Салықтардың экономикалық мәні мен атқаратын қызметі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I САЛЫҚТАРДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН АТҚАРАТЫН ҚЫЗМЕТІ

1.1 Салықтар және салық саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Кәсіпкерлікті салықтық реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
1.3 Бюджет . салық саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18

II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БЮДЖЕТ ҚАЗЫНАСЫН ТОЛТЫРУДАҒЫ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІ МЕН САЛЫҚ САЛУДЫҢ АЛАТЫН ОРНЫ

2.1 Қазақстан экономикасы мен еліміздегі кәсіпкерлікті дамытудағы салық салудың рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...35

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...38
Еліміздің нарықтық экономикаға өтуіне байланысты экономикамызда микро және макродеңгейде қатынастары күрделеніп, экономикамызға әр түрлі әсерін тигізуде.
Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге пайда болады және мемлекеттің өмір сүруі мен дамуының негізгі қаржылық көзі болып табылады. Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі қашан да болса оның салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңаруымен бірге қалыптасады. Әрбір мемлекетке өзінің ішкі және сыртқы саясатын жүргізу үшін белгілі бір мөлшерде қаржы көздері қажет. Салықтар – мемлекет қаржысының тұрақты қайнар көзі. Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту, тұрақтандыру барысында қуатты экономикалық тетік ретінде пайдаланады.
Еліміздің қазіргі таңдағы даму барысындағы өзекті мәселелердің бірі болып тұрақты әлеуметтік-экономикалық даму арқылы халықтың тұрмыс деңгейінің сапасының артуын қамтамасыз ету, шағын және орта бизнесті одан әрі жетілдіру болып табылады. 2015 жылға дейінгі индустриялдық-инновациялық даму стратегиясында кәсіпкерлік ортаны одан әрі нығайту мәселесіне, оның ішінде ұлттық экономиканы инновациялық технологиялар негізінде диверсификациялауды жүзеге асыруда шағын және орта бизнеске жетекші орын беріліп отыр. Осыған байланысты әрі Қазақстан Президентінің 2006 жылғы 1-ші наурыздағы Жолдауында салық тәртібін күшейту және елдегі салық салу механизмін одан әрі жетілдіру бойынша қойған міндетіне орай қаржы, салық, несие саясатын және сәйкесінше олардың механизмдерін одан әрі жетілдіру жолдарын іздестіру - өзекті міндет болып отыр.
Нарықтық экономика жағдайындағы Қазақстан Республикасында қоғамдағы қандай болмасын процестерге мемлекеттік әкімшілік жүргізу арқылы тікелей ықпал ету мүмкіндігінің тарыла бастағаны бүгінде баршаға аян. Бұл орайда халықаралық өркениетті стандарттар мен нарық талаптарына сай келетін, сондай-ақ қоғамдық және мемлекеттік мүдделерге қол жеткізуге жол ашатын әлеуметтік-экономикалық жанама ықпал етудің елеулі құралы салықтар, салық салу жүйесі және мемлекеттің салықтық құқығы пайдаланылады.
Салықтарға тән барлық функциялар мемлекеттік бюджеттің ақшалай қаражаттарын негізінен корпоративтік шаруашылық аясы субъектілерінің табыстары есебінен қалыптастыруға нысаналанған тұрақты байланыстың мемлекет пен салық төлеушілер арасында туындауы мен дамуы барысында іске асырылады. Өндіріс пен салық салу және мемлекеттік бюджет кірістерін қалыптастыру арасындағы тәуелділік ұтымды салық жүйесін құрудың, сондай-ақ тиімді салықтық заң актілерін қабылдаудың теориялық және практикалық негізін құрайды. Сонымен салық объективті-субъективті, қаржылық-экономикалық және құқықтық құбылысты, ал салық салу мемлекеттік бюджеттің (салықтық кірісін) кіріс базасын қалыптастыруға байланысты қарқынды салықтық қатынастарды көрсетеді.
1. «ҚАЗАҚСТАН» ұлттық энциклопедия.-А., 2005., 7-том.-534-535 б.
2. Найманбаев С.М. Салықтық құқық.-А., 2005.-11-16 б.
3. Байсенгирова А. Салық жүйесі // Экономика негіздері.-2006., №6.-20-21 б.
4. Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және салық салу.-А., 2003.-15-93 б.
5. Насырова М.Р., Кулпыбаев С.К., Гуляева С.П., Бейсенбаев Д:Э., Токсанбаев С.Р., Мезенцева Т.М. Рыночная экономика.-А., 1995.-319-326 б.
6. Арзаева М.Ж. Кәсіпкерлікті салықтық реттеу // Хабаршы.-А., 2003., №2, экономика сериясы.-27-29 б.
7. Бораш Қ. Салық жүйесі заман ағымына сай болады // Егемен Қазақстан.-№111-112, 23 мамыр,2006.- 10 б.
8. Мамыров Н.Қ., Тілеужанова М.Ә. Макроэкономика.-А., 2003.-154-167 б.
9. Ермекбаева Б. Кәсіпкерлікке салық салу механизмін жетілдірудің кейбір мәселелері // АльПари.-2006., №2.-48-51 б.
10. Исахова П.Б. Орта және шағын кәсіпкерлікті дамытудағы салық салудың рөлі // АльПари.-2005., №3.-144-150 б.
11. Салықты осылай төлейсіз // Егемен Қазақстан.-2003., 14 желтоқсан.-4 б.
12. Тусеева М.Х. Салық тәртібі деген не? // Түркістан. 2006., 30 наурыз.-4 б.
13. Костюк В.Н. Макроэкономика:курс лекций.-М., 1998.-187-192 б.
14. Эдвин Дж Долан Макроэкономика.-С.-Пб., 1996.-118-169 б.
15. Биншток Ф.И. Государственное регулирование предпринимательской деятельности.-М., 2003.-157-171 б.
16. Интернет.-www.stat.kz
17. Нурумов А.А. Налоги и финансы рыночной экономики.-Астана, 2004.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
.......................................3
I САЛЫҚТАРДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН АТҚАРАТЫН ҚЫЗМЕТІ
1. ... және ... ... ... ... - ... ... ... ... ... ТОЛТЫРУДАҒЫ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІ МЕН
САЛЫҚ САЛУДЫҢ АЛАТЫН ОРНЫ
2.1 Қазақстан экономикасы мен еліміздегі кәсіпкерлікті дамытудағы ... ... ... ... ... ... экономикамызда микро
және макродеңгейде қатынастары күрделеніп, экономикамызға әр ... ... ... ... ... ... болады және мемлекеттің
өмір сүруі мен дамуының негізгі қаржылық көзі ... ... ... өзгеруі, өркендеуі қашан да болса оның салық жүйесінің қайта
құрылуымен, жаңаруымен бірге қалыптасады. Әрбір ... ... ішкі ... ... ... үшін белгілі бір мөлшерде қаржы көздері қажет.
Салықтар – мемлекет қаржысының ... ... ... ... ... дамыту, тұрақтандыру барысында қуатты экономикалық тетік
ретінде пайдаланады.
Еліміздің қазіргі ... даму ... ... мәселелердің бірі
болып тұрақты әлеуметтік-экономикалық даму арқылы ... ... ... артуын қамтамасыз ету, шағын және орта бизнесті одан
әрі жетілдіру болып табылады. 2015 жылға дейінгі ... ... ... ... одан әрі нығайту мәселесіне, оның
ішінде ұлттық ... ... ... ... жүзеге асыруда шағын және орта бизнеске жетекші орын
беріліп отыр. Осыған байланысты әрі ... ... 2006 ... ... ... ... тәртібін күшейту және ... ... ... одан әрі ... бойынша қойған міндетіне орай қаржы, салық,
несие саясатын және сәйкесінше олардың механизмдерін одан әрі ... ... - ... ... ... ... экономика жағдайындағы Қазақстан Республикасында қоғамдағы
қандай болмасын ... ... ... жүргізу арқылы тікелей
ықпал ету мүмкіндігінің ... ... ... ... аян. Бұл ... ... ... мен нарық талаптарына сай келетін,
сондай-ақ қоғамдық және ... ... қол ... жол ... ... ықпал етудің елеулі құралы салықтар, салық
салу жүйесі және мемлекеттің салықтық құқығы пайдаланылады.
Салықтарға тән ... ... ... ... ... ... корпоративтік шаруашылық аясы субъектілерінің
табыстары ... ... ... тұрақты байланыстың мемлекет
пен салық төлеушілер арасында туындауы мен дамуы барысында іске асырылады.
Өндіріс пен ... салу және ... ... ... қалыптастыру
арасындағы тәуелділік ұтымды салық жүйесін ... ... ... заң ... ... ... және практикалық негізін
құрайды. Сонымен салық объективті-субъективті, ... ... ... ал ... салу ... ... ... кірісін)
кіріс базасын қалыптастыруға байланысты қарқынды салықтық қатынастарды
көрсетеді.
Мемлекеттің салықтық құқығының аясында ... ... ... өсу ... және ... салық салу
стандарттарының өркениетті үлгілеріне сай қоғам мен мемлекеттің, ... ... ... жеке меншік негізіндегі жеке кәсіпкерлік
қызмет) субъектілерінің экономикалық-қаржылық мүдделерінің балансты болуын
көздейді және соны ... ... ат ... ... ... ... ескере отырып, мен курстық
жұмысымнды еліміздегі салық салу саясатына, салық жүйесіне арнауды ... ... ... жазудағы мақсат Қазақстан Республикасының бүгінгі
салық жүйесін қарастыру, салық салу саласының нормативтік құқықтық ... ... ... ... мөлшерінің азайтылуының
тиімділігін анықтау, сондай-ақ осы саланы салық төлеушілердің мүдделерін
есепке ала ... ... ... ... ... ... ... мен тұжырымдар және қорытындылар беру болды.
Осы салық салуға байланысты әр дәуірлерде мемлекет қайраткерлері,
экономистер, ... ... ... ... жазған. Мысалы,
Ф.Аквинский «салықтарды ... ... ... ... ретінде анықтаса,
салық салу теориясының негізін салушылардың бірі А.Смит «салық ... ... ... ... ... ... деп ... біздің дәуірімізде де салық салуға байланысты қазақстандық азаматтар
да өз пікірлерін білдіруде. Мысалға, еңбектерінің ... ... ... ... тең, ... ... маңыздылығын қолдаған
әл-Фараби атындағы ҚҰУ-нің э.ғ.к., доцент – Б. Ермекбаева «Салықтар және
салық салу» еңбдегі, ... ... салу ... ... ... мақаласы; Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ-нің э.ғ.к., доцент
- П.Б. Исахова «Орта және ... ... ... ... ... мақаласы; Халықаралық бизнес Университетінің э.ғ.д., профессор - М.Х.
Тусеева «Салық тәртібі деген не?» ... ... С.М. ... ... ... А.А ... и финансы рыночной экономики» еңбегі
Бұл тақырыптың ... ... ... ... ... ... ... салық салудың экономиканың әлеуметтік-
экономикалық салаларына, мемлекет бюджетіне тигізер оң және теріс ... ... ... МӘНІ МЕН ... ҚЫЗМЕТІ
1.1 Салықтар және салық саясаты
Салық – жеке адамдардың, кәсіпорындардың не мекемелердің жергілікті
немесе мемлекеттік бюджетке ... ... ... Ол ... ... және ... пайда болуына байланысты туған. Мемлекеттің
шығындарын қаржыландыруға жұмсалады.
Салық мөлшері мен төлеу мерзімі ... ... ... ... атқарады, олар:
1. Салық салу мақсатына ... ... ... ... (соның ішінде шетелдік) өзара қарым-қатынасын реттейтін
экономикалық тұтқа.
2. Бюджеттің кіріс бөлігін ... мен ... ... ... ... ... екі ... бөлінеді:
1. Төте салық – салық төлеушінің табысынан немесе ... ... ... Мысалы: табыс салығы, жер салығы, көлік құралдарына
салынатын салық, т.б.
2. Жанама салық – сатылған тауарлар, ... ... ... үшін ... және ... ... ... үстеме түрінде
белгіленетін, салық төлеушінің табысымен немесе ... ... емес ... ... ... құн ... ... кеден
алымдары. /1, 534бет/
Көне Грекияда алымдар мен салықтарды алудың әр ... ... ... ... Классикалық Грекияда алғашқы тікелей алымды тек
құдайлар мен ... ... шалу ... берілетін мал-мүліктер
түрінде алып отырса, кейіннен кемелер жасауға, ... ... ... қала ... мен ... ... ... асыруға
деп аздап салық алынатын болған. /2, 11 бет/
Біздің эрамызға дейінгі 7-6 ғасырларда ... ... ... ... бір ... немесе жиырмаға бөлгендегі бір бөлігін қазынаға
алу қажет деп белгілеген. Ал 6 ғасырдың соңы мен 5 ... ... ... – литургиялар пайда ... ... ... ... салықтарды төлемейтін болған.
Бесінші ғасырдың ортасына таман салықтарды алудың жаңа түрлері
ойластырылған. Мысалы: ... ... ... ... азаматтардан алынатын салықтар, кедендік баждар алынған.
Жезөкшелерге де ... ... ... ... ... ... ... және ағашпен қамтамасыз етуге кететін қаражаттар; спорт ойындарын
қаржыландыруға, ... ... ... полицияны
ұстауға қажетті қаражаттар ... Бұл ... ... ... және ... да ... қарамастан, салықтардың қажеттілігі
және әрдайым әрі ұдайы алынатындығын, сондай-ақ ... ... ... тыс
қалмайтындығын байқаймыз. Мысалы, ауқатты азаматтар ... ... ... ... ... ... 378-377 ... ауқатты және басқа
азаматтардың мүліктері мен байлықтарын жаппай бағалау ... ... ... ... литургия да өкінішке орай салыққа ... ... ... ... цензус (ценз) деп аталған. Ценздер әрбір
5 жылдың көлемінде азаматтардың мүліктеріне сәйкес белгіленіп, алынған.
Кейде салықтар мен баждардан және ... ... ... ... ... ... ... шығындарды жаппаған жағдайда, тек қалада тұратын
азаматтардан ... деп ... ... ... ... басқа
мемлекеттік салық «трибутумды» төлеу рим ... ... әрі ... ... жерлердің аумағы өлшеніп, қалалар ... ... ... ... ... провинцияларындағы) негізгі
салықтардың бірі жер салығы «аннона» болған. Оның төлемдері ауылшаруашылығы
өнімдері түрінде алынған. /2, 12 ... да ... сай ... ... ... ешбір күмән
тудырмайды. Бір ғана дәлел ретінде «Ұлы жібек жолы»мен ... ... ... ... ... ... «Исфиджаб», «Құлан»,
«Яссы», «Сауран», «Бароысхан», «Аспара», ... ... ... ... ... мағлұматтарды айтуға болады. Тек бір
өкініштісі, жазба мәліметтердің ... ... осы ... ... көздерінің өте аз болуы.
Кезінде Қазақстан тарихына, сонымен ... ... салу ... ... зор ... ... ... құқықтық дерек көзі Тәуке ханның
(Әз Тәуке) хандық құруы кезінде, оның тікелей қатысуымен қабылданған «Жеті
жарғы» болып табылады. /2, 13 ... ... ... ... ... оның ... ... заңдарында көзделген салықтар мен өзге де міндетті ... ... Тек ... ... тән ... да ... отырған.
Мысалы, «кибиточный сбор», «ясачная подать», ... ... ... және ... – 12 ... ... дамыған салық салу теориясы экономикалық
және мәдени гүлденуі шарықтаған ислам әлемі елдерінің мұсылмандық құқығында
шариатта көрініс тапқан болатын. ... ... ... ... ... ... ... мен Орта Азия аумағындағы
мемлекеттерде, олар 19 ғасырда Ресей экономикалық жүйесіне ... ... еді. /2, 14 ... ... ... ... салық салудың қағидаларын айта
кетуге болады:
• Салықтарды барлық ... ... ... ... ... ... белгілеу;
• Салықтық төлемнің сомасы, тәсілі және уақыты оны төлеушіге күні ... ... ... ... ... Салықтар әрбір салық төлеушіге қолайлы уақытта және ыңғайлы тәсілмен
алынуға тиіс;
• Салық алу кезінде салық төлеушінің шығындары ... аз ... ... ... салу мемлекеттің құрылысына, қалыптасқан
қоғамдық дәстүрлерге, мемлекет экономикасы мен ... ... ... ... етуші тармақтардың өктем өкілеттіліктерінің демократиялық
деңгейіне, нақты қалыптасқан әлеуметтік, саяси және әкімшілік ... ... ... ... айтқанда, салықты мемлекеттің экономикалық
әлуетінің функциясы деп санауға болады. Осы ... ... ... жәйт,
салықтың (экономикалық) мән-жайы мен заң жүзінде іске асырылатын мәнінің
арасында қарама-қайшылық ... ... ... ... ... салу,
мемлекеттің салық жүйесі деген ... ... ... ... ...... және жеке тұлғалардың материалдық мүдделеріне
мүмкіндігінше нұсқан келтірмей қалыптастыру ... деп ... ... ... ... мемлекеттің пайда болуымен бірге қалыптасты. Сондықтан ... пен ... салу ... ... ... ... мемлекеттің
тіршілік етуінің айырылмас маңызды бөлігі болып ... ... ... ... кіріс көзінің 85-90 пайызы тек салықтардан тұрады.
Салық және ... салу ... ... ... байланысты, олардың бір-
бірінсіз әрекет ете ... ... 1- ... көре ... /3,
21 бет/
Салық жеңілдіктері дегеніміз – салық төлеушіні салық төлеуден
толығымен ... ... ... ... жеңілдігі қолданыстағы заңнамаға
сәйкес беріледі. Салық ... ... ... прогресті
ынталандыру, өндірістің келешегі зор ... ... ... ... сақтау қажеттігіне байланысты кәсіпорынға түсетін
туынды қаржы ауыртпалығын жеңілдету; қоғамның ... ... ... ... белгілі бір демографиялық саясатты жүргізу ... ... ... ... кодексінде жеке сипаттағы
салық жеңілдіктерін беруге тыйым салынған. ... ... беру ... және ... ... ... ... Салық жеңілдігінің
өтелуі, мерзімді және мәлімдемелі сипатта болады. Салық ... ... ... ... немесе салық сомасын азайту, салық мөлшерін
төмендету; салық несиесін қамтитын мақсатты ... ... ... ... бірі – ... салынбайтын минимум (салық объектісінің
салықтан босатылатын ең ... ... ... ... дегеніміз –
кәсіпорынның ... ... іске ... ... ... ұсынылатын белгілі бір талаптарды іске асыруға байланысты салық
төлемінің мерзімін ... ... Бұл ... ... ... ... әкімшілікпен несие келісімін жасасу нысанында беріледі: ... ... ... мен оны беру ... оның ... ... бойынша пайыз мөлшерлемесінің көлемі келісіледі. /1, 534 бет/
|Мемлекеттік салықтар ... ... ... ... ... ... және мүліктен |Тауар бағасына салынады (Мысалы, |
|алынады (Мысалы, табыс ... ... ... ... ... ... салынатын |Меншікке салынатын|Акциз |Кедендік баж ... ... | ... |
|Топтастыру ... ... ... элементтері ... ... ... субъектісі |Салық ставкасы ... ... ... ... ... ... бірлігіне |
|барлық тауарлар, ... және ... ... ... ... ... және ... | ... ... | | ... ... |
| ... ... төлеу |
|Салық жеңілдіктері | |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... салынбайтын минимум |
|Салық салуға жатпайтын жерлер ... ... ... ... ... |Көлік |
|қорғаудағы |демалыс |сауықтыру ... ... ... ... ... ... | | | ... | | | | | ... ... ... ... бар ... ... азаматтары |Азаматтығы жоқ |ҚР территориясында|
|азаматтар | ... ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... бөлу ... |Салық |Салық |
| | | ... ... ... принциптері ... ... ... |
1. ... - ... және ... ... байланыстыратын элементтер
Жаңа Салық Кодексі 2002 ... 1-ші ... ... мынадай салықтар енгізілген:
1. Корпорациялық табыс салығы
2. Жеке табыс салығы
3. Қосылған құн салығы
4. Акциздер
5. Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнайы ... ... ... жер ... ... ... ... мүлік салығы /4,15 бет/
Мемлекет қазынасын толтырудың бірден-бір қайнар көзі – салықтар, ... ... ... дамыту жөніндегі басым бағыттардың бірі –
шағын және орта бизнесті ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнес барысына кедергі келтірмейтін салық ... ... ... қатарынан орын алып отыр. Осы мақсатта
елімізде шағын бизнес субъектілеріне арнайы салық ... ... ... режимінің мәні:
Арнайы салық режимі салық әлеуметтік және корпорациялық немесе жеке
табыс салықтары (жалдамалы қызметкерлердің еңбек ... ... ... ... сондай-ақ салық жүктемесін кемітуге бағытталған ... мен ... да ... ... салық есебін беру, төлеу ... ... ... көздейді.
Мына салық төлеушілердің арнайы салық режимін қолдануға ... ... ... ... бар ... ... филиалдардың, өкілдіктердің
• заңды тұлғалардың еншілес ұйымдарының және тәуелді акционерлік
қоғамдардың
• әр түрлі елді мекендерде ... ... ... ... ... ... ... өнімді шығару
2. кеңестік, қаржы, бухгалтерлік қызмет көрсету
3. мұнай өнімдерін сату
4. шыны ыдысты сату
5. жер қойнауын пайдалану және заңда ... ... ... ... ... режимін немесе салық салудың жалпы белгіленген ... ... ... ... ... ... яғни ... бизнес
субъектісі бюджетпен есеп ацырысудың бір нысанын ғана таңдауға құқылы. /4,
88 бет/
Шағын бизнес ... ... ... салық режимі шегінде бюджетпен
есеп айырысудың үш ... ... бір ... ... ... ... ... оңайлатылған декларация негізінде
Бір жолғы талон негізінде арнайы салық режимі қызметі ... емес ... жеке ... үшін ... ... қызмет деп бір
жылда жалпы алғанда 90 күнненаспайтын қызмет түсініледі. Бұл ... ... жеке ... ... ... ... босатылады және бақылау-
кассалық аппараттарын қолданудан босатылады. Оларға қойылатын жалғыз талап
– қолдарында бір жолғы талоны болу ... /4, 89 ... ... ... жұмыс жасауға болатын қызмет түрлерінің тізбесін
тиісті уәкілетті ... ... Бір ... талонның құнын қызметті жүзеге
асыратын орналасқан жеріне, түріне, ... және ... ... ықпал
ететін тағы басқа ... ... ... ... ... ... Бір ... талонды бір күнге де, бірнеше күнге де
алуға болады.
Патент ... ... ... ... бизнесі тұрақты сипат алатын
жеке ... үшін ... есеп ... үшін ... Жеке
кәсіпкерге патент негізінде қызмет істеу ... ... ... ғана рұқсат етіледі:
1. жалдамалы қызметкерлердің еңбегін пайдаланбайды
2. жеке кәсіпкерлік нысанындағы ... ... ... орта есеппен 1 жыл ішінде табысы 1,0 миллион ... ... алу үшін ... салық органына болжанатын кірісті көрсете
отырып, патент ... ... ... және жеке ... ... тіркеу
туралы куәлігін, лицензиялауға жататын қызметті жүзеге асырған жағдайда, ол
мұндай қызметті жүзеге ... ... ... ... ... ... ... лицензиясының қызмет ету мерзімінен аспайтын
мерзімге беріледі.
Салық органдары өтініш берілгенін және бюджетке патенттің құны ... ... ... ... ... жарналары төленгенін
растайтын құжат көрсетілгеннен кейін патент беруді жүзеге асырады. Жеке
кәсіпкердің ... ... ... ... ... ... ... құны кәсіпкер мәлімдеген кіріске 3 пайыз мөлшеріндегі
ставканы қолдану жолымен анықталады. Патенттің құны жеке табыс салығы және
әлеуметтік салық ... ... ... ... ... ... ... ниеті бойынша салық органы бір айға да, бірнеше айға да, бірақ
бір жылдан аспайтын мерзімге бере алады. /4, 90 ... жеке ... ... ... патент үшін белгіленген шектен
артық ... ... ... үшін ... өзге де ... ... ... жағдайда, ол оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық
режиміне немесе жалпы белгіленген тәртіпке көше ... ... ... арнайы салық режимі шағын бизнес
субъектілері үшін бюджетпен есеп айырысу үшін көзделген. Бұл ... ... ... ... ... арналған.
Оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режиміне салық кезеңі
басталғанға дейін көшу үшін ... ... ... өз ... ... жері ... ... органына уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген
нысанда өтініш береді.
Оңайлатылған декларация негізіндегі арнайы салық ... ... есеп ... ... ... ... ... субъектілеріне мынадай
талаптарға жауап берген ... ғана ... ... ... ... жеке ... ... жеке кәсіпкердің өзін қоса алғанда, қызметкерлердің ... ... саны ... кезеңі ішінде он бес адамнан көп
болмаса
• салық кезеңі ішінде шекті табысы 4500,0 мың тг-ден аспаса
2) ... ... ... қызметкерлердің шекті орташа тізімдік саны салық кезеңі ішінде
жиырма бес адамнан көп ... ... ... ... шекті табысы 9000,0 мың теңгеден аспайтын
болса /4, 92 ... ... сай ... ... немесе арнаулы салық режимінен
өз еркімен шыққан кезде шағын бизнес субъектісі есепті тоқсаннан кейінгі
тоқсаннан ... ... ... ... ... мен ... жалпыға
бірдей белгіленген тәртібіне көшеді.
Оңайлатылған декларация негізіндегі шағын бизнес субъектісі салық салу
объектісіне тиісті салық ставкасын қолдану ... ... ... ... /4, 93 бет/
Салық саясаты – мемлекеттің экономикалық саясатының бір бөлігі. Салық
негізін, мөлшерлемесін, ... және ... ... ... ... ... саясаты экономикаға мемлекеттің араласуы нәтижесінде
мемлекеттік бюджетті қалыптастырады және жалпы ұлттық өнімнің ... ... жеке ... ... ... ... айқындалады. Мәселен, жеңілдіктер мен шегерімдердің ... ... кең ... ... ... ... ... біркелкі
мөлшерде болуын қамтамасыз етіп, экономиканың жекеше секторына ресурстарды
орналастыру үдерісіне мемлекеттің араласуы ... ... ... ... (лауазымды адамның қайсыбір ... өз ... және ... негіздерге сүйенуі мүмкін. Дискрец. ... ... ... жағдайға сәйкес салық заңнамасына түзетулер
енгізуді: салық ... ... ... ... енгізуді
немесе алып тастауды, т.б. шараларды ... Ол ... ... кең көлемде таңдау мүмкіндігін береді. Алайда бұл мемлекеттің
экономикалық үдерісті ... ... ... шешім қабылдауына
және ықпал етуіне теріс әсерін тигізеді. Бейдискрец. ... ... орта ... ... кезеңділікті реттеуге бағытталған
реттеуіштер элементтері болып ... ... бұл ... негізі – жеке
табыс салығында және корпорациялардың пайдасына салынатын салықта үдемелі
табыс ... ... ... ... ... – шаруашылық
субъектілерінің ... ... алу ... ... ... ... ... – осы норманы төмендету. Сөйтіп, өрлеу ... ... ... ... ықпал ету есебінен экономикалық өсу ... ... ... ... ... ... ... аталған кешеуілдеулер болмайды, бірақ мұнда мемлекеттің қолында
реттеуші құралдардың саны аз ... ... ... ... ... ... ұштастырылуымен сипатталады: тікелей салықтар бөлігінде
табыстарды өздігінен ... ... ... үшін ... ... жанама салықтар бөлігінде ... ... ... ... ... ... салық саясатының пәрменділігі
төмен: табыстың ұдайыи өсуіне қарай инфляция салдарынан салық салу ... ... ... ... Қазақстанда жаңа салық жүйесі ... ... және ... ... ... қалыптасты. Салық
жүйесінің өзгертілуі ... ... ... ол, ... ... мен жеке ... мүдделерінің теңдестірілуін қамтамасыз ететін,
кәсіпкерлікті дамытуға, инвестициялық қызметті жандандыруға, ... ... ... ... ... ... ... азайтуға және жалпы салық ауыртпалығын азайтуға септігін тигізетін
ұтымды салық жүйесін құру міндетін шешуге бағытталған. /1,535 ... ... ... ... ... ... өкілдерінің бірі – кәсіпкерлер.
«Кәсіпкер» ұғымын алғаш рет 18-ғасырдың басында ... ... ... ... Одан кейінгі кезеңдерде «кәсіпкерлік», «кәсіпкер»
ұғымдарына өзіндік түсініктерін ... ... ... ... ... ... мектептің көрнекті өкілдері А.
Смит, Ж.Б. Сэй, В. Зомбарт, Й. Шумпетер, тағы басқалары ... үлес ... П. ... Дж.М. ... Т.Питерс, П. Самуэльсон, Д. Эванс, ... ... ... ... ... ғылыми еңбектерінде
кәсіпкерліктің, шағын және орта ... ... және ... ... зерделенген.
Ғылыми әдебиеттерде кәсіпкерлікті үш аспектіде ... ... ... экономикалық ойлау типі ретінде; шаруашылық
жүргізу тәсілі ретінде.
Экономикалық категория ретіндегі кәсіпкерліктің ... ... ... оның ... мен ... ... ... табылады.
Кәсіпкерліктің объектісі жеке тұлғалардың (жеке, отбасылық, шағын және орта
бизнес өкілдері, т.б.) қызметі, сондай-ақ жалдамалы жұмыс ... ... ... ... ... экономикалық мүдде мен шарт қатынастары бойынша
өзара байланысты тұлғалар тобы ... ... ... ... ... ... акционерлік қоғамдар, кооперативтер, жекелеген
жағдайларда мемлекеттің сәйкес органдары да болуы мүмкін. Й. ... ... ... үйлестірудің барлық жаңаша тәсілдері
кәсіпкердің басты жұмысы болып табылады. Кәсіпкер тұтынушыға беймәлім ... ... ... ... үйлестіреді; өткізу нарығының
жаңасын игереді. Сонымен қатар ... ... ... пен ... баға ... жалпы тауар-ақша қатынастары жүйесіндегі
қалыптасқан жағдайларға тәуелді болып ... Осы ... ... ... ...... ... туралы айтпай кетуге
болмайды. Өйткені тәуекелділік, қауіп-қатер беймәлімділікпен байланысты
және жүргізілген ... мен ... өзі ... ... алдын ала
алмайды.
Экономикалық ойлаудың ерекше рипі ретінде кәсіпкерлік ... ... ... ... қабылдауға қажет көзқарастар мен
пікірлердің жиынтығын ... ... ... ... ... өнері, табыс
табу барысында тәуекелге бел буу, өндірісті ... мен ... ... көрсетеді. Демек кәсіпкерлікті жұмыс түрі ретінде ғана
емес, тұлғаның ақылы мен қасиетінің қоры, ерік-жігері, жеңіске жетуге ... ... ... ... ... ... да ... абзал.
Шаруашылық жүргізу тәсілі ретіндегі кәсіпкерлік үшін басты шарт ... ... ... ... ... ... ... таңдау; бизнес-жоспар құру, қаржыландыру және оны жүзеге
асыру; өнім ... оған баға ... және оны ... пайданы қолдану
тәрізді еркіндік пен құқықтың белгілі бір жиынтығының болғаны дұрыс.
Экономикалық ғылымда өндірістің төрт ... ... ... жер, ... Бұл ... ... төртінші фактор ретінде
ғана емес, еңбек, капитал, жер ... үш ... ... ... ... ... ... әдістерін іздестіріп, жұмылдыру процесі
ретінде де қарастыруға болады. Ал елімізде ... ... ... отырған тұста, өз ісін ашуға бел буған әрбір азамат пайда табу
жолын ғана ... ... ... ... жұмыс жасауына, оның
ішінде кәсіпкерліктің өндіріс факторы ретіндегі маңыздылығына ерекше көңіл
бөлген жөн.
Жалпы нарық процесіндегі ... ... ... десек, ол өз
кезегінде қарамағындағы ... ... ... ... ... ... ... шешімдерді қабылдауға және кез келген әрекет жасауға
құқықты заңды тұлға және жеке азамат. ... ол ... ... ... құжаттарға қайшы келмеуге әрі белгіленген мүліктік немесе ... ... ... ... тиісті.
Кәсіпкерліктің талабы мен ұмтылысы жемісті болу үшін:
• тәуекелге бел буа білуі
• нарықта кезігетін кез келген жағдайларға дайын болуы
• ұйымдастыру барысы мен ... ... ... ... жолдар мен әдістер жасау /6, 27 бет/
Қазіргі таңдағы еліміздегі ... ... бірі – ... және орта
кәсіпкерлікті дамыту. Өйткені ол әлеуметтік-экономикалық мәселелерді ... шешу ... ... ... бірі ... ... ... елдерде шағын және орта кәсіпкерлік өнеркәсіп өндірісінің
50-70 ... ... онда ... ... саны 60-80 пайыз
аралығында. Біздің елімізде де қазіргі ... ... ... ... саны күн ... өсуде және оның дамуына басым
көңіл бөлінуде. ... ... ... ... ... ... бірі ... шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... барысында
біршама шаралардың жүргізіліп жатқаны баршаға аян. Атап ... ... ... ... ... ... ... қабылданып, жұмыс
жасауда; жаңа Салық Кодексі іске қосылып, онда шағын ... ... ... ... ... қарастырылып, банктер тарапынан әр ... ... ... т.с.с. Осындай қол жеткізген нәтижелерімізді
одан әрі жетілдіру барысында жекелеген қағидаларды басшылыққа ала отырып,
жұмыс ... ... Атап ... ... тұрақтылық, яғни
мемлекеттік бюджет тапшылығын мүмкіндігінше төмен деңгейге жеткізу,
жеңілдікпен несиелендіру, ... ақша ... ... ... ... ... қамтамасыз ету барысында жедел шешуді
қажетсінетін ... бірі – ... ... ... ... ... ... саясатты бюджет тапшылығын ... ... ... ... ... қиын ... Бюджет шығысын бюджет кірісінің
негізінде қалыптастыру оның негізгі институты – салық жүйесі арқылы ... Бұл ... ... ... ... тыс және ... ... шарт. Көптеген елдердің экономикалық даму тәжірибесі көрсеткендей,
салық жүйесі экономиканы мемлекеттік реттеудің негізгі құралдарының ... ... ... саясаты арқылы шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... бюджет кірісін қамтамасыз етуге,
қоғам мүддесін ... ... ... ауыртпалығы неғұрлым жоғары болса,
соғұрлым ... ... ... ... ... ынтасы мен мүмкіншілігі
төмендейді. Сондықтан мемлекеттер салықтар, салық ... ... ... реттеу құралдары арқылы реттеушілік қызметін жүзеге
асыру барысында оның экономиканы, өндіріс пен инвестицияны ... ... де ... ... ... ... ... бірге, салық жүйесі
салық қатынастарының ... ... ... бір қағидаларға
негізделеді. Демек салық салу қағидаларының ғылыми зерделеніп талдануы мен
жүйелендірілуі экономикалық қатынастар үшін ... ... ... ... бойы ... ... қарапайымдылық, үнемділік тәрізді
классикалық қағидалардан өзге нарықтық экономикалы өркениетті елдердің
салық жүйесін құруда мынадай ... ... ... қабілеттілік қағидасы, яғни салық салу ... ... ... ... ... ... ... қағидасы, бұл жерде салықты берілген ... ... көп ... ... тең түсім алған тұлғалар
төлейді.
2001 жылғы 12 маусымда қабылданған Салық Кодексінде еліміздің өзінің
салық салу қағидалары тұжырымдалған. Олар:
• салық салудың міндеттілігі, яғни ... ... ... ... салықтар және бюджетке төленетін басқа да ... ... әрі ... төлеуге міндетті
• айқындылығы, яғни салық төлеушілердің ... ... ... ... барлық негіздері мен
тәртіптерін салық заңнамаларында бекіту ... ... ... ... әділеттілігі, яғни Қазақстанда салық салу жалпыға
бірдей ... ... ... ал жеке ... ... беруге тыйым салынады
• салық жүйесінің біртұтастылығы, яғни ... ... ... ... ел ... ... салық төлеушілерге
қатысты біртұтас болып табылады
• салық заңнамаларының жариялылығы, яғни салық салу мәселелерін
реттейтін нормативтік ... ... ... ... ... ... тиіс
Оңтайлы ұйымдастырылған салық жүйесі мынадай салық салу ... ... ... ... ... ... ... төлеушілер мен мемлекет арасындағы қатынастар құқықтық
негізде болуы керек
• салықтар салық төлеушінің табыс мөлшеріне байланысты ... ... ... ... заң алдында бірдей
• салық құпиясының сақталуы, т.б. /6, 28 бет/
Біздің ... ... ... салу ... осы талапқа
жауап береді. Дамыған шет мемлекеттер тәжірибесі дәлелдеп отырғанындай
мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... Салық салу қағидалары, салық ставкалары мен
жеңілдіктері тәрізді ... ... ... ... ... ... ... орта кәсіпкерліктің дамуына өзіндік оң әсерін тигізеді. Мемлекеттің
экономикалық қызметі – шағын және орта бизнес ... ... ... ... ... ... келтіріп отыру. Соның
ішінде салықтық реттеу ... ... ... ... ... табылады. Салықтық реттеу экономикаға, экономикалық процестерге
салық түрлерін, салық ставкаларын, салық жеңілдіктерін ... ... ... ... ... немесе төмендету арқылы жанама түрде ықпал
ету, сондай-ақ шаруашылық жүргізуші субъектілер мен жеке тұлға ... ... алу ... ... ... және өндірістік емес мүмкіндігін
кеміту арқылы әсер ету болып табылады. Салықтық реттеудің ... ... ... және орта ... ... ... ету, шетелдік
инвесторларды, ғылыми-техникалық прогресті ынталандыру шараларын жүзеге
асыру. Бұл қызмет салық түрлері, салық ... ... ... салу ... ... ... ... тетіктері арқылы орындалады.
Бұл жерде ескере кететін бір жайт, бұл ... өзге де ... ... жұмыс жасағанда ғана оң нәтиже береді. Демек
салықтық реттеудің бір ... ... ... әсер ету арқылы ұдайы
өндіріс деңгейін өзгертуге бағытталса (макродеңгей), екінші ... ... ... әсер ... ... ... ... кәсіпкер заңды және жеке ... ... ... ... ... ... бәсекелік
қабілетін арттыру, экономика салаларының қалыпты дамуына жағдай жасау үшін
салықтардың мемлекеттік басқа да реттеу ... ... ... ... ... /6, 29 ... халыққа арналған Жолдауында еліміздің ... ... 50 ... ... кіру ... ... арасында кең
қолдауға ие болды. Соның ішінде, нарықтық экономика ... ... ... кәсіпкерлікті өркендетуге ұмтылып жүргендер де бұл істі бәсекеге
қабілетті ету тұрғысында өз қадамдарын ... ... ... ... 2006-2008 жылдарға арналған бағдарлама әзірлепті. Бағдарламаның
негізгі түйіні – еліміздің бәсекеге ... ... 50 ... ... ... туындап отыр. Атырауда Қазақстан кәсіпкерлері форумы
ұйымдастырған жиында бағдарламаны іске асыру бағыттары ... ... ... Райымбек Баталовтың пікірінше, шағын және орта ... ... ... ... ... ... саясатына қатысты
өрбиді. Өйткені, салық ставкаларын әлі де ... ... ... Мұны ... ... Софья Айсағалиева да қуаттады.
Алдымен, дейді олар, шағын және орта кәсіпкерлік ... үшін ... ... жөн. ... ... орта ... ... айтқанда, бизнесмендер өндірісін кеңейтуге ... ... ... және ... ... ... ... тұлға
атанғаннан гөрі жеке кәсіпкерлікті қалауға ... Ал бұл ... ... ... ... Ел экономикасының өркендеуіне өзіндік
кері әсерін тигізетін көлеңкелі экономиканы ... ... ... ... ... Неге? Статистика жөніндегі агенттік
мәліметтеріне жүгінсек, еліміздегі ішкі ... ... 24,4 ... ... құрайды екен. Соның 13 пайызы жасырын экономиканың
үлесіне тиеді. Мұны төмендетілген мәліметтер деп ... ... ... ... ... ... ... көлеңкелі
экономиканың үлесі бұдан әлдеқайда жоғары. Бұл әсіресе, ... ... ... ... ... ... қарпып табыс табу үшін жұрт
көбірек ден ... жеке ... жиі ... Енді ... ... ашық әрі таза жүргізуі теңгермелі салық жүктемелері жүйесін
енгізуді талап етіп отыр.
Екіншіден, қосымша құн, ... ... ... ... ... ... ... да орта кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік саласында
бәсекеге қабілеттілікті арттармайды деп ... ... ... жиһаз өндірісі саласында мол тәжірибе жинаған атыраулық кәсіпкер
Нұрлан Есқалиев «Көлеңкелі экономиканы болдырмаудың жолы бар», дейді. ... ... ... кәсіпкерлер заңдардың қолданылуын дұрыс зерттей
білуі керек. Өз жандарына ... ... мен ... ... кәсіпкер қай уақытта да заңға сүйеніп жұмыс жүргізеді. Салықты
да уақытында төлейді. Ешкімнің алдында пара беруге тәуелді болмайды. ... заң ... адам ғана ... ... ... ... заңдылықты жетік біліп тұрса, кім одан пара сұрайды? Міне, көлеңкелі
экономиканың түп-тамыры ... ... /7, 10 ... ... ... жалтарғандардың жауапкершілікке тартылғанда
ғана парасын ұсынып, әлекке қалатыны жасырын ... ... ... ... ... ... ... шалыс қадамға бармайтыны
белгілі. Сол ... өз ... ... ... ... ашық әрі таза
жүргізетін кәсіпкерлерді тексеруде өзгерістер енгізілсе және ... ... бір рет ... ... ... ... әр ... ойында деп санаймын.
1.3 Бюджет - салық саясаты
Мемлекеттің экономикаға әсер етуі ... салу ... ... ... ... ... бюджеттің қаржыларын
пайдалану нәтижесінде мүмкін болады, ал салық бюджетті қаржымен қамтамасыз
ететін бірден бір ... ... (Т), ... ... (G) және ... I-дің ... бір ... тепе-теңдік өнім көлемі
Yқалыптасқанын кейнс кресі көрсетеді.
Ресурстар жұмыспен толық қамтылмаған ... да ... ... ... ... жағдай жиынтық сұраныстың тиімсіз болуының
салдарынан қалыптасуы мүмкін). Сондықтан да ... ... ... жою
үшін, экономиканы мемлекет тарапынан реттеу құралдары пайдаланылады. Олар
бюджетке төленетін салық төлемі (Т) мен мемлекеттік шығындар ... (G) ... ... ... ... ... ... (фискальный) саясат) – мемлекеттік
бюджет жағдайын, салық салуды және мемлекеттік шығындардың өзгерісін
реттеу ... ... ... ... ... Бұл шаралар
жұмыспен толық қамтылуды, төлем балансының тепе-теңдігін және экономиканың
өсуін қамтамасыз ету мақсатында жүргізіледі.
Ынталандырушы бюджет ... ... ... ...... қысқа мерзімді кезеңде экономикадағы циклдік құлдырауды ... ... Мұны ... ... үшін ... ... (G) ... мөлшерін төмендету арқылы немесе біріктірген, құрастырма шаралар
арқылы жүзеге ... /8, 154 ... ... ... ... ... ... өндіріс
факторларының ұсынысын кеңейтуге және экономикалық әлеуеттің өсуіне алып
келуі мүмкін. Мұндай ... ... асуы ... ... ... ... болады. Бұл шаралардың орындалуы Орталық ... ... ... ... және ... ... ... байланысты.
Тежеуші бюджет-салық саясаты (қазыналық шектеу) – экономикадағы
циклдік ... ... ... ... Бұл ... ... ... үшін,
мемлекеттік шығындар төмендеп (G), салық мөлшері (Т) ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылады. Қысқа мерзімдік
кезеңде бұл шаралардың нәтижесінде, өндірістің ... және ... өсуі ... болған сұраныс инфляциясын ... ... ... ... ... ... «сынасы» жиынтық ұсыныстың
төмендеуіне және және құлдыраушылық механизмін ашуға негіз ... ... ... ... ... ... кездеседі: мемлекеттік
шығындардың азаюы бюджеттің ... ... ... қысқарып,
жүзеге асырылп отырса және еңбек нарығының ... ... ... ... ... шығындарды тиімсіз басқарумен қатар ұзақ уақытқа
созылған ... ... ... ... ... тигізеді.
Мұндай жағдай экономиканың өтпелі кезеңінде жиі кездеседі.
Қысқа мерзімдік кезеңде салық-бюджет ... ... ... және ... ... ... әсерімен байланысты
болады. /8, 155 бет/
Мемлекеттік ... ... көру үшін ... ... ... шығындар жиынтық шығындардың құрауышы болып
табылады, олардың өсуі ... ... да ... ... шығындар G-ға өссе, онда жоспарланған шығындар қисығы оңға
қарай сол мәнге ... Ал ... өнім ... ... 2-ге өседі,
демек Y = G x mg. mg. – ... ... ... ... 1 ... көбейгенде пайда мөлшері қаншаға өседі
деген сұраққа жауап береді. ... ... G-ға ... ... ... және ... сол ... өсіреді, ол
тұтынуды (b x G) шамасына өседі. Тұтыну көлемінің мұндай өсуі табыс ... ... тағы да ... Ол ... (b x G) шамасына өсіреді.
2. сурет – ... ... ... ... ... ... G=1/1-b қатынасы мемлекеттік шығындар мультипликаторы деп
аталады. Кейде бұл үлгіні кейнс ... деп те ... /8, ... ... ... көлемі мен тепе-теңдік
көлемін теңдеулер жүйесін шешу арқылы табамыз:
Y=C+I+G
C=a+b*Y
Мұндағы:
Y=C+I+G - ... ... ...... ... ... ... макроэкономикалық теңдеуге қою тепе-теңдік
өнім көлемін анықтауға мүмкіндік береді.
Y=a+b*Y+I+G Y- bY=a+I+G Y(1-b)=a+I+G
Y=1/1-b(a+I+G) (1)
Мұндағы:
(a+I+G) – табыс көлемі Y-тен ... ... ...... экономикада тепе-теңдік табыс көлемі деңгейінің қаншаға
өскендігіне байланысты. ... ... ғана ... автономды шығындар
да бір бірлікке өседі, осы құбылысты мультипликатор ... ... ... ... фактор болып тұтынудың
шекті бейімділігі (b), МРС есептеледі.
Табысқа салық салынғаннан соң, тұтыну функциясы ... ... ... ... де ... ... (2)
Мұндағы:
1/1-b(1-t) - жабық экономикадағы мультипликатор шығындары
t – шекті салық мөлшерлемесі /8, 157 бет/
Шекті салық ...... ... ... ... ... қатынасы арқылы табылады:
t= T/ Y ...... ... ... ... – енгізілген салық сомасының өсімшесі
Y - табыс өсімшесі
Өнім ... ... мен ... деңгейін тұрақтандыратын және
мультипликатор әсерін азайтуға ықпал ететін фактор – үдемелі ... ... ... ... ашық ... ... шығындарға
мультипликатор әсері төмен.
Ашық экономикада тепе-теңдік өнім көлемі мен мемлекеттік ... ... ... ... жүйесін шешу арқылы табылады:
Y=C+I+G+Xn
C=a+b(1-t)Y
Xn=q-mY
Мұндағы:
Y=C+I+G+Xn - негізгі макроэкономикалық тепе-теңдік
C=a+b(1-t)Y – тұтыну функциясы
Xn=g-mY – таза экспорт функциясы.
Y=1/(1-b(1-t)+m)*(a+I+G+q) (4)
Мұндағы:
1/(1-b(1-t)+m) – ашық экономикадағы мемлекеттік ... ...... ... бейімділігі /8, 158 бет/
Жоғарыда қарастырылғандай ... ... ... әсер салық мөлшерінің Т төмендеуіне байланысты ... ... ... ... Т-ға ... онда ... бар ... Yd=Y-T-ға
өседі. Тұтыну шығындары сәйкес түрде ( Txb ) ... ... бұл ... ... оңға ... ... ... және тепе-теңдік өнім
көлемін Y1-ден Y2 көлеміне өсіреді. Ол көлем Мынаған тең болады:
Y=- T*b/1-b ... T=-b/1-b ... ... деп ... /8, 159 ... ... бюджетке берілетін салық ... ... ... деп ... онда ... функциясы төмендегідей түрде
жазылады:
T=t*Y (6)
Мұндағы:
t – шекті салық мөлшерлемесі.
Бұл жағдайда тұтыну функциясы төмендегідей болады:
C=a+b(Y-t*Y)=a+b(1-t)*Y (7)
Ал ... ... ... төмендегідей:
m(t)=-b/1-b(1-t) (8)
3. сурет – кейнс кресіндегі салықтардың азаюы
Мұндағы:
m(t) – жабық экономикадағы салық мультипликаторы
Жалпы ... ... ... (9)
Мұндағы:
Ta – автономды салық мөлшері, табыс мөлшерінен тәуелсіз
t – шекті салық мөлшерлемесі
Табыстан (Y) тәуелді функционалды ... ... ... ... ... ... болады: /8, 160 бет/
C=a+b[Y-(T(a)+tY)] (10)
Ашық экономикадағы тепе-теңдік өнім көлемінің үлгісі төмендегідей
болады:
Y=(1/(1-b(1-t)+m))*(a+I+G+q)-(b/(1-b(1-t)+m))*T(a) (11)
Мұндағы:
-(b/(1-b(1-t)+m)) – ашық ... ... ... ... ... мен мемлекеттік шығындардың бір мезгілдегі
өзгерісінің ... ... ... ... мынадай түрде жазылады:
Y= G*1/(1-b(1-t)+m)- T(a)*b/(1-b(1-t)+m) (12)
Егерде мемлекеттік шығындар және автономды ... ... ... ... онда ... өнім ... де ... Мұндай жағдай
баланстық бюджет мультипликаторы орын ... деп ... ... ... ... тең немесе бірден кіші.
Баланстық бюджет мультипликаторы бюджет тапшылығы мен артықшылығын
мүлдем жоя алмайды. Бұл жерде табыс пен шығынды ... ... ... ( T= G). ... T – ... ... өсімшесі, ал G ... ... ... Егер ... ... G-ға өссе, онда тепе-теңдік өнім
көлемі төмендегідей мәнге өседі:
Y= G*1/(1-b(1-t)+m) (12)
Егерде үкімет бір ... ... ... Ta= G ... ... өнім ... ... азаяды: /8, 161 бет/
Y=- T(a)* ... ... өнім ... ... ... ... ... G*((1/(1-b(1-t)+m))-( b/(1-b(1-t)+m))) (14)
Y< G= ... ... ... салыстырғанда, салық мөлшерінің
азаюынан мультипликаторлық әсер ... Бұл ... ... ... ... ... мультипликаторынан жоғары, үлкен екендігі
арқылы көрсетілген.
Бұл ... ... ... ... ... табыстың көлеміне және тұтынуға әсерінің күштілігімен
байланысты болады. Бұл айырмашылық ... ... ... ... негізгі болып есептеледі. Егерде қазыналық саясат экономикадағы
мемлекеттік секторды кеңейту мақсатын ... онда ... ... үшін ... ... ... бұл құбылыс күшті ынталандырушы әсер
береді.
Ал инфляцияның көтерілуін тежеу үшін, салық мөлшері өседі. ... ... ... тежеуші шара болып есептеледі.
Егерде қазыналық саясат мемлекеттік секторды тежеуге бағытталса,
онда циклдік қүлдырау кезеңінде ... ... Бұл ... салыстырмалы
аз ынталандырушы әсер береді. Ал циклдік көтерілу кезеңінде мемлекеттік
шығындар төмендейді, бұл ... ... тез ... ... /8, 162 ... ... саясат – үкіметтің арнайы шешімі бойынша
салықты ... ... ... және ... ... ... ... өзгерту. Бұл шаралар төлем балансының ... ... өнім ... ... ... ... емес қазыналық саясат – жиынтық табыстың циклдік
тербелістерінің нәтижесінде жоғарыда аталған ... ... ... өсуі ... ... ... бюджетіне түсетін таза салық
салымдарының дағдылы ... ... ... ... емес ... ... экономикадағы тұрақтылыққа әсерін тигізеді. Таза салық
түсімі – бюджетке түсетін ... ... ... мен ... ... трансферттердің арасындағы айырма. Дискрециялық қазыналық саясат
экономикадағы құлдырау кезеңінде жиынтық сұранысты ынталандыру ... ... ... ... ... ... немесе салық мөлшерін
төмендетіп, мемлекеттік бюджетте тапшылық ... ... ... ... ... ... ... бюджет артықшылығы құрылады.
Үкіметтің дискрециялық саясаты ішкі уақытша кешеуілдеумен байланысты
болады, өйткені мемлекеттік шығындар құрылымының және ... ... ... ... ... ұзақ уақыт талқылауға түседі.
Дискрециялық емес қазыналық саясатта бюджет артықшылығы ... ... ... ... ... ол ... кіріктірме
тұрақтандырғышы арқыл мүмкін болады. /8, 163 бет/
Кіріктірме тұрақтандырғыш – ... ... ... ... өнім ... мен ... ... циклдік амплитудасын
төмендетуге мүмкіндік беретін экономикалық тетік. Өркениетті, дамыған
мемлекеттерде мұндай тұрақтандырғыш ретінде үдемелі ... ... ... ... ... ... және ... бөлуге қатысу
жүйесі алынады.
Экономиканың «кіріктірме тұрақтандырғышы» дискрециялық қазыналық
саясаттың уақытша кешеуілдеу мерзімі ұзақтығының проблемасын ... ... ... ... өйткені бұл механизмдер
парламенттің ... да ... ... ... ... тікелей циклдік бюджет тапшылығы
мен артықшылығы көлеміне тәуелді, бұл жағдай жиынтық сұраныс тербелісінің
дағдылы «амортизаторы» ... ... ... (артықшылық) – мемлекеттік бюджеттің тапшылығы
(артықшылығы), ... ... ... ... ... ... өсуі (азаюы) және салық түсімдерінің азаюының
(өсуі) дағдылы жүзеге асуымен байланысты болады.
Циклдік өрлеу кезеңінде Y2>Y0 ... ... ... ... ... ... ал трансферттік төлемдер дағдылы ... ... ... ... және ... дүрлігіс төмендейді.
Мұны 4-суреттен көре аласыз.
Циклдік төмендеу кезеңінде Y2G |T

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«мемлекеттің экономиканы қаржылық реттеу жүйесіндегі салықтық реттеу және оның Қазақстан Республикасының қазіргі жағдайындағы ерекшеліктері»74 бет
Алықтардың экономикалық мәні26 бет
Заңды тұлғаларға салық салудың мәні мен мазмұны, қалыптасу кезеңдері және оның атқаратын қызметтері64 бет
Нарық жағдайында кәсіпорын салық толеуші ретінде29 бет
Нарықтың салық жүйесі6 бет
Салық жүйесi жайлы32 бет
Салық жүйесінің мәні мен мазмұны. Қазақстан Республикасының салық жүйесі20 бет
Салық қызметі42 бет
Салықтар елдің орнықты экономикалық дамуын қамтамасыз ету факторы ретінде66 бет
Салықтар және салық салудың теориялық негіздері28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь