Қазақстанның металлургия өнеркәсібі

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 Қазақстан экономикасының тәуелсіздік жылдарындағы даму ерекшелігі
1.1 Нарықтық экономикаға өтуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.2 Нарықтық экономика жағдайындағы республика экономикасының дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.3. Қазақстан экономикасындағы шетел инвестицияларының ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2 Қазақстанның металлургия өнеркәсібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.1. Минаралды.шикізат ресурстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2 Металлургия өнеркәсібінің 2002.2005 жылдары арасындағы көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3 Металлургия өнеркәсібінің қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.4 Металлургия кәсіпорындары. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

3. Қазақстанда түсті және қара металлургияны дамытудың негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3. Минералды.шикізат ресурстарын ресурстарын тиімді пайдалану мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Тақырыптың өзектілігі. Қазақстан Республикасының мұнай өнеркәсібіне талдау жасау қазіргі кездегі өзекті мәселелердің біріне жатады, өйткені тәуелсіздігімізді алғаннан кейінгі жылдары елміздің экономикасы төмен құлдырап, тек 1995 жылдан бастап қана ол бірте-бірте көтеріле бастады, ал 2005 жылы еліміздегі жалпы ішкі өнім көлемі 1995 жылмен салыстарғанда екі есе өсті. Экономикамыздың өсуінде мұнай өнеркәсібінің ролі зор. Республиканың Энергетика және минералды ресурстар министрлігі «Республиканың отын өнеркәсібінің 2015 жылғы дейінгі даму стратегиясын» қабылдады. Міне, осындай дәрежеге жету үшін қандай жұмыстар жүргізілді және экономикамыздың дамуының басты бағыттары қандай болды, ел экономикасындағы мұнай өнеркәсібінің ролі қандай деген сұраққа жауап беру үшін осы жұмыста көптеген статистикалық мәліметтерге талдау жасалынып, ел экономикасы дамуының басты себептерін айқындау қазіргі уақытта өте қажет.
Жұмыстың мақсаты мен міндеттері: жұмыстың басты мақсаты Республика экономикасының дамуындағы мұнай өнеркәсібінің ролін айқындау.
Міндеті:
• Республика экономикасына жалпы сипаттама беру;
• Республикадағы өнеркәсіптің, соның ішінді мұнай өнеркәсібінің дамуына талдау жасау;
• Республиканың мұнай өнеркәсібінің келешекте даму бағыттарын айқындау;
• Республиканың табиғи ресурстарын, соның ішінде мұнай ресурстарын тиімді пайдаланудвың жолын айқындау.
Жоғарыда айтылған міндеттерге жету барысында республиканың экономикасының даму ерекшеліктері, мұнай өнеркәсбінің дамуы қарастырылған.

Қазақстанда реформа жасау жылдарында, нарықтық экономикаға көшуде орасан зор көп жұмыстар атқарылды:
• Барлық тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге баға мен тариф ырықтандырылды;
• Сыртқы экономикалық қызмет көп жағдайда ырықтандырылды, соның ішінде әртүрлі тарифтік емес шектеулер мен экспортқа шығарылатын өнімдерге кеден бажы алып тасталынды;
• 1995 жылы 1 шілдеден салық жөніндегі жаңа заң енгізілді, салық саны бұрынғы 45-тен енді 11-ге дейін қысқарды, олардың алым көлемге ретке қойылды, олар экономикадағы нарықтық қатынастарға лайықтандырылды;
• түбегейлі институциялдық өзгерістер жасалды және жасалынып жатыр. Елімізде мемлекеттік меншікті жекешелендіру жоғары қарқынмен жүргізілді, реформа жылдары (1992-1995) мемлекеттік 16мың кәсіпорын жекешелендірілді, оның ішінде экономиканың экспорттық секторына жататын өнеркәсіптің ірі жетекші кәсіпорындары бар. Бүгінде шаруашылық қызметпен айналысатын субъектілердің жалпы санының 80%-дан астамы жеке меншікте, мемлекет меншігінде тек 15,5%-ы ғана қалған;
• рыноктық инфраструктураның базасы жасалды: 100-ден астам екінші дәрежедегі банк жұмыс істейді, олардың 30-дан астамы жеке меншіктегі , 72-сі акционерлік, 6-ы шетелдік банктер. Кейбір банктер банкрот болып, кейбіреулері өзара бірігіп, іріленіп деген сияқты табиғи процесс жүріп жатыр.
Яғни экономикамыздың барлық саласында түбегейлі өзгерістер жүріп жатыр.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Райханұлы Н. Өткен жылдың қорытындысы не көрсетті? //Ақиқат.-2003-№3-41-43б.
2. Райханұлы Н. Экономиканың жарты жылдық қарқыны. //Ақиқат.-2004-№9-11-12б.
3. Райханұлы Н. Экономикалық дағдарыстан қайтсек шығамыз? // Ақиқат.-1994-№4-14-17б.
4. Есентүгелов А. Қазақстандағы макроэкономикалық жағдай. // Ақиқат.-1996-№11-14-17б.
5. Елшібекова Қ. Инвестициясыз экономика өрге баспайды. //Саясат.-1998-№2-15-18б.
6. Шыңғыс М. Экономикадағы дүбәралық. //Жас Алаш.-2006-№12-1-2б.
7. Сәбден О. Инвестиция салынған негізгі салалар. // Ақиқат.-1997-№2-15б.
8. Құлымжанов М . Нарықтық экономиканың мәні, құрылымы және тиімді жұмыс істеудің шарты. //Агробизнесс теориясы мен тәжірибесі. А.-1997-19-21б.
9. Райханұлы Н. Реформаға көзқарас. (Нарықтық қатынастардың дамуы қандай?) // Ақиқат.-1997-№5-11-18б.
10. Құлымжанов М. Нарықтық экономика заңдары. // Ақиқат.-2003-№7-30-32б.
11. Сатымбекова К. Тенденции экономического развития РК в современных условиях. // Саясат.-2005-№8-4-5.
12. Әліқұлов К.А. Қазақстанда нарықтық қатынастардың дамуы. // Жаршы.-2004-№2-60-62б.
13. Дүйсенбек Ә. Инвестиция –экономика емшісі. // Егемен Қазақстан.-1997-№8-6-7б.
14. Нұрмолдақызы Г. Инвестицияларды қайда жұмсаған қайырлы. // Қаржы-қаражат.-1998-№7-23б.
15. Нұрмолдақызы Г. Қазақстанға инвестиция қайдан құйылуда? // Егемен Қазақстан.- 1989-№1-4б.
16. Райханұлы Н. Нарықтық қатынастар мен ҚР-да экономиканың басты салаларында жұмсалған инвестицияның құрамы мен динамикасы. // Ақиқат.-1998-№2-33-35б.
17. Шыңғыс М. Инвестиция –экономика өзегі. // Жас Алаш.-1998-№4-2б.
18. Шыңғыс М. Қазақстан және әлемдік инвестиция. // Жас Алаш.-2002-№9-9б.
19. Қаженбаев С. ΧΧΙ ғ. Қазақстанның экономикалық даму модельдері. //Статистика учет и аудит.-2002-№2-30-32б.
20. Шалғынбаев Н. Нарықтық қатынастарды қалыптастырудағы жекешелендіру. // Саясат.-2004-№8-49-51б.
21. Райханұлы М. Жыл қорытындысы не көрсетті? // Ақиқат.-1998-№4-30-32б.
22. Қазақстан цифрларда. Статистикалық жинақ. Алматы.-2003
23. Қазақстан цифрларда. Статистикалық жинақ. Алматы.-2005
24. Каргажанов З.К., Тлеубергенов М.А. и др. Теория и методика установления платы за использование минеральных ресурсов (на примере цветной, черной металлургии и нефтяной промышленности Казахстана). – Алма-Ата, 1992. – 155 с.
25. Каргажанов З.К., Баймырзаев К.М., Калиаскарова З.К. Платежи за пользование природными ресурсами. – Алматы, 1997. – 162 с.
26. Гирусов Э.В., Бобылев С.Н., Новоселов А.Н. Экология и экономика природопользования. – М.: Закон и право ЮНИТИ, 1998. – 455 с.
27. Голуб А.А., Струкова Е.Б. Экономика природных ресурсов. – М.: Аспект Пресс, 2001. – 319 с.
28. Володомонов Н.В. Горная рента и принципы оценки месторождений . – М.: Металлургиздат, 1959. – 80 с.
29. Яковец Ю.В. Методология ценообразования в горнодобывающей промышленности. – М.,1964. – 198 с.
30. Каргажанов З.К. Проблемы горной ренты и плата за пользование недрами при социализме // Вестник АН КазССР, 1979, №7.
31. Струмилин С.Г. О дифференциальной земельной ренте в условиях социализма // Вопросы экономики, 1960, №7.
32. Обломская Л.Д. Природный фактор и ценообразование в горнодобывающей промышленности В кн.: Социально-экономические проблемы рационального использования недр. – Л., 1975. – 216 с.
33. Пашков А.И. Экономические проблемы социализма. – М.: Наука, 1970. – 528 с.
34. Гольд Г.С Оценка эффективности вариантов развития производства цветных металлов. – М.: ЦНИИцветмет экономики и информации, 1982. – 64 с.
35. Канторович Л.В. Экономический расчет наилучшего использования ресурсов. – М.: Наука, 1960. – 347 с.
36. Федоренко Н.П. Об экономической оценке природных ресурсов // Вопросы экономики, 1969, № 1. с. 66-74.
37. Чернявский В. Замыкающие затраты оптимального отраслевого плана // Плановое хозяйство, 1977, № 2, с. 95-102.
38. Маркс К. Капитал. Критика политической экономии. Соч. изд. 2 . т. 3.
39. Гофман К.Г. Экономическая оценка природных ресурсов в условиях социалистической экономики. – М.: Наука, 1977. – 234 с.
40. Богачев В.Н. О горной ренте и оценке месторождений сырья и топлива // Вопросы экономики, 1974, №8, с.25-38.
41. Pearce D., Turner K., Bateman I. Environmental Economics. An Elementary Introduction. The Iohn Hopkins University Press, Baltimore, 1993. p.31.
42. Hotelling H. The Economics of Exhautible Resources // Journal of Political Economy. 1931. Vol. 39. N2. P.137-175.
43. Каждан А.Б., Кобахидзе Л.П. Геолого-экономическая оценка месторождений полезных ископаемых. – М.: Недра, 1985. – 205 с.
44. Каргажанов З.К., Тлеубергенов М. А. и др. Рациональная схема освоения природных ресурсов. – Алма-Ата: Наука, 1983. – 190 с.
45. Экономическая оценка и прогнозирование использования природных ресурсов Казахстана. – Алма-Ата: Наука, 1980. – 166 с.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылыми министрлігі
Тарих және география кафедрасы
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Қазақстанның металлургия ... ... ... ... ... тәуелсіздік жылдарындағы даму ерекшелігі
1.1 ... ... ... ... ... ... экономикасының
дамуы.......................................................................
..........................................
1.3. Қазақстан экономикасындағы ... ... ... ... ... ... өнеркәсібінің 2002-2005 жылдары ... ... ... ... ... ... Қазақстанда түсті және қара ... ... ... ... ... ... ... пайдалану
мәселелері..................................................................
..........................................
Қорытынды
............................................................................
..............................
Пайдаланған ... ... ... Республикасының мұнай өнеркәсібіне
талдау жасау қазіргі кездегі өзекті мәселелердің ... ... ... ... ... ... ... экономикасы төмен
құлдырап, тек 1995 жылдан бастап қана ол бірте-бірте көтеріле бастады, ал
2005 жылы ... ... ішкі өнім ... 1995 ... ... екі
есе өсті. Экономикамыздың ... ... ... ролі ... ... және ... ресурстар министрлігі
«Республиканың отын өнеркәсібінің 2015 ... ... даму ... ... ... ... жету үшін ... жұмыстар жүргізілді
және экономикамыздың дамуының ... ... ... ... ел
экономикасындағы мұнай өнеркәсібінің ролі қандай деген сұраққа жауап беру
үшін осы жұмыста ... ... ... ... ... ел
экономикасы дамуының басты себептерін айқындау қазіргі уақытта өте ... ... мен ... жұмыстың басты мақсаты Республика
экономикасының дамуындағы мұнай өнеркәсібінің ролін айқындау.
Міндеті:
• Республика экономикасына жалпы сипаттама беру;
• Республикадағы өнеркәсіптің, ... ... ... ... дамуына
талдау жасау;
• Республиканың мұнай өнеркәсібінің келешекте даму бағыттарын айқындау;
• Республиканың табиғи ресурстарын, ... ... ... ... ... ... ... айтылған міндеттерге жету барысында республиканың экономикасының
даму ерекшеліктері, мұнай өнеркәсбінің дамуы ... ... ... ... нарықтық экономикаға көшуде орасан
зор көп жұмыстар атқарылды:
• Барлық ... мен ... ... баға мен ... ... ... қызмет көп жағдайда ырықтандырылды, соның ішінде
әртүрлі тарифтік емес шектеулер мен ... ... ... кеден
бажы алып тасталынды;
• 1995 жылы 1 шілдеден ... ... жаңа заң ... ... ... ... енді 11-ге ... қысқарды, олардың алым көлемге ... олар ... ... ... лайықтандырылды;
• түбегейлі институциялдық өзгерістер жасалды және жасалынып жатыр.
Елімізде мемлекеттік меншікті ... ... ... ... ... (1992-1995) мемлекеттік 16мың кәсіпорын жекешелендірілді,
оның ішінде экономиканың ... ... ... ... ... кәсіпорындары бар. Бүгінде шаруашылық қызметпен айналысатын
субъектілердің жалпы ... ... ... жеке ... ... тек 15,5%-ы ғана ... ... инфраструктураның базасы жасалды: 100-ден ... ... банк ... ... ... 30-дан астамы жеке меншіктегі , 72-
сі акционерлік, 6-ы шетелдік банктер. ... ... ... ... өзара бірігіп, іріленіп деген сияқты табиғи процесс жүріп
жатыр.
Яғни экономикамыздың барлық саласында түбегейлі өзгерістер жүріп ... ... ... ... жылдарындағы даму ерекшелігі
1.1 Нарықтық экономикаға өтуі
Қазақстанның да нарыққа бағытталған ... ... бет ... ... да ... ... жоспарлы экономиканы нарықтық экономика түріне
алмастыру ... ... ... ... ... ... мен
тереңдігі жөнінен бұрын болып көрмеген әлеуметтік – экономикалық және ... ... алып шығу ... күрделі істер атқарылуда. Біздің
халқымыз көшпелі экономиканың ауыртпалығы мен бейнетін бастан кешіруде.
Экономикалық жағдайды обьективті бағалау үшін ТМД ... ... тек жәй ... ... ... оның ... дәуірден кейінгі
ерекше түрін өткеріп ... ... ... Ол ... ... кейінгі Батыс және Орталық Еуропа, ... ... ... ... ... ... мен Балтық теңізі жағалауындағы
елдердегі социализмнен кейінгі көшпелі экономикадан бөлек. ... ... ... ... мен ... тәсілдерін соғыс бөліп кеткен-
ді, соғыс аяқталысымен олар қайта қалпына келтірілді. Ал екін-ші ... ... ... ... да онша көп уақытқа созылған жоқ,
оның үстіне олардағы экономиканың ... ... ... қатынастары сақталды, олар дамыған ... ... ... бұл ... ... ... процесі жеңілірек болды.
Ал ТМД елдерінде нарықтық ... ... ... ... ... ... нарықтық әлеуметтік түсінік, ... ... ... ... ... ... дамымаған еді. Сондықтан да
бұл елдерде нарықтық қатынастардың өмірге баяу енуі, қалыптасуы, бекуі
түсінікті, өйткені ... ... ... ... ... ... іс басында отырғаны айдан анық еді.
Қазақстан ТМД-ның басқа елдері сияқты нарыққа бет ... ... 1992 ... ... аяқ ... ... экономикаға өту барысында
Қазақстанға өзара тұтасып жатқан екі міндетті шешу қажет болды:
- экономиканы тұрақтандыру және оны тамыры ... ... ... ... ... құру және ... нарықтық қатынастармен нарық тетіктерін құлашын ... ... ... дамыту өте күрделі еді, сондай-ақ экономикалық
дағдарысты жеңу де қиын еді, өйткені шаруашылық жүргізудің ескі ... ... ал ... тек енді ғанғ ... ... ... жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға көшудің бұл
бірден-бір жолы және түбегейлі өзгерістің дұрыс стратегиясы ... ... ... ... ... түрде мақсат етіп қойылған «есеңгіреу»
(шок) кеңес өкіметінен кейінгі экономиканы өзгертудің қашып құтылмай-
тын қиындығы еді. ... бұл ... баға ... ... ... ... орын ... қайта құру заманында экономикалық
саясаттың және ... ... ... ... ... ... тыс
көп жиналған ақша массасы бар-тұғын, ал мұның өзі өте тапшы ... ... ... Қысып ұстап, қолдан жасалған жасырын инфлияция ашық түрге
айналды. Бұл, осылай болуға тиісті, өйткені бұл қауіпті ісік көп ... ... ... жеп, оның ... дертіне айналған еді. Сондықтан
одан жазылу үшін ауыр болғанымен «есеңгіретіп емдеу қажет ... ... ... және ... ... тұрақтандыруына негізделген басымдықтан гөрі құрылымдық
өзгерістермен қабат ... ... ... өндірісті өсіру
қызықтырыңқыраған стратегия ... ... аса зор ... ... ... тұрғындар қолында жиналған ақшаның массасы шектен тыс көп
жағдайда мұндай стратегия – экономикалық ... ... Оның ... ... ... ... да ... болмайтын, өйткені бұрынғы ... ... ... ... ... ... ... ал басқа
нарықтарға біздің тауарлармен шығу мүмкін емес еді. ... ... ... ... қандай да ақша станогы басып шығарып үлгермейтін
еді, ақша тапшылығы күннен – күнге арта берген болар еді.
Бұдан басқа тағы бір ... ... ... біртіндеп
көшу болды. Алайда, коммунистік ... ... ... ... ... оны ... ... емес еді. Нарыққа деген әр қадам,
нарықтық тұрақтандыру тетіктері қатты қарсылық кездестіріп, ақыр аяғы ескі
жүйеге ... ... ... болғанда да, сомдық аймақта отырған және Ресейдің Үкіметі Орталық
банкі және Парламенті жүргізіп отырған ... ... ... ... енгізіп, оның курсын реттеп отыруға уақыты да тәжірибесі де және
ресурсы, өзінің ... ... ... жоқ ... ... оның ... ... бірге қабылдауға мәжбүр болды.
Қазақстан өзінің іс жүзіндегі жеке дара экономикалық саясаты мен ... ... ... ... ... соң 1994 ... ... ғана
жүргізе бастады. Осыдан кейін ғана өкіметтен ұлттық банктің экономикалық
саясаты азды-көпті қажетті дәйектілікке және ... ... ие ... орай, 1992 жылғы мамырда реформаның қабылданған стратегиясынан ... соң ... ... аса ... және ... ... ... өсу және тұрғындар өмір деңгейінің шапшаң ... ... ... ... ... деңгейі 13250есе өсті,
өндірістің құлдырауы 1991 жыл деңгейінің 50 пайызына, ал өмір ... ... ... құлдырады.
Қазақстанда реформа жасау жылдарында, нарықтық экономикаға ... зор көп ... ... ... мен ... қызметтерге баға мен тариф
ырықтандырылды;
-сыртқы экономикалық қызмет көп жағдайда ырықтандырылды, соның
ішінде әртүрлі тарифтік емес шектеулер мен ... ... ... бажы алып ... ... ... ... жөніндегі жаңа заң енгізілді, салық
саны бұрынғы 45-тен енді 11-ге ... ... ... алым ... қойылды, олар экономикадағы нарықтық қатынастарға лайықтандырылды;
-түбегейлі институциалдық өзгерістер жасалды және ... ... ... ... ... ... қарқынмен
жүргізілді, реформа жылдары (1992-1995) мемлекеттік 16 мың ... оның ... ... ... ... жататын
өнеркәсіптің ірі – ірі жетекші кәсіпорындары бар. Бүгінде шаруа-
шылық қызметпен ... ... ... ... 80 ... ... мемлекет меншігінде тек 15,5 пайызы ғана қалған;
-рыноктық ... ... ... 100 ден ... ... банк жұмыс істейді, олардың 30 дан астамы ... 72- сі ... 6-ы ... банктер. Кейбір банктер
банкрот болып, кейбіреулері өзара бірігіп, қосылып, ... ... ... процесс жүріп жатыр. Ұлттық банк қабылданған заң ... ... ... ... және қамсыздандыру компаниялары, зейнетақы
және басқа қорлар сияқты банкке жатпайтын ... ... ... ... нарықтық тәртіпке қазақстандық банкаралық валюта – ... ... ... ... – осының бәрі нарықтық экономиканың өзіне тән
айнымас белгілері;
-нарықтық экономиканың, оны ... ... ... ... ол ... ... айтқанда, Қазақстанның бүгінгі экономикасы нарықтық
экономикаға әбден ұқсайды, бұдан былай жоспарлы экономикаға қайтар жол ... ... өту ... ... ... ... құрылымдық өзгерістер жүргізілді:
-мемлекет меншігінде болған барлық өнеркәсіп орындары мен ауыл-
шаруашылық бірлестіктерін жекеменшікке беру;
-экономика құрылымында ... ... ... өнеркәсіптің
үлесін арттыру. Өнеркәсіптің артта қалған салаларында өнімділікті ... және жаңа ... ... ... үшін шетел
инвестицияларын тарту;
-ҒТР нәтижелерін экономиканың барлық саласында ... ... ... ... ... ... жақсарту рақылы дүние жүзілік
нарықтағы бәсекелестігін ... ... ... ... ... ... және ұсақ ... санын көбейту;
-Әлемдік шаруашылыққа интеграциалану, яғни халықаралық ... ... ... ... ... ... ... тек шикі-
затты ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... экономика жағдайындағы республика экономикасының дамуы
Қазақстан Республикасы егеменді тәуелсіз ... ... ... және экономикалық реформалар жүріп жатыр. Республика
экономикасы да ... ... ... бастады. Бүгінде саяси және
экономикалық жүйе мүлде өзгеше.
Өтпелі кезеңде бірқатар ... ... ... да рас. ... ... ... ... Н.Ә. Назарбаев Қазақстан халқына
жолдауында «Мен өз ... ... ... ауыртпалықтарын
түсініп, оған төзіп отырғаны үшін ... ... осы ... біздің
табысқа жетуіміздің, қоғамымыздың топтасуының, шетелдік инвесторларды
тартудың және ... ... ... ... ... елеулі кепілі деп санай-
мын»,- деді. Осының бәрі қазіргі ғана ... ... ... ... үшін ... ... ... әлемдік экономикалық қатынастар жүйесіне кіруі өндіріс
көлемінің елеулі кемуіне әсер еткені белгілі. Технологиялық тұрғыдан артта
қалуы, өндірістердің ... ... ... жаңа ... ... ... қабілетсіздік – осының бәрі көптеген кәсіпорындардың
тұрып қалуына, ... ... ... жоғалтуға , өндірістің
құлдырауына әкеп соқты. Соның салдарынан елімізде соңғы 8 ... ... екі ... ... қысқарды.
Ішкі капитал мен жинақталымдардың жеткіліксіздігінен Қазақстан
шетелдік капиталға, жеке капиталға да, ... ... ... да ... ... отыр. Қазіргі таңда экономиканы көтеру
инвестицияның түсуіне байланысты болып ... ... ... ... ... тұр. ... ... ең кедей елдерінің өзі
отыз жыл ішінде қайыршылықтан шығып, ... ... ... ... ... ... және ... болса, қазір оларға
Малайзия, ... және ... ... ... ... ... да ... жоғары қарқынмен дамуда. Соған орай бұл елдер күллі
әлемде Азия жолбарыстары ретінде танылып отыр.
2030 жылға қарай Қазақстан ... ... ... ... ... қажырлы еңбегі арқылы ғана ... ... ... ... жылы Қазақстан Орталық Азия барысына айналады және өзге
дамушы ... үшін үлгі ... деп ... - деген елбасымыз Н.Ә.
Назарбаевтың сөзінің іске асырылуы Қазақстанның да өркендеп, қуатты елге
айналарына ... ... ... экономикасындағы шетел инвестицияларының ролі
Инвестиция барлық қоғамда да экономиканы ... ... ... ... ... инфрақұрылымды жетілдіре беру ... ... ... тұрақты дамуын қамтамасыз етеді.
Қазіргі таңда алда тұрған қиын жағдайды шешудің бірден-бір жолы, ... ... ... Егер де ауыр ... ... әзірше шама-
шарқымыз жетпейтін болса, шағын және орта өнеркәсіпті дамытуды ... ... ... ... ... Республика президентінің шағын және орта
кәсіпкерлікпен шұғылданушылармен ... осы ... ... ... Бұл бағытты дамыту аса мол инвестицияны қажет етпейді. ... ... ... ... жоқ. Біз жыл ... 1,5 млр АҚШ ... ... инвестицияларын пайдаланамыз. Ал, оларды өсіммен қайтару
бізге оңай емес. Бұл ... ... ... ... қателік көп,
Сондықтан да отандық инвестицияға қатты ... бөлу ... Қор ... жөн. ... ... ... ... еңбекке ауысқаны
тиімді. Осылай болса, жұмыссыздар азаяр еді. ... ... ... отыр.
Сонымен бірге ауыл шаруашылығына да инвестиция бөлу мардымсыз.
Қазіргі кезде бұған балл ... да, ... ... да ... ... пен ауыл ... тауарлары арасындағы ара қатынаста
жөнге келтіру керек. Ауыл шаруашылығына инвестиция бөлгенде, неше ... ... те ... ... ... ... керек. Ауыл тұрғындары
үшін жұмыс орындарын ашып, олардың күн көруіне керекті табыс көзін ... ... ... ... үшін ... ... ештеңе қалмағандықтан,
мал басы әрі қарай шұғыл азаятын болады. Бұл жағдай халқымыздың бұрынғыдан
да арзан жүдеуіне ... ... ... ... рынок қорғаусыз қалды, ол әлемдік экономика
кеңістігіне тиісті қорғау шараларынсыз ... Ал ... ... ... өсіп келуде. Ет өнімдерін әкелу 1,4 % -дан 10% -ға,
қант 37,7 % -дан 60 % -ға ... ... майы 25 % -дан 60 %-ға ... ... ... тамақ өнімдері жетіспейтінін пайдаланып, ... ... ... ... ... ... арзан азық-түліктерін әкелуде. Өз
елімізде жеткілікті көлемде өндірілетін өнімдерді (астық, ... ... ет. т.б.) ... әкелуге алымдарды жоғары белгілеп, ал
өзіміздікін сыртқа еркін ... ... беру ... Өзімізде жетіспей
отырған өнімдерді сыртқа шығаруға тосқауыл қойған жөн. Ең ... ... ... ... бар ... ... тамақ, жеңіл өнеркәсіп
өнемдерін шеттеп тасымалдауымыз орынсыз. Осының салдарынан, бір ... ... ... ... ... ... еңбек жасындағы көптеген
тұрғындары жұмыссыз жүр.
Халық шаруашылығының қай саласы да ... ... Оны ... ... ... ... Ел ... дамытуда ішкі
қаржының маңызды екені ... ... ,ол ... ... ... отыр.
Осыған байланысты, шетел қаржыларын тарту басты мақсатымызға ... ... ... ... ... да ... ... уақытта шетелдік
инвестицияларды тиімді пайдалану жолдары тұрақты мәселеге ... ... ... да. ... ... ... ... тегін келіп жатқан жоқ.
Оны пайдаланғанымыз үшін шетелдіктерге ... ... ... төлеуге
мәжбүрміз. Оның мөлшері онша аз да емес және жыл сайын артып келуде. Егер
шетелдік қаржыны ... ... ... ... борышымыз 1,2-1,3 млрд. АҚШ
доллары көлемінде болатын болса, соңғы жылдары ол 5,8 млрд. АҚШ долларына
жетіп ... Біз жыл ... ... ... ... үшін ... ... болады. Ал, оны уақытымен толық мөлшерде ... үшін ... ... ... ... өз жұмыстарыын жандандыруы керек.
Осы тұрғыдан қарағанда, шетел капитлын өзімізге тарта берудің жағымсыз
жақтары баршылық Шетел инвестициясын өз ... ... ... ... қай пиғылмен келгенін, не істеуді жоспарлағанын, қандай
технологияны өндіріске енгізілетінін алдын ала ... ... ... өндіріс орнына қандац пайда түсетіні күні бұрын көрініп тұрғаны жөн.
Шетел инвестициясын өндіріске тарта ... ... ... ... пайдалану тиімді – осыған көбірек мән беру ... ... ... ... үшін өсім ... ... өзіміз шешуіміз
керек.
Шетел инвестициясын ғылым мен білімді, ... ... ... ... ... ... ... жаңа технологияны енгізуге
жұмсаған ... ... ... жүргендей, инвестицияны ұзақ
өндірістік циклды ... ... ... ... көп ... кең өріс ... салаларға жұмсау самарқаулау. Сондықтан да
мемлекет отандық тауар ... ... ... ... ... Бөл ... ... бағдарлама болғаны жөн. Қазіргі валюта курсына
байланысты шикізатты шетелге көптеп сату оны ... ... ... ... ... Сол ... ... шикізаты шетке кетіп
жатыр, ал отандық кәсіпорындар шикізатсыз қалуда. Бұған жол бермес ... ... ... қай ... ... ... ... соған байланысты
өзгеріп отыру керек.
Экономикалық дамуды ынталандырудың бағдарламасына инвестициялық және
өнеркәсіптік саясаттарын ... ... ... іздестірген жөн.
Инвестициялық саясатты дұрыс шешу, отандық ... пен ... ... ... ... ... жұмысқа орналастырумен,
олардың хал-ахуалының жақсартумен ... ... Жұрт ... ... ... ... (әзірше шағын қалаларда) қоғамның
тұрақтылығына келетін ... ... ... бөлігі жаңа технологияны сатып ... ... ... ... тиіс. Бұл жерде екі түрлі қиындықты айта кету
керек: біріншіден, Шетел ... ... ... алу өз ... ... ... әкеліп соқтырады.
Жаман да болса, шетел технологиясын алу керек деген ... ... ... ... үшін, мына дәлелді келтірейік. Сонау 1965
жылы Каз ПТИ ... ... ... ... ... ... бар ... дайындаған болатын. Бұл жаңалыққа инвестициядан патент
алынған. Оның көмегімен ... ... ... 20 ... ... ол ... ... Оның себебі, біздің елімізде шетел
технолоигясына бас ұру ... да, ... ... ... мән беру кем. ... ... ... шетел тауарымен,
технологиясымен бәсекелесуге жарамды отандық тауар мен технологияға көңіл
бөлетін уақыт жетті.
Ал, екіншіден, ... ... ... ... деп ... ... ... пайдалана берсек, шетелдіктерден артта қалып қоямыз.
Осыны ескере ... өз ... ... ... ... жоқ немесе
тиімсіз технологияны сырттан алдырған ... Бұл ... ... ... ... ескерген жөн.
Қорыта айтқанда, инвестициялық қорларды тиімді ... ... ... сақтаған орынды:
- экспорттық шамамызды көтеріп, шетелден тасымалданатын ... ... ... ... ... ... сыртқа шығаруға жол бермей
валюталық бақылау жүйесін жетілдіру.
- Шетел ... ... ... ... кепілдеме берулі
шектеу.
- Экономикалық өсу тұрақты болуы үшін оны отандық инвестициясымен
жарақтандырып, ... ... ... сатып алу) қабілетін
жоғарылату.
Осыған байланысты еліміз алдында екі ... ... тұр: ... ... ішкі ... ... дамуын қамтамасыз етуі , оның
басты бағыттары:
- инвестицияны өндірістік салаларға ... ... ауыл ... ... ... пайдалана білу. ... ... ... ... ... ... ... жал
ақысы-жалға алушыларға оны тиімді пайдалануға көмек көрсету;
- Шетелдіктерге жерді пайдалануға шек қою баға ... ... ... ... ... азайту;
- Отандық тауарлар есібінен ішкі рыноктың дамуына жағдай жасау.
Қорыта келгенде айтарымыз, шетелдік және отандық инвестицияларды қайда
жұмсауды, қалай пайдалануды тиісті ... мен ... ... ... ... ... алған жағдайда, одан еліміздің өнеркәсібі мен ауыл
шаруашылығы үлкен пайда көрері анық.
2 Қазақстанның металлургия өнеркәсібі
2.1. Минералды-шикізат ресурстары
Қазақстан табиғат ... өте бай ел. Оның жер ... ... 110 ... 105 ... ... -94,2 ... -81,7 % , фосфориттің -64,7 %, молибденнің- 29,3 % , мыстың – 28,4
% , бокситтің – 22,1 % ... – 20,1% , ... -13% , ... ... % қоры ... ... ... Қазақстан көмірсутегінің мол қоры бар мемлекеттердің қатарына
кіреді. Республика территорисында көмірсутегінің 208 кен орны ... оның ... ... ... ... ... газ және
газконденсаттары. Осылардың ішінен қазіргі уақытта 70-тен ... ... ... Жалпы Қазақстандағы көмірсутегінің қоры 13
млрд. т мұнай және корнденсат және 7,1 трлн. метр куб ... ... ... ... ... ... ... 70 % орналасқан.
Мұнайдың ең ірі кен орныдары: Теңіз, ... ... ... ... ең
ірі кен орныдарына Қарашығанақ, Теңіз, Жаңажол, жіне Жамбыл облысының
территорисындағы га кен ... ... тобы ... өзін толығымен отын-энергетикалық ресурстарымен қамтамасыз
ете алады.Өаазсқатндағы көмір қоры 35,8 млрд. т. ... ... ... 3,6
%-ін алып жатыр. ТМД елдерінің ішінде Қаазсқатн көмірдің қоры мен ... ... ... ал жан ... шаққандағы өндіру бойәынша бірінші
орныды алады. Қазақстандағы ең ірі көмір кен орындары- ... ... кен ... бұдан басқа қазіргі кезде Убаган, Юбилейное,
Майкөбе, Кендірлік,Құланөтпес кен ... ... мол кен ... падалы қазбалардың қоры бойынша дүние жүзінде алғашқы орында
алғанымен оның сапасы бойынша соңғы орындарды ... ... қоры ... Қаазақстан ТМД елдерінің ішщінгде Ресей мен
Украинадан кейінгі үшініші ... ... ... негізгі кен орныдары:
Қашар, Соколов-Сарыбай, Қоржынкөл, Аят, Лисаковск және т.б. ... ... және ... ... ... өндірірледі.
Марганец рудасының қоры бойынша ... ... ... ОАР ... ... үшінші орынды алады. Марганец рудасының барылығы
Қарағанды облысының территорисында өндіріледі. Хром ... қоры ... ... ... ОАР-дан кейінгі екінші орында алады.
2.2 Металлургия өнеркәсібінің 2002-2005 жылдар арасындағы көрсеткіштері
2002 жылы өнеркәсіп ... 2002 жылы ... ... қолданыстағы бағамен 2292 млрд. ... ... ... ... кәсіпорындар, үй шаруашылығы секторын қосқанда),
бұл 2001 жылмен салыстырғанда 9,8 пайызға өскен. Өндіріс көлемінің ... ... ... байқалады.
Кен өндіру өнеркәсібінде 2002 жылы 1072,9млрд. өнімі өндірілді, бұл
2001 жылмен салыстырғанда 14,7 ... көп, ... ... ... және 7,7 ... өсті.
2002 жылы темір кенін ... 1,3 ... ... ... -1,2 есеге, қорғасын-мырыш-8,2 пайызға, хром-15,8 пайызға
өсті. Өңдеу өнеркәсібінде оның ... 40 ... ... ... мен ... ... үлесіне, үштен біріндейі –ауыл шаруашылығы
өнімдерін өңдеудің ... ... ... мен ... өңдеуде 2002 жылы 411,3 млрд.
теңгенің өнімі өндірілді, ... ... қара және ... ... ... 228,3 млрд. теңгеге жетіп, қара металлургия өнім көлемі
7,8 пайы зға, шойынның көлемі 4,1млн. теңгеге ... ... ... -4,9 млн. тонна және 3,8 ... тмір мен ... ... ... млн. тоннаға және 3,5 пайызға көбейді. Түсті металдар
өндірісі 4,9 пайызға өсті, өңделмеген алюминийдің, ... ... ... ... жетті немесе 12,6 пайызға өсті, өңделмеген қорғасын,тиісінше
-161,8 мың ... 1,9 ... ... мырыш -286,3 мың тоннаға, 3,3
пайызға, алғашқы мыс-446 мың тонна, 2,9 пайызға, тазартылған мыс- 453,0 ... 6,4 ... ... ... ... ... көптеген түрін өндірудің
көлемі арта түсті. Өнеркәсіп ... ... ... ... ... бөлініп, өңдеуші саланың өнімдерін өндіруде айтарлықтай ... Бұл екі ... –ақ ... ... басқандай көрініп тұр.
Біріншіден,2002 жылы кен өндіру өнеркәсібінің өнімі 14,7 пайызға өссе,
өңдеу ... ... ... ... Осы екі саланың ара-қатынасын
алып қарасақ, ... үлес ... 51,3 ... ... 48,7
пайыз. Ал екеуінің ара-қатынасында өңдеуші өнеркәсіптің үлес салмағын және
өнімдерінің көлемін арттырудың жолдары мен ... ... Бұл ... ... ... ... ... ететін кең көлемді жеке мәселе.
2003 жылдың өнеркәсіп өндірісі. 2003 жылы өнеркәсіп өндірісінің
көлемі қолданыстағы ... 1615,1 ... ... болды. Бұл 2002 жылға
қарағанда 9,4 пайызға артық. Кен өндіру өнеркәсібінде 803,9 млрд. ... ... бұл 2002 ... ... 11,5 ... ... өнеркәсібінде және металдан жасалған дайын ... ... ... өнімі өндірілді(өңдеу өнеркәсібі өнімдерінің
жалпы сомасының 45 пайызы), соның ішінде қара және түсті металлургия ... 135,7 ... және 147,1 ... ... ... түрі ... тұтастай
алғанда өткен жылмен салыстырғанда өнім көлемі 104,6 пайыз ... ... ақ ... және қалайыланған жаймалық илектер(10,7пайызға),
өңделмеген алюминий, алюминий ... ... ... ... осы келтірілген деректерден өнеркәсіп өнімінің көлемі
негізінен бағаның өсуі есебінен артып ... ... ... ... ... өсімі тағы да негізінен тау-кен өнеркәсібінің ... оның ... ... одан әрі ... түсуде екеніне көзіңіз жетеді.
Мұнай өндіру артқанымен ... ... ... ... ... ... ... бензин, газойли, мазут сияқты өнімдердің бағасының
шарықтап тұрғаны да ... ... ... металл бұйымдарын өндіру 2004
жылдың ... ... 11,1 ... ... ғана ... өткен жылғы
осы мерзімдегімен 9,9 пайызға кеміп кеткені де келісіп тұрған жоқ.
2004 ... ... ... 2004 жылы ... ... (шағын, қосалқы кәсіпорындарды, үй шаруашылығы секторын
қоса алғанда) қолданыстағы бағамен 2634 млрд. теңгенің ... ... ... 2003 ... қаңтар-қыркүйек салаларындағы көрсеткіш деңгейінен
10,3 пайызға артық. 9ай ішінде өнеркәсіп өндірісі көлемінің өсу 2003 жылғы
тиісті ... ... ... ... басқа республиканың барлық
өңірлерінде байқалды.
Темір кенді ... ... кені де, ... ... ... жылғы
осындай мерзімге қарағанда артық өндіріледі, 3,5 млн. ... ... ... ... бұл ... 0,4 %-ға ... өнеркәсібінде оның жалпы көлемінің 40%-дан ... ... ... ... бұйымдарын өндірудің үлесіне тиеді. Ол өткен
жылмен салыстрғанда 107,7 пайызға өсті.
Металлургия өнеркәсібінде және ... ... ... бұйымдар
өндірісінде 465,9 млрд. теңгенің өнімі ... ... ... қара және
түсті металлургия өнімі – тиісінше 208,9 млрд. және 228,5 ... ... ... металлургия саласын тұтастай алғанда осы 9 айдағы өндірілген
жекеленген ... ... өнім ... ... 3,2 млн. ... ... (бұл ... жылғы көрсеткіштен 5,5%-қа артқан), 4,1 млн. тонна
болат (9,4%), 1,21 млн. тонна ферроқорытпа (2,9%-қа), 220,2 мың ... ... мен ... ... илек ... 42 мың ... үлкен және
шойын диаметрі құбырлар (11,6%-қа кем) ... ... ... ... ... бойынша өнім көлемі мынандай: 540 ... және ... ... ... ... ... 13%-қа кем), ... өңделмеген және жартылай ... ... (2,1% кем), 1,1 ... алюминий (3,2% көп), 113,3 мың тонна өңделмеген қорғасын (16,7%
көп), 228,6 мың тонна өңделмеген мырыш (3,7%), 337,3 мың ... ... ... көп), 336,1 мың ... ... мыс (5,9% көп) ... ... өнеркәсіп өндірісі 2005 жылдың қаңтар-тамыз айларында
Қазақстанның өнеркәсіп орындары (шағын, ... ... ... ... ... қолданыстағы бағада 3197 млрд. теңгенің
өнімін өндірді, бұл 2004 жылғы ... ... ... ... ... өсуі ... ... Қазақстан (99,4%),
Қостанай (92,2%), Қарағанды (88,4%) және Қызылорда (86,9%) облыстарынан
басқа ... ... ... айтар болсақ 2005 жылғы осы айлар аралығындағы өнеркәсіп
өндірісінің серпіні тым әлсіз, тек 4,5 ... ... ... ... ... ... ... өндірісі серпінінің қарқыны 9,8 пайыз болған еді.
Кен өндіру өнеркәсібінде 2005 жылдың ... 1867,9 ... ... ... Бұл көрсеткіш 2004 жылдың қаңтар-тамызындағы
көрсеткішпен салыстырған 3,1 ... ... Осы ... ... өсуі ... газ конденстор (38,6%-қа), магнит (22,4%-қа),
біріктірілмеген темір (17%-ға), мыс (11%-ға), және хром (9,1%-қа) ... ... ... ... етілді. Ал, табиғи газды өндіру жалпы
123,2 пайызды құрады. Сонымен қатар, өнеркәсіп өндірісінде өндірілу көлемі
бойынша, құрамында алтыны бар (44%), ... ... (87,5%), ... (93,3%) және ... (93,9%) ... ... кенді
шекемтастар (76,8%), тас көмір (97,4%) өндіру төмендегі.
Металлургия өнеркәсібінде 461,8 млрд. теңгенің өнімі өндерілген, соның
ішінде қаа және ... ... ...... 179,4 пайыз және бұл
көрсеткіш 247,6 млрд. теңгені құраған. Тұтастай қызмет бойынша 2005 жылдың
қаңтар-тамызында нақты көлем ... 2004 ... ... 92,7 ... Сала үлесіне өңдеу өнеркәсібі көлемінің 40,4 пайызы келеді. Қара
металлургияда жайма, илек (27%-ға), ... ... ... ... қысқарту есебінен өндіріс 13,3 пайызға төмендеген. Ферроқорытпалар
өндірісі 6,7 пайызға өскен. Түсті металдар өндірісінде ... ... ... ... құрады. Мыс сым (80,3 пайызға), тазартылған мыс (6,70пайызға)
сияқты өнім түрлері бойынша өндіріс көлемі төмендеген. Ал, ... ... ... ... ... 91,7 ... құрады.
.
2.3. Металлургия өнеркәсібінің қазіргі жағдайы
Қазақстан темір рудасының қоры бойынша ТМД елдерінің ішінде 3 орында.
Республика ... ... да бай. ... ... қоры ... ... ЮАР және ... кейінгі 3 орныда. Хромит рудасының қоры
бойынша 2 орында, ... ... қоры ... ... жүзінде 1 орында.
Тау-кен өнеркәсібі мен металлургия өнеркәсібі мұнай-газ өнеркәсібімен
бірге Қазақстаннның экономикасының негізгі ... ... ... ... ... ... 70-тен астам кәсіпорындар
мен қйымдар кіреді. Бұл кәсіпорындар негізінде «Қазақстан ... ... ... кіреді. Бұл клмпания «Алтыналмас» түсті металлургия
кәсіпорнын басқарады. Тау-кен металлургиясының ... ... ... ... ... Олар «Қаазсқмыс», «Алтай ТМ», «Өскемен титан-
мангинй комбинаты», ... ... ... «Ертіс», «Казхром.»
Қаазсқатнның «2005 жылдың металлургиясы» деп ... ... ... ... қорын өндіру көлемін ... ... бірі ... отыр. Қазіргі кезде республикада пайдалы
қазбалардың ақ ... ғана ... Егер ... 109 пайдалы қазба
түрі болатын болса, ... ... ... тек 32 түрі ғана ... ... 15 ... ... қабылданып, қазіргі таңда 2,3 млрд.
қаржы бөлінді. ... ... 30 ... ... оған 4,5 млрд болл. Қаржы бөлінді. Өнерксәіптің басқа түрлері
сияқты еліміз енді ғана егемендігін алған жылдары ... ... ... ... бастан кешірді. Біріншіден, өндірістің ... ... ... парктің жағдайы өте нашар болды;
Екіншіден, өндірістің өнімі төмендеді. Өндіріс көлемі металлургия
өнеркәсібінде 60 ... ... ... 1994 жылдан бастап қара және
түсті металлургия өнеркәсібінің өндіріс ... ... ... тоқтап қаолды. Жұмыссыздар саны көбейді.
Үшіншіден, республиканың тау-кен металлургия ... ... ... өндіру боды.
Қазақстан республикасы металл шикізатвына бай болғанымен, оны ... өте ... ... ... ... ... үзілуіне байланысты
өнімді өткізу орталықтары да болмай қалды. ТМД елдеріне республикада
өндірілетін ... ... ... металдық магний, уран, вольфрам,
молибден, қалайы концентраттарының барлығы дерлік, мыс, мырыш, және ... ... ... көп ... ... ... ... қолануының ішкі үлесі тек 4-6 пайызды ғана құрайды.
Қаазсқатан минарлды-шикәізат қоры бойынша дүние жүзінде ... ... оның ... бойынаша дүние жүзінде ... ... ... ... ... ... қөндіру кезінде материал
мен энергетикалық шығындар көп кетеді.
2.4. ... ... ... ... ... бакоротқа ұшырау шегінде тұрған
кәсіпорындарды ... және ... ... ... беру ... ... ... жеті ірі тау-кен металлургия ... ... ... ... ... ... АҚ, Соколов-
Сарыбай тау-өндіріс бірлестігі, Қарағанды металлургия комбинаты, «Казхром»
корпарациясы, Дон ... ... ... Ақсу және ... феррроқорытпа
заводтары. Отандық компанияларға 3 кәсіпорын: ... ... ... ... ... металлургия комбинаты, Қарағайлы тау-
кен металлургия комбинаты.
Тау-кен металлургия комбинаттарын ... және ... ... ... ... ... экономикасына шетел инвестиициялар тарпту
еді. Оларға жалға берудің негізіг шарттар ... ... ... 5 ... ... және олар 3 айлық мерзімде кәсіпорнын қарызының
барлығын жауып, өндірістің жоспарлы қарызын өтеу ... ... және ... ... ... ... және жақстарту қажет.
Қаазсқатнда қазіргі таңды ең ... ... ... ... ... Ол қара және ... металлургиядан тұрады. Қаазсқатнның
бүкіл өнеркәсіп үлесінің 20 пайызы металлургия өнеркәсібіне тиесілі. ... ... ... ... ... ... бірін қара металлургия алады.
Түсті металлургия тәуелсізідік жылдары ... ... ... 1999
жылдан бастап жаңа кен орындар игеріле бастады. «Қазақмыс» корпарациясы
әлемдегі ең ірі он мыс ... ... ... ... ... ... қолданушылар Павлодардағы «Казэнергокабель» және Балхаш тау-
кен металлургия комбинаты.
Қаазсқатнның мыс рудасы мен марганец ... ... ... ... ... ... комбинатында марганец ркудасын өңдейтін
металлургия заводы салынуда. Ол ... және ... ... ... ... ... ықпал етеді. Ақмола облысында құрамында
алтыны бар ... ... ... ... қойыолып, онда ЖШС «ГОК Казахалтын»
жұмыс істейді.
Қаазсқатнда қара металды шығарумен «Испат-Кармет» акционерлік қоғамы
айналысады. ... ... ... қара ... мен ... және қара
металдан жасалынатын трубаның 95 % шығарылады. 1999 жылдан ... ... ... ... ... ұлғаюда. Қазіргі кезде мұнда өндірілетін өнімі
әлемнің 97 еліне экспортқа шығарылады.
3. Қазақстанда түсті және қара металлургияны ... ... ... ... ... ... ... салаларының біріне
жатады. Оның дамуы республиканың өнеркәсібіінң дамуында үлен ... Ең ... ... ... негізгі аудандары Шығыс және
Орталық Қазақстанн болған. Соңғы 20-30 ... ... ... ... ... ... да ... Қазақстаннның түстң металдар жоғары
сапалылығымен ерекшеленеді. Өскеменнің қорғасыны, Балхаш және ... ... ... эталон ретінде тіркелген.
Түсті металдың республиканың жалпы ішікі өніміндегі үлесі 2 есе ... ... ... ... ... ... орын алады.
Республикады түсті металлургияның негізгі 7 саласы және 28 ірі
кәсіпорнындары ... ... ... Оның ... 12 ... ... ішінді 3
металлургия және 9 тау-кен байыту комбинаты кіреді.
2. Мыс ... Оның ... 3 ... ... ... ... ... 3 кәспорнын кіреді.
4. Алтын өндіретін кәсіпорындар. Оның құрамына 6 кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... металдар саласы
Қара металлургия аудан құрушы маңызға ие ... ... ... қара ... ... ... екі ... жүрді.
Біріншісі- одақатық маңызға ие темір рудасының базасының негізінеі,
екіншісі- металлургия кәсіпорныдарының ... ... қара ... құрамына 5 сала кіреді:
1. Тау-кен металлургиясы
2. Металлургия
3. Ферроқорытпа
4. Отқа төзімді
5. Сынықтарды өңдеу
Қазақстанда металлургия дамуының ... ... жер ... ... ... ... ждетілдіру, шикізіт
бағытынан өңдеу бағытына өту, мыс, қорғасын-мырыш, алюминий өнеркәсіптерін
дамыту.
4. Минералды-шикізат ресурстарын ... ... ... ... ... табиғат ресурстарына жатады,
сондықтан да оларды тиімді пайдалану қазіргі ... ... ... бірі. Қазақстан республикасы табиғи ресурстарға өте бай, оның
қойнауында Менделеев таблицасында кездесетін пайдалы қазбалардың ... ... ... бұл ... ... ... беруге болмайды. Табиғи
ортаны қорғау, табиғат байлықтарын тиімді пайдалану ... ... даму ... ... ... ... және ... шаралардың осы заңдылықтарға сәйкес болуы
басты міндет. ... ... ... және ... ... қорғау
жүйесінде негізгі екі заңдылық тобын атауға болады. Бірінші, жалпы заңдылық
- табиғат пен қоғамның ... ең ... ... ... ... ... ... шектелген арнайы заңдылықтар.
Осы заңдылықтар бойынша табиғат пайдалану мына ... ... ... ... ... ... заңдылығының қоғам заңдылығынан үстемдігі.
Табиғат және қоғам жүйсінде табиғат заңдылығы қатаң ескеріліп, ... ... ... ... бірлестігі табиғат заңдылығымен берілген, олар
өзара тығыз байланысты. Осы ... ... үшін ... ... ... ... ... сүйене отырып жүргізуі керек.
Табиғатқа ықпал жасау сол табиғат заңдылығының ... ... ... ... сақтау қоғамның дамуын тежеуге әкеп соғады.
Табиғат пайдалануды әлеуметтік қажетке бағыттау. Табиғатты адам игілігіне
айналдыру ... ... ... ... ... ... мүддесі жеке
салалардағы өндірістік мүдделерден жоғары қойылуы керек.
Өндірістік экологиязациялау принципі. Өндірісті экологиязациялау – ... ... оған ... ... ... ... ... экологиялық еңбектің өнімділігін арттыру. ... мына ... ... ... жүйелерді сақтау,
қалпына келтіру, шикізат өндірісінде озық ... ... ... ... ... ... және аз ... технология қолдану;
табиғат қорғау шараларын кеңейту, ... ... ... ... ... ортаны ластауды азайту, жою т.б.
Табиғат байлықтарының қоғамдық пайдалылығын арттыру және ... ... ... байлығын пайдаланушы салаларда ұлғаймалы өндіріс мына
төмендегі шарттар ... ... ... ... ... ... ... өндіріс қарқынынан төмен болуы
керек.
* шикізатты тиімді пайдалану арқасында өңдеуші салалардың өсу қарқынынан
артық болуы керек.
* қалдықсыз, аз ... ... және ... ... келтіруші
салалардың өсу қарқынынан басым болу керек.
* табиғат байлығын қалпына келтіру шараларының дамуы ... ... ... ... кем ... керек.
* табиғатты қорғауға жұмсалатын қаржының өсу қарқыны барлық материалдық
өндіріске жұмсалатын қаржының өсу қарқынынан артық ... ... ... ... ғылыми негізде жүргізу принципі. ... ... ... оның ... ... ... ғылыми
жолға қойылғанда ғана мүмкін болады. Қазіргі кезде ... ... аса ... процесс. Табиғат байлығын қорғау және ... ... ... ... ... ... ұзақ ... әсерін
ғылыми негізде ғана болжауға және тиімді бағытта жүргізуге болады.
Оптималдық принцип. Табиғат байлығын пайдалану мүмкіндіктері, ... ... ... ішіндегі ең тиімдісін оптималдық принципін қолданып
анықтауға ... ... ... ... аймақтық орналасуы, ресурстың бір
түрінің екінші түріне бір ... ... ... ... аймақтық принцип қолдануға мүмкіндік береді. Аймақтық принцип
табиғат байлығын ... ... ... қорғаудың тиімділігін
арттырудың басты негіздерінің бірі.
Кешенділігі. Табиғат байлықтары адамзаттың сан алуан қажеттілігін өтейді,
оларды ... ... ... ... де сан қилы. Сондықтан кешенді
пайдалануды талап етеді. Көптеген материалдық ... ... ... ... қоспа түрінде болады. Сонымен қоса ... ... одан ... мол ... тау ... ... өнімдермен қатар жанама өнімдері, өндіріс ... ... ... ғана ... асады.
Нарықтың заңдарына сәйкес барлық табиғат байлықтарын пайдалану төлемді
болуға тиіс. ... ... ... ғана табиғат байлығын пайдалану,
табиғи ортаны қорғау тиімділігігін арттыруға болады.
Сонымен, табиғат ... және оның ... ... ... бір –
бірімен тығыз байланысты кешенді ... және ... ... табиғат
пайдалану деп атаймыз. Табиғат пайдалану экономикасы ... жеке ... өзге ... байланысты дамиды және көп мәселелерді қамтитын
сипатта болады. Табиғат қорғау мен пайдалануды үйлестіру ... ... ... ... ... ... ... міндетті түрде оны
қорғау мен ұйымдастыруды талап етеді. Оның үстіне ол бүкіл әлемдік ... ... ... ... ... экономикасы экология –
экономикалық байланыстарды қоғамдық өндірістің, табиғат қорғау, ... ... ... ... ... арттыру үшін саналы
түрде басқару деп қарастырамыз. Табиғат пайдалану түсінігі ... ... ... көп мағынада қолданылады.
Табиғат пайдалануда жіберілген кемшіліктердің бірі – ... ... ... механикалық, географиялық, құқықтық, ... ... ... ... ... әлеуметтік –
экономикалық жақтары нашарлау зерттелді. Жеке өндірістің салаларында ... ... жеке ... ... ... ... пайдалану тұрғысынан
зерттелсе, табиғат қорғау назардан тыс қалдырылды және ... ... ... қарастырғанда тиімді пайдалану мәселесі ойластырылмады.
Табиғат қорғау және пайдалану мәселелері табиғи кешендер ... ... және жеке ... ... ресурстарын пайдалану бойынша, жалпы
кез – келген жағдайда кешенді қарастырылуы қажет. В.И. ... ... ... ... ... ... Өйткені жеке организмдердің
дамуы бүкіл биосфераның экономикалық дамуымен байланысты.
Табиғат тиімді пайдалану мәселелерін ... ... жету ... ... оған жеке ... ... ... зерттеу
арқылы жетеміз. Сонымен қатар табиғат қорғау мен ... ... ... ... ... ... ... табамыз. Жалпы
заңдылықты білмей жеке мәселелер шешілмейді. Зерттеуде жалпыдан жекеге,
абстракциядан нақтыға, одан ... көшу ... ... келгенде, металлургия өнеркәсібі республика экономикасының дамуында
маңызды роль ... ... ... мен ... ... өнерксәбімен бірге Қазақстанның экономикасының негізгі салалары
болып ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар
мен ұйымдар кіреді. Бұл кәсіпорындар негізінде «Қазақстан түсті ... ... ... Бұл ... «Алтыналмас» түсті металлургия
кәсіпорнын басқарады. Такен металлургиясының жүйесінде бірнеше ... ... ... Олар ... ... ТМ», ... ... комбинаты», «Ақсұңқар», «КАзсталь-холдинг», ... ... ... «2005 жылдың металлургиясы» деп аталатын жаңа
программасынада ... ... ... ... ... ұлғайту негізгі
мәселелердің бірі болып отыр. Қазіргі кезде ... ... ақ ... ғана ... ... ... ел еліміздің
экономикасында едәуір оңды өзгерістер болғанын байқауымызға ... ... ... оның ... ... 15 одақтас республикалар ыдырап кеткен
соң, бұрынғы шаруашылық қатынас үзіліп, экономикамыз төмен қарай құлдырап
кеткен еді. ... ... ... экономикасын көтеру үшін
көптеген бағытта жұмыстар жүргізілді. Мемлекет арнайы нарықтық экономикаға
өтудің басты бағыттарын айқындап, сол ... ел ... ... ... ... ... 1995 жылдан бастап республика экономикасының бір
шама жоғарлағандығы байқалды..
Қазақстанның әлемдік экономикалық қатынастар жүйесіне кіруі ... ... ... әсер ... белгілі. Технологиялық артта қалуы,
өндірістердің даярсыздығы, шаруашылық жүргізудің жаңа жағдайларын игере
алмау, ... ... ... бәрі көптеген кәсіпорындардың тұрып
қалуына, дәстүрлі ... ... ... өндірістің құлдырауына әкеп
соқты. Соның салдарынан елімізде соңғы сегіз жылда өндіріс көлемі ... ... ... ... мен ... жеткіліксіздігінен Қазақстан
шетелдік капиталға, жеке капиталға да, ... ... ... да ... болып отыр. Қазіргі таңда экономиканы көтеру
инвестицияның түсуіне байланысты болып отыр.
Қаазсқатн республикасының әлемдегі ... ... 50 ... ... металлургия өнерксәсібінің де қосар үлесі мол. ... ... ... ... ... гиганттарымен бәсекелеске қабілетті. .
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Райханұлы Н. Өткен жылдың қорытындысы не көрсетті? //Ақиқат.-2003-№3-
41-43б.
2. Райханұлы Н. ... ... ... ... ... Райханұлы Н. Экономикалық дағдарыстан қайтсек шығамыз? // ... ... А. ... ... жағдай. // Ақиқат.-1996-
№11-14-17б.
5. Елшібекова Қ. Инвестициясыз экономика өрге баспайды. //Саясат.-1998-№2-
15-18б.
6. ... М. ... ... //Жас ... ... О. Инвестиция салынған негізгі салалар. // Ақиқат.-1997-№2-15б.
8. Құлымжанов М . ... ... ... құрылымы және тиімді жұмыс
істеудің шарты. //Агробизнесс теориясы мен тәжірибесі. А.-1997-19-21б.
9. Райханұлы Н. Реформаға ... ... ... ... // ... Құлымжанов М. Нарықтық экономика заңдары. // Ақиқат.-2003-№7-30-32б.
11. ... К. ... ... ... РК в ... // Саясат.-2005-№8-4-5.
12. Әліқұлов К.А. Қазақстанда нарықтық қатынастардың дамуы. // Жаршы.-
2004-№2-60-62б.
13. Дүйсенбек Ә. ... ... ... // Егемен Қазақстан.-1997-
№8-6-7б.
14. Нұрмолдақызы Г. Инвестицияларды қайда жұмсаған қайырлы. // Қаржы-
қаражат.-1998-№7-23б.
15. Нұрмолдақызы Г. ... ... ... құйылуда? // Егемен
Қазақстан.- 1989-№1-4б.
16. Райханұлы Н. Нарықтық ... мен ... ... ... ... инвестицияның құрамы мен динамикасы. // Ақиқат.-
1998-№2-33-35б.
17. Шыңғыс М. Инвестиция –экономика өзегі. // Жас Алаш.-1998-№4-2б.
18. Шыңғыс М. ... және ... ... // Жас ... Қаженбаев С. ΧΧΙ ғ. ... ... даму ... учет и ... Шалғынбаев Н. Нарықтық қатынастарды қалыптастырудағы жекешелендіру.
// Саясат.-2004-№8-49-51б.
21. Райханұлы М. Жыл қорытындысы не көрсетті? // Ақиқат.-1998-№4-30-32б.
22. ... ... ... жинақ. Алматы.-2003
23. Қазақстан цифрларда. Статистикалық жинақ. Алматы.-2005
24. Каргажанов З.К., ... М.А. и др. ... и ... ... за ... ... ресурсов (на примере
цветной, черной металлургии и нефтяной промышленности Казахстана). ... 1992. – 155 ... ... З.К., Баймырзаев К.М., Калиаскарова З.К. Платежи ... ... ...... 1997. – 162 ... ... Э.В., Бобылев С.Н., Новоселов А.Н. Экология и экономика
природопользования. – М.: ... и ... ... 1998. – 455 ... Голуб А.А., Струкова Е.Б. Экономика природных ресурсов. – М.: Аспект
Пресс, 2001. – 319 с.
28. Володомонов Н.В. Горная рента и ... ... ... . – ... 1959. – 80 ... ... Ю.В. ... ценообразования в горнодобывающей
промышленности. – М.,1964. – 198 ... ... З.К. ... ... ... и плата за пользование недрами
при социализме // Вестник АН КазССР, 1979, №7.
31. Струмилин С.Г. О ... ... ... в ... // Вопросы экономики, 1960, №7.
32. Обломская Л.Д. Природный ... и ... в ... В кн.: ... ... ... ... – Л., 1975. – 216 с.
33. Пашков А.И. ... ... ... – М.: ... 1970. –
528 с.
34. Гольд Г.С Оценка эффективности вариантов развития производства цветных
металлов. – М.: ... ... и ... 1982. – 64 ... ... Л.В. ... расчет наилучшего использования
ресурсов. – М.: ... 1960. – 347 ... ... Н.П. Об ... ... ... ресурсов // Вопросы
экономики, 1969, № 1. с. 66-74.
37. Чернявский В. Замыкающие затраты оптимального отраслевого ... ... ... 1977, № 2, с. ... ... К. ... ... политической экономии. Соч. изд. 2 . т. 3.
39. ... К.Г. ... ... ... ... в ... ... – М.: Наука, 1977. – 234 с.
40. Богачев В.Н. О горной ренте и ... ... ... и ... ... ... 1974, №8, с.25-38.
41. Pearce D., Turner K., Bateman I. ... ... ... ... The Iohn Hopkins ... Press, Baltimore,
1993. p.31.
42. Hotelling H. The Economics of Exhautible Resources // Journal ... Economy. 1931. Vol. 39. N2. ... ... А.Б., ... Л.П. ... оценка месторождений
полезных ископаемых. – М.: Недра, 1985. – 205 с.
44. Каргажанов З.К., Тлеубергенов М. А. и др. Рациональная ... ... ...... Наука, 1983. – 190 с.
45. Экономическая ... и ... ... природных
ресурсов Казахстана. – Алма-Ата: Наука, 1980. – 166 ... ... ... ... ... |1997 |2000 |2001 |2003 |2005 ... саны (жыл соңында), мың |14901,5 |14865,3 |14850,5 |14866,0 |14951,3 ... |70,0 |72,1 |73,4 |77,5 |93,7 ... ... халықтың азаюы, мың |4,7 |4,8 |4,9 |5,2 |6,3 ... | | | | | ... ... |6105,4 |6201,0 |6698,8 |6708,9 |6985,2 ... ... ... ... |1798,3 |2000,2 |2336,9 |2794,4 ... адам |335,0 |402,0 |533,6 |557,4 |606,7 ... ... млрд ... | | | | | ... ... өнімі, млрд теңге|177,7 |223,5 |325,8 |325,3 |348,6 ... ... |157,3 |178,5 |207,8 |232,1 |258,1 ... өсіру өнімі | | | | | ... ... ... |1065,9 |1293,1 |1404,4 |1531,1 |1681,1 ... ... ... жүк |149,7 |207,1 |225,4 |232,3 |258,3 ... млн т |66,6 |73,1 |84,2 |92,7 |93,6 ... ...... млрд ткм | | | | | ... ...... млрд |9526,7 |13852,2 |15085,1 |16254,3 |21227,3 ... |5871,6 |8812,2 |8639,1 |9670,3 |12900,4 ... ... ... – барлығы, |3655,1 |5040,0 |6446,0 |6584,0 |8326,9 |
|млн долл. | | | | | ... |3114,3 |5068,4 |5954,1 |5237,6 |6874,0 ... |1510,5 |2336,7 |2644,6 |2194,4 |2954,2 ... ... ... сауда |1603,8 |2731,7 |3309,5 |3043,2 |3919,8 ... млн ... | | | | | ... |6412,4 |8783,9 |9131,0 |11016,7 |14353,3 ... |4361,4 |6475,5 |5994,5 |7475,9 |9946,2 ... елдерімен сыртқы сауда |2051,3 |2308,3 |3136,5 |3540,8 |4407,1 ... млн ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... 2005 жылғы дамуын сипаттайтын негізгі
әлеуметтік-экономикалық индексі, ( есебімен
Кесте 2
|Республикамыздағы |Өнеркәсіп |Негізгі ... ... ... |
|облыстар мен ірі |өнімінің ... ... ... |орташа айлық|
|қалалар ... ... ... көлемі|түрімен жүк |еңбекақысы |
| ... ... | ... | |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... | | | | | ... |108,8 |110,6 |101,4 |109,8 |114,3 ... ... | | | | | ... |117,2 |93,3 |98,8 |101,4 |125,1 ... |118,6 |122,8 |98,8 |82,8 |113,2 ... |115,9 |163,1 |103,6 |111,6 |112,5 ... |100,3 |130,7 |112,3 |159,2 |116,1 ... Қазақстан |104,1 |112,5 |101,1 |102,0 |106,7 ... |114,2 |402,5 |112,7 |100,4 |109,0 ... ... |110,1 |68,1 |104,3 |101,9 |109,5 ... |102,7 |102,1 |101,1 |116,5 |110,7 ... |112,5 |139,5 |98,5 |100,7 |120,6 ... |118,7 |148,4 |108,6 |101,9 |117,0 ... |108,6 |101,9 |104,3 |95,4 |115,4 ... |113,5 |166,3 |90,0 |104,4 |110,3 ... Қазақстан |103,4 |112,6 |94,3 |101,4 |111,8 ... ... |109,8 |125,0 |105,2 |123,2 |112,7 ... қ. |111,5 |122,8 |98,4 |130,7 |119,4 ... қ. |115,3 |82,8 |113,7 |129,5 |115,2 |

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көліктің маңызы және экономикалық географиялық ерекшеліктері16 бет
ҚР экономикалық өсу себептері,факторлары. Инфляцияның әлеуметтік-экономикалық салдары.Инфляцияға қарсы саясат. Инфляцияның мәні,түрлері. ҚР-ның инфляциялық саясаты17 бет
Үкімет басқару құрылымы жане оның қызметі11 бет
Металлургия өнеркәсібі23 бет
Металлургия өнеркәсібі.Молибденге түсініктер15 бет
Қазақстан өнеркәсібі. түсті металдар қоймасы12 бет
Кен орындары49 бет
Машина жасау өнеркәсібі кешені11 бет
Оңтүстік Қазақстан облысының экономикалық – географиялық жағдайы55 бет
Өнідірс оның мәні және факторлары19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь