Шағын газ турбиналы қозғалтқыштар

Шағын газ турбиналы қозғалтқыштардың көрсеткіштерін жақсарту жолдары
Шағын өлшемдердің әсері
Құрылымның қарапайымдылығы мен бағасы
Газ турбиналы қозғалтқыштың көрсеткіштерін жақсарту
Қозғалтқыш элементтерінің ПӘК.ін арттыру
Ауа компрессоры
Турбина
Жылу алмастырғыштарды қолдану
Жылу алмастырғыштарды қолданумен байланысты теориялық сұрақтар
Жылу алмастырғышы бар қарапайым газ турбиналы қозғалтқыштың мысалы
Бос турбинасы мен жылу алмастырғышы бар қозғалтқыш
Бос турбинасы мен жылу алмастырғышы бар типтік газ турбиналы қозғалтқыштың есептік параметрлері
Жылу регенерациясы және қысымның арту дәрежесі
Жылу регенерациясы және турбинаға кірердегі газдар температурасы
Жылу регенерациясы және компрессордың ПӘК.і
Регенеративті жылу алмастырғыш
Жоғарыда көрсетілгендей, газ турбиналы қозғалтқыштардың термиялық ПӘК-і мен меншікті қуат мәндері бензинді және Дизельді қозғалтқыштардыкімен салыстырғанда әлдеқайда төмен болып табылады. Яғни, толық жүктелген ең қарапайым құрылымды газ турбиналы қозғалтқыштардың термиялық ПӘК-і әдеттезаманауи бензинді қозғалтқыштардың термиялық ПӘК мәнінің 45-тен 65%-ын құрайды. Осыдан газ турбиналы қозғалтқыштардың бұндай типін жетілдіру үшін әлі де көптеген зерттеу жұмыстарын жүргізу керектігін түсінуге болады. Өкінішке орай, шағынгаз турбиналы қозғалтқыштардың дамуына кедергі болып отырған басқа да шешілмеген мәселелер бар. Солардың ішіндегі ең маңыздылары: 1) шағын өлшемдерді қамтамасыз ету қиындығы; 2) төмен бағалы қарапайым құрылым жасаудың қиындығы.


Шағын өлшемдердің әсері
Бұған дейін орта және жоғары қуатты әуе және жер (стационарлы) газ турбиналы қондырғылардың ПӘК мәні аздаған жетілдірулер енгізгеннен соң Дизельді және бензинді қозғалтқыштардың ПӘК мәндеріне жақындай алатыны көрсетілген болатын. Алайда, бұл қозғалтқыштардың өлшемдерін осы кітапта сипатталатын қозғалтқыштар класының өлшемдеріне дейін кішірейте отырып, ПӘК-і мен меншікті қуат мәндерін өзгеріссіз қалдыру мүмкін емес. Бұл, негізінен, төмен қуатты газ турбиналы қозғалтқыштардың салыстырмалы түрде көп жанармай жұмсауымен расталады.
Газ турбиналы қозғалтқыштың өлшемінің кішіреюімен компрессордың ағынды бөлшектері мен турбинаның аэродинамикалық көрсеткіштері нашарлайтындығын көрсетуге болады. Қозғалтқыштың бұл элементтерінің ПӘК-і олардың өлшемдерін кішірейткен сайын төмендей береді. Сол сияқты, жану камерасы арқылы өтетін ауа шығынының азаюымен жанудың толықтық коэффициенті төмендейді. Осыдан шығатын қорытынды: газ турбиналы қозғалтқыштың өлшемдерін кішірейткен сайын оның элементтерінің ПӘК-і, соған сәйкес қозғалтқыштың толық ПӘК-і төмендейді.
        
        Шағын газ турбиналы қозғалтқыштардың көрсеткіштерін жақсарту жолдары
Жоғарыда көрсетілгендей, газ турбиналы ... ... ... мен меншікті қуат мәндері бензинді және Дизельді қозғалтқыштардыкімен салыстырғанда әлдеқайда төмен болып ... ... ... жүктелген ең қарапайым құрылымды газ турбиналы қозғалтқыштардың ... ... ... ... ... ... ... ПӘК мәнінің 45-тен 65%-ын құрайды. Осыдан газ турбиналы қозғалтқыштардың бұндай типін жетілдіру үшін әлі де ... ... ... ... керектігін түсінуге болады. Өкінішке орай, шағын газ турбиналы қозғалтқыштардың дамуына кедергі болып ... ... да ... ... бар. ... ішіндегі ең маңыздылары: 1) шағын өлшемдерді қамтамасыз ету қиындығы; 2) төмен ... ... ... ... ...
Шағын өлшемдердің әсері
Бұған дейін орта және жоғары қуатты әуе және жер ... газ ... ... ПӘК мәні ... ... ... соң ... және бензинді қозғалтқыштардың ПӘК мәндеріне жақындай алатыны көрсетілген болатын. Алайда, бұл ... ... осы ... сипатталатын қозғалтқыштар класының өлшемдеріне дейін кішірейте отырып, ... мен ... қуат ... ... ... мүмкін емес. Бұл, негізінен, төмен қуатты газ турбиналы қозғалтқыштардың салыстырмалы түрде көп жанармай жұмсауымен расталады.
Газ турбиналы ... ... ... ... ағынды бөлшектері мен турбинаның аэродинамикалық көрсеткіштері нашарлайтындығын көрсетуге болады. Қозғалтқыштың бұл элементтерінің ПӘК-і ... ... ... сайын төмендей береді. Сол сияқты, жану камерасы арқылы өтетін ауа шығынының азаюымен ... ... ... ... ... ... ... газ турбиналы қозғалтқыштың өлшемдерін кішірейткен сайын оның элементтерінің ПӘК-і, соған сәйкес қозғалтқыштың толық ПӘК-і төмендейді.
Құрылымның қарапайымдылығы мен бағасы
Көптеген шағын газ ... ... ... ... ... салаларда бензинді және Дизельді қозғалтқыштармен оңай бәсекелесе алатындай болуы үшін мейлінше жеңіл, қарапайым және ... ... ... ... ...
Шағын газ турбиналы қозғалтқыштардың шағын салмағы мен өлшемдері олардың басты артықшылықтары болып табылады. Бұл қозғалтқыштардың бензинді және ... ... ... енді бір ... - ... төмен бағасы.
Қарапайым газ турбиналы қозғалтқыштардың көрсеткіштерін ... ... ... бар, олар әрі ... ... ... Алайда, термиялық ПӘК-і мен меншікті қуатты арттырудың бұл әдістерінің барлығы қозғалтқыш құрылымының күрделенуімен және салмағының артуымен ... ... ... ... жылу ... ... кезде, қозғалтқыштың габариттері де айтарлықтай үлкейеді.
Газ турбиналы қозғалтқыш жасау кезіндегі конструктордың басты мақсаты компрессор мен турбинаның максималды ... ... ... ету ... ... ... көп жағдайларда бұл құрастыру бағасы салыстырмалы түрде қымбат ... ... мен көп ... ... қолданылуына алып келеді. Сондықтан олардың қолданылуы әдетте орта (500-1000 л. с.) және жоғары ... газ ... ... шектеледі.
Газ турбиналы қозғалтқыштың көрсеткіштерін жақсарту
Бұған дейін қарастырылған пікірлердің ... ... ... ... ... 0,1-ден 0,14-ке дейінгі мәндерді құрайтын қарапайым газ турбиналы қозғалтқыштарға қатысты болатын. Газ турбиналы қозғалтқыштың ... ... ... ... ... ... 4 бөлімнен белгілі. Сонымен қатар, қозғалтқыштардың меншікті қуаты мен ПӘК-ін арттырудың басқа да мүмкін жолдары бар. Олардың негізгілері келесідей:
* Жеке ... яғни ауа ... газ ... және жану камерасының ПӘК-ін арттыру.
* Пайдаланылған газдармен шығатын жылудың бір бөлігін жану камерасына кіретін ауаны алдын-ала жылыту үшін ... ... ... одан да ... ... қолдану.
* Турбинаға кіре берісте газдың жоғарырақ жұмысшы ... ... ... кіре ... ауаның төменірек температурасын қолдану.
* Түрлі жұмысшы циклдер ... Ауа мен газ ... ... ... азайту үшін қозғалтқыштың ағынды элементтерін дұрыс жобалау.
Бұл әдістердің көмегімен, үлкен жер және теңіз қондырғыларында жасалғандай, термиялық ... ... ... ... ... қарастырылып отырған төмен қуатты газ турбиналы қозғалтқыштар үшін тек 1, 2, 4 және 6-пунктерде қарастырылған әдістерді ғана қолдануға ... ... ... ... ... ... ... күрделенуімен (соған сәйкес бағасының артуымен), және де қозғалтқыштың салмағы мен ... ... ...
Қозғалтқыш элементтерінің ПӘК-ін арттыру
Жоғарыда көрсетілгендей, газ турбиналы қозғалтқыштың толық ПӘК-ін компрессордың, турбинаның, жану камерасының пайдалы әсер коэффициенттері мен ... ... яғни ... ПӘК-інің қосындысы түрінде белгілеуге болады. Осылайша осы ПӘК-терінің өсуімен қозғалтқыштың қуаты артады да, жанармай шығыны төмендейді.
Қозғалтқыштың толық ... ... үшін оның жеке ... ... арттырудың маңыздылығы соншалық, элементтердің ПӘК-ін 1%-ға болса да арттыру мүмкіндігін ... ... ... егер ... ПӘК-і, айталық, 0,85-тен 0,86-ға және турбинаныкі 0,80-нен 0,81-ге артса, онда бүкіл қозғалтқыштың ПӘК-індегі ұтыс 0,86*0,81-0,85*0,80=0,697-0,680=0,017-ні құрайды. Яғни, бірдей жанармай ... ... ... ... сондай дәрежеде артады деген сөз
Енді компрессор мен турбинаның ПӘК-тері 0,87-ден, қазіргі ... ... ... қозғалтқыштарға тән мөлшерінен, максималды мүмкін мән 0,93-ке жетеді деп алсақ, онда жалпы ПӘК-і ... мен ... ... ... ... ... 29-суретке қарасақ, турбинаға кірердегі газдардың температурасын 650 0С-ге тең деп алсақ, жалпы ПӘК-і 0,757-ге және 0,865-ке тең болғанда, ... ... ... ... 0,255 пен ... тең ... Бұл жағдайда, ПӘК-індегі ұтыс (0,075/0,255)*100=29,5%-ды құрайды.
Дәл солай сәйкес меншікті қуат өсімі 33%-ды құрайтынын да көрсетуге болады.
Осылайша, бұл ... ... ... ... мен ... ... ... әр пайызына термиялық ПӘК-і мен меншікті қуаттың шамамен 5%-ға артуы сәйкес келеді. Алайда, іс жүзінде қозғалтқыштағы шығындар есебінен ... ұтыс ... ... ... ... ... ... бұндай жетілдірілуі елеулі болып табылыды және назар ... ... ... компрессорлар типтерінің ішінен, атап айтқанда, ортадан тепкіш, радиалды, ортаға тартқыш және осьтік компрессорлардан, шағын газ ... ... кең ... тапқаны ортадан тепкіш типті компрессор болып табылады. Соған қарамастан, кейбір жағдайларда осьтік және радиалды ... ... ... да ... газ ... қозғалтқыштыртарда қолдану үшін ортадан тепкіш типті компрессорлардың ең ұтымды деп танылуының негізгі ... ... ... ... ... ... шағын және салыстырмалы түрде оңай құрастырылуы мүмкін, себебі компрессордың бұл типіне арналған есептеу жұмыстары мен ... ... өте көп.
* Бұл ... ... құны төмен, себебі оның көп күрекшелі роторы болмайды.
* Бұндай типті компрессорлар айналымдар саны мен ... ... кең ... ... ... әлдеқайда тұрақты, ал олардың ПӘК-і кем дегенде ауа шығынын өзгерткенде өзгереді.
* ... ... ... кіре ... ... ... түсуі, жұмысшы күрекшелері мен түзеткіш аппараттар күрекшелері эрозияға ... ... ... жағдайымен салыстырғанда, айтарлықтай қиындықтар туғыза қоймайды. Жұмысының көп бөлігін жер үстінде атқаратын авиациялық газ ... ... ... ... ... кең ... ... Бұл қозғалтқыштар жерде жұмыс істеу үшін компрессорға кіре берісте қорғаныш тор орнатылуы тиіс.
* ... ... ... ұзақ ... ... ... ... өзінің негізгі параметрлерін тұрақты етіп сақтайтындықтан, осьтік компрессорға қарағанда сенімдірек болып табылады.
Ортадан тепкіш компрессордың ... ... ... салыстырғанда әлдеқайда төмен және әрі қарай айтарлықтай үлкейтілуі мүмкін емес. Яғни, аваиациялық газ ... ... әлі де ... тауып жүрген бір сатылы заманауи компрессорлардың ПӘК-інің максималды мәні 0,77 мен 0,79 аралығында жатыр. ... ... ... ... ... 4,5-ті құрайды және ПӘК-інің берілген мәндері үшін максималды мүмкін мәнге ... ... ... ... екі ... ... ... компрессорда қысымды жоғарылату дәрежесін ПӘК-і 0,75-0,77 аралығында болғанда, 6-дан 7-ге дейін ... ... ... осьтік компрессордың максималды ПӘК-і 0,85-тен 0,88-ге дейін болады, және де бұл ... ... ... ... ... ПӘК-інің бұл мәндерінде қысымды жоғарылату дәрежесі 4-6-ны құрайды. Қысымды арттыру дәрежесі 12-ге жақын компрессордың максималды ПӘК-і ... ... ... ... ... бір ... қол жеткізілетін ауа қысымын арттыру дәрежесі ортадан ... ... ... әлдеқайда төмен болып табылады. Яғни, 8-ге тең қысымды арттыру дәрежесіне қол жеткізу үшін, сатылар саны 8-ден 12-ге тең осьтік ... ... Сол ... ... ... бағасы салыстырмалы түрде жоғары болып келеді.
Ортадан тепкіш компрессордың диаметрлік ... ... ... ... ... ... ... ол осьтік бағытта қысқалау болып келеді. Сонымен қатар, ... ... газ ... ... ... ... бұл компрессор сәйкес осьтік компрессормен салыстырғанда әлдеқайда жеңіл болып табылады. Ал ірірек авиациялық қозғалтқыштарда ... ... ... ... ... ... ... компрессорды құрастыру кезінде әдетте оның эффективтілігі мен сенімділігі сияқты параметрлерін заманауи деңгейге дейін жақсарту мақсатында айтарлықтай қиын тәжірибелік және ... ... ... ... Осьтік компрессор ортадан тепкіш компрессормен салыстырғанда кейбір режимдердерде жұмыс ... ... және ... өзгерістерге сезімтал болып келеді. Оған қоса, осьтік компрессордың күрекшелері ауамен кіретін шаң-тозаң бөлшектерінің салдарынан эрозияға көп ... Сол ... ... ... ... ауа ... ... тиіс.
Жоғарыда көрсетілгендей, осьтік компрессордың үлкен артықшылығы - оның жоғары ПӘК-інде. Бұл, өз кезегінде, газ турбиналы қозғалтқыштың жоғарырақ ... ... және оның ... ... ... жоғары қуатқа қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Турбина
Газдық турбина құрылысы ... ... және ... ... қарағанда газ турбиналық қозғалтқыштың жақсы зерттелген элементі болып табылады. Турбинада компрессордағыдай емес, керісінше газдардың кеңеюі мен олардың қысымының ... орын ... ... уақытта турбиналық күрекшелер арқылы газ ағынының өту мәселесі кеңінен қарастырылған. Бұл ағынның тұрақтылығын қамтамасыз етіп, оның ... ... ... ... мүмкіндік береді. Бұған дейін турбиналар кеңінен зерттелмеген көрінеді, сондықтан турбиналар ағынның қолайсыз аэродинамикалық жағдайларында, яғни өте ... ... ... ... мен ... бұрылу бұрыштары кезінде шамадан тыс жүктеме жағдайларында, жұмыс істеген. Турбинаның ПӘК-інің төмен мәндері негізінен осы себептермен түсіндірілуі мүмкін.
Турбинаның ПӘК-і, жердегі және ... ... ... ... ... ... арттырылуы мүмкін. Алайда, авиациялық қозғалтқыштардағы сатылар саны бір, екі немесе үшпен шектеледі. Нәтижесінде турбинаның ПӘК-і 0,85-ті, кейде 0,9-ды құрайды.
Бұған ... ... ... сүйенсек, авиациялық компрессорлар мен турбиналарды құрастыруда қолданылатын әдістер, ... ... ... ... шағын газ турбиналы қозғалтқыштардың көрсеткіштерін жақсарту үшін де пайдаланылады.
Жылу алмастырғыштарды қолдану
35109156216650 Шағын газ турбиналы қозғалтқыштардың көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ... жылудың бір бөлігін жану камерасына кіретін сығылған ауаны алдын-ала жылыту үшін ... ... ең ... ... ... Ауа компрессор арқылы өткенде белгілі бір қысымға дейін сығылып қана қоймай, әдетте 150-250 0С-ге дейін ... Егер бұл ... ... пайдаланылған газдардан қосымша жылу мөлшері берілсе, жану камерасына кіре берістегі ауаны қажетті температураға дейін қыздыру үшін ... ... ... ... ... еді. Бұл кезде қозғалтқыштың термиялық ПӘК-і жоғарылап, жанармайдың меншікті шығыны азаяды.
35-суретте жылу ... ... ... ... Бұл ... ... газ турбиналы қозғалтқыштың схемасы 4-суреттегіден әлдеқайда күрделі болып табылады. Бұл ... ... ауа кіру ... ... ... өтеді де, сығылғаннан кейін жылу алмастырғышқа бағытталады. Жылу алмастырғышты ортақ корпуста ... ... ... ... өте көп жұқа ... ... трубкалардан тұратын ерекше радиатор түрінде қарастыруға болады. Сығылған ауа жану камерасына бара жатқан жолда осы трубкалардан өте ... ... ... ағып ... пайдаланылған газдардың жылуы есебінен қызады.
Жылу алмастырғыштарды қолданғанда қозғалтқыштан шығардағы газдардың температурасы төмендеп, ондағы температура түсімі арта түседі. ... ... ... мен ... ... ... іске жарату компрессордағы ауа қысымын жоғарылатудың төмен дәрежелерінде, яғни 4-5 болғанда айтарлықтай эффективті болатынын атап ... жөн. Ал ... ... одан да ... мәндерінде компрессордан шығатын ауаның температурасы пайдаланылған газдардың температурасынан асып кетуі мүмкін. Бұл жағдайда пайдаланылған газдарды қолданғанмен ештеңе ұта алмаймыз.
Жылу ... ... ... ... ... ... газ ... қондырғы мысалында жылу алмастырғыштарды қолданудағы артықшылықтарды қарастырайық. Бұл қарастыру нәтижелерін ең шағын газ ... ... үшін ... ... мүмкін болмағанымен, бұл қарастыру негізінде жасалған жалпы қорытындылар регенерацияның түрлі дәрежесінде қозғалтқыштың ПӘК-і мен меншікті қуаты қаншалықты артатынын жобалауға мүмкіндік ... ... кіре ... және жылу ... ... газ ... тұрақты мәндерінде қыздыру беті әр түрлі жылу алмастырғыштар қолданылатын, қуаттылығы 2700 л.с. қарапайым газ турбиналық қондырғыны қарастырайық. Жылу берілу беті 0-ден ... ... 2780 м2-ге ... ... деп ... ... ... жылу берілудің шексіз үлкен беті бар гипотезалық жылу алмастырғышты да қарастырайық. Әрі қарай есептеулерде ... кіре ... ... ... 538 0С, ал компрессордан шығардағы ауа температурасын 20 0С-ге тең деп аламыз.
36-суретте қозғалтқыштың толық ПӘК-інің ... ауа ... арту ... мен жылу ... ... ... тәуелділік графигі келтірілген. Әр қисық жылу алмастырғыштың белгілі бір жылу берілу бетіне сәйкес келеді. Графиктен көрініп тұрғандай, жылу алмастырғышсыз ... ... ... 1), ... ... дәрежесі 5-ке тең болғанда қозғалтқыштың максималды ПӘК-і шамамен 0,165-ті ... Жылу ... беті ... ... ... де арта ... 2, 3, және ... үшін ПӘК-інің мәндері сәйкесінше 0,21, 0,23, 0,255-ті құрайды, және де бұл мәндерге қысымды арттыру ... 3,8, 3,2, 2,9-ға тең ... қол ... ... ... жалпы қорытындылар жасауға болады:
* Қозғалтқыштың толық ПӘК-і жылу алмастырғыш бетінің ... ... және де жылу ... ... ... ... оның ПӘК-і айтарлықтай өсуі мүмкін.
* Жылу алмастырғыштың жылу берілу бетін ... ... ... ПӘК-ін алу үшін компрессордағы ауа қысымын арттыру дәрежесін сәйкесінше төмендету қажет. Әрі ... ... арту ... 10-нан жоғары болғанда қозғалтқыштың ПӘК-інің артпайтындығын көруге болады. Себебі, бұл жағдайда компрессордан шыға берістегі ауаның температурасы пайдаланылған ... ... ... ... ... ... жылу ... шын өлшемдерін анықтау үшін оның көлемі, салмағы мен бағасы сияқты практикалық шамаларын қарастырған дұрыс. Яғни, әр жеке ... ... ... мен ... практикалық шамаларды ескере отырып, ымыралы шешім тапқан жөн. Жер үсті және кейбір теңіз қондырғылары үшін ... ... ... салыстырмалы түрде үлкен жылу алмастырғыштарды қолдануға болады. Әдетте газды турбинаның өзінің өлшемдері жылу алмастырғышпен салыстырғанда ... ... ... ... ... және ... газ ... қозғалтқыштарда тек шектелген регенерация дәрежесін іске асыруға болады. Әдетте, 1 л.с. ... ... жылу ... беті ... 0,278 м2-ге ... жоғары эффективті жылу алмастырғыш қозғалтқыштың ПӘК-ін 30-45%-ға дейін арттыруға мүмкіндік береді. Осылайша жоғары ... жылу ... ... ... ... газ ... ... ПӘК-ін 0,12-ден 0,16-0,18-ге дейін арттыруға болады.
Жылу алмастырғышты қолданудың енді бір ұтымды жағы оның қозғалтқыш жұмысының есепсіз ... де ... ... ... ... ... жылу алмастырғышты қолдану қарапайым шағын газ турбиналы қозғалтқыштардың ... ... ... ... атап ... ... жүктемелер кезінде шамадан тыс жанармай жұмсауын болдырмауға мүмкіндік береді. Шағын газ турбиналы қозғалтқыштардың, мысалы автомобильдерде қолданылатын, кейбір ... ... көп ... толық емес жүктеме режимдерінде істейтіндіктен, жылу алмастырғыштарды қолдану көмегімен осы жағдайларда қозғалтқыштың жақсырақ көрсеткіштеріне қол жеткізуге болады. Алайда бұл ... ... ... ... ... ПӘК-і де төмендейді.
Жылу алмастырғышы бар қарапайым газ турбиналы қозғалтқыштың мысалы
37-суретте [28] фирмасының қуаттылығы 60 л.с. газ ... ... ... ... ... ... ... қозғалтқыштың қуаттылығы 300 л.с.-на дейін жеткізілуі мүмкін. Қозғалтқыш бір ... ... ... компрессордан 1 тұрады, оның кіре берісінде ауа фильтрлары 2 мен 3 бар. ... ... 4 ... соң ... ауа ... 5 ... ... жылу алмастырғышқа 9 түседі де, одан жану ... 7 ... ... ... ортаға тартқыш турбинаға 6 бағытталады. Турбинадан газдар шығу ... 8, әрі ... жылу ... секциялары арқылы өтіп, газ шығаратын келте құбыр 10 арқылы атмосфераға шығарылады. Турбокомпрессордың ортақ валы 11 планетарлы тісшелі ... ... ... қуат ... ... шығу валы 12 ... беріледі. Қосалқы механизмдерді айналдыруға арналған енді бір вал 11-валмен тісшелі өткізу 13 арқылы жалғанады.
Қозғалтқыш ... ... ауа ... ... 3,63 ... ... ... Қозғалтқыштың жылу алмастырғышының регенирация дәрежесі 0,80-нен 0,85-ке ... ... ие. Жылу ... кіре ... ауа қысымы 0,175-0,246 атм.-ға тең.
Бос турбинасы мен жылу алмастырғышы бар қозғалтқыш
Жылу алмастырғышты бос ... бар газ ... ... да ... ... ... қозғалтқыштың схемасы 38-суретте келтірілген. Схемада ортадан тепкіш компрессоры бар шағын газ турбиналы ... ... Бұл ... ... шыққан сығылған ауа жылу алмастырғыш секциялары арқылы өтіп, жану камерасына түсер алдында жоғарырақ температураға дейін қыздырылады. Пайдаланылған газдар компрессорды ... алып ... ... ... ... (бос) ... ... де, жылу алмастырғыш арқылы өткеннен кейін атмосфераға шығарылады. 38-суретте бейнеленген схемада ... ... ... ... жолындағы ауа мен газдардың физикалық параметрлері де ... ... пен ... да ... газ ... қозғалтқыш қолданылуы мүмкін салаларға арналған бос турбинасы мен жылу алмастырғышы бар газ турбиналық қозғалтқыш құрылысы 39-суретте көрсетілген [27]. Қозғалтқыш жылу ... G ... және ... ауа ... ... ... компрессордан А тұрады. Жылу алмастырғышта ауа одан әрі қыздырылып, жану камерасына В түседі де, ол ... ... ... ... сұйылтылған жану өнімдері компрессордың турбинасына С, одан ... ... ... D ... D ... ... пайдаланылған газдар жылу алмастырғыш арқылы өтіп, атмосфераға шығарылады.
40-суретте жылу алмастырғыш немесе фирмасының ертеректегі автомобильді газ турбиналы қозғалтқыштарда қолданылған регенератор ... ... ... және ... қысымды газдар ағынының бағыты схемада тілшелермен белгіленген. Бұндай қозғалтқыш бос турбинасы бар қозғалтқыштар класына жатады, және де бұл ... ... ... ... өз қуатын сыртқы тұтынушыға беретін күштік болып табылады.
Жылу алмастырғыштың ПӘК-і 1)
Жылу алмастырғыштың ПӘК-і, немесе, регенерация дәрежесі жылу ... ауа ... ... ... ... мен жылу алмастырғышқа кіре берістегі ауа температырасының айырмысына қатынасы болып табылады.
Бос ... мен жылу ... бар ... газ ... қозғалтқыштың есептік параметрлері
С. Д. Хирон [29] жылу алмастырғышпен жабтықталған және автомобильдерде қолдануға арналған, бос турбинасы бар ... ... ... ... ... ... қол ... Қозғалтқыштың қуаты 212 л.с. Есептеу кезіндегі бастапқы берілгендер: компрессорға кіре берістегі ауа температурасы 15,6 0С; турбинаға кірердегі газдардың ... 816 0С; ... ауа ... арту ... 4; ... мен ... ПӘК-і барлық қысымның арту дәрежесі мен турбинаға кірердегі газдардың температурасында 0,80. Есептік қуатта жылу алмастырғыштың регенерация дәрежесі ... және ... арту ... 1,2-ге тең ... (турбинаға кірердегі газдардың температурасы сәйкесінше 316 0С)0,90-ға тең. Жану камерасының ПӘК-і 1,0. Қозғалтқыштағы қысымның жоғалуы 0-ге тең деп ... ... жылу беру ... 10 260 ... жылу ... түрлі регенерация дәрежесінде, жоғарыда көрсетілген бастапқы берілгендер негізінде есептік жолмен ... ... ... ... ... айналым санынан тәуелділігі көрсетілген. Графиктен көрініп тұрғандай, қозғалтқыштың ... ... 212 л.с. және ... ... айналым саны кезінде жылу алмастырғыштың регенерация дәрежесі 0,75-ті құрайды. Ал компрессордың айналымдар саны аз ... ... ... ... 2-кестеде қозғалтқыштың сәйкес қуат, турбинаға кірердегі газдар температурасы мәндері мен ... ауа ... арту ... келтірілген.
Кесте 2
Қуат,
л.с.
Ткрбинаға
кіре берістегі
температура,

Қысымның
арту дәрежесі
25
50
100
150
212
438
510
627
716
816
1,9-дан 1-ге ... ... ... ... ... ... ... және толық ПӘК-і төмендейтіндігін көрсетеді, және қуаттың төмен мәндерінде компрессордан шығардағы ауа температурасы мен пайдаланылған ... ... ... ... ... болатындығын түсіндіруге мүмкіндік береді. Соның нәтижесінде қуаттың төмен мәндерінде ... ... ... ... мүмкін. Ауа шығынының өзгеруі, жанармай мөлшерінің ауа мөлшеріне қатынасы мен жанармай шығынының қозғалтқыш қуатының мәнінен тәуелділік графигі 42-суретте көрсетілген. Толық ... ... ... ... ... ауа шығыны шамамен 5000 кг/сағ немесе 5,0 ... тең ... ... ... ... Бос жол айналымдары кезінде қозғалтқыш арқылы өтетін ауа шығыны толық қуаттағы ауа шығынының шамамен (1/4) бөлігін құрайды. Толық және 50 л.с. қуат ... ... ... ауа ... қатынасы сәйкесінше 0,0088 және 0,0046, яғни ауа мөлшерінің жанармай мөлшеріне қатынасы 114 пен 218-ге тең. Жанармайдың толық жануына ... ауа ... ... ... ... 15-ті ... деп есептеп, компрессор толық қуатта жанармайдың жануына қажетті ауа мөлшерінен шамамен 7 (1/2) есе көп ауа мөлшерін сығуы қажет. ... ... ... ПӘК-інің қуатқа байланысты өзгеру қисығы 43-суретте (тұтас сызық) көрсетілген. Ол қуаттың ең төмен мәнінде жылудың ... ... ... ... ал толық жүктеме кезінде 0,75-ке түседі деген ... ... ... ... Сонымен қатар, 43-суретте қарапайым газ турбиналы қозғалтқыштың ... ... ... және регенерация дәрежесі 1,0-ге тең болғандағы қуат мәнінен тәуелді өзгеру қисықтары келтірілген.
Бұл ... ... ... жылу ... енгізу барлық жүктеме бойынша режимдерде оң әсерін береді. Яғни, қозғалтқыш қуаты 50 мен 212 л.с. ... ... ... жылу ... ПӘК-і шамамен 0,195 пен 0,30-ды, ал жылу алмастырғышсыз сәйкесінше 0,09 бен 0,156-ны құрайды.
Алайда, ПӘК-інің жылу алмастырғыш қолданғанда алынатын мұндай ... ... ... орын ... атап ... жөн, ... бұл мәндер идеалдандырылған жағдайларда алынған. Соған қарамастан, жоғалтулар мен т.б. жағдайларды ескере отырып, термиялық ПӘК-і ... жылу ... ... ... ... ... ...
43-суреттегі жоғарғы қисық регенерацияның жоғарырақ дәрежелерінде қозғалтқыштың ПӘК-і барлық жүктемелерде айтарлықтай жоғары бола ... ... ... ... ... яғги турбинаға кірердегі газдар температурасы 816 0С болғанда регенерация дәрежесі 0,75-ке тең (43-суретке қараңыз) жылу алмастырғышты қолдану пайдаланылған газдар ... ... 1/3-ке ... ... ... 0С-ға ... азайтатынын атап өткен жөн.
Дамытылатын қуаттың түрлі мәндері үшін қуаттылығы 212 л.с., жылу алмастырғышы бар газ ... ... үшін ... ... ... ... келесі кестеде берілген.
Кесте 3
Қуат, л.с.
25
50
100
150
212
Жанармайдың
меншікті шығыны,
кг/л.с.час. .
0,399
0,326
0,262
0,236
0,213
Бұл ... ... ... ... мәндерінде жанармайдың меншікті шығыны салыстырмалы түрдежоғары болатынын көрсетеді. Алайда, толық қуатта 0,213 кг/л.с.сағ-қа тең жанармай ... ең ... ... ... шығынымен салыстырмалы болып келеді.
Жылу регенерациясы және қысымның арту дәрежесі
Бұған дейін компрессордағы ауа қысымының арту ... ... ... жылу ... ... ... ... көрсетілді. 44-суретте графикалық түрде Дж. Хюбнер жүргізген фирмасының шағын газ турбиналы қозғалтқыштарын заманауи зерттеулердің нәтижелері келтірілген [30]. ... ... ... көрсеткіштерге ие болды: компрессордың ПӘК-і 0,80, турбинаның ... 0,85, жану ... ... 0,95, турбинаға кіре берістегі газдар температурасы 817 0С, регенерациясы бар қозғалтқыштағы ... ... 3%, ... бар ... ... ... 6%, жылу ... ағып кетулер салдарынан жоғалту 3%. 44-суреттен қысымның арту дәрежесі 12-ге тең болғанда регенерацияны енгізу қозғалтқыштың термиялық ... әсер ... ... ... Алайда, қысымның арту дәрежесінің төмен мәндерінде қозғалтқыштың ... ... ... ... болуы мүмкін. Ал қысымның арту дәрежесі 4-ке тең болғанда, регенерация ... 0-ден 1,0-ге ... ... ... термиялық ПӘК-ін 110%-ға арттыруға болады. Яғни, қысымның арту дәрежесінің бірдей ... ... бар ... ... ... ... регенерациясыз қозғалтқыштағымен салыстырғанда екі есе төмендетілуі мүмкін.
Жылу регенерациясы және турбинаға кірердегі газдар температурасы
Турбинаға кіре ... ... ... арттырудың жылу регенерациясының түрлі дәрежелерінде қозғалтқыштың термиялық ПӘК-іне әсерін қарастырайық. 45-суретте қысымның арту дәрежесі 4-ке тең ... ... кіре ... газдардың үш түрлі температурасында, атап айтқанда 816, 871, және 1094 0С ... ... ... ... жылу ... дәрежесінен тәуелді өзгеру графигі көрсетілген. Бұл графикті тұрғызғында бастапқы берілгендер ретінде 44-суреттегі графикті тұрғызу кезінде алынған параметрлер ... ... ... ... жылу ... термиялық ПӘК-інің көтерілуіне әсері циклдың жұмысшы температурасының жоғарылауымен артатынын көрсетеді. Сондықтан, жоғары температурадағы ткрбина күрекшелері мен ... ... ... ... ... ... отырып, қозғалтқышта жылу алмастырғыш қолданылған жағдайда турбина алдында газдар температурасын мүмкіндігінше арттырған жөн.
Жылу регенерациясы және ... ... ... ... ... ... ... дәрежелерінде қозғалтқыштың ПӘК-і артатынын көруге болады. 46-суретте 0,80, 0,90 және 0,95-ке тең жылудың үш түрлі регенерация дәрежесінде ... ... ... ... 0,92-ге дейін өзгеретін компрессордың ПӘК-інен тәуелділік графигі көрсетілген. Қисықтар 44-суретте пайдаланылған бастапқы берілгендер негізінде тұрғызылған. Компрессордағы ауа қысымының арту ... 4-ке тең деп ... ... ... салыстыру үшін графикте жылу регенерациясы жоқ, яғни қарапайым газ турбиналы қозғалтқыштың термиялық ... ... ... ... ПӘК-інің 0,60-тан 0,90-ға өсуімен, 0; 0,80; 0,90 және 0,95-ке тең ... ... ... ... ... термиялық ПӘК-і сәйкесінше 60, 100, 102 және 104%-ға дейін артады. 46-суреттен көрініп тұрғандай, термиялық ... ең ... мәні ... ... мен ... ... ... мәндеріне сәйкес келеді.
Жылу алмастырғыштардың типтері
Газ тәрізді және сұйық күйдегі ыстық және салқын орталардың арасында жылу берілу қазіргі кезде жақсы ... және ... ... ... ... Бұл газ ... қозғалтқыштарға арналған жылу алмастырғыштарды жасауда конструктордың жұмысын жеңілдетеді. Сыртқы өлшемдері мен ... ... ... ... әсер ... ... стационарлы газ турбиналы қондырғылар жағдайында жылу алмастырғыштардың өте эффективті ... ... ... Ал ... және ... газ ... ... габариттері мен салмағы шектеулі және негізгі көрсеткіштердің бірі болып табылады. Сондықтан, қозғалтқыштардың бұл типі үшін ... ... ... бар жылу ... ... ... ... қысымды жоғалту (және соған байланысты шарасыз қуаттың төмендеуі) ... болу ... ... ... ... ... ... Шағын газ турбиналы қозғалтқыштарда жылу алмастырғыштардың екі типі қолданылады: рекуперативті және регенеративті.
Рекуперативті жылу алмастырғыш
Рекуперативті жылу ... ... ... принципі келесідей: максималды мүмкін ауданды жылу алмкастырғыштың эффективті беті бір жағынан ыстық пайдаланылған газдармен, ал ... ... жану ... ... ... ... ... шайылып жатады. Бұл кезде жылу металдық бет арқылы ыстық жақтан салыстырмалы түрде салқын сығылған ауаға беріледі. ... жылу ... ... ... ... ... сулы түтікті қыздырғыштар, конденсаторлар, т.б. сияқты, ұштарымен металдық қабырғаларға бекітілген өте көп түтікшелер немесе ұялы элементтерден тұрады. Салқынрақ газдар немесе ... жылу ... ... өте ... ... немесе ұялы элементтердің бетінің бір жағын шаяды, ал ыстық газдар ... ... бұл ... немесе ұялы элементтерді екінші жағынан шаяды. Газ турбиналық қозғалтқыштардың көп түтікшелерден құралған түтікшелі жылу алмастырғышында, сығылған ауа әдетте түтікшелердің ... ... ал ... ... бұл ... ... сыртынан шаяды.
Берілетін жылудың максималды мәніне қол жеткізуде ауа ауа ағыны мен пайдаланылған ... ... ... қатысты бағытын дұрыс таңдау өте маңызды. 47-суретте ауа мен пайдаланылған газдардың бір-біріне ... ... екі ... схемасы бейнеленген. 47-суретте тура ағынды схема көрсетілген.
Жылу ... шыға ... екі ағын да ... тепе-теңдікте болады деп есептеп, шыға берістегі ауа температурасын келесі қатынас ... ... ... Та мен Тг - ... жылу ... кіре ... ауа мен пайдаланылған газдардың температуралары.
Бұл жағдайда жылу алмастырғышқа кіре берістегі ... ... ... мен ауа ... ... Тг-Та-ға тең. Осыдан, идеалды жағдайлардағы регенерация дәрежесі 0,50-ді құрайды, ал бұл өз кезегінде берілген схема үшін максималды мүмкін мән ... ... ... ауа ... мен ... газдар ағынын 47, Б-суретте көрсетілгендей қарама-қарсы бағытта жіберілсе, онда теория жүзінде жылу алмастырғыштан шығардағы ауа температурасы пайдаланылған газдар температурасындай ... да, ... ... 1,0-ге тең ... Сол себептен, газ турбиналық қозғалтқыштардың рекуперативті типті жылу алмастырғыштары үшін тұра ағынды схемалардың орнына кері ағынды ... ... ... ... ... ... ... конструкцияларының бірінде комбинирленген тұра және кері ағынды схема қолданылады. Бұндай конструкция түтікшелердегі шамадан тыс термиялық ... ... алу үшін ... ... ... қызуын қамтамасыз ету мақсатымен жасалған. 48-суретте фирмасының осындай жылу ... ... [47] ... Жылу алмастырғыш ішінен ыстық пайдаланылған газдар өтетін корпустан 21 тұрады. Газдар жылу алмастырғышқа А тілшелерімен көрсетіліп тұрғандай, сол ... ... оң ... ... Корпустың ішінде түтікшелердің екі секциясы 22 мен 23 бар. Олар орта ... ... ... ... бағытына сәйкес келетіндей, ал ұштарындағы бөліктері бұл бағытқа тік бұрышпен тұратындай етіп орналастырылған. Компрессордан шыққан ауа жылу ... 22 және 23 ... ... ... ... 24 пен 25 ... кіреді де, шығу келте құбыры 26 арқылы шығады. В және С ... әр ... ауа ... бағыты көрсетілген. Осылайша секция 22 - тура ағынды жылу алмастырғыш, ал 23 - кері ... жылу ... ... табылады.
Рекуперативті жылу алмастырғыштар бойынша кейбір ескертулер
Түтікті немесе гофрирленген жылу алмастырғыштың негізгі кемшілігі регенерацияның, мысалы 0,75-тенг 0,80-ге тең, ... ... оның ... ... мен ... ... ... Регенерация дәрежесін 0,50-ден артық үлкейткенде пайдаланылған газдар мен ауа температураларының айырмасы ... ... тек жылу ... ... ... ... қана эффективті жылу берілуге қол жеткізе аламыз. Яғни, регенерация дәрежесінің жоғары мәндері жылу алмастырғыштар бетінің үлкен болуын талап етеді. ... жылу ... ... регенерацияның жоғары дәрежесімен жылу алмастырғыштың салмағы мен көлемін азайтып, ұзын ауыр қондырғы жасауды болдырмау үшін, түтікшелердің ұзындығын қысқырту қажет екенін ... ... Ал жылу ... регенерация дәрежесі түтікшелердің ұзындығының олардың диаметріне қатынасынан тәуелді болғандықтан, түтікшелердің ұзындығын қысқартумен қатар, ... ... де ... жөн. ... дәрежесінің мәнін 0,75-0,80-ге жеткізу үшін жылу алмастырғыштарда диаметрі өте кіші өте көп ... болу ... ... ... ... ... түтікшелердің кішкентай тесіктерін тазалау және айтарлықтай қысым жоғалтуларысыз ағынның жоғары жылдамдығына қол жеткізумен байланысты қиындықтар оларды шаған газ турбиналы ... жылу ... ... ... ... ... зигзаг тәрізді формалы жұқа металдық беттерді қолдану ... ... ... қол ... ... Бұл беттерді бір-бірімен қоса отырып, ыстық газдар мен ауа өте ... екі ... ... ... ... ... Егер ... дәрежеде жұқа металдық беттерді қолданса, жылу берілу процесі өте эффективті бола алады, және сондықтан бұндай жылу ... ... мен ... да ... ... ... жылу алмастырғыштардың конструкциясын одан әрі жетілдіру үшін бұл жұқа элементтерді бекітумен және турбина жұмысының ... ... ... одан шығатын газдар температурасының тұрақсыздығы салдарынан болатын жоғары термиялық кернеулерді төмендетумен байланысты мәселелерді шешу қажет. Пластинкалы жылу ... ... ... әр нұсқасы патенттеледі [31].
[48] француз фирмасының жылу алмастырғыш конструкциясының бір ... ... ... ... Бұл ... ... - ода ... металдық беттер жоқ, ал олардың орнына штамптау әдісімен дайындалған қабырғаландаралған элементтер қолданылады. 49-суретте бұндай элемент А және ... ... ... жұбы Б ... ... жылу ... бұл ... бір элемент қабырғасы В басқасының қабырғаларының арасында орналасатындай етіп жинақталады. Конструкцияның бұндай әдісі жылу алмастырғышта кері ағынды схеманы іске ... жылу ... ... ... және ... дәрежесінің жоғары мәндеріне қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Негізінен шағын газ турбиналы қозғалтқыштар жағдайында салмағы өте үлкен бола алмайтын ... жылу ... ... ... ... ... ұйғарынды өлшемдерінде 0,50-ден 0,65-ке дейінгі мәндермен шектеледі. Жұқа ... ... ... пластиналы типті жылу алмастырғыш 0,70-0,80-ге тең регенерация дәрежесінің мәніне және шамамен 0,91 кг/л.с.-қа тең ... ие бола ... ... ... ... жылу ... ... салыстырмалы түрде жоғары, әсіресе қиын балқитын дәнекерлермен дәнекерлеу арқылы біріктірулер минималды немесе мүлдем шектетілген ... ... ... ... ... ... жобаланбаған болса, онда сығылған ауаның бір бөлігі пайдаланылған газдарға қосылып кетуі мүмкін, ал бұны ... өте қиын ... ... Бұндай ағып кетулер қозғалтқыштыі термиялық ПӘК-інің айтарлықтай төмендеуіне алып келеді.
Регенеративті жылу алмастырғыш
Бұл жылу ... ... ... жылу алмастырғыш ретінде белгілі. Ол негізінен кезектесіп ыстық пайдаланылған газдар ... мен одан ... ... ауа ... әсеріне ұшырайтын жылусыйымдылықты элементтен тұрады. Бұл элемент пайдаланылған газдар жылуын алып, оны ... ... ... ... ... ыстық пайдаланылған газдар мен сығылған ауа өтетін құбырлар алдында баяу айналып тұратын металдық тордан немесе жылуды аккумуляциялайтын ... ... ... бар ... ... ... диск ... немесе секторлы болуы мүмкін, және ол газдар жылуын тез алып, оны ... тез ... ... ... ауа ... ... газдар қысымынан әлдеқайда жоғары болатындықтан, ауаның пайдаланылған ... ... ағып кету ... ... ... Оның нәтижесінде жылу алмастырғыштың регенерация дәрежесі төмендейді, ал бұл өз кезегінде жылу алмаытырғышты пайдалану кезінде қол ... ... ... ... төмендеуіне алып келеді. Сондықтан, аталмыш типті жылу алмастырғышты жобалау кезіндегі негізгі мәселелердің бірі бұндай жоғалтуларды болдырмау немесе минимумға ... ... ... ... ... ... ... жылу алмастырғыштардағы нығыздау әдістеріне арналған өте көп патенттер ... ... жылу ... ... ... ... 50-суретте салынған схемадан түсінуге болады. Схемадан сығылған ауа мен ыстық пайдаланылған ... ағып ... ... екі ... ... Құбырлардың алдында көлденең бағытта диск немесе цилиндр формалы элемент айналып тұрады. Бұл ... ... ауа мен ... олардың бағыттарын өзгертпей өтуіне арналған өте көп өткел түзетін ... ... ... ... ... ... жұқа металдық беттерден тұруы мүмкін. Бұндай элемент ауа мен газдар ағынының бағытына параллельді оське қатысты айналады. Ыстық пайдаланылған газдар өтетін ... ... ... ... бұл ... өте тез ... ... жинап алады. Әрі қарай айнала отырып, элемент сығылған ауа өтетін құбыр тесігімен сәйкес келгенде, жылу ауаға беріледі де, элемент салқындайды. ... жылу ... ... ... арқылы ыстық пайдаланылған газдар мен сығылған ауа өткенде ... ... ... ... қызуы мен салқындауынан құралады.
Жылу берілудің бұл әдісі жаңа емес, ол ... ... ... ... ... үшін және бу қазандықтары үшін (Люнгстрем) қолданылған. Газ турбиналы қозғалтқыштарда алғаш рет жылу берілудің бұл әдісін қолданған Германиялық профессор Ритц ... ... ... ол өз ... ... ... жылу алмастырғыштың негізгі артықшылығы - оның кіші салмағы, шағын көлемі және рекуперативті жылу алмастырғышпен ... ... ... ... ... ... дискі бар регенеративті жылу алмастырғыштың ең алғаш конструкцияларының бірі 51, а-суретте көрсетілген [32]. Жылу алмастырғыштың қозғалатын жылусыйымдылықты ... ... ... екі ... ... ... ... әр айналымы кезінде не пайдаланылған газдардың, не ... ... ... ... Салыстыру үшін 51, б-суретте кері ағын принципі бойынша жұмыс істейтін стационарлы типті рекуперативті түтікшелі жылу алмастырғыш ... ... ... (а) ... ... етіпжобаланған бұл жылу алмастырғыш сәйкес масштабта бейнеленген. Бұл екі жылу алмастырғыштардың параметрлері ... ... ... Ауа ... 45,4 кг/сек; регенерация дәрежесі 0,80; газ қысымдарының түсімі 0,049 атм; жылусыйымдылықты элемент салмағы 2500 кг, дисктер саны 10; ... ... 1220 мм, ... ... ... кері ағынды рекуператор. Ауа мен газдар шығыны 45,4 кг/сек; регенерация дәрежесі 0,75; газ қысымдарының ... 0,035 атм; ... ... 16800 кг ... ... 4880*4880*1525 мм.
фирмасы мен жабдықтау министрлігімен [49] құрастырылған регенеративті жылу алмастырғыштың айналмалы элементінің мысалы 52-суретте көрсетілген. ... ... жылу ... ... соң бірі ... бағытта орналасқан төрт немесе одан да көп элементтерден тұрады. Айналмалы элемент бір-бірімен радиалды қабырғалар n арқылы байланысқан ішкі А және ... Б ... ... ... ... сақинадан басталатын және А сақинасының температуралық кеңею еркіндігін қамтамасыз ететін саңылаулары h бар. А және Б сақиналарында ауа мен ... ... ағып өте ... ... g бар. Бұл ... ауа мен ... газдар е сегментіндегідей, әр сегментте орналасқан жылусыйымдылықты толтырма арқылы өтеді. Бұл толтырма не сымнан, не ... не ... ... ... ... шарлардан құралуы мүмкін.
52-суретте бейнеленген элементке ұқсас, әр элемент басқасымен саңылаулар t ... ... ... көмегімен жалғанады. Осылайша жиналған барабан бөлгіш қалқасы бар корпуста орналастырылады. Осылайша, 53-суретте тілшелермен көрсетілгендей, пайдаланылған газдар айналмалы барабаннан ... ... ... ... ал ауа - ішкі ... ... ... ағып өтеді. Ауа қысымы пайдаланылған газдар қысымынан жоғары болғандықтан, ауаның пайдаланылған газдар ағынына қосылып кетуін болдырмау үшін , конструкцияда ... ... ... жөн. ... жылу ... ... ... ескертулер
Диск типті регенераторлар әдетте осьтік ағынмен конструкцияланады, ал ... ... ... ауа мен газдар ағынының бағыты радиалды болады. Дискті және барабанды регенераторларда айналмалы элементтің жылу аккумуляциялаушы толтырмасы ретінде гофрленген ... ... және де ... тор ... ... кезінде жақсы нәтижелерге қол жеткізілді.
Жылусыйымдылықты элементтің айналуы турбинаның күштік валынан беру қатынасы жоғары тісшелі беріліс арқылы немесе ... ... ... ... ... және жылу алмастырғыштың айналмалы элементі қызметін атқаратын дербес ... ... ... ... іске ... ... ... жағдайда, турбинаның күрекшелері жылу алмастырғыштың жылусыйымдылықты элементі рөлін атқарады. Бұл жағдайда турбинаның ... ... ... ... ... және жылу ... конструкциясы салыстырмалы түрде қарапайым болуы мүмкін.
Англияда жасалған регенеративті типті жылу ... ... ... ... ... өтіп кету шығындарының минималды мәндерінде 0,85-ке тең регенерация дәрежесі алынды (өтіп кеткен ауа мөлшері ... ... ... ... ауа ... ... құраған).
Ауаның азайту проблемасы регенеративті жылу алмастырғыш ... үшін ең қиын ... бірі ... ... Ол ... элементтер мен ауа және газ каналдарының арасында эффективті нығыздауларды қолданумен байланысты. Белгілі нығыздау әдістерінің ішінен үйкеліске негізделген ... және ... ... бар ... әдістер ең эффективті болып табылады. Контактылы нығыздауларды қолдану кезінде, үйкелетін беттердің тозу шамасына ... өтіп ... ... артуын болдырмау үшін, олардың өздігінен реттелуін қамтамасыз ету қажет. Бұл мақсаттарда реттеудің пневматикалық, гидравликалық және ... ... ... әдістері қолданылады.
NGTE [33] дискті регенераторында металдық контактсыз диск бетінде шағын саңылауларды қамтамасыз ететін, өздігінен орнатылатын нығыздаулар қолданылған. ... бұл ... ... ... төмен өтіп кету деңгейін жоғарылатпай, регенератордың қызметінің ... ... ... ... ... ... мүмкіндік берді.
NGTE-де дәл сондай нығыздау әдісі қолданылған, регенерация дәрежесі 0,80-ге тең және өтіп кетулер салдарынан қысымның жоғалу ... тек 1%-ды ... ... ... ... регенератор құрастырылған болатын.
Контактылы нығыздауларды қолдану кезінде үйкелетін беттердің тозуы, мысалы 3%-ға тең бастапқы өтіп кетулер мың ... ... ... ... ... мен жұмыс жағдайларына байланысты, 5-6%-ға немесе одан да ... ... алып ... мүмкін. Алайда, нығыздаулар қызметінің мерзімі үйкелетін беттер арасындағы саңылауларға уақтылы графитті майлау жіберу арқылы айтарлықтай ұзартылуы ... ... ... ... ... ... ... өте төмен және тек 10-нан 25 айн./мин-на дейін құрайтынын атап өткен жөн.
Қозғалмайтын жылусыйымдылықты элементі бар регенераторлар. Жылу беретін айналмалы ... ... ... ... қозғалмайтын элементтер де қолданылуы мүмкін. Бұндай конструкцияда автоматты клапанды ауыстыру жүйесінің көмегімен элемент арқылы кезектесіп ыстық газдар мен сығылған ауа ... ... ... бір ... ... [34] ... ... мен қозғалмайтын цилиндр тәрізді элементі бар конструкцияны алуға болады. Температурасы төменірек ауа ... ... ... айтарлықтай үлкенірек және формасы қысқа цилиндр тәрізді қозғалмайтын жылусыйымдылықты элемент осіне қатысты ... ... ... ауа ... ... беті диаметрі жылусыйымдылықты элемент диаметрімен салыстырғанда айтарлықтай үлкен ... ... ... ... ... ... қыздырылып отырады. Жылусыйымдылықтың бұндай құрылысында сапасы жоғары нығыздаулар алуға болады.
Жоғары дай айтылғандай, айналмалы немесе қозғалмайтын болуы ... ... ... бар жылу ... ... ... ... пластиналы типті рекуперативті жылу алмастырғыштармен салыстырғанда, үлкен артықшылыққа ие. Бұл артықшылық, екінші типті жылу алмастырғыштан ... ... ... ... бір ... тек бір ғана газ (ауа не ... газдар) өтетіндігінде. Соның арқасында рекуперативті жылу алмастырғыштардағыдай қатты немесе күміс дәнекерлермен дәнекерлеу ... ... ... болуы мүмкін герметикалық еместіктердің алдын алуға мүмкіндік береді. Қатты ... жоқ жылу ... ... ... ... өзгерісі кезінде айтарлықтай үлкен кернеулерге қарсы тұруға қабілетті. Жылу беруші элементтер арқылы газдар мен ауа өткенде, термиялық кернеудің тууына ... бола ... ... ... мен ... ұшырайтындығын еске салған жөн.
Айналмалы дискті жылусыйымдылықты элементтерде өте ... ... ... алуға мүмкіндік беретін жұқа металдық лентаны немесе жұқа сымдық торды ... ... ... ... диаметрі 0,05-0,1 мм сымнан жасалған, саны 12-ден 20-ға дейін 1 см-лік сымдары бар ... ... ... ... ... жылу ... қол ... гидравликалық диаметрден әлдеқайда кішкентай диаметр алуға мүмкіндік береді.
Регенеративті жылу алмастырғыштың жылусыйымдылықты элементінің ұзындығысалыстырмалы түрде үлкен емес болуы мүмкін, ... ... ... каналдар регенерация дәрежесін анықтайтын берілген ұзындықтың диаметрге қатынасы үшін өте кішкентай, сондықтан жылусыйымдылықты элементте каналдардың ауданының кішіреюімен оның ... да ... ... Бұл ... жылу алмастырғыштың өлшемі мен салмағын айтарлықтай азайтуға ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізу үшін ауа мен пайдаланылған газдар қозғалысы кері ағын принципі бойынша жүзеге асырылуы қажеттігін тағы бір рет атап ... жөн. Бұны ... жылу ... жобалау кезінде ескеру керек.
Жылу алмастырғыштармен байланысты практикалық мәселелерді қарастырғанда, іске қосу кезінде немесе ... ... ... жану ... жанармай жіберілген кезде, жылу алмастырғыштардың жіңішке каналдарының күйемен бітеліп қалу ... ... ... жөн. Сол ... жылу ... конструкциясында оның элементтерін күйеден тазарту мүмкіндігі қарастырылуы керек. Соған байланысты, регенеративті жылу ... ... ... сезімталдығы төменірек екендігін атап өтуге болады, себебі жылусыйымдылықты элемент каналдары арқылы өтетін ауаның қысымы пайдаланылған газдар ... ... ... және каналдардағы күйенің тұнуын болдырмайды.
Жылу алмастырғыштырдың есептеулері
Әр ... ... жылу ... есептеулері ондай қиын емес, себебі газодинамика, жылу берілу, металдардың ... т.б. ... өте көп ... ... ... ... ... Прандтль және Нуссельт сандарын анықтау қажеттігіне қарамастан, жылу алмастырғыштардың көрсеткіштері де жоғары дәлдік дәрежесімен ... ... Жылу ... есептеу әдістерін егжей-тегжейлі сипаттау үшін бұл жерде орын ... ... бұл ... ... ... келетін оқырмандар [33-45] жұмыстарды қараса болады. [36] жұмыста жылу ... ... ... ... ... мен ... ...
Шағын газ турбиналы қозғалтқыштарға арналған жылу алмастырғыштар
Қазіргі уақытта белгілі жылу алмастырғыштардың көпшілігі ... ... ... үшін ... ... ... ... шағын газ турбиналы қозғалтқыштарда да қолдануға болатын ... жылу ... да бар ... ... мен габариттерін азайту маңызды орын алатын шағын стационарлы, кемелік және автомобильді газ турбиналы қозғалтқыштарда қолдануға болатын жылу ... көп ... ... және әлі де ... ... ... ... жылу алмастырғыштар , , (кемелік), , , , (АҚШ), (Италия), және басқа да бірнеше ... ... ... Солардың бірнешеуін қарастырайық.
фирмасының жылу алмастырғышы
Қазіргі уақытта автомобильді газ турбиналы ... жылу ... ... ... ... ... ... бұл жылу алмастырғыш 54-суретте көрсетілгендей, баяу айналатын қысқа цилиндр формалы көлденең жылусыйымдылықты элементі бар регенративті типті ... ... ... және ... ауа бір ... ... тепкіш компрессордан қарапайым диффузор мен спиральді ұлу арқылы жылу алмастырғыштың жоғарғы бөлігіне түседі де, ... 457 мм және ... ... 76,1 мм ... ... ... ... өтеді. Цилиндр тәрізді жылусыйымдылықты элемент қозғалтқыш валынын жылу алмастырғыштың сол ... ... ... ... ... ... құралған тегершікті редуктор арқылы айналымға келтіріледі.
Жылусыйымдылықты элементтен өткеннен кейін қызған ауа ... ... ... ... әрі ... жану камерасына өтеді. Ауа айдау камерасы газ камерасынан аралық қалқа арқылы бөлінген. Жану өнімдері кейін екі сатылы турбинаға ... де, одан ... ... ... жылу ... жылусыйымдылықты элементі арқылы өтіп, қайта төмен қарай пайдаланылған газдар шығатын келте құбырға бағытталады. Жылу алмастырғыш толық жүктеме кезінде ... ал ... (1/4) ... құрайтын жүктемеде 0,87-ге тең жоғары регенерация дәрежесіне ие делінген. Бұл жылу алмастырғыштың Дж. ... ( ... ... график түріндегі көрсеткіштері 44-46-суреттерде келтірілген болатын.
фирмасының жылу алмастырғышы
автомобилі мен автобусында қондырылған алғашқы эксперименталды газ турбиналы ... жылу ... ... ... ... жолы 14 500 км-ді құраған жасалған жол ... ... ... ... ... ... дәл сондай бензинді қозғалтқышпен жүретін автомобильдердегі шығынмен салыстырғанда тым жоғары болғанын көрсетті. Осы нәтижелерге негізделе отырып, әрі қарай регенеративті жылу ... [46] ... ... және практикалық зерттеу жұмыстары жүргізіле бастады. Соған байланысты, қозғалтқышты жобалау барысында 899 0С-ға тең ... кіре ... ... ... жұмыс істеу кезінде ең жақсы ыстыққа төзімді құймаларды қолдану ұйғарылды. ... жылу ... ... газ турбиналы қозғалтқыштың термиялық ПӘК-інің жүктемесінен тәуелді өзгеруі көрсетілген.
Бұл жерде компрессор мен турбинаның ... ... ... ... ... мен ... дәрежесі бар 4,5 қысым артуы ескерілген. Салыстыру үшін дәл осы графикте регенерация дәрежесі 0,85-ке тең жылу алмастырғышы бар дәл сол ... ... ... ... ... ... ... арту дәрежесі 3,5-ге тең, ал газдардың шығып кетулері 5%-ды ... Бұл ... жылу ... ... ... ... қуаттың бүкіл диапазонында айтарлықтай артатынын анық көруге болады. Осылайша, жылу регенерациясы бар қозғалтқыш толық жүктеме кезінде жұмсайтын жанармай ... ... ... ... ... мөлшерінің небәрі 65%-ын құраса, ал номиналдының 10%-ын құрайтын жүктемеде жанармай шығынының 40%-ын ғана ... ... ... ... ... ... шығынының айтарлықтай азаюы автомобильді газ турбиналы қозғаотқыштар үшін өте маңызды, себебі, бұл ... ... ... ... көп ... ішінара жүктемелерде атқарады.
Жылу регенерациясын енгізудің енді бір артықшылығы - пайдаланылған газдар температурасын айтарлықтай төмендету, сонымен қатар, ... ... ... ... ... шуды ... ... табылады. 55-суреттегі графикті тұрғызуда қолданылған бастапқы берілгендер негізінде салынған 56-суреттегі графикте пайдаланылған газдар температурасының регенерация енгізгенде жүктемеден ... ... ... ... Бұл ... жылу ... бар қозғалтқыштың пайдаланылған газдарының температурасы шамамен 2600 С-ды құрайтынын көруге болады, ал жылу алмастырғышсыз бұл температура 6100 С-ды ... яғни ... ... Бос ... ... ... ... 10%-ын құрайтын жүктемеде сәйкес температура мәндері 135 пен 4340 С-ды құрайды, яғни жылу алмастырғышсыз қозғалтқыштағы температура жылу алмастырғышы бар ... ... ... ... ... ... табылады.
стационарлы рекуперативті жылу алмастырғыш орнына айналмалы регенераторды қолдану шешімінің қабылдануы стационарлы рекуперативті ... жылу ... жылу ... ... ... және көп ... санының көп болуын қажет ететіндігіне байланысты, өлшемдерінің салыстырмалы түрде үлкен болуына қатысты, себебі айналмалы типті жылу алмастырғыш айтарлықтай ... ... ... ... ... қол жеткізуге мүмкіндік береді. Алайда, бұл жерде ауаның жоғары ... ... ... ... пайдаланылған газдарға өтіп кетуімен байланысты басқа қиындықтармен кездесуге тура келеді.
Осы екі типті жылу алмастрығыштардың ... ... ... ... түрде 57-суретте көрсетілген. Бұл жерде есептік берілгендерде айналмалы жылу алмастырғыштың регенерация дәрежесі ауаның өтіп кетулері 5% ... ... ал ... ... жылу ... ... ... ауаның өтіп кетулері болмаған жағдайжа, 0,60-қа тең деп алынды. 57-суреттегі графиктен бұл жағдайларда айналмалы жылу алмастырғыштың регенерация ... ... ... ... үлкенірек екендігін көруге болады. фирмасының GT-304 газ турбиналы қозғалтқышында айналмалы регенераторды қолдану ... ... ... ... мен ... жоғарырақ регенерация дәрежесіне қол жеткізуге негізделген.
GT-304 қозғалтқышының жалпы конструктивті құрылысы 58-суретте көрсетілген. Қозғалтқыштың бір сатылы ортадан тепкіш компрессоры бар. Одан ... ауа ... ... ... 900-қа ... ... ... ағады да, регенератор барабанынан, жану камерасынан және турбинадан тұратын айдау камерасына түседі. Турбина - екі ... және ... ... компрессорды айналымға келтірсе, екіншісі - бос. ... ... ... ... ... көмегімен екі секцияға бөлінген: жоғары және төмен қысымды. Регенератордың екі барабаны көлденең оське қатысты айнала отырып айдау камерасының төмен қысымды ... ... ... ... ... қысымды секциясына ауысады. Айдау камерасының екі секциясы да бір-бірінен өздігінен реттелетін ... ... ... ... ... ауа әрі ... қыздырыла отырып, радиалды бағытта регенератор барабандарынан өтеді. Әрі қарай ... ауа ... ... төрт жану ... апаратын келте құбырларға түседі. Ыстық газдар турбинаның компрессормен байланысқан күрекшелері мен бос турбинаның ... ... ... ... ... ... ... секциясының орталық бөлігіне түседі. Бұл жерден пайдаланылған ... өз ... бір ... бере ... ... ... арқылы өтеді.
Қозғалтқыштың бұл конструкциясының артықшылықтарыың бірі - ондағы ауа ... ... тура ... мен ... ... ... ... мүлдем жоқтығы. Ауа қозғалысы кезінде бұрылыстар санының аз болуы мен айдау камерасындағы ауа ... ... өту ... ... ... ... ... азайтуға мүмкіндік береді. Бұл конструкцияның енді бір ... ... ... ... ұшырайтын қозғалтқыш элементтерінің оның ішінде, регенератор барабандарының арасында орналасуы болып табылады. Қозғалтқыштың бүйіргіден басқа бүкіл ішкі беттері не сығылған ауамен, не ... ... ... газдармен шайылады. Соның салдарынан, регенератордың айналма кеспелтек дөңбекті қақпақшаларын ескермегенде, қозғалтқыштағы жылуды экрандау немесе изоляциялау қажеттілігі ... GT-304 ... ... ... да ... ... мен оның көрсеткіштері 6 тарауда келтірілген.
фирмасының жылу алмастырғышы
(АҚШ) фирмасы өз зерттеулерінің басында [57] тұтас күйінде автомобильді типті газ ... ... ... ... бірқатар сынақтар жүргізіп, қозғалтқыштың негізгі элементтерінің конструкциясын теріп алуды ұйғарды. Бұл жақсы іріктелген конструкцияларды алып, сәйкес типті жылу ... ... ... газ ... ... пен оның ... тиімділігінің нашар қабылданушылығымен байланысты қиындықтардың алдын алу үшін, ... жеке ... ... ... ... қол ... ... жасалған болатын.
Жылу алмастырғыш [58] айналмалы (регенеративті) типті етіп таңдалды. Регенератордың дискті және барабанды типтерінің конструкцияларының ерекшеліктерін ... ... ... ... ... етіп ең қарапайымы ретінде дискті типті регенератор таңдалды. Бұл регенератордың таңдалу себебі - ... ... ... ... мен ... ... ... шегінде берілген ауа шығыны үшін оның оңай ораласуын қамтамасыз етті (сурет 59). Жылу алмастырғыштың газдық секциясының ауданының ауа секциясының ... ... 2-ге тең. ... бос ... регенератор дискінің 20 айн/мин айналу жылдамдығында есептік регенерация дәрежесі 0,80-ді құрайды. Регенератор роторы регенератор корпусында орналасқан ... ... пен ... ... ... тәж көмегімен айналымға келтіріледі. Диаметрі 560 мм регенератор роторының дискі диаметрі 101,5 мм ... ... ... ені 76,1 мм және ... 0,051 мм ... ... ... тегіс және гофрленген жолақтардан құралады. Қозғалтқыштың максималды қуатында регенератордағы қысымды жоғалту ... 0,0703 ... ... Жылуды аккумуляциялайтын нығыздаулар каналының орташа гидравликалық диаметры 0,66 мм-ге тең, бұл регенератордың 1 м3 - ына 5250 м2 жылу ... ... ... ... ... кіре берістегі газдардың жұмысшы температурасын жоғарылату
4 тарауда көрсетілгендей, қозғалтқыштың ... мен ... ... ... ... ... кіре берістегі газдар температурасын қазіргі кезде қозғалтқыштарда заманауи ыстыққа төзімді материалдарды қолдану кезінде рұқсат етілетін ... ... ... ... ... ... қол жеткізуге болады. Яғни, заманауи осьтік турбина, конструкциясын қосымша күрделендірмей-ақ, жанармайдың дәл сол ... ... ... дамыта алады, басқаша айтқанда, қозғалтқыштың меншікті жанармай шығынын төмендетеді. Соған байланысты, бұған дейін атап өтілгендей, айналмалы және бағыттаушы ... және де ... ... ... ... ... ... үздіксіз зерттелуде.
Алайда, турбинаға кіре берістегі газдар температурасын жоғарылатудың қолда бар материалдарды қолданатын басқа әдістері де бар. Бұл әдіс ауа немесе ... ... ... ... қолдпнумен байланысты. Турбиналарды белгілі бір шектерде салқындату қазіргі кезде де ... ... ... және ... салқындату) компрессордан алынатын ауамен жүзеге асырылады.
Сұйықтықпен салқындату әдісі жеткілікті мөлшерде эффективті болғанымен, оны қолдану турбина конструкциясын күрделендірумен, соның салдарынан оны ... мен ... ... қымбаттауымен байланысты. Сондықтан, турбина элементтерін сұйықтықпен салқындату әдісі шағын газ турбиналы қозғалтқыштарда қолданылмайды.
Турбина элементтерін салқындату әдістерінің ішіндегі ең ... ... ... ... жоғарырақ газ турбиналы қозғалтқыштарда қолданылады; бұл әдісте сыртынан да, ішінен де осьтік компрессордың белгілі бір сатысынан алынатын салқындатқыш ауамен ... іші қуыс ... ... қолданылады. Бұл әдіс алғаш рет [112] авиациялық газ турбиналы қозғалтқышында қолданылған. Бұл қозғалтқышта компрессордың ... және ... ... ... ауа жану ... ... ... бетін, турбина дискінің артқы және алдыңғы беттерін, жұмысшы дөңгелек пен бағыттаушы аппараттың іші қуыс ... және де ... ... ... ... ... ... негізгі принциптері келесідей: компрессордың белгілі бір сатысынан алынған ауа ыстық турбина элементтері мен ... ... ... да, өз функцияларын атқарғаннан кейін қайта негізгі газдар ағынына қосылады. Бұл жерде кейбір бұрынғы және заманауи газ турбиналы қозғалтқыштарда ... ... ... ... турбина валының мойынтірегіне өтіп кетпеуі үшін ауаның аздаған бөлігі турбиналық дискте орналасқан нығыздауларды үрлеу үшін қолданылғанын атап өтуге болады.
Компрессорда ... ... бір ... ... ыстық бөліктерін ішкі салқындату үшін қолданғанда, оның ... бір ... ... анық. Қуаттылықтың бұл жоғалуы: 1) салқындатушы ауаны компрессорда сығу жұмысы; 2) салқындатқыш ауаның түрлі каналдар мен саңылаулар ... ... ... ... 3) компрессордан ауаны алу кезінде және оны негізгі ағынға қосу кезіндегі салқындатушы ауаның ауа және ... ... ... салдарынан болатын жоғалтулар. Сонымен қатар, салқындатқыш ауамен араласуы нәтижесінде ... ... ... ... ... және де суытылатын металдық беттермен жанасуы салдарынан да қосымша жоғалтулар болуы мүмкін.
Бұл жоғалтулардың мөлшерін тәжірибелік жолмен анықтауға болады. ... [113] ... кіре ... ... ... ... 995-12270 С кезінде ауа салқындатқышы бар турбинаны сынау барысында бірқатар мәліметтер алынғанын атап өткен жөн. ... төрт ... ... ... және ... күрекшелері бар екі сатылы турбинада кіре берістегі газдар температурасы 1127-ден 12270 С-ге дейін ... ... үшін ... ... ауа ... 6-дан 8% - ға ... құрады. Компрессордан салқындату үшін сығылған ауаны алумен байланысты жоғалтулар қозғалтқыштың жалпы көрсеткіштерін нашарлатады, дегенмен, бұл жоғалтулар салқындатқыш ауаны ... ... ... қосу ... ... ... ауамен эффективті салқындату жүйесін қолданған кезде, қозғалтқыштың ... ... ... ұтыс ... 80% - ға ... ... мүмкін екендігі анықталған.
Турбинаны ауамен салқындату жүйесі
NGTE-де бір сатылы турбинаны салқындату үшін қолданылған, [113, 114] жұмыстарында қарастырылған ... ... ... 60-суретте көрсетілген. Турбинаның жұмысшы және бағыттаушы күрекшелері виталлиум құймасынан жасалған және бірқатар салқындатушы саңылаулармен жабдықталған. ... әр ... ... ... 0,76 мм 40 саңылауы болған, ал әр ірірек бағыттаушы күрекшеде - диаметрі 1,01 мм ... 50 ... ... ауа ... ... ... ... көрсетілген.
Турбинаға кіре берістегі газдардың максималды есептік жұмысшы температурасы 12000 С-ге тең, турбинаға кіре берістегі қысым - 3 атм; ... ... ... ... ... - 10,2 ... сатыдағы ұлғаю дәрежесі - 1,38; толық температуралар түсімі - 800 С; ... ... саны - 9000. Бұл ... ... 63,5 мм ... ... ... 1240 кг/см2 ортадан тепкіш күш әсерінен түп жақтарында кернеу, және де 143 ... ... ... ... ... ... ұшыраған. Салқындату жүйесі аз жүктелген металдық бөлшектерді 9000 С ... ал ... ... ... ... ... ... күрекшелер сияқты элементтердің температурасын турбинаға кіре берістегі жұмысшы температура 12000 С болғанда 6000 С-ге ... ... ... етіп ... ... түпкі бөлігінің температурасы 6000 С-да төмен, ал қиыр қималарынікі - 9000 ... ... ... ... барысында турбинананың жұмысшы және бағыттаушы күрекшелерін салқындату үшін және күрекшелердің температурасын ... ... ... тұру үшін ... ауаның мөлшері турбинадан өтетін бүкіл газдардың массалық ... 2%-ын ... ... ... ... мен бандажды бағыттаушы дөңгелек арасы арқылы өтетін салқындатқыш ауаның мөлшері 1%-ды құрайды. Турбинаның екі ... ... ... ... 6000 С-ден төмен ұстап тұру үшін 2% салқындатқыш ауа қажет болатын.
Аталмыш сынақтар турбина максималды жүктеме мен кіре ... ... ... ... 11000 С ... ... 2% көлемінде салқындатқыш ауаны қолдану күрекшелердің 500-ден 1000 сағ-қа дейінгі жалпы ресурсында виталлиум құймасынан жасалған жұмысшы күрекшелер температурасын 9000 С-ден ... ... ... ... ... Дәл сол құймадан жасалған және бірдей ресурста салқындатылмайтын күрекшелер үшін турбинаға кіре берістегі температура 8300 С-ға ... ... ... ... ... ... ... жүйесін қолдану турбинаға кіре берістегі газдар температурасын 2700-қа көтеруге, соның есебінен қозғалтқыштың термиялық ПӘК-ін жоғарылатуға мүмкіндік береді. ... және ... ... ... іші қуыс ... ... төзімді құймалардан немесе металдық беттерді иіп, әрі ... ... ... ... ... не болмаса, бұрғылау немесе ыстық штамптау әдісімен ... ... ... бар күрекшелер кобальт, хром немесе вольфрам сияқты ұнтақ ... ... ... ... мен ... ... арқылы жасалатын.
құймасы іші қуыс күрекшелерді штамптау әдісімен дайындау үшін ... ... 61). ... әдіспен күрекшелерді дайындау кезінде металдың ірі микроқұрылымы бұзылып, күрекшенің ең жақсы ... ... ... ... ... ... іші қуыс күрекшелерді қолданғанда, күрекше ішіндегі температураның таралуы жақсарып қана қоймай, оның ... мәні де ... Бұл ... ... ... ... ... суытылмайтын (тұтас)
және суытылатын (саңылаулары бар) күрекшелердің қималары, және де ... ... ... ... ... ... Бұл жерде турбинаға кіре берістегі газдар температурасының бірдей мәндерінде суытылатын күрекше үшін ... ... ... ... ... күрекшелер температурасынан айтарлықтай төмен екендігін көруге болады. Яғни, суытылатын күрекшенің максималды температурасы 8000 С-ды құраса, тұтас қималы суытылмайтын ... ... ... 10000 С-ге тең.
Кеуекті қабырғалы күрекшелер. Салқындатқыш ауаны іші қуыс күрекшелердегі саңылаулар ... ... ... оны ... ... тоттанбайтын болаттан немесе құймадан жасалған күрекше қабырғалары арқылы өткізуге болады. Салқындатудың бұл ... ... ... бар: 1) ... бұл ... салқындатуша ауа мен ол өтетін қабырға арасындағы әсерлесу нәтижесінде салқындатқыш ауа температурасы тез арада күрекшенің өз ... ... ал іші қуыс ... ... ... температурасы күрекше температурасынан әлдеқайда төмен болады; 2) салқындатушы ауаның ламинарлы ағын кезінде шекаралық қабатқа эффузиясы газдардан күрекшелерге жылу ... ... ... ... [115] - ... ... күрекшелерінде ағу жылдамдықтары үшін шамамен 30%-ға.
Салқындатудың бұл әдісін зерттей келе, Англия мен АҚШ-та көптеген тәжірибелік жұмыстар жүргізілді.
Тәжірибе нәтижелері бұл ... ... ... мысалы, жану камерасының ыстық құбырларын, реактивті бағыттауыштарды және басқа да ыстық корпустық бөлшектерді, салқындату үшін ең ... ... ал ... ... ... бірқатар қиындықтармен кезігетіндігін көрсетті: 1) шекаралық қабат қалыңдығымен салыстырмалы өлшемді кеуектері бар, ... ... ... кеуекті және берік материал табу өте қиын; 2) күрекше ... ... ... ... ұйымдастыру өте қиын, себебі ауа ағынының жылдамдығы кіре беріс жиекте ең жоғары, ... ... ... ... ... ... ... минималды болып, шығыс жиекке келгенде қайта үлкеюі қажет; 3) бұндай күрекшелер өндірісі ... ... ... бар ... ... ... арқылы эффузиямен қатар, салқындатушы ауа күрекше бетінің белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... саңылаулар арқылы. Бұл кезде күрекшенің бетінде ауа үлдірі пайда болады. Бұл ... 1949 жылы ... ... ауа ... ішкі ... ... кейін бетінде ауа үлдірін түзу үшін күрекшедегі саңылаулар арқылы шығарылған авиациялық ... ... ... ... қолданған.
Сұйықтықты салқындатқышы бар күрекшелер. Бұған дейін тұрбина ... ... ... үшін ... ... болатындығы атап өтілген болатын. Бұл сұйықтықты іші қуыс күрекшелер ішінде циркуляциялау, не болмаса, сұйықтықты күрекшелерге жеткізіп, суыту кезінде ... ... ... ... ... ... ... сұйықтықты бағыттаушы күрекшелер саңылауларынан жұмысшы күрекшелерге қарай шашырату арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Сонымен қатар, сұйықтықпен немесе комбинирленген су мен ауа ... ... ... ... да ... ... бар, ... олардың көпшілігі практикалық қолданыс таппаған.
Англияда, АҚШ-та [116], және ... ... және ... жағдайларда турбиналарды сынау нәтижесінде, күрекшелерді сұйықтықпен салқындату қанағаттанарлық нәтижелер беретіндігі, және де салқындатудың бұндай жүйесін ... ... кіре ... ... ... ... қуатының мардымсыз жоғалтуларымен 12300 С-ға дейін жеткізу мүмкіндігі ... ... ... Турбина күрекшелерін салқындату әдістерінің ішінде, іші қуыс немесе саңылаулы күрекшелерді ауамен салқындату жүйесінен басқасы, авиациялық поршеньді қозғалтқыштардың пайдаланылған газдар ... ... ... үшін ... ... ... әдіс ең тиімді болып табылады. Бұл жағдайда жұмысшы күрекшелердің іші қуыс болуы керек, ал ... ішкі ... ... толтырылуы тиіс. Күрекшелерді белгілі бір температураға дейін қыздырғанда, натрий балқып, конвекция салдарынан жылуды ыстық саңылаулы бөліктерден төменгі ... ... ... ... қорған бөлігі салқындатқыш қабырғалармен жабдықталған. Олардың көмегімен жылудың артық мөлшері турбинаның іші қуыс дискінің ... ... ... ... ... Бұл мақсатта турбина дискі мен оның мойынтірегін салқындатуға ... ... бір ... ... ... салмағының қосымша артуы мен конструкциясының күрделенуінің алдын алу үшін, олар төменгі қабырғалы ... ... ... ... бұл әдісі кіре берістегі газдардың орташа жұмысшы температурасы қолданылатын турбиналарда пайдаланғанда артықшылықтар беруі мүмкін көрінеді.
Қозғалтқыштың ПӘК-ін арттырудың басқа әдістері
Бұған ... ... газ ... қозғалтқыш пен онйың элементтерінің, әсіресе компрессорлар мен турбиналардың, ... ... ... ... газ ... ... үшін өте ... болып табылады. Оларды жобалау кезінде салмақты төмендету мен ... ... ... және оның ... төмендетумен байланысты талаптарды қанағаттандыру үшін компрамисті шешімдер іздеп табу қажет. Ерекше жағдайларда, мысалы, ... ... ... мен ... ... ... ... шығынының минималды мәніне қол жеткізу негізгі талап ... ... ... газ ... ... мысалы стационарлы жоғары эффективті қондырғылар, циклы бойынша жұмыс істейтін қозғалтқыш схемасы қолданылуы мүмкін.
Бұл ... газ ... ... ... ... ... өте ... циклдерін қарастыру мүмкін емес, сондықтан, ең қарапайым екі мысалды ғана қысқаша қарастырып өтейік: 1) жылу регенерациясы мен аралық қыздыруы бар ... ... 2) ... екі ... ... қолдану кезінде қысымды арттырудың жоғары дәрежесі қолданылатын цикл.
1. Жылу регенерациясы мен аралық қыздыруы бар комбинирленген цикл. Меншікті қуат пен термиялық ... ... үшін ... газ ... ... ... ... қатар, 63-суретте көрсетілгендей, жанармайды
екі сатылы жағуды қолдануға болады. Аралық қыздыру әдісі келесідей: бірінші турбинада
газдардың ішінара ұлғаюы ... ... ... ... қосымша қызыдырудан кейін, екінші турбинада газдар аяғына дейін ... Бұл ... екі ... ... да ... ... ... температурасы айтарлықтай жоғарылайды, ал турбинаға кіре берістегі газдардың максималды температура мәні ... ... ... ... ... аспайды. Бұл әдісті қолданғанада ПӘК-індегі ұтыс компрессорлағы ауа қысымының арту дәрежесінің ... ... ... ... ... ... арту ... аралық қыздыруды қолданудың мәні жоқ.
63-суретте бейнеленген схема жылу алмастырғыштан да, аралық ... ... де ... ... ауа компрессордан алдымен бірінші жану камерасына (сол жақтағы) түсіп, ол жерден жану өнімдері мен ауаның қалған бөлігі ... ... ... ... ... ... турбинадан шыққан газдар екінші жану камерасына түседі де, бұл жерге қалған ауамен әрекеттестіру үшін қосымша жанармай мөлшері шашыратылады. ... жану ... ... турбина арқылы өтіп, жылу алмастырғышқа түседі де, кейін атмосфераға тасталады. Жану өнімдерінің температурасын төмендету үшін қарастырылып отырған газ турбиналы қозғалтқыш ... ... ... ... ... үшін ... ауа мөлшерінен 4-5 есе көп ауа мөлшерін сығу қажет. Осылайша, бірінші турбинадан ... ... жану ... ... ... ... ... жануы мен газ тәрізді жану өнімдерінің температурасын екінші турбинаға кіре берістегі рұқсат етілген ... ... ... түсіруге жеткілікті мөлшерде ауа болады. Қозғалтқыштың бұндай құрылысында екі ... ... ... ... ... ... ... қуат тудырып, ал екінші турбина сыртқы қолдану мақсаттарына ... қуат ... етіп ... мүмкіндік туады.
64-сурете қуаттылығы 2700 л.с., 63-суреттте ... ... ... ... ... газ турбиналы қозғалтқыштың көрсеткіштері бейнеленген. Турбинаға кіре берістегі газдар температурасы 6500 С-ге тең, ал компрессорға кіре ... ауа ... 200 С-ге тең. ... ... 1, 2, 3, 4 қисықтары жылу алмастырғыштың түрлі бетіне сәйкес келеді, атап айтқанда, 0, 464 м2, 2780 м2 және ... ... мен ... ПӘК-і сәйкесінше 0,83 пен 0,86-ға тең.
Нәтижелерді талдау жылу алмастырғышсыз қозғалтқыштың максималды ПӘК-і компрессордағы ауа ... арту ... 8-ге тең ... ... ... құрайды. Бір сатылы турбиналы қарапайым газ турбиналы ... ... ... ПӘК мәні дәл сондай газдардың жұмысшы температурасы мен ... ... ... жақын болатын еді. Жылу берілу бетінің ауданы 464 м2-ге тең жылу алмастырғышты қолдану аралық ... бар газ ... ... ПӘК-ін 0,24-тен 0,265-ке дейін арттыруға мүмкіндік береді, ал жылу ... ... 2780 м2-ге ... ... ... ... ... және де бұл мән 4-ке тең төмен қысымды арттыру дәрежесіне сәйкес келеді.
Аралық ... ... ... ... ... ... үшін жылу ... қолдану қажет екендігін көрсетуге болады. Дегенмен, аралық қыздырудың негізгі артықшылығы - қозғалтқыштың меншікті қуатын ... ... ... ... ... ... ... максималды жоғарылауына қол жеткізу үшін онымен қатар компрессорға кіре берісте ауаны салқындатуды да ... жөн. Бұл ... іс ... ... ... де, ... қуатының да айтарлықтай артуына қол жеткізуге болады. ... ... ... кіре ... ... температурасы 6500-қа тең болғанда, қарапайым газ турбиналы қозғалтқыштың 0,17-0,18-ге тең ПӘК-і тек жылу алмастырғыш қолданғанда ғана ... ... ең ... ... 0,24-ке дейін жоғарылатыла алатынын көруге болады. Қозғалтқыш схемасына аралық қыздыруды енгізген кезде ПӘК-і 0,33-ке дейін ... ... ... жылу алмастырғыш пен аралық қыздыруды қолданумен қатар, компрессорда ауаны аралық салқындатуды қолданса, бұл ... ... ... жеткізілуі мүмкін.
2. Қысымды арттырудың дәрежесі жоғары екі каскадты компрессоры бар газ турбиналы қозғалтқыш. Бұған дейін қарастырылған қарапайым газ ... ... ... ... ауа ... ... дәрежесінің жоғары мәндерінде қуат пен жанармай шығынында айтарлықтай ұтысқа қол жеткізуге болады. Яғни қысымды арттыру дәрежесін 4-5-тен 8-13-ке дейін ... ... ... ... оның ... ... бензинді қозғалтқыштардың тиімділігіне жақын болуы мүмкін. Өз конструкциясында минималды ... пен ... қуат ... максималды дәрежеде қанағаттандыратын заманауи авивциялық газ турбиналы қозғалтқыш көп жағдайда 65 және 66-суреттерде көрсетілгендей екі каскадты схемаға ие. ... ... ... ... ... турбина төмен қысымды компрессорды айналдырады. Бұл компрессорда сығылатын ауа жоғарырақ қысыммен екінші жоғары қысымды компрессорға түседі де, онда қосымша ... ... жану ... ... ... ... мөлшерімен салқындатылған жану өнімдері алдымен жоғары қысымды турбинаға, кейін төмен қысымды турбинаға бағытталады.
Бұндай қозғалтқыштың құрылысы схема түрінде ... ... ... ... ... қозғалтқышта екі бөлек вал бар - турбина (екі сатысы бар) мен төмен қысымды компрессорды қосатын тұтас вал, және ... (бір ... мен ... ... ... ... іші қуыс вал. Бұл ... төмен қысымды бес сатысы мен жоғары қысымды алты сатысы бар, осьтік типті екі ... ... ... ... мен ... ... ... валының жалғасы қуатты сыртқы тұтынушыға жіберу үшін қолданылады.
Бұл жерде фирмасының екі каскадты схемалы турбовинттік және қозғалтқыштарының бір ... ... ... ... ... ... атап өтуге болады.
Яғни, қуаттылығы бірдей бір каскадты қозғалтқыштармен ... бұл ... ... ... сатылар саны азырақ. Сондықтан, екі каскадты схемалы қозғалтқыш компрессорының өлшемдері бір каскадты компрессор өлшемдерінен аспайды.
Қысымды арттыру дәрежесі төменірек екі ... ... ... ... ... ... дәрежесіне қол жеткізілуі қысымды арттыру дәрежесі төмен компрессорлардың жоғары тиімділігімен қоса, басқа да барлық артықшылықтары сақталатындығын көрсетеді.
Жоғары және төмен қысымды ... ... ... ... әр ... ... көп ... өзінің оптималды айналымдар санында жұмыс істей алады. Бұл компрессордың жұмыс істеуі жағынан қарағанда өте ... ... ... себебі бұл жағдайда компрессордағы сорғылау мен олқылықтар, сонымен қатар төмен қысымды ... ... ... ... ... ... ... енді бір артықшылығы - оны іске қосу жүйесі тек компрессор мен жоғары ... ... ... жалғанған, соның арқасында қозғалтқыш айналымы үшін азырақ қуат қажет. Сол ... ... ... ... іске қосылуы мен әрі қарай екпін алуы тезірек бола алады. Жоғары қысымды каскадты айналымға ... ... ... ... ... ... ... қысымды кскад айналымға келтіріледі. Осылайша, қозғалтқыштың екі каскадты схемасы бір каскадтымен салыстырғанда реттеулерге икемдірек болып келеді.
Қозғалтқыштың кейбір параметрлері. Бұған ... ... ... ауа ... арттырудың жоғарырақ мәндерінде жылу алмастырғышты қолданбай-ақ қозғалтқыштың термиялық және ... ... ... түрде жоғары мәндеріне қол жеткізуге болады. Осылайша, фирмасының ауа қысымын арттыру дәрежесі 13-ке тең екі каскадты RB-109 қозғалтқышының ... ... ... 0,218 кг/э.л.с.сағ-қа тең мәнге ие, ал бұл мән жақсы ... ... ... ... ... ... салыстырмалы болып келеді. Сонымен қатар, қозғалтқыштың меншікті салмағы небәрі 0,19 кг/л.с., яғни қуаттылығы дәл сондай бір ... ... ... 40%-ын ғана құрайды.
Екі каскадты схема алғаш рет Англияның әуе лайнерларында орнатылған турбовинттік қозғалтқышында қолданылғанын атап өтуге болады.
Дифференциалды механизмі бар газ ... ... газ ... ... ... артықшылықтарына байланысты бос турбинасы бар газ турбиналы қозғалтқыш кең ... ... ... ... ... ... бос турбинасы бар қозғалтқыштың маңызды құндылығы - оның ең аз айналым санында максималды айналу моментін тудыруында. Алайда, оның ... аз ... ... қуатының аздығы соншалық, бұл айналымдар санында компрессорды тез айналымға келтіру үшін (ал бұл автомобильді көлік талаптары тұрғысынан өте ... қуат ... ... ... ... қозғалтқыштың ішінара жүктемелер кезінде айналымдардың аз санында турбинаның ... ... ... ... ... ... ... түрде жоғары болады.
Қарастырылып отырған типті қозғалтқыштардағы аталған маңызды кемшіліктерді жою үшін схема түрінде 67-суретте көрсетілгендей, компрессор мен турбина ... және шығу ... ... ... дифференциалды тісшелі берілісті қолдану ұсынылған [67]. Бұндай қозғалтқыш құрылысын егжей-тегжейлі қарастырмас бұрын, оның ... ... ... жөн, атап айтқанда, шығу валының төмен және нөлдік айналым сандарында турбинаның үлкен айналдыру моменті мен жоғары ПӘК-і. Қозғалтқыштың бұндай ... ... ... Шығу ... аз ... ... бірдей компрессор айналымдары саны мен жанармай шығынында бос турбинасы бар ... ... 50%-ға ... ... қуатының жоғары мәнін. Бұндай турбина қуатының жоғарылауы шығу валы қуатының бірдей мәнінде бос турбинасы бар қозғалтқышпен салыстырғанда ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
2. Айтарлықтай үлкен тиімділікті, яғни жанармай шығыны бірдей ... ... саны мен ... қуат ... бос ... бар ... ... шығынының небәрі 65%-ын, ал айналдыру моменті мен шығыс қуаты ... бос ... бар ... ... 35%-ын ...
3. ... ... келтіру уақытын айналымдар бойынша айналдыру моменті көрсеткіштерінің қолайлы үрдісінде бос турбинасы бар қозғалтқышпен салыстырғанда 65%-ға дейін азайтуды.
67-суретте компрессор мен ... ... ... және ... валы турбинаның іші қуыс вслы арқылы өтіп, онымен дифференциалды механизм (оң жақта ... ... ... ... ... Бұл ... ... автомобильдің екі дөңгелегін де айналымдардың түрлі сандарын рұқсат ете отырып айналымға келтіруге мүмкіндік беретін автомобильдің артқы осінің дифференциалына ұқсас. Газ ... ... ... ... механизм айналдыру моментінің турбинадан компрессор мен шығу валына берілісін қамтамасыз етеді, және компрессор мен шығу валының ... саны әр ... ... ... Бұл ... ... тісшелі беріліс қолданылады.
Бұндай қозғалтқышта (сурет 67) компрессор валы орталық тісшелі тегершікпен; турбина валы ішкі ... бар ... ... ал шығу валы ... ... ... ... Дифференциалды механизмі бар газ турбиналы қозғалтқышта компрессор мен турбина қарама-қарсы бағытта айналатындығын атап өткен жөн.
Шығу валы (немесе планетарлы тісшелі механизм) ... ... ... ... ... да ... да, тегершіктер бұл жағдайда аралық немесе паразитті түрде жұмыс атқарады. Шығу валының айналымдар саны нөлге тең ... ... ... ... ... ... ... ал турбинаның өзі бұл кезде қарама-қарсы бағытта компрессордан екі есе аз айналымдар санымен айналады. Турбинаның ... ... ... ... санына дейін артуымен планетарлы тегершіктер орталықтары мен ... шығу валы ... ... ... 1/3 бөлігін құрайтын айналымдар санымен турбина валымен бір бағытта айнала бастайды.
Турбинаның айналу жылдамдығының төмендеуіне қарай, компрессордың айналымдарының ... ... етіп ... ... шығу ... ... саны азая ... Турбинаның айналымдар санын компрессор айналымдарының санының жартысына дейін түсіргенде тісшелі дөңгелек пен ... ... ... ... ... болады да, нәтижесінде шығу валының айналымдар саны нөлге теңеседі. 68-суреттегі графикте компрессордың ... ... ... жұмыс істейтін, дифференциалды механизмді стационарлы газ турбиналы қозғалтқыш үшін шығу валдарының ... ... ... ... ... Графиктен шығу валының жылдамдығы турбина мен компрессор жылдамдықтарының айырмасынан ... ... ... ... және де ... ... ... аздаған өзгерісі шығу валы жылдамдығының салыстырмалы түрде үлкен өзгерісіне алып келеді.
Дифференциалды тісшелі механизмі бар қозғалтқышта турбина ... ... ... бір бөлігін компрессорға, ал айналдыру моментін түрлендіруші (тісшелі механизм) көмегімен алдын-ала үлкейтілген бір бөлігін төменайналымды шығу валына береді. Шығу ... ... ... азаюына пропорционалды компрессорға берілетін турбина қуаты шығу валының айналымдар санының нөлдік мәнінде турбинаның бүкіл қуаты компрессорды ... үшін ... арта ... ... ... ... турбина қуатының компрессор мен күштік шығу валы арасында автоматты түрде таралатындығының ... ... ... атап ... ... мен турбиналардың алғашқы, сол себепті ПӘК-інің оптималды мәндері болмаған, конструкцияларын сынау нәтижесінде алынған мәліметтер негізінде Д. В. Хатчинсон схемасы 67-суретте ... ... ... ... механизмі бар газ турбиналы қондырғы көрсеткіштерін анықтады. Хатчинсон ... ... ... ... түрінде 69-суретте көрсетілген, бұл жерде компрессордың максималды айналымдар саны мен турбинаға кіре берістегі газдардың максималды температурасында ... ... шығу ... ... және ... ... ... шығу валының салыстырмалы айналымдар санынан тәуелділігі көрсетілген. Сонымен қатар, графикте компрессорды екпінге келтіру үшін қажетті турбина қуатының өзгеру қисығы ... ... ... ... ... жағдайда шығу валының айналымдар санын азайтқанда жанармай шығыны да ... ... ... атап ... ... Бұл кезде турбина компрессор айналымының максималды жылдамдығын ұстап тұруға жеткілікті қуат тудырады. Сонымен ... бұл ... шығу ... ... валының моменті жанармайдың максималды шығынындағы айналдыру моментіне жақын болғанымен, шығу ... ... саны 65%-ға ... ... ... ... бар газ турбиналы қозғалтқыштың жанармай шығыны төмендейтіндігін көрсету оңай. Бұл жанармайды дәл сондай компрессор ... ... ... ... шығу ... ... қуат өндіретін бос турбинасы бар қозғалтқыштың жанармай шығынынан 65%-ға дейін үнемдеуге мүмкіндік береді. Бұл ... ... ... ... ... бар ... турбинасының ПӘК-і шығу валының нөлдік айналымдар санында ... ... ... ... атап өтуге болады, ал қуаты бірдей бос турбинасы бар қозғалтқыштың күштік турбинасының ПӘК-і 0-ге дейін төмендеуі мүмкін. Дифференциалды механизм ... ... ... ... бос ... бар ... да ... мүмкін. Бұл жағдайда турбина екіге бөлінген, оның біреуі ортақ вал арқылы компрессорды айналымға келтіреді. Бос немесе күштік ... іші қуыс валы бар және ішкі ... бар ... ... ... ... Турбокомпрессор валы орталық тегершікпен, ал шығу валы бұрынғыдай айналмалы планетарлы механизммен байланысқан.
Бос турбинасы мен ... ... бар ... ... ... ... схемасы 69-суретте көрсетілген дифференциалды механизмі бар қозғалтқышпен ... ... ... ... ... ... ең ... көрсеткіштеріне ие екендігін көрсетуге болады. Соған қарамастан, қозғалтқыштың бұған дейінгі схемасының қозғалтқышты екпінге келтіру кезінде және ішінара жүктемелер ... ... ... ... ... бар. Бос ... бар ... қозғалтқыш шығу валының аз айналымдар санында айналдыру моментінің ... ... ... ... ... ... дифференциалды механизмі бар қозғалтқыш жоғары айналдыру моментін өндіре отырып, жұмыс ... ... ... ... кеңірек диапазонында жұмыс істей алады. Әрі қарай, бос турбинасы
мен дифференциалды механизмі бар қозғалтқышта қамтамасыз етілмейтін ... ... ... ... ... аз ... шағын диапазонында қозғалтқыштың жұмыс істеу режимдері, сонымен қатар, ... ... ... ... ... озу муфтасы немесе қайта шығарылмалы клапан көмегімен жүзеге асырылуы мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... ... ... артындағы қарсы қысым төмендеп, соның арқасында оның өндіретін айналдыру моменті артады және компрессорды айналдыруға қажетті айналдыру моменті ... ... ... ашық ... ... ... бар газ ... қозғалтқыш айналымдардың нөлдік санында шығу валында теріс айналдыру моментін өндіретінін көрсетуге болады, себебі шығу валы айналмаған кезде бос турбина 3 есе аз ... ... ... Бұл ... айналдыру моменті әрі қарай турбинаның айналымдар саны төмендеген кезде шығу валын кері бағытта айналдыру үшін қолданылуы мүмкін. Егер одан ... бос ... ... арқылы айналмайтындай етіп қойса, онда турбокомпрессор бір ... газ ... ... ... ... ... шығу ... үлкен теріс айналу моментін өндіреді. Бұл жағдайда шығу валы, 71- суретте көрсетілгендей, кері бағытта айналады. Яғни, қарастырылып ... ... ... ... 45%-ын ... ... қуат ... мүмкін.
Бұндай қысқаша шолуда газ турбиналы қозғалтқыштың осындай қызық типін егжей-тегжейлі қарастыру мүмкін емес. Толығырақ сипаттамаларды [67] және [68] жұмыстардан ... ...

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Күн жүйесі эволюциясы3 бет
«Газ тарату механизімнің құрлысы»22 бет
Асинхронды қозғатқыштар21 бет
Асинхронды-синхорнды тізбектелген порт5 бет
Тұрақты тоқ қозғалтқыштары6 бет
Электр қондырғыларының монтажы мен жөндеу технологиясы11 бет
Электрқозғалтқыштарға техникалық қызмет көрсету7 бет
Іштен жанатын піспекті қозғалтқыштардың циклдары7 бет
Автомобильді газ турбиналы қозғалтқыштар44 бет
Асинхронды қозғалтқыштар11 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь