Экономиканы дамыту шығындары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 ЭКОНОМИКАНЫ ДАМЫТУ ШЫҒЫНДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4

1.1 Экономиканы дамытудың қажеттігі және оған жұмсалатын шығындар ... ... 4
1.2 Мемлекеттік шығыстардың түрлері және оларды орындау қағидалары ... ... .7

2 ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАНЫҢ ТҰРАҚТЫ ӘРІ ТИІМДІ ДАМУЫНА АРНАЛҒАН ШЫҒЫНДАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12

2.1 Қазақстан Республикасында жұмсалған негізгі шығындар арналымы және оларды ұтымды пайдалану жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
2.2 Қазақстан экономикасындағы өнеркәсіп саласына бағытталған шығындар жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
2.3 Қазақстан Республикасының бәсекеге қабілетті экономикаға бет бұруы және оған қажетті шығындар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
“Қазақстан өз азаматтары үшiн өмiр сүрудiң жоғары стандартын жасай отырып, әлемнiң тиiмдi дамып келе жатқан елдерiнiң қатарына қосылуға тиiспiз. Бiз мұны ұлтымыз бен экономикамыз бәсекеге қабiлеттi болған жағдайда ғана iстей аламыз” деп Елбасымыздың “Қазақстан экономикалық, әлеуметтiк және саяси жедел жаңару жолында” атты Қазақстан халқына Жолдауында ерекше атап өттi.
Қазақстан Республикасының бүгiнгi таңда экономикасының тиiмдi дамуында басты мәселенiң бiрi ол негiзгi өнеркәсіптік капиталдарының басым бөлiгiнiң моралдық және физикалық жағынан тозуы болып табылады.
Осыған байланысты отандық өнеркәсіпорындарының экономикалық өнімділігі төмен, яғни өндірістік және экономикалық шығындары жоғары. Елде өндіріс көлемінің өсуі шығындардың одан да жоғары қарқынмен өсуін қамтамасыз етеді. Осының салдарынан отандық өнеркәсiптердiң рынокқа шығарған өнiмдерiнiң бәсекеге қабiлеттiлiгi төмен болып, олардың экономикалық белсендiлiгiнiң өсуiне керi әсер етуде. Яғни, бiр сөзбен айтқанда экономиканың тиiмдi дамуы үшiн ұдайы өндiрiстiң негiзi болып табылатын капиталдардың толық және қарқынды қызмет етуi қажет болып табылады.
Шығындар деп тек қарапайым шығындар емес, нарықта құн формасын алған ресурстар шығындары аталады. Шығындар деген, нәтижесінде өнім өндіріп өткізілген өндірістік ресурстарды пайдаланудың ақшалай көрінісі. Өндіріс шығындарын жіктеп бөлудің бірнеше жолдары бар:
Олар: әлеуметттік-экономикалық бағыттан қарағанда, шығындар қоғамдық және кәсіпорын шығындары болып бөлінеді. Қоғам бағынатын шығындарға дайын өнімнің құнына көшкен жанды еңбек және зат түрін алған еңбек шығындары жатады.
Қазақстан экономикасын аяғынан тұрғызу үшін, ұлттық экономиканы дамыту үшін осы уақытқа дейін қаншама шығындар жұмсалды. Алдағы уақыттарда да бұл процесс өз жалғасын таба береді. Өйткені қоғам дамуы, экономикалық тиімді дамудың жоғары сатысына өту үшін келесідей экономиканы дамыту шығындары талап етіледі: өндірісті және өңдеу саласын дамыту, индустриялы-инновациялы бәсекеге қабілетті экономикаға өту шығындары және т.б. нарықтық экономикада туындайтын қаржылық шығындарды атап айтуға болады.
Сондықтан курстық жұмысы тақырыбын «Экономиканы дамыту шығындары» деп алдық.
Бұл тақырыптың өзектiлiгi ел экономикасының тұрақтылығының негiзi болып табылатын отандық өнеркәсiптердiң рыноктық жағдайда бәсекеге қабiлеттiлiгi ең бiрiншi сол өндiрiстiң капитал деңгейiне байланысты болып келедi. Ал осы өндірістің дамуындағы шығындарды барынша азайтып, экономикалық шығындарды толық зерттеп, олардың іске асуын уақтылы қаржымен қамтамасыз ету, максималды экономикалық пайдаға қол жеткізу маңыздылығы болып табылады.
1. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі (2004 ж. 24 сәуірдегі N 548-II)
2. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2005. – 551 бет.
3. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметоа, У.А. Жанайдаров Экономикалық теория. Оқу құралы. – Астана: 2002. –464 б.
4. Мельников В.Д. Ли В.Д. Общий курс финансов. Учебник. – Алматы: Институт развития Казахстана, 2001. – 285с.
5. Мельников В.Д. Ильясов К.К. Финансы. Учебник для вузов. – Алматы: 2001. – 252 с.
6. Купешова С.Т. Ғылыми-технологиялық және инновациялық саладағы мемлекеттің орны //Саясат №2, 2001
7. Есентугелов А. Долгосрочная стратегия развития экономики и размещение производительных сил в РК // Аль-Пари. - №6, 2000 г. – с. 3-6.
8. “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” Стратегия. – Алматы, 2003 ж.
9. Н. Ә. Назарбаев. “Бәсеке қабiлеттi Қазақстан”, “Бәсекеқабiлеттi экономика” және “Бәсекеқабiлеттi халық” деген Қазақстан халқына Жолдауы. // Егемен Қазақстан, 19 наурыз, 2004 ж.
10. Кенжеғали Сағадиев “Бәсекеге қабiлеттiлiктi өзiмiз жасауымыз керек” // Егемен Қазақстан, 2004 ж.
11. Купешова Сауле Телеухановна / “Теория и практика инновационного процесса в переходной экономике Республике Казахстан,” – диссертация, Алматы, 2002 г.
12. Қуат Бораш “Инновация, оның елiмiз экономикасы үшiн маңызы қандай” // Егемен Қазақстан, 23 ақпан, 2004 ж.
13. Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, Астана, 2006 жыл, 1 наурыз.
14. Статистический ежегодник. Алматы. – 2006г. – 467 стр.
15. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008-2010 жылдарға арналған орта мерзімді фискалдық саясаты туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы, 2007 жылғы 29 тамыз №754 Астана, Үкімет Үйі.
        
        ЖОСПАР
Кіпіспе
............................................................................
..............................................3
1 ЭКОНОМИКАНЫ ДАМЫТУ ШЫҒЫНДАРЫ
...................................................4
1. Экономиканы дамытудың қажеттігі және оған ... ... ... Мемлекеттік шығыстардың түрлері және оларды орындау қағидалары
.........7
2 ҚАЗАҚСТАН ... ... ӘРІ ... ... ... ... ... Республикасында жұмсалған негізгі шығындар ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасындағы өнеркәсіп саласына бағытталған шығындар
жүйесі
............................................................................
.............................................16
2.3 Қазақстан Республикасының бәсекеге қабілетті экономикаға бет бұруы ... ... ... ... ... өз ... үшiн өмiр сүрудiң жоғары стандартын жасай
отырып, әлемнiң тиiмдi ... келе ... ... ... қосылуға
тиiспiз. Бiз мұны ұлтымыз бен экономикамыз бәсекеге қабiлеттi болған
жағдайда ғана ... ... деп ... ... ... және ... ... жаңару жолында” атты ... ... ... атап ... ... ... ... экономикасының тиiмдi
дамуында басты мәселенiң бiрi ол негiзгi өнеркәсіптік капиталдарының басым
бөлiгiнiң моралдық және ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіпорындарының экономикалық өнімділігі
төмен, яғни өндірістік және экономикалық шығындары жоғары. Елде ... өсуі ... одан да ... ... өсуін қамтамасыз етеді.
Осының салдарынан отандық өнеркәсiптердiң рынокқа шығарған өнiмдерiнiң
бәсекеге ... ... ... ... ... ... керi әсер ... Яғни, бiр сөзбен айтқанда экономиканың тиiмдi дамуы
үшiн ұдайы өндiрiстiң ... ... ... ... толық және
қарқынды қызмет етуi қажет болып табылады.
Шығындар деп тек қарапайым шығындар емес, нарықта құн ... ... ... аталады. Шығындар деген, ... өнім ... ... ... ... ... ... Өндіріс
шығындарын жіктеп бөлудің бірнеше жолдары бар:
Олар: әлеуметттік-экономикалық бағыттан қарағанда, шығындар қоғамдық
және кәсіпорын шығындары ... ... ... ... шығындарға дайын
өнімнің құнына көшкен жанды еңбек және зат ... ... ... шығындары
жатады.
Қазақстан экономикасын аяғынан тұрғызу үшін, ұлттық экономиканы дамыту
үшін осы уақытқа дейін қаншама шығындар жұмсалды. ... ... да ... өз ... таба береді. Өйткені қоғам дамуы, экономикалық тиімді
дамудың жоғары сатысына өту үшін ... ... ... шығындары
талап етіледі: өндірісті және өңдеу саласын дамыту, индустриялы-инновациялы
бәсекеге қабілетті экономикаға өту ... және т.б. ... ... ... ... атап айтуға болады.
Сондықтан курстық жұмысы тақырыбын «Экономиканы дамыту шығындары» деп
алдық.
Бұл тақырыптың өзектiлiгi ел ... ... ... табылатын отандық өнеркәсiптердiң рыноктық жағдайда бәсекеге
қабiлеттiлiгi ең бiрiншi сол ... ... ... ... ... Ал осы өндірістің дамуындағы шығындарды ... ... ... ... ... ... іске ... уақтылы қаржымен
қамтамасыз ету, максималды экономикалық ... қол ... ... ... ... ... ШЫҒЫНДАРЫ
1.1 Экономиканы дамытудың қажеттігі және оған жұмсалатын шығындар
Шығындарды зерттеумен саяси экономия классиктері де ... ... ... ... ... ... ал ... салыстырмалы
шығындар теориясының авторы. Шығындар деген терминді олар ... ... ... ... деп түсінген, немесе, өнімнің жеке
бірлігі орташа кәсіпорын үшін не тұрады, немесе, ... ... ... ... ... ... ... шамада болады. Классиктер
шығындарды ренталық төлемдермен есептегендегі өндіріс бағасы деп ... ... ... ... шығындары капиталиске тауардың
қанша тұратынын көрсетеді: өндіріс құралдары мен жұмысшы күшіне жұмсалған
шығындардың ... ... ... ... ... ... ... құрайтын еңбек шығындарын – ақиқат өндіріс шығындарын ... ... ... осылай бөлу – еңбек ығындарына және ... – бұл ... ... ... ... марксистік талдау
жүргізудің бастапқы принциптерінің біреуі болып табылады. /3, 171 б/
XIX ғ. ... ... жаңа ... ... ... ... шығындар шекті пайдалылыққа негізделген психологиялық құбылыс болып
табылады. Олардың шекті пайдалығымен белгіленетін өндіріс факторлары ... ... ... ... ... Маржиналистік экономикалық
теорияда шығындар түсінігі тек жеке ... тән ... ... Осы ... ... мен ... ... масштабының
функциясы деп түсініледі.
Австриялық теоретик Ф.Визер ... ... ... ... ... Осы ... ... шығындары, өндіріс
ресурстарын басқаша пайдаланғанда өндірілген өнімдерден ... ... ... ... тең ... ... мектептің өкілдерінің
маржиналистік көзқарастарын математикалық негізге көшірумен байланысты
шығындарды барынша төмендету теориялары пайда болды.
Шығындардың ... ... ... өкілдері Дж.К.
Кларк және Джон А. Гобсон ... ... ... айналысқан және
шығындардың әр қилы типтерін индивидуалдық, қоғамдық, абсалюттік, үстеме,
қаржылы, өндірістік, ұзақ ... және ... ... жан-жақты зерттеген.
Гобсон адамға жасалатын шығындар ... ... ... ... еңбек
амаланың сапасы мен сипаты, оның ... және ... ... тиімділігі жатады.
Өндіріс шығындарының неоклассикалық концепциясы, оны өндіріс
факторларына жұмсалатын шығындар ... және ... ... ... ... неоинституционалистік трансакциондық шығындар теориясы
пайда болды. ... ... ... ... ...... өткізу
шығындары (жарнамаға, нарықтық жағдайды ұстап тұру үшін). Трансакциондық
шығындар деген түсінікті ... ... ... ... ... ... ... шығындар физикадағы үйкеліспен ұқсас
дейді. /3, 175 б/
Шығындар деп тек жабайы шығындар ... ... күн ... алған
ресурстар шығындары аталады. Шығындар деген, нәтижесінде өнім ... ... ... ... ... көрінісі. Өндіріс
шығындарын жіктеп бөлудің бірнеше жолдары бар:
Біріншіден, әлеуметттік-экономикалық бағыттан қарағанда, шығындар
қоғамдық және ... ... ... ... ... ... ... өнімнің құнына көшкен жанды еңбек және зат түрін алған
еңбек шығындары ... ... ... ... өндіріс процесінің нәтижесі
болып табылады. Бұл кәсіпорынның өндірісте тұтынылған құрал-жабдықтары мен
жалақы төлемдерінің шығындарын көрсетеді.
Екішіден, өндіріс ... ... және ... ... ... ... - ... белгілі мөлшерін өндіруге нақты
жұмсалған өндіріс факторларының шығындары жатады. Бұл жағдайда факторлар
сатып ... ... ... ... ... ... және
статисткалық есеп беруде өнімнің өзіндік құны түрін алады.
Өндіріс шығындарының экономикалық түсінігі ресурстардың сиректігіне
және оларды ... ... ... ... ... ... үшін
алынған ресурстардың (қандайы болмасын) экономикалық шығындары, оларды өте
тиімді пайдаланып өндірген құнға тең ... ... ... ... ... ... бөленеді.
Осы аталған өндіріс шығындарын түр-түрге бөлудің көп классификациялық
белгілері мен ... ... Оны ... 1-ші ... көре аламыз: /3, 179
б/
Экономиканы дамытуға жұмсалатын шығыстар – бұл өндіріс көлемінің
тұрақты өсуі және оның ... ... үшін ... жасауға
бағытталатын ақша қаражаттары. Оған мыналар жатады: күрделі жұмсалымдар,
негізгі капиталдарды жөндеу, ... ... ... ... ... ... қорлар мен мақсатты қаржыландыру қорларын жасау.
Экономикаға жұмсалатын шығыстарда басты орынды ұлттық шаруашылықтың
барлық ... ... ... ... жаңғыртуға бағытталатын
күрделі жұмсалымдар – ... ... және ақша ... жиынтығы
алады. Күрделі жұмсалымдардың құрылымы:
1) құрылыс-монтаж жұмыстарының шығындары;
2) жабдықтар мен құралдар сатып алу шығындары;
3) ... ... ... және ... ... жер ... беру және қоныс аудару бойынша шығындар;
күрделі жұмсалымдар мыналардың есебінен қаржыландырылады:
• шаруашылық жүргізуші субъектілердің меншікті қаражаттары;
... ұзақ ... ... ... ... ... ... қаржы бөлу.
Кесте 1- Өндіріс немесе экономикалық шығындардың жіктелуі
|Классификациялау белгілері ... ... ... элементтер ... ... ... ... ... ... баптары|
|Өзіндік құнның баптары | |
| ... және ... ... |
|Технологиялық процесс |Бір ... ... ... ... ... | ... ... құнына жатқызу |Тікелей және жанама ... ... ... , ... тыс |
|Өндіріс процесіндегі ролі | ... ... ... сай ... және өнімділік емес |
|келетіндігі ... ... ... енгізу мүмкіншілігі |Тұрақты және өзгермелі ... ... ... ... және ... ... болуының кезектілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... үлесі өсіп келеді, бұл
шаруашылық есеп қаражаттары техникамен қайта жарақтандыру және қайта ... және ... ... жаңғарту үшін толық жауап береді.
Инвестициялық саясатты қайта құрудың ... ... ... Ал бюджет
қаражаттары негізінен басым мемлекеттік ... бар ірі ... ... ... ... үшін ... Мемлекеттік шығыстардың түрлері және оларды орындау қағидалары
Мемлекеттің шығыстары – бұл ... ... ... байланысты
ақша шығындары. Экономикалық категория ретінде олар қоғамдық өндірісті
дамытып, жетілдіру, қоғамның сан ... ... ... жалпы ішкі өнімнің бір бөлігін бөлумен және тұтынумен байланысты
экономикалық қатынастарды білдіреді.
Мемлекеттің шығыстары – мемлекеттің қаржы саясатының ... ... ... және ... ... пайдалануға
байланысты болатын қаржы қатынастарының бір бөлігі. Мемлекет шығыстарының
өзгешелігі сол, ол қызметтің тек ... ... ... ... Сондықтан мемлекет шығыстарының мазмұны мен сипаты
мемлекеттің ... ... ... ... және ... тығыз байланысты. /2, 261 б/
Өз кезегінде шығыстар ұғымының қос мағынасы бар:
1) Ақша ... ... ... ... ... ... яғни
ақша қаражататрын айырбас процесінде тікелей рәсуалау. Бұл ... ... ... ... ... жүзеге
асырылатын өндірістік және өндіірстік емес сфера ... ... ... ... ... ал ... ... өнім үш
қорға: орын толтыру қорына, қорлану қорына, ... ... ... ... ... ... ... жұмсаудан бөлгіштік сипаттағы
шығыстарды ажырата білген жөн, бұл ... ... ... ... ... ... және кәсіпорындардың қорларын
мақсатты арналым бойынша бөлген кезде: ақша ... ... ... субъектіллердің түпкілікті табыстарын
қалыптастырудың негізі ... ... екі ... ... ... оның «шығындар» ұғымына түрленген
кездегі қарама-қайшылық пен күрделілікті қамтып көрсетеді: егер «шығыстар»
түпкілікті рәсуаны, тұтынуды ... ... ... ... ... келешекте табыс алып келетін шығындарды білдіреді.
Мемлекеттің шығыстары мемлекеттік ... ... ... ... ... ... мен өндірістік және ... ... ... ... ... мекемелердің
шығындарынан тұрады. /2, 262 б/
Шаруашылық жүргізудің әр ... ... және ... ... ... кезеңдерінде мемлекеттің рөлі, оның функциялары мен қызмет
саласы ... ... ... сәйкес мемлекеттің жасайтын
шығындарының құрамы мен көлемі тиісінше өзгеріп отырады.
Мемлекеттік шыығстардың құрамына ... ... ... тыс ... ... ... мен ұйымдардың,
өндірістік және өндірістік емес сфера мекемелерінің шығыстары кіреді.
Нарықтық механизмге көшу ... ... ... ... ... ... ... қайта құруды, кешенді мақсатты бюджеттік
бағдарламаларды қаржыландыруға, ғылыми-техникалық әлуетті ... ... ... және халықтың ең аз қамтылған жігін әлеуметтік
қорғауға бағытталуы ... мен ... ... ... ... мен инвестицияларды
реттеудің және ынталандырудың, ... ... ... маңызды
құралы болып табылады.
Қайтарылмайтын негiзде бөлiнетiн бюджет қаражаты бюджет шығындары
болып табылады. Бюджет ... ... ... ... ... келесілерден
тұрады:
1) мемлекеттiк мекемелердiң қызметiн қамтамасыз ететiн шығындар;
2) тұрақты сипаты жоқ iс-шараларды ... мен ... ... ... тапсырысқа арналған шығындар - мемлекеттiк саясатты iске
асыру мақсатында (мемлекеттiк органдардың өздерiнiң тұтынуына арналмаған)
өндiрiлетiн ... ... ... ... мемлекеттiк
органдардың ақы төлеуi;
4) жеке тұлғаларға ақшалай төлемдер - қызметкерлерге ... үшiн ... ... ... ... заң ... ... жеке
тұлғаларға ақшалай нысандағы төлемдермен байланысты шығындар;
5) субсидиялар - мемлекеттік мекемелер және қоғамдық ... ... ... ... ... мен ... ... өтеусіз және
қайтарылмайтын негізде қаржыландыру;
6) ресми трансферттер - бюджеттiң бiр ... ... ... ... ... ... ... төлеу;
7) мемлекеттiң мiндеттемелерiн орындауға арналған шығындардың өзге де
түрлерi. /4, 149 ... ... көшу ... ... ... ... айтарлықтай өзгерістерге ұшырауда – ... ең ... ... күрделі жұмсалымдарға
жұмсалатын бюджет қаражаттары шұғыл қысқаруда. Жекешелендіру бағдарламасын
жүзеге ... ... ... ... ... бөлігі
акционерлік қоғамдарға өзгерді, олар ұлғаймалы ұдайы өндірісті ... ... ... ... мен ... ... жүзеге
асыруға тиіс.
Алайда нарықтық механизмдердің іс-әрекеті жағдайында да жеке салалар
мен аумақтарды, мемлекеттік инвестициялық ... ... ... ... ... өзінің шешуші маңызын сақтап
отыр.
Мемлекеттік сектордың кәсіпорындары шығыстарының құрамына мыналар
жатады:
... ... ... ... шығындар;
• ұлғаймалы ұдайы өндіріске жұмсалатын шығындар;
• бюджетке және бюджеттен тыс қорларға төленетін қаржылар;
• көтермелеу және ... ... ... ... ... ... ... шығыстарының жайы мемлекеттік
меншіктің маңызымен және ... ... ... ... ... өндіріс құралдарының иесі болып табылады, өндірістік
процестердің ұйымдастырушысы болады, жалпы қоғамдық өнімді ... ... ... және ... ... мен міндеттеріне сәйкес мемлекет
шығыстарының жүйесі арқылы қоғамдық ... ... ... ... кезінде республика экономикасында мемлекеттік
сектордың үлесі ... ... ... ... ... ... ... жекешелендіру бағдарламасының орындалып отырғанымен, бұл үлес 40-50%
(табиғи ресурстарды есепке алумен) шегінде қалады, ... өзі ... ... сай келеді. Сондықтан «мемлекеттің ... ... ... ... ... көрсетеді және
келешекте өзінің маңызын сақтайды. /2, 262 б/
Мемлекет ... ... ... ... тауарды, игіліктерді және
қызметтер көрсетуді өндіруге немесе ... ... ... ... бұл ... ... рөлін айқындайды.
Бағыттары мен мақсатты арналымы бойынша шығыстардың барлық түрлерінің
жиынтығы мемлекет шығыстарының жүйесін құрайды. Мемлекет шығыстарының басым
бөлігі ... ... ... ... ... ... болатын қоғамның таза табысы есебінен
жүргізіледі. Олар сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... бұл сома мемлекеттік шаруашылықтың
өндірістік капиталдарын көбейту үшін қарастырылған ... ... ... ... бір ... ... төлемдері, қарыздардан
түсетін түсімдер түріндегі халықтың ... ... ... Мемлекет
шығыстарын қаржыландыру үшін негізгі өндірістік капиталдарды көбейту ... ... және ... ... ... ... ұзақ ... кредиттері тартылады.
Мемлекеттік шығыстарды ұйымдастыруға оларды болжау, сондай-ақ оларды
қаржыландыру мен қаражаттарды пайдаланудың қатаң ... ... ... жетеді. Сондықтан мемлекеттің шығыстарын ұйымдастыру қағидаттарының
бірі ... ... ... ... ... баланстырмалы дамыту
және халықтың әлеуметтік тұрмыс ... ... ... мемлекет жалпы
қоғамдық өнім мен ұлттық ... ... және ... емес сфералар,
салалар, экономикалық аудандар арасында бөлуге және қайта бөлуге қасады.
Мемлекеттің шығыстарын жоспарлаудың ... ... ... әдіс болып
табылады.
Мемлекеттің шығыстарын қаржыландырудың ... ... ... ... бір шараларға пайдалануды талапетеді. Мұның
негізінде ... ... және ... ... салаларын дамытуды
үйлесімділіктерге жету, қаржылардың ең алдымен ғылыми-техникалық прогресті
айқындайтын неғұрлым перспективті және прогрессивті салаларға бөлу және ... ... ... ... ... ету.
Мемлекеттің шығыстарын қаржыландырудың қайтарусыз сипаты берілген
ресурстарды тікелей ... ... ... Бұл ... ... қаржы
ресурстарын беру соңғы уақытта мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ауыл ... қаржылық
қолдаудың мемлекеттік қоры немесе инновациялық қорлар) – бұл пайдаланылатын
қаржы ресурстарының тиімділігін арттырады. /2, 263 ... ... ... ... ... – мемлекеттің шығыстарын
ұйымдастырудың маңызды қағидаты, ол ішкі резервтерді ... және ... емес ... ... ... мемлекет
қаражататрына бақылауды күшейтуге, оларды пайдалануға мүмкіндік береді.
Мемлекеттің шығыстарын ұйымдастырудың қажетті ... ... ... ... және меншікті көздерінің оңтайлы үйлесуі болып табылады. Бұл
қағидат мемлекет шыығстарын ортақ ... ... ... ... ... аса ... ... материалдық
өндіріс пен ұлттық табысты жасаудың процесінде олардың ... ... ... сәйкес мемлекеттің шығыстары экономикалық мазмұны бойынша
үш негізгі топқа бөлінеді:
1) материалдық өндіріспен тікелей ... және ... ... ... ... ... емес сферасындағы шығыстар;
3) мемлекеттің резервтерді жасау шығыстары;
Шығыстардың ... тобы ... ... ... және ұлттық табысты жасаумен байланысты. ... ... тобы ... қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін
ұлттық табыстарды ... ... ... емес ... ... ең ... ... мен денсаулық сақтау мекемелерін ұстауға,
ғылым және мәдениетті ... ... және ... ... әлеуметтік сақатндыруға, сонымен бірге қоғамның барлық
мүшелерін әлеуметтік қаржыландыруға бағытталады.
Өндірістік емес сфераның ... ... ... ... қорына
түсетін ұлтық табыстың бөлігі ... ... ... ... ... ... өсуі ақырында қоғамдық өндірістің өсу және оның
тиімділігін арттыру ... ... ... ... ... ... ғылым жетістіктерін өндіріске енгізу және т.б. жатады.
Мемлекеттің шығыстарын ... қоры мен ... қоры ... ... ... экономикалық саясатының аса маңызды ... ... ... ... ... қорының өсу қарқыны қорлану қорының өсу
қарқынынан асып ... ... ... мен ... ... ... ... қорының үлес салмағы Қазақстанда 80 пайыздан асып кетіп
отыр.
Үшінші топтың мемлекет шығыстары – мемлекеттің ... ... ... ... ... ... өндірістік емес сфералардың
төтенше жағдайлар кезіндегі қажеттіліктерін қанағаттандыруға ... ... ... тәртібі олардың қажетті мөлшерін
салыстырмалы төмендетуге және бұл ... ... ... ... ... /2, 265 б/
Мақсатты белгісі бойынша мемлееттің шығыстары экономикаға, әлеуметтік-
мәдени ... ... ... пен ... жұмсалатын шығыстарға
бөлінеді.
Аумақтық белгісі бойынша мемлекеттің шығыстары экономикалық аймақсатр
бойынша бөлінеді. Мұндай сыныптау ... ... ... ... шаруашылықтағы үйлесімділіктерді жетілдіруге белсенді ықпал жасауға
мүмкіндік береді.
Мемлекеттің шығыстары қаражаттарды ең ... ... ... ... ... ... толық қамтамасыз етуге тиіс.
Осыған байланысты шаруашылық жүргізудің ерекшеліктерімен ... ... ... екі ... ... /2, 266 ... шаруашылық есептегі кәсіпорындар мен ұйымдарды қаржыландыру менгшікті
ресурстар, банк ... ... және ... ... – бюджет
қаражаттары есебінен жасалынады.
2) ... ... ... ... ...... ... әлеуметтік-мәдени шаралар,
мемлекеттік билік пен ... ... ... ... ... ... тәртіппен қаржыландырылатын мекемелер мен
ұйымдар бюджеттік деп аталады.
2 ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАНЫҢ ТҰРАҚТЫ ӘРІ ТИІМДІ ДАМУЫНА АРНАЛҒАН ШЫҒЫНДАР
2.1 Қазақстан Республикасында жұмсалған негізгі ... ... ... ... ... ... дамыту шығындарының негізгі арналымдарын ... ... ... ... саласын дамытуды қаржыландыру;
• Ғылыми-техникалық прогресті қаржыландыру, қолдау шаралары;
• Индустриялы-инновациялық экономикаға өтуді қолға алуға байланысты
шығындар;
... ... адам ... ... ... шығындар;
• Экономикалық және қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етуге байланысты
шығындар, яғни Қаржы мекемелерінің қызметіне байланысты шығындар. /7,
3 б/
Ғылыми-техникалық ... (ҒТП) ... ... ... ... ғылыми-техникалық зерттеулерге байланысты, ... ... және ... ғылыми зерттеулер, жобалау-конструкторлық
зерттемелер, жаңа техника мен технологияны, өндірісті, ... ... ... ... енгізу.
ҒТП-ні қаржымен қамтамасыз етудің негізгі қағидаттары ... ... және ... мақсатты бағыттылығы болуы тиіс. Ғылым
жалпы нарықтық қатынастарға бағдарлана ... ... ... ... ғылым түгелдей коммерцтялық критерийлерге түсіп кетпейді, сондықтан
экономиканың маңызды секторларындағы технологияны революцияландыра ... ... мен ... ... ... ... өзіне алады. Мемлекеттік ғылыми-техникалық, инвестициялық,
экологиялық және өзге де ... мен ... ... ... ... жүргізілуі мүмкін.
ҒТП-нің қолданбалы және енгізбелік шаралары шаруашылық ... және банк ... ... ... ... Бұл шаралар
өндіріс тиімділігіне тікелей ықпал жасайтындықтан, оның ... әсер ... ... ... ... ҒТП ... ... қызметінің түпкілікті нәтижелерімен
тығыз байланысын қамтамасыз ... ... ... саясаты жүргізілуі тиіс.
ҒТП-ні жеделдетуді ынталандырудың маңызды бағыты ... ... ... ... ... үшін ... ... мен
жеңілдікті несиелер беру, жаңа техника мен технологияларды игеру жөнінде
арнайы құрылатын көтеріңкі ... ... ... ... төлеу, негізгі құрал-жабдықтардың жеделдетілген амортизациясын
қолдануболып ... ... ... дамытуда негізгі шығындардың бірі болып табылатын
ҒТП-ні қаржымен қастамасыз етудің көзі қаржылық қолдауды көрсетуге арналған
инновациялық қорлардың ресурстары бола ... бұл ... ... ... ... ... әзірлеушілер мен тұтынушылардың,
банктердің басқа мүдделі кәсіпоырндар мен ... ... ... ... ... ... есебінен құрылуы мүмкін. /6, 15
б/
Қазіргі кезеңде еліміз экономикасының тиімді ... елде ... ... ... ... ... ... жүргізу,
инновациялық жаңалықтар ашуға халықаралық ұйымдардың, ... ... ... ... ... гранттары – арнаулы ақша және
басқадай қаражаттарды беру жолымен қаржыландырудың демеушілік сипаты ... келе ... ... ... ... ету ... ... біріктіруді, осы мақсат үшін қаржы ресурстарын ... ... ... ел ... өндірісті, ғылыми зерттеулерді қаржылық
қамтамасыз етуге бағытталған қорлардың ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету деңгейiнiң
кеңейуi, өспелiгiне байланысты оларды былайша тiзiп ... ... ... парктер, технополистер, ғылым мен технология
аймақтары.
Инкубатор – инновациялық қызметтiң көптеген ... ... ол бiр ... ... ... алып ... , ал ... фирмалар осы ғимарат ... ... ... ... алып ... ... ... период 2-
3 жыл, осы мерзiмнен кейiн фирмалар өз ... ... ... ... ... шығып келедi . ... жаңа ғана ... ... ... ... ... да ... -
жабдықтарды жалға ұсыну сияқты ... ... /6, 16 ... - ... ... комплекс негiзгi
мақсаты шағын бизнес фирмаларының ... ... ... , ... ... Олар ... оқу ... зерттеу орталықтары,
лабораториялар тұсында ... Оның ... ... ... инновациялық орталықтар, маркетинг т. б
орталықтар енедi. Технопарк шағын инновациялық ... ... ... ... ... ... ... - жеке қала негiзiнде құрылған ғылыми ... ... ... ... ... мен ... Технополистер мен ғылым мен ... ... ... ... ... “қаржы оазистiк аймаққа” айналды.
Мұнда мемлекеттiк, коммерциялық банктер, ... ... ... ... ... капиталдары шоғырланды, оның
үстiне мемлекеттiк жеңiлдетiлген салықтар ... ... ... ... ... зерттеулер мен инновациялық процестерді мемлекеттік
қолдаудың негізгі кең тараған 3 әдісі бар.
1. ... ... ... тікелей қатысуы;
Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын ірі лабораториялар қалыптастыру,
нәтижесін ... ... ... ... Әдетт, бұл лабораториялар
қорғаныс, энергетика, денсаулық ... ауыл ... ... айналысады;
2. Қайтарымсыз негізде субсидиялар бөлу;
Мемлекеттік емес лабораторияларда іске асырылатын ғылыи зерттеу жұмыстарына
қайтарымсыз негізде ... ... ... бөлінеді.Негізгі қойылатын
шарт- зерттеулер барысы бойынша толық есеп беру, алынған ... ... ... Ғылыми-техникалық зерттеулер мен тәжірибе жүргізуге инвестиция
бөлінген жеке бизнеске салық жеңілдіктерін ұсыну.
Елiмiздегi ... ... ... ... ... ... жүйе бойынша iске асады. (Сурет12) /11, 46 б/
Сурет-1 - ... ... ... ... ... сурет бойынша инновациялық қызметтi мемлекеттiк қолдау үшiн ең
бiрiншi құқықтық ... ... ... ... бойынша
орындалуда. Ал мемлекеттiк қаржылық қолдау және инновациялық ... үшiн оған көп ... ... ... Осы ... қазiр елiмiзде күрделi
мәселенiң бiрi болып отыр, сондықтан қаржыландыру, ... ... ... ... ... қорлар, Даму банкi,
экспорттық несиелер мен инвестицияны сақтандыру корпорациясы ... ... ... ... ... ... мен ... қызметтерге қаржы
бөлу өте аз, оның көлемi 0,9% құрап отыр. Ал ... ... ... онда 2015 жылы ... ... оның ... ... кемидi екен. Бұл стратегияны жүзеге асырған жағдайда 2015 жылы болжам
бойынша ғылым және ғылыми-инновациялық қызметке ЖIӨ-нен ... ... ... ... ... ... мұны ... елдермен салыстырсақ ғылымға бөлiнетiн қаржы
Францияда 45%, АҚШ пен Германияда – 36%, ... – 20% ... ... ... ... ... және ... ЖIӨ-нiң
құрылымының болжамы ( % ), ( Сурет 2 ). /8/
2-сурет. Инновациялық қызметке ... ЖIӨ ... ... ... және оны ... асырмағандағы үлесi. (%)
Әйтсе де бұл инновациялық жобаларға көптеген қаржы қажеттiлiгi туындап
отыр, ол ... ... ... көп ... ала ... ... ... басқа салаларға қаржы сұранысы туындап отыр, әсiресе
әлеуметтiк салаларға. Сондықтан қаржы ... ... бiр көзi ... ... ... табылады.
2.2 Қазақстан экономикасындағы өнеркәсіп саласына бағытталған
шығындар жүйесі
Қ.Р-ның Статистика агенттiгi көрсеткендей, негiзгi ... ... ... салаларға тартылуда. Өйткенi шетелдiк
инвесторлар дайын өнiм ... ... ... ... олар ... сапалы өнiм
шығару арқылы өз елдерiне бәсекелес болуға ұмтылмайды. Оларға керегi бiздiң
шикiзатымыз болып отыр. (Сурет 3) /7, 3 ... - 2006 жылы ... ... ... ... ... ... мәселеге байланысты ендiгi жерде iшкi және ... ... ... ... ... ... ... және
кәсiпкерлiк қолдау арқылы ынталандыруымыз керек. Ол үшiн ... ... ... ... дәрежеде қолайлылықтар туғызуымыз қажет.
Мысалы, оларға салық ... ... ... ... ... ... инновациялық орта жағдайын айтып өтсем болады.
Бүгiнде елiмiз экономикасы үшiн маңызды сала ... ... ... ... секторына инвестиция тартудың ... ... ... ... жылға азаю үстiнде. Оның ... ... ... көзi болып табылатын шетелдiк компаниялар
инвестициясы өз қаржыларын өңдеушi ... ... ... шикiзаттық
салаға салуға ынталы болып келедi. Сондықтан ендiгi жерде мемлекет пен
ұлттыө компаниялар өз ... ... ... ... ... ... салаға бағыттауы керек. Ол үшiн оған мемлекет
тарапынан белгiлi бiр ... ... ... ... керек.
Ендi осы жалпы инвестициядағы мұнай саласындағы өнеркәсiп пен ... ... ... ... ... сурететн көре аламыз:
/14/
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ... 4 - ... ... тартылған инвестициядағы мұнай және
өңдеушi өнеркәсiпке салынған инвестицияның үлесi
4-шi суреттен ... ... ... ... ... ... ... мұнай өнеркәсiбiне салынуды, ал маңызды сала
болып табылатын өңдеушi салаға ... ... ... ... жылдан жылға
төмендеу барысында.
Сонымен, бүгiнгi таңда басты мәселенiң бiрi ... ... ... Ұйымына кiру алдындағы дайындық жұмыстары өнеркәсiп
салаларына жаңа мiндеттердi ... ... ... Ол ... және ... ... төтеп бере алатын тауарлардың инновациялық деңгейiн
көтеру болып табылады. ... ... ... Сингапур, Тайвань елдерiнiң
өнеркәсiптiк тауарлары әлемдiк нарықта дәлелдеп шықты. Яғни, тауар саясатын
дайындауда кез ... ... ... ... ... ... тиiс, сөйтiп инновациялық мәнi бар тауар өндiруде өз
бағыты мен механизмiн анықтап алуы керек.
Осы жұмыстарды ... ... ... ... Даму институттары арқылы iске асырылмақ. Әрине, ол қаражаттарды
бастапқы мақсатына қарай тиiмдi пайдалану, ысырапқа жол бермеу, субъективтi
факторлардың орын ... ... ... ... ғана ... жетуге болады.
Ендi келесi 1-шi кестеден тiкелей шетел инвестицияларының өнеркәсiп
саласындағы үлесiн көре аламыз. Кестеден көретiнiмiз ... ... ... ... ... ... елдiң экономикасының тұрақты
дамуы емес, қайта бiздiң елдiң қойнауындағы шикiзат қорының ... ... Олар өз ... ... ... құю ... тез ... пайда
тауып, елiмiздiң шикiзат бағытындағы тұрақсыз экономикалы ел бола беруiне
ықыласты. Өйткенi, олар ... ... ... ... ол салалар кейiн
дамып, сол елдердiң өздерiне бәсекелес ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуi үшiн отандық
инвесторларды осы ... ... ... ... ... ... орынға
қойып, оларға қолдау көрсетуi керек. /14/
Кесте 2 - 2006 жыл бойынша тiкелей шетел инвестицияларының ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... | ... |
| |$ млн | |
| |% |$ млн ... | 4418,5 |3752,35 |
| |100 | ... ... | 3291,4 74,5 |2848,65 ... және газ өндiру | 3287,8 |2644,0 |
| |54,04 | ... ... | 301,1 |714,6 |
| |6,8 | ... жасау саласы | 136,6 |37,43 |
| |3,1 | ... ... ... шыға ... және ... жерде
экономикалық өсудің тұрақты да тиімді жолына түсу үшін мемлекеттік ... ... жаңа ... ... ... ... ұшыраған экономика салаларын, өндірісті және өнеркәсіп
орындарын қаржыландыру, оларға салықтық жеңілдіктерді енгізу арқылы
ынталандыруды ... ... ... ... ... қолдау және дамытуға байланысты шараларды қаржыландыру,
оларды қолдау, жұмыссыздықпен күресті жүзеге асыру;
... ... одан ары ... ... ... және ... беру
салаларын қаржыландыру;
• Тоқырауға ауыл шаруашылығына ... ... ... шараларын
жүргізу, оларға субсидиялар мен субвенциялар көлемін өсіру, ауыл
шаруашылығы субъектілеріне салықты барынша азайту;
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... басты бағыты ендігі жерді
елімізде Елбасының Жолдаулары мен қабылданған ... ... ... Бұл ... даму ... мен ... ... бәсекеге қабілетті экономикаға өтуін, индустриялы-инновациялы
экономикаға өту, әлеуметтік саланы дамыған елдер ... ... ал ең ... ... ... 2006 ... халыққа Жолдауында
айтқан Қазақстанды әлемдегі дамыған 50 елдін қатарына қосу екені баршаға
мәлім. Осы ... жету үшін ... ... ... жылдары ірі
көлемдегі экономиканы шикізаттық бағыттан индустриялы-инновациялы өндіріске
өтуіне негіз жасау, ондай экономикалық шараларға бюджеттік қолдау ... ... ... жүзеге асырып жән мемлекеттік бюджеттен
тікелей қаржыландыру қолға алынып жатыр. /13/
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... экономикалық саясатының құрылымдық және қаржы саясаттарының
шешуші ... ... ... саясатының негізі болып ... яғни ... ... салу ... және ... ... ... жүргізетін бюджеттік-салық саясаты ... ... мәні мен ... рөлі, қоғамның саяси
және экономикалық құрылғысына, мемлекеттің табиғаты мен ... ... ... анықталады.
Қазіргі мемлекеттердің барлығында дерлік, азаматтарды экономикалық
қиыншылықтан қорғауды қамтамасыз ... ... ... аясындағы
әлеуметтік қорғау жүйесі бар. Әлеуметтік ... ...... ... ... ... көмек көрсететін үкімет бағдарламасы.
Фискалдық саясатқа мемлекттің бюджет қорын бөлу қызметі де ... бір ... ... салу жүйесі арқылы бюджеттің кіріс қорын толтыратын
болса, ал екінші ...... ... және қоғамда қажеттілік
туындап отырған салаларға ... ... ... бөлумен айналысады.
Мемлекет дәр осы қорлардың есебінен ұлттық қауіпсіздікті, халықтың қоғамдық
игіліктері мен қызметтерін ... ... ... ... ... ... және ... да көптеген мәселелерді шешеді.
Мемлекеттің салық саясатының басты міндеті болып, салық ставкаларын
үкіметтің мақсатына сәйкес өзгерту. Фискалдық ... ...... органдарының айрықша құқы, себебі бұлар мемлекеттік бюджетті қысқарту
және бекіту арқылы салық ... және ... ... ... ... ... ... жалпы ережесі бойынша, дағдарыс кезінде де қаржы
ресурстары мен ... ... ... ... ... ... ... Қоғамның әлеуметтік-экономикалық
қажеттілігін қанағаттандыру дәрежесі, өндірілген жалпы қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... шектеу
енгізу минималды күнкөріс минимумын; минималды тұтыну бюджетін; тұтыну
корзинасының ... ... ақы, ... ақы, ... ақы және ... минималды мөлшері сиықты тұтынудың әлеуметтік нормативтерін
пайдалануға мұқтаждық ... ... ... ... өмір ... әлеуметтік деңгейін сақтап тұруы үшін еңбек ақы мен ... ... ... ... ... ... Мұнымен
қатар, халықтың әлеуметтік қажеттілігі мен оны қанағаттандырудың негізі
болып, еңбек ақы ... ... мен ... ... ... ставкасы арқылы еңбек ақыны салықтық реттеу, ... ... ... ... ... ақы ... жалпы қорын реттеуі
саналады.
Мемлекеттік реттеу қызметін күшейту қажеттілігінің ... ... ... функциялануынан, анағұрлым тұрақтандырылған
бюджетке өтуін анықтауда, бюджет саясаттарының қосымша шараларына ... Кез ... ... ... ... ... экономикалық өсу
негізінде халықтың әл ауқатын арттыруға, материалдық деңгейін ... ... ... ... және ... ... жұмысқа қабілеті
бар адамдарды жұмыспен қамтуды арттыруына ... ... де ... ... ... ... кез ... елдің даму
дәрежесі әлеуметтік аяға жұмсалған қаржы дәрежесіне тікелей байланысты.
Қазіргі заманның ... ... ... елдерінің көбісінде инвестицияны
әлеуметтік аяға, соның ішінде адамзат капиталына ... ... ... ... ... ... ... салымына қарағанда
әлдеқайда жылдам артуда. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... ... мақсаты мен соңғы нәтижесі болып,
экономикалық өсудің негізгі көзі мен экономикалық ... ... ... табылатын – адамзат капиталының ескерілуі қажет.
Әлеуметтік аядағы қаржы механизмінің әрекет етуінің өз ерекшелігі бар.
Әлеуметтік ая көп ... ... сала ... ... ... рөлі ... ... салаларына қарағанда әлдеқайда
қажетті болып табылады. Бұл жерде әрине ... ... ... ... ... баса ... ... жылдары әлеуметтікмәселелерді шешу
жергілікті бюджеттің рөлін арттыра түсуде. ... ... ... асыру үшін жергілікті бюджет қорының ... ... ... ... ... ... ... несиелер сияқты реттеуші механизмдерді пайдалануды мәжбүр етеді.
2.3 Қазақстан Республикасының бәсекеге қабілетті экономикаға бет бұруы және
оған қажетті ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың жаһандануына байланысты ол ... ... ... ... ... бәсекеге қабiлеттiлiгi тiкелей
байланысты болып отыр. Ал қазiргi Қаазқстанның ... ... ... ... ... ... ... отыр. Бұл жағдай
жалпы экономикалық дәлелдегендей экономиканың шикiзат бағыттылығы елдiң
тиiмдi және тұрақты дамуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... қабiлеттi болмаса, онда оның ... ... ... Сондықтан да бiзге мемлекет ретiнде қалыпты жұмыс
iстеу үшiн тұтастай ... ... ... ... болу керек. Ал
осыдан барып отандық салалардың өз ... ... ... ... ... қабiлеттiлiк – маңызды экономикалық категория болып
табылады.
Бәсеке жалпы экономикалық құндылықтар мен ... ... ... ... ... ... ... қызмет етушi фирмалар мен
кәсiпорындар қоғамның әр түрлi ... ... ... орынды пайдалану арқылы ғылыми-техникалық прогреске
ұмтылады, өндiрiстiк және қосымша шығындарды азайта ... ... ... ... ... ... ... экономикалық потенциялын өзге де шетелдермен салыстырсақ
елiмiзде өнеркәсiптi дамытуға барлық жағдайлардың және мүмкiншiлiктердiң
бар ... ... ... атап ... ... қорларының молдығы, еңбек
ресурстары мен бiлiмдi және интелектуалды мамандардың жеткiлiктiгi, жаңа
өндiрiстер құру үшiн аймақтардың ... ... ... орналасу
тиiмдiлiгi (Азия мен Еуропаға қақпа ретiнде болу), iшкi және ... ... ... ...... бәрi ... салаларын, соның
iшiнде өңдеумен айналысатын кәсiпорындардың алдында жаңа ... ... жас ... ... ... ... кедергi келтiрiп
отырған мәседлелерде жоқ емес. Бүгiнде ... осы ... шешу ... ... iске ... ... ... бәсекеге
қабiлеттiлiгiнiң дамуында келесiдей басты ... атап ... ... Отандық өнеркәсiп кәсiпорындарының сыртқы және iшкi ... ... ... ... даму үшiн өз ... ... сақтандыру, резервтiк, даму қорларын құра
алмай ... ... ... тiкелей инвестициялардың 80% тек
қана шикiзат өндiру саласына салынуы, ал бәсекенiң негiзi болып
табылатын өңдеушi ... және ... ... ... бар жоғы 15%
инвестиция тартылуда;
• Елiмiздiң өтпелi экономика кезiңдегi ... мен ... ... жiберiлген қателiктер осы кезге дейiн экономика
дамуына керi ... ... ... ... ... құрал –жабдықтарының табиғи және
моралдық жағынан тозығы ... ... ... үлес ... 80%
көлемiнде болуы;
• Жаңа техника мен технологияны, шикiзат пен комплект бұйымдарын
импорттау ... ... ... ... ... ... өнiм бағасы қымбаттап, отандық өнiмдер бәсекеге шыдай алмай
отыр;
• Өнеркәсiп салалары арасындағы салааралық, салаiшiлiк компаниялар ... ... ... ... ... қанды дамымауы;
• Өндiрiстiк инфрақұрылымның жетiлмеуi, сонымен бiрге, өнеркәсiпте
қызмет көрсетушi әр ... ... ... ... ... жай ғана қызметтерден аса алмауы;
• Жалпы ұлттық ... және ауыл ... ... арттыру мақсатында ондағы ... ... ... ... iшiнде лизингтiк несиелеудiң
ауылшаруашылығында дамымай отыруы. /9/
Мiне осы мәселелердi шешiп, дамудың тиiмдi жолы ... ... ... ... ... елiмiз алдындағы басты қызметтiң
бiрi екенi дау тудырмайды. Өйткенi бәсекеге қабiлеттiлiк қазiргi ... ... ... үшiн ғана ... ... ... ол ... әр
мемлекет үшiн бүгiндi басты мәселе болып отыр. Сондықтан, бүгiнде бәсекеге
қабiлеттiлiк әлем мойындағын теориясы мен ... ... ... ... ... ... бәсекенiң атасы болып табылатын Гарвард бизнес
мектебiнiң профессоры ... ... ... ... ... ерекше көңiл бөледi, өйткенi осы көрсеткiш әр елдiң дүние
жүзiндегi орнын ... Ол төрт ... ... ... - әр
елдiң iшкi тұрақтылық деңгейi. Екiншi – мемлекеттiк ... ... яғни ... ... отырған саясаттың сол елдiң бәсекеге
қабiлеттiлiгiн жасаудағы ... ...... ... ... ел iшiндегi кәсiпорындар iс қимылының жаңашылдығы, үзбей жаңартып
отыру ... ...... ... ... ... ... отырған технологиялардың, ... және ... ... ... ... даму ... ... арқылы. /10/
Ендi осы бәсекелiк ортаның дамуының негiзгi факторларының Қазақстан
экономикасындағы жағдайына ... ... яғни ... ... ... ... деп ... Өйткенi соңғы бiрнеше жылдарда ЖIӨ-нiң өсуi ... ... ... отырғанмен, ол негiзiнен әлемдегi шикiзат бағасының өсуi нәтижесiнде
болып ... Ал егер ... ... ... ... ... ... шикiзат
қорымыз таусылса не iстеймiз деген алдымызда үлкен ... ... Ал ... ... бiр жолы ... ... ... қол үзiп, бәсекеге
қабiлеттi, индустриялы-инновациялы экономикаға көшуiмiз керек;
Екiншi фактор, экономиканы мемлекеттiк басқару жүйесiнiң және ондағы
саясаттардың тиiмдiлiгi. Бұл iс ... ... ... алған ылдардан
бастап iске асып келе жатыр. Ал бүгiнде негiзгi мемлекеттiң ... ... ... ... ... тұрақты дамуын қамтамасыз
етiп отыру және әлемдiк деңгейде елiмiздiң бәсеке ... ... ... ... ... 50 ... ... қосылу болып табылад. Осы
мәселенi шешу үшiн ... ... ... ... ... ... ұзақ ... стратегиясы қабылданды;
Үшiншi фактор, ел iшiндегi кәсiорындардың жаңашылдыққа үзбей iлесiп
отыруы және жаңа технологиялармен өнiм ... Дәл осы ... ... ... қажет етуде. Өйткенi жоғарыда атап өткендей ... ... ... ... ... ... ... өндiрiс өз кезегiнде орны толмас шығындарға алып ... ... ... отандық өнеркәсiптердi ғылыми-техникалық, инновациялық қолдау
шараларын жүргiзуiмiз, кластерлiк жүйеге өтуiмiз, несиелеудiң лизингтiк
формаларына өтуiмiз ... ... ... ... үш факторлар негiзiнде және олармен
тығыз байланыста экономикада бәсекеге ... ... ... ... Елiмiздегi қарым-қатынасты жандандыру үшiн iшкi ... ... ... ... ... керек және байланысты дамытуда әлемдiк
стандарттарға өтуiмiз керек. /10/
Елбасымыздың биылғы 1 наурыз айындағы ... ... ... ... ... ... 50 елдің қатарына кіруі керек» деп
маңызды даму стратегиясын алдыға қойды. Ал мұндай ... ... ... ... қосылу үшін елдің экономикасын жан-жақты индустриялы дамуын
жеделдетіп, экономиканың тиімді дамуына кері әсер етіп ... ... яғни ... ... түбегейлі жоюымыз керек. Сонда ғана
елдің қаржы саласы қарқынды дамып, осы қаржы саласының негізінде ... ... ... салаларды дамытуға жол ашылады.
Елбасының Қазақстан халқына Жолдауында “мемлекеттiк қолдаудың оңтайлы
ролi, бiр жағынан, экономиканы ... ... оның ... қол
жеткiзуге, екiншi жағынан – инфрақұрылымды ... және ... ... жеке меншiк секторды тарту жөнiнде белсене жұмыс ... ... деп атап ... ... ... ... уақытта бәсекеге барынша
қабілетті экономика құруы керек және әлемдегі дамыған елдердің 50 ... ... ... болып табылады. /13/
Елiмiздегi экономиканы бәсеке ... ... ... және оған ... экономиканы дамыту шығындарын келесiдей
топтастыруға болады:
• Экономиканы рыноктық қатынастарға одан ары реформалау;
... және орта ... ... және ... ... ... шаралары;
• Өнеркәсiптiң өңдеушi салаларын дамыту мақсатында оларға инвестициялар
тарту, әр ... ... ... несиелеудiң тиiмдiлiктерiн ұсыну;
• Өндiрiсте кластерлiк жүйенi дамыту;
• Ескiрген өндiрiс құрал-жабдықтарын жаңарту және ... iске ... ... ... ... ... индустриялы-инновациялы сатысына бетбұрыс жасау, яғни 2003-2015
жылдарға арналған стратегияны сапалы жүзеге асыру;
• Ауыл шаруашылығының бәсекеге қабiлеттiлiгiн дамыту және оны ... ... ... шикiзат ретiнде емес жоғары сапада өңделген түрде
экспорттау және импортты алмастыру;
• Бiлiм беру және мамандар дайындауды жетiлдiру;
• Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ел ... жылдам iске асыру ьолып табылады. /9/
Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасына сәйкес бiз ... ... ... ... ... ... жасау мен өнеркөсiп жабдықтарын шығаруды жолға қоюға тиiспiз. Яғни
инновация – экономикалық өсудi тұрақтандырып, ... ... ... ... күш ... ... ... кезеңде жүргізілетін шығыстар саясаты ... ... ұзақ ... және орта ... ... жоспарланатын нәтижелерге байланысты және салалық жоспарлау ... және ... ... ... ... ... ... бөліктерін күшейте отырып, мемлекеттік міндеттемелерді толық
орындауды қамтамасыз етуге бағытталатын ... ... ... және ... өсу қарқынынан
аспайтын шекте ағымдағы шығыстардың деңгейін тежеу ... ... ... ... ... ... ... мыналар
басым бағыттар болып табылады: /15/
• адами капиталдың өсуін қамтамасыз ететін ...... ... ... ... ... ... республиканың мәдени
әлеуетін дамыту, қоршаған ортаның сапасын тұрақтандыру және жақсарту,
халықты сапалы сумен ... ... ету, ... үй ... әрі дамыту;
• экономиканы одан әрі ... ... ...
инфрақұрылымды, аграрлық және индустриялық секторларды, инновацияларды
дамыту.
Денсаулық сақтау саласындағы ... ... және ... ... ... ... халқының денсаулығын сақтау
жөнінде жоғары нәтижелерге қол ... ... ... ... ... ете ... және осы ... басқару деңгейін арттыруға
бағытталады. ... ... ... мынадай бағдарламалық құжаттарды іске
асыруға құрылады:
Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 жылғы 13 қыркүйектегі №1438
Жарлығымен бекітілген Қазақстан ... ... ... ... мен дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттік
бағдарламасы;
Қазақстан ... ... 2007 ... 13 ... ... ... ... Республикасында кардиологиялық және
кардиохирургиялық көмекті ... ... ... арналған
бағдарламасы;
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 15 желтоқсандағы №1216
қаулысымен бекітілген Қазақстан ... ЖҚТБ ... ... ... ... 2006-2010 жылдарға арналған бағдарламасы;
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 30 маусымдағы №905 ... ... өмір ... ... ... ... жоғарғы сапасын қамтамасыз етуге мемлекеттік
қаражат есебінен іске асыру көзделіп отырған немесе іске ... ... ... кластердің құрылымына кіретін мемдициналық орталықтарды басқару үшін
жетекші шетелдік ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік-жеке меншік әріптестік тетігін (100 мектеп, 100 ... ... ... ... ... ... қажеттілігін
айқындау әдістемесіне және қайта құрылымдауға сәйкес Қазақстан
өңірлерінде денсаулық ... ... ... көп ... мен ... дәрігерлік амбулаториялар) салу;
• денсаулық сақтау ұйымдарын, оларды автономдандыру және шаруашылық
жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорын мәртебесіне ... үшін ... ... ... денсаулық сақтаудың бірыңғай ақпараттық
жүйесін” енгізу шеңберінде емделушілердің электронды медициналық
картотекасын ... ... ... ... ... ... номенклатурасын мемлекеттік нормативтерге сәйкестендіру.
Орта мерзімді кезеңде денсаулық сақтау жүйесін жаңғыртуда әкімшілік
функцияларын ... ... ... ... ... ... ... келтіру бөлігінде маңызды сәтке айналуда. Әзірленіп жатқан
“Халықтың денсаулығы және денсаулық сақтау ... ... ... ... ... толық қамтитын және медициналық қызмет көрсету сапасын
басқарудың жаңа әдістерін көрсететін ... ... ... басқа, мынадай бірқатар әкімшілік ... ... ана мен бала ... ... шараларын іске асыру мақсатында ана мен
баланың өмірі мен денсаулығын ... ... ... ... оның ... Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ұсынған бала
жасындағы ауруларды ықпалдастырып жүргізу стратегиясының шеңберінде Аурулар
мен дәрілік заттардың тізбесі ... ... ... ... ... ... жас ауруларын ықпалдасқан жүргізудің стратегиясын енгізу
бойынша жұмыстар жалғасатын болады;
Барынша білімді халық ... ... ... жоғары қарқынымен
және осы саладағы басқарудың күшті жүйесімен байланысына ... ... ... ... ... ... Республикасы Президентінің 2004
жылғы 11 қазандағы №1459 Жарлығымен бекітілген Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... сәйкес іске асырылатын болады. /15/
Орта мерзімді кезеңде негізгі күш мына ... ... ... кәсібилігі жоғары техникалық бағыттағы мамандармен
қамтамасыз етуге жұмсалатын болады:
Қазақстан Республикасында техникалық және ... ... ... ... білім беру бағдарламаларымен үйлестіруге мүмкіндік
беретін Техникалық және кәсіптік білім ... ... ... ... ... ... ... және машина жасауда техникалық және қызмет көрсету
еңбегі ... ... және ... ... бойынша өңіраралық
орталықтар құру;
• жұмыс берушілер мен инвесторларды кәсіптік білім беру оқу ... ... ... және ... ... ... салалар
қажетсінетін кадрларды даярлауда мемлекеттік-жеке меншік серіктестікті
дамыту жөніндегі шаралар әзірлеу;
• техникалық мамандықтарға ден қоя ... ... ... ... басқа, жоғары білім беру саласында жоғары және жоғары оқу
орнынан кейінгі ... ... ... үш ... жүйеге: бакалавриат –
магистратура – докторантура өзгерту бойынша, жоғары оқу орнының мамандануы
мен мәртебесіне байланысты ... ... беру ... саралауды
міндетті енгізумен мемлекеттік білім беру тапсырысын қалыптастырудың жаңа
қағидаттарын енгізу жұмыстары жалғасады.
2008 жылдан бастап ... оқу ... ... ... ... халықаралық аккредиттеу бойынша жұмыстар жүргізіледі.
Республиканың жоғары оқу ... шет ... ... мен ... ... ал ... ... азаматтары бұдан әрі де
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... оқу орындарында оқи алатын болады.
Мектепке дейінгі білім беру жүйесінде мектепке дейінгі және мектеп
қарсаңындағы оқытумен қамтуды ұлғайту ... ... ... ... жылы ... ... дейінгі ұйымдармен қамту кемінде 30%, мектеп
қарсаңындағы даярлық – кемінде 80% құрайтын болады. Осы ... ... ... мектепке дейінгі балалар мекемелерін салудағы
белсенді ... ... ... ... беру ... 2008 жылдан бастап 12 жылдық жалпы орта
білім беруге кезең-кезеңмен көшу жүзеге ... ... ... ... ... ... жалғасады. /15/
Үш ауысымды оқыту мәселесін шешуге жалпы орта білім беру ... ... ... ... қайта жаңалау және мемлекеттік-
жеке меншік серіктестік негізінде және бюджет қаражаты есебінен мектептер
салуды (оның ішінде “100 мектеп, 100 ... ... ... ... ... ... орта ... кезеңде 156 білім беру объектісінің
құрылысын салуды аяқтау жоспарланып отыр.
Осы заманғы ақпараттық және телекоммуникациялық ... ... ... ... ... ... беру ... көп
функционалды жүйесін енгізу жолымен білім беру қызметінің сапасын арттыруға
көп көңіл бөлінетін болады, отандық оқулықтарды, ... және ... және оқу ... ... жалғасады, ағылшын тілінің шет елдік
оқытушылары тартылатын болады.
Бюджет саясатының әлеуметтік ... ... ... ... ... 2004 ... 30 ... №1241 қаулысымен
бекітілген Қазақстан Республикасында әлеуметтік реформаларды одан әрі
тереңдетудің ... ... ... бағдарламасын іске асырудың
қорытындыларын, атап айтқанда, әлеуметтік қамсыздандырудың әлеуметтік үш
деңгейлі ... ... ... ... стандарттарды халықаралық
стандарттарға жақындату, негізгі әлеуметтік ... ... ... ... ... болып табылады.
Әлеуметтік саладағы міндеттердің бірі халықты ... ... және ... ... ... ... кеңейту болып
табылады.
Жинақтаушы зейнетақы қорларынан зейнетақы төлемдерін төлеу жүйесі зейнетақы
жинақтауларын сақтау және қартайған шақта олардың жеткіліктілігі ... ... ... және ... ... ... ... де
жетілдіріледі.
Зейнетақы төлемінің мөлшері арттырылатын болады, бұл ... ... екі ... бойы осы өсу 2007 ... ... 2,5 еседен
астамды құрайды, бұл ретте, зейнетақыларды есептеу үшін ... ... 2008 ... ... 15 ... 25 ... дейін көтерілді. /15/
Халықтың әлеуметтік әлжуаз топтарын әлеуметтік қолдау жүйесін одан
әрі дамыту мақсатында келесі іс-шаралар жүргізілетін ... ... ... ... мақсатында әлеуметтік
диалогтың рөлі артады және жұмыс берушілердің ... ... ... қызметкерлердің пайдасына ерікті, кәсіптік ... ... үшін ... ... ... жылы жетілдірілген еңбек заңнамасы заңды секторда өнімді еңбекке
уәждемені күшейте түсуге мүмкіндік береді және ... ... ... ... тәуелділігін орнату үшін жағдай жасайды. ... ... ... ... ... күшейту жөніндегі жұмыс
жалғастырылады. Жаңа ... ... ... іске ... ... жүйесін одан әрі жетілдіру жөніндегі жұмыс жалғастырылатын болады,
мемлекеттік мекемелердің ... ... ... табылмайтын және
қазыналық кәсіпорындардың қызметкерлеріне еңбек демалысына шыққан кезде
сауықтыру жәрдемақылары ... ... ... ... ... ... ... күшінің қарапайым молықтырылуын қамтамасыз ететін
жалақының ең төменгі мөлшері белгіленетін болады.
Бюджет саласы қызметшілерінің ... ... ... ... ... ... ... жетілдірілетін болады.
Сондай-ақ бюджет саласы қызметкерлеріне еңбекақы төлеу жүйесі кезең-
кезеңмен жалақы мөлшерін ұлғайту ... ... ... Адами
капиталды дамытуда рухани даму, адамдардың демалысы мен ... үшін ... ... ... ... ... ... қол
жеткізуді қамтамасыз ету маңызды рөл атқарады.
2008-2010 жылдары мемлекеттік бюджеттің шығыстары мәдениеттің ... ... ... ... Ұлттың мәдени және рухани
әлеуетінің өсуін қамтамасыз етуге, ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық-саяси
тұрақтылықты сақтауға бағытталатын болады.
Оның шеңберінде сараланған инновациялық технологиялық ... ... ... ... ... ... ... қолдану аясын кеңейту, тілдер туралы заңнаманы жетілдіру ... ... ... ... ... 2001 ... ... №550 Жарлығымен бекітілген Тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-
2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асыру жалғасады, ... ... ... оны ... мемлекеттік қызметшілерді мемлекеттік
тілді оқытумен 100% қамтуға қол ... ... 16 ... ... ... ... ... істеуін қамтамасыз етеді. Сонымен бірге
орыс және ағылшын тілдерін одан әрі ... ... ... ... ... пен ... одан әрі дамыту, тарихи-мәдени
мұраны сақтау мақсатында Қазақстан Республикасы Президентінің 1998 жылғы ... №3859 ... ... “Жібек жолы тарихи орталықтарын қайта
өркендету түркі тілдес ... ... ... ... ... дамыту, туризм инфрақұрылымын ... және ... ... 2004 ... 30 ... №1009 қаулысымен
бекітілген “Көне Отырарды қалпына келтіру” ... ... ... іске асыру жалғасатын болады.
Осы бағдарламаларды іске асыру шеңберінде тарихи-мәдени ... және ... ... оның ... тиісті заңнамалық базаны
жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... және оның құрылымының
дамуы үшін ең бастысы оған ... ... ... ... ... ... ... шараларын қадағалап, экономикалық
максималды пайда табуды іске асыру керек.
Әлемдiк шаруашылықтың жаһандануына байланысты Қазақстан Республикасы
алдағы жылдары ... ... ... ... ... ... Ол ... экономикасының қаржы секторының мығым болуымен ... ... ... болып саналатын өнеркәсiптi қайта және жанама
индустрияландыру уақыт ... ... ... Себебi, өнеркәсiп кез-келген
мемлекет экономикасының түп ... ... ... оны жоғары деңгейге
көтеру үшiн инновациялық-инвестициялық ресурстармен ... ету ... ... ... ... ... сөзсiз.
Ендiгi елiмiз экономикасының тиiмдi дамуында маңызды мәселелердiң
бiрi капитал нарығындағы өндiрiстiк ... ... ... 80%-
ынан астамының тозуына байланысты, iшкi қаржы капиталдары және шетелдiк
капиталдарды ұтымды пайдалану арқылы тозған өндiрiстiк ... ... ... ... және ... ... өндiрiстi, әсiресе
өңдеушi өнеркәсiп саласын қамтамасыз ету ... ... ... ... және өндiрiс саласы деген екi үлкен
тармағы бар. Осының iшiнде әсiресе ... ... ... ресурстар,
оларды тиiмдi пайдалану деген ұғымдарды кездестiремiз. Ресурстарды тиiмдi
пайдалану өндiрiстегi технологияларды дамыту, шығынды ... ... ... болып табылады. Жоғарыдағы даму шараларын жүргізу үшін
міндетті түрде мемлекеттің қаржылық қолдауының, жеңілдіктерінің қажеттігі
туындайды. Осы ... ... ... ... анық ... көре
аламыз.
Мемлекеттің шығыстары – бұл мемлекеттің жұмыс істеуімен байланысты
ақша шығындары. Экономикалық ... ... олар ... ... ... қоғамның сан алуан қажеттіліктерін қанағаттандыру
мақсатында жалпы ішкі өнімнің бір бөлігін бөлумен және ... ... ... ... ... ... дамыту шығындарының негізгі арналымдарын
келесідей топтастыруға болады:
• Өндірісті, өңдеу саласын дамытуды қаржыландыру;
... ... ... ... шаралары;
• Индустриялы-инновациялық экономикаға өтуді қолға алуға байланысты
шығындар;
• Әлеуметік саланы, адам капиталының ... ... ... Экономикалық және қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етуге ... яғни ... ... қызметіне байланысты шығындар.
• Қазақстанның Еуропа мен Азияның арасындағы ірі магистралды транспорт,
тасымалдау және қарым-қатынастың орталығы болуға бағытталған шығындар;
Отандық экономикада ... ... ... яғни ... ... ... тозуымен байланысты олар көп мөлшерде экономикалық
шығындарға ұшырап отыр. Ал айнымалы ... яғни ... ... ... ... ... олардың да шығындары
жоғары деңгейде болуда. Осы аталған ... шешу үшін ... ... ... ... ... бағыттан жоғары
технологиялы индустриялы-инновациялы экономикаға өтуді басты бағыт ретінде
қолға ... ... келе ... ... ... өтсек болады:
бүгінде Қазақстан экономикасы дағдарысты экономикадан толық ... ... ... ... ... ... ... біргей бәсекеге түсуді қамтамасыз ету болып табылады. Сондықтан
Қазақстан Республикасының алдағы ... ... даму ... ... мақсаттарға байланысты құрылуда. Бұл мәселенің өзектілігін өткен 1
наурыз күнгі Елбасымыздың халыққа ... ... ... яғни «Қазақстан
әлемдегі алдынғы қатарлы 50 дамыған елдің ... ... ... ... қызмет етуді қажет ететін мақсат қойды. Бұл ... жету ... ... ... ... ... етіп, өз үлестерін қосуы керек.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының ... ... (2004 ж. 24 ... N ... ... Қ.Қ., ... С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2005. – 551 бет.
3. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметоа, У.А. Жанайдаров Экономикалық теория.
Оқу құралы. – ... 2002. –464 ... ... В.Д. Ли В.Д. ... курс финансов. Учебник. – Алматы:
Институт развития Казахстана, 2001. – ... ... В.Д. ... К.К. ... ... для вузов. – Алматы:
2001. – 252 ... ... С.Т. ... және ... ... орны ... №2, 2001
7. Есентугелов А. Долгосрочная стратегия развития экономики и ... сил в РК // ... - №6, 2000 г. – с. ... ... ... ... ... 2003-2015
жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” Стратегия. – Алматы, 2003
ж.
9. Н. Ә. ... ... ... ... ... және ... халық” деген Қазақстан ... // ... ... 19 ... 2004 ... ... Сағадиев “Бәсекеге қабiлеттiлiктi өзiмiз жасауымыз керек” //
Егемен Қазақстан, 2004 ж.
11. Купешова Сауле Телеухановна / ... и ... ... в ... ... Республике Казахстан,” – диссертация,
Алматы, 2002 г.
12. Қуат Бораш “Инновация, оның елiмiз экономикасы үшiн ... ... ... ... 23 ... 2004 ... Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті ... ... кіру ... ... ... 2006 жыл, 1
наурыз.
14. Статистический ежегодник. Алматы. – 2006г. – 467 стр.
15. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008-2010 жылдарға ... ... ... ... ... ... ... Үкіметінің
қаулысы, 2007 жылғы 29 тамыз №754 Астана, Үкімет Үйі.
-----------------------
Мемлекеттiк құқықтық қолдау
Мемлекеттiк қаржылық ... ... ... және ... ... ... және ... жағымды климат
Өңдеушi сала – 14%
Өндiрушi сала – 86 %

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына Қазақстанның кіру мәселесі33 бет
Қазақcтан Реcпубликаcының белcенді туризм cалаcы мен оcы бағытта қызмет жаcайтын кәcіпорындар (Іле-Алатау мемлекеттік табиғи ұлттық cаябағы мысалында)58 бет
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 – 2009 жылдарға арналған бағдарламасы80 бет
Дамыған ерте ортағасырлық Шығыс Қазақстанның саяси тарихы17 бет
Шығыс Еуропа мен Оңтүстiк Шығыс Азия елдерiндегi нарықтық қатынастар дамыту және экономиканы мемлекеттiк реттеу15 бет
Шығыс Қазақстан Облысында туризмнің экстремалды түрлерін дамыту4 бет
Дамыған елдердегі жергілікті өзін өзі басқаруды тәжірібиесі30 бет
Экономикадағы сараптау жүйелері74 бет
Қостанай облысының әлеуметтік – экономикалық дамуының 2009-2011 жылдарға арналған негізгі бағыттары128 бет
Ішкі және сыртқы шығындар туралы жалпы түсінік28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь