Рынокты сегменттеу

Кіріспе
1. Тауардың өміршендік кезеңі
2. Рынокты сегменттеу мәні, мағынасы және белгілері

2.1.Маркетингті жүргізу тәсілдері

2.2.Рынокты сегменттеу

2.3.Тұтыну тауарлары рыногын сегменттеу негіздері

2.4.Өнеркәсіп тауарлары рыногын сегменттеу негіздері

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Әрбір тауар түрлерінің немесе олардың типтік түрлерінің рыноктары қалыптасады. Мысалы, астық рыногы, түсті немесе қара металл, мақта, ет, сүт т.б. көптеген тауар рыноктары болады.
Іс-тәжірибелік маркетингте рыноктың абстракты үғымы мүлдем пайдаланылмайды. Рынок әрқашан нақтылы белгілі тауар түрінде айтылады. Тауар рыноктарының сипаты әртүрлі. Екі бірдей, мүлде ұқсас рынок кездеспейді. Рыноктың әрқайсысы өндіруші мен тұтынушы арасындағы экономикалық байланысты анықтайтын факторлармен сипатталады. Ал ол факторлар әр аймақта әрқалай. Сондықтан кең белгілер ортағын пайдалану арқылы тауар рыноктары топтастырылады.
Рынок дегенімізді қажеттіліктің пайда болуы мен оның шоғырлану ортасы және соның негізіндегі қозғалысқа келетін өндірістің, тауар өткізу жүйесінің, т.б. маркетингтік іс-қимыл, мүдделердің тоғысатын жері деп түсінген дұрыс болады.
Рынокты таңдап алу үшін және оның ерекшеліктерін дұрыс ескеру үшін Рыноктардың топтастырылуы кәсіпкерлік әрекетте маңызды орын алады.
1. Маркетинг негіздері С. Н. Нысанбаев, Г.А. Садыханова Алматы 2002
2. Маркетинг негіздері 2006 ж.
3.Котлер Ф. Маркетинг негіздері:проф.М.Ізбасардың жалпы редакциялауы-мен ағылшын тілінен тәржімеленген-Алматы:Жазушы,2000.
4.Есімжанова С.Р. Маркетинг оқу құралы.-Алматы:«Эко»Баспа үйі,2005.
5. Есимжанова С.Р. Маркетинг в Казахстане:теория,методология,практика.-Алматы:Аян Әдет, 2003.
6. Сүндетов Ж. Планирование и прогнозирование в условиях рыночной экономики:Учебное пособие(2-е издание,дополненное и переработанное)-Алматы:Экономика, 2004.
7.Ілиясов Д.Қ. Маркетинг:теориясы мен практикасы:Оқу құралы:Алматы, Қазақ Университеті,2002.
8.Голубков Е.П.Основы маркетинга.-М.:Издательство«Финпресс»,1999
9.Дюсембекова Ж.М. Маркетинговые исследования:Учебное пособие-Алматы: «Экономика»,2005
        
        Жоспары
Кіріспе
1. Тауардың өміршендік кезеңі
2. Рынокты сегменттеу мәні, мағынасы және белгілері
2.1.Маркетингті жүргізу тәсілдері
2.2.Рынокты сегменттеу
2.3.Тұтыну ... ... ... ... ... ... ... негіздері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Әрбір тауар түрлерінің немесе олардың типтік түрлерінің рыноктары
қалыптасады. Мысалы, ... ... ... немесе қара металл, мақта, ет, сүт
т.б. көптеген тауар рыноктары болады.
Іс-тәжірибелік маркетингте рыноктың абстракты ... ... ... ... ... ... тауар түрінде айтылады.
Тауар рыноктарының сипаты әртүрлі. Екі ... ... ... ... Рыноктың әрқайсысы өндіруші мен ... ... ... ... ... ... Ал ол
факторлар әр аймақта ... ... кең ... ... ... ... рыноктары топтастырылады.
Рынок дегенімізді қажеттіліктің пайда болуы мен оның шоғырлану ... ... ... қозғалысқа келетін өндірістің, тауар өткізу
жүйесінің, т.б. маркетингтік іс-қимыл, ... ... жері ... дұрыс болады.
Рынокты таңдап алу үшін және оның ерекшеліктерін ... ... ... ... ... әрекетте маңызды орын алады.
1.Тауардың, өмірлік циклдері
Өзгеріс бар жерде даму, ілгерілеу де бар. Олай болса, ... ... ... өмірлік циклі — онық физикалық қасиеттерімен қатар,
ең алдымен нарықтық айналымға қатысқан мерзіміне сәйкес қарастырылады. ... ... ... ... оның сапасына, бағасына, оған
қажеттіліктіқ дайындық дәрежесіне, жалпы ... ... ... ... ... және бұл ... тауардың өз қасиетінен
алшақтау — жалпы конъюнктуралық жағдайдың нәтижесі болып көрінуі де мүмкін.
Сондықтан белгілі бір тауардың нарық айналымындағы ... ... ... әр
түрлі деңгейде байқалатынын күтпеген окиға деп санаудың орны жок,
Тауардың өндірілуінен бастап, оның дайын ... ... ... циклі бес кезенңге бөлінеді. Алғашқы (нөлдік) кезең.
Болашақ тауар жөніндегі идея дүниеге келіп, бұл ... ... ... қабылдау және қажет саналса, сол өндірілетін тауарды ... ... ... ... ... Міне, тап осы сынақтан сүрінбей
өткен тауар ғана оған деген мұқтаждықты тудыра алады. ... оның ... ... ... ... да, ... сол ... ендіру процесі
басталатын болады.
Өндіріс — тауардың дүниеге келуіндегі бірінші әрі шешуші кезеңі, осы
кезеңде келешектегі тауар ... ... ... ... ... анықталады.
Енді дайын тауарды зерттеуге, өндіруге, жарнамалауға және ... ... ... ... ... ... ... үшін тауар сатыла
бастайды. Бірақ бұдан бастапқы кезде ... ... ... ... ... ... ... береді яғни ол өзінің келесі ... ... ... ... өсу және даму ... деп ... Ол кезеңде әр ұсынылған
тауарлар тұтынушылардың ойынан шығып, жоғары бағалануы мүмкін. Міне, сонда
ғана сатылымнан түскен ... арта ... ... ... жабумен қатар,
біршама пайда түсіретін болады. Бұл — тауар дамуының ... ... ... нышаны.
Тауар бұл кезеңде өзініқ жоғары деңгейіне жетіп сандық және сапалық
жағынан жетіле түсіп, тұрақты пайда алуға қол ... ... де ... тап осы ... өз тауарын одан әрмен жарнамалау жолдарын
қарастыра отырып, оны ... ... күш ... Нарық
конъюнктурасының өзгерістерін де үнемі қадағалаудан қол ... ... ... ... ... ... ... "қауіп-қатерге" толы және
онық жалғасуына күтпеген оқиғалар кедергі келтіріп, тауардың нарықтан тыс
қалуы да мүмкін.
Әйтсе де ... ... ... көп ... жақа ...... ... пайда болады. Сол ... ... ... ... беруі кездейсоқ оқиғаның нәтижесі емес, оның да әлдебір
нышандарын алдына ала ақғару шындыққа ... ... ... ... тапқырлығы мен болжампаздығы ауадай қажет. Сол үшін де ... ... ... ... өз ... ... қоймайтынына көзі
жеткен тұста-ақ өндірістегі тауар жаңартудың бұрынғы ... ... ... Мұны ... ... өндірілген тауар өзінің жетілу
дәрежесіне жеткен тұста, келесі өндірілетін тауардың үлгісі ... ... ... ... ендірілген немесе соған әзір түру
кездейсоқтықка жол бермеудің және ... ... дер ... ... ... ... ... Ондай дайындықсыз, яғни тауар
келешегін күні бұрын болжамай ... ... ... қол ... Бұл, біріншіден қатардан шығып қалған тауардың орнын жаңа тауармен
толықтыру қажет және осы жаңа ... өзі ... ... ... ... үш бірдей кезеңінен "сүрінбей" өтуі ... Ал ... ... қажет. Екіншіден, жаңа өндірілген тауар бірінші кезеңінің
сынағында-ақ ... ... ... ... ... ... ... алмай, тауар өндіруші нарықтағы әз сегментінен айырылып қалуы ... ... ...... ... сөз. Мұны ... жолы ... байланысты деген пікірдің жаны бар. Расында, тауар өзінің даму-
жетілу деңгейінде, нарық айналымында ...... ... ... ... ете ... міне, соның есебінен тауарды ... ... ... өндірістегі инновациялық шараларды толық жүзеге
асыруға жағдай жасалады.
Тауардың өмірлік ... ... ... нарықта тауардың өтуі
біртіндеп немесе кенет қыскдрады. Мұнық себептері әр ... ... ... ... ... ... ... деуге болады. Бұған
қоса, тауар өндірісі технологиясының ескіруі, ... ... ... ... ... кейбір тауарларға деген
қажеттіліктің мәні жойылып ... ... оның ... ... ... ... алмастыруы т.б. тәрізді себептер де әсер етуі ... ... ... бәрі де ... тауар қозғалысының тұтынушылардың сұраныс
қарқынынан қалып қоюының, ал тереңдей ... ... ... ... ... келе жатқан сәйкессіздікке мән бермеуінің немесе одан бейхабар
болуының нәтижесі. Бұл жағдайдағы аса ұтымды шешім — ... жаңа ... ... ... ... ... болып табылады және ондай тауарлардың
нарық сегментінде өмірлік циклі ұзақ уақытқа созылатыны сөзсіз.
Тауар қолдануда әрбір дәуір өз ... ... ала ... ... ... цикліне елеулі өзгеріс ендіріп отырады. ... ... ... ... ... ... үстіміздегі
ғасырдың екінші жартысынан бастап, жалғасын табуда. Электрондық ... кез ... ... ... ... айналып, күнделікті
тұрмысқа компьютердің небір жақа түрлері ... ... ... ... дамуы ғарыш ғажайыптарының сырына үнделуде...
Тауардың өмірлік циклі және оның ... ... ... ... ... емес. Олардың ерекшеліктеріне және ... ... ... технологиялық, экономикалық және мәдени даму дәрежелерімен
бірге, әрбір тауардың тұтынылатын жерінің ... ... ... ... ... ... мен ... де әр турлі ... ... ... ... ... мен ... ... тауарлардың
сол тауарлардың өзінің әр қайсысының жоғары дамыған елдер мен ... ... ... ... ... ... өмірлік цикл кезеңдеріне құралып
отырады. Тауарлардың өмірлік цикліне ... ... ... ... тағы да ... ... ... әсерін тигізеді.
Әдетте тауар неғұрлым көбірек қолданылатыи жерде оның нарық айналымындағы
өмірлік циклі онша ... ... ... өмірлік циклі бірнеше кезеңдерге бөлінуі мүмкін. Егер
шикізатты ... ... ... ... оның ... циклі мынадай екі
кезеңге бөлінеді: 1) тауар өндірілген кезден бастап, тұтынушыға сатылғанға
дейінгі кезеңі;
2) ... ... ... ... ... ... ... өнім құрамын
шыққанға дейінгі кезең; яғни оның бұл ... ... ... ... тең ... қолды тауарлардың өмірлік циклінде, әсіресе, оның нарықтағы
кезеңінде алдын ала болжауға келмейтін ... ... ... қандай бір тауар түрін өндіруші болсын, ол өз ... ... ... ... қалуын тілейді. Өйткені тап осы жағдайға байланысты
ғана тауар иесіне тұрақты пайда түсіп отырады. Ал ... ... ... ... айналымы жылдам әрі көлемді болуы дегенді білдіреді.
Тауардың нарықта тұрақтай алуы — ... ... ... соны ... ... тұру ... көздесе, тауардың айналым мезгілі
мен көлемі- сол сегментті кеңейту, яғни ... ... және ... ... береді. Тауар өндірушінің ынта-ықыласы оның жеке ... ... ... ... Бірақ бұл ұмтылыстың, нақты жүзеге асуы сол нарыққа
таласушы басқа да бәсекелестердің ... мен ... ... ... ... ... нарықтағы және айналымдағы өмірлік
циклі тауар өндірушінің жеке бастық ынта-ықыласы мен ... ... ... ... ... ... басқа да үміткерлердің ұмтылыстарына
тәуелді болады.
Тауардың өмірлік циклінің құрамындағы тағы бір ерекше кезеңі — өндіріс
процесінен өткен дайын ... ... ... ... уақыты. Нарық
айналымындағы жағдай тәрізді мұнда да тауар өндіруші ... ... ... ... арі тауар билігі әзірге өз қолында тұрған соң ... ... ... күш салатын болады.
Бәсекелік күрес және тұтынушынық ... ... мен ... ... ... ... бірі — ... қолданысының өмірлік кезеңі, яғни
тауардың тұтыну төзімділігі Тауардың бұл қасиеті тұтьшушы мүддесіне ... ол ... ... мән береді және тауардың өзіне ұзақ қызмет
етуін қалағандықтан, оның ... ... ... ... ... ... ... көзқарасы тауар өндіруге деген ... ... ... ... ... ... ... мен ғылыми-техникалық жетістіктердің
қарама-қайшылығына айырықша назар ... жөн. ... ... ... ... ... ... және жетілдіруге көмегін тигізе
отырып, соның ... ... ... ... ... да, онын, моральдық тұрғыдан ескіруін тездетеді. Сондықтан тауар
өндіруге қатысты технология жетістіктерінің ... ... ... ... айту ... ... бәсекенің қатал тәртібі жағдайында
тауар өндірушілердің нарықтағы өзгерістерге ілесе алмай, одан шеттеп ... ... қай ... ... ... аты өндіріс, оның процесін
және кәсіп бағдарын жаңа ... ... жаңа ... сәйкес қайта құру
немесе бейімдеу оңай шаруа болмайды. Сонымен қатар ол әжептәуір ... ... ... Жаңа идеяны нақты тауарға айналдырып, оны тауардың
өмірлік циклі деңгейіне дейін көтеру оңай ... ... ... сол тауар
нарыкқа жетпей жатып және жеткен күннің өзінде оған сұраныстың ... ... ... ... жағдай да кездеседі. Ал тауар бәсекесіне
төзімділікті сақтау мақсатымен ... ала ... тиіс ... үлгілерін тауар өмірінің алғашқы немесе ортаңғы ... ... ... ... не ... ... енген тауарға одан тыс ... ... жаңа ... ... мен ... ... сатудан соңғы
қызмет көрсету жағын кеңейтуге, ... ... ... ... күшейту шараларын іске асыруға, тіпті тауар бағасын төмендетуге
дейін барады.
Нарықтағы тауардың жиі өзгеріп ... ... ... ... деп
түсінудің жансақ жақтары да жоқ емес. Соның бірі — тауардың ... ... ... ... мен ... еріксіз пайда
болатын үлкен қоры. Бұл тауардың өмірлік циклінің әр ... ... ... ... мен ... ... өндірісінде қолданылмай қалған
шиккізаттардан құралады. Бұл қор, тауар ендірушілердің айналым капиталын
қозғалыссыз ұстап ... ... ... ... ... ... нұқсан келтіреді. Ондай қорлардың өсуі нарықтағы тауар айналымы
бәсеңдеуінің, тауардың өмірлік циклінің ... ... ... куаттарын
жүктеудің, осалдауының нәтижесі болып табылады.
Тауар өндірудің өзекті міндеті — ... ... ... және ... ... қалуына жол бермеу. Ол үшін қолдағы ... ... ... Өйткені тауардың нарықтағы өмірлік циклінің қысқаруы тек
ғылыми-техникалық ... ... ғана ... сол жетістіктерді дер
кезінде колдана біліп, жаңа үлгідегі тауар өндіру мен ... ... ... де. ... ... ... жағдайда уакыт ағымына ... ... және ... ... ... ғана ... ұтыста болады. Нарыққа жаңа тауар ... ... өз ... ... ... тауарға қол
жеткізгенге дейін монополдық жоғары бағамен сатуға мүмкіндік ... ... ... ... да ... ... сол бағытта келесі бір жаңа
тауарды игере отырып, нарықтағы өз ... ... ... ... мерейі үстем болады. Әйтсе де фирма немесе монополия қанша
жерден ... ... ... нақтылы тауар топтарымен ғана
үстемділікке ие болып, өзінен басқа да ... ... ... ... ... ... ... айтқанда, нарық шеңберінде
тауар топтары немесе түрлері бойынша жетекші фирмалар мен ... ... олар ... ... ... бәсеке тағдырын анықтауда шешуі
рөлге ие болуы мүмкін.
Тауардың өмірлік циклінің ... ... ... ... ... ... нарыққа қосылуынын алғашқы
сатыларында оны өндіру шағындау және ... ... ... қуатының толық іске қосылмауынан, оның қажеттілігі шамалыдай
көрінуі ... Жаңа ... ... ... ... ... өзіндік құны ... ... одан ... ... ... аз болады. Нарықта жаңа тауардың өтімді
болуында оның конструктуралық пішімі, дизайны (тауар, бұйымдардың, т. ... ... ... ... қасиеті мен сапасы және тауар алушылармен
кері, яғни екі жақтың байланыс орнату зор маңызға ие. Бұл ... ... ... ... ... ... болады. Бірақ та бір фирма
қолға алған тауарды қалғаны өндірмейді. Мұндайда нарықта жаңа тауар ... ... ... ... ... сату ... алғашқыда шамалы болатыны
рас, бірақ жаңа тауардың ... түсе ... ... оның бәсекелесі
мүлде жоқ дерлік.
Тауардың жаңа әрі теңдесі жоқ болуына байланысты оның өмірлік циклінің
бұл кезеңінде ... ... ... ... ... да, ... ... ол төмендетілуі де ... ... ... ... ... бастауы себепті пайда құрала қоймауы немесе оның ... ... ... әуелгі кезде зиян шегетін болады.
Тұтынушылардың жаңа тауарға бірден ... ... ... ... Өйткені оларға тауар жөнінде сенімді хабар жете ... ... тек ... бір ... ғана шектеледі. Бұл ... ... ... отырып, жаңа тауарды жарнамалау жағына күш салған
жөн. Соның нәтижесінде жаңа ... үшін ... ... ... ... сұраныстың өсуіне қарай, басқа да шаралар қолданылады.
Жаңа тауар өндіру маркетинг концепциясының маңызды тақырыптарының
бірі. Сол үшін де ... ... ... ... жаңа тауардың
пайда болуына жауап ретінде онын, бәсекелестері ұстанатын позицияларының
болуы мүмкін нұсқаларын жасау жаңа ... ... ... ең ... ... ... қалыптасқан тұтыну кұрамдарын жаңа тауарға сәйкес
келтіруді қамтамасыз ету, тағы да басқа қажетті шараларды іске ... ... ... болып табылады. Міне, осының бәрі жедел атқарылуы
тиіс шаралар ретінде маркетингтік бағдарлама құрамына ... күн ... ... ... ... ... оның келесі өсу сатысы қай
жағынан болсын, маңызды келеді. Сол тұста тауарды ірі ... ... ... ... ... өндіріс қуаттары толығымен іске қосылған
күннің өзінде оның аздық ететіні айқын сезіледі. Тауардың өмірлік ... осы ... ... ... дайындалуы себепті оның сапасы
жоғарылаумен қатар, сатылу ... мен ... да ... ... ... ... ... саны көбейіп, олардың нарықтағы өзара ... ... ... ... жоғары болуы жағдайында ол бәлендей
қауіп-қатер тудыра қоймайды.
Сөйтіп тауардың сатып алу ауқымы кеңейе келе, оның нарықтағы ... ... ... ... әр ... онша ... ала береді. Тауарды бөлу жаппай тауар өткізу ... ... ... да, оның қозғалысы күннен-күнге жеделдеп, ... ... ... тауар бағасы ... ... ... деңгейіне жетіп, тауардың өндіріске жаңадан енген кезінен біршама
төмендеу болады. ... ... ... ... елеулі пайда түсіре
отырып, оның мөлшері өсу сатысының соңына қарай ең ... ... ... өмірлік циклінің алғашқы кезеңінде оны ... ... ... ... Бірақ тауар дамуының келесі кезеңдеріндегі
жарнамалауға жұмсалатын қаржы көлемі азая түседі және бұл ... ... ... мен ... оның ... ... жетекші
орнына, саудалық таңбасына, бәсеке жағдайындағы беделіне ерекше көңіл
аударуға қарай ойысады. ... ... осы ... ... ... аса ... рөл атқарады.
Осы орайда ... ... ... ... мен ... ... ... тікелей бәсекеден құтылу, тауарға
ең жақсы сұраныс іздестіру және оның көлемін өсіру ... ... ... сай тауар өндіруді қамтамасыз ету, тауар
өткізуді ... ... ... ... ... ... құралу
жүйесі мен факторларын жетілдіру және баға деңгейін тутынушылардың төлеу
қабілетіне жақындату проблемаларын шешу талап етіледі.
Тауардың ... ... ... ...... ... және тұрақты, толық жасалған технологияны қолданумен,
тауарлардың ... ... ... ... өндірілетін тауардың түр-
түрін көбейтуге мол қаражат (ақша) жұмсаумен тікелей байланысты ... ... ... тауар көз тартатын және дәріптеуге мұқтажы
жоқ ... ... және ... ... ... ... сан ... үлгілер мен нұсқаларда ұсынылады.
Соған сәйкес сауда-саттық ісі де ... ал ... ... ... Бұл ... басқа да көптеген фирмалар осындай ... шыға ... ... тұтынушыларға әуел бастағы шынайы тауарға
қоса, оның үлгісінен ... ... ... бар ... ... ... ... үйлеспейтін баға бәсекелері,
кертартпа бәсекелер пайда бола ... ... ... баға ... ... баға ... мен бәсекелесуші фирмалардың арасында
нарықтағы үлестерін бөлісу ... ... ғана ... ... ... ... ... және стандарттық түрге ... ... ... ... ... ... ... қайталап
және дүркін-дүркін сатып алу ... ... ... ... ... ... сауда тақбалары бойынша өзіне қалаған тауарын алудың,
мол мүмкіндігі туады.
Жарнама тауар алушыларды жаппай тартуға баса ... ... бұл ... ... неғұрлым көбірек бөлігін жұмылдыру қарқынын жеделдете
түсетін болады.
Тауардың өмірлік циклінің жетілу кезеңіндегі ... ...... ... ... ... ұзарта түсуге байланысты
шараларды іске асыру болып есептеледі.
Бұларға: тауардың жаңа үлгілері мен жаңа ... ... ... ... ... ... ... тереңінен сегменттеу
және шетел сегменттерін іздестіру, тауар түрлерін ... ... ... бөлу, тауарды пайдаланудың әр түрлі әдістерін ... жаңа ... ... ... ... ... ... жиі қолданатын тұтынушыларды қолдау және материалдың ынталандыру
т.б. жатады. Бұл жағдайда аталған ... ... ... ... ... ... түсіндірген жөн. Тауар ... ... ... рет ... процестерінен
өтіп, тұтынушыларды мезі етеді. Сол себептен тауарды сапалық, тартымдылқ
жағынан ... ... ... арттыру арқылы оның "өмірін
өзарта" түсу қарастырылмаған күнде ... ... ... ... ... тауарлармен толықтырылуы кезеңі тауардың жетілу сатысының
жалғасына айналып, онда сауда-саттық пен алынатын ... ... ... ... ... ... ... басатын жаңа ... ... ... ... сұраныс негізін құрап үлгереді
де, тауар өндіруші өз тауарын одан әрі жетілдіре ... ... және ... ... аймақтарын іздестіре бастайды. Сөйтіп, кәсіпкерлік әрекеттің
нәтижелік дәрежесін конъюнктураның әсері ... ... ... ... ... ол ... сайын сұраныс
икемділігі артып, төмендеген ... ... ... ... Бұл ... бәсекелік күрестің негізгі күші нарықтағы өз үлесін
қалайда сақтап қалуға жұмсалады.
Тауардың өмірлік циклінің ерекше сатысына оның ... ... ... оның ... ... ... циклдің бастапқы сатысы-
тауарды ендіру кезеңі пайда болады. Мұнда ... ... ... ... ... ... сапасы тұрақсызданады. Тауар сату көлемі төмендейді.
Тауар өндіруші ... ... шыға ... яғни оның ... ... ... ... бағалары төмендеп (бірақ олар осы кезеңнің аяғында
көтерілуі ... ... ... қысқарады да, тауарлар кәсіпорын үшін
зиянға сатылады. ... ... ... және ... жағдайын жақсы
білетіндіктен, тауар қозғалу жүйесінің, тек қана кейбір бөлігі пайдалынатын
болады. Бұл тұста ... ... ... қоры да ... ... ... ... асыру үшін жұмсалатын қаражат та жеткіліксіз
деген сөз. Сонымен осы аталған ... ... ... тауарды
сатуды жалғастырудың ешқандай мәні ... ол ... жаңа ... ... ... ... осы соңғы кезеңіне байланысты тығырықтан
шығудың үш ... бар ... ... ... 1) ... ... ... сапасы мен тұтыным қасиеттерін жетілдіре түсу, баға ... ... 2) ... де адал ... ... өндіріс пен тауар
өткізу шығындарын шұғыл қысқарту, ... аз алу ... ... ... ... ... түсу; 3) нарықтағы айналымы шамалы әрі нашар өтетін
таурларды нарықтан ... ... ... ... есебінен жағдайды
ұстап тұру мүмкіндігін қарастыру.
Тауардың өмірлік циклі оның нарықта ... ... ... ... жету аралығындағы кезеңдерден және оны алғаннан кейінгі
қолдану төзімділігінен ... ... та ... ... қарастырылған
тақырыптар тауардың нарықта тұрақтануы ... ... ... еді Ал ... нарықтағы кезеңі оның айналымда болуын ... ... ... ... етеді. Шындығында, тауардың қайтарымдылық яғни
пайдалылық дәрежесі оның нарықта болу ... ... ... ... ... ... жөн. ... бір мәселе —тауардың өндіріс
процесінен шығып, ... ... ... уақыттың да өз ... ... бұл да ... айналымына жатады. Егер тауарды пайдалану мерзіміне
келсек, онда ол — тұтынушының ... алу ... ... қабылдауының негізгі
себептерінің бірі. Өйткені тауардың нарықта тұрақтауы мен тұтынушыларды
өзіне тартуы ... ... ... ... ... ... ұзақ ... қабілетіне кәміл сенген тауар алушы оның сапасына аса ... ... осы ... маркетинг қызметінің басты міндеті — тауардың өмірлік
циклін тұтынушылар сұранысына ... ... және ... ... ... ... ... мен пайдалылық
дәрежесін көтеруді іскерлікпен пайдалана білуге саяды.
Қорыта айтқанда, өмірлік цикл тұрғысынан қарағандағы тауар тағдыры: ... жеке ... ... қатысы және экономикалық, технологиялық
және мәдени даму деңгейіне және ... ... ... молшылығына, нарықиағы
бәсекелік күрестің дәрежесіне; 2) тауар сапасы, ... ... ... және ... ... ... өзгешеліктеріне байланысты шешіледі.
Қоғамның даму деңгейі қаншалықты жоғары болса, тауар түрлерінің
өзгеруі де соншалықты ... ... Ал ... ... ... ... ... алу үшін жоғары жабдықталған өндіріс пен икемді технология
қажет. Өйтпеген жағдайда тауардың моральдік ... ... ... ... ... ... қысқаратын болады. Тауар қасиетіне сәйкес өмірлік
циклінің өзгеруі оның ... ... және ... ... ... ... ... байланысты. Сол себепті
олар: күнделікті ... ... ала ... алу мумкіндігі бар ерекше
сұраныс, сондай-ақ, енжар сұраныс деп аталатын сұраныс түрлеріне бөлінеді.
Күнделікті тұтынатын тауарлар құны онша ... ... ... ... ... алу ... ... талдап-талғап жатуды талап
етпейді және қолдануына ... ... ... ... ... ... тұрақты тұтынатын, құлшына сатып алынатын және кейбір ... үшін ... ... ... түрлері кіреді. Негізгі, күнделікті
сұраныстағы тауарлар ... ... ... ал жаппай сатып алынатын
тауарлар үшін ешқандай алдын-ала жоспарлау немесе ... ... жок. ... ... кез-келген жерден алына береді. Ал ойда ... ... ... тап ... тұста — аса мұқтаждық танытқан тауарлар
тез сатылады. Мұндай ... ... ... ... ... ... бола қалатындықтан, аз көлемде болса да, көптеген сауда орындарына
таралған болады. Осылайша күнделікті ... ... тез ... ... ... көп өмір суреді.
Адын-ала ойланып таңдайтын тауарларды сатып ... ... ... оның ... ... ... сыртқы тартымдылығы тексеріліп
барып, соған ұқсас өзге де тауарлармен салыстырылу нәтижесінде ... ... ... ... ... түрлері, әдетте, қымбат бағалы
болады да, ... баяу және ... ... жиі ... ... Бұл ... ... белгілері бойынша бір-біріне ұқсас және
ұқсамайтын түрлерге бөлінеді. Ұқсастарының сапасы бірдей ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Және
бағандағы болмашы өзгешеліктер ондай тауарларды сатып ... ... ... ... Ал ... ... ... келсек, ең
әуелі олардың, қасиеттері тұтынушылар үшін ... ... ие ... ... ... ... өзі қалаған тауарын бағасының айырмашылығына қарамай,
сатып ала береді. Сондықтан да ... ... жоқ ... алдын-ала
таңдау тәсілімен сату барысында олардың түр-түрін көбейтіп шығару ... ... аса ... кейбір тауарлар ерекше сұранысқа ие болады.
Оларды алу үшін ... ... күш ... ... ... ... үлгідегі
сәнді киімдер, автомобильдер, үй жиһаздары осындай ... ... ... гөрі, құнды да тартымдылау тауар пайда болғанға дейін ... ... бойы ... ... ... сұраныстағы тауарлар қатарына сирек қолданатын немесе тіршілікте
бәлендей маңызы жоқ, ... онша біле ... және ... ... айтарлықтай мән беріп, оны сатып алу жөнінде ой ... ... әр ... ... ... Мұндай тауарларды өткізу үшін әдетте дербес
сату, ... ... ... ... көп күш ... ... ... шебер тәсілдері тап осы енжар сұранысты тауарларды өткізуге
ұмтылудың нәтижесінде пайда болған.
Тауарларды осы тұрғыдағы топтарға, кластарға ... ... ... — меркетингтің ұнамды әдістерінің бірі. Сол ... әр ... ... ... мен қолдану тәсілдерін таңдап, ... ... ... және ... терең әрі жан-жақты
зерттеуді жүзеге асыруға болады. ... ... ... бір түрлі тауардың өзі бірнеше мұқтаждықтарға қолданылуы мүмкін. Ал,
бұған керісінше, көптеген тауарлар бірінің орнын бірі басу ... ... ... ... ... пайдалануы мүмкін. Сондықтан кейбір
тауарларды кластарға, топтарға бөлу салыстырмалы түрде ғана ... ... ... ... ... ... жайт.
Өндіріс процесінде қолданылатын тауарлар олардың салыстырмалы
құндылығына және сол ... ... ... ... жеке ... ... ... Өндірістік тауарлар ең алдымен: ... ... ... ... ... қосалқы материалдар
және қызмет көрсету тәрізді үш топқа бөлінеді. Материал және ... ... ... ... ... ... толығымен
пайдаланылады да, олар да өз кезегінде мынадай екі ... ... ... бітпеген (жартылай фабрикат) өнімдер мен бөлшектерге бөлінеді. Мұндай
тауарлар сирек жарнамаланады және оны өткізу аса ... ... ... өндірушілер өз өнімдерін тұтынуды көбейту мақсатында оқтын-
оқтын насихаттау науқанын өткізіп отырады, ал қажет ... өз ... ... ұсынып отырады.
Табиғи қазба өнімдердің ұсынысы олардың қайталанбауына байланысты аса
қажетті мөлшерде болуға тиісті. Көлемі көп ... ... ... құны
төмендігі себепті олардың көпшілігін алысқа тасымалдау ... ... ... ... ... ... қолдану қолайлы деп саналады. Ірі тауар
өндірушілердің тек ... ... ғана өз ... ... ... ... ... Кәсіби бағдарлары табиғи байлықты
қолдану үшін арнайы мамандандырылған тұтынушыларға оларды жеткізу тек ... ... ... ғана іске ... ... ... өзара
ұқсастығының ерекше белгісі — олардың тұтынушыларға жеткізілуін материалдық
ынталандыруды ... ... ... ... ... (жеткізушілерді)
таңдап алудың негізгі фактораларына — олардың сенімділігі мен ... ... ... ... ... фабрикат) тауарларды және
бөлшектерді шығаруға тиіс дайын өнімдердің құрастыратын сыңарлары немесе
оларды ... ... ... ... ... тиімді. Материалдық
сыңарлар, әдетте, әрі қарай ... ... ... ... ... ал ... ... (бұйымдары) сол дайын өнімдердің
құрамына толығымен және ешбір ... ... ... Өйткені олар
дайын өнімнің тиісті бөлшегі болып табылады. Материалдық ... ... ... ... көпшілігі өнеркәсіптік тұтынушыларға тікелей
сатылады. Ал оларды жеткізу немесе ондай ... ... ... тапсырыстар өндірушілерге бір жыл немесе одан ... ... Бұл ... ... ... және жарнамалардың бәлендей
маңызы жок. Тек негізгі маркетингтік ой-пікірлер ғана тауар бағасы ... ... ... ... ... ... ... құрайтын және өндірілетін дайын өнімдерге
өз құндарын біртіндеп өткізетін тауарлар күрделі ... деп ... ... құрылыстардан (зауыттар, әкімшіліктік ғимараттардан
т.б.) және стационарлық - жабдықтардан ... ... жүк ... т.б.) ... ... ... ... сатып алатын
негізгі тауарлар қатарына жатады.
Тауар өндіруші өз тұтынушыларына баса ... бөле ... ... ... ... сәйкес тауар өндіруге, онық жаңа
түрлерін ұсынуға және тауар сатылғаннан кейін де ... ... ... әзір ... ... Бұл ... жарнама, т. б. шаралардың ішінен,
әсіресе, тауарды жеке сату техникасынық маңызы ... ... ... зауыттық және кеңселік құрал-
саймандарды камтығанымен, өндіріс процесінде катыспайды. Сол себепті де
дайын ... ... ... ... және тек өндіріске көмегін
тигізумен ғана ... ... ... құрал-жабдықтар өндірушілер өз
өнімдерін тұтынушыларға тікелей сатқанымен, ... ... ...
тұтынушылардың географиялық тұрғыдан орналасуы шашырандылау және сатып
алушылары көп ... ... ... ... сатылады. Мұндай
тауарлардың колданудағы өмірлік циклі стационарлық ... ... жиі ... отырумен қатар, ұзаққа созылмай ... Бұл ... ... өндірушілерін таңдап алуда ең ... ... ... және ... есепке алынады, оған қоса, тағы да
сервистік қызмет көрсетуге баса назар аударылады.
Қосалқы ... ... ... және ... ... мен өңдеуде қолданатын материалдарға бөлінеді. Өндіріске арналған
тауарларға жататын қосалқы ... ... ... ... ... ... сатып алуға болады.
2.Маркетингті жүргізу тәсілдері
Ұсынылған тауар тұтынушыларға, әрине, ұнай бермейді Тұтынушылардың
ұнатымдылығы олардың табысына, жұмысына тұрмысына, жасына т.б. байланысты.
Тұтынушылар әр-түрлі, олар әр ... ... ... тұрады, олардың
мұқтажы мен қажеттері әр түрлі. Сондықтан фирма ... ... ... ... ... ... сегментін таңдап алуы керек. Рыноктың сегменті
дегеніміз сұранысы жағынан ұқсас ... тобы ... ... ... ... сатушылар рынокты бірдей сегменттей бермейді. Осыған
сәйкес маркетингтің 3 түрі қарастырылады:
I. Жалпы маркетинг. Сатушы өзінің тауарын барлық тұтынушыларға
бірдей ұсынып, бір ... ... ... ... ... Ббұл тәсілдің жағымдысы: біркелкі өндіріс көлемі ұлғайып,
шығындары азаяды сондықтан баға төмендейді, соның негізінде әлуетті рынок
ұлғаяды.
II. Дифференциалды маркетинг. Тауар әр ... ... әр ... ... ... ... Мысалы, Қазақстандағы "Фуд
мастер" сүт өнімдерін (сүт, ряженка, қаймақ, айран, балмұздақ, йогурт)
әртүрлі ... ... бұл ... ... ... ... Өйткені әрбір тұтынушылар тобының талабына барынша
сәйкестелінген.
III. Нысаналы маркетинг. Мұнда өндіруші сегменттерді айырып, олардың
ішінен біреуін немесе ... ... ... ... ... ... өзінің арнайы маркетинг кешенін ұсынады. Мысалы, майы алынған
қатық майлы тамақ жемейтін тұтынушылар тобына ұсынылады.
Қазіргі кезде ... ... ... және ... ... ... маркетингке көшуде, өйткені ол маркетинг
мүмкіндіктерін толық белгілеп, пайдалануға көмектеседі.
Нысаналы маркетинг міндетті түрде
♦ рынокты терең сегменттеуді
♦ олардың ... дәл ... ... ... ... ... ... дұрыс жайғастыруды талап етеді.
Рынокты сегменттеу
Маркетинг тұрғысынан қарағанда рыноктар бір-біріне ұқсамайтын, әрбір
рынокта ерекше тұтынушылардан тұрады. Ал ... ... ... ... ... ... ... айрықша талабын есепке алу
керек. Міне осы рынокты сегменттеудің негізі ... ... ... ... ... ... әртүрлі
топтарға бөлу және әр топтың талабына сай жеке тауарлар мен оның маркетинг
кешенін ұсыну болады. Рынокты сегменттеу ұғымын ... рет 50 ... ... ... және бұл ... ... ... стратегиясы ретінде
ұсынылды. Сегменттеудің негізгі мақсаты өндірілген, жетілген және ... ... ... ... ... ету ... табылады.
Маркетинг іс-тәжірибесінде рынокты сегменттеу аркылы Фирма мынандай
нәтижелерге ие болады:
• тұтынушылардың әр-түрлі тауарға деген қажетін қанағаттандыру
деңгейін максималды дәрежеге ... ... ... ... өндіруге, өткізуге кеткен шығындары
ұтымды және үйлесімді болуын қамтамасыз етеді;
• әлуетті түтынушылардың іс-әрекетін ... ... ... ... ... жасауға көмектеседі;
• тауардың, фирманың бәсекелік қабілетін жоғарлатуға қамтамасыз
етеді;
• бұрын басқа фирмалар ескермеген жаңа рынок сегментіне шығу
арқылы бәсекелік күресті жоюға немесе оын ... ... Бұл ... ... ... ... тауарлары рыногын сегменітеу негіздері
Рынокты әртүрлі көзқараспен бірнеше сегменттерге бөлуге болады.
Өйткені тауардың сұранысы тұтынушылардың көптеген ерекшелігіне байланысты.
Сол ерекшеліктерді топтастыра отырып ... ... ... тұтыну тауарлары рыногын сегменттеуде мынандай негіздер
алынады: география, демография, психография, тұтынушылардың құлығына қарай.
1. География негізінде рынокты сегменттеуде ... ... ... ... аудан, облыс) немесе климат жағдайына қарай бөледі. ... ... ... ... Шығыс және Орталық Қазақстан
аймақтарына бөлуге болады. Өйткені олардың ахуалында, демек сұранысында
едәуір айырмашылық ... ... ең ... ... ... ... ... фирмалар оны бұрын пайдаланды, өйткені тауарды сатудың кеңдік
алқабын біріншіден ескеру қажет ... ... ... ... ... мәдени, ұлттық, тарихи дәстүрлердің
ерекшеліктеріне қарай сатып алушылардың тұтыну талғамдары әрқалай
болғандықтан бұл сегменттеудің маңыздылығы бұрынырақ көзге түскен.
Демография негізінде ... ... ... де өте ... жатады. Оның сипаттамаларының оңай қолға түсуімен, уақыт
жағынан тұрақтылығымен, ... ... ... ерекшеленеді.
Бұл сегменттеудің негіздері мына көрсеткіштермен айқындалады:
♦ жынысына қарап тұтынушыларды бөлу (ерлер және әйелдер);
... ... ... - 6 ... ... - 6-11 ... - 12-19 ... - 20-34 жастағылар,
орта жастағылар - 35-49 жас арасындағылар,
егде жастағылар - 50-64 жас арасындағылар,
қарттар - 65 жастан жоғарылар;
... ... ... ... (бастауыш, орта, жоғары білімі барлар);
♦ отбасы адам санына қарай (2 басты, 3-4 басты, 5 ... 5 ... ... ... қарай (төмен, орташа, жоғары);
♦ отбасы өмір кезеңіне қарай (жаңадан отау тіккендер, балалары
кәмелетке толмағандар, т.б.).
Демографиялық сегменттеуді жүргізу үшін халық ... кең ... ... ... ... ... ... 1999 жылдың қаңтар
айында өтті).
3. Психографиялық негізінде тұтынушылар сипаттамалары бір тұтас
кешенді болып келеді. Өйткені мұнда ... ... ... ... ... ... бұл ... мынандай көрсеткіштерге
сүйенеді:
♦ қоғамдық топтарға қарай сегменттеу (жалпы ... ... ... ... ... ... автомобильдің, киімнің, демалыс
түрлерінің т.б. тауарлардың қандай
түрлеріне сұранысы бар);
♦ өмір тануына карай сегменттеу, мысалы, ... салт ... өмір ... әсем ... құштарлығы т.б.;
♦ елікпе мінез жандар, ел көзіне түскенді жат көретіндер,
беделді жандар, атак, құмарлар, т.б.
4. Тұтынушылардың құлығына қарай рынокты ... ... ... ... рынок сегментін Құрудағы логикалық негізі
болып табылады. Сегменттеудің принципі қосымша және аса ... ... ... ... ... Бұл сегменттеудің маңызды
белгілері мыналар:
♦ сатып алу себебіне қарай тұтынушылар бөлінеді:
а) күнде ... ... тек аса ... ... ... ... ... ұтымына қарай:
а) өнімнің сапасы,
б) сатушы көрсететін қызметі,
в) ... ... ... ... ... сатып алған орынымен есте қалуы (ескерткіш);
♦ тұтынушының мәртебесіне қарай:
а) тауарды тұңғыш рет тұтынады,
б) ... ... ... ... жаңа ... ... ... сатып алушы;
♦ тұтынудың үдемелі қарқындылығына қарай:
а) парықсыз ... ... ... ... ... тұтынатын тұтынушы;
♦ тауармен таныстығына қарай:
а) тауар туралы білмейтіндер,
б) ... ... ... ... ... білетіндер,
г) тауарды қалаушылар,
д) тауарды сатып алуға ниеті барлар;
♦ тауарға деген ... ... ... ... ... ... ... ұнататындар,
в) парықсыздар,
г) тауарды алуға карсы болғандар;
♦ өз пікірін сақтау ... ... ... өз пікірін сақтаушылар,
б) пікірі өзгерсе де уәдесінде тұратындар,
в) пікірі мен уәдесі ... ... ... осы ... араластырса бірге қосып
пайдалануға болады. Алайда ол қиынға түседі. Олардың бірге қосылып
пайдалануы тауардың ерекшелігіне ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, тіс пастасы рыногын
сегменттеу ... ... ... ... ... ... |Тұтынушы- |Психография |Тіс пастасы|
|тұтыну ... ... құ- ... ... ... |сегменттеу |лығы негізінде |сегменттеу |аты |
| | ... теу | | ... ... ... ... ... |Колгейт |
|тутынушылар | ... | | ... ... |көп ... ... ... |Бленд-а- Мед|
| ... ... ... | ... ... |жасөспірім- |темекі ... ... |
| |дер ... |лер | ... ... |жастар, |сағыз дәмін |бәрін пай- |Чебурашка |
| ... ... ... | |
| | | ... | ... тауарлары рыногын сегменттеу негіздері
Өнеркәсіп тауарлары рыногын сегменттеу кезінде көбінесе тұтыну
тауарлары рыногын сегменттеу негіздері қолданылады. Өнеркәсіп тауарларын
сатып алушыларды ... ... ... және ... ... ... қарай (іздеген ұтымына, тұтынушының мәртебесіне,
тұтынудың үдемелі қарқындылығына, тауармен таныстығына, тауарға деген
ниетіне, өз пікірін сақтау дәрежесіне сегменттеуге болады.
Бірақ өнеркәсіп ... ... ... ең маңыздысы болып
экономикалық және технологиялық белгілер қарастырылады. Олар:
♦ сала (өнеркәсіп, көлік, ауыл шаруашылығы, құрылыс мәдениет,
ғылым, денсаулық ... ... ... ... түрі ... жеке, бірлескен, шетелдік, аралас);
♦ қызмет саласы (ғылыми-техникалық және тәжірибелік конструкторлық
өңдеулер, ... ... ... ... ... кәсіпорын көлемі (шағын, ірі т.б.).
Осыған қоса маңызды сегменттеу көрсеткіштеріне тауарға тапсырыс
жиілігі сатып алуды ұйымдастыру ерекшеліктері, мерзімі, ... ... ... ... ... ... рыногын сегменттеу
принциптеріне қоса осы негіздерді пайдалануға болады.
Қорытынды
Рынокпен маркетинг ... ... ... ... ең болашағы
мол нысаналы рынокты таңдап ... ... ... ... ... ... мақсатқа жұмылдырып, таңдап алынған тұтынушылар тобының
қажеттерін қанағаттандыруға жұмсалады.
Рыноктың нысаналы сегментін тандау дегеніміз - ол рыноктың бір ... ... ... ... ... шығу үшін сол ... ... алу болады.
Нысаналы рынокты таңдап алу үшін ... ... ... ... ... ... түрлері қандай? Ол қажеттерді ... ала ма? ... ... ... қарағанда тауарды сапалы
жасай ала ма? Фирма өз алдына қойған мақсатына жете ала ма? Осы ... ... ... кәсіпбрынның маркетинг қүрылымын дифференциация-лауға қабілеттілігі;
♦ таңцаған сегменттің түрақты болуы және келешекте даму мүкіндігі;
♦ таңдаған сегмент ... ... ... ... және нысаналы
сегменттің сипатын, алға қойылған ... ... ... ... ... ... болуы;
♦ сегментпен жеке және жалпы арналары арқылы байланысу мүкіндігі;
♦ сегментті бәсекелес фирмалардан қорғау мүмкіндіктері және ... ... ... ... ... ... ... С. Н. Нысанбаев, Г.А. Садыханова ... ... ... ... 2006 ж.
3.Котлер Ф. Маркетинг негіздері:проф.М.Ізбасардың ... ... ... ... С.Р. ... оқу ... ... Есимжанова С.Р. Маркетинг в ... ... ... ... Ж. ... и прогнозирование в ... ... ... ... и ... ... Д.Қ. ... мен практикасы:Оқу құралы:Алматы, Қазақ
Университеті,2002.
8.Голубков Е.П.Основы маркетинга.-М.:Издательство«Финпресс»,1999
9.Дюсембекова Ж.М. ... ... ...

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«КАЗПЛАСТ» акционерлік қоғамы12 бет
Маркетинг – нарықтағы кәсіпкер тәртібінің ғылымы29 бет
Маркетингті жүргізу тәсілдері9 бет
Пәннің оқу-әдістемелік кешені«Бизнесті моделдеу»87 бет
Тауарды мақсатты нарықта орнықтыру19 бет
Маркетинг бағдарламасы9 бет
Нарықты сегменттеу жайлы30 бет
Халықаралық маркетингте нарықты сегменттеу33 бет
Өндіріске арналған тауар нарығын сегменттеу17 бет
"Рыноктық экономикадағы инновация."35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь