Микроэкономикадағы өндiрiстiк функция туралы

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1. МИКРОЭКОНОМИКАДАҒЫ ӨНДІРІС ФУНКЦИЯСЫ ... ... ... ... ... ..4
1.1 Өндiрiс теориясы: оның құрамы мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Микроэкономикадағы өндiрiс функция және оның негізгі
қасиеттерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8

2. ӨНДIРIСТIК ФУНКЦИЯ ТҮРЛЕРІ МЕН ӨНДІРІСТЕГІ ӨНIМ ТҮРЛЕРIНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ СИПАТЫ, ОЛАРДЫ ТАЛДАУ ... ...11
2.1 Өндiрiстiк функцияның түрлерi мен ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ...11
2.2 Өнім түрлері және оларды микроэкономикалық талдау ... ... ... ... .16

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БҮГІНГІ ӨНЕРКӘСІПТІК ЖАҒДАЙЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
Бүгiнгi таңда елiмiз ұлттық экономикасын дамытып, халықтың әл-ауқатын жақсартып, макроэкономикалық көрсеткiштерiн тұрақты дамуын қамтамасыз ету үстiнде. Ал мұның бәрi осы елдегi адамдардың қызметiне, шаруашылықтарына, жалпы айтқанда микроэкономика саласынан бастау алады.
Микроэкономика пәнi адамдардың экономикалық iс-әрекетiн зерттеп, олардың жалпы негiзгi заңдылықтарын белгiлейдi. Адамдардың iс-әрекетi өз қажеттiлiктерiн қанағаттандыруға бағытталады және бұларды құрайтын: қажеттiлiк, ресурстар, технологиялар, өнiмдер және оларды пайдалану. Бұлар бiр-бiрiмен тығыз байланыста болады.
Сондықтан микроэкономика пәнiнен курстық жұмыс тақырыбы “Микроэкономикадағы өндiрiстiк функция” деп алынды.
Микроэкономика курсының бұл тарауының өзектілігі өндiрiсте қолданылатын өндiрiс факторлары мен осы ресурстарды пайдалану арқылы өндiрiлетiн тауарлардың мөлшерi арасындағы байланысты зерттейдi. Өндiрiлетiн тауарлардың саны өндiрiстегi технологиялық әдiстердiң ерекшелiктерiне байланысты. Себебі ең негiзгi шектеулi ресурстарды тиiмдi пайдалануымыз керек. Бұл әсiресе өндiрiс саласында маңызды мәселенiң бiрi, өйткенi қызмет көрсетудiң шектеулi ресурс деген ұғым сирек кездеседi.
Жұмыс барысындағы негізгі мақсаттарға өндiрiс теориясы туралы жалпы түсiнiк, өндiрiстiк функцияның қасиеттерi мен түрлерiн, өнiмнiң түрлерiн және олардың арасындағы өзара байланысты қарастырмақшымыз.
Осы аталған мақсатты толық ашу үшін келесідей міндеттер қарастырылады:
• Өндіріс функциясын және оның қасиеттерін жан-жақты талдау;
• Өндіріс және өнім түрлерінң, олардың экономикалық мазмұнын ашу, микроэкономикалық талдау жасау;
• Отандық өндірістің жағдайын және оны жетілдіру жолдарын ұсыну болып табылады.
1. Мұхамедиев Б.М. Микроэкономика: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университетi, 2003.
2. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика / Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420 бет.
3. Пиндайк Р., Рубинфельд Д. Микроэкономика. – М.: Экономика, Дело, 1992.
4. Хайман Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применение. В 2-х т. Т. II. – М: Финансы и статистика, 1992. – 384 с.
5. Максимова В.Ф. Микроэкономика. / Учебник, - М: “Соминтек”, 1996г. – 328 с.
6. Гальперин В.М., Игнатев С.М., Моргунов В.И. Микроэкономика. Т.2. – СПб. – 1998 г.
7. Есипова В.Е. Цены и ценообразование. Учебник для вузов. – СПб:. “Питер”, - 1999. – 464с.
8. Дәуренбекова Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту – индустриялық-инновациялық стратегияның басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2004 ж.
9. Статистический ежегодник. Алматы. – 2008г.
10. Бердибек Сапарбаев «Обзор макроэкономической ситуации в Казахстане и перспективы дальнейшего развития экономики страны» // РЦБК, №4, - 2007 г. 23-27 стр.
11. Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, Астана, 2006 жыл, 1 наурыз.
12. «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» Н.Назарбаев 2008 жылғы Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана, Ақорда, 2008 ж. 5 ақпан.
        
        МАЗМҰНЫ
КIРIСПЕ
............................................................................
...............................3
1. МИКРОЭКОНОМИКАДАҒЫ ӨНДІРІС ФУНКЦИЯСЫ ......................4
1. Өндiрiс теориясы: оның ... мен ... ... өндiрiс функция және оның негізгі
қасиеттерi
.......................................................................
..................................8
2. ӨНДIРIСТIК ФУНКЦИЯ ТҮРЛЕРІ МЕН ... ӨНIМ ... ... ... ТАЛДАУ .......11
2.1 Өндiрiстiк функцияның түрлерi мен ... Өнім ... және ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БҮГІНГІ ӨНЕРКӘСІПТІК ЖАҒДАЙЫ
.......................................................................
.............................20
ҚОРЫТЫНДЫ
.......................................................................
......................27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... ... халықтың әл-ауқатын
жақсартып, макроэкономикалық көрсеткiштерiн тұрақты дамуын қамтамасыз ету
үстiнде. Ал ... бәрi осы ... ... қызметiне, шаруашылықтарына,
жалпы айтқанда микроэкономика саласынан бастау алады.
Микроэкономика пәнi адамдардың ... ... ... ... ... заңдылықтарын белгiлейдi. Адамдардың iс-әрекетi өз
қажеттiлiктерiн қанағаттандыруға бағытталады және ... ... ... ... ... және оларды пайдалану. Бұлар
бiр-бiрiмен тығыз байланыста болады.
Сондықтан микроэкономика ... ... ... ... ... ... деп алынды.
Микроэкономика курсының бұл тарауының өзектілігі ... ... ... мен осы ... ... ... ... мөлшерi арасындағы ... ... ... саны ... ... ... байланысты. Себебі ең негiзгi шектеулi ресурстарды тиiмдi
пайдалануымыз керек. Бұл әсiресе өндiрiс саласында маңызды мәселенiң бiрi,
өйткенi ... ... ... ресурс деген ұғым сирек кездеседi.
Жұмыс барысындағы негізгі мақсаттарға өндiрiс теориясы туралы жалпы
түсiнiк, өндiрiстiк функцияның қасиеттерi мен ... ... ... ... ... ... ... қарастырмақшымыз.
Осы аталған мақсатты толық ашу үшін келесідей ... ... ... ... және оның ... ... талдау;
• Өндіріс және өнім түрлерінң, олардың ... ... ... ... ... Отандық өндірістің жағдайын және оны жетілдіру жолдарын ұсыну болып
табылады.
1. МИКРОЭКОНОМИКАДАҒЫ ӨНДІРІС ФУНКЦИЯСЫ
1. ... ... оның ... мен маңызы
Өндiрiс теориясы ең алдымен өндiрiсте қолданылатын факторлардың және
өндiрiстiк ... ара ... ... ... ... ... (өндiрiс) теориясы белгiлi бiрлiктердiң объективтi табиғатын және
олардың өзгерiсiн анықтайды.
Микроэкономика курсының бұл тарауы ... ... ... мен осы ... ... арқылы өндiрiлетiн тауарлардың
мөлшерi арасындағы байланысты зерттейдi. ... ... ... ... ... ерекшелiктерiне байланысты.
Тұтынушылардың шексiз сұранысын қанағаттандыратын бұл ... ... ... ... бұл ... мен ... ... барысы болып
табылады. Өндiрiс теориясының тұтыну теориясынан басты еркшелiгi тұтыну
теориясы экономиканың күрделi субъективтi жағы ... ал ... ... нақы ... бар ... белгiлi шығындар жұмсап тауарлар өндiретiн
экономиканың объективтi жағы болып табылады.
Сондай-ақ өндiрiсте фирмалар белгiлi бiр ... ... ... ... ... ... ... келенде нарықтағы ұсыныс деп
те айтсақ болады. Өйткенi ол ... ... ... егер ... ... ... ... ал тұтыну теориясы сұраныс заңына сәйкес баға өссе
түтыну ... ... ... екi жағдайда да керiсiнше болуы мүмкiн.
Өндiрiс теорисында келесi сұрақтар ... ... – не ... мен ... ... – қалай өндiремiз?
“Өнiмдер” бойынша – кiм үшiн өндiремiз? / 4, 7 бет ... ... ... беру үшiн ... теориясында өндiрiсте
қолданылатын өндiрiс факторлары мен осы ... ... ... ... ... ... ... зерттейдi.
Өндiрiлетiн тауарлардың саны өндiрiстегi технологиялық ... ... ... әдiс деп ... факторлардың, яғни
шикiзаттар мен ... ... бiр ... ... ... ... айналдыруды айтамыз. Өндiрiстiк процесте қолданылатын факторларды
негiзгi төрт түрге ... ... мен ... ... ... ... ... еңбек күшi;
4. капитал.
Өндiрiстегi игiлiк дегенде тек қана ... ... ... оны ... ... және ... ... бiрге қарастыруымыз керек.
Нақты өмiрде өндiрiстiк процестi зерттеу үшiн көптеген ... ... ... ... n ... факторлары
қатысады деп қарастырсақ, бұл төмендегiдей шығын векторы түрiнде көрсетiлуi
мүмкiн: / 4, 241 бет /.
X = ( x1, x2 , … , xn ) ... xi -i – ... ... Бұл ... n – ... ... өндiру үшiн қолданылады, ол келесi вектор түрiнде болады:
Y = ( y1, y2,…, yn ) ... yj - j - ... ... ... белгiлеулр арқылы өндiрiстiк
процестi былай жазуға болады.
V = ( X, Y ) ... ... ... ... тек қана бiр өнiм ... ... үшiн
қолданылса, онда осы өндiрiстiк процестi шартты түрдi келесi өндiрiстiк
функция түрiнде көрсетуге болады:
y = f ( x1, x2 , … , xn ) ... ... ... ... өндiрiстiк процесс тиiмдi
болуын қалайды, сондықтан өндiрiс функциясы, өндiрiстiк шығындар құрылымы
тұрақты деп ұйғарғандағы ... өнiм ... ең ... деңгейiн
көрсетедi деп айтады. Өндiрiс функциясы белгiлi технология үшiн жасалады.
Бұларды түсiндiру үшiн, өндiрiс шығындары тек қана L – ... және K ... ... деп ... Осы ... ... функцияны
келесi жағдайда қарастыруға болады:
Q = F ( K, L ) ... Q - ... ... ең ... ...... ... қолданылатын технология.
Фирма бiртектi өнiм шығарады деп есептейiк. Аталған технология үшiн
өндiрiс мүмкiндiктерi өндiрiстiк функция көмегiмен берiледi. Өндiрiстiк
функцияны ... ... ... ... ( ... ) / 5, 98 бет ... 1- ... және капитал шығынының өндiрiстiк функция кестесi
|Капитал |Еңбек шығыны, L ... K | |
| |10 |20 |30 |40 |50 |
|5 |8 |16 |22 |26 |30 ... |16 |24 |30 |34 |36 ... |22 |30 |36 |40 |42 ... |26 |34 |40 |44 |46 ... |30 |36 |42 |46 |48 ... ... ... шығыны 10 ( L=10), капитал ... ... ... өнiм шығару көлемi Q=22 бiрлiк болып табылады. Изокванта
деп шығарылатын өнiм көлемiнiң бiр ... ... ... , өндiрiс
факторларының әр түрлi үйлесiмдiлiктерi орналасқан қисығын айтамыз. Q
=22, 30, 36 ... ... ... 1-шi ... ... ... ... ылдилы екенiн айтып өтейiк, себебi бiр фактор шығындары
азайғанда өнiм ... ... ... қалу үшiн ... ... ... ... Изокванталар қиылыспайды, себебi олардың қиылысу
нүктелерiнде әр түрлi көлемдi өнiм шығарылуы ... едi. ... ... түрiнде көрсету мүмкiндiктерi бар. ... / 6, 206 бет /.
Q = AK α * L β ... А, α, β – оң ... осы ... ... ... қасиеттерiне және өнiм
түрлерiне кеңiнен тоқталсақ.
K
25
20
15 ... Q=22 ... 10 20 30 40 50 ...... Микроэкономикадағы өндiрiс функция және оның негізгі
қасиеттерi
Фирма белгiлi ресурстарды ... өнiм ... ... белгiлi
шығындармен iске асырады. Яғни фирманың өндiрiсi мен ... ... ... орын алады. Мысалы: нан заводын алатын болсақ, яғни ... ... тек қана ... ... ... ... ... 1
жұмысшы 50 бөлке пiсiрсе, ал 2 жұмысшы қосылып 90 бөлке пiсiре ... ... ... ... етсе деп ... ... өндiрiс көлемi келесi кесте мен
графиктен көруге болады. / 7, 281 бет /.
Кесте 2 ... ... және ... ... ... ... |Құрал – |Жұмыс ... ... ... саны ... |жабдықтарға |жалдау |жиынтық |
| | ... ... ... |
| | |i ... | | |
|0 |0 |0 |30 |0 |30 |
|1 |50 |50 |30 |10 |40 |
|2 |90 |40 |30 |20 |50 |
|3 |120 |30 |30 |30 |60 |
|4 |140 |20 |30 |40 |70 |
|5 |150 |10 |30 |50 |80 ... ... ... жұмысшы саны өсуiне байланысты нақты
шығарылған бөлкенiң саны өскенiмен еңбектiң шектi өнiмдiлiгi азаяды. Мысалы
кете бойынша 1-шi ... ... ... 50 ... ал ... ... 10 ғана ... құрайды. Мұнда құрал-жабдықтардың шығыны
тұрақты, өзгеретiн жұмыс күшiн жалдау шығындары өсiп отыр, сондықтан ... ... ... ... ... ресурстың көлемi өсуiне байланысты өнiм
көлемiнiң өсуiн көрсетiп тұр. Бiрақ бұл ... ... өсе ... ... ... ... ... байланысты бiр мезеттен кейiн
кемуi мүмкiн. Бұл дегенiмiз егер ... ... ... ... алып ... жағдай. Себебi жұмысшы көбейген сайын олар ... ... ... ... ... ... етедi. Графиктен
өндiрiстiк функцияның қисығынан шектi өнiмдiлiктiң ... анық ... ... ... ... ... ... қолдана отырып
максималды өнiм өндiрiсiн сипаттайды. Әдетте өндiрiс ... ... екi ... ... функция қарастырылады. Яғни капитал ... ... (L) / 3, 169 бет /.
Q = f (L K) ... ... ... 1 2 3 4 ... ... – Нан заводының өндiрiстiк функциясы.
Бұл функцияны алдындағы мысалдың функциясы деп айтсақ болады. Әрбiр
технологияға ... осы ... ... ... ... Егер ... ... өндiрiс көлемiде өзгередi, сондықтан
өндiрiстiк ... ... ... ... ... өндiрiстiк
функциялардың түрлерi көп болғанымен олардың барлығына тән қасиеттерi ... ... ... ... төмендегiдей топтастыруға болады:
1. Фирмалар өндiрiс факторларын барынша көп тиiмдiлiкпен қолданылуы
мүмкiн, яғни қолданылып ... ... ... шығару көлемiнiң
төмендеуiне әкелiп соқтырмайды. Оны математика бойынша былай көрсетуге
болады:
dy / dL ≥ 0; dy / dK ≥ ... ... ... ... ... тек қана бiр ... ... көбейту
арқылы өнiм шығару көлемiн ұлғайтқан уақыт оның жоғарылау шегi болады,
яғни айнымалы фактордың ... ... заңы орын ... y /d L2 ≤ 0; d2 y /d K2 ≤ ... екi ... ... функцияның бiр факторлық графигiн
алуға мүмкiндiк бередi. Зерттелiп отырған тәуелдiлiк төмендегiдей болған
уақытта, Y=f(x), оның ... ... 3-шi ... ... ... - ... функция.
3. Өндiрiс факторлары бiрiн-бiрi өзара алмастырады және ... ... ... ... ... ... 2 ... бөлiнедi:
қысқа және ұзақ мерзiмдi кезең / 3, 171 бет /.
2 ... ... ... МЕН ... ӨНIМ ТҮРЛЕРIНІҢ
ЭКОНОМИКАЛЫҚ СИПАТЫ, ОЛАРДЫ ТАЛДАУ
2.1 Өндiрiстiк функцияның түрлерi мен ерекшеліктері
1. Тұрақты коэффиценттi функция.
Коэффиценттерi ... ... ... ... ... ... ... еңбектiң және капиталдың белгiлi бiр санын алдын
ала ... ... Осы ... = a * Y; K = b * Y ... a, b – ... ... ... ... ... ... келтiру үшiн,
былай белгiлейiк: / 3, 180 бет /.
y = min L/a; K/b ... y/L = min 1/a; 1/b; ... ... ... ... келесiдей:
Y/L
1/a
0 b/a K/L
Сурет-4 – Коэффиценттерi тұрақты болатын ... y = Y/L; x = K/L ... ... онда ... * x; 0 < x * ... ... b/a < x < ∞
Бұл функция бойынша орташа өнiм:
1/b * 0 < x < b/a
AP = y/x ... * 1/x, b/a < x < ... ... үшiн шектi қнiм мынадай түрдi қабылдайды:
1/b, 0 < x < ... = dy/dx =
0, b/a < x < ... ... үшiн ... 0 < x < ... = MP/AP =
0, b/a < x < ∞.
Берiлген функцияның изокванта сызығы келесiдей ( Сурет-3) / ...... ... ... ... изоквантасы
5-шi суретте факторлар алмасуы болмайды, тек қана А ... ... яғни ... ... ... ... Сызықтық өндiрiстiк функция.
Екi факторлы сызықтық өндiрiстiк ... ... ... = a + b * K + c * L ... а, b және с – ... ... өнiмдiлiгiнiң көрсеткiштерi:
APK = Y/K; APL = Y/L (10)
Мұндағы, APK – ... ... ...... орташа өнiмдiлiгi.
Шектi өнiмдiлiктiң көрсеткiштерiн анықтайық:
MPK = ∆Y/∆K = ∂Y/∂K = b; MPL = ... = ... = ... MPK – ... шектi өнiмдiлiгi;
MPL – еңбектiң шектi өнiмдiлiгi.
Факторларға деген икемдiлiктiң көрсеткiштерi:
EK = MPK/APK = b / Y/K = b * ... = MPL/APL = c / Y/L = c * ... EK – ... ... – еңбек икемдiлiгi.
y = a + b * K + c * L = Y0 = const деп ... осы ... ... ... ... * K + c * L = Y0 = const (11)
Бұл теңдеудiң жазықтықтағы графигi – түзу ... ... Оны ... ... ... / 3, 182 бет /.
К
L
Сурет-6 – Сызықтық функцияның изоквантасы
Технологиялық алмастырудың шектi нормасы ... ... = MPL/MPK = c/b = const ... ... ... ... ... бiрiн-бiрi толықтай ауыстыра
алады деймiз.
3. Сызықтық емес өндiрiск функция.
Екi ... ... емес ... ... келесi түрiн
қарастырайық:
y = A * Kα * Lβ ... А, α, β – ... және 0 < α < 1, 0 < β < 1. ... үшiн шектi өнiмдiлiктiң көрсеткiштерiнiң түрi төмендегiдей:
MPL = β * Y/L; MPK = α * Y/K ... ... үшiн мына ... ... = A * Kα * Lβ = Y0 = const немесе
Kα * Lβ = С0 = ... ... үшiн ... ... ... нормасы
төмендегiдей түрде болады: / 5, 106 бет /.
MRTSLK = MPL/MPK = β * Y/L / α * Y/K = β/ α * K/L ... MRTSLK – ... ... ... ... = y0
L
Сурет-7 – Сызықтық емес өндiрiстiк функцияның изоквантасы
Бұл коэффицинеттiң мәнiнiң ... ... ... ... ... төмен жылжығанда әрдайым төмендеп тұрады.
2.2 Өнім түрлері және оларды микроэкономикалық талдау
Жалпы өнiм – ... ... ... ... деп ... зерттелiп
отырған фактордың белгiлi санын пайдалану арқылы өндiрiлген өнiм саны. ... ... У ... ... ... ... көрсеткiштермен қатар орташа және шектi
өнiмнiң көрсеткiштерi де кеңiнен қолданылады.
Айнымалы өндiрiс факторының орташа өнiмi жалпы өнiм (У) мен ... ... ... ... және берiлген факторлардың
қайтымын немесе ... ... ... ... ... ... былай анықталады:
APL = Y/L (16)
Мұндағы, APL – орташа еңбек өнiмi.
Бұл көрсеткiш бiр ... ... ... тауарлар санын
көрсетедi және ол еңбек өнiмдiлiгi деп аталады.
Сол сияқты капиталдың орташа өнiмi ... ... ... = Y/K (17)
Мұндағы, APK – орташа капитал өнiмi.
Берiлген көрсеткiш негiзгi ... ... ... ... және ол қор қайтымы деп аталады / 3, 171 бет ... өнiм ... ... ... мен өндiрiстiк процесте
өолданылып отырған айнымалы фактордың санының өзгеруiнiң ... Яғни ... мен ... үшiн ... ... өнiмi ... = ΔY/ΔK; және MPL = ΔY/ΔL ... ... ... ... бiр ... ... ... көбейту
арқылы өнiм шығарғанда шектi өнiм азаяды. Бұл жағдай шектi өнiмдiлiктiң
азаюы занын ... / 3, 172 бет ... осы ... ... ... ... Қысқа мерзiмдi
кезеңде капитал тұрақты, ал еңбек айнымалы фактор деп ұйғарайық:
2-шi кестеде берiлгендер бойынша еңбектiң ... және ... ... ... екi ... ... пайдаланып өнiм өндiргенде жалпы өнiм
саны ТРL = 1 дана болады. Ал ... ... ... = TPL/L = 1/2 = 0,5 ... ... ... ... өнiмдiлiк, |Шектi өнiмдiлiк, |
|адам ... дана ... ... |
|L |ТРL |АРL |МРL |
|0 |0 |0 |0,5 |
|2 |1 |0,5 | |
|3 |3 |1 |2 |
|4 |7 |1,75 |4 |
|5 |10 |2 |3 |
|6 |12 |2 |2 |
|7 |13 |1,85 |1 |
|8 |13 |1,65 |0 ... ... ... ... өнiм көлемi мен жұмысшылар
санының өзгеруiн ескеремiз:
1. ∆TPL = TPL2 - TPL1 = 1-0 = 1;
∆L = L2 – L1 = 2 – 0 = ... ... өнiм: MPL = ∆TPL / ∆L = 1 / 2 = 0.5 ... ∆TPL = TPL3 - TPL2 = 3 - 1 = ... = 3 – 2 = ... = 2 / 1 = 2 ... 2-шi ... деректрдi графикте бейнелеймiз.
Q
TPL
13
12
10
7
6
5
4
3
2
1
1 2 3 4 5 6 7 8 ... ... - ... өнiм ... қисығы
2-шi кестеден және 8-шi суреттен көрiп отырғанымыздай, өндiрiстiк
процесте тек қана бiр ... ... және оның ... ... ... ... ... Ал шектi өнiмдiлiктiң мәнi МРL = 0 болғанда, жалпы
өнiм TPL ең жоғары мәнге ие ... (APL) және ... (MPL) ... ... өзара белгiлi
байланыс бар. Егер еңбектiң шектi өнiмi ... ... ... ... APL), онда орташа өнiм көбейедi. Егер шектi өнiм орташа өнiмнен ... (MPL< APL), онда ... өнiм ... ... және ... ... ... ең жоғары нүктесiнде қиылысады. Оны 9-шы суреттен
көруге болады, яғни суретте ... ... А ... / 8, 127 бет ... ... ... ең жоғары қиылысу нүктесi А нүктесi,
яғни осы нүктеден бастап өндiрiстiң ... ... ... ... зиянды болып отырады. Сондықтан, бұл нүктенiң өндiрiс саласындағы
өндiрiс факторларын қанша көлемде қабылдай ... ... ... өте ... ... табылады.
APL
MPL MPL
4
3 Amax
2 APL
1
0 1 2 3 4 5 6 7 8 ...... ... ... мен ... ... арасындағы
байланыс
3 Қазақстан Республикасының бүгiнгi өнеркәсіптік жағдайы
Экономиканың негiзгi секторы болып саналатын өнеркәсiптi қайта және
жанама ... ... ... ... отыр. Себебi, өнеркәсiп кез-
келген мемлекет экономикасының түп ... ... ... оны ... ... үшiн инновациялық-инвестициялық ресурстармен қамтамасыз ету
бәсекеге қабiлеттi тауар өндiруге мүмкiндiк берерi сөзсiз.
Өйткенi егемендiк алғаннан кейiнгi макроэкономикалық ... ... ... ... 1998 ... бастап экономикалық өсу
байқалды. Тiптi соңғы екi-үш жылда ЖIӨ-нiң өсу деңгейi 10% көлемiнде ... Бұл шама ... үшiн ... ... яғни әлем ... ЖIӨ ... ... орындардамыз. /12/
Бiрақта мұндай жетiстiктерге жетуiмiз жер ... ... бай ... және соңғы жылдары мұнай және ... ... ... ... ... ... әлi де ... Одағы құрып
кеткен шикiзаттық негiзде болып отыр. Ал дамыған елдердiң қай-қайсысын алып
қарамасақ олар ... ... ... ... өтiп
кеткен, ал шикiзаттық өндiрiспен даму жағынан артта қалған және ... ғана ... ... Елбасы атап өткендей, елiмiз жоғары дамыған
елдер қатарына қосылу үшiн және ... ... ... ... емес ... ... өсу үшiн ... жүргiзiп және ұзақ
мерзiмдi стратегиялар мiндеттi түрде керек болды.
Басқа ... ... ... ... ... ... бар ... белгiлi. Шикiзат қорларының молдығы, еңбек
ресурстары мен ... және ... ... жеткiлiктiгi, жаңа
өндiрiстер құру үшiн аймақтардың кеңдiгi, жағрапиялық ... ... iшкi және ... нарыққа шығудағы бiрқатар артықшылықтар –
мұның бәрi ... ... ... ... ... ... алдында жаңа мүмкiндiктер ашады. Әрине, ... ... ... ... ... ... ... мен кедергiлер
жоқ емес.
Олардың қатарына мыналарды жатқызуға болады десек қателеспеймiз:
1) өтпелi кезеңдегi жекешелендiру мен мемлекет иелiгiнен алуда жiберiлген
қателiктер осы кезге ... ... ... ... ... ... ... және моралдық тозығы жеткен негiзгi қорлардың
үлес салмағының 80% көлемiнде болуы;
3) жаңа техника мен ... ... пен ... бұйымдарын
импорттау өндiрiс шығындарының артуына әсерiн тигiзедi, соның
салдарынан өнiм ... ... ... ... өндiрушiлердi қолдау шаралары және импорт алмастыру
саясатын тоқтаусыз және табанды түрде ... ... ... ... ... және iшкi ... ... бюджетiне тәуелсiз даму үшiн өз ... ... ... резервтiк, даму қорларын құра
алмай отырғандығы;
6) өнеркәсiп салалары арасындағы салааралық, ... ... ... аздығы;
7) өндiрiстiк инфрақұрылымның жетiлмеуi, сонымен бiрге, өнеркәсiпке
қызмет көрсетушi әр түрлi ... ... ... ... ұсақ ... ... аса алмауы;
8) iшкi рынокта тауарлар мен қызметтерге тұтыну ... ... ... ... және әлеуметтiк инфрақұрылымның жеткiлiктi дәрежеде
дамымауы;
10) мұнай-газ және кен-металургиялық кешенге жатпайтын экономика ... ... тез ... /2/
Сондықтан да президенттiң 2004 жылы 19 наурызындағы Қазақстан халқына
жолдауында “мемлекеттiк қолдаудың оңтайлы ролi, бiр ... ... ... оның ... қол ... ... ...
инфрақұрылымды жасау және басты салаларды дамытуға жеке меншiк секторды
тарту жөнiнде белсене жұмыс жүргiзуде деп ... деп атап ... даму ... ... ... ... салалары
Қазақстан экономикасының индустриялық негiзiн құрамақ. Яғни, машина жасау,
автомобиль ... ... ... ... ... ... ... ғылыми жаңалығы жоғары, энергия, материал, еңбек шығындарын
үнемдейтiн, бiрақ қоршаған орта мен адам ... ... жоқ ... ... жаңа ... ... көтеретiнi анық.
Импорт көлемiн азайту экспортқа бағытталған өнiм өндiру барлық дамыған
және дамушы елдердiң басты ... Осы ... ... ... ... ... машина жасау өнеркәсiбiн көтеруге барлық күш-
жiгер салынуы тиiс болып ... ... ... ... ... импорттауға мәжбүр. Минералды шикiзатты өндiруден өңдеуге
дейiн, тамақ, киiм, ауыл шаруашылығы, көлiк және құрылыстың техникасыз күнi
жоқ. Республикада машина жасаудың ең ... ... ... және ... ... техника өндiруi тиiс.
Машина жасау кешенiн дамытудың ұзақ мерзiмдiк ... ... ... 2002 ... 9 ... ... бекiтiлдi.
Онда оның негiзгi даму бағыттары мен экономикаға ... ... ... ... ... iрi машина жасау заводтары өзiнiң мүмкiндiгiне
қарай жұмыс ... ... ... барынша толық қолдана алмай отыр.
Олар тапсырыс бойынша жұмыс iстеп, өз профилiнен айрылып келедi.
Дегенмен, экономикадағы соңғы жылдары қалыптасқан өсу ... ... ... бас ... оң ... тигiзiп отыр. Әсiресе,
“Казмұнайгаз” ААҚ мәлiметтерi бойынша 2005 жылы мұнай ... ... ... жабдықтау 26 млн. АҚШ доллары құраған. Сөйтiп, қазiргi
кездегi республикада машина жасау кешенiнiң үлесiне, ... ... ... өнiмiнiң 3%-ы, өнеркәсiптiк өндiрiстiң – 12-13%-ы,
инвестиция көлемiнiң – 0,86%-ы ... ... өзi бұл ... ... ... ... ... жылғы мәлiметтерi бойынша өңдеу өнеркәсiбiнде 670,7 млрд.
теңгенiң өнiмi ... ол ... ... ... ... 7,9% ... ... iшiнде машина жасау 30,2%-ға өскен. /12/
Елiмiздегi машина жасау саласының экспорттағы ... бар жоғы ... ... ... ... 75% шикiзат саласына тиесiлi
болып отыр, яғни өңдеу өнеркәсiбiне қарағанда 4 есе ... ... ... ... өнеркәсiп өнiмдерiнiң экспорттық және импорттық
құрылымын көре аламыз. Яғни, өнеркәсiптiң ... ... жер ... ... ... ... отыр. Кестеден көрiп отырғанымыздай 2003
– 2008 жылдары арасында минералды өнiмдердi экспорттау ... 65% ... ... ал ... ... үлесi бар болғаны 7-8% -ды құрап отыр.
Ендi келесi 3-шi кестеден ... ... ... ... ... көре ... Кестеден көретiнiмiз шетел инвесторларының
тiкелей инвестиция тартудағы мақсаты бiздiң ... ... ... ... ... ... ... қойнауындағы шикiзат қорының молдығы болып
отыр. Олар өз инвестицияларын шикiзат саласына құю арқылы тез арада ... ... ... ... ... ... ел бола ... Өйткенi, олар өңдеушi салаға инвестиция салса, ол салалар кейiн
дамып, сол елдердiң өздерiне бәсекелес ... ... ... ... ... тұрақты дамуын ... етуi үшiн ... осы ... ... ... ... ... басты орынға
қойып, оларға қолдау көрсетуi керек. ... 3- ... ... экспорттау және импорттау құрылымы (%)
|Өнiм |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 ... ... | | | | | | ... |43,6 |43,9 |55,2 |58,0 |61,0 |65,0 |
| ... |16,7 |11,3 |13,2 |14,0 |12,0 |12,0 ... емес ... | | | | | | ... |32,5 |32,1 |25,4 |24,0 |23,0 |20,0 |
| ... |11,6 |9,4 |11,2 |14,0 |11,0 |12,0 ... ... | | | | | | ... машина жасау | | | | | | ... т.б. | | | | | | ... |- |- |8 |8 |7 |7 |
| ... |- |- |58 |55 |60 |58 ... ... ... ... мәселенiң бiрi болып отырған,
Бүкiләлемдiк ... ... кiру ... дайындық жұмыстары өнеркәсiп
салаларына жаңа мiндеттердi шешудi жүктеп ... Ол ... және ... ... ... бере алатын тауарлардың инновациялық деңгейiн
көтеру болып табылады. Мұны, ... ... ... ... ... ... әлемдiк нарықта дәлелдеп шықты. Яғни, тауар саясатын
дайындауда кез ... ... ... ... ... ... тиiс, сөйтiп инновациялық мәнi бар тауар өндiруде өз
бағыты мен механизмiн анықтап алуы керек.
Осы жұмыстарды ... ... ... ... Даму ... арқылы iске асырылмақ. Әрине, ол қаражаттарды
бастапқы мақсатына қарай ... ... ... жол ... ... орын алмауын қадағалауды ... ... ғана ... ... болады.
Қазiргi таңда тағы бiр маңызды мәселелер қатарына өнеркәсiпте жаңа
салаларды Қазақстанның экономикалық, ... ... ... ... құрылымын жетiлдiре түсу болып саналады.
Енді келесі кестеден экономиканың нақты секторындағы негізгі капиталды
инвестициялаудың салалар ... ... көре ... 4- ... ... секторын негiзгi капиталды инвестициялау
көлемi (млн.теңге) /12/
| |2004 |2005 |2006 |2007 ... ... ... |369084 |595663 |943398 |1099986 ... ... | | | | ... ... ... |2471 |8179 |11986 |15972 ... ... |155082 |296828 |417982 |457010 ... ... |44987 |71607 |104775 |103421 ... |13661 |21241 |40738 |50366 ... ... |6508 |9239 |12249 |9569 ... ... көріп отырғанымыздай экономиканың нақты ... ... өсіп келе ... ... осы инвестициялардың
басым бөлігі өндірістің шикізаттық саласына бағытталуда. Өңдеуші өнеркәсіп
пен жаңа технологияларды инвестициялаудың өсімі әлі де болса аз ... ... ... ... ... ... 2-ші суреттен де анық көруге болады.
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ...... ... ... және ... өнеркәсіпке
тартылған инвестициялардың үлес салмағы
Бұл суреттен көретініміз негізгі капиталға инвестициялар жылдан-жылға
қарқынды өсіп келе жатыр. Ол инвестициялардың ... ... ... ... ... саласына және ауыр және түсті металдар ... Ал ... ... ... әлі де болса аз ғана
мөлшерде болып отыр. Оның ... ... елге ... ... ... өз ... ... тез болатын, әрі пайдалы,
тәуекелі аз болатын шикізаттық салалар мен ... ... ... ... ... ... ... көріп отырғанымыздай негізгі
капиталға салынған инвестициялардың ішінде өнеркәсіпке ... ... ... бірін ғана құрап отыр. /13/
Сондықтан ендігі жерде мемлекетіміз ... ... ... ... ... өтуі үшін ... ... өңдеу, өнеркәсіп және жаңа технологияларды игеруге бағыттау
саясатын жүргізуіміз керек. Ол үшін осы ... ... ... әр ... қолайлы инвестициялық жағдайлар, салықтарды
азайту және құжаттық жағынан ... ... ... ... ... бар екендігін дәлеледеуі керек.
Сонда ғана елдің өңдеу, ... ... ... жаңа
технологиялық өндіріске өту, бәсекеге қабілетті өнімдер өндіру ... ... ... ... 50 ... қатарына қосылуға жақындай
түседі. /15/
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келгенде, өндiрiстiк функция белгiлi өндiрiс ... ... ... өнiм өндiрiсiн сипаттайды. Әдетте өндiрiс
теориясында үлгi бойынша екi ... ... ... ... капитал (К) және еңбек (L).
Өндiрiс теориясы ең ... ... ... ... ... өнiмнiң ара қатынасын анықтайды. Сұраныс теориясына қарағанда
ұсыныс (өндiрiс) теориясы белгiлi бiрлiктердiң ... ... ... өзгерiсiн анықтайды.
Микроэкономика курсының бұл тарауы өндiрiсте қолданылатын өндiрiс
факторлары мен осы ... ... ... ... ... ... байланысты зерттейдi. Өндiрiлетiн ... ... ... ... ... ... ... жетті.
Өз кезегінде өндірістік функцияның келесідей түрлері болатындығын және
олардың өзіндік қасиеттерінің бар болуымен сипатталатынын талдап өттік:
• Тұрақты коэффиценттік фунция;
... ... ... ... емес ... функция.
Осы аталған өндіріс функция түрлерінің орташа өнгімділіеткрі, ... ... ... ... өзара қатынастары әр түрлі
сипатта болып келетіндігін көрдік және ... ... ... ... қатар жұмыс барысында өнім түрелірі болып ... ... ... және ... өнімдерге талдау жаап, олардың қасиеттерімен таныс
болдық. ... ... ... ... ... өнiм – ... ... тұрақты деп ұйғарып, зерттелiп отырған фактордың белгiлi
санын пайдалану арқылы өндiрiлген өнiм саны. Ал ййнымалы өндiрiс факторының
орташа өнiмi ... өнiм мен ... ... санының қатынасымен
анықталады және берiлген ... ... ... қолданылуының
тиiмдiлiгiн бейнелейдi. Сондай-ақ шектi өнiм өндiрiс нәтижесiнiң ... ... ... ... ... ... ... санының
өзгеруiнiң қатынасымен анықталады.
Осы аталған өнім түрлерінің өндіріс ... және ... ... ету ... ... ... байланыста болып келетіндігін
түсіндік.
Жалпы жұмысты аяқтай келе, жоғарыда аталған міндеттер мен ... ... ... және ... ... талдау жасадық деп
айта аламыз.
Қорытындылай келе, отандық өнеркәсiптi дамыту шараларына нарықтық
тетiктердi ... ... ... ресурстарды үнемдi пайдалану,
экологиялық проблемаларды шешу, өндiрiстiк құрылымды дамыту, ... ... ... ... ... жоғары сапалы тауар
өндiру мүмкiндiгi бар өңдеу ... ... ... ... мәнi зор және ғылыми ... ... ... және тағы ... ... iске асыру алдағы экономикасы тұрақты
дамыған, индустриялы ел ... ... жол ... ... ... ... ... экономикада қызмет
ететін кәсіпорындардың барлығы үшін қажет және ... ... ... ... ... ... ... және өндіру
технологияларын, қаржы-инвестициялық механизмін, шаруашылық процестерді
басқару және ... ... ... ... ... ... ... формаларын енгізуден тұрады. Яғни, қайта ... ... ... ... ... соңғы заман жетістіктеріне
негіздеп өзгерту шаралары болып табылады.
Бұл ... кең ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның құрылымын ұйымдастырушылық, ... ... және ... ... қайта құру немесе жетілдіру
шаралары жиынтығын құрайды. Сондай-ақ ... ... мен ... негізінде сапалы өнімдер өндірумен және ... ... ... ... ... ... құрылымдау процесінде келесі шаралар
қолданылады:
1) Кәсіпорынның басқару ... ... ... Ірі ... ... ұйымдастырылған бөлімдерге бөлу;
3) Конвенция және диверцификация;
4) Техникалық жабдықталуды және технологиялық ... қатй ... ... ... Жаңа және сапалы, бәсекеге қабілетті өнімдер өндіру.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Мұхамедиев Б.М. ... Оқу ...... ... ... Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика / Оқу
құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420 ... ... Р., ... Д. ... – М.: ... ... 1992.
4. Хайман Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применение. В 2-х ... II. – М: ... и ... 1992. – 384 ... ... В.Ф. Микроэкономика. / Учебник, - М: “Соминтек”, 1996г. – 328
с.
6. Гальперин В.М., Игнатев С.М., Моргунов В.И. ... Т.2. – ... 1998 ... ... В.Е. Цены и ценообразование. Учебник для вузов. – СПб:. “Питер”,
- 1999. – 464с.
8. Дәуренбекова Ә.Н. ... ... ... ...... стратегияның басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2004 ж.
9. Статистический ежегодник. Алматы. – 2008г.
10. ... ... ... ... ... в ... ... дальнейшего развития экономики страны» // РЦБК, №4, - 2007
г. 23-27 стр.
11. Н. Ә. ... ... ... ... ... қабілетті 50
елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, Астана, 2006 жыл, 1 наурыз.
12. «Қазақстан ... ... ... мемлекеттік саясаттың басты
мақсаты» Н.Назарбаев 2008 ... ... ... Жолдауы. – Астана,
Ақорда, 2008 ж. 5 ақпан.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроэкономикадағы өндiрiстiк функция27 бет
АлЭС-1 ЖЭО 6/110 кВ кернеулі генератор-трансформатор блогының релелік қорғанысы және автоматикасы57 бет
Сигналдардың вейвлет-талдауы9 бет
Техникалық тапсырма құрастыру: валидатор13 бет
Төлем-ақы терминалы11 бет
Қазақ тіліндегі сыпайылық семантикасы88 бет
Микроэкономикадағы сұраныс және ұсыныс моделі30 бет
Мектепке дейінгі ұйымдарда білім беру мазмұнының жаңартудың өзекті мәселелері10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь