Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов жайлы


Кіріспе.

1. Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов.
2. Ш. Уәлиханов. қазақ қоғамының саяси. әлеуметтік өзгерістеріне, саяси ойдың дамуына ықпал еткен ғалым.

Қорытынды.
Қолданылған әдебиеттер.
Қазақстанда ағартушылық-демократиялық ойдың мәнін түсінү үшін мынадай методикалық және теориялық қағидаларды ескеруміз қажет: біріншіден, қарастырылып отырған ағартушылық идеология нақты тарихи шындық болып табылады. Ресейге қосылу, оның мәдениетімен кең танысу және сол арқылы еуропалық өркениеттен сусындау – Ресейге бодан кезеңінің нәтижесі болып табылғанымен, қазақ ағартушылығы дүниежүзілік ағартушылық ойдан оқшауланбай, керісінше, онымен ортақтастықта – ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасыр басындағы жалпыресейлік қозғалыстың ықпалы тиген дербес құбылыс ретінде дамыды. Сондықтан Қазақстан ағартушылық идеологиясын оқып үйренуде жалпы ағартушылық құбылысқа тән белгілермен қатар оны тудырған мәдени-әлеуметтік орта ерекшелігіне де баса назар аудару қажет. Екіншіден, осы ағартушылық идеологияның басты ерекшілігі оның азаттыққа, бостандық пен теңдікке ұмтылыс ниетіндегі Кеңес өкіметіне дейін және сол өкімет тұсынды өз мәнін жоймаған негізгі идеялық бағыт ретінде сақталуында (М.Дулатов - “Оян қазақ!”, М.Жұмабаев - “Тәңір”, “Мен кім”, “Тез барам” т.б., А.Байтұрсынов - “Қазақ өкпесі”, “Тәні саудың жаны сау”, “Қазақша оқу жайынан”, Ә.Бөкейханов, Ш.Құдайбердиев, М.Шоқаев, Ж.Аймауытов т.б.). Патша өкіметі мен сталиндік репрессия зардабын басынан өткізіп, әділет пен шындық жолында халқының мұңмұқтажын жоқтаған қазақ зиялыларының халықты оянуға, білімге, оқу-ағартуға үндеген еңбектері халық бостандығы мен теңдігі жолындағы күреспен тығыз байланысты болды. Үшіншіден, қазақ ағартушылығы күрделі де қайшылыққа толы эволюциялық даму сатысынан өтті. Ол даму реакциялық идеялық бағыттармен күреске толы болды. ХІХ ғасырдың екінші жартысы – ХХ ғасыр бас кезеңінің өн бойында ағартушы демократтар исламның феодалды-клерикалды идеологиясымен және әр түрлі діни-мистикалық бағыттармен арпалысты. Қоғамдық-саяси өмірдің маңызды бағыттары мен ілімдері де жеткілікті болатын. Оларға ХІХ ғасырдың орта тұсында пайда болған дәстүрлі-консервативті шаманизм бағытын, ХІХ ғасырдың аяғындағы діни-реформаторлық жадидизмді, Ресейдің мұсылман халықтары арасындағы панисламизм мен пантюркизм ілімдерін жатқызуға болады. Қарастырып отырған рухани құбылыстың рөлі мен мәні реалды идеялық күрес аясында көрінетіндіктен, орныққан реакциялық бағыттар мен ілімдер табиғатын жете ұғыну қажет.
Төртіншіден, Қазақстандағы ағартушылық ойдың қалыптасуына ХІХ ғасырдың 40-60 жылдарындағы орыс ағартушыларының, әсіресе, революциялық демократизмнің ықпалы қатты әсер етті.
1. Кішібеков Д., Сыдықов Ұ. Философия. Оқулық.— Алматы, 1994.
2. Кішібеков Д, Сыдықов Ұ Философия 1990 ж.
3. С. Торайғыров. Таңдамалы шығармалар. Алматы. Қазақ мемлекеттік көркем әдебиет баспасы, 1957 ж.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге








Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жабаев Жамбыл/ Мұхамбет-Салық Бабажанов/Уәлиханов Шоқан Шыңғысұлы22 бет
Уәлиханов шоқан шыңғысұлы3 бет
Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов21 бет
Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов - қазақтың шыққан тұңғыш географ10 бет
Қазақ ағартушылығының негізін салушы Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов13 бет
Қазақтың тұңғыш ғалымы Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов14 бет
Рухани мәдениеттің негізін салған қазақ ғұламалары7 бет
Тарихи тұлғалар туралы18 бет
ХІХ ғасырдың ІІ жартысындағы қазақ ағартушыларының қоғамдық - саяси көзқарастары19 бет
Шоқан (Мұхаммед-Ханафия) Уәлиханұлы11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь