ... ... ... ... және ... ... ... ұсынуы да мән.
4. ДСҰ мемлекет-мүшелері баяндаманы немесе протокол жобаны кезекті
сессиясында талқыға ... ... ... 16 мүше емес ... және 28 ... статусы бар
халықаралық ұйымның мүше болуға арыз берген мемлекеттер ДСҰ ... ... ... бар. 1996 ... ... ҚР ДСҰ
секратариатына рәсімделген арыз берді. Содан кейін 4 жұмыс ... және ... екі ... раунд кездесуі болды. Мемлекетте Дүниежүзілік Сауда
ережелерімен ... заң ... ... өзгертулер енгізілген, шетелдің
өндірістік және ауыл-шаруашылықтың ... ... ... ... ... белсендеді. Қазіргі таңда 15 ... ... ... ... кіру ... ... Қазақстанның
ДСҰ-ға мүше болуы, 1-2жыл ішінде мүмкін.
1996жылы ведомство аралық комиссия (МВК) ДСҰ ... ... ... режимі және басқа міндетті құжаттарын дайындап
жіберді. 2001жылдың ішінде Женевада Қазақстан ДСҰ-ға кіру ... 2 ... ... Онда ... баж салығы, экспорттық-импорттық
операцияларына жанама салық салу, кедендік іс туралы, заң туралы ... ... ... ... ... ... ... орын алатын –
Кедендік одақ қатысушыларымен келісу болып табылады. Қазіргі таңда барлық
одақ қатысушылары ... кіру ... аяқ ... ... ... кіруге әр
түрлі этапта екенін айта кету керек. ҚР Үкіметінің отырысында ҚР-ң ДСҰ-ға
кіру жоспары ... Ол ... ... ішкі ... ... жасау, шетел тауарлары мен қызметтерінің Республикаға ... мен ... кіру ... ... ДСҰ ... сәйкес
жаңа заңдарды қабылдау, сонымен қатар ведомствоаралық комиссияның құрамы,
ҚР ... ... және ... ... ... ... өте маңызды роль жүктеледі – ... және ... ... ... ... саясаттық және
экономикалық аспектілерін талқылау және сондай-ақ Кедендік одақ шеңберінде
ұйымға кіру темпін келісу. ... ... ... ... ... ескеріп, ҚР үкіметі сәйкес ... ... ... ... ... ... ... және үкіметтің сауда
либерализация процесіне арналды.
Басқа сұрақтар ҚР-ң ТМД ... ... ... ... ... ... ... және қызмет жасау
сферасындағы саясатқа қатысты болды.
ҚР ІІМ ақпараттары бойынша, келіссөздер бойынша ... одақ және ... ... ... ... 12 ... жұмыс топтары: Жапония, Канада, Австралия, Швейцария, Польша,
Болгария, Пәкістан, Латвия, Грузия, Бразилия, Куба, ... ... ... ... тауар және қызмет
рыногына кіру ... ... ... ... ... болды ”. ҚР ІІМ ақпаратында, Қазақстандық делегацияның “ ... ... және ... ... ... алды” деп айтылады.
Женевадағы Қазақстанның делегациясының жұмысының қорытындысы бойынша,
“негізгі серіктестерімен белсенді келіссөздер өзінің практикалық ... деп ... ... ... ... кіру 2 жақты келіссөздері
ағымдағы жылдың сәуірінде ... ... кіру ... кіру ... ... мұқтажы және әлемдік глобализация
тенденциясына объективті сәйкес келеді. ДСҰ-ның негізгі мақсаты – шетелдік
баж салығының ... ... ... ... бойынша, халықаралық тауар
және қызмет айырбасындағы кедендік және ... да ... жою ... ... болып табылады. Бірақ ДСҰ-ға кіру барлығына бірдей
гүлдену әкелмейді. ... ... ... ... қазіргі
кездегі негативтігінен артық болатынына көз жеткізуі керек.
Бұл жерде Қытайдың көрсеткіштерін мысал ретінде көрсетсек болады, ол
осы көпжақты ... ... кіру үшін он бес ... ... ... Бұл ... қорытындылары едәуір: электроэнергия, түсті
металл, қант, ... жіп және ... ... ... ірі
өндірушілердің тобына кірді, ал бидай, мақта, шемішке майын цемент ... ... ... абсолютті бірінші орында. Сату көлемі бойынша-
тоғызыншы. Бұнда өндіріс өнімінің экспортына 85% келеді, ал ... ... ... ... 13% ... ... әлемдік экспорт құрылымының анализі көрсеткіштері
бойынша дайын өнімдер (87%) шикізаттан (13%) басым. Ал ... ... ... ... ... ... бөлігін шикізат тауарлары, ал
импортта- дайын өнімдер мен қызметтер.
2001 жылдың ... ... ... ... 19,5% ... ... ... периодымен салыстырғанда импорттың экспорттан 8 ... ... бұл ... ... ... ... ... 2000 жылдың қаңтар-маусым периодындағы ... ... ... осы периоды 1263,9 млн. долл. құрады. ТМД ... ... ... болып –409,5 млн.долл. құрады алдыңғы жылдың осы периодына
сәйкес -22,8 млн.долл. құрайтын, ... 18 есе ... ... кіру ... ... экономикасына қауіп төніп тұр ... және ... ... экономика құруды ұсынады. Әрине, Қазақстанның
ДСҰ-ға кіруі дайын өнім және қызмет экспорт ... ... ... салалар мен кәсіпорындарды қатты соғады. Бірінші ретте,
тамақ өнеркәсібіне, машинақұрылысына теріс әсер ететіні анық. ... ... енді ... ... жатқан мұнай қондырғыларын басып тастайды.
Кедендік баж салығының алынып ... ... ... ... табыстың
қысқаруына әкеледі.
Көптеген эксперттердің пікірінше, глобализация (ал ДСҰ олардың біден-
бір құралы) ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің табысынан айырып қана қоймай-оған даму мүмкіндігін
бермейді. Тәжірибе көрсеткендей, ДСҰ кіру , ... ішкі ... ... ол ... ... ... әкеледі.
Бұл бағытта отандық кәсіпорындардың трансұлттық технологиялар
тізбегіне орналасу болашағы ... ... ... ТҰК-дың талаптарына сәйкес келетін
кәсіпорындар, олардың құрамында және Қазақстанның ДСҰ-ға кіруі еш ... ... ТҰК ... кіргендер әсерлі инновациялар және
инвестициялар ағымын сезінген жоқ.
Жоғарыды айтылғандай, ДСҰ-ға кіру көп уақыт дайындықты ... ... ... ... ... ... ... де)
қытайлықтардың алған жеңілдіктерінала алмай отырмыз. Сондықтан, ... ... ... жеке ... ... ... ... кіргеннен
кейін импорттық тарифтерді көтеру мүмкін емес. ... ... ... қатар, ДСҰ-ға кіргеннен кейін өмірлік қажеттігі бар региондық
трансферттерді және табиғи монополистердің қызметіне төмен тарифтері ... ... ол ДСҰ ... бойынша, экспортты субсидиялау б.т. Бұл
бізгежақсы ештеңе әкелмейтіні түсінікті.
Тағы да туындап тұрған ... бірі ... ... ... ... ... саны ... бағытталады. Мысалы
ретінде Еуропада-ЕО, Америкада-НАФТА (Канада, АҚШ және Мексиканы құрайды),
бізде-ЕурАзЭС айтуға ... ... ... жағдайында ДСҰ тәртіптерін және
оның шешімдерін елемеу сиректік емес. Осындай жағдайда Қазақстан ДСҰ ... өзі үшін ... ... ашу, тек ... ... ... басқа ешнәрсе ұсына алмайды. Бұның барлығы негативті жағдайға
алып ... онда ... ... ... ... импорттың
өсуі және сыртқы қарызды өтеу ... ... ... және
масштабты девальвация қаупін тудырады. Тек қана бір шығу ... ... ауыр ... және ... ізі қалатын жаңа сыртқы қарыздар
алу.
Осылайша, ... ... ... ... ... ... ... жоқ, ол біздің мемлекетіміздің экономикалық қауіпсіздігіне үлкен
қауіп тудыруы ... ... ... “ Есік бір немесе келесі жаққа ашылуы
мүмкін, ... екі ... да ... ... ... бұл ... қадамның
позитивті және негативті жақтарын таразылау қажет. ... ... ... ... ... ... алдын-ала экономикалық
параметрлерін өлшеп, топтармен кіру керек (мысалы, ... ... оң және ... ... ... кірудің қандай теріс жақтары бар? Біздің еліміз тек өнімді ... ... және ... ... ... ... ... түсінікті. Ал экономикамыздың қалған салалары бәсекегежарамсыз,
әсіресе, ауылшаруашылығы және ... ... ... Қазақстан
Дүниежүзілік Сауда Ұйымына кіргісі келер еді, бірақ оның ... көп ... ... Жақсыбек Кулекеевтің сөзіне қарағанда, бұл ... ... ... Ол үшін ішкі ... ... және ... қорғау тұтқаларын жоғалтады. Кейбір эксперттердің пайымдауынша, ДСҰ-
ға кіру Қазақстанның кейбір халық ... ... ... ... ... мүмкін дейді. Бұл жағдайда қазақстандық ауыл шаруашылығының
өнімдері сыртқы рынокта “артық” болуы ... ... ... ... ұйымның 140 қатысушы-мемлекеттерімен жақсы сауда режимін
әкеледі. Бірақ, Қазақстанға ЕурАзЭс әріптесімен ... ... ... ... ... 56-шы негізгі келісіміне қосылмағанға ... ... ... ... ... ұшырайды. Сондай-ақ,
Қазақстан кедендік тарифтердің деңгейін төмендетуін және болашақта оны
көтеру ... ... ... ... Бұл біздің мемлекетіміздің ... сын ... ... Бірақ тауар сатудың либерализациясы-бұл әлі
жарты қайғы. Қызмет сату ... ... ... 100 ... ... ... ... алынып тасталынады.1997 жылдың желтоқсанында ... ... ... ... қол қойылды, оған ... ... Бұл ... ... банк ... 38 ... дол. жэне
сақтандыру жарналарының 2 трлн.долл. . ... ... ... Және біз ... ... ... алып ... қаржылық. Бірақ отандық қаржылық институттар тұрақсыс және
бәсекегежарамсыз, оны ... ... ... ... көруімізге
болады, ал сақтандыру бизнесі, бізде енді ғана жандануда.
Біз ДСҰ кіру ... ... ... ... ... ... ... әлі сезінгеніміз жоқ. Көптеген мемлекеттерде бұл ... ... ... Шығыс Еуропада, кімнің ауыл шарушылығы өнімі
“кездейсоқ” керек емес ... ... ... ... ... шешім қабылдап, құжаттарға қол қояр алдында сәйкес ... ... Егер ... ... ... аграрлық секторды
мемлекетт ік қолдауды азайту болса, ол ҚР үшін ... ... ... жылы ауыл ... ... 34%құрайтын, ал реформалау жылджары
ауыл шаруашылық өндірісі 2,5 есе қысқарды және қазіргі таңда ЖІӨ 8,4% ... ҚР ауыл ... ... ... дамыған мемлекетте
қалыптасқан деңгейден өзгеше. Осылайша, Швейцариядағы ... ... 80%, ... Одақ ... ... ... ... Қазақстанда 1995-1997ж.ж. мәліметтері бойынша 20% төмен болатын. ЕО және
Жапониятамақ нарығын американдық тауарлардан ... ЕО ... ... ауыл ... ... жұмсайды. Осындай
жағдайда Қазақстанға ішкі өндіріс, ауыл шаруашылығын ... ... ... етуі ... Бірақ, ДСҰ талабы бойынша, егерде мемлекет,
сондай ... ... ... онда ... ... ... ... арөылы залал келетінін дәлелдеу керек.
ДСҰ қарсыластарының ... ұйым жәй ... күйі ... ... ... ... дейді.
Оң жақтары
Ең басты оң фактор- әлем ... ... жаңа ... ... ... ... қаласы, американдық корпорациялардың
келісім-шарты арқасында әлемдегі бағдарламалық ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық қызығушылығын көтеретіні құпия
емес, өйткені, бұл ұйымның негізгі қағидаларының бірі “транспаренттігі”,
яғни мемлекеттің толық ... заң ... ... б.т. ... ... ... сезінетін, шетелдіктер, экономикаға
өздерінің ақшаларын бар ... ... ... блок ... ұшқыр бәсеке “банандық соғысқа” әкеледі.
Бірақ ДСҰ, саудалық ... ... ... конфликтке әкелмеу инструменті
болады. Бұл әсіресе қазіргі ... ... ... және ... үшін өте маңызды.
ДСҰ-ға кірмеу, Қазақстанды әртүрлі экономикалық дискриминацияларға
еріксіз соғады. Өйткені әлемдік рынок ойын ... ... ... ... ... қарсы.
Санкциялар, квоталар, Джексон- Веник түзетулері және т.б, Қазақстан
Республикасының ... ... ... біз ДСҰ ... жалғаса
береді. Қазіргі таңда Қазақстан күшті бәсекелестер үшін рынокты ... әлі ... ... ... өндіріс, ауыл-шаруашылық, қаржылық секторлар
протекционистік қорғауды керек етеді.
Отандық өндіріске зиян тимейді деген пікір бар. ... ... ... ... ... біріншіден, бүгінгі таңда Қазақстандық
өндірістің импорттық жабдықтаушылармен ... ... ол ... баж ... ... ... ... біздің отандық өндіріс
көрсетіп жатқан арақатынасы төмен баға және нашар ... ... ... ... алмайды, өйткені олар репутациясын бағалайды.
Бұндағы теңгенің төмен бағамы, шетелдік баж ... он есе ... үшін ең ... қатысушылары арасында сауда қатынастарын
дескриминациясыз негізде жүргізу, өйткені біздің республикамыздың ... ... ... ... ... газ, ... және көмір
экспорттаушы ... ... ДСҰ кіру ... 144 ... ... ... экспортты лицензиялау,
стандарттау және ... баж ... ... ... ... және ... мемлекттің сыртқы экономикалық белсенділігін ... ... ДСҰ ... әлемдік қоғамдастыққа сауда жүйесінің көп жақты
келісімінде тең құқықты қатысушысы ретінде ... ... ... ... және ... ... ... деңгейге шығарады.
Қорытынды
Біздің қалауымызға қарамастан, біздің республикамыз глобализациялау
процесіне ... енді біз осы алып ... ... өз орнымызды
анықтауымыз керек. Болашағы болмағандықтан автономды, тұйық ... ... ... Яғни ... және біріккен ағза. Осы ағзаның әр өлігі, яғни
мемлекеттер, аудандар жалпы глобалдық жүйеге, әлемдік саяси ... ... ... К.Р. ... ... ... ... өте
маңызды.
Осылайша, сыртқы сауда ... ... ... ... ... және ... ... рыноктық қағидаларға
көшу барысында қол жеткізген ... ... ... Бірақ
сыртқыэкономикалық сферадағы реформалардың жетістігі ... ... ... ... ... ... ... яғни
жалпы экономикалық реформалардың тез жүзеге асуына ... ... ... ... ... ... рөлін орындауы керек және міндетті.
Қайта құру қорытындысы бойынша экономика және сауда ... ... ... жүйесінде Қазақстанға ДСҰ арқылы кіру өте ... ... ... ... ... ... ... ұсынады. ДСҰ
ұсынған тәртіпті нығайту және ... ... ... шешудің тиімді
механизмі және сауданың дамуына жаңа мүмкіндіктер орнату барысында,
Қазақстан ... ... ... бағдарламаларын қолдау болып
табылады. Қазақстан үкіметі осыны мойындап, ДСҰ қосылуға ресми арыз жасады.
Ұйымға кіру процесінің өзі ... ... ... рөл ... ал батыл бастау шетелдік инвесторларды Қазақстанның
реформа ұстанғыштығына сендіруге болады. ДСҰ кіру ... ... ... ... ... ... ашықтық және бәсекелестік ... ... ... ... ... Бұның барлығы жағымды
халықаралық деңгейге және кіру ... ... ДСҰ ... тыс ... емес жаңа ... ... ... ДСҰ-ға кіруге үміткерлердің ішіндегі маңызды мемлекеттердің
арасында өзінің орнын алады. Әрине бұл ... ... ... әлі де көптеген күшті қажет етеді.Бұл бағытта Қазақстанға
кездесетін қиындықтар айдай анық. Осы қиындықтарды артта ... үшін ... ... ету ... ... сферасындағы реформалардың жүзеге
асуына ... ... ... ... ... ... ... көпжақты халықаралық ... ... ... ... ... қолдаудың маңызы зор.
Тек интеграциялау, ортақ күштерді біріктіру арқылы ғана ... ... ... қол ... ... Және де осында өзінің
потенциалына сай, ... ... ... және ... орын ... ... ... әдебиеттер тізімі:
1. Смаилова Г.А. "Мировая торговля:общие тенденции и ... ... ... и ... при ... ... Р.К.,Алматы 2005, 6-7 б.,132-138 б.
2. Р.Е. Елемесов "Халықаралық экономикалық қатынастар", Алматы "Казақ
университеті", 2002.ж, 45-96 ... Н.Қ. ... Д.М. ... А.Е. Қолдыбаева "Халықаралық
экономикалық ... ... ... 1998 ... ... С.В. ... ... международной торговли: нормы и
правила ГАТТ”, Сборник научных ... ... ... ... ... М. - 1991 г. - 71 ... ... Ю.А. “Роль ГАТТ в международно-экономической интеграции”,
Экономика и коммерция, М. - 1995 г. №3, стр. ... ... И. ... ... ГАТТ: принципы, правовые
нормы и правила”, Внешняя торговля, М. - 1993 г. №7/8, стр. ... ... ... – Сайт ... ... ... при ... Республики Казахстан.
8. www.khabar.kz – ЗАО“Хабар”
9. http://news.central.kz - Интернет-служба “Центральный Казахстан”

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның халықаралық экономикада қатысуы28 бет
Әлемдік саудадағы тендердің рөлі және оның Қазақстандағы тәжірибесі44 бет
Бүгінгі Қазақстандағы мемлекеттік басқарудың күйіне кешенді талдау жасап, орталықтандыру мен орталықсыздандыру балансына қол жеткізу қажеттігін елдегі әкімшілік реформасы тұрғысында негіздеу123 бет
Жұмабаев Мағжан Бекенұлы11 бет
Несие –ақша қатынастарын қалыптастыру28 бет
Несиенің мәні мен қажеттілігі21 бет
Отырардың заттық мәдениеті70 бет
Қазақстан Республикасындағы несие жүйесі21 бет
Ұлттық табыс:өндіру, бөлісу, тұтыну5 бет
Әлемдік шаруашылық қаржы ресурсы22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь