Сатып алушы мінез-құлқы

Кіріспе 2
1. Сатып алушы мінез.құлқының үлгісі 3
2. Сатып алушының мінез.құлқына әсер ететін факторлар 6
3. Сатып алу туралы шешім қабылдау процесі 16
Қорытынды 17
Қолданаған әдебиет 19
Өндірістік мақсатқа арналған тауарлар шикізат және жартылай өңделген өнімдерден бастап, құрал-жабдықтар, станоктар, бөлшектер, аспаптар сияқты өңдеуші өнеркәсіптің әр түрлі салаларында ендірілетін өнімдердің кең ассортиментін қамтиды.
Өндірістік мақсатқа арналған тауарға қатысты маркетинттік қызмет оларды өндіру және тұтыну өзгешелігінің сипаты, өткізу арналары мен тауар қозғалысын ұйымдастыру ерекшеліктерімен анықталады. Өндірістік мақсатқа арналған тауарларға шикізат, бөлшектер, жартылай өнімдер, құрал-жабдықтар, аспаптар және т.б. жатады. Оларды тұтынушы-ұйымдар деп аталатын кәсіптік, ауыл шаруашылық кәсіпорындар, көтерме және бөлшек сауда, мемлекеттік және коммерциялық емес ұйымдар тұтынады, ал осы ұйымдардың маркетингтік әрекеті өнеркәсіптік (индустриалдық) маркетинг
деп аталады.
Тұтынушы-ұйымдар нарығын мынандай топтарға бөлеміз: өндірістік мақсатқа арналған тауарлар нарығы;
- арадағы сатушылар нарығы; мемлекеттік мекемелер және коммерциялық емес ұйымдар нарығы.
Бірінші топқа - қазып шығарушы, тау-кен, металлургиялық, мұнай химиялық және мұнай өңдеуші, химиялық, тоқыма, машина жасау, жеңіл, тамақ және ауыл шаруашылығы, коммуналдық шаруашылық, түрмыстық қызмет көрсету ұйымдары сияқты өнеркәсіптің әр түрлі салаларындағы кәсіпорындары жатады. Өндірістік мақсатқа арналған тауарлар нарығы Қазақстан Республикасындағы сатып алудың негізгі көлемін алып отыр. Арадағы сатушылар нарығын көтерме және бөлшек сауда кәсіпорындары мен ұйымдары қалыптастырады. Олардың қызметі - нарықта өндірілетін өндірістік мақсатқа арналған тауарлардың қозғалысын ұйымдастыру. Бұл нарықтағы тұтынылатын тауарлар номенклатурасы өндірістік мақсатқа арналған тауарларға қарағанда әлдеқайда аз.
Мемлекеттік мекемелер мен коммерциялық емес ұйымдар нарығына әр түрлі мемлекеттік басқару органдары (министрліктер, ведомстволар, үкімет және т.б.) және мәдени -демалыс ұйымдары (мұражайлар, галереялар, кітапханалар), қоғамдық ұйымдар (әр түрлі қайырымдылық қорлары, т.б.), әлеуметтік сала ұйымдары (балабақшалар, мектептер, ауруханалар, сауықтыру орындары т.б.) жатады. Бұл нарықтағы сұраныс тек дайын өнімге орай қалыптасады.
1. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі (2004. 24 сәуірдегі N 548-II)
2. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2005. – 551 б.
3. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметоа, У.А. Жанайдаров Экономикалық теория. Оқу құралы. – Астана: 2002. – 464 б.
4. Мельников В.Д. Ли В.Д. Общий курс финансов. Учебник. – Алматы: Институт развития Казахстана, 2001. – 285 с.
5. Мельников В.Д. Ильясов К.К. Финансы. Учебник для вузов. – Алматы: 2001. – 252 с.
6. Купешова С.Т. Ғылыми-технологиялық және инновациялық саладағы мемлекеттің орны //Саясат №2, 2001
7. Есентугелов А. Долгосрочная стратегия развития экономики и размещение производительных сил в РК // Аль-Пари. - №6, 2000. – С. 3-6.
8. “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” Стратегия. – Алматы, 2003.
9. Н. Ә. Назарбаев. “Бәсекеге қабiлеттi Қазақстан”, “Бәсекеге қабiлеттi экономика” және “Бәсекеге қабiлеттi халық” деген Қазақстан халқына Жолдауы. // Егемен Қазақстан, 19 наурыз, 2004.
10. Кенжеғали Сағадиев “Бәсекеге қабiлеттiлiктi өзiмiз жасауымыз керек” // Егемен Қазақстан, 2004.
11. Купешова Сауле Телеухановна / “Теория и практика инновационного процесса в переходной экономике Республике Казахстан,” – диссертация, Алматы, 2002.
12. Қуат Бораш “Инновация, оның елiмiз экономикасы үшiн маңызы қандай” // Егемен Қазақстан, 23 ақпан, 2004.
13. Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, Астана, 2006 жыл, 1 наурыз.
14. Статистический ежегодник. Алматы. – 2006. – 467 с.
        
        Мазмұны
Кіріспе 2
1. Сатып алушы ... ... 3
2. ... алушының мінез-құлқына әсер ететін факторлар 6
3. Сатып алу туралы шешім қабылдау процесі ... ... ... ... мақсатқа арналған тауарлар шикізат және жартылай өңделген
өнімдерден бастап, құрал-жабдықтар, ... ... ... ... ... әр ... салаларында ендірілетін өнімдердің кең
ассортиментін қамтиды.
Өндірістік мақсатқа арналған тауарға ... ... ... ... және ... өзгешелігінің сипаты, өткізу арналары мен тауар
қозғалысын ұйымдастыру ерекшеліктерімен анықталады. ... ... ... ... ... ... өнімдер, құрал-жабдықтар,
аспаптар және т.б. жатады. Оларды тұтынушы-ұйымдар деп аталатын кәсіптік,
ауыл шаруашылық кәсіпорындар, көтерме және ... ... ... ... емес ... ... ал осы ұйымдардың маркетингтік әрекеті
өнеркәсіптік (индустриалдық) маркетинг
деп аталады.
Тұтынушы-ұйымдар ... ... ... ... ... арналған тауарлар нарығы;
- арадағы сатушылар нарығы; мемлекеттік ... және ... ... ... ... - ... ... тау-кен, металлургиялық, мұнай
химиялық және мұнай өңдеуші, химиялық, ... ... ... ... тамақ
және ауыл шаруашылығы, коммуналдық шаруашылық, түрмыстық қызмет көрсету
ұйымдары сияқты ... әр ... ... ... жатады.
Өндірістік мақсатқа арналған тауарлар нарығы Қазақстан Республикасындағы
сатып алудың негізгі көлемін алып отыр. Арадағы ... ... ... ... ... ... мен ... қалыптастырады. Олардың
қызметі - нарықта өндірілетін өндірістік мақсатқа арналған ... ... Бұл ... ... ... ... мақсатқа арналған тауарларға қарағанда әлдеқайда аз.
Мемлекеттік мекемелер мен коммерциялық емес ұйымдар нарығына әр ... ... ... ... ведомстволар, үкімет және
т.б.) және мәдени -демалыс ... ... ... ... ... (әр түрлі қайырымдылық қорлары, т.б.), ... ... ... ... ... ... орындары т.б.)
жатады. Бұл нарықтағы сұраныс тек дайын өнімге орай қалыптасады.
1. ... ... ... ... ... ... ... байланысты адамдардың
әлеуметтік жағдайларында ... мен ... ... ... және жеке тұлғалық өзгерістер пайда ... ... ... қарай жіктеле бастады, қазақстандықтардың өмір сүру жағдайы мен
стилі ... ... тек ... ... ғана ... ... ... басқа да ұлт өкілдерінің ұлттық санасын көтерді,
адамдардың ділі ... ... ... және мәдениетке көңіл қоюы
өзгерді. Қазақстанның Еуропа мен ... ... ... оның
территориясында тұратын 130-дан астам ұлт ... өмір сүру ... ... мен ... ... алу ... әсер етеді. Маркетологтар
осы жағдайларды өздерінің маркетингтік бағдарламаларын жасау ... ... ... ... ... республика халқы үнемі тауар
жетіспеушілігін сезініп отырды, бұл ныс жалпы тауарлар ұсынысынан ... Бұл ... ... ... ... ... ... кезде
нарық коньюнктурасы (жай-күйі) жедел өзгеруде, көптеген тауарлар ұсынысы
оған деген бұл ... ... ... мінез-құлқы нарықтың әр түрлі
тауарлармен толығу мөл-шеріне қарай өзгеріп тұрады, сондықтан ... ... ... ... ... ... тауарлары нарығының ерекшелігі
өздерінің талаптары, талғамдары, бұл ... ... ... ... ... ... шектелген бұл нысы бар
белгілі бір сатып алушылар категорияларынан тұратын көптеген ... ... ... және ... ... деп ... екі
топқа бөлінеді.
Түпкі пгұтынушылар - тауарларды ... жеке ... үшін ... яғни жеке ... отбасылар, неке немесе қаны бір туыстыққа
негізделген шағын қауым, үй шаруашылықтары (бір немесе ортақ ... ... ... ... - ... өндіріс процесінде пайдалану үшін сондай-
ақ, қайта сату үшін алатын көтерме тұтынушылар. Олардың мінез-құлқы түпкі
тұтынушылардан:
... ... алу ... алу ... ... алу ... шешім қабылдау әдістерімен;
• тауарды ... ... ... ... ... ... ... алу жиілігімен елеулі түрде ерекшеленеді.
Тұтынушы нені, қашан, қай жерден сатып алу ... ... ... ... ... тауар өндіру керектігін анықтайды. Қазіргі кезде
сатып алушылардың тауар таңдау еркіндігі ... БАҚ, ... ... ... жақсы ақпараттануының арқасында күшейе түсті. Нарықты
зерттеушілер сатып алу туралы шешім ... ... ... мінез-
құлқына әсер ететін көптеген факторларды зерттейді.
Қазіргі кезеңде қоғамның әлеуметтік ... ... ... ... саны ... өсу үстінде. Бұл тұтынушылардың жаңа бұл
ныстарының пайда ... әсер ... ... бір-бірінен жасы, жынысы,
табыс деңгейі мен мәдениеті, қалыптасқан салт-дәстүр, әдет-ғүрпы, өмір сүру
қалпы жағынан ... Осы ... ... ... әр түрлі
тауарларға деген ықтимал реакциясын анықтауға болады. Бұл тауарды ... ... ... ... ... ... етеді. Өндіру-шілер
адамдардың сатып алу себептерін білуі қажет, оларда тауар, оның бағасы,
ынталандыру формалары және ... ... ... болуы керек. Сатушы
тауарды түйсікпен қабылдауға ғана әсер ... ... алу ... ... ... етеді. Сондықтан да сатып алу ... ... әсер ету ... ... қалай қабылдауын зерттеу қажет.
Сатып алу туралы шешім қабылдау әр түрлі сыртқы және ішкі ... ... ... ... ... Ф. ... сатып алушы мінез-
құлқының жай және ... ... ... ... (16, ... ... ... қарапайым үлгісі
Сатып алушы мінез-құлқының кеңейтілген ... ... мен ... ... қайтаратын жауабы туралы толық сипаттама
беріледі. Маркетингтің түрткі болатын факторлары ретінде 4 Р ... Ал ... да әсер ... ретінде экономикалық, ғылыми-техникалық,
саяси және мәдени секілді маркетингті қоршаған орта ... ... ... ... «қара жәшігінде» маркетингтік ынталандырулар
және басқа да факторлар ықпалымен ... ... алу ... шешім
қабылданады.
Қажеттіліктер адам санасы арқылы өтіп, саналы түрдегі ... ... Олар ... мен ... арқылы айқындалған болғандықтан
заттай түрде ғана емес, сонымен қатар абстрактілі де. Мысалы, ... ... ... да ... ... қажетті-ліктер
түрінде көрінеді.
2. Сатып алушының мінез-құлқына әсер ... ... ... және ... алуға әсер ететін фак-торлардың ... ... ... ... болады. 11-суретте американ ғалымдары
ұсынған сатып алушының мінез-құлқына әсер ететін факторлар көрсетілген
(34,П8-б.)
11-сурет. ... ... әсер ... ... ... ... алу туралы шешімге әсер ететін ... ... ... ... таңдау жасауына жеткіліксіз
болып табылады. Бүдан басқа оған ... ... ... және жағдайлық факторлар әсер етеді.
I. Психологиялъщ факторға - ... ... ... ... ... ... жатады.
1. Сатып алушының себептерін (мотивтерін) түсінуге оның нарықтағы
мінез-құлқын сипаттауға мүмкіндік береді. Психологтар адам ... ... ... арқылы түсіндіреді. Олардың ішіндегі ең ... - ... және А. ... ... ... ... ... теориясы адам мінез-құлқын қалып-тастыратын,
бірақ кейде өздеріне байқалмайтын белгілі бір ... ... ... ... Ол ... өз бетінше дербес, материалдық
процестермен қатар жүретін және де санадан тыс жатқан ерекше психологиялық
күштермен басқарылады деп ... ... 3. ... ... сатып
алу кезінде адам өзінің мінез-құлқын жеткілікті түсінбейді, көп ... ... ... Өз ... қарама-қайшылығына қарамас-тан, Фрейд
адам мінез-құлқының әлеуметтік-психологиялық ... ... ... ... ... ... ... стратегиялық
бағдарламалары жасалды.
Тұтыну мінез-құлқының тағы бір теориясы - ... ... - ... бұл - АҚШ-та XX ... ... ... ... ... пәні ... сананы емес, мінез-қүлықты қарастыратын
психологиялық бағыт. Маркетингте пайдаланылатын бихе-виоризм тұтынушылардың
тауарды таңдау және сатып алу процесінде ... ... ... ... ... аспектілерін зерттеуге ... ... ... - ... ... тікелей «ынталандыру-
реакция» (8-К) ... ... ... ... Бихевиоризм
мотивацияның негізі ретінде тиісті ынталандыруға шартты рефлекстердің
қүрылуын ... ... ... бірі - ... ... 40-
жылдары адам қажеттіліктерін қанағаттандыру сатысы негізінде ... ... ... ... А. Маслоудың қажеттіліктер пирамидасы
Оның ойынша, адамдардың түрлі қажеттіліктері бар, мүмкіндігінше оның
бірін ... ... ... деңгейдегі қажеттіліктер пайда бола
бастайды. Қазіргі жағдайда ... ... ... ... ... ... статус, мэртебе, махаббат, сыйластық және ... ... ... ... ... ... ... Сонымен
бірге тұтыну-шылық мотив жүйесіне адам мотивтерінің ... (туа ... ... ... ... пайда болған), рационалдық және эмоциялық деген
түрлерін жатқызуға ... ... бұл - ... ... шөл ... ... жайлы
қоршаған орта, аурудан жэне қауіптен қүтылу, басқалардан озу (арту),
қоғамның ... ... ... ... өте ... ... ретті мотивтерге әдемілік, адалдык, ... ... және ... білімділік, хабардар болу, денсаулық жатады.
Зерттеушілер тұтынушылар ... ... және ... де ... ... - ... ... (импульсивті) және өзін-өзі
артық көрсету, елден ерекшелену, қорқыныш, қанағаттану, еліктеу, отбасы
берекесі, ақша ... келу ... ... ... ойларға
негізделмеген табиғи эмоциялар, сезімдер.
Адамға табиғаттың өзі берген, эмоциялық ... ... ... бірі
- атаққүмарлық, мақтансүйгіштік. Адамдар өзгелерге ... таң ... ... ... ... өз ... ... немесе табысының көп
екенін көрсету үшін сатып алады. Өзін басқалардан артық көрсету сезімдері
көптеген ... ... ... ... ... ыдыс ... ... комбайндары, сондай-ақ басқа да көптеген тауарлар адамдардың ... үшін ... ... - ... ... ... өмір қалпын өзгертуге
керекті тауарларды сатып ... ... ... дәлел. Теледидар,
бөлме моншалары, бассейн, музикалық техникаларды және спорттық жабдықтарды
сату ... бұл ... ... ... ... ... ... назар
аударылуы тиіс. Рационалдық мотивтер. Осы типтегі мотивтер ... ... ... ... ... және ... ... затты сатын алуға
негізделеді. Тауар сатып алу үшін адамдар оның ... ... ... ... ... көрсету кепілдігі сияқты
рационалдық дәлелдер болып келетін құндылықтарға көп ... ... ... ... ... тыры-суын ескере отырып,
тауарларға жеңілдік жасайды. Тұтыну-шыларды ... үшін ... ... ... екі зат ... ... «бүл ... сіздерге» сияқты
безендірілген шақырулар қолданады. Маркетингтік көзқарас түрғысынан өзара
мүддеге басты назар аударылады, ... ... ... ... ... ал ... бір ғана ... тауар санын арттырып ... ... ... көбейтеді.
Сатып алушылар жоғары сапалы тауар сатып ... ... Бұл ... үшін ... сапа кепілдігін, ол туралы куәлікті, сатып
алғанға ... және одан ... ... ... ... мақсатына қарай тұтынуына сәйкестігі, оның пайдалылығы сатып
алу туралы шешім қабылдауда үлкен рөл ... ... ... ... ... ... оның пайдалану мүмкіндігін мүқият
зерттейді.
2. Сатып алушының мінез-құлқын таңдауда ... типі ... ... ... ... ... тән ... ортада көрсететін психологиялық қасиеттері
бар. Психологияда адамдарды мінезінің типіне ... ... ... және меланхолик деп жіктейтіні бәрімізге мәлім. ... ... ... үшін дәл осы ... типтерін айқындау
орынды.
Сонымен қатар қарым-қатынас ... ... ... ... емес (сенімсіз), мобилді (адамға үйір), экстраверт ... ... ... ... адам ... ... немесе марканы таңдау мен тұлғалар типтері арасында белгілі ... бар. ... сыра ... мәліметтері бойынша, сыраны үнемі
тұтыну-шылар ашық мінезді, бірақ агрессивті адамдар болып келеді. Бұл ... сыра ... ... және ... ... ... ... Тауарды сатып алғанда оны қабылдау үлкен рөл ... - ... ... ... ... іріктелінетін процесс.
Адам тек өзінің сенімін қолдайтын ақпаратты ғана ... ... ... - адамның позициясына ықпал ететін біліміне, ойына, жеке
басының ... ... ... негізделген. Сенім адамның мінез-
құлқын белгілі бір жүйеге бағыттайды. ... адам ... және ... ... ... ... - белгілі бір объектіні немесе ойды ... ... ... ... олар ... ... және ... бағыты.
Адамдардың қатынасы салыстырмалы түрде тұрақты, ... ... ... ... ... оны ... ... шығаруы үтымды болады.
II. Әлеуметтік-мәдени факторларға - мәдениет, ... ... ... ... топтар, отбасы, рөлдер мен статустар жатады.
1. Мәдениет - ... ... ең ... әсер ... ... ... ... жүйесі, рухани байлық, жеке тұлғаның санасы және үстанған
бағытымен сипатта-лады. Мәдениет - бұл адамдардың мінез-құлқы мен ... ... ... ... адамның діни сенімімен, білім деңгейімен,
интеллект, моральдық сана-сезімімен анықталады. Ол ғасырдан-ғасырға жетіп,
өзгеріске үшырап, үрпақтан-үрпаққа беріледі.
Қазіргі кездегі ... ... ... ... ... ... қатар мәдениетшілдік
тенденциясының дамуы басым ... Бұл ... ... ... гөрі ... ... ... оның творчестволық дамуына
неғүрлым көбірек көңіл бөлінуі.
Қазіргі дәстүрлі қазақ мәдениеті ... және ... ... ... ... әлеуметтік және мәдени
дамудың негізгі пирадигмасы евразиялық мәдениет ... ... ... ... ... қазіргі кездегі жаңа бағыты постмодернизм, ол
элитарлық және ... ... ... ... және ... ... ... болып табылады. Осының барлығы қазақстандық
тұтынушылардың ... ... ... ықпал етеді.
2. Ұлттық мәдениет құрамынан ... ... ... ... - ортақ құндылықтары мен ... ... бар ... ... ... ... топтар. Мысалы,
Америка мәдениетінде әр түрлі қосалқы ... орын ... ... ... деп ... ... бір ... үш әр түрлі нәсілді-этникалық қосалқы мәдениетті бөліп көрсетеді.
Қазақстанда жүз ... аса ... ... және ... ... ... қатар орыс, үйғыр, ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері) ықпалы сезіледі. Сатып алушының
талғамына - ... ... ... ... және ... қосалқы
мәдениетінің әсері басым. Күнделікті түрмыста ... әр ... ... ... ... үйғыр мантысы, лағманы, корей ащы
салаттары, фунчозасы және т.б. ... ... ... - ... ... ... ... салыстырмалы тұрақты адам топтары. Сол немесе өзге ... ... ... сатып алушылық таңдауға әсер ... ... бір ... ... ... ... жиі қолданылатын
өзгермелілерге табысы, байлығы, білімі, түрғылықты меке-нінің көлемі мен
орны, меншігі, ... ісі ... ... Республикасы халқының
нақты білімі, табысы және ... ... ... мәліметтер
болмауы себепті әлеуметтік жіктеу (стратификация) ... да ... ... ... ... ... жоқ. Осы тақырыпты
түсіндіру үшін, АҚШ зерттеушілері Колеман мен ... ... ... ... ... қарастырып көрейік (35, 45-6).
6-кесте
1) Жоғарыдан жоғары тап (0,3%) - мұраға қалған бай-лыққа ... ... ... ... ... ... ... атақты отбасылар. Зергерлік бұйымдар, көне құнды ... ... ... ... ... ... саяхаттар нарығының белсенді субъектілері. Киімнің ... ... ... ... тап (1,2%) - ... ... мен кәсіби
біліктілігі негізінде жоғары табыс алатын орта ... ... ... ... ... ... ... үйлерді, керемет
автомобильдерді, яхталарды, таң-даулы мектептерде білім алу) ... ... ... ... ... ... ... көрсету (демонстративті) сипатта болады.
3) Орташа жоғары тап (12%) - өз ... ... ... және ... ... ... байлыққа ие
болмағандықтан, олардың күш-жігері белгілі бір қызметінің өсуіне, біліміне,
оқуына бағытталған. Бұл тап өзі ... ... ... ... ... ... орынға қояды. Олар жақсы үйлерді, қымбат жиһаздарды ... ... ... ... ... тап (32%) - орташа еңбекақысы бар жүмыс-шылар ... ... ... бөлігінде тұрады. Бұл «ақ жағалылардан» (кеңсе
қызметкерлері, мектеп мүға-лімдері), ... ... ... мен ... ... жағалылардан» құралған айтарлықтай үлкен топ. Олар
көбінесе ... ... үшін ... ... ... Бұл ... мүддесін қолдап, салт-дәстүрді үстаушыларға және ... гөрі ... ... ... зор мән ... ... ... орта таптың құндылығын бейнелейді және ... ... ... ... топ (38%) — «көк ... ... атқа ие ... және
жартылай білікті зауыт жүмысшылары. Қүрамы өндірістің автоматтандырылуы мен
интеллектуалдануының өсуі әсерінен ... ... АҚШ ... ... тап сегменті. Олар жоғары таптағыларды онша ... ... ... тап ... ... дүкендер мен
өнімдерді қалайды. Олар — ... ... ... ... және сыра ... ... бүгінгі күнге қажетті тауарларды
сатып алады.
6) Жоғары төменгі тап (9%) - ... өте ... және ... ... ... бар, ... аз адамдар (мамандығы жоқ
жұмысшылар. Көпшілікке ... ... пен тез ... ... ... ... ... тап (7%) ~ кедейлер табы, жәрдем-ақыға өмір
сүреді, ... ... ... жоғары, орта, төменгі деп 3 тапқа бөлуге болады.
Қоғамның жоғары табына ... ... ... ... ірі ... мен кәсіп-керлер, сайлау органдарының мүшелері, әкімдер, ірі бизнес-
мендер, банкирлер, т.б. ... ... ... ... ... құрамы
меншік иелері мен жалданушы категория түріндегі орташа тапқа негізделген.
Қолда бар кейбір зерттеулер бойынша, республикамызда ... ... ... ... ... және ... ... өкілдерінен,
заңгерлерден, банк қызмет-керлерінен, басқа да категория ... ... ... жүқа ... қалыптасып келеді.
Әлемдік тәжірибе бойынша, көп елдердің әлеуметтік қүрылымы орта ... және ... ... ... ... өсуге негіз болады. Жалпы
әлемдік үлгілерге сәйкес «орта тап» жан ... ... ... ... ... доллардан асатын халықтың 30-40%-ын құрайды.
Нарықтық экономикасы «дамыған» елдерде қоғамдық қүрылым түр-үлгісі
«лимон» сияқты: орта ... ... ... ... ... және кедей
таптардың түйісу полюсі төмендеу деп сипаттауға болады.
Қазақстан және көптеген ТМД елдері, сонымен ... ... ... тәріздес, өйткені халықтың көпшілігі оның ... ... ... ... ... ... және ... тұтыну-шылар тобының өмір
сүру стилін айқындау мақсатымен қазақстандық «Эксперт Консалт» фирмасының
мамандары зерттеу жүргізді. Талдау 4 ... ... ... ... - құндылықтарға бейімделу (өз күшіне сенген немесе қамқоршыларына
(патернализмге) арқа ... ... және ... ... ... ... ... табыс деңгейі. Қазақстандық орта тап өкілдерін іріктеудің ... ... ... ... ... ... ... бұл зерттеулер
таптарды анықтауға қолдаыылатын көрсеткіштердің бәрін қамтымаса да, басқа
мәліметтер ... осы ... ... ... ... ... зерттеуі бойын-ша, қазіргі кезде Қазақстанда
870 мың отбасы немесе 2,6 миллионнан астам адам орта тапты ... ... ... республика халқының 17,6%-і, олардың жартысынан көбі жоғары
білімді. ... жан ... ... ... ... 150$-дан асып түседі.
Орта тап үлесіне барлық тұтынудың 50% -тен астамы кіреді. «Эксперт Консалт»
фирмасының есебі бойынша орта таптың ... ... ... ... ... ... 150-250$ құрайтын отбасылар жатады. Олардың үлесі ... ... ... ... құрайды. Төменгі орта тапқа негізінен
кәсіпорынның орта табын басқарушылар мен менеджерлер, алдыңғы ... әр ... ... ... ... ... ... жүмысшылар
мен қызметкерлер жатады. Орта таптың жоғары топшасына (5,3%) жылдық ... ... - 15000$ ... ... ... ... құрамына
жоғары үлесті басқарушылар мен әр түрлі деңгейдегі топ-менеджерлер кіреді.
Олар жоғары ... ... ... ... және өзінің әлеуметтік
мэртебесін көтеруге тырысады. Бай адам-дардың табыстары мен ... ... ... орта ... ... төмен таптың
шығындарымен салыстыруға тура келеді. ... үзақ ... ... ... ... ... нарығы (жылжымайтын мүлік нарығынан
басқа) сыйымы мол және жедел дамиды. Қазақстандықтардың жеке меншігінде бір
миллионға жуық ... ... ... ... 80% ТМД ... Орта топтардың төменгі және орта бөлігі көбінесе Тоуоіа, Махёа,
Нопсіа, ... ... ... ... ... қолданады.
Ал орта топтың бір адамға шаққанда ... 350$ ... ... ... ... ВМ\У, ... автомобильдеріне көңіл
аударады.
4. Референттік топтар - ... және ... емес ... ... - бұл белгілі мүшелер тізімі бар ұйымдар (партия,
ассоциация, ... ... ... ал ... ... ... ... және т.б. формальды емес ... ... ... ереже бойынша «көшбасшының пікірі» жоғары рөл ... ... ... ... да бір ... жатуы мен олардың
нарықтағы мінез-құлқы арасындағы тығыз байланысы бар екенін көрсетеді.
Маркетологтар ... ... әсер ... ... Адам ... ... әңгімелескенде, сатып алуда ... ... сол ... ... ... ... ... «Бір ауыз сөз» -
тұтынушылар үшін ... ... ... ... ... өз ... ұсынуды БАҚ-дағы жарнамаларда атақты адамдардың атын пайдалану
арқылы жүзеге асырады. Мысалы, М.Джордон ... аяқ ... ... апсі ... ... ... ... алушының мінез-құлқын зерттегенде, отба-сына, оның
әрбір ... ... мен ... ... алу ... ... рөліне үлкен орын беріледі. Отбасы кез келген қоғамның
негізі ... ... ... адам ... ... әдет-
ғүрыптарға, мәдени құндылықтарға деген сыйласу сезімдерін олардың бойына
дарытуға ата-аналардың ... зор. ... ... ... немесе ауыл арасында ата-анасы мен үйленген ... ... ... жерден салады немесе бір аулада тұрады.
6. Рөл және ... Рөл - ... ... жеке ... ... Әр ... бір уақытта бірнеше рөлді, мысалы,
фирма президенті, әйел, көрші ... ... ... маркетингтік
аспектісі - рөлдің өнімдік кластері болуында. Мысалы, эстрада жұлдызы А.
Пугачева керемет автомобильде жүргенді, жеке ... ... ... ... ... ... ... және жоғары
деңгейлі өмір сүргенді ... ... Оның ... жұлдызы рөліне белгілі
статусы сәйкес келуі керек. Ал ... өз ... ... ... ... ... ... айналдыра білуі қажет.
ІІІ. Жеке тұлғалық факторлар.
1. Өмір сүру ... ... ... ... өзгереді. Уақыт өткен ... ... ... киімге,
демалысқа, жиһазға деген талғамы өзгереді. Сондық-тан Америка ... ... бір ... ... ... ... ... әрқайсысы қаржылық жағдайымен және ... ... алу ... ... Қызмет түрі өнім мен қызметті тұтыну сипатына әсер ... ... ... ... киімін, ал компания президенті - қымбат костюмді сатып
алады.
3. Экономикалық жағдайы ... ... және ... анықталады. Тұтыну та-уарларының көптеген түрлерін өткізу
сатып алушының табыс деңгейіне байланысты, ... ... ... ... тенденцияларын қадағалап, осы өзгерістерді өнім
өндіру және ... ... ... отырулары қажет.
4. Қазіргі кезеңде ... ... ... ... - өмір сүру стилін зерттеу. Тұтынушының өмір стылі - оның тұрақты
әдеттерін, талғамдарын, мүддесін білдіретін өмір сүру ... және ... ... бір ... қалпы - адамның іс-әрекетін, ынтасын, пікірін ... ... ... ... ... институты «адамның өзгермелі
бейнесі» деген атпен зерттеулер жүр-гізді. ... бұл ... ең ... қаржыландырған УАЬ8 (Уаіиез апё Іііе згуіез - адам құндылығы
және өмір стилі) атты ірі ... ... Бұл ... ... елдердегі көптеген фирмалар қолданады. Қазіргі кезде тұтынушылардың
өмір қалпын, яғни белсенділігін, мүдделерін, пікірін және ... ... үшін ... ... ... оны ... ... «Юропэнел Джи Эф кей» тобы еуропалық тұтынушылардың жалпы
типологиясын құрастырып, ... ... ... ... ... қоры-тындылары үнемі жүйелендіріліп, жаңаланады.
8КІ Іпіегпаііопаі әзірлеген УАЬ8-2 үлгісіндегі тұтыну-шылар үлгілеріне
тоқталайық.
1. ... - ... ... жоғары, алдыңғы қатарлы
белсенді тұтынушылар. Қызметте өсу мен ... және ... ... ... үшін имидж ... ... ... ... емес, талғамдары мен тәуелсіздігінің көрінісі
болып ... Олар - ... және ... басқарудағы лидерлер.
2. Орны анықталғандар — өмірге көңілі тоқ, жетілген, берекелі-
ырысты, білімді және ... ... ... ... ... ... бар ... білімді, кәсіптік жағынан біліктілер. Бос
уақыттарын үйле-рінің маңында өткізеді. Жаңа ... және ... ... Сенушілер - отбасы, шіркеу, жергілікті қоғам, ұлт ... ... ... ... ... бар керітартпа
қағидашылдар (консерваторлар). Олардың өмір сүру ... ... ... ... ... ... Бұл ... маркалар мен
отандық өнімдерді тұтынатын кертартпалар ... ... ... ала ... ... ... Жетістікке жетушілер - өз ... ... ... ... мен жүмыс орнының ... ... ... ... ала ... және ... бағалайды, әлеуметтік қоғамда жақсы
орын іздейді. Қоғамдық өмірі ... ... және діни ... орай
қүрылады. Олар үшін ең бастысы - мэртебе, сондықтан да олар белгілі ... ... мен ... ... ... - ... ... әлеуметтік және экономикалық
ресурстары төмен адамдар, басқалардың көз-қарасы олар үшін өте ... ойда ... ... ... ... ... ... заттарына көбінесе
қолы жете бермейді.
6. Экспериментаторлар - ... ... ... ... әсерлерді іздейтін, ... ... ... ... ... ... ойы ... үйден тыс ойын-сауыққа
құмар, спортпен шұғыл-данады. Табысының ... ... ... ... ... музыкаға, киноға жұмсайды.
7. Мейкерлер - өзіндік табыстарын бағалайтын адамдар, отбасының және
жұмыстың дәстүрлі ... өмір ... ... консервативті, мемлекеттің
беделін сыйлайды. Күнде-лікті ... ... ... ... материалдық мүліктерге селқос қарайды.
8. Күнелтушілер - үзақ уақыт бойы ... ... ... аз, ... де ... ... ... ойлаған, енжар, момын
тұтынушылар. Олардың ... ... ... ... «Сһеугоп», «Мегсесіез-Вепг», «Еазітап Косіак» және т.б.
компанияларда қолданылады.
80-ж. басындағы сатып алушылардың мінез-құлқына әсер ететін негізгі
фактор - ... ... Оған ... ... алу ... және уақыты,
уақыт тиімділігі, маңайдағы қоршаған ортасы, сатып алудағы бүрынғы тәжірибе
жатады.
Сатып алу мақсаты тауарды сатып алуға ... ... ... ... күші ... табылады.
Сатып алу мақсаты - сыйлық беру немесе өзінің қолдануына керек зат
болуы мүмкін. ... алу ... әр ... ... ... ... ... саясатын қолдануда сатып алудың әр түрлі мақсатына
негізделген ... ... ... ... ... ... ... орнының география-лық орналасуы, оның
жарықтығы және түрлі-түсті безен-дірулері, көрмелері, музыка және дүкенде
көрсетілетін қызметтер мен ауа райы ... ... Олар да ... ... ... қабылдауға әсер етеді. Қоршаған орта мақсатты аудиторияның
өмір стиліне сәйкес келуі қажет. Эксперименттердің көрсетуі бойынша, ... сату ... әсер ... - баяу ... ... мен ... тез ... музыка - тез тамақтану орындарының сату көлемін өсіреді.
Уақыт тиімділігі - бұл тәулік уақыты мен ... алу ... ... уақытының аздығы, оның дүкен, тауар маркасын таңдауына ықпал
етеді.
Бұүрынғы тәжірибе - адамның ... ... ... ... өзгермелі
жағдайы, яғни денсаулығы, көңіл-күйі, тауарды бұрын білетіндігі. ... ... ... ... ... ... келесі жолы осы тауарды
тағы сатып ... ... ... ... рет сатып алғандағы қалыптасқан
жақсы көзқарас, оны тағы да сатып алуға жетелейді. Ал, егер ... ... жолы ... ... бас ... ... риза болуы
үшін тауардың сапасын үнемі арттыру керек.
3. ... алу ... ... ... ... алушының мінез-құлқына әсер ететін барлық фак-торларды (сатып
алу себебі, тауарды бағалау) зерттеу маркетологтарға сатып алу ... ... ... ... ... ... негізінде адам
қажеттіліктерін түсіну, ақпараттарды іздеу, баламаларды бағалау, сатып алу
туралы шешім ... ... ... ... ... ... ... қадамдар қарастырылады.
Маркетингте адамдардың белгілі бір тауарға қажеттілігін табу және
пайда болуы зерттеледі.
Қажеттілікті ... ... ... ... және 4 ... мен ... ... тілегі мен қажеттілігі, мінез-қүлық
себептері кіретін ішкі ынталандыру әсер етеді.
Сатып алу туралы шешім қабылдаудың келесі қадамы ... ... ... ... ... етеді. Оның барлығы сатып алумен байланысты
қабылданатын тәуекелдің ... ... ... 4 түрі бар
-қаржылық шығындар, тауар іздеуге кеткен ... және адам ... ... ортаға қауіп тудыратын тауар-ларды тұтынуда болатын физикалық
тәуекел. Сонымен қатар ... ... ... ... ... алу ... түсіріп, психологиялық тәуекелді тудырады.
Сатып алу туралы шешім қабылдауға ... ... ... үшін ... ... ... ... Оларға - жеке адамдардың бір ауыз сөзі
(отбасы, ... ... ... коммерциялық (жарнама, сатушы,
каталогтар, сауда ... және т.б.), ... (БАҚ, әр ... ... ... ... ... жатады.
Қабылданатын тәуекел жоғары болған сайын ақпаратты іздеу үлғая түседі.
Баламаларды бағалау кезеңінде әр түрлі тауарлар балама-сының ... ... алу ... ... Бағалаудың ең танымал критерийлеріне
баға, маркалық атау, сапа, өнімді шығарған ел ... ... Ең ... өз талғамы бар баламалардың қайсысына беретінін анықтау болып
табылады. Тұтынушылардың тауар-ға деген көзқарасын ... ... ... ... стратегиясын өзгертуі мүмкін, бірінші жағдайда тауар
сапасын жоғарылатса, ал екінші жағдайда бұл ... және ... ... ... ... үй, ... ... сияқты үзақ
қолданылатын қымбат заттар бойынша баламаны бағалау процесі өте күрделі.
Тауарлардың баламасын бағалау процесінен ... ... алу ... ... процесі жүргізіледі. Сатып алу туралы шешім қабылдауды үлгілеу
кезінде ... ... ... ... ... белгілі
ынталандыруларды таңдау ретінде ойластырылады. Осы ынталандырулар әсерінен
сатып алу туралы шешім қабылданады.
Сатып алу ... ... ... - тұтынушылардың тауарды дұрыс
таңдауын бағалау. Маркетингтің жұмысы тауарды сату ... ... ... ... ... ... анықтау кажет.
Тұтынушылар тауарды ... рет ... ... қанағаттанатын болса,
кейіннен осы тауарды тағы да ... ... ... Ал егер бұл ... қанағаттанбаса, екінші рет ол тауарды қайтып сатып алмайды.
Тұтынушының көңілінен шығу үшін, тауар мен ... ... ... ... алу ... ... талдау нәтижелері фирмаға маркетинг іс-
әрекетін түзетін ақпараттық базаны ... ... ... ... құқығы абсолютті және қолсүқпаушылыққа ие.
Бұл өз қүқығын қорғаудағы тұтыну-шылар қозғалысының дамуымен байланысты.
Республикамызда ... ... ... ... ... ... ... сияқты сан түрлі себептерге байланысты
консъюмеризм дами бастады.
ҚР-да өз ... ... ... ... ... Импортты
ырықтандыру, экономиканың жеке секторының ... ... ... толуы, іскерлік практикаға ... ... ... ... қауіпсіздігі мен сапасын қамтамасыз ету ... ... ... ... Қазақстанда тұтынушы қүқығын қорғау
бірлестіктері мен қоғамдары қүрылып, жүмыс ... ... ең ... ... сапалы тауарларды тұтынудағы мүддесін қорғау болып
табылады. Тұтынушылар қоғамдары өнім ... ... және ... ... өз ... ... ... қолдау туып отыр.
Қазіргі таңда тұтынушылар қүқығын ... ... аса ... ... ... тізімі.
1. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі (2004. 24 сәуірдегі N 548-II)
2. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. ... ...... 2005. – 551 ... С. ... А.С. ... У.А. Жанайдаров Экономикалық теория.
Оқу құралы. – Астана: 2002. – 464 б.
4. Мельников В.Д. Ли В.Д. Общий курс ... ...... ... ... 2001. – 285 ... Мельников В.Д. Ильясов К.К. Финансы. Учебник для ...... – 252 ... ... С.Т. Ғылыми-технологиялық және инновациялық саладағы
мемлекеттің орны //Саясат №2, 2001
7. Есентугелов А. Долгосрочная стратегия развития экономики и размещение
производительных сил в РК // ... - №6, 2000. – С. ... ... ... Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015
жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” Стратегия. – ... Н. Ә. ... ... ... ... ... қабiлеттi
экономика” және “Бәсекеге қабiлеттi халық” деген Қазақстан халқына
Жолдауы. // Егемен Қазақстан, 19 наурыз, ... ... ... “Бәсекеге қабiлеттiлiктi өзiмiз жасауымыз керек” //
Егемен Қазақстан, 2004.
11. ... ... ... / ... и ... ... в ... экономике Республике Казахстан,” – диссертация,
Алматы, 2002.
12. Қуат Бораш “Инновация, оның елiмiз экономикасы үшiн ... ... ... ... 23 ... 2004.
13. Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті ... ... кіру ... ... Астана, 2006 жыл, 1
наурыз.
14. Статистический ежегодник. Алматы. – 2006. – 467 с.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроэкономика пәні,әдістемесі49 бет
Нарықты сегменттеудің ұғымы, критерийлері мен белгілері32 бет
"Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс."3 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс туралы ақпарат6 бет
Аддиктивтіліктің түрлеріне психологиялық талдау жайлы4 бет
Жәбірленуши тұлғасының психологиялық анализі7 бет
Кәсіпорында персоналдың мінез-құлқын басқаруға талдау («эйр астана» ақ мысалында)33 бет
Тұтынушыларды зерттеу36 бет
«АлматықалжерҒӨО» МЕК ұйымдық құрылымы, мемлекеттік сатып алулары мен стратегиялық бағдарламалары31 бет
«Девиантты мінез – құлқы бар балаларды анықтау және оқыту проблемаларын шешудің болашақ даму жолдары»9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь