Сақтандыру саласына байланысты заңнамалық актілер

Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Сақтандыру саласына байланысты заңнамалық актілер
2. Азаматтық құқықпен байланыстылығы
3. Қаржылық құқықпен байланыстылығы
4. Әкімшілік құқықпен байланыстылығы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Сақтандыру – бұл қызметтің түрлілігімен, жоғарыда аталған мән-жайлар бойынша мемлекет тарапының қатысуымен, яғни ешкімнің араласуынсыз жүзеге асырыла береді. Адамзат тарихында мұндай қызметтер мемлекет қалыптасуының ерте кезеңдерінде бақыланды. Алайда мемлекеттің даму қарқынымен, сақтандыру қатынастары белгілі бір құқықтық нормалардың қалыптасу жолдары арқылы нақтырақ реттелуге жатады.
Осының соңында сақтандыру құқығының өзі де басталады. Сақтандыру құқығының нормалары – мемлекет тәртібімен бекітілген сақтандыру қатынастарының қатысушылық жүріс-тұрысы болып табылады. Сақтандыру құқығының нормалары кез келген құқықтық нормалар сияқты мемлекеттік-биліктік ерікті білдіреді, заңды тұлғалардың ішкі өзара реттеушілік актілердің мазмұндағы нормалары сияқтылардан (Жарлық және сақтандыру ұйымының құрылтай шарты) көрініс табады.
Сақтандыру құқығының нормалары жалпы қабылданған жүріс-тұрыс ережелерінің мазмұнынан тұрады, яғни бірнеше рет қолдануға есептелген және субъектілердің белгіленбеген санына бағытталған. Осылайша сақтандыру құқығының нормалары жүріс-тұрыс ережелерімен өзгешеленеді, ол сақтандыру шарттарында тіркелген, яғни нақты қатысушыларға ғана және сол қатынас шегінде қолданылады.
Өзінің құрылысы жағынан сақтандыру құқығының нормаларының өзі 3 элементтен құралған: гипотеза, диспозиция және санкция. Гипотеза шартты жағдай тізімінен және жазылған жағдайдардан құрылады. Олар осы нормалардың негізгі әрекет етуінен көрініс табады. Диспозиция бөлімі ереженің өзін сипаттайды, ол ережемен субъектінің жүріс-тұрысын басшылыққа алады. Санкция – субъектінің жауапкершілігі берілген ұйғарымдарды орындалуынан гипотезадан құралған жатады.
Сақтандыру құқығының нормаларының өзіне тән ерекшелігі болып тек қана гипотеза және диспозицияның құралы болып табылады, яғни оның екі мүшесі де жатады. Алайда бұл ұйғарымның орындалуына бұл нормалардың жазалаушылық шаралары қамтамасыз етілмеген. Жалпы ереже бойынша бұл нормалар қылмыстық және әкімшілік құқықтық нормаларда кездеседі.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995ж 30 тамыз
2. С.М. Найманбаев Сақтандыру құқығы Алматы, «Жеті жарғы», 2007ж
3. Худяков Страховое право Алматы, Жеті жарғы
4. С.М.Найманбаев ҚР қаржы құқығы Алматы, Демеу, 1994ж
5. Е.Баянов Әкімшілік құқық Алматы, 2007
6. ҚР Азаматтық Кодексі
7. Сақтандыру қызметі туралы 2000ж 18 желтоқсандағы заңы
8. ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі 2001ж 30 қаңтар
        
        Кіріспе.
Сақтандыру құқығының нормалары
Сақтандыру – бұл қызметтің түрлілігімен, жоғарыда аталған мән-жайлар
бойынша мемлекет тарапының қатысуымен, яғни ... ... ... ... Адамзат тарихында мұндай қызметтер мемлекет қалыптасуының
ерте кезеңдерінде бақыланды. Алайда мемлекеттің даму қарқынымен, сақтандыру
қатынастары белгілі бір құқықтық ... ... ... арқылы
нақтырақ реттелуге жатады.
Осының соңында сақтандыру құқығының өзі де басталады. ... ...... ... ... сақтандыру
қатынастарының қатысушылық жүріс-тұрысы болып табылады. Сақтандыру
құқығының нормалары кез ... ... ... ... мемлекеттік-
биліктік ерікті білдіреді, заңды тұлғалардың ішкі өзара реттеушілік
актілердің мазмұндағы нормалары сияқтылардан (Жарлық және сақтандыру
ұйымының ... ... ... ... ... ... жалпы қабылданған жүріс-тұрыс
ережелерінің мазмұнынан тұрады, яғни бірнеше рет қолдануға есептелген және
субъектілердің белгіленбеген санына бағытталған. Осылайша ... ... ... ... ... ол ... ... яғни нақты қатысушыларға ғана және сол қатынас
шегінде қолданылады.
Өзінің құрылысы жағынан сақтандыру құқығының нормаларының өзі 3
элементтен құралған: ... ... және ... ... ... ... және ... жағдайдардан құрылады. Олар осы нормалардың
негізгі әрекет етуінен көрініс табады. ... ... ... ... ол ... субъектінің жүріс-тұрысын басшылыққа алады. Санкция
– субъектінің жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... ... өзіне тән ерекшелігі болып тек қана
гипотеза және диспозицияның құралы болып табылады, яғни оның екі мүшесі де
жатады. Алайда бұл ... ... бұл ... ... ... ... Жалпы ереже бойынша бұл нормалар қылмыстық
және әкімшілік құқықтық нормаларда кездеседі.
Сондықтан ... ... ... мен ... ... ... сақтандыру құқығының өзі де сақтандыру туралы заңнан
ажырату қажет. Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... оның жүзеге асырылу тәсілі арқылы көрініс
табады.
Сақтандыру құқықтық нормалардың ұйғарымды орындамау салдарынан
жауапкершілік мәселесін атап өтсек, құқықтық нормалардың өзі ... ... деп ... ... ... нормаларға сақтандыру
қатынастарының қатысушыларының қатысуының ұсынуымен анықталған нормалар
жатады. Оларға белгілі бір ... ... ... ... өзінің
пайда алушыға өзінің құқықтарын тағайындап, сақтандырушы сақтанушының
нұсқауын орындауына міндетті болып ... ... ... құқығының субъектілерінің заңды
жауапкершілік шараларын бекітеді, сақтандыру құқығының нормаларының бұзу
немесе осылайша өзінің міндеттерін орындауынан сақтандыру шарттарынан
туындайды, яғни бұл мемлекет ... ... ... қатысушылардың
субъективтік құқықтарының мүдделерін қорғайды. Сақтандыру құқығы да
реттеушілік нормаларға ие.
Олардың орындалуы, қорғаушылық нормалармен, яғни қылмыстық- құқықтық,
азаматтық-құқықтық, әкімшілік –құқықтық және ... ... ... ... құқығының реттеушілік нормалары міндеттеу, тыйым салу
және басқарушылық болып бөлінеді.Сақтандыру құқығының міндеттеушілік
нормаларына, нормалардың адресаты ұйғарымы, оның ... яғни ... ... ... ... Мұндай нормаларға сақтанушы, оның міндеті
сақтандырылады.
Тыйым салушы нормаларға, оның мазмұнының нормасының ... ... бір ... ... ... Мұндай
нормалардың нысаны болып, сақтандырылмағанның құқыққа қарсы сақтанушының
нормаларын сақтандырушының тыйым салу нормасын жатқызуға болады.
Басқарушылық нормалар белгілі бір ... ... ... құралады, олар субъектінің өзі шешімге келіп, таңдау құқығын
береді. Мұндай норма болып жеке және ... ... ... ... түрлері бойынша өз мүдделерін сақтау нормаларын жатқызамыз.
Міндеттеуші және тыйым салушы сақтандыру құқықтық нормалары императивті
болып табылады, яғни олар міндетті түрде ... ... ол ... ... ... ... бас ... кінәлі тұлғаларға қатысты
санкцияларды қолдануға әлде өзге орындалуға тиіс ... ... ... ... ... диспозитивтік болып табылады, яғни
жіберілуге мүмкін адресатының нормаларына әрекеті өзінің ... ... ... ... бойынша жіберілуі мүмкін. Диспозитивтік
нормалардың түрлілігі болып альтернативтік және факультативтік нормалар
орындалады. Сақтандыру құқығының альтернативтік нормалары болып,
сақтандыру әрекет субъектілердің нормативтік ... ... ... ... ... сақтанушы сақтандыру жарналарын уақытылы
төлемей, өткізіп алғандығы үшін сақтандырушы онымен сақтандыру шартын
бұзуға құқылы, келесі сақтандыру шарты жарналарын міндетті түрде басып
кетуге ... ... ... ... ... жүріс-тұрыс
ережесі бекітіледі. Яғни, негізгі варианты осы уақытта анықталған өзге де
жүріс-тұрыс варианттарының ережесі орындалмаған ... ... ... ... Мысалы, сақтанушының қайтыс болу жағдайы жеке сақтандыру
шартын сақтанушы пайдасына, кейде құқықтар мен міндеттер шартта көзделген
негізде келісіммен өтеді.
Егер де ... адам ... ... ... құқығы мен
міндетіне келісім бермесе, сақтандыру шартының тоқтатылуына әкеп соғады.
Сақтандыру құқығы нормаларының альтернативті мінезі ... ... ... 1) ... нормаларда әдетте жүріс-тұрыс ережесі болады және
сонымен қатар, «егер шартта өзгеше көзделмесе», дегеннен тұрады. Соған
қарай тараптардың кез ... ... ... ... ... сол жолмен
жүруге, заңнама бекіткен тәртіппен жүруге, қабылдауға, яғни оны шартта
бекітуі тиіс ... ... де бұны ... ... ... ... ... белгіленген
ережесі жұмыс жасайды. Мысалы, сақтанушы бір мезеттте ... ... ... егер ... ... көзделмесе, яғни шартта тараптар алдын
ала сақтанушы бұл бір тұлға, ал сақтандырылған өзге деп көрсетуі тиіс.
Мұнымен қатар мынадай варианттар жиі ... ... ... ... табылады, содан құралады, яғни сұрақтарды шешу заңнамада,
шартта өзгеше көзделмесе деп ... ... бұл ... ... арасында орын алады, одан кейін құқықтық норманы шешу үшін
императивтік норма сияқты болады.
Сақтандыру құқықтық норманың объектісі болып, материалдық және
ұйымдастырушылық ... ... ... құқығының материалдық нормасы
сақтандыру жағдайы туындап, оны төлеу жағдайына сақтандыру орнын толтыруға
қатынастарды реттейді. Сақтандыру құқығының материалдық нормалары, ... ... ... ... ... ... міндетті
сақтандыруға байланысты қатынастарды реттейді. Сақтандыру құқығының
ұйымдастырушылық нормалары болып – сақтандыру жүйесінің анықталған құқықтық
нормасы ретінде мемлекеттік ... ... ... осы реттеумен
жүргізіліп мемлекеттік орган жүзеге асырады.
Сақтандыру заңнамасы және сақтандыруға қатысы бар өзге де ... ... ісі мен ... ... ... ... қоғамдық
қатынастарды реттеуге ат салысатын нормативтік құқықтық актілер, басқаша
айтқанда Қазақстан Республикасының заңдары болып табылады
Бұл жерде сақтандыру заңнамасы тек сақтандыру саласын және ... ... әрі ... реттеу мақсатында қабылданған сақтандыру
туралы арнай заңдардың жүйесін білдіреді. Сақтандыруға қатысы бар
заңнамалық актілерге Қазақстан Республикасының басқа ... ... ... ... ... әрі ... ... сақтандыру құқығының нормалары бар кодекстер, заңдар жатады.
Алайда «заңнама» ұғымының, заң жүзіндегі нақтылы ашып көрсетілмеуі
айтарлықтай проблема туындатып ... ... ... ... актілер
туралы» ҚР заңының 1-бабынының 2-тармақшасында «заңдар – ... ... ... ... ... жиынтығы», ал
нормативтік құқықтық акт – референдумда қабылданған уәкілетті орган ... ... ... қабылдаған, құқықтық нормаларды белгілейтін,
олардың қолданылуын өзгертетін, тоқтататын немес тоқтата тұратын
белгіленген нысандағы жазбаша ресми құжат» деген айқындама берілген.
Демек, бұл ... ... ... ... ...... мен ... мемлекеттік органдар басшыларының, ҚР
Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің және тағы басқа
органдардың нормативтік ... ... ... ... заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілерден де тұрады деп
айтуға болады.
Сақтандыру саласына байланысты ... ... ... ... ісі және ... ... туралы
барлық Заңдары міндетті түрде Қазақстан Республикасы Конституциясының
принциптері мен ережелеріне негізделетіні жөнінде ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
Конституциясының тиісті баптарында көрсетілгендей, 1995 жылы 30 тамызда
өткізілген республикалық референдумда ... ... ... ... ... ... ... өзінің жоғары заңи
күшімен тікелей қамтитын нормативтік құқықтық акт болып табылады.
Конституцияның ... ... және ... ... ... еңбек ету бостандығына, меншік субъектілері мен объектілеріне,
кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне, мүлікті кез келген кәсіпкерлік қызмет
аумағында пайдалануға, әлеуметтік қамсыздандыруға, ... ... ... ... ... ... принциптерін белгілеуге, сақтандыру
саласындағы мемлекет саясатының басымдықтарын айқындауға, сондай-ақ ҚР
кәсіпкерлік қызметтің бір түрі сақтандыру қызметінің конституциялық
негіздерін құруға және ... ... ... ... байланысты мән-
жайларды белгілі бір дәрежеде регламенттейді.
Осы орайда ... ісі мен ... ... конституциялық
негіздерін құруға ат салысатын ҚР Конст/ң мынадай бап/а:
1) 1-бап, 1-тармағы: ... ... өзін ... құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады; оның ең
қымбат қазынасы – адам және ... ... ... мен ... ... 2-тармағы: «Конституцияның ең жоғары заңдық күші бар ... ... ... ол ... қолданылады».
3) 6-бап, 2-тармағы: « Меншік міндет жүктейді, оны пайдалану ... ... ... де ... етуі ... ... субъектілері мен
объектілері, меншік иелерінің өз құқықтарын жүзеге асыру көлемі мен
шектері, оларды ... ... ... ... ... ... ... азаматы өзінің азаматтығына орай
құқықтарға ие болып, міндеттер атқарады»; 5-тармағы: «Адамның және
азаматтың өз құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асыруы басқа адамдардың
құқықтары мен ... ... ... ... пен қоғамдық
имандылыққа нұқсан келтірмеуге тиіс».
5)13-бап, 1-тармақ: «Әркімнің құқық ... ... ... ... және ... ... мен бостандықтарын, қажетті қорғанысты қоса
алғанда, заңға қайшы келмейтін барлық ... ... ... ... «Әркімнің өз құқықтары мен бостандықтарының сот арқылы қорғалуына
құқығы бар».
6) 15-бап, 1-тармағы: ... өмір ... ... ... ... ... «Әркімнің еңбек ету бостандығына, қызмет пен
кәсіп түрін ... ... ... ... ... « ... пен ... талаптарына сай еңбек ету жағдайына, еңбегі үшін
нендей бір ... ... ... ... жұмыссыздықтан әлеуметтік
қорғалуға құқығы бар».
8) 26-бап, 4-тармағы: «Әркімнің кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне, өз
мүлкін кез ... ... ... ... үшін еркін пайдалануға құқығы
бар...»
9) 28-бап: «1. Қазақстан Республикасының азаматы жасына келген,
науқастанған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған жағдайда және өзге де
заңды негіздерде оған ең ... ... мен ... мөлшеріне,
әлеуметтік қамсыздандырылуына кепілдік береді.2. Ерікті әлеуметтік
сақтандыру, әлеуметтік қамсыздандырудың қосымша ... ... ... ... ... ... ... « Қазақстан Республикасы азаматтарының
денсаулығын сақтауға құқығы бар».
11) 31-бап: «1. Мемлекет адамның өмір сүруі мен ... ... ... ... ... етіп ... 2. Адамдардың өмірі мен
денсаулығына қатер төндіретін деректер мен жағдаяттарды лауазымды
адамдардың жасыруы заңға сәйкес жауапкершілікке әкеп соғады»деп айтылған.
Бұл ретте аталған ... ... ... ... ... ... 6-баптың 2-тармағында, 13-баптың 1-тармағында,
24-баптың 2-тармағында, 28-бабында, 31-бабында көрініс тапқанын
байқаймыз.Ал ... ... ... ... ... ... құқығының
жалпы принциптерін белгілеуге мүмкіндік беріп отыр.
Сақтандыру заңнамасы, бүгінгі таңда ұлттық сақтандыру құрылысының
іргетасын қалау, қлттық сақтандыру рыногының тиісінше жұмыс ... әрі ... ... ... ... ... мемлекеттің
ұлттық сақтандыру индустриясын дамыту басымдықтарына сай туындайтын кешенді
сипатты ... ... ... бағытталған.
«Сақтандыру қызметі туралы», «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру
қоры туралы», «Өсімдік ... ... ... туралы»,
«Міндетті экологиялық сақтандыру туралы», «Аудиторлық ұйымдардың азаматтық-
құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы», «Туроператордың және
турагенттің азаматтық құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы»,
«Жекеше ... ... ... ... ... ... ... үшінші тұлғаларға зиян келтіру қаупімен
байланысты объектілер иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті
сақтандыру туралы», «Қызметкер еңбек міндеттерін атқарған кезде оның өмірі
мен ... зиян ... үшін ... ... азаматтық-құқықтық
жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы», «Тасымалдаушының жолаушылар
алдындағы азаматтық құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы»,
«Өзара сақтандыру ... және тағы ... ... ... жиынтығынан тұрады.
«Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына 2003 жылғы
16 мамырдағы заңында: «Сақтандыру ісі және сақтандыру қызметі туралы ... ... ... негізделеді жіне Қазақстан
Республикасының Азаматтық кодексінен, осы Заң мен Қазақстан Республикасының
өзге де нормативтік құқықтық ... ... Осы ... ... ... ... сақтандырудан туындайтын және өзге де
заң актілерінің қолданылатын аясына жататын қатынастар осы актілермен
реттеледі.
Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы
Заңдағыдан ... ... ... онда халықаралық шарттың ережелері
қолданылады». Ал оның «Осы заңмен реттелетін қатынастар» деген 2-бабына
орай: «1. Осы заң кәсіпкерлік қызмет түрі ретінде ... ... ... ережелерін, сақтандыру ұйымдарын, сақтандыру брокерлерін
құру, лицензиялау, реттеу, олардың қызметін тоқтату ерекшеліктерін, өзге де
жеке және заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... ... реттеу міндеттерін және сақтандыру қызметін
қадағалауды қамтамасыз ету принциптерін белгілейді.
Қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдарды реттеу және қадағалау жөніндегі
уәкілетті ... ... және ... ... Ұлттық
Банкінің осы Заңға сәйкес қабылдайтын нормативтік құқықтық актілері
сақтандыру рыногының барлық қатысушылары үшін міндетті болады».
«Сақтандыру қызметі туралы» ... ... ... ... және ... қызметі» деп аталатын 4-бабында: «1. Сақтандыру
дегеніміз, сақтандыру ұйымы өз ... ... ... ... ... арқылы сақтандыру шартында белгіленген сақтандыру жағдайы
немесе өзге де оқиғалар туындаған кезде жеке ... ... ... мүліктік
мүдделерін қорғауға байланысты қатынастар кешені. Сақтандыру қызметі –
сақтандыру ұйымының сақтандыру шарттарын жасау мен ... ... ... заңдарының талаптарына сәйкес уәкілетті органның
лицензиясы негізінде жүзеге асырылатын қызметі» деген ұғымдар ... ... 2005 ... 8 ... 2006 ... ... Заңдарына сәйкес өзгерістер мен толықтырулар енгізілген осы Заң
мәжбүрлеп таратылу үстіндегі сақтандыру ... ... ... ... ... ... жағдайлары басталған кезде
сақтанушыларға тиесілі сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының
құқықтық жағдайын, құрылу тәртібін және қызметін, сондай-ақ сақтандыру
ұйымдарының сақтандыру ... ... беру ... ... ... ат салысады.
Осы «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры туралы» Қазақстан
Республикасы Заңының құрылымдық мазмұны мынадай көрініс тапқан: 1-тарау.
Жалпы ережелер (1-2 баптар); 2-тарау. ... ... ... ... ... ... реттеу және бақылау (3-4 баптар); 3-тарау.
Қорды құру және оның қызметі (5-8 баптар); 4-тарау. Қорға қатысу тәртібі ... ... ... Кепілдік төлемдері және өзге де қорғау шаралары (15-17-
баптар); 6-тарау. Сақтандыру төлемдеріне ... беру ... ... мен ... (18-21-баптар); 7-тарау. Қорытынды
және өтпелі ережелер (22-24-баптар).
Аталмыш заңның заңи сипаттамасына ... ... ... ... ... ... ... заңнамалық актілерде көзделген
белгілі бір негіздерге орай сақтандыру ұйымы таратылған ... ... ... сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруды кепілдендіретін
қор құруға құқылы.
Сонымен қатар міндетті сақтандыру рыногында ... ... ... ... ... ... сақтандыру төлемдерін жүзеге
асыруға кепілдік беретін қорға қатысу міндеттілігі Қазақстан Республикасы
заңнамалық ... ... ... ... ... ... ... Заңының 11-бабы 4-тармағының осындай ережелері
«Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры туралы» Қазақстан Республикасы
Заңының 8,9,10,18,19,24-баптарында нақтылы ... осы ... ... 1-тармағына сәйкес: «Қазақстан
Республикасының заң актілерімен лицензиаттардың Қорға қатысу міндеті
көзделген сақтандырудың міндетті түрлері бойынша сақтандыру қызметін ... ... ... бар сақтандыру ұйымдары Қор құрылған күннен
бастап бір ай ішінде ... ... ... міндетті».
Сонымен, сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры туралы заңдар
Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді және Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... ... беру қоры туралы» Қазақстан Республикасы
Заңдарынан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық
актілерінен тұрады.
Осы Заңның ... ... ... ... ... 1) Қордан
мәжбүрлеп таратылатын сақтандыру ұйымының кредиторларына кепілдік
төлемдерін жүзеге ... ... ... ... 2) ... ... ұйымдарынан мәжбүрлеп таратылатын сақтандыру ұйымының
сақтанушылармен жасасқан міндетті сақтандыру шарттары туралы ақпарат алуға
құқылы, ал ... орай 1) ... ... және ... ... бере ... Қордың уәкілетті өкілдерінің тарату процесіне
қатысты ақпарат пен құжаттамаға қол жеткізуін қамтамасыз етуге; 2) өзінің
кредитор алдындағы міндеттемелерінің тоқтатылғаны ... ... ... ... ... ... мән-жайлары бойынша осындай үзінділер берілген
«Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры туралы» ... Заңы ... ... ... салаларында сақтандыру ісі
мен сақтандыру қызметіне байланысты туындайтын қоғамдық қатынасқа
қатысушылардың – әлеуетті сақтанушылардың мүліктік мүдделерін белгілі бір
жағдайларға орай сақтандыру ... ... ... ... ... әлеуетті сақтанушылардың ұлттық сақтандыру жүйесіне деген
сенімділігін арттыратын, сондай-ақ сақтандыру қатынастары ауқымында
материалдық сипатты сақтандыру құқықтық тәртібін қалыптастыруға ат
салысатын нормативтік құқықтық акті ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының 2003
жылғы 25 сәуірдегі №405-ІІ Заңы, 2004 жылғы 13 желтоқсандағы № ... ... ... ... ҚР ... сәйкес өзгерістер мен толықтырулар
енгізілген, халықты әлеуметтік қорғау жүйесімен қамтылатын азаматтарды
әлеуметтік ... ... ... асыратын нысандарының бірі ретінде
Қазақстан Республикасындағы міндеттті әлеуметтік сақтандырудың ... және ... ... ... ат салысатын осы Заңның
құрылымдық бөлімшелері мазмұндалған: 1-тарау. ... ... ... ... ... (14-19- ... ... тағайындау (20-24баптар). 4-тарау. Әлеуметтік төлемдер және одан
ұстап қалу ... ... ... ... ... ... 6-тарау. Қорытынды ережелер (33-35-баптар).
Әлеуметтік-экономикалық орнықты дамып келе жатқан Қазақстан
Республикасының міндетті әлеуметтік ... ... ... Қазақстан
Республикасының Конституциясына негізделеді және «Міндетті әлеуметтік
сақтандыру туралы» Қазақстан ... Заңы мен өзге де ... ... ... ... егер ... ... бекіткен халықаралық шартта
осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгіленсе, онда халықаралық шарттың
ережелері қолданылады. Осы Заңның ... ... ... ... ... 1) ... ету қабілетінен айырылу жағдайы; 2) асыраушысынан
айырылу жағдайы; 3) жұмысынан айырылу жағдайы көрсетілген.
Оның 8-бабына сәйкес: «Жұмыс ... ... ... Қазақстан Республикасының аумағында табыс келтіретін қызметті
жүзеге асыратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарды қоса алғанда, өзін-
өзі жұмысын қамтыған адамдар ... ... ... тиіс».
Осы «Міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы» Қазақстан Республикасының
Заңы халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... тигізетін, тиісті азаматтарды, олардың отбасы
мүшелерін және тұрғылықты халықтың өзге де санаттарын әлеуметтік қатерлі
жағдайлардан сақтандыру қорғауымен қамсыздандыруға аса ... ... ... құрудың құқықтық негізін қалыптастыратын, сондай-ақ осы
ауқымдағы әлеуметтік аударымдарға, әлеуметтік ... және ... ... мүдделеріне байланысты туындайтын материалдық
сипатты қоғамдық қатынастарды мұқият реттейтін нормативтік құқықтық акті
болып табылады.
2006 жылғы 10 қаңтардағы №116-ІІІ және 31 қаңтардағы №125-ІІІ ... ... ... мен ... ... «Өсімдік
шаруашылығындағы міндетті сақтандыру туралы «Қазақстан Республикасының
Заңы, бүгінде, өсімдік шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... сақтандырудың құқықтық, қаржылық
және ұйымдастыру негіздерін белгілеуге, сондай-ақ ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастарды реттеуге ат
салысуда.
Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасының өсімдік шаруашылығындағы
міндетті сақтандыру туралы заңдары Қазақстан ... ... әрі ... ... ... «Сақтандыру қызметі туралы», «Өсімдік шаруашылығындағы міндетті
сақтандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңдарынан және ... өзге де ... ... ... ... ... егер Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шартта
осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгіленсе, халықаралық ... ... ... ... міндетті сақтандырудың объектісіне сақтандыру
жағдайының басталуы нәтижесінде сақтанушының ... ... ... ... ақшалай шығындарын ішінара немесе толық өтеуге байланысты
сақтанушының мүліктік мүдделері де жатады.
Осы назарыңыздағы «Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыру туралы»
Қазақстан Республикасының Заңы ... ... ... орай ... ... ... жылма-жыл немесе кенеттен орын алатын
ықтимал сақтандыру жағдайларының қолайсыз салдарына ұшырайтын
сақтанушылардың мүліктік ... ... ... тікелей
қамтылуына мүмкіндік беретін, осы орайда өсімдік шаруашылығы өнімдерін
өндірушілерге міндетті сақтандыру арқылы мемлекеттік ... ... ... ... ... осы ... сақтандырудың
сақтандыру ұйымдары үшін мәжбүрлі әрі тиімсіз көрініс табуына байланысты
сақтандырушының сақтанушыға ... ... ... елу ... есебінен өтеуді кепілдендіретін әрі сақтанушы мен сақтандырушының
және сақтандырушы мен мемлекеттің агенті арасында туындайтын қоғамдық
қатынастарды реттейтін ... ... ... ... ... ... Қазақстан Ресупубликасының
Заңы міндетті түрде экологиялық сақтандыруды жүзеге асырудың құқықтық,
экономикалық және ұйымдастыру негіздерін белгілей отырып, осы ... ... ... ... ... қатынастарды өзінің
реттеуші әлеуетімен қамтиды.
Аталған Заңның 3-бабына орай міндетті экологиялық қауіпті түрлерін
жүзеге асыратын жеке немесе заңды тұлғалардың азаматтық-құқықтық
жауапкершілігі міндетті сақтандыруға жатады. Бұл ... ... бір ... ... ... осы ... 5-бабына сәйкес міндетті
экологиялық сақтандыруға жататын сақтанушының азаматтық-құқықтық
жауапкершілігі қызметі үшінші тұлғаларға зиян келтіру қаупімен байланысты
объектінің иесі ... ... ... ... экологиялық
сақтандыру шарты қоршаған ортаға зиян келтіргені үшін азаматтық-құқықтық
жауапкершілікті сақтандыру бөлігінде ғана жасасылады деп айтылған.
Осы ... ... орай ... ... ... объектісі
ретінде шаруашылық және өзге де қызметтің экологиялық қауіпті түрлерін
жүзеге ... ... ... ... ... заңнамасында
белгіленген, қоршаған ортаның авариялық ластануы нәтижесінде үшінші
тұлғалардың өміріне, денсаулығына, мүлкіне немесе қоршаған ортаға келтірген
зиянын өтеу ... ... ... ... ... ... экологиялық сақтандырудың мақсаты қоршаған ортаның
авариялық ластануы нәтижесінде үшінші тұлғалардың өміріне, денсаулығына,
мүлкіне немесеқоршаған ... ... ... өтеу ... ... «Міндетті экологиялық сақтандыру туралы» Қазақстан
Республикасының Заңы қоршаған ортаның авариялық ластануына орай үшінші
тұлғалардың өміріне, денсаулығына, мүлкіне және ... ... ... ... ... салдарынан тиісті тұлғаларды әрі қоршаған ортаны
сақтандыру қорғауымен қамтамасыз етуге байланысты жүзеге асырылатын
міндетті сақтандыру мән-жайларын регламенттейтін, сондай-ақ осы ауқымда
туындайтын ... ... ... ... ат ... ... ретінде өркениетті көрініс тауып отыр.
«Қызметі үшінші тұлғаларға зиян келтіру қаупімен байланысты объектілер
иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру ... ... 2004 ... 7 ... ... ... ... тұлғаларға зиян келтіру қаупімен байланысты объектілер иелерінің –
осындай объектілерге меншік құқығы, оралымды басқару құқығы негізінде не
кез келген басқа да ... ... ... ... жеке ... ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру
барысында туындайтын қоғамдық қатынастарды және осы міндетті сақтандыруды
жүзеге асырудың заңдық, шарттық, лицензиялық, қаржылық, сондай-ақ
ұйымдастыру негіздерін қалыптастыру жағдаяттарын ... ... ат ... үшінші тұлғаларға зиян келтіру қаупімен байланысты осындай
объектілер иелерінің ... ... ... ... ... қамтылады. Осы Заңның 3-бабына сәйкес, қызметі
үшінші тұлғаларға зиян ... ... ... ... ... міндетті сақтандыру объектісі аталмыш объектідегі аварияның
салдарынан өзінің Қазақстан Республикасының азаматтық заңдарында
белгіленген, үшінші тұлғалардың өміріне, ... және ... ... өтеу міндетіне орай мүліктік мүддесі болып табылады.
Ал объектілер иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандырудың ... ... ... 1-тармағына сәйкес қызметі үшінші тұлғаларға зиян
келтіру қаупімен байланысты объектідегі аварияның салдарынан өміріне,
денсаулығына немесе мүлкіне зиян келтірген үшінші тұлғалардың ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етуді нысаналайды.
Индустриялық-инновациялық даму үстіндегі Қазақстан үшін қоғамдық-
мемлекеттік маңызы зор «Қызметі үшінші тұлғаларға зиян ... ... ... ... ... құқықтық жауапкершілігін міндетті
сақтандыру туралы» Қазақстан Республикасының Заңы қызметі үшінші тұлғаларға
зиян ... ... ... ... кенеттен орын алуы ықтимал
аварияның салдарынан үшінші тұлғалардың мүліктік мүдделеріне келтірілген
зиянды осындай қауіпті объектілер иелерінің өз азаматтық-құқықтық
жауапкершілігін міндетті сақтандыру жолымен материалдық ... ... осы ... ... ... ... реттеуге мүмкіндіктер
беретін заңнамалық акті болып табылады.
Азаматтық құқықпен ... ... ... ... ... қатынастарын және
қатысушыларының өзара теңдігіне негізделген өзге де мүліктік қатынастарды,
сондай-ақ мүліктік қатынастарға ... ... емес жеке ... ат ... Азаматтық заңдармен реттелетін осындай қатынастардың
қатысушылары азаматар, заңды тұлғалар, мемлекет, сондай-ақ әкімшілік-
аумақтық бірліктер болып ... Бұл ... ... ... деп ... 40-тарауында сақтандыру ісі мен сақтандыру
қызметі мән-жайларын мұқият ... ... ... ретінде ҚР Азаматтық
Кодексінің 803-бабына сәйкес, сақтандыру шарты ... бір тапа ... ... ... ... ал ... тарап
(сақтандырушы) сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтанушыға немесе
шартта белгіленген сома (сақтандыру сомасы) ... ... ... өзге ... ... ... ... міндеттенеді.
Сақтандыру сақтандыру шарты негізінде жүзеге асырылады. Азаматтық
Кодекспен реттелетін сақтандыру қатынастары. Яғни, сақтандырушылар мен
сақтанушылар арасындағы қатынастар, сондай-ақ олардың сақтандыру шартын
жасау және оны ... ... ... ... сақтандырылғандармен және
пайда алушылармен қатынастары реттеледі. Және де мұнда сақтандыру
нысандары, объектісі, субъектісі, жекелеген түрлері, сақтандыру жағдайы,
сыйлықақылары, ... ... ... ... тараптардың құқықтары
мен міндеттері анықталған.
Жалпы, сақтандыру нысандары:
1) Міндеттілік дәрежесі бойынша – ерікті және міндетті;
2) ... ... ... – жеке және ... ... ... жүзеге асыру негіздері бойынша – жинақтаушы
және жинақтаушы емес болып бөлінеді.
Сөйтіп, Қазақстан Республикасының Азаматтық ... ... ... деп ... 40-тарауынан қалыптастырған осындай баптарда
«Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен қамтылмаған
бөлігіндегі сақтандыру ісінің және сақтандыру ... аса ... мен ... ... нысандарының, ерікті және міндетті
сақтандыру түрлерінің, тиісті сақтандыру түрлері бойынша ... ... ... ... аясындағы тараптардың
еріктілігі мен теңділігі негізінде айқындалатын, олардың құқықтары мен
міндеттерінің нақтылы мән-жайлары, сақтандыру шарттарын жасасу
шарттылықтары белгіленген.
Демек, Қазақстан ... ... ... ... ... ... жүйесінің нормативтік құқықтық базисін құруға өзіндік
үлес қосып отыр.
Қаржылық құқықпен байланыстылығы
Қаржылық-құқылық нормалар басқа құқық нормалары сияқты құқықтық
нормаларға қатысушылардың ... ... мен ... арқылы көрсетіледі,
сондай-ақ мемлекет тарапынан белгіленген және қорғалатын тәртіп
қағидаларынан тұрады. Бұл ... ... ... ету, ... ... етілгендіктен қаржылық-құқылық нормалар мемлекетттік өктем түрде
болады.
Қаржылық құқықтық нормалардың басқа құқық салалары нормаларымен
салыстырғанда ерекшелігі – бұл нормалар мемлекеттің алға ... ... ... ... ... қажетті ақша қорларын қалыптастыру, бөлу
және пайдалануды ұйымдастыру кезінде ... ... ... ... ... қорыта келгенде қаржылық-құқылық нормалар деп – мемлекеттің
ақшалай қорларын қалыптастыру, бөлу және пайдалануды ұйымдастыру жайында
тәртіп қағидаларын белгілейтін құқылық ... ... ... ... құқықтық норма дегеніміз – басқа құқық
нормалары сияқты қоғамдық қатынасқа қатысушылардың заңды құқық тары мен
міндеттері арқылы көрсетіледі, ... ... ... белгіленген
және қорғалатын тәртіп қағидаларынан тұрады. Бұл тәртіп қағидалары мәжбүр
ету, өктем шараларымен қамтамасыз етілгендіктен, ... ... ... түрде болады.
Қаржылық құқықтық нормалардың басқа құқық салаларындағы нормалармен
салыстырғандағы ерекшелігі – бұл ... ... алға ... мен міндеттерін жүзеге асыруға байланысты қажетті ақша қорларын
қалыптастыру, бөлу және пайдалануды ұйымдастыруы жайында тәртіп қағидаларын
белгілейтін құқықтық ... ... Бұл ... ... тән
ерекшелігі - тек императивті түрде болады.
Яғни қаржылық қатынасқа қатысушылардың құқықтары мен міндеттеріның
көлемін дәл анықтағандықтан және талаптар ... ... ... осы ... құқылары мен міндеттерін өз беттерімен өзгертуге
қатаң тыйым салынған. ... ... ... рөлі мен
ерекшеліктерін жақсылап түсіну үшін оларды топтастыру қажет.
Қаржылық құқықтық қатынасқа қатысушыларға мемлекет тарапынан жасалатын
ықпалға байланысты ... ... ... мен ... ... Осы ... ету ... бойынша қаржылық-құқықтық нормалар үшке
бөлінеді: 1) міндеттейтін;2) тыйым ... 3) ... ... ... яғни ... ... ... нормалар қаржылық
қатынасқа қатысушылардың белгілі бір әрекеттерді жасауына бұйрық етеді.
Мысалы, олар ... ... ... ... төлемдерінің сомасы мен
төленетін мерзімдері жөнінде хабарлама беруге бұйрық береді.
Тыйым салатын қаржылық-құқылық нормалар ... ... ... ... ... ... ... осы қаржылық қатынасқа қатысушыларға тыйым салынған
әрекеттерді жасаудан өздерін аулақ ұстауларына міндет артады.
Кейбір жағдайларда тыйым салатын нормалар ... ... ... ғана ... Сондықтан тыйым салатын нормалардың саны онша көп
болмайды. Көбінесе, қаржылық қатынастарды реттеу кезінде міндеттейтін
сипаттағы нормалар қолданылады.
Уәкілдік ... яғни ... ... ... нормалар
қаржылық құқылық қатынасқа қатысушылардың өз өкілеттіктерінің аясынан
шықпай, белгілі бір әрекеттерді жасауларына сенім артатын нормалар. Бұл
норманың әмірлі ... ... ... «өз ... ... ... ... көруге болады.
Мысалы, жергілікті өкілді орган – маслихаттар жергілікті бюджет
бойынша ... ... ... ... кірістерді өздерінің ұйғарымдары
бойынша әлеуметтік- мәдени шараларды немесе өздеріне бағынышты
шаруашылықтарды қаржыландыруға бағыттай алады. Өздерінің маңызына
байланысты қаржылық-құқылық нормалар: а) материалдық; ә) процессуалдық
болып ... ... ... құқылық нормалар – қаржылық қатынасқа
қатысушылардың заңды құқылары мен ... ... ... мәні
болып табылады.
Яғни, азаматтар мен заңды ұйымдардың мемлекет алдындағы ... ... мен ... мемлекеттік банктің кредиттік
ресурстарын қалыптастыратын түсім көздерін бекітеді.
Процессуалдық қаржылық құқылық нормалар – ... ... ... бөлу және ... ... саласында қызмет
тәртіптерін белгілейді.
Қаржылық- құқылық нормалар қисындылық (логикалық) құрылымы бойынша үш
элементтен тұрады:
1) Гипотеза – жорамалдау – «егер»;
2) Диспозиция – ...... ...... ......... деп, - белгілі бір жағдайдың туындауына
байланысты норманың жүзе асырылуын сипаттайтын жайларды айтамыз.
Бұл жерже қаржылық құқылық нормалар әрекет ету жағдайлары белгілі ... ... ... құқық, қойылған талаптар арқылы жүзеге
асырылады. Көбінесе қаржылық –құқықтық нормалардың гипотезасы бірнеше нақты
белгіленген шарттардан тұрады және күрделі формада ... ... ... ... ... ... ... төлеу міндеттілігі тек мына төмендегі жағдайлар болғанда ... Егер ... ... ... есеп ... шоты болса және
дербес (жеке) балансы болса;
2) Егер кәсіпорынның жаңағы аталған салықтың сомасы белгіленген және
берілген тәртіп бойынша ... ... ... ...... ... шарты, яғни құқылық нормалардың негізгі
элементі болып табылады. Диспозиция субъектілердің құқылары мен ... және ... ... ... олардың басқаша жүріп-
тұруларына ешқандай мұршалары келмейді. Сонымен, диспозиция – ... ... ... бөлу және ... ұйымдастыру жөніндегі
белгілі бір әрекеттерді жасау ғана талап қояды,яғни тәртіп ... дәл ... ... шарасы, яғни қаржылық-құқылық нормалардың талаптарын
бұзушыларға қолданылатын жауапкершілік шаралары. Санкция арқылы әрқашанда
құқылық талаптардың орындалулары қамтамасыз ... ... ... тән ерекшелігі бар. Олар
ақшаға байланысты болады және ... ... ... ... ... ақша қаражаттары мен қорлары арқылы қолданылады.
Мысалы, уақытында төленбеген төлемдер үшін өсім-пеня алынады,
қаржыландыру немесе кредиттеу доғарылады, немесе ... ... үшін ... ... ... ...... төлеуге
міндет артылады.
Қаржылық-құқылық санкциялар өз құрылымында бұзылған қаржылық-құқылық
нормаларды (яғни, құқылармен қалпына келтірілетін элементтерді және ... ... ... ... ... басқа қаржылық тәртіп
бұзылған кезде әкімшілік, қылмыстық-құқылық, тәртіптік және тағы басқа
шаралар қолданылуы мүмкін.
Қаржы құқығындағы қаржылық сақтандыру институты, яғни сақтандыру ... ... ... ... немесе төнетін қатерлі жағдайлардан заңды
ұйымдар мен адамдарды сақтандыру кейбір жағдайларда алдын-алу, сондай –ақ
олар тартқан ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға қажетті қаржылар
сақтандырылғандар жарнасы есебінен қалыптастырылады. Сақтандыру қызметі
екі түрде: міндетті және ерікті сақтандыру арқылы жүргізіледі. Біздің
қарастыратынымз, қаржылық ... ... ... ... міндетті
түрдегі сақтандырулар. Бұлар іс жүзінде белгіленген жағдайда және
біржақты өктем түрде жүзеге асырылады. Осы міндетті сақтандыру кезінде
пайда болатын қатынастар қаржылық ... ... ... Ал
жиыстырылған және қалыптастырылған қаржылар мемлекетті, мүлікті және жеке
адамды сақтандыру қорлары болып табылатын қаржы жүйесінің құрамына
кіреді.
Сақтандыру қызметі бұрын тек ... ... ... ... ... ісі ... ... болып есептелінетін. Алайда,
еліміздің нарық экономикасына көшуіне байланысты сақтандыру ісі,
мемлекеттік сақтандыру жүйесі, сондай-ақ осыларға қатысы бар басқа ... ... ... ... ... ... ... әкімшілік-әмірліук басқару жүйесін қайта құруға,
мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру саясатын жүзеге ... ... ... өзгерістерге байланысты қатынастар сақтандыру қызметіне,
оның ұйымдастырылуы мен құрылымына зор ықпалын тигізуде.
Елімізде мемлекеттің сақтандыру мекемелерімен қатар ... ... ... бар ... білеміз. Мемлекеттік емес сақтандыру
ұйымдары: биржалық мәмілелерді, кредиттерді, жүктержі және тағы басқа
сақтандырады: қайта ... және ... да ... ... ... ... өзіне тән ерекшеліктеріне (белгілері) тоқталып
өтейік.
Сақтандыру қоғамдық-экономикалық қатынастардың өздеріне тән бөлігі
болып табылатын кейбір объективті ... ... ... орын ... ... мына ... болып келеді:
а) табиғи дүлей апаттар (жер сілкінісі, күшті дауылдар, ... су ... ... ... ... ... мен апаттар (авариялар, өрттер, қатты
жарылыстар,т.б.);
б) адамдардың еңбек ету ортасына байланысты денсаулықтарына қауіпті
жайлар (мертігу, ... алу, ... ... ... әртүрлі
ауруларға ұшырау);
в) адамдардың табиғи ерекшеліктеріне байланысты жайлар (баланың тууы
(өмірге келу), кәрілік және өлім, ауру, т.б.);
г) қолайсыз табиғи ... ... ... ... кетуі және
т.б.)
Осы аталған объективті түрде болатын табиғи апаттар мен күтпеген
қатерлі жағдайлар ... ... ... пайда болып, бір жағынан
қоғамдық өндіріске орасан зор залал келтірсе, екінші жағынан тартқан
зияндардың ... ... ... ... ... етеді. Сондықтан, осы
залалдардың орнын толтырға қажетті қаржылар сақтандырылғандар жарнасы
есебінен қалыптастырылады да арнаулы сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... заңдардың міндетері адамның жіне
азаматтың құқықтары мен бостандықтарын, ... ... ... ... ортаны, қоғамдық имандылықты, меншікті, қоғамдық
тәртіп пен қауіпсіздікті, мемлекеттік билікті жүзеге ... ... ... заңмен қорғалатын құқықтары мен мүдделерін әкімшілік
құқық бұзушылықтан қорғау, сондай-ақ оның ... ... алу ... ... Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 30 қаңтардағы Әкімшілік
құқық бұзушылық туралы кодексінде Ерекше бөлімі 15-тарауында мынадай
баптарды сақтандыру ісі мен сақтандыру қызметі мән-жайларына ... ... ... ... банктерді, сақтандыру ұйымдарын және
жинақтаушы зейнетақы қорларын таратуға байланысты талаптарды бұзуда, Банк,
сақтандыру ұйымы, жинақтаушы зейнетақы қорын тарату ... ... ... ... бұзу жағдайларын жою туралы жазбаша
нұсқамаларды уәкілетті орган белгілеген мерзімде орындамағаны үшін айыппұл
салуға әкеп соғады. Және де ... ... ... ... қызметіне уәкілетті органның тексеру жүргізуі, жалтару не оны
жүргізуге кедергі келтіргені үшін айыппұл салуға әкеп соғады.
Тарату комиссиясы төрағасының уәкілетті ... ... ... ... ... және ... ... қамсыздандыру туралы заңдарында белгіленген есептілік пен
қосымша ақпаратты әлденеше рет уақыты табыс етпеуі айлық ... ... ... ... ... ... салуға әкеп соғады.
173-бапқа сәйкес, сақтандыру ісі және сақтандыру қызметі туралы
заңдарында белгіленген талаптарды бұзудан көрініс табады. Яғни, ... ... ... ... ... ... ... ісі және сақтандыру қызметі туралы заңдарға сәйкес, уәкілетті
орган сұратқан өзге де ... дер ... ... ... не анық емес ... ... айлық есептік көрсеткіштің отызға дейінгі мөлшерінде айыппұл
салуға әкеп соғады.
Өзара сақтандыру қоғамының ... ... ... ... сақтандыру туралы заңнамалық актісіне сәйкес есептілікті не уәкілетті
орган сұратқан өзге де ... дер ... ... табыс етпеуі, табыс
етпеуі не дұрыс емес есептілік пен ақпаратты табыс етуі, айлық есептік
көрсеткіштің жиырмадан ... ... ... ... ... әкеп ... ... мен сақтандыру қызметі туралы заңдарды бұзушылықты жою
туралы жазбаша нұсқаманы уәкілетті орган ... ... ... ұйымының оны тіркеу үшін бірлескен қызмет туралы шартты
уәкілетті органға табыс етпеуі не дер кезінде табыс етпеуі,айлық есептік
көрсеткіштің екі жүзден төрт ... ... ... ... салуға әкеп
соғады.
174-бабына сәйкес, сақтандыру органдарының сақтандыру шарттарын
жасасумен және орындаумен байланысты талаптардың ... ... ... ... ... байланысты өзге де құжаттарды, не
аударылған құжаттардың есепке алынбаған бланкілерін заңсыз өткізуді ... ... ... ... ... көрсеткіштің жиырмадан елуге дейінгі
мөлшерінде, заңды тұлғаға екі жүзден бес жүзге дейінгі мөлшерінде айыппұл
салуға әкеп соғады.
Сақтандыру төлемдерін ... ... сол ... дер ... ... немесе сақтандыру туралы жасалған шарттың өзге де талаптарын дұрыс
орындамау, заңды тұлғаға айлық есептік көрсеткіштің елуге дейінгі
мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
Сақтандыру ... ... үшін ... ... ... құжаттарды жоғалту,
заңды тұлғаға әрбір жоғалған құжат үшін айлық есептік көрсеткіштің елуге
дейінгі мөлшерінде айыппұл салуға әкеп ... ... ... ... ... ... туралы заңдарын бұзу, яғни, Қазақстан Республикасының заң
актілерінде көзделген міндетті сақтандыру ... ... ... ... ... ... айлық есептік көрсеткіштің
жиырмадан елуге дейінгі мөлшерінде, заңды тұлғаға екі жүзден бес жүзге
дейінгі мөлшерінде айыппұл салуға әкеп ... ... ... ... ... заң ... міндетті сақтандыру шартын жасасуға міндетті тұлғалардың міндетті
сақтандыру шартын жасасудан жалтаруы, жеке тұлғаларға айлық есептік
көрсеткіштің үштен жетіге дейінгі мөлшерінде; лауазымды адамдарға, ... жеке ...... ... дейінгі мөлшерінде; шағын
немесе орта кәсіпкерлік субъектілері болып табылатын заңды тұлғаларға – екі
жүзден төрт жүзге дейінгі мөлшерінде, ірі кәсіпкерлік субъектілері ... ... ... бес ... ... ... ... айыппұл
салуға әкеп соғады.
Бүгінде, Қазақстан Республикасының осы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы
Кодексі өркениетті дамып келе жатқан ұлттық ... ... ... ... құқықтық тәртібін орнатуға және сақтауға,
сақтандыру заңнамалық актілері талаптарының бұзылмауына өз ... ... ат ... ... орайда қаржыгерлер мен заңгерлер ескеруге тиіс маңызды жәйт,
бүгінде көптеген ... ... мен ... ... ... ... ... және оларға сәйкес қабылданған нормативтік
құқықтық актілердің жиынтығы деп түсіндіріледі. Осындай көзқарастың бұрыс
екендігін, біздің ойымызша бірнеше тұрғыдан дәлелдеуге болады.
Біріншіден, ... ... ... ... ... ... ... мәтінінде «законодательство» деп аталған жерде «заңдар» деген сөзді
қолданатынбыз.
Екіншіден, мемлекеттегі бірден бір заң шығарушы орган Қазақстан
Республикасының Парламенті болып табылатындықтан, әрі ... да ... акті ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясына
негізделетіндіктен заңи күші мен иерархиясына қарай заң өзіне сәйкес
қабылданған норматитвтік құқықтық актілермен бір ... тұра ... ... ... тек ... ... және заңдарды, былайша айтқанда
салалық заңнамалық актілерді ғана қамтуы тиіс.
Үшіншіден, заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілер ағымдағы
заңдардың негізінде әрі олардың атқарылуын нысаналап ... ... ... болғандықтан заңнамалық актілер қатарына
жатқызылмайды. Сондықтан заңнама құрамында заңға тәуелді нормативтік
құқықтық ... ... ... ... ... мен ... тәуелді нормативтік құқықтық
актілер сақтандыру құқығының сыртқы нысанын қалыптастыратындықтан, осындай
мән-жайды сақтандыру ... ... ... сақтандыру заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына
негізделген сақтандыру ісі және қызметі туралы Қазақстан Республикасының
арнайы заңдар жүйесінен құралады.
Бүгінгі ... ... ... сақтандыру заңнамасы сақтандыру
қызметін ұйымдастыру, сақтандыру ұйымдарының қызмет бағытын, құқықтық
мәртебесін, органдарын айқындау, мемлекеттің, азаматтардың және шаруашылық
жүргізуші субъектілердің мүдделерін қаржылық ... және ... ... ... тетігі, сондай-ақ ұзақ мерзімді ішкі
инвестициялардың сенімді көзі – сақтандырудың ролін нығайтуға бағытталған
ұлттық сақтандыру ... ... ... ... экономикалық
және ұйымдастыру негіздерін ұтымды қалыптастыру, сақтандыру рыногына жаңа
сақтандыру өнімдер мен ... ... ... ұйымдарының
қызметтер көрсетуі, сапасын жақсарту, сақтандыру рыногының субъектілері ... ... ... тиімділігін арттыру мән-жайларын
регламенттейтін әрі осы арада туындайтын ... ... ... ... мен ... ... құқықтық базасын
қалыптастыру сақтандыру заңнамалық актілерінің, былайша ацтқанда сақтандыру
ісі және сақтандыру қызметі туралы заңдардың жиынтығынан ... ... ... ... ... Конституциясы 1995ж 30 тамыз
2. С.М. Найманбаев Сақтандыру ... ... ... ... ... ... Страховое право Алматы, Жеті жарғы
4. С.М.Найманбаев ҚР қаржы құқығы Алматы, Демеу, 1994ж
5. Е.Баянов Әкімшілік құқық Алматы, 2007
6. ҚР Азаматтық ... ... ... ... 2000ж 18 ... заңы
8. ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі 2001ж 30 қаңтар
Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Сақтандыру саласына байланысты заңнамалық актілер
2. Азаматтық құқықпен байланыстылығы
3. ... ... ... ... ... ... әдебиеттер

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алғашқы мерзімді баспасөз тіліндегі кірме сөздер26 бет
Заңды фактілер4 бет
Қылмыстық жауаптылықтан және жазадан босату туралы32 бет
Бүгінгі терминологияның даму сипаты5 бет
Қара алтынның қақпағы3 бет
Абдрахманов Сауытбектің аударма саласына сіңірген еңбегі10 бет
Азаматтық істер бойынша сот актілерінің орындалу мәселелері93 бет
Алматы облысының өндірістік емес саласына талдау жасау11 бет
АҚШ-тың, Францияның XVIII ғ. маңызды буржуазиялық актілері16 бет
АҚШ-тың, Францияның ХҮІІІ ғ. маңызды буржуазиялық актілері7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь