Автомобильді газ турбиналы қозғалтқыштар

Автомобильді газ турбиналы қозғалтқыштар
Шағын газ турбиналы автомобильді қозғалтқышының артықшылықтары
Кейбір кемшіліктері
Газ турбиналы қозғалтқыштарды жүк автокөліктері үшін қолданудың мүмкін артықшылықтары
Айналдыру моменті мен қуаттың сипаттамалары
Айналдыру моменттерінің мөлшерлерінің қатынастары
Газ турбиналы қозғалтқышты реттеу
Жылу алмастырғышты қолдану кезінде сипаттамалардың жақсаруы
Автоматты беріліс жүйесімен салыстыру
Дифференциалды механизмі бар газ турбиналы қозғалтқышты қолдану
Қозғалтқыштың автомобильдердегі орналасуы
Автомобильді газ турбиналы қозғалтқыштардың дамуындағы жетістіктер
Қозғалтқышты жүк автокөлігінде сынау
«Дженерал Моторс» фирмасының GT.305 қозғалтқышы (1959)
Газ турбиналы қозғалтқыштардың тиімділігін арттыру
Газ турбиналы қозғалтқыштардыңбірқатар салаларда сәтті қолданыс табуына байланысты, шағын газ турбиналы қозғалтқыштардың жүк және жеңіл автокөліктерде қолданылу мүмкіндігі де қарастырылған. Қуаттылығы 60-тан 250 л.с.-қа газ турбиналы қозғалтқыш бағасы төмен жанармай сортын қолданған жағдайда 1 км-ге шығыны бензинді немесе Дизельді қозғалтқыш шығынымен салыстырмалы болып келеді, ал оны құрастыру бағасының төмендеген жағдайында белгілі автомобильді поршеньді қозғалтқышпен бәсекелесе алады. Газ турбиналы қозғалтқыштың бұған дейін қарастырылған артықшылықтарын да ескерген жөн.
Қазіргі уақытта автомобильді газ турбиналы қозғалтқыштардың тәжірибе жүзінде сыналып жатқан немесе одан әрі дамытылып жатқан бірнеше түрлері бар. Олардың кейбіреулері жақсы нәтижелер көрсетсе де, өндіру сатысына жетіп қазіргі порщеньді іштен жану қозғалтқыштарымен бәсекеге түспес бұрын, басқа да бірқатар мәселелер шешілуі керек. Соған байланысты, көптеген заманауи техникалық құрылғыларды құрастыру тәжірибесі бұған дейін кезігіп, шешімі табылмастай болып көрінгенконструкцияны және талапқа сай көрсеткіштерге ие газ турбиналы қозғалтқышты дамытумен байланысты қиындықтар (ал газ турбиналы қозғалтқыш бұл жағдайда типтік мысал)соңында шешімін табуы мүмкін екендігін көрсетті.
Шағын газ турбиналы қозғалтқыштардың автомобильдерде қолданылу мүмкіндігін бағалау үшін бұл жерде оның көпшілігі бұған дейінгі тарауларда көрсетілген негізгі артықшылықтары қарастырылады. Сонымен қатар, әлі де шешімін табуды қажет ететін негізгі кемшіліктері мен қиындықтары да қарастырылатын болады.
        
        Автомобильді газ турбиналы қозғалтқыштар
Газ турбиналы қозғалтқыштардың бірқатар салаларда сәтті қолданыс табуына байланысты, шағын газ турбиналы ... жүк және ... ... ... ... де қарастырылған. Қуаттылығы 60-тан 250 л.с.-қа газ турбиналы қозғалтқыш бағасы төмен жанармай сортын қолданған ... 1 ... ... ... ... ... ... шығынымен салыстырмалы болып келеді, ал оны құрастыру бағасының төмендеген жағдайында белгілі ... ... ... ... ... Газ турбиналы қозғалтқыштың бұған дейін қарастырылған артықшылықтарын да ескерген жөн.
Қазіргі уақытта автомобильді газ ... ... ... ... ... ... немесе одан әрі дамытылып жатқан бірнеше түрлері бар. ... ... ... ... ... де, ... сатысына жетіп қазіргі порщеньді іштен жану қозғалтқыштарымен бәсекеге түспес бұрын, басқа да бірқатар мәселелер шешілуі ... ... ... ... заманауи техникалық құрылғыларды құрастыру тәжірибесі бұған дейін кезігіп, шешімі табылмастай болып көрінген конструкцияны және талапқа сай көрсеткіштерге ие газ ... ... ... ... қиындықтар (ал газ турбиналы қозғалтқыш бұл жағдайда типтік мысал) соңында шешімін табуы мүмкін екендігін көрсетті.
Шағын газ турбиналы ... ... ... мүмкіндігін бағалау үшін бұл жерде оның көпшілігі бұған дейінгі тарауларда көрсетілген негізгі артықшылықтары қарастырылады. Сонымен қатар, әлі де шешімін табуды ... ... ... ... мен ... да ... болады.
Шағын газ турбиналы автомобильді қозғалтқышының артықшылықтары
Газ турбиналы қозғалтқыштың негізгі артықшылықтары келесідей:
1. Поршеньді қозғалтқышпен салыстырғанда бірқалыпты жұмысы, бұл негізінен ... ... тек ... ... ... қозғалтқышта вибрациялар жоқ және валдағы айналдыру моменті қозғалтқыштың ... ... ... ... болуымен түсіндіріледі.
2. Қозғалтқыштың көпшілік құрылымдық элементтерінің қарапайым ... мен ... ... ... ... Әдетте газ турбиналы қозғалтқышта тегершік пен валдың ... және ... ... ... саны ... бірдей алты цилиндрлі бензинді қозғалтқыш бөлшектерінің санының 1/4-1/6 ... ... ... күрекшелері, сонымен қатар бағыттаушы және түзетуші күрекшелері бар компрессор мен турбина роторлары қозғалтқыш конструкциясының ең ... ... ... ... ... ... төмен салмағы мен габариттері. Қарапайым газ турбиналы қозғалтқыштың салмағы қуаттылығы бірдей поршеньді қозғалтқыш салмағының 1/4-1/6 бөлігін құрайды. Бос турбинасы бар ... ... сәл ... ... ... Газ ... ... формасы цилиндр тәрізді болғандықтан, оны поршеньді қозғалтқышпен салыстырғанда ... ... және ... ... ... етіп ... болады. Газ турбиналы қозғалтқыштың компрессор күрекшелері мен дисктерін дайындау үшін мысалы ... ... ... арқылы салмағын төмендетуге болады.
4. Ілініс муфтасы мен беріліс қорабының жоқтығы. Бос ... бар ... ... ... ... мың айналымында турбинаның бос жүрісінде өндіретін қуаты қол тежегішін босатқанда автомобильді орнынан қозғалту үшін жеткіліксіз. Сондықтан, ілініс муфтасына ... жоқ. Жану ... ... ... мөлшерін арттырған кезде бос турбина өндіретін айналдыру моменті де артады да, автокөлік қозғалысқа келе отырып, тез ... ала ... ... ... қозғалтқышта бос турбина автоматты берелес қорабының рөлін атқарады. Алайда, автомобиль үшін қосалқы тқменгі ... ... ... ... ... ... Порщеньді қозғалтқышпен жүретін автомобильдердегідей, бұнда да артқы жүріс берілісін қолдану қажет.
5. Басқару қарапайымдылығы. Ілініс муфтасының ... мен ... ... ... ауыстыру тұтқасы жоқ кезде, тек артқы жүріс берілісін қосу тұтқасы, газ бен аяқ тормозының педальдері ғана қажет болады. ... ... ... екі ... ... үшін ... болуы мүмкін екендігін атап өткен жөн.
6. Жанармайдың толық жануы. Қозғалтқыштың жану камерасына жану процесі мен ыстық газдарды салқындату үшін ... ... ... мөлшерінде қозғалтқыштың қалыпты жұмысында жанармайдың жануы толығымен жүзеге асырылады. Сондықтан, жану өнімдерінің құрамында, мысалы көмертегі оксиді ... ... ... улы ... ... ... қозғалтқышты іске қосу кезінде орын алуы мүмкін жану камерасына берілетін жанармайдың артық мөлшерінде жанбай қалған жанармай бу ... ... ... ... ... ... ... сипатты иіс бере отырып шығуы мүмкін.
7. Сумен салқындату жүйесінің жоқтығы. Газ турбиналы қозғалтқыш ауамен салқындатылатындақтан, поршеньді қозғалтқыштағыдай сумен ... ... ... етпейді. Соған байланысты, конструкцияның салмағы артпайды және конструкцияның өзі қосымша күрделенбейді. Салқындату жүйесі бар күштік қондырғылардың салмақтарын салыстырғанда осы ... ... ... жөн (барлық жағдайларда емес).
8. Тұрақты әсер ететін тұтандыру жүйесінің жоқтығы. Газ турбиналы ... ... ... қолданудың қажеті жоқ, ал поршеньді қозғалтқыштарда белгілі бір уақыт интервалында цилиндрлердегі жанармай-ауа қоспасын тұтандыру үшін ұщқын зарядын ... етіп ... ... ... ... Жану камерасын іске қосу үшін қолданылатын тұтатушы қондырғыны ескермегенде, басқа ешқандай тұтандыру жүцесінің қажеті жоқ, себебі егер жану процесі ... ол ... ... ... ... ... жалғаса береді. Автомобильді бензинді қозғалтқыштарда жариялаған статистикалық мәліметтерге сәйкес тұтандыру жүйесі жолдағы ақаулардың ең ... бірі ... ...
9. Өте ... май шығыны. Газ турбиналы қозғалтқыштың жұмсайтын май шығыны бензинді ... ... ... май ... салыстырғанда мардымсыз болып табылады. Бұл газ турбиналы ... ... ... ... ... пен тісщелі берілістер санының аздығымен түсіндіріледі, ал поршеньді қозғалтқыштың ... мен ... да ... ... саны өте көп. Газ ... ... ... қолдану тәжірибесі бензинді қозғалтқыштағы май шығыны қуаттылығы дәл сондай газ турбиналы қозғалтқыштың май шығынынан 30-40 есе көп екенін көрсетті.
10. ... ... ... ... ... ... 3,5 мен 5,5 ... жатқан жылу алмастырғышы бар немесе жылу алмастырғышсыз шағын газ ... ... 4,2-7 ... тең ... түрде төмен ауа қысымында жұмыс істейді. Ал бензинді ... ... жану ... ... ... ... цилиндрлердегі қысым 38,6-дан 52,6 атм-ға дейін, Дизель қозғалтқышында - 49,1-ден 70 атм-ға дейін ... ... газ ... ... конструкциясындағы қысым әсеріне ұшырайтын элементтерін жеңілрек етіп ... ... ... бұл ... конструкцияның бұл бөлшектерінде туындауы мүмкін жоғары температуралық кернеулерді ескерген жөн.
11. Қозғалтқышты іске қосу және ... Жану ... ... жеткізу мен суық күйінен іске қосу кезінде оны ... газ ... ... ... ... оңай ... ... газ турбиналы қозғалтқыштың іске қосу кезінде білігін айналдыру үшін ... ... ... ... Дизель қозғалтқышын іске қосу кезінде қажетті қуатпен салыстырғанда әлдеқайда көбірек қуат қажет. Дегенмен, газ турбиналы қозғалтқыш автоматты ... іске ... ... ... жану ... жанармайдың бастапқы тұтануы қиын емес.
Қозғалтқыш іске қосылып, тұрақты жұмыс істей бастағанда оны поршеньді қозғалтқыштардағыдай қыздырудың қажеті жоқ, ... газ ... ... поршеньді типті қозғалтқыштардағыдай цилиндр қабырғалары мен сырғу мойынтіректерін майлаудың қиын жүйесі жоқ. Газ турбиналы қозғалтқыштардың ... ... ... немесе роликті мойынтіректері іске қосу кезінде арнайы майлауды ұйымдастыруды қажет етпейді, тек төмен ... ... ... үшін ... ... қолдану қажет. Іске қосылғаннан кейін газ турбиналы қозғалтқыш майлау жүйесіндегі майдың қызуынан тәуелсіз бірте-бірте толық қуатына дейін жеткізіле алады.
12. ... ... ... ... ... аздығы. Қарапайым газ турбиналы қозғалтқыш өзінің қуатын өзінің негізгі элементі - турбокомпрессор көмегімен өндіреді. ... ... ... жеке цилиндрлер мен әр цилиндрде кіргізу мен шығару клапанды жүйесі бар поршеньдер тобынан ... ... ... ... қозғалтқышының конструкциясынан әлдеқайда қарапайым болуы керек. Газ турбиналы қозғалтқыштың формасы негізінен цилиндр тәрізді болғандықтан, оның ... ... ... ... мен шашу қол жетімді орындалуы мүмкін. Сонымен қатар, газ турбиналы қозғалтқыштың конструкциясында элементтер санының ... аз ... ... оны күту ... қозғалтқышты күтумен салыстырғанда айтарлықтай оңайрақ болып келеді.
Газ турбиналы қозғалтқыштың күтімін тұтандыру жүйесі мен ... ... ... да ... ... ... газ турбиналы қозғалтқыштың жанармайлы жүйесі конструкциясы бойынша күрделірек болса да, көп ... ... ... ... газ ... ... күту, атап айтқанда оның негізгі мойынтіректерін, тісшелі берілістері мен олардың мойынтіректерін күту салыстырмалы түрде жеңіл ... ... ... және де тек қозғалтқыштың ұзақ уақыт жұмысынан кейін ғана ... ... ... ... ... ... ... ең тез бұзылатын элементтері: 1) жану камерасы; 2) турбинаның бағыттаушы және жұмысшы ... 3) ... ... және 4) ... ... ... газ ... қозғалтқыштардың ертеректегі типтеріндегі кейбір элементтерінің жұмыс істеу мерзімі ... 100 ... ... ...
Қазіргі уақытта қозғалтқыштың жұмысы кезінде оның бұл элементтеріне 1000-1500 сағ-қа дейін, кейде одан да көп күтім жасамауға ... ... ... әр элементінің нақты қызмет ету мерзімі қазіргі уақытта 2500 сағ жұмыспен шектеледі.
13. Газ турбиналы қозғалтқыштар автомобильді дизельді ... ... ... ... ... қанағаттанарлықтай жұмыс істей алады. Сондықтан, 1 км жолға жұмсалатын жанармай бағасын салыстырғанда бұл факт шағын газ турбиналы қозғалтқыштардың ... ... ... компенсациялайды. Оған қоса, автомобильдерде қолданылатын жоғары октанды жанармай сорттарымен салыстырғанда газ турбиналы қозғалтқыш жанармайының ... өте ... ... ... Сонымен қатар, егер газ турбиналы қозғалтқыштағы жанармай шығыны өте төмен екендігін ескерсек, онда оның ... ... ... мен май ... ... ... қозғалтқышта жұмсалатын жанармай мен май шығынынан аспауы тиіс.
Кейбір кемшіліктері
Шағын газ ... ... ... артықшылықтарымен қатар, қозғалтқыштың бұл типінің кемшіліктерін де атап өткен жөн.
1. Термиялық және толық ПӘК-і. Бұған ... ... ... газ ... ... ... ПӘК-інің мәндері төмен болғандықтан, оның меншікті жанармай шығыны бензинді немесе Дизельді қозғалтқыш шығынынан әлдеқайда үлкен болады. Бұл ... газ ... ... одан әрі дамуының тежелуінің негізгі себебі болды. Алайда, алдыңғы тарауда қарастырылғандай, сәйкес жылу ... ... ... ... газ ... қозғалтқыштың жанармай шығынын поршеньді қозғалтқыш шығынымен салыстырмалы ... ... ... ... ... ... термиялық ПӘК-ін қажетті деңгейге дейін көтеруге мүмкіндік беретін жылу алмастырғышты қолдану кезінде ... ... ... және ... ... ... ... шағын газ турбиналы қозғалтқыштың алдыңғы тарауда қарастырылған негізгі артықшылыұтары жоғалады.
Алдыңғы тараулардың бірінде қарастырылған ... ... ... ... ... мен ... ... соның салдарынан қозғалтқыштың толық ПӘК-інің бірнеше пайызға төмендеуімен байланысты.
2. Ішінара жүктемелер кезіндегі ПӘК-і. ... газ ... ... бензинді немесе Дизельді қозғалтқышпен салыстырғанда, ішінара жүктемелер кезінде ПӘК-інің төмен мәндері, соған сәйкес меншіктк ... ... ... тән. ... ... ... мен бос ... бар қозғалтқыштың ішінара жүктемелер кезінде ПӘК-інің мәндері қарапайым газ ... ... ... мәндерінен әлдеқайда жоғары. Автомобильдердегі қозғалтқыштар жұмыс уақытының көп бөлігін толық жүктеменің ... ... ... ... ... бұл ... қозғалтқыштың толық ПӘК-інің мейлінше жоғары мәндерін қамтамасыз ету мағызды. Сондықтан, егер қозғалтқышта жылу алмастырғыш қолданылса, ол тіпті ... ... ... ... мөлшерінің төмендеуіне алып келсе де, ішінара жүктемелер кезінде ... ... ең ... ... ... етуі ... Бос турбинасы мен дифференциалды механизмі бар газ турбиналы қозғалтқыш қолданылған жағдайда автокөліктің күштік қондырғысының эффективтілігін одан әрі арттыруға болады.
3. Айналымдардың ... ... ... мен ... ... түрде жоғары айналымдар санында жұмыс істеу талабын қанағаттандыру үшін ... ... ... ... ... бола ... ... жұмысының шусыз болуын қамтамасыз етуі керек, ал бұл редуктордың ... алып ... Газ ... қозғалтқыштың өлшемдерінің кішіреюімен турбокомпрссордың есептік айналымдар саны ұлғаюы керек. Яғни, валда 2100 л.с. өндіретін, 541 серия қозғалтқыштары - ... ... ... ... валы бар қозғалтқышы үшін турбокомпрессор валының айналымдар саны 15 000 айн/мин-на құрайды. 475 л.с қуат өндіретін қуаттылығы ... ... ... жылдамдығы 35 000 айн/мин-на тең, ал қуаттылығы 60 л.с. өндірістік мақсатта қолданылатын ... 46 000 ... тең ... роторының айналу жылдамдығында жұмыс істейді. Газ турбиналы қозғалтқыштарда қуатты вал арқылы беру кезінде ... ... ... ... дейін төмендету рудуктор қажет, ал редуктордың жалпы өткізу қатынасы қозғалтқыш өлшемдері неше есе ... ... есе ... ... ... ... санының бұндай үлкен мәндеріне орай компрессор мен ... ... және ... валдары сияқты жеке элементтердің және жинақталған түрдегі турбокомпрессордың ... ... өте ... ... және ... ... жүргізу қажет.
Ротордың айналымдар саны түбір астындағы қозғалтқыш қуатына пропорционалды деп те айтуға болады. Сондықтан, егер қуаттылығы 5000 л.с. қозғалтқыштың ... ... ... 8000 айн/мин-на тең болса, онда қуаттылығы 100 л.с. қозғалтқыштың аналы жылдамдығы 8000√(5000/100) немесе 56 500 ... тең ...
4. ... ... ... көлемі. Бұған дейін көрсетілгендей, газ турбиналы қозғалтқыш жану камерасында жану ... және ... ... ... ... ауа ... ие болуы керек. Сондықтан, ол арқылы өтетін ауа шығыны бензинді немесе Дизельді қозғалтқыш арқылы өтетін ауа шығынынан айтарлықтай артық ... ... ... ... ... ... бұл ... газдардың үлкен көлемдерін жою қиындықтары туындайды. Бағымызға орай, заманауи жану камераларында жанармай жанғанда қалыпты жағдайда бұл газдардың жағымсыз иістері жоқ. ... ... жылу ... мен ... ... ... мен ... қолдану есебінен пайдаланылған газдар көлемі мен олардың температурасы айтарлықтай төмендетілуі мүмкін.
5. Екпін алудың баяулығы. Қозғалтқыштың айналмалы элементтерінің салыстырмалы түрде үлкен ... ... газ ... ... ... ... ... тез ашқан кезде автокөлік қозғалмас бұрын бастапқы кешігу туындауы мүмкін - ... бір ... екі ... Бұл ... ... біте салысымен, автомобиль өте тез екпін ала бастайды. Бұл периодты минимумға ... ... өте көп ... бөлінді. Компрессор роторын, сонымен қатар, мысалы дәнекерленетін жеңіл ыстыққа төзімді материалдарды, турбина дисктері мен ... ... ... үшін ... ... және титан құймаларын қолдану арқылы кешігу эффектін төмендетуге болатыны анық. Соған байланысты ... ... ... ... ... ... ... 60-70%-ын құрайтынын атап өткен жөн.
Автомобильде бос турбинасы мен дифференциалды механизмі бар газ турбиналы ... ... да бұл ... ... айтарлықтай қысқартуы мүмкін.
6. Қозғалтқышпен тежеу. Поршеньді қозғалтқышы бар автокөлікте қозғалыс баяулағанда беріліс қорабын қосулы етіп қалдыруға болады ... ... ... да). ... нәтижесінде беріліспен байланысқан және сол арқылы қозғалтқыш тежелу эффектін ... ... ... ... ... ... тудырады. Бос турбинасы бар газ турбиналы қозғалтқыш орнатылған ... ... ... ... автомобильдердегідей, бұндай тежелудің болуы мүмкін емес. Соған байланысты қозғалтқыштың белгілі бір ... ... ... ... ... қажетті мөлшерде тежеуіш айналдыру моментін алу үшін қолдану әрекеттері жасалды. Бұндай әрекеттердің бірі қозғалтқыштың екпін алуы үшін ... ... ... ... ... бір ... моменті бар бос турбина энергиясын пайдалану мүмкіндігі болды. Басқа ұсынылған әдісте бұл мақсатта сәйкес озу муфтасын қолдана отырып ауа ... ... ... ... ... ... ... қуатты жұтуға арналған жеке ауа компрессоры қолданылатын ... де бар. Бұл ... ... дроссельді клапанды жапқанда автономды жұмыс істеп қана қоймай, кез келген үлкен еңістерде автокөлікті тежеу мақсатымен энергияны аккумуляциялау үшін толық қолданылуы ... ... ... шуы. ... минутына шығарылатын пайдаланылған газдардың айтарлықтай үлкен көлемінің салдарынан және де жоғары өткізу қатынастары бар төмендетуші тісшелі берілістер қолданылатындықтан газ турбиналы ... ... ... шуы ... шу ... ... автомобильдердің көп цилиндрлі бензинді қозғалтқыш шуынан әлдеқайда көп. ... ... ... ... ... ... пайдаланылған газдар температурасын төмендету үшін жылу регенерациясын қолдану және қосалқы қондырғыны айналдыру үшін редукторлар мен тісшелі берілістерді құрастырудың арнайы әдістерін ... ... ... газ ... ... шуын ... деңгейге дейін төмендетуге болады. Пайдаланылған газдар ағынымен жасалатын жоғары жиілікті шу деңгейін төмендету үшін кері қысымы өте ... жаңа ... ... ... ...
8. Үлкен іске қосу қуаты. Салқын поршеньді қозғалтқышты іске қосу үшін иінді білікті тек бірнеше ... ... ... Газ ... ... жағдайында турбокомпрессор білігі қозғалтқыш іске қосылып, тұрақты жұмыс істеу қабілетіне ие болар алдында білік минутына мыңдаған айналым жасауы керек. Бос ... бар газ ... ... ... ... іске ... алайда бұл жағдайда да компрессор өздігінен тұрақты жұмыс жасай бастағанша минималды ... ... ... ие ... ... ... байланысты, газ турбиналы қозғалтқышты іске қосу үшін компрессор мен турбина роторларының инерциясын жеңіп, ... ... іске ... ... ... ... айналымға келтіру қажет, ал ол үшін электрлі іске қосу құрылғысы ұзақ уақыт аралығында үлкен қуат өндіруі тиіс.
9. Пайдаланылған газдар шығатын ... ... ... ... ... көп ... ... газ турбиналы қозғалтқыштың пайдаланылған газдар шығатын құрылғысы мен бәсеңдеткіш қозғалтқышта поршеньді қозғалтқыштардың пайдаланылған газдар шығатын құрылғысы мен бәсеңдеткіші алатын ... ... ... көлем алуы тиіс. Яғни, автомобильді қозғалтқышы үшін анықталғандай, пайдаланылған газдар шығатын келте құбыр мен ... ... ... ауданы автомобильді бензинді қозғалтқышпен салыстырғанда 10 есе көп. Алайда, егер бәсеңдеткішті жылу алмастырғыштың пайдаланылған газдар шығатын ... ... бір ... етіп ... онда пайдаланылған газдар шығатын құрылғының үлкен өлшемдерінің жеке пайдаланылған ... ... ... ... ...
Газ турбиналы қозғалтқыштарды жүк автокөліктері үшін қолданудың мүмкін артықшылықтары
Шағын газ турбиналы қозғалтқыштардың қолданылуы мүмкін салаларының ішінде бұған ... ... ... сала бар, атап ... бұл қозғалтқыштардың қазіргі уақытта жүк автокөліктеріндегі айналдырулар үшін сәтті ... ... Бұл газ ... ... ... ... салмағы, және де бұндай қозғалтқыш көмегімен автомобиль дөңгелектерін айналымға келтіру жүйесінің бензинді немесе Дизельді қозғалтқыш қолданатын автомобильдрдің ... ... ... әлдеқайда қарапайы болуының есебінен автомобиль салмағында ұтуға мүмкіндік береді. Ауыр класқа жататын жүк автокөліктерінде 2 т-ға дейін ... ... ... бұл тиімділік автомобильдің пайдалы жүктемесін арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен ... әсер ... ... жүк ... ... ... ... газ турбиналы қозғалтқыштың жоғары ПӘК-ін жоғарылату арқылы ... ... ... ... ... ... көбірек жұмыс істейді. Бензинді немесе дизельді сортты жанармаймен салыстырғанда айтарлықтай арзан жанармайларды қолдану бұл ауыр жүк ... ... ... ... қосымша көзі болып табылады. Газ турбиналы қозғалтқыштың ең ... ... ... ... мен оның беретін тісшелі механизмдердің минималды санында өте ... ... ... бұл ... ... енді бір ... ерекшелігі болып табылады. Соған байланысты, алдағы уақытта қуаттылығы 150-ден 250 л.с.-қа тең газ турбиналы қозғалтқыштардың эффективтілігі ... ... ең ... ... ... жүк автокөліктерінде меңгерілетін көрінеді.
Айналдыру моменті мен қуаттың сипаттамалары
Жалпы бос турбинасы бар газ турбиналы қозғалтқышты біріншілік қозғалтқыш ретінде, ал бір ... екі ғана жеке ... ... бар бір ... ... ... ... түрлендіруші ретінде қарастыруға болады. Қуатты алу мақсатында төмендеткіш редуктор да қажет. Бұған дейін анықталғандай, қозғалтқыштың бұл типі айналымдардың ең аз ... ... ... аздаған айналдыру моментін, және айналымдардың максималды санында минималды айналдыру ... ... ... ... газ ... қозғалтқыштың автомобильге арнаған айналдыру моментінің жылдамдығы бойынша жүруін бензинді қозғалтқышпен ... ... ... ... ... ... ... проф. Ф.Л. Шварц жүргізген газ турбиналы қозғалтқыштың ... ... ... ... ... ... ... зерттеу нәтижелерін [50] қолдануға болады.
Бұл жерде қарастырылатын зерттеу нәтижелері үшінші (жоғарғы) ... 133 ... тең ... ... кезінде қуаттылығы 100 л.с. бензинді қозғалтқышқа және 133 км/сағ жылдамдықта қуаттылығы 95 л.с. бос турбинасы бар газ ... ... ... Газ ... ... ... ... келесідей: компрессордың ПӘК-і 0,80; турбинаның ПӘК-і 0,85; бос (күштік) ... ... 0,85; ... ... ... ... температурасы 8160 С; жану камерасының ПӘК-і 0,95; компрессордағы ауа қысымының арту ... 3,4; ... ... 2,5%; ... кіре ... ... ... 15,60 С. 72-суреттен көрініп тұрғандай, қозғалтқыштардың екі типінің де қуат ... ... ... ... ... өзгеру қисығы үшінші жоғарғы беріліске сәйкес келеді) тәуелділіктері белгілі бір дәрежеге дейін бірдей сипатқа ие. Газ турбиналы қозғалтқыштың максимум маңайында ... ... ... ... ... қозғалтқыш қуатымен салыстырғанда еңістеу сипатқа ие. Газ турбиналы қозғалтқыштың қуат пен айналдыру моменті қисығы бойымен ... ... кіре ... газдардың жұмысшы температурасының жоғарылауының әсері жайлы графикте газдардың 8710 С-ге тең ... ... үшін ... үзік ... ... ... ... да жүруінің ерекшелігі келесіде: қозғалыс жылдамдығының төмендеуімен қозғалтқыштың өндіретін қуаты күрт азаяды. Газ ... ... ... ... ... ... ... моментінің салыстырмалы түрде жоғары мәні жағымды фактор болып табылады, ал ... ... ... бұл ... ... ... айналдыру моментін арттыру жолы ретінде төмен берілісті қолданған жөн. Осылайша, тісшелі берілістің беріліс санын азайтқанда (беріліс қорабында) ... ... ... жүру ... ... жылжып, берілген беріліс үшін максималды мүмкін қозғалыс жылдамдығынан тәуелді тігірек жүреді.
Айналдыру моменттерінің мөлшерлерінің қатынастары
Егер ... ... ... 133 ... тең максималды жылдамдықпен қозғалысы кезінде бензинді қозғалтқыш өндіретін айналдыру моментінің мөлшерін 100% деп қабылдасақ, онда ... ... деп ... онда ... ... ... ... қорабы үшін екінші және үшінші берілістерде айналдыру моменттерінің максималды мөлшерлері сәйкесінше 32 км/сағ ... ... ... 16 ... ... ... ... тиіс.
Газ турбиналы қозғалтқыш қолданылған автомобиль үшін 133 км/сағ-на тең максималды жылдамдық пен ... кіре ... ... ... 8160 С ... ... ... қатынасы (яғни нөлдік жылдамдықтағы айналдыру моментінің максималды жылдамдықтағы айналдыру моментіне қатынасы) шамамен 2,75-ті ... Бұл шама ... ... екінші берілісте өндіретін айналдыру моментінен айтарлықтай үлкен айналдыру моментіне сәйкес келеді. Оның мөлшері иілу 150 бұрышы бар ... ... ... ... көрсетуге болады.
Газ турбиналы қозғалтқышты реттеу
Бұл жерде қарастырылып отырған газ турбиналы қозғалтқышта бос турбина ... ... ... ... ... байланысқан. Бұл турбинаның айналу жылдамдығы тұрақты айналымдар санында жұмыс істейтін компрессор турбинасының айналу жылдамдығынан тәуелсіз ... ... ... мен оның ... ... ... ... қысымды, температураны және күштік турбинаға кіре берістегі газдар шығынын өзгертуге болатын газогенератор болып табылатынын еске ... жөн. Бос ... ... ... саны ... қамтамасыз ету үшін қозғалтқышты реттеуді турбокомпрессордың айналымдар санын өте кішкентай диапазонда, атап айтқанда, 20-30% ... ... ... жүргізген ыңғайлы (8 тарауды қараңыз).
Жылу алмастырғышты қолдану кезінде сипаттамалардың жақсаруы
Бос турбинасы бар газ турбиналы қозғалтқыш үшін айналдыру моменті мен ... ... ... ... ... ... қозғлтқыш параметрлері үшін қозғалыс жылдамдығынан тәуелді анықтаған. ... бұл ... ... ... ... ... ал ауа және газ ... 0,035 кг/см2-ге тең жоғалтулары бар жылу алмастырғышпен жабдықталған болатын. 73-суретте газдардың 482-9270 С жұмысшы температуралары үшін ... ... ... түрінде берілген.
Жылу алмастырғышты енгізу негізінен, алдыңғы тарауда көрсетілгендей, жылу алмастырғышсыз қозғалтқышпен ... 1 км ... ... жанармай шығынын жұмсай отырып, қажетті қуат ... ... ... ... ... отырған мысалдан автомобиль қозғалысының 64, 96 және 129 км/сағ жылдамдықтарында жылу ... ... 1 л ... ... ... келетін жүрілген жол мөлшері км-мен сәйкесінше 3,88; 3,39; және 2,82 км/л-ді құрайды, ал ... ... 0,75 жылу ... ... бұл ... сәйкесінше 6,07; 5,82 және 5,22-ге тең болады. Бұл жағдайда регенерация дәрежесі 0,75 жылу алмастырғышы бар қозғалтқыштың жанармай ... ... ... ... ... ... ... бола алады.
Автоматты беріліс жүйесімен салыстыру
Бұған дейін автомобильді типті бос турбинасы бар газ ... ... ... ... максималды қозғалыс жылдамдығында қуаттылығы бірдей бензинді қозғалтқыш сипаттамаларымен салыстырылды. Бұл ... ... үш ... беріліс қорабымен жабдықталған болатын.
Бір жағдайда газ турбиналы қозғалтқыш қондырылған, екіншіжағдайда автоматты ... ... бар ... ... ... ... ... қондырылған автомобильдерді салыстыру қызығушылық тудырып отыр. Соған байланысты, фирмасының зерттеу лабораторияларында В. А. Туруненмен алынған кейбір қызықты ... ... ... газ ... ... артықшылықтары мен емшіліктері егжей-тегжейлі қарастырылған жинақта жарық көрді [51].
Мысал үшін ... ... 100 л.с. газ ... және ... ... мен ... 0-ден 160 ... дейінгі жылдамдықтар диапазонында сипаттамалары мен олардың 0-ден 160 км/сағ-на дейінгі жылдамдықтар диапазонындағы сипаттамаларын қарастырайық. 74-суретте бұл екі ... үшін ... ашық ... ... ... ... қисығы көрсетілген. Газ турбиналы қозғалтқыштың максималды қуаты бензинді қозғалтқыштың максималды қуатының салыстырмалы жылдамдықтағы мәніне ... ... атап ... жөн.
74-суреттен 2-суреттегі графиктегідей газ турбиналы қозғалтқыштың қуат қисығы бензинді қозғалтқыштың қуат қисығынан жоғары орналасқандығын көруге болады. Сондықтан, газ турбиналы ... ... ... және ... жылдамдықтарында салыстырмалы түрде үлкен қуат өндіреді. Айналдыру моменті қисығының төрт берліске автоматты ауыстыруы бар ... ... ... ... бар автомобильдің жылдамдығы бойынша салыстырмалы жүруі 75-суретте көрсетілген. Бұл жерде газ турбиналы қозғалтқыштың 48-80 км/сағ жылдамдық диапазонында ... ... ... ... бар екі ... ... қамтамасыз етілетін екі берілістік қатынастар - және беріліс - үшін қозғалыс жылдамдығынан тәуелді айналдыру ... ... ... ... екі тік ... та көрсетілген. Бұндай жүйені қолдану газ турбиналы қозғалтқыш қолданатын автомобильге автоматты беріліспен жабдықталған бензинді қозғалтқыш ... ... ... өте жақын сипаттамаларға ие болуға мүмкіндік беретін еді.
Төменгі үзік сызық ... ... ... ... ... ... автомобильдің жолдағы қозғалысқа қарсылығын жеңу үшін қажетті шын қуаттың өзгеруіне сәйкес келеді. Айналдыру моменті қисығы мен үзік ... ... ... ... жылдамдатылған қозғалысқа немесе еңістен өтуге қажетті қуаттың ... ... ... табылады.
Егер газ турбиналы қозғалтқыштың төмен жылдамдықтарда автомобильдің екпін алуымен байланысты кемшіліктерін ескермесек, онда екі жылдамдықты тісшелі берілістің қажет болмауы да ... ... атап ... ... Бұл ... оның 56-160 ... ... сипаттамасы бензинді қозғалтқыш қолданатын автомобиль көрсеткіштерімен бірдей дерлік болады.
Қарастырылған зерттеулерге ұқсас зертеулер фирмасының ... бар ... үшін ... газ ... қозғалтқыш үшін екі жылдамдықты берілісі үшін сәйкес берілістер қатынасын таңдағанда автомобильдің бензинді қозғалтқыш қолданатын автомобиль сипаттамаларына өте жақын ... қол ... ... ... механизмі бар газ турбиналы қозғалтқышты қолдану
Дифференциалды механизмі бар газ ... ... ... ... жылдамдықтарды қозғалтқыштың жоғары қуатына қол жеткізуге мүмкіндік береді, ал бұл өз кезегінде автомобильдің екпін алу көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ... ... қолданылуымен іске қосу кезіндегі кешігулер периоды төмендеп, қозғалтқыштың ішінара жүктемелер кезіндегі жанармайлық тиімділігі артады. Газ турбиналы қозғалтқыштың бұл типінің ерекшеліктері 5 ... ... ... ... автомобильдердегі орналасуы
Қарапайым газ турбиналы қозғалтқыштың өзі жинақы және шағын күштік қондырғы болып табылады. Алайда, егер жылу ... ... ауа және газ ... ... ... жолаушылар бөлімін салқындату немесе желдету қажеттілігін ескерсек, онда автомобильде бұндай қозғалтқышты орналастыру үшін ... ... ... айтарлықтай көп орын қажет болады. Сонымен қатар, автомобильдің шасси агрегаттарының, жол-жөнекей ... ... ... изоляциясы қажет. Бір бөлігі осы тараудың келесі бөлімдерінде ... ең ... ... ... ... ... ... салыстырғанда күштік қондырғы мен құбырлардың алатын үлкен көлемдерімен сипатталады.
Газ турбиналы қозғалтқыштардың автомобиль ... ... ... нұсқалары болғанымен, бүгінгі күнде ең қолайлы екі нұсқасы бар, олар схема түрінде 76-суретте көрсетілген [51]. Б схемасы бензинді қозғалтқыштың ... ... жүре ... қозғалтқышты автокөліктің алдыңғы жағында орналастыруды талап етеді, бұл кезде қуат ... ... пен ... ... ... ... дифференциалға немесе артқы ось механизміне беріледі. Б схемасында көрсетілген күштік қондырғы пршеньді қозғалтқыш қандай көлем алса, дәл сондай көлем алады деп ... іс ... ... мен ... ыңғайлылығы үшін қозғалтқыштың алатын көлемі айтарлықтай үлкенірек болуы тиіс. Пайдаланылған газдардың үлкен көлемінің (немесе салмағының) салдарынан ... мен ... ... ... ... құбыр да үлкен өлшемді болуы керек. Әрі қарай қосымша көлем автомобиль шассиын қозғалтқыштың ыстық металдық бөлшектерінен қорғайтын жылулық қорғанышты ... үшін ... ... ... ... орналасқанда жолаушылар бөлімін қозғалтқыш пен пайдаланылған газдар шығатын келте құбыр жылуынан изоляциялау үшін қосымша арнайы шаралар жүргізілуі ... ... ... енді бір ... 76, ... ... Бұл схема бойынша, қозғалтқыш пен тісшелі беріліс автокөліктің артқы бөлігінде жолаушылар бөлімінің артында орналастырылады, ал ... ... ... ... ... ... багы, қосалқы дөңгелек және жүк бөлімі орналасуы мүмкін. Жылу алмастырғыш, тісшелі беріліс, дифференциалды механизм, ауа және газ ... ... ... ... ... керек болғандықтан, оған қоса бұл бөлшектерді күту үшін қол ... ... үшін ... сериялық моделінің артқы бөлігі кәдімгі автокөлік кузовының артқы бөлігінен айтарлықтай үлкен болуы тиіс. Күштік қондырғы мен берілістің ... ... ... ... ... ... ілінісі мен тежеу моментін төмендетеді. Сол себептен, фирмасының Т-3 автокөлігінде жасалғандай барлық төрт дөңгелектің айналымға келтірілуі өте ... ... бұл ... міндеттердің шешімдерінің бірін береді.
Автомобильді газ турбиналы қозғалтқыштардың дамуындағы жетістіктер
1950 жылы ... ... ... ... газ ... ... пайда болып, бензинді қозғалтқышқа бәсекелес ретінде ұсынылғаннан кейін, көптеген моторлы фирмалар қозғалтқыштың бұл ... ... ... ... ... ... ... Салыстырмалы түрде шусыз жұмыс істейтін және құрастыру бағасының арзандығы бойынша ... ... ... ... жабдықталған автомобильдермен салыстырмалы шағын, эффективтілігі жоғары автомобильді жасаумен байланысты міндеттер шешімін табуы тиіс. ... ... ... ... тәжірибелік жұмыстардың көпшілігі бұл мақсаттарға бағытталған. Қазіргі уақытта жеңіл және жүк автокөліктерін шығаратын 25-тен аса әлемдік фирмалар газ турбиналық қозғалтқыштар ... оны ... ... де, жүк ... де ... зерттеу жұмыстарын жүргізіп жатыр.
Англияда және фирмалары қазіргі таңда газ турбиналы қозғалтқыш ... ... ... ... ... минималдығы және құрастыру бағасының төмендігі бойынша бензинді немесе Дизель қозғалтқыштары орнатылған автокөліктермен бәсекеге түсуге қабілетті болар алдында шешімін таппаған ... шешу үшін ... ... ... ... бұл саладағы зерттеу және жобалау жұмыстарын жүргізуге салыстырмалы түрде өте көп ... ... Үш ... ... - , және - газ турбиналы автомобильдердің дамуында айтарлықтай жетістіктерге қол ... Бұл ... ... ... ... ... ... аталған кейбір фирмалардың заманауи жетістіктері қарастырылады.
фирмасының қозтқалтқышы орнатылған автомобиль ... бірі ... ... бұл ... көп ... ... ... жүк көтеру қабілеті 31 т, қуаттылығы 160 л.с. газ ... ... ... жүк ... ... ... бастағанын атап өтуге болады. Сынақтар кезінде автокөліктің жүрген жолы бірнеше мыңдаған ... ... ... ... ... ... қозғалтқышымен автокөліктің орташа тиімділігі 1,41 км/л құраса, газ турбиналы ... ... - 0,53 км/л. ... ... ... ... мен екі сатылы турбинадан құралған қозғалтқыштың схемасы қарапайым болғандықтан, оның жанармай шығыны бойынша жоғарғы көрсеткіштерге ие болуы ... емес еді. ... ... газ ... ... саласындағы зерттеулер , , (Франция) және (Италия) фирмаларымен жүргізілді. Соған байланысты, 1957 жылы газ ... ... ... ... ... рекорды (бұған дейін бұл рекорд фирмасының автокөлігіне тиесілі, және жүріс басынан 242 км/сағ ... ... ... ... жасалған болатын және 309 км/сағ құрады. Бұл автомобиль фирмасының біліктің 28 000 ... тең ... 270 л.с. қуат ... бос ... бар ... ... болатын. 202 км/сағ максималды жылдамдық өндірген фирмасының меншікті салмағы 0,5 кг/л.с., ... 100 л.с. ... ... ... ... ... түрлі фирмалармен дамытылған тәжірибелік автокөліктердің көпшілігінде бастапқыда 100-ден 250 л.с.-қа дейін қуат өндіретін өндірістік күштік қондырғылар түрінде жобаланған газ ... ... ... ... ... ... ... қозғалтқыштар бос турбинасы бар немесе бос турбинасыз, кейде жылу алмастырғышпен жабдықталған қарапайым газ ... ... ... ... ... Автомобильдердің кейбір конструкцияларында, мысалы және фирмаларының автокөліктерінде бос турбинасы бар қозғалтқыштағы ... ... ... байланысты қиындықтар қажетті тежеулік әсер алу үшін арнайы қондырғыларды қолдану жолымен шешілген болатын. Осылайша, ... ... ... ... жүйесінде газ педалімен байланысқан көп дискті ауа тежегіші қолданылған. Бұл тежегіш педальді босатқан кезде тежеу эффектін тудырған. фирмасының автомобилінде дәл ... ... ... ... ... ... элетромагнитті тежегішті қолдану арқылы алынған.
Бірнеше жылдар аралығында қуаттылығы 200 л.с. газ ... ... ... ... болатын. Қозғалтқыш екі сатылы турбинамен айналымға келтірілетін екі сатылы ортадан тепкіш компрессормен жабдықталған болатын (сурет 77). Бұл ... ... ... ... кейін бір сатылы бос турбинада жұмыс атқаратын, одан пайдалы қуат алынатын. Жанармай шығынын азайту үшін қозғалтқышта 7-ге тең ауа ... ... ... қолданылған.
Басқа мемлекеттерде, әсіресе, Германия, Жапония және Ресейде автомобильді газ ... ... ... ... ... ... ... Айтылғандардың барлығынан бұл қозғалтқыштарға деген қызығушылық бүкіл әлемде пайда болып жатыр деген қорытынды жасауға болады.
Осы ... ... ... ... газ ... қозғалтқыштар бойынша тәжірибелік жұмыстар нәтижелеріне баға беру әлі де ерте. Дегенмен, ... ... және жүк ... шассилерінде зерттеу мақсаттары үшін газ турбиналық қозғалтқыштарды ... ... ... газ ... ... ... ... қазіргі уақытта автомобиль, оның шассиы мен кузовының жалпы қабылданған конструкциясының қолданылмайтындығын көрсетті.
Жолда сынау кезінде автомобилдерде ... ... ... газ ... ... қанағаттанарлық нәтижелер бергенімен, бағасы ескеріле отырып газ турбиналық қозғалтқыштар орнатылған автокөліктерді жаппай ... ... ... ... қозғалтқыштың барлық элементтерінің конструкциялары жасалғанша әлі ұзақ уақыт қажет болады. Қазіргі уақытта ... ... 200 ... дейін, жылу алмастырғышы бар, бензинді қозғалтқыш сипаттамаларымен салыстырмалы сипаттамаларға ие, газ турбиналы қозғалтқыштар бар. Алайда, бұл қозғалтқыштарды өндіру құны ... ... ... Сондықтан, қазіргі уақытта қозғалтқыштың кейбір элементтерін, әсіресе компрессор мен турбина роторларын, жұмысшы және бағыттаушы ... ... ... бұл ... ... қажетті дәлдігінің дәрежесі мен бағасының төмендігі тұрғысынан зерттеліп жатыр. Бұл ... ... ... ... газ ... автомобильдер кең қолданыс табады деп күтуге болады.
Кейбір ... ... ... дейін көрсетілгендей, қазіргі уақытта өте көп тәжірибелік газ турбиналы қозғалтқыштар жасалған. Жалпыға белгілі автомобильді фирмаларының көпшілігі газ ... ... ... ... ... шешілсе, онда бұл поршеньді іштен жану қозғалтқыштарын қолданатын автокөліктердің рөлінің азаюына алып келетіндігін түсінеді. Газ ... ... мен ... ... дамыту жолында өте көп фирмалар жұмыс істеп жатқандықтан, олардың барлығын қарастыруға мүмкіндік жоқ. Сондықтан, қарастыру үшін ... ... ... ... ... ... ... жатқан қозғалтқыштың ең қызықты деген конструкцияларының қатары алынды.
фирмасының газ турбиналы қозғалтқыштары
Газ турбиналы қозғалтқышы бар жеңіл ... ... ... ... ... ... ... болатын. Фирманың газ турбиналы қозғалтқыштарға деген қызығушылығы 1940 жылы Уиттл "Пауэр Джетспен" бірлесе отырып авиациялық қозғалтқыштар жасағанда пайда болған болатын. ... ... 1948 жылы ... ... газ ... ... ... ол ұзақ уақыт стендтік сынақтардан өткізілген болатын. Қозғалтқыштың қуаттылығы 100 л.с., салмағы 91 кг, ал ... ... 75 л.с. ... ... ... өлшемдерінен кішірек болатын. Қозғалтқыш (78-сурет) крейсерлік режимде 50 000 айн/мин, ал бос жүріс режимінде 6000 айн/мин ... ... ... сол жақ бөлігінде ұзынша келген корпуста бекітілген, қозғалтқыш білігін автомобиль білігімен байланыстыруға арналған ... ... ... Ол ... ... ... мен ... қорабының орнын басады.
1950 жылдың наурызында бос күштік турбинасы бар тәжірибелік газ турбиналы қозғалтқышпен жабдықталған ... ... ... ... ... ... ... жанармайды шашыратуға арналған форсункалармен жабдықталған "Лукас" екі жану камерасына сығылған ауа ... ... бір ... ... бар бір ... ортадан тепкіш компрессор қолданылған болатын. Жану өнімдері компрессор турбинасын айналымға келтіріп, артқы ось механизмі бар төмендеткіш тісшелі ... ... ... жеке ... ... түседі. Автомобильде қарапайым тісшелі кері жүрісті беріліс қолданылған. Бұл қозғалтқыштың техникалық мәліметтері әлі толық ... ... бұл ... ол ... 120 ... ... қуат өндірген көрінеді.
Жанармай ретінде қозғалтқышта керосин қолданылған, және де оның жанармай шығыны қуаттылығы дәл сондай ... ... ... екі есе көп ... ... ... жылу алмастырғыш қолданылған жағдайда жанармай шығыны бензинді қозғалтқыш шығынынан көп ... ... ... деп болжанған.
"Роял Отомобил Клаб" (R.A.C) фирмасы да осы автомобильге брқатар сынақ жұмыстарын жүргізген болатын. Төменде сол ... ... ... R.A.C ... ... ... жылы ... газ турбиналы автомобилі Бельгиядағы Яббек тас жол бөлігінде сыналған болатын. Автомобильде бір жану ... бар және жылу ... газ ... қозғалтқышы қондырылды. Қозғалтқыш 185-тен 200 л.с.-қа дейін максималды қуат өндіретін. Бұл сынақтар кезінде қол жеткізілген ең жоғары жылдамдықтар жүре салысымен бір ... үшін 244 ... жүре ... бір миля үшін 243 ... және ... бір миля үшін 153,6 км/сағ құрады.
Қозғалтқыштағы қысымды арттыру дәрежесі 4-ке тең болды, ал толық қуатта (40 000 айн/мин) ондағы ауа ... 1,36 ... ... ... ... ... айналымға келтіретін турбинаның диаметрі шамамен 203 мм құрады. Турбина өндіретін толық қуат 350 л.с.-қа теңесті. Турбинаға кіре ... ... ... 8500 C ... ... ... үшін ... қолданылған.
фирмасының саны бойынша үшінші газ турбиналы автомобилі Т-3 1956 жылы қозғалтқыштар көрмесінде көрсетілген болатын. ... 2S/100 ... ... ... ... түрлендірілген нұсқасы қондырылған. Қозғалтқыш бос турбинамен жабдықталған және 110 л.с. максималды қуат өндіреді. Ол автомобиль шассиының артқы бөлігінде орналасқан және ... да, ... да ... айналымға келтіреді. Автомобильді қозғалтқыш өндірістік мақсаттарға арналған, қуаттылығы 60 л.с. 1S/60 қозғалтқышының негізінде жасалған болатын. Бұл екі модельдің ... ... [55] ... ... ... ... ... 1S/60 қозғалтқышы
1S/60 қозғалтқышының түрленген түрі, 2S/100 автомобильді қозғалтқышы
Қысымның арту дәрежесі . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... саны, айн/мин. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... кіре ... ... максималды температурасы, 0С . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... кері ток ... бойынша жұмыс істейтін және қозғалтқыштың жоғарғы бөлігінде ... ... ... жылу ... ... ... алып ... кеңістік пайдаланылған газдар негізінде жұмыс істейтін эжекторлы құрылғы көмегімен желдетіледі. Пайдаланылған ... жылу ... 2000 С ... ... ... кузовтың артқы бөлімінің қақпағының үстінде орналасқан пайдаланылған газдар шығатын квадрат қималы келте құбыр арқылы шығарылады. Қозғалтқыш берілу қатынасы 10 ... ... ... ... білігін айналдыратын 12-вольтты электромотордан іске қосылады. Бос ... ... ... ... тұрақты жұмыс істейтін турбокомпрессор білігінің айналымдар саны 15 000 айн/мин-на қол жеткізілгеннен кейін, іске қосу ... ... ... ауыстырғыш көмегімен босатылады. Әрі қарай, басқа режимдердегі айналымдар саны газ ... ... ... Одан ... ... ... арқылы тетікке беріледі. Ал тетік жанармай жүйесімен байланысқан және ... ... ... ... режимді реттегішіне әсер етеді. Қозғалтқыштағы бұзылулардың орнын алу үшін максималды айналымдар санын шектеу қарастырылған.
Қозғалтқышты сәтсіз іске қосу жағдайында ... ... ... тыс түтінденуінің алдын алу үшін жанармайдың артық мөлшері жану камерасынан камера корпусының негізінде орналасқан автоматты әрекет ететін ... ... ... ... ... ... модификациясы соңғысын қайта құрастырып, дифференциалды механизм мен жартылай ось арқылы ... ... ... келтірген бір сатылы осьтік бос турбина қосудан құралды. ... ... ... ... ... жеке ... білік көмегімен басқа дифференциалды механизм мен жартылай ось арқылы жүзеге асырылды. Бұл ... ... ... максималды ілінісіне қол жеткізіледі. Ал 2S/100 қозғалтқышы бар автомобильге келетін болсақ, бұнда тек толық емес мәліметтер жарияланған. Алайда, автомобильдің ... ... 160 ... ... және оның ... ... 96,5 км/сағ-на дейін екпін алу периоды 10 сек құрайтынын атап өтуге болады. 96,5 ... ... ... кезінде атомобиль тиімділігі 4,95 км/л құраған. Қуаттылығы 110 л.с. қозғалтқыштың салмағы 204 кг ... оның 52,2 кг-ы жылу ... ... болатын. Күштік қондырғының меншікті салмағы шамамен 1,815 кг/л құраған, яғни қуаттылығы бірдей автомобильді бензинді қозғалтқыштың меншікті салмағының ... 60%-ы. ... бұл ... ... ... ... арасындағы автомобиль жүріс жолы шамамен 64 400 км-ді құрайтынын атап өтуге ... ... ... Май ... ... төменгі бөлігінде орналасқан сыйымдылығы 2,84 л шағын тұғырықтан компрессор білігінің алдыңғы шеті мен турбина ... ... ... ... ... ... саңылаулар арқылы майдың дәл мөлшерін беретін майлы салқындатқыш пен калибрлік саптамаларға ... ... ... ... ... ... ... алынады. Компрессор мен турбинаға майдың ағып кетуінің алдын алу үшін әр ... ... ... ... ... ... ... мөлшері қайта майлы тұғырыққа бағытталады. Бұған дейін көрсетілгендей, газ турбиналы қозғалтқыштардың май шығыны бензинді ... ... ... май ... салыстырғанды әлдеқайда төмен.
фирмасынының газ турбиналы қозғалтқышы
фирмасы шағын газ ... ... ... және ... ... ... ... теориялық және тәжірибелік зерттеулерін жүргізді. 1949 жылы ... ... бұл ... ... ... ... және де ... дамытпас бұрын, фирма оның жеке элементтерін дайындап, сынаған болатын. Қозғалтқыштардың таңдалған типінің қуаты 120 л.с. ... ол ... ... ... ... ... бейімделген жеңіл автомобилін айналдыру үшін қажет болатын. Газ турбиналы қозғалтқыш бұл ... ... ... ... және ... да сынақтардан өткізілген болатын. Алайда, автомобиль белгілі бір дәрежеде маңдай кедергісі төмен жеңіл ... ... ... ... ... ауыр және ... ... қозғалтқыш көрсеткіштері бұл конструкция үшін анықталған болатын.
Компрессорларда, жану камералары мен турбиналарда қол ... ПӘК ... ... кезде авиациялық тәжірибеден белгілі. Алайда, қоғалтқыш өлшемдерінің кішіреюінің әсерін зерттеу қажет деп танылды, ... ... ... ... ... мен жүру ... ... жақындау мүмкіндігі болды. Фирманың газ турбиналы қозғалтқыштар бойынша басты инженері Дж. Х. Вейвинг Америкалық ... ... ... ... [54] ... ... ... нәтижелері ұсынылып, бұл нәтижелердің газ турбиналы автомобильді жобалауға қолдану ... ... ... ... жылу ... бар қозғалтқышқа қатысты кейбір қосымша мәліметтер келтірілді. Бұл мәліметтер шынайы болжаулар негізінде жасалған есептеулерден алынды. Бұл ... ... ... ... газ ... ... дамуымен бұл қозғалтқыштардағы жанармай шығыны заманауи бензинді қозғалтқыштардың жанармай шығынымен бірдей болуы мүмкін екендігін көрсетті.
Схема түрінде 79-суретте көрсетілген ... үш ... ... ... ... ... ... екі сатылы ортадан тепкіш компрессоры мен бір сатылы бос турбинасы бар. ... бір жану ... ... ... ... ... ... ағынды схема бойынша жұмыс істейтін және қозғалтқыштың екі ... ... екі ... тұратын жылу алмастырғыш көрсетілген. Ауа кәру құрылғысы 1 ... ... арту ... 4 ... ... Компрессордан сығылған ауа құбырлар 2 мен 3 арқылы жылу алмастырғышқа 11 түседі. Жылу алмастырғышта қыздырылған ауа ... 4 пен 5 ... ... ... ... жану ... бағытталады. Жану камерасынан газдар турбинаға кіре берістегі ұлуға 7 ... Бұл ... жану ... сол ... үш ... турбина 8 арқылы, кейін бос турбина мен екі келте құбыр 9 бен 10 арқылы пайдаланылған газдар ... ... ... Бір ... бос турбина тісшелі редуктор білігімен байланысқан. 80-суретте ... ... мен ... іші қуыс ... іске қосу ... мен тісшелі редуктор көрінетін қозғалтқыштың қимасы келтірілген.
Қондырғының жоғарғы бөлігінде фирмасының өткізгіш типті форсункамен жабдықталған жану камерасы орналасқан. ... ... ... ... ... білігінен оның артқы бөлігінде орналасқан тісшелі беріліс арқылы жүзеге ... ... ... ... цилиндрлі тегершіктері, күштік турбинамен байланысқан спиральді ілінісі бар екі сатылы тісшелі редуктор қолданылған. Редуктордың шығу білігі ... ... ... ... ... ... ... байланысқан.
Қозғалтқыштағы ауа шығыны 1,36 кг/сек құрайды. Стендтік жағдайларда 0,80 регенерация дәрежесіне қол ... жылу ... ... ... 0,65. ... ... ... жұмыс істеуге арналған. Қозғалтқыш білігінің максималды айналу жылдамдығы 23 000 айн/мин құрайды. Фирманың жабдықтау министрлігінің тапсырысы ... ... ... ... ... ... жылдамдығы 56 000 айн/мин-на тең.
Қозғалтқыш көрсеткіштерін толық және ішінара жүктемелерде ... ... ... ... ... жасалған: компрессор ПӘК-і 0,80; турбина ПӘК-і 0,85; күштік турбина ПӘК-і 0,85; турбинаға кіре берістегі ... ... 8000 С; жану ... ... ... ... 1,0; ... мен бос турбинаның механикалық ПӘК-і 0,98.
Толық жүктеме кезінде ұсынылып отырған қозғалтқыш элементтеріндегі қысым ... ... ... ... жылу алмастырғыштың ауалық бөлігі 2%; жылу алмастырғыштың ауалық құбырлары 0; жану ... 1,5; жылу ... ... ... 2; пайдаланылған газдар шығатын келте құбыр 3,3%.
Бұл есептеулердің нәтижелері қысымды арттыру дәрежесі 4 үшін қозғалтқыштың ... ... жылу ... ... ... 0 ... алмастырғышсыз); 0,6; 0,7; 0,8 жыне 0,9 болғанда сәйкесінше 0,16; 0,25; 0,285; 0,32 және ... тең ... ... ... үшін ... ПӘК-і мәндері сәйкесінше 0,20; 0,27; 0,29; 0,31 және 0,325-ті құрайтын болады.
Бұған сәйкес 4-ке тең қысымды арттыру дәрежесінде жанармайдың меншікті ... ... жылу ... ... үшін 0,372-ге және жылу алмастырғыштың 0,6; 0,7; 0,8 жыне 0,9 регенерация дәрежелері үшін сәйкесінше 0,236; 0,209; 0,188 0,175 ... ... тең ... ... дәрежесі үшін сәйкес жанармайдың меншікті шығынының мәндері 0,311-ді (жылу алмастырғышсыз); 0,224; 0,209; 0,195 және 0,182 ... ... Бұл ... жылу ... жоқ қозғалтқыштар үшін қысымды арттыру дәрежесінің артуының және де регенерация дәрежелері ... жылу ... ... маңыздылығын айқын байқауға болады. Бұның теориялық дәлелдері 5-тарауда көрсетіліп кетті.
81-суретте газ ... ... ... ... мен ... ... есептік және шынайы мәндерінің автомобиль қозғалысның жылдамдығынан тәуелді өзгеру қисықтары көрсетілген. Қисықтар жылу алмастырғыштағы регенерация ... 0,65 пен 0,80 үшін ... ... ... ... ... жұмсалатын жанармайдың 1 л-не келетін жүріс жолының мәндері км/л-мен 5-кестеде көрсетілген.
Кесте 5
Автомобиль жылдамдығы, км/сағ
Автомобильдің жұмсалатын ... 1 л-не ... ... ... ... ... ... мәндер
Регенерация дәрежесі, 0,65
Регенерация дәрежесі, 0,80
Регенерация дәрежесі, 0,65
Регенерация дәрежесі, 0,80
48,2
80,5
112,2
144,5
4,6
4,6
3,88
3,18
7,41
6,36
4,95
3,88
6,71
6,0
4,6
3,88
11,31
8,12
6,36
4,6
Арнайы дайындалған автомобиль үшін маңдай кедергісі ... ... ... ... ... кедергі көрсеткіштері анықталды. 82-суретте автомобиль турбинасы өндіретін қуат өзгерісінің турбокомпрессор білігінің 21 000 ... ... ... ... ... үшін ... ... Графикте сонымен қатар, автомобильдің 148 км/сағ-на жететін белгілі бір жылдамдықпен қозғалуына қажетті шынайы қуаттың бос турбинаның ... ... ... қисығы да келтірілген. Берілген қозғалыс жылдамдығында турбина өндіретін және пайдаланылатын қуат ординаталарының айырымы автомобильдің екпінге келуіне немесе еңіске шығуына қажетті ... қуат ... ... Бұл графиктің негізінде автомобильдің жанармай шығынының мәндері анықталған.
фирмасының газ ... ... жылы ... ... жылу ... бар ... газ турбиналы қозғалтқыш жасап шығарды. Компрессор, турбиналар мен жылу алмастырғыш жеке сыналып, ... 1948 жылы ... ... қозғалтқыш тұтастай сыналды. Қозғалтқыштың стендтік сынақтары әрі қарай да жалғасты. Қозғалтқыш салмағы мен жанармай шығыны жөнінен поршеньді қозғалтқышпен салыстырмалы бола ... ... ... ... конструкцияның автомобильді газ турбиналы қозғалтқыштарда қолданылу мүмкіндігі қарастырылған кезде авиациялық қозғалтқыш жұмысының көп бөлігін толық жүктеменің 70%-ын құрайтын жүктемеде істесе, ... ... ... 20-25%-дық жүктемеде жұмыс істейтіндігі анықталған. Бұл жағдай регенерация дәрежесі жоғарырақ үлкен өлшемді жылу алмастырғыштардың қолданылу қажеттілігін тудырады. Сонымен ... жылу ... ... бірге автомоюильдің кәдімгі моторлы бөлімінде капоттың астында немесе артқы қақпағының астында орналапуы тиіс. ... ... жаңа және ... жылу ... ... ... құрастырылды. Бүкіл қозғалтқыш сериялы автомобидьдің қозғалтқыштық бөлімінде орналастырылды. Әрі қарай газ турбиналы қозғалтқыштарды автомобильдерде қолданумен байланысты екі ... ... шешу ... болды, атап айтқанда, пайдаланылған газдар температурасын төмендету мен жанармай шығынын азайту. Сипаттамасы мен схемасы 5-тарауда келтірілген айналмалы регенеративті жылу алмастырғыштың ... ... ... ... ... ... ... сай болуы тиіс еді. Төмендеткіш тісшелі берілісімен бірге қозғалтқыштың габариттері 837*710*812 мм болған болатын (Сурет 83, A). Негізгі қозғалмалы ... саны ... ... қозғалмалы элементтерінің санының 1/5 - ін құраған болатын. Қозғалтқыш салмағы поршеньді қозғалтқыш салмағынан 91кг - ға аз ... ... 120 л.с. қуат ... және ... артқы дөңгелектерінде өндірілетін айналдыру моментінің сипаттамасы қуаттылығы 160 л.с. ... ... ... ... Бос ... ... қозғалтқыш білігінің айналу жылдамдығы 20 000 айн/мин құрады, және де максималды айналу жылдамдығы - 50 000 ... ... ... қозғалтқыш сериялы автомобилінде (Сурет 83, Б) орнатылып, жолдық және қалалық жағдайларда сыналды. ... ... ... ... салыстырмалы екендігі анықталған. Автомобильдің литрлік жүріс жолы 48,2-ден 64,5 ... ... ... ... 5,31-ден 6,01 км/л-ге дейін құраған.
Қозғалтқыштың электрлік жүйесі аккумулятордан, іске қосу моторы - ... ... ... ... ... пен бір от алдыру шамынан құралған. Қозғалтқышты суық күйден ... ... ... іске қосу кәдімгі бензинді қозғалтқышы бар американдық автомобильдердегідей от алдыру кілтін қалпына бұру арқылы жүзеге асырылады. Бұл ... іске қосу ... ... 20 000 ... жасағанынша айналдырады. Дәл сол кезде жану камерасына от алдыру шамының көмегімен тұтанып, компрессордың жұмысшы айналымдар санына дейін ... ... ... ... ... жанатын жанармай берілген. Қозғалтқышты іске қосқаннан кейін іске қосу моторы ауыстырғыш көмегімен аккумуляторды зарядтай отырып, генераторлық режимге ...
... газ ... ... сипаттамалары қанағаттанарлықтай болды. Алайда, қозғалтқыш тәжірибелік кезеңнен экономикалық тиімді сериялы өндіріс кезеңіне өтер алдында әлі де ыстыққа төзімді материалдар, қозғалтқыш ... ... ... шу ... ... және ... ... жұмыстарын жүргізу, және де автомобильдің төмен жылдамдықты ... ... ... алу көрсеткіштерін, компрессор мен турбиналардың күрекшелері мен дисктерін жасаудың технологиясын дамыту ... ... ... ... ... ...
... газ турбиналы қозғалтқышы
Қозғалтқыштың алғашқы моделі GT-300 [52], қозғалтқышы ... де ... 300 л.с. қуат пен 3,5 ... арттыру дәрежесіне конструкцияланған болатын. Қозғалтқыш конструкциясында ортадан тепкіш компрессор мен бір ... бос ... ... ... Турбинаға кіре берістегі газдардың температурасы 8160 С құрады, турбокомпрессор білігінің максималды айналу жылдамдығы 24 000 айн/мин-на тең болды және күштік ... ... - 12 000 ... ... түрінде бұл қозғалтқыштың газ генераторы көрсетілген. GT-300 қозғалтқышы автокөлігінде жиналып, сыналған. Бұл қозғалтқыштың ... GT-302 ... ... алдыңғы моделдің барлық конструктивті элементтері қолданылған, бірақ қозғалтқыштың өлшемдері айтарлықтай кішірек болды. Қозғалтқыштың жалпы өлшемдерінің айтарлықтай кемуі жану жүйесінің ... ... Жаңа ... ... ... компрессор корпусымен тұтасқан екі жану камерасы қолданылған.
86-суретте схема түрінде автомобиліне орналастырылған GT-302 ... ... мен оның ... кіре ... ... жану ... редуктор мен қосымша тісшелі беріліс сияқты негізгі түйіндері көрсетілген. Күштік турбина білігінің тірегі қызметін ... бар ... ... ... ... бір шарик тәрізді және бір роликті мойынтірек атқарады. Осылайша, мойынтірегімен қоса бос ... ... ... ... жүйесінен ажыратыла алатын жеке бір түйін болып табылады. Тісшелі ... ... өзі ... ... ... ... ... дөңгелектері осінің айналымдар санына дейін төмендетеді, және де автомобильде келесідей берілістер қарастырылған: , , және . ... ... ... ... жоқ, және ... турбина бос турбинаның жан-жаққа кетуін болырмас үшін әрқашан автомобильдің ... ... ... ... ... қосу арқылы жүзеге асыруға болады, бұл гидравликалық жүйе сынып қалған ... ... ... ... ... Берілісті автомобильдің төменберіліс қатынасында екпін алуына арналған қалпынан ... ... ... ... бір ... ... ... автоматты түрде жүззеге асырылады. Автокөлікте жоғары және төмен берілістерде пластиналы типті тежеуішпен жабдықталған ... ... ... қолданылған.
Тәжірибелік қозғалтқыш GT-302 1000 сағат бойына ұзақ динамометриялық сынақтардан өтті және ... ... ... үшін ағынды аэродинамикалық формалы автомобильде орналастырылды. GT-300 қозғалтқышы қалааралық автобусында ... ... ... жұмыс жағдайларында жолдық сынақтардан өткізілді.
автомобилінің қозғалтқышы 26 000 айн/мин турбокомпрессор мен 13 000 ... ... ... білігінің айналу жылдамдығында, 3,5 қысымды арттыру дәрежесі мен 8160 С турбинаға кіре ... ... ... температурасында іс жүзінде 370 л.с. қуат өндірді. Қозғалтқыш жанармайдың көптеген сорттарында (тазартылған бензиннен дизельді отынға дейін) ауа ... ... ... ... ... ... ... аралықта жұмыс істей алатын. Бүкіл күштік қондырғының тісшелі беріліс ... ... ... ... 352 кг ... яғни ... 0,91кг/л.с. немесе қуаттылығы бірдей заманауи бензинді қозғалтқыш салмағының шамамен 1/3 бөлігі. автомобилінің ... ... 3,18 ... тең. ... ... ... ... бірге габариттері 1600*660*812 мм болды.
Сипаттамалары. Мәліметтердің көпшілігі GT-302 қозғалтқышы қондырылған ... ... ... ... бұл қозғалтқыш пен автобустың көрсеткіштерін қарастырған жөн.
Күштік қондырғының сипаттамалары 88-суретте келтірілген. Графиктен бос күштік турбинасы бар басқа да ... ... ... ... мәні айналымдардың нөлдік санына сәйкес келеді. Бұл мән есептік нүктедегі айналдыру моментінен 2 есе үлкен, және де айналдыру моментінің өзгерісі шығу ... ... саны ... ... заң ... жасалады. Қуат қисығы, бұған дейін қарастырылған қозғалтқыштар мысалындағыдай, максимум қасында салыстырмалы түрде еңестеу бөлікке ие. Соның арқасында қозғалтқыш ... ... ... кең ... саны диапазонында жұмыс істей алады. Шығу білігіндегі максималды айналдыру моменті қозғалтқышпен тек газ геренатор роторының максималды айналымдар ... ғана ... есте ... ... газ генератор роторының бос жүріс айналымдар санына дейін іске қосқан кезде жанармайды беруді реттеу жүйесінің жұмысының ... ... ... ... ... ... периоды бары анықталған. Бұл факт бұған дейін де басқа қозғалтқыштарды сынау ... ... ... болатын. автобусының екпін алу көрсеткіштеріне келетін болсақ, оның толық екпін алуы автомобильді бензинді қозғалтқыштікінен тезірек жүзеге ... ... ... берілісте автобустың екпін алуы төмен жылдамдықта айтарлықтай тезірек жүрген.
Автомобильдің екпін алу көрсеткіштері қозғалтқыштың айналмалы элементтерін инерциялық күштер әсерін ... ... ... ... көмегімен жақсаруы мүмкін екендігі анықталған. Сонымен қатар, екпін алу уақытын қысқарту мақсатымен ... іске қосу ... ... ... ... ... қозғалтқыш элементтерінің конструкциясына әсерінсіз есептік температурадан айтарлықтай жоғарылатуы мүмкін. Сынақ барысында автобустың ... алуы ... ... ... ... ... саны мен ... газ генератордың жану жүйесіне жанармайдың берілуін реттеу жолымен өзгертілуі мүмкін. Жанармай берілуін реттеу автомобильдің газ педалімен байланысқан инелі типті реттегіш ... ... ... ... ... асырылады. Жұмыстың аралық режимдері ғана реттелді, себебі айналымдардың аз санында жану ... ... ... ... ... кіре ... ... жұмысшы температурасын шамадан тыс жоғары мәнге дейін жеткізеді. Сондықтан, айналым алу кезінде берілетін жанармай мөлшерін реттеу үшін ... ... ... қолданылды.
GT-302 қозғалтқыштары
GT-302 қозғалтқышы орнатылған екі автомобильдің жолдық ... ... әрі ... ... ... практикалық мәліметтер алынды. Пайдаланылған газдар шығатын жүйенің құрылысына ... ... ... ... ... ... көлденең бағытта жартылай дөңгелек кеңістікке шығарылды, және де пайдаланылған газдар шығатын жүйенің ыстық элементтерінің ... ... ... ... бос жүріс жұмысында ыстық газдар қоршаған ортаға қолайсыздықтар туғызбастан тез ... ... де ... ... ... шығатын тік келте құбыры болған автобусында пайдаланылған газдар барлық жылдамдықтар ... өте таза және ... мен ... ... бос болды.
Пайдаланылған газдардың шуы рұқсат етілген шектерде болды, алайда компрессордың кіру құрылғысының да шуы ... ... Бұл ... ... шу ... шу бәсеңдеткіштерді қолдану жолымен азайтылған болатын. Саңылаулы типті қарапайым шу бәсеңдеткіш қолданылған автобусында пайдаланылған газдар шуы төмен тонды, және 150 гц ... ие ... ... шу ... ... ... Дизель автомобильді қозғалтқыштарымен салыстырмалы түрде төмен болды.
Қозғалтқышты суық күйден ... мен ... ... іске қосу ... ... ... ... іске қосу элетромотор мен от алдыру жүйесінің электрлік тізбегін тұйықтаудан, қозғалтқышты 3000 ... ... ... және жану ... ... ... ... жанармай клапанын ашудан тұрады. Қозғалтқыш 6000 айн/мин-на жеткенде, іске қосу моторы өшіп қалатын. ... іске қосу ... 20 ... ... ... мойынтіректерін майлау 84-суретте көрсетілгендей, майлы форсункалар көмегімен ... ... ... ... ... ... сепараторлармен жабдықталған. Қозғалтқыштағы жанармай шығыны өте аз болды. ... ... ... ... ... ... сынақ кезінде бір-екі бұзылулар да болды. Әр қозғалтқыш оны қарау үшін оңай шешілетіндей етіп құрастырылған болатын. Жану камералары мен ... ... қол ... етіп орналастырылды. Жану камерасының ішкі ыстық құбырлары бірнеше ... ... оңай ... ... ... ... ... алатын. Қозғалтқыштың қосалқы элементтерінің айналымы оның негізгі білігіне тік бұрышпен жүзеге ... бқл ... де шешу оңай ... ал ... ... ұзындығының үлкен әсері болған жоқ.
фирмасының регенеративті ... ... мен ... ... GT-302 ... ... ... қуаттың жұмсақ берілісі, жақсы қабылданғыштық, төмен салмақ, өте аз май шығыны, жанармайға деген арнайы талаптардың жоқтығы мен үлкен ресурсы ... ... ... Қиын ... деп танылған кейбір проблемалар оңай шешілетін болып ... ... ... ... ... шу мәселесі, айналмалы бөлшектердің жоғары жылдамдығы, қозғалтқыш бөлігінің қызып кетуі мен қозғалтқышты ... Бос ... бар GT-302 ... үшін әлі шешілмеген негізгі екі мәселелер келесідей: 1) салыстырмалы түрде жоғары меншікті ... ... 2) ... бос жүрістен турбокомпрессордың есептік айналымдар санының 70%-ын құрайтын ... ... ... ... Бұл ... ... барысында екі жылдан аса уақыт аралығында бұған дейін аталып кеткен14 500 км жүріп өткен екі машинада ... ... ... ... ... ... біріншісін жою үшін автомобиль көлеміне сиятын шағын жылу алмастырғыш жасау мүмкіндігі зерттелді. Қарастырылып ... ... ... ... ... ... ... келтірілген. Ол жерде айналмалы жылу алмастырғыштың конструкциясының соңғы нұсқасының иллюстрациясы мен сипаттамалары берілген.
Модернизацияланған GT-304 қозғалтқышында ... жылу ... ... ... шығынын айтарлықтай төмендететіндігі анықталды. Екінші кемшілікке келетін болсақ, яғни қозғалтқыштың нашар қабылданғыштығы, негізгі айналмалы бөлшектер инерциясын төмендетіп, төрт ... ... ... ... ... минимумға дейін жеткізілді, себебі қозғалтқыш айналымдарының аздаған ... оның ... ... ... ... ... ... етіп танылды. Бұндай жолмен қозғалтқыштың айналымдар санының төмен мәндері диапазонында жұмысы ... ... ... ... ... келтірілген, 89-суретте қозғалтқыштың жалпы түрі көрсетілген. Ол үш негізгі бөліктен тұрады: ... ... ... және ... ... (бос турбина мен жылдамдықтар қорабы).
90-суретте сол жақта көрініп тұрған агрегаттар қорабы ауаға ... кіру ... ... ... ... және агрегаттардың турбокомпрессордан айналымынан құралған. Бұл агрегаттар қатарына автомобильді типті стартер, жанармай насосы мен ... ... ... бар ... ... ... мен ... айналымға келтіретін моторға арналған насос кіреді. Агрегаттарды айналдыру үшін қуат компрессордың білігінің алдыңғы шетінен спиральді конус тәрізді ... ... ... ... ... астыңғы бөлігінде май тұндырғыш ішінде майлы насос орналасқан. Май бір айдамалау насосымен қозғалтқыштың жылдамдықтар қорабы мен гидронасосты қоса ... ... ... ... арналған кіру каналының айналасында агрегаттардың орналасуы шағын салқындатылатын конструкцияны қамтамасыз етеді.
Турбокомпрессор мен қозғалтқыштың күштік бөлігі агрегаттар ... оң ... ... Қозғалтқыштың бұл бөліктері бөлшектерінің сипаттамасы [46] жұмыста келтірілген.
Қозғалтқыштың күштік бөлігі турбокомпрессормен және ... ... ... ... ... ... және ... изоляциялық ұстатқышпен байланысады. Регенератор барабандары пайдаланылған газдар коллекторының ішінде орналасқан және сонда бекітілген ... ... ... ... ... ... тұр. ... тісшелі сақиналары жоғарғы цилиндр тәрізді білікте орналасқан тегершіктермен іліністе болады, соның ... ... ... мотордан айналымға келтіріледі. Жану камералары (Сурет 91) барабандар мен аралық қалқаның алдыңғы жағының арасындағы кеңістікте ... ... ... ... ... 89) айдамалау бөлімін жауып тұрады, және компрессор корпусын, аралық қалқаны және ... ... ... ... конструктивті элемент болып табылады. Алюминийлі радиациялық экрандар жалғыз сыртқы ыстық бет болып табылатын ... ... ... ... ...
GT-304 қозғалтқышының негізгі сипаттамалары. Қозғалтқыштың есептік қуаты 35 000 айн/мин-на тең турбокомпрессордың ... ... мен 9000 С ... кіре ... ... температурасында 200 л.с.-қа тең.қозғалтқыштың айналымдар саны номиналды режимде 28 0000 айн/мин құрайды. Спиральды ... бар және ... ... 7,7-ге тең үш ... ... шығу валының айналу жылдамдығын кәдімгі автомобильді қозғалтқыш мәндеріне дейін төмендетеді. Қозғалтқыштың толық салмағы айтарлықтай жоғары және 386 ... ... бұл 1,93 ... ... салмаққа сәйкес келеді, бұл кезде 0,34 кг/л.с. генераторға тиесілі.
Қозғалтқышты автомобильде орналастыру. GT-304 қозғалтқышы автомобилінің алдыңғы бөлігінде, ал ... ... ... бөлігінде жолаушылар бөлімінің артында орналастырылды. Ол қозғалтқыштың шығу білігімен үш бөліктен тұратын карданды білік ... ... Ауа ... ... бәсеңдеткіші қозғалтқыш алдында орналастырылады. Қосарланған пайдаланылған газдар шығатын жүйенің төрт бөлек шығу саңылауы бар.
Қозғалтқыштың орналасуы ... ... ... капоты мен кузовының төмен орналасуы салдарынан бүкіл кеңістік толығымен бос емес ... ... ... ... ... агрегаттар, мысалы майлы радиатор, от алдыру жүйесі, қызыдырғыш және ауа кондиционерын қозғалтқыш бөлімінің қабырғаларына орналастыруға тура келді. Бұл ... ... ... ... ... 80%-ын ... 160 ... дейін төмендетуге мәжбүрледі. Нығыздаудың жаңа типін орнату аталмыш кемшілікті жоюға мүмкіндік берді., нәтижесінде қозғалтқыштың есептік қуатына қол ... ... ... GT-304 ... жұмысы кезінде ол аздаған шу тудыратыны байқалған. Бұл ... ... ... ... алынған, себебі ауа жылдамдығы төмен камералы типті конструкция турбинаның пайдаланылған газдарынан ... ... шу ... ... дыбыстық экран қызметін атқарды. Сынақтар барысында пайдаланылған газдар шығатын жүйе мен ауа ... шу ... ... енді ... ... көзі ... табылатын редуктордың шуын алдыңғы орынға қойды. Бұның нәтижесінде тегершіктер проблемасы пайда болды. Шу деңгейін ... ... ... ... ... тегершіктер сыналған болатын, алайда олардың эффективтілігі төмен болып шықты. Осылайша, тегершіктер тудыратын шу мәселесін шешу үшін көбірек ... ... ... ...
GT-304 қозғалтқышының автомобиліне орнатылған күйіндегі сынау ... ... ... 1) жанармай шығыны 50%-ға қысқартылғанын; 2) ауа алғыш пен ... ... ... ... ... шу ... ... деңгейге дейін түсірілгенін; 3) алғашқы қозғалтқыштармен салыстырғанда ... алу ... ... атап өтуге болады. Соған байланысты, төрт сатылы беріліс қорабын енгізу екпін алу уақытын төмендеткенін де атап ... жөн, 4) ... ... шу әлі де шешілуі тиіс мәселе болып табылады, дегенмен оны шешу көп ... ... ... жүк ... ... ... ... сынаумен қатар артқы осі, алтысатылы беріліс қорабы мен үш жылдамдықты ... ... ... бар ауыр ... [53] тексерілді. Цилиндрлерінің көлемі 5,26 л және қуаты 195 л.с. стандартты сегізцилиндрлі ... ... ... ... ... ... 200 л.с. ... типті GT-304 газ турбиналы қозғалтқышпен ауыстырылды. Бұдан кейін сипаттамалар алу үшін ... ... деп ... бұл ... ... ... оның прототипі жұмыс істеген шарттарда, 0ден 64,4 км/сағ. жылдамдыққа ... ... ... ... ... 27,5 % ға ... ... жерде өткен сынақтарда, сипаттамалардың 17%ға жақсаруын көрсетті.Бұл ұтыс пайдалы жүктеуді 4540 кг-ға ұлғайтуға эквивалентті болып шықты, ... ... ... мен ... ... бар ... ... барлық ең жақсы сипаттамалары сақталды. Бұл ұтыс, ең алдымен, ... ... және ... аз ... ... ... ... кезін көбейту нәтижесінде болды, беріліс қорабының айналу кезі ең ... ... ... көрсеткіш көрсеткен. Сонымен қатар айналу кезі бензинді қозғалтқыштың айналу кезіненмаксималды көрсеткіштен 70%ға аз айналымдар саны ... асып ... ... ... ... ... жүргенде және автомобиль екпіні кезінде байқалады.
Жанармай шығынын ... үшін ... ... ... салмағының әр түрлі көрсеткіштері мен түзу жолда жүруің тұрақты ... ... ... ... ... екі ... ... анағұрылым ұқсас сақтау үшін толық жүктеуі шамамен 6800кгға ұлғайтылды.Газтурбинді қозғалтқышта бензинге қарағанда ... ... ... ... ... 1 ... келетін пайдалы жүктеудің үлкендігі арқылы көрсетілген бұл сынақтардың нәтижелері екі төменгі ... ... ... ... ... қозғалыстың төмен жылдамдықтарында бензинді қозғалтқышты автомобиль газтурбинді қозғалтқыштыға қарағанда сөзсіз жақсырақ. Жанармай бағасында айырмашылық екі жағдайда да жылдамдықты арттырған ... ... 93.2 ... ... ... ... ал ... жанармай бағасы бензинді автомобильге қарағанда азаяды.
Бұл сынақтар регенеративті қозғалтқыштың бірінші моделіне жүргізілді. Алайда ... ... ... түрін қолданғанда, жоғарғы қисықтан 94-суретте көрініп тұрғандай, жанармай бағасының 1 долл. келетін пайдалы ... ... ... ... ... ... орнатылған алғашқы GT -300 қозғалтқышының меншікті жанармай шығыны шамамен 0,59 кг/л.с. сағ болды. Ауыр немесе әскери мақсаттағы бензинді қозғалтқыштар үшін ... ... ... ... 0,363 ... ... өзгереді, ал ең жақсы дизель үшін - 0,172-ден 0,182 кг/л.с.сағ. орналастырылған GT-304 қозғалтқышының ... ... ... 0,318 ... тең болды. Бұл шаманың есептік мәні жобаланып жатқан GMR қозғалтқышы үшін 0,182-ден 0,227 ... ... ... ... ең ... ... ... мәндері газ турбиналы қозғалтқыштарда да қол жеткізіледі деп сенуге болады.
... ... ... Бұл ... ... дейін ұзақ уақыт жалғасқан автомобильдерде орнатылған қозғалтқыш сынақтары аяқталмағанымен, оның тәжірибелік қозғалтқыштарда аздаған ақауларын ескермегенде, оның ұзақ ... ... ... және жөндеу жұмыстарының іштен жану қозғалтқыштарымен салыстырғанда ... аз ... ... ... Ауа салқындатқышы бар қозғалтқыш болып табылатын газ турбиналы қозғалтқыш үшін үлкен радиаторлар мен салқындату желдеткіштері, антифриз немесе арнайы ... ... ... жоқ. Осылайша ақаулар мен бұзылулардың ең үлкен потенциалды көзі жойылады. Бұған дейін көрсетілгендей, май шығыны өте төмен болды, соның ... ... ... ... ... ... азайтылды, ал бұл тым жоғары жанармай шығынын белгілі бір дәрежеде компенсациялайды. Газ турбиналы қозғалтқыштардың от ... ... өте ... Ол ... іске қосу үшін ғана қажет болғандықтан, от алдыру шамдарының көп санының қажеті болмай ... ... ... жану ... ... ... ... істеу мерзімі болжанғаннан аз болып табылады. Бұл кемшілікті жою үшін тәжірибелік зерттеу жұмыстары жүргізілді. ... мен жану ... ... ... саласындағы авиациялық мотор құрылысындағы тәжірибе ыстық авиациялық қозғалтқыштарда толық жүктемелер ... ... ... ету ... 1000 ... асатынын көрсетті, бұл көрсеткіш автомобильді газ турбиналы қозғалтқыштарда біршама арттырылуы мүмкін. ... ... ... ... күйе мен ... ... проблема деп саналмады, себебі бұл регенератор өздігінен реттелетін болды, ал қозғалтқыштың пайдаланылған ... ... күйе жоқ. ... ... шу ... ... қатынастарда жарамды болды. Бос жүрісте қозғалтқыш қатты шумен жұмыс істесе, жүктемелердегі режимдерде айтарлықтай ... ... ... ... өлшемдерін салыстыру. Регенеративті типті газ турбиналы қозғалтқыштың ауыр көліктік және әскери автомобильдерінің алдында белгілі бір ... ... ... салыстырулардан байқауға болады. орналастырылған газ турбиналы қозғалтқыштың меншікті ... 0,0034 ... ... салыстырғанда сол автомобильде орналастырылған салмағы 7260 кг қуаттылығы 160 л.с. алты ... ... ... ... ... 0,00736 ... тең яғни екі есе артық. Қ
фирмасының GT-305 қозғалтқышы (1959)
Осы тарауда GT-305 қозғалтқышы ретінде сипатталған, қуаттылығы 200 л.с. GT-304 газ ... ... ... ... өндіріліп, жаңа автомобилінде орнатылған. GT-305 қозғалтқышы GT-304 қозғалтқышымен салыстырғанда10%-5а көбірек қуатқа және 25%-ға ... ... ие. Ол ... ... бөлігінде орнатылады. Қозғалтқыш артқы тәуелсіз осьтерді оның артқы қабырғасына бекітілген гидравликалық беріліс қорабы мен дифференциал ... ... ... ... 96).
Агрегаттарды айналдыруға арналған қосалқы қозғалтқыш. GT-305 газ турбиналы қозғалтқышының ерекшелігі - ... ... ... ... ... электрлік және гидравликалық генераторларды айналдыру үшін арнайы қозғалтқышты қолдану. Бұл ... ... ... поршеньді төрт тактілі екі цилиндрлі, 10 л.с. қуат өндіретін және ... ... ... ... ... ... ... табылады. Цилиндр блогы алюминийлі құймадан бастиекпен бірге құйылған, цилиндрдің гильзалары жоқ. Барлық агрегаттарды айналдыру үшін қуат ... ... ... газ турбиналы қозғалтқыштың қызметі тек автомобильдің қозғалысы ғана ... ... ... ... GT-305 ... ... білігі 33 000 айн/мин айналғанда 225 газдық л.с. қуат өндіреді. Бос немесе күштік турбинаның максималды айналымдар саны 27 000 ... ... кіре ... ... максималды температурасы 9000 С. Қысымды арттыру дәрежесі 3,5. Шығу білігінің айналу жылдамдығы 3500 ... ... ... ... ... (фланецтен фланецке дейін) 815 мм, жылпы биіктігі 605 мм. GT-304 қозғалтқышында бұл мәндер сәйкесінше 1011 мен 622 ... тең. ... ... GT-305 ... GT-304 қозғалтқышындағыдай оның тәуелсіз турбокомпрессоры, күштік бөлігі мен регенераторымен түрлі элементтерінің құрылысы 95-суретте көрсетілген.
Регенераторлар. 95-суреттен көрініп тұрғандай, GT-305 қозғалтқышында GT-304 ... ... ... дәл ... турбина білігінің екі жағында орналасқан екі барабанды типті регенератор бар. Барабандар кезектесіп турбинадан шығатын ... ... ... мен ... ... салыстырмалы түрде салқын ауа ағыны арқылы 20-30 айн/мин ... ... ... шыға ... ауа ... ... 2600 С-ды құрайды, немесе поршеньді қозғалтқыштағы температураның шамамен жартысындай ғана.
GT-305 қозғалтқышының регенераторы пайдаланылған газдар жылуының 85-тен ... ... ... ... ... GT-304 ... бұл мән 80%-ды құрайды. Жанармай шығынын төмендетудің енді бір әдісі бос жүрістің екі режимін таңдау болып табылады. Олардың біріншісі 12 000 ... ... ... ... ... сәйкес келсе, екіншісі 17 000 айн/мин айналымдар санымен жақсы екпінді, тоқтаулар мен ... ... ... ... ... ... ... қатар, GT-305 қозғалтқышында GT-304 қозғалтқышында қолданылған төрт жану камерасының орнына екі жеке жану камерасы қолданылатынын атап өтуге болады. Бұл ... ... мен әр ... ағын ... ... қамтамасыз етеді, ал бұл жану эффективтілігін арттырады.
Қозғалтқыш сипаттамасы. GT-305 қозғалтқышының сынақтар нәтижелерінде алынған қуат мәні, оның ... ... мен ... ... шығыны 6-кестеде келтірілген. Кестеден қозғалтқыштың максималды қуаты есептік мәндерден (225 ... ... ... ... ... газ турбиналы қозғалтқышының сипаттамасы
Шығу білігінің айналымдар саны, айн/мин
Эффективті қуат, э.л.с.
Айналдыру моменті, кгм
Жанармайдың ... ... ... В), ... ... минималды мүмкін тұрақты айналымдар саны режиміндегі мәні мен максималды айналдыру моментінің қатынасы 2,25-ке тең, минималды өлшенген жанармай шығыны - 0,25 ... ... ... GT ... ... газ турбиналы қозғалтқыштарында жанармай үнемдеу саласындағы жетістіктер 7-кестеде келтірілген мәліметтерден көрінеді.
Бұл мәліметтер ... ... GT-300, GT-304, GT-305 ... және де ... ... GT-30X және GT-30XX ... қатысты. Егер, жаңа екі қозғалтқыштың меншікті жанармай шығынының мәндері көрсетілгендей ... онда бұл газ ... ... ... шығыны бойынша бензинді қозғалтқыштардын тиімдірек болады.
GT-305 қозғалтқышынан шыға берістегі газ ... ... ... ... ... А ... қолданған жағдайда қозғалтқыш қуаты 50 э.л.с. болғанда 1650 С-ден толық ... яғни 230 ... 2570 С-ге ... сызықты өзгереді. Қазіргі уақытта сынақтардан өткізіліп жатқан ... В ... ... бұл ... 154 пен ... дейін төмендейді. В жылу алмастырғышының регенерация дәрежесі 75-тен 230 э.л.с.-қа ... қуат ... ... ... ... турбиналы қозғалтқыштардың тиімділігін арттыру
Жыл
1953
1955
1968-1969
19Х
19хх
Модель
GT-300
GT-304
GT-305
GT-30X
GT-30XX
Жанармайдың меншікті шығыны,
кг/э.л.с.сағ
Компрессордың ПӘК-і
Турбинаның ПӘК-і
Күштік турбинаның
ПӘК-і
Жылу алмастырғыштың регенерация дәрежесі
Турбинаға кіре ... ... ...
0,740
0,68
0,80
0,81
-
816
0,349
0,75
0,84
0,73
0,76
885
0,250
0,78
0,84
0,81
0,90
899
0,195
0,82
0,86
0,83
0,92
899
0,177
0,82
0,86
0,83
0,92
1010
Іске қосу құрылғылары мен басқару. GT-305 қозғалтқышы автомобилінде орнатылған күйінде оңай тетікті басу арқылы іске ... Тез әсер ... ... іске қосу ... ... ... ауалық сорғысына, от алдыру жүйесі мен жанармай жүйесінің соленоидтарына ток ... ... ... ... ... ... ... бастағаннан кейін іске қосу релесі ажыратылып, әрі қарай ... бос ... ... шығады. Бүкіл іске қосу процесі 10 сек уақыт алады. Егер іске қосу кезінде қандай да бір жұмыстағы қалыпсыздық ... ... және ... ... ... түрде сөндіріледі.
Жүргізушінің дроссельді басқарумен байланысты әрекеттері басқару ... ... ... ... ... ... ... тұрақты жағдайда жанармайдың берілуін қамтамасыз етеді. Ол, аралық режимдерде турбинаға кіре берістегі газдар температурасын шектей отырып, қабылдағыштық реттегішімен бірге жұмыс ... Егер ... ... ... саны ... таңдап алынған максималды айналымдар санынан асып кетсе, жанармайлы селеноид автоматты түрде ...

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жүк автомобильінің гидромеханикалық берілісін жасау жобасы61 бет
«Газ тарату механизімнің құрлысы»22 бет
Асинхронды қозғатқыштар21 бет
Асинхронды-синхорнды тізбектелген порт5 бет
Тұрақты тоқ қозғалтқыштары6 бет
Электр қондырғыларының монтажы мен жөндеу технологиясы11 бет
Электрқозғалтқыштарға техникалық қызмет көрсету7 бет
Іштен жанатын піспекті қозғалтқыштардың циклдары7 бет
Автомобильді крандар қораптары24 бет
Автомобильді не өзге де көлік құралдарын заңсыз айдап әкету үшін қылмыстық жауаптылық83 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь