Қазіргі уақытта Қазақстанда сот шешімдерін қайта қарау институты

Кіріспе 3

1. Қазақстанның сот құрылысы мен сот өндірісінің тарихы 5
1.1 Қазақтардың дәстүрлi құқығы бойынша шешiмдердi қайта қарау институты 5
1.2 Қазақстанның Ресейге қосылғаннан кейiнгi сот жүйесiне жалпы сипаттама 10

2. Қазіргі уақытта Қазақстанда сот шешімдерін қайта қарау институты 19
2.1 Апелляциялық сатыдағы өндіріс 19
2.2 Қадағалау сатысындағы өндіріс 24
2.3 Жаңадан ашылған мән.жайларға байланысты iс бойынша өндірісті қайта бастау 29

Қорытынды 30

Қолданылған әдебиеттер 33
Кіріспе

Қазақстанның сот өндiрiсi кез келген ұлттық құрылым сияқты дәстүрлi құқық негiзiнде дүниеге келген едi. Қоғамның және оның институттарының дамуына байланысты қазақтардың дәстүрлi құқығы да дамып, жетiлдiрiлiп отырды. Қазакстан Ресейге қосылғаннан кейiн оның аумағында қылмыстық іс жүргiзудің екі түрі қолданылды: бiрiншісi, қазақтардың дауларды, құқық бұзушылықтарды және қабылданған шешiмдерге шағымдануды шешуде ұлттық салт-дәстүрге негiзделген дәстүрлi құқық бойынша сот өндiрiсін жүргiзу, екiншiсi, Қазақстанда тұратын орыстардың мүддесiне қатысты істер бойынша сот өндiрiсiн жүргiзу. Сот өндірісінің екiншi түрi бойынша іс орыс тiлiнде және Ресей заңдары негiзiнде жүргiзiлдi. 1917 жылы Қазан төңкерiсi елдегі билiктің еңбекші тап кеңестерінiң қолына көшкендiгін әйгiлеп бердi. Революция жасақтаған кеңестік өкiмет органдары Қазақстандағы бұрынғы соттарды жойып, олардың орнына жаңасын құра бастады. Қазақстандағы сот жүйесінің құрылуы және оның дамуы Қазақстан заңнамасының өркендеуiне және мемлекеттік мәртебесiнің өзгеруіне байланысты бiрнеше кезеңдердi қамтыды.
Сот өндiрiсiне қатысты заңдық негiздердiң қалыптасуына орай, кеңестiк дәуiрде Қазақстандағы соттардың дамуын шартты түрде мынадай кезеңдерге бөлуге болады:
1) революциялық трибуналдың декреттерi, нұсқаулықтары, қаулылары негiзндегi сот өндiрiсi (1917 жылдың қазаны — 1923 жыл);
2) РСФСР сот құрылысы және сот өндiрiсi (1923-1959 жылдар);
3) 1960 жылғы Қазақ ССР Қылмыстық іс жүргiзу кодексiне қатысты сот жүйесi және оның қайта қарау.
Кеңестiк дәуiрде Қазақстанның мемлекеттік мәртебесінiң өзгеруiне байланысты екі кезеңдi атап өтуге болады:
1)РСФСР құрамында Қазақстанның автономиялық республика мәртебесін алуы;
2) СССР құрамында Қазақстанның одақтас республика ретiнде болуы.
Әрине, Қазақстанның сот құрылысы мен сот өндiрiсi әрқшанда жоғарыда аталған мәртебелерге сәйкес болды.
Осы тақырыпты зерттеу барысында мына мән-жайларға назар аударғанды жөн көрдім:
1) қазақтардың дәстүрлi құқықтарына негізделген сот өндірісi;
2) Қазақстанның Ресейге қосылғаннан кейінгі сот жүйесiна жалпы сипаттама;
3) 1998 жылғы Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргiзу кодексi бойынша сот шешiмдерін қайта қарау институттары
Қолданылған әдебиеттер

Заңдар және өзге нормативтік құқықтық актілер
1 .Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995 (7.10.1998 өзгерістер мен толықтырулар енгізілген)
2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексі - Алматы, 1997
3.19.12.2003 қабылданған Жоғарғы Соттың «Қылмыстық істерді апелляциялық тәртіппен қарау тәжірибесі туралы» нормативтік қаулысы

Арнаулы оқулықтар:
1 Сарсенбаев Т.Е., Хан А.Л. «Уголовный процесс» - Астана, Фолиант 2000
2 Сулейменов Б. «Уголовный процесс Р.К.» - Особенная часть, Алматы, 2002
3 Толеубекова Б.Х. «Уголовно-процессуальное право Р.К.» - Алматы, 1998
4 Когамов М.Ч. Краткий научно-практический комментарий к главам нового УПК РК – Алматы6 1998
5 Уголовный процесс. Под ред. К.Ф. Гуценко – Москва, 1997
6 Советский уголовный процесс. Под ред. Б.А. Викторова, В.Е. Чугунова – Москва, 1973
7 Фойницкий И.Я. Курс уголовного судопроизводства. СПб.: Типография М.М. Стасюлевича, 1899
8 Николюк В.В. Уголовно-исполнительное судопроизводство в СССР – Иркутск, 1989
9 Уәлиханов Ш. 5 томдық шығармалар жинағы. Алматы, 1961. 1 т. 513-бет.
10 Культелеев Т. Уголовное обычное право казахов. Алма-Ата, 1955, 154-бет.
11 Зиманов С. Общественный строй казахов первой половины 19 века. Алма-Ата, 1958. 194-бет.
12 Кожахметов Г.З. Государственная дума и народы степного края в 1905-1917 г.г. Караганда, 1999. 105-бет
        
        СОДЕРЖАНИЕ
Кіріспе 3
1. Қазақстанның сот құрылысы мен сот өндірісінің тарихы 5
1.1 Қазақтардың дәстүрлi құқығы бойынша шешiмдердi қайта қарау ... ... ... ... ... сот жүйесiне жалпы сипаттама
10
2. Қазіргі уақытта Қазақстанда сот ... ... ... ... 19
2.1 Апелляциялық сатыдағы өндіріс 19
2.2 Қадағалау сатысындағы ... ... ... ... ... ... iс бойынша өндірісті қайта
бастау ... ... ... 33
Кіріспе
Қазақстанның сот өндiрiсi кез келген ұлттық құрылым сияқты дәстүрлi
құқық негiзiнде дүниеге келген едi. ... және оның ... ... ... ... құқығы да дамып, жетiлдiрiлiп
отырды. Қазакстан Ресейге қосылғаннан ... оның ... ... ... екі түрі қолданылды: бiрiншісi, қазақтардың дауларды, құқық
бұзушылықтарды және қабылданған шешiмдерге шағымдануды шешуде ... ... ... ... құқық бойынша сот өндiрiсін жүргiзу,
екiншiсi, Қазақстанда тұратын орыстардың ... ... ... ... өндiрiсiн жүргiзу. Сот өндірісінің екiншi түрi бойынша іс орыс ... ... ... ... ... 1917 жылы ... төңкерiсi елдегі
билiктің еңбекші тап ... ... ... ... бердi.
Революция жасақтаған кеңестік өкiмет органдары Қазақстандағы ... ... ... ... ... құра ... ... сот
жүйесінің құрылуы және оның дамуы Қазақстан заңнамасының өркендеуiне және
мемлекеттік мәртебесiнің өзгеруіне байланысты бiрнеше кезеңдердi қамтыды.
Сот ... ... ... ... қалыптасуына орай, кеңестiк
дәуiрде Қазақстандағы соттардың дамуын ... ... ... кезеңдерге
бөлуге болады:
1) революциялық трибуналдың декреттерi, ... ... сот ... (1917 ... ... — 1923 ... РСФСР сот құрылысы және сот өндiрiсi (1923-1959 жылдар);
3) 1960 жылғы Қазақ ССР Қылмыстық іс ... ... ... сот
жүйесi және оның қайта қарау.
Кеңестiк дәуiрде Қазақстанның мемлекеттік мәртебесінiң ... екі ... атап ... ... құрамында Қазақстанның автономиялық республика мәртебесін алуы;
2) СССР құрамында Қазақстанның одақтас республика ретiнде болуы.
Әрине, ... сот ... мен сот ... ... жоғарыда
аталған мәртебелерге сәйкес болды.
Осы тақырыпты зерттеу барысында мына мән-жайларға назар аударғанды ... ... ... құқықтарына негізделген сот өндірісi;
2) Қазақстанның Ресейге қосылғаннан ... сот ... ... 1998 ... ... Республикасының Қылмыстық іс жүргiзу кодексi
бойынша сот шешiмдерін қайта қарау институттары
1. Қазақстанның сот құрылысы мен сот ... ... ... дәстүрлi құқығы бойынша шешiмдердi қайта қарау институты
Қазақтардың ежелгi дәстүрлi құқық нормаларын ... ... ... ... ... өндiрiс жайлы
толыққанды әңгiме айту тіптi де мүмкiн ... ... ... ... ... ... ... үкiмдерi мен шешiмдерiн ... ... ... соңғы уақыттарда ғана пайда болғандықтан, Қазан
төңкерiсіне дейiнгi қазақ құқықнамасынан бұл ... дөп ... ... қиын ... де рас.
Дәстүрлі құқық туралы сөз қозғау үшін, бiрiншiден, оның құрамы жағынан
бiркелкі болмағанын атап өткенiмiз жөн. Ол сипаты ... әр ... ... институттардың басын бiрiктiрдi. Әйтсе де, бұлар өмiрде бiр-брiнен тым
алшақ емес, қайта іштей өзара астасып, бiте ... ... едi. ... ... ... жатқан кейбiр нормалар мен институттардың күнi ... ... ... ... ... тарих куә. Бәлкiм, сондықтан да болар,
қазақтың дәстүрлi ... ... ... ... ... ... ... айту оңай емес.
Қазан төңкерсiне дейiн Қазақтардың дәстүрлi құқығында қылмыстық және
азаматтық құқық бұзушылық ұғымдарының арасындағы ... ... ... ... ... ... дамуы жөнiнде ХIХ ғасырдағы
әйгiлi қазақ ғалымы, ... ... ... ... былай дейдi:
«Қылмыс пен тәртiпсiздiк жөнiнде жан дүниесi бөлек, тұрмыс-салты басқаша
дамыған ... ... ... немесе басқа еуропалықтармен
бiрдей көзқарасты талап ету дұрыс емес»[1].
Қазақтың белгiлi ғалымы, заңгер Т.Культелеев те өз ... ... ... ... ... термин болмаған, оның орнына «жаман іс»
немесе «жаман қылық» деген сөздер ... деп ой ... ... ... ... ... ... астасып, ол қоғамға келтiрiлген
шығын ретнде ... ... ... оның ... ... ... Ал, мұндай жағдай, әрине, ... ... ... ... жақтан сыйақы төлеудi талап ... ... тiптi адам ... ... iс те екi ... ... құн
төлеу арқылы шешiмiн табатын. Бұл кiсi қазасының орнына жатыстырылатын
материалдық өтем деп ... Осы ... А. ... былай дейдi:
«Қырғыздарда «құн» деп өлген адамның қаны үшiн немесе ... ... өмрi үшiн ... ... ... ... дәстүр бойынша құн
мүлiктiк сыйақы ретiнде дене жарақаты үшiн жәбiрленушнiң ... ... Мұны сөз жоқ, ... даму ... ... ... пен ... құрылым элементтернің қатар өрiлуiмен
түсiндiруге болар едi. Феодализм тұсында ... ... жеке ... ... та көбiне осыған ыңғайланады. Сол үшiн де,
жауаптылық жасалынған iс-әрекеттің ... ... ... ... ... мен ... қай ... топқа жататындықтарымен
өлшендi. Ол уақыттарда қазақ қоғамында ... пен ... ... ... ... нақтылы шектеулер болған жоқ. «Жәбiрленушi —
талапкер, ал қылмыскер — жауапкер – деп аталды. Қылмыстық iс-әрекеттi ... ... ... да ... келтiрiлген зиян деп бағаланды.
Академик С.Зиманов атап өткендей, қазақтың дәстүрлi құқығы бiрнеше
жүздеген ... ... ... ... тұйық шаруашылық негзiнде дамып
келді. Бұл әрине, ... ... ... ... құқықтық нормаларына
өзiндiк салқынын тигiздi. Мәселен, ХIХ ... ... ... ... ... ... ... қатынастарын реттейтiн нормаларды
кездестiре алмайсыз; сот өндiрiсiн жүргiзу ешқандай жазбаша дәлелдемелердi
талап ... ... ... кек алу, тергеусiз сот жүргізу сияқты көне
әдет-ғұрыптар көп уақытқа дейiн ... ... ... ... тәсiлi
ретiнде қолданылып келдi.
Қазақ құқығының тарихында Тәуке хан мен «Жетi ... ... ... ХIХ ғасырдың басында аса құнды еңбектерi үшiн көзiнiң тiрiсiнде
мойындалған орыстың шығыстанушы ... ... ... деп ... ... ... Қырғыздары, бiздiң халық тыныштықта өмiр сүрген кез ... ... ... те орнықты болған, бiзде заң мен әдiл сот та болған
дегендi ... ... ... ... ... ... және азаматтық-құқықтық
нормалар және дәстүрлi құқық нормалары болды.
Қазақтың дәстүрлі құқық жүйесiн ... ... онда ... бар екендiгiн байқаймыз:
а) әдет-ғұрып;
ә) билер сотының iс-тәжірибесі;
б) билер құрылтайының ережесi.
Бұл үш белгi өзара ... ... ... ... ... ... өнегесi, сондай-ақ, билер құрылтайының ережесi қолданыстағы ... ... ... ... ... ... күшi бар ... негiзiнен арнайы еш жерде жазылмаған,
олар қысқа қайырылған ... ... ... ... ... ... ... келген. Мiне, хан Тәуке осылардың бірін жинап,
бiр заңдар ...... ... ... ... ... ... iс-тәжiрибесi қазақтың дәстүрлi құқығын дамытуда маңызды
рөл атқарды. Атақты билердің жекелеген нақыл сөздерi немесе үкiмдерi сондай
ұқсас ... ... ... үлгi ... ... ... келе-келе олар
заңдық күшке ие болды.
ХIХ ғасырдың екiншi жартысына дейiн билердiң ... еш ... ... Олар ... ауыздан-ауызға таратылып отырған. Тек ... ... ... ... ғана ... ... ... Онда билер
шығарған үкiмдердің немесе шешiмдердiң қысқаша ... ... ... ... ... үкiмдерi жазба құжат ретiнде жеке ресiмделдi.
Қазақтардың қылмыстық ... ... ... ... ... Қазан төңкерiсiне дейiнгi саяси жағдайына назар аударудың мәнi
зор.
Қазақстан Ресейге қосылғанға дейiн мұндағы ең ... ... ... ... ... Ханның билiгiн қорғау тек сұлтанға тапсырылды. Ханның
басты міндетiне ... ... ... Сот және заң шығару
мiндеттерiн хан билер ... ... ... қазақтардың дәстүрлі құқығы
негiзiнде жүзеге асырды. Егер дәстүрлі құқықта ... ... ... норма жок болса, хан сол кемшiлiктiң орнын өзiнiң заң ... ... ... ... ханның соттық шешiмi дәстүрлі
құқыққа енгiзiлген маңызды толықтырылу деп есептелiп, соның негiзiнде жаңа
құқықтық ... ... Хан ... ... ... ең соңғы сот
инстанциясы деп саналды. Хандар мен ... ... ... ... аса маңызды iстердi қарады.
Қылмыстық және азаматтық iстердi талқылайтын арнайы орган — билер соты
болды. ... ... ... ... ... сот ... басқа
жергiлктi әкiмшiлiк органдардың міндетiн атқарды. ... ... ... рөлi мен ... үш ... ... ... iрi феодалдық ақсүйек өкiлдерi; ... ... ... ... ... ... ... хабардар болып отырды; үшiншiден,
олар судья едi[4].
Ежелгi дәстүрлі құқық нормалары бойынша билердi ақсақалдар ... би ... ... және ... заңдық әдет-ғұрпын жақсы бiлетiн
тәжiрибелi, бiлiмдар адамдарды таңдады. Бұл жөнiнде 1864 жылы ... ... ... ... сот ... туралы жазбалар»
деген еңбегiнде Ш.Уәлиханов былай дейдi: «Тек сот әдет-ғұрпы ... ... ... өнермен ұштастыра бiлген қазақтарға ғана би деген
құрметті атақ берілдi».
Билер ... ... ... бір ... сол, мұнда, әдетте,
қылмыстық істер тараптардың бастамашылығымен қозғалады. Ал, ... ... ... және ... бәрiне түсiнiктi жүргiзiлдi. Iстi қарау
барысында билер негiзiнен екі ... ... ... Шығарған
шешiмдерiнiң түпкiлiктi, әрі талапкерді де, жауапкердi де қанағаттандыруын
көздедi.
Билер соты ... ... ... Екі жақ дауды шешу
үшiн ... ... ... ... бiр биге ... ... ... Талапкерге шағымға қатысты дәлелдемелердi тапсыру мiндеттелдi.
Жауапкерге өзiн ақтайтын барлық дәлелдемелерiн ұсынуға мүмкiндiк ... ... егер ... ... ... орнаса, қылмыстық процестi кез
келген сатыда тоқтатуға рұқсат етiлдi. ... ... iсi ... ... ешқандай жазбасыз, ауызша жүргізiлдi.
Қазақтардың дәстүрлі құқығы билер соты шығарған шешiмдерге ... ... ... атап ... жөн. Бұл ... тән ... де болды.
Шағымдану құқығына ешқандай шек қойылмады. Билер сотының шешiмi жөнiнде
басқа бір биге ... хан ... ... ерiк ... ... ... шағымдану мерзiмiне де шек белгiленбедi. Шағымданушы
өзiнiң ... ... өзi ... ... кез ... биге өтiнiш бiлдiруге
құқылы болды. Би талапкердiң, сондай-ақ, екі жақтың тiлегiне сүйенiе, iстi
өндірiсiне ... Iстi ... хан (би) ... ... ... жеткiзсе, бұл жөнінде арызданушыны хабардар еттi. Егер хан ... ... ... бекiтсе, шағымданушы судьяға жала жабушы ретiнде
айыпталып, тиiсiнше жазаланды. Ал, егер шағым орынды деп ... хан ... ... ... биге ... ... ... мен жәбірленушiнiң көз
алдында істi қайтадан қарады. Шешімнің әдiлетсiздiгi ... ... (би) ... шешу үшiн істi әлгi биге керi тапсырды. Сол ... ... ... ... ... әшкереленсе, онда хан (би) iстi ... ... ... ... ... кейiнгi сот жүйесiне жалпы сипаттама
Қазақстан Ресейге қосылған ... ... ... ... ... ... ... назар аударып, «үкiмет үшiн бағындырылған елде
құрылатын соттың бастапқы негiзiн табу ең бiр қиын ... ... шүба жоқ» деп ... ... ... ... көп уақытқа дейiн хан билiгiмен қатар
жерглiктi жерлерде басқарудың сұлтан мен билер жүйесi де ... ... ХVIII ... ... ... реформасы бойынша алғаш рет
жергiлiктi басқару жүйесiн өзгертуге кадам жасалды. Қазақтар мен шекаралас
тұрғындардың арасындағы даулы iстi шешу үшін ... ... ... ... Оған Кiшi ... iшiндегі әкімшiлiк-сот билiгi берiлдi. Кейiн
1787 жылы Кiшi жүз көшпендiлерiнiң арасында жазалау органы жасақталды. Ол
Шекаралық ... ... ... ... айналысты. Алайда, Игельстром
реформасы оң нәтиже бермедi, өйткенi, қазақтардың ісi Шекаралық ... ал ... ... жерлерде бiрде-бiр рет жиналмады.
Қазақстанның басқру жүйесiне елеулi өзгерiстер ХIХ ғасырдың ... 1822 ... 22 ... ... ... ... ... «Сiбiр қырғыздары туралы ереженi» бекiттi. Осы
ережеге сәйкес қазақтар ... ... ... ... сот ... ... бөлiндi:
1) қылмыстық;
2) талап ету;
3) басқаруға шағымдану.
Қазақтар үшiн қылмыстық істер қатарына мыналар жатқызылды: мелекеттiк
сатқындық, кiсi ... ... және ... билiкке ашық түрде бағынбау.
Осы iстер ... ... ... ... жалпы-империялық зандар
негiзiнде соттасуға тиiс блды. Сөйтіп, билер сотында қаралуға жататын ең
маңызды деген ... алып ... Ал, ... ... ... ... дене ... төбелес, балағаттау, парақорлық, т.б. билер сотында
дәстүрлі құқық нормалары негiзiнде қаралатын болды.
1822 жылғы Жарғы билер соты қабылдаған үкiмдерге ... ... ... Бұл ... түпкілiктi деп саналмағандықтан, риза емес тараптарға
облыстық бастыққа шағымдануға мүмкiндiк берiлдi. ... ... ... бекiтпеу облыстық бастықтың еркiнде болды. Билер сотының ... жаңа ... ... ... іс ... ... едәуiр төмендетiп кеттi.
Патша өкiметi билер сотының қызметiне шек қою үшiн 1844 жылы «Орынбор
қырғыздарына басшылық жасау ... ... ... ... және бiр
қадам жасады. Осы ережеге сәйкес Орынбор ведомствосына қарасты қазақтардың
қылмыстық істерiнiң барлық негзгi түрлерi билер ... ... ... ... ... ... Орынбор ведомствосы
қазақтарының ... ... ... ... ... тиiс ... ... басқармада және Шекаралық комиссияда. Мұнда істер жалпы
қылмыстық заңдар ... ... ... ... ... iстер әскери-қылмыстық және далалық
қылмыстық заңдар негiзiнде сарапталды.
Облыстық басқармада және Шекаралық комиссияда қазақтарды ұрлық туралы
(30 рубль күмiс ақшадан ... ... ... ... ... ... жасырын түрде шекарадан өту туралы қылмыстық iстер қаралды.
Әскери сотта сатқындық туралы, кiсi өлтiру туралы, ... ... ... алу ... ... қарсы шығу туралы істер қаралды.
Империяның заңы бойынша туған жерiне қарай қазақтардың істернiң сотта
қаралу тәртiбi де әр ... ... ... ... ... ... үшiн Кiшi ... қазақтары әскери соттарға түссе, ал дәл осы
қылмыстары үшiн Орта жүздң қазақтары империя заңдарының ... ... ... ХIХ ... ... Орта ... қазақтары Ресейге
қосылғаннан кейiн осы жүздiң адамдары барымта, кiсi өлтiру, ... ... үшiн ... ... жiберiлдi.
Сөйтіп, билер сотының қарауына ... ... жоқ ... iстер ғана қалдырылды. Бірақ іс ... ... соты ... ... ... ... ... қарауды сол бұрынғыша жалғастыра
бердi.
Патша өкiметi 1867 жылы қабылданған Сырдария және ... ... ... ... ... ... 1868 жылы ... Дала
облыстарын басқару жөнiндегi уақытша ереженiң негзiнде билер сотының
қызметiне тағы да өзгерiстер ... ... ... ... ... сот ... ... бекiтiлдi. Ол уездiк судьялардан, әскери-сот комиссиясынан және
облыстық басқармадан ... ... ... ... ... Дала ... ... келген-дi: «... далалықтардың тап қазiргi жағдайында мировой
судьяларды сайлау үшiн ... ... жоқ. ... ... ... бере ... уездiк судьяларды құру, бұл осынау ... сот ... ... ... ... ... шара ... үшін де өтпелi кезеңде жергiлiкті жерге қолайлысы, мировой ... ... ... деген атау болса керек».
Облыстық басқармалар мировой судьялар құрылтайының, Қылмыстық және
азаматтық соттар палаталарының ... ... ... ... жалпы
заңдарының негiзнде жұмыс iстеді. Облыстық басқармада сот және әкмшiлiк
міндеттерi қатар атқарылды. ... үш ... ... ... сот. Мировой судьялар құрылтайының құқығын иеленген облыстық
басқарма уездiк судьялардың қызметiне бақылау ... ... ... үшiн ... ... ... ... Елде мировой
судьялардың құрылтайы ұйымдастырылмады. Патша өкiметі кең ... ... ... ... ... қамту үшiн олардың санының тым көп қажет
етiлетiндiгiн, әрi оған өте мол қаржы жұмсалатындығын ... Ал, ... 20 ... ... ... округтiк соттар, ант берген
заседательдер институты Қазақстанда мүлдем құрылған жоқ. ... ... ... ... ... ... лауазымдық қылмыстар
туралы істердi қарады.
Алайда, қазақ ауылдарында билер сотының әлi де ... ... ... жөн. Бiрақ, уақытша ережеге сәйкес, ол Қазақстан аумағына
«халық соты» деген атпен енгiзiлдi. Жаңа сот ... ... ... ... ... ... өкiметi оны заман талабына сай ... ... ... ... ... едi. ... ХIХ ғасырдың
ортасынан бастап ... ... ... ... ... ... ... қатар қазылар соты да жұмыс істедi.
Бұлардың арасындағы бір айырмашылық, билер соты дауды шешу кезiнде
дәстүрлі ... ... ... алса, қазылар соты тек шариғат
нормаларына ... ... ... ... ... ... ... ережелердiң жаңа тәртiбі бойынша билер қызметi сайланбалы
болды. Билердi сайлау болыстық ... ... ... ... ... ... саны әр болысқа 4-8 адамнан белгiлендi.
Билердi сайлау патша уәкiлiнiң қатысуымен ұйымдастырылып, сайлауда ... ... ... ... ... қазақ даласы үшін жаңалық едi. Сондай-ақ, уақытша
ережелерге сәйкес билер сотының ... ... ... ... ... ... жiті ... болдьг.
Барлық маңызды деген қылмыстық және азаматтық iстер империя соттарының
еншісiне берiлді. Аса үлкен қылмыстық істердi (сатқындық, ... ... ... ... ... т.б.) ... соттар (әскери-сот
комиссиялары) қарап, кiнәлілерді әскери заң ... ... ... ... ... қадағалауға жатқызылмады. Олар бiрден
әскери бастыктардың және Бас әскери соттың тексеруiне жiберiлдi.
1867 жылғы Ереже ... ... ... қажет деп
табылған жағдайда дала сотын тағайындау құқығы ... ... ... ... ... iстердi, сондай-ақ полицейлердi, шенеунiктердi
өлтiруге, қазына көлiктерiне шабуыл жасауға байланысты iстердi қарады.
Уездiк соттар ... ... үшін ... айыру құқығын» және
ұзақ мерзiмге түрмеге жабуды қарастырмайтын істердi, сонымен қатар екi мың
рубльден аспайтын азаматтық талаптарды талқылады.
Облыстық ... ... ... ... ... қылмыстық және
азаматтық істер талқыланды. ... ... ... екi ... ... ... уездiк соттардың үкiмдерiне және
шешiмдерiне жасалған шағымдарға байланысты iстер.
Билердiң халық ... ... ... ... ... ... ... қазақтардың барлық азаматтық және қылмыстық ... ... ... ... қылмыс түрлерiне байланысты iстер
жатқызылды:
а) жеке басқа қарсы қылмыстар;
ә) мүлiктiк қатынасқа қарсы (тонау мен ұрлаудан басқа) ... жеке және ... ... ... ... ... сондай-ақ болыс басшыларының, ауыл старшиналары мен
билерiнің қызметтерiне қарсы бағытталған ... ... ... құқық нормаларының негiзiнде жеке-дара қарады.
Әрi халық судьясының 30 рубльге дейiнгi істер бойынша ... ... деп ... ... сотының шешiмдерiн болыстық басқарушылар
жүзеге ... ... ... ... сәйкес билердiң шешiмдерi
тараптардың екi ... да ... ... ... ... олардың
көшiрмесi қолдарына тапсырылды.
Билердiң түпкiлiктi емес шешiмдерiн болыстық құрылтайға ұсыну үшiн
болыстық ... бұл ... ... ұсынылды. Сипаттаманы тапсыруға
шешiм жарияланған күннен бастап екi апта уақыт берiлдi.
Сондай-ақ, билердiң ... және ... ... ... ... жөн. Болыстық құрылтайда 500 рубльге дейiнгi ... ... ... ол ... билер шешiм қабылдаған iстер
бойынша екiншi инстанциядағы соттың міндетiн ... ... ... ... ... ... ... оған сот процесiне араласуға ... ... ... ... өткізiлу уақыты мен орнын жер ыңғайына және жыл
маусымына ... ... ... ... ... құрылтайлардың түпкiлiктi емес шешiмдерi жөнiнде, яғни 500
рубльден жоғары бағаланатын ... ... ... ... ... ... iшiнде уездiк бастыққа сипаттама ұсынуға мүмкiндiк берiледі.
Сипаттамаға ... ... ... қоса тiркелуi тиiс-тiн. Өз
кезегiнде уездiк ... ... ... ... ... жолдауға мiндеттi болды. Басқарма болыстық құрылтайдың қаулысын
яки бекiтедi, яки билердің төтенше құрылтайының қарауына ... ... ... бiр ... ... болыстарының арасында
туындаған дауға байланысты iстердi қарады. Төтенше құрылтайлар ... ... ... уезд бастығының өкiмiмен шақырылды. Олар билердің
болыстық құрылтайында шешiлген ... үшiн ... ... ... ... ... уездің арасында туындаса, әскери губернатордың
рұқсатымен сол ... ... ... ... ... соты ... ... шешiмдер мен үкiмдердi уез бастығы, ... ... ... ... ... отыруы тиiс-тiн.
Судьялар өз қызметтерi үшiн ешқандай ... ... ... Дегенмен де,
билiктен түскен қаржының есебiнен сыйлық алуға рұқсат етiлдi. Мәселен, ... ... ... ... ... ереженiң 138-параграфында былай
делiнген: «Би ... ... ... бекiтедi. Оларға жалақы
төленбейдi. Бiрақ, олар iстi ... үшiн ... ... ... ... айып үлесiн алуға құқылы. Айыптың мөлшерi мұлiктiк шағым ... ... ... бiр ... ... тиiс, ал жеке басқа жасалған
қорлау әрекеттерiне қатысты iстердi ... үшiн ... ... салт-дәстүрге
байланысты тағайындалады».
Билер сотының қызметiн шектеп, жалпыимпериялық соттардың мәнiн арттыру
бағытында ұйымдастырылған қайсыбiр қосымша шаралар 1886 жылы ... ... және 1891 жылы ... ... Дала ... ... ... Осы ережелер енгiзген өзгерстер халық соттарының жүйесне, құрылу
тәртібiне тiкелей қатысы болмағанмен, ... ... ... ... ... ... кiсi өлтіру, зорлау сияқты аса маңызды қылмыс
түрлерiне қатысты сот ... iсi ... ... қрауынан алынып
жалпыимпериялық соттарға берiлдi. Жеке судья 30 рубльге дейінгi ... ... ... басқадай құқық бұзушылық үшiн 7 күнге дейін қамау
жазасын тағайындай алды. Болыстық ... ... ... ... ... ... қабылдап, 1 жыл 6 ай мерзiмге дейiн абақтыға қамау
туралы үкiмдер шығарды. Төтенше құрылтай жазасын өтеу үшiн ... ... ... өлке әкiмiнiң атына жасалынған өтiнiш туралы істердi қарады.
Билер сотында қаралатын iстердiң қатарына кiсi өлiмi үшiн құн ... мал ... ... ... ауыр дене ... ... ... ұрлау, т.б. жатқызылды.
Сонымен, қорыта айтқанда, 1917 жылға дейiн Қазақстанның құқықтық
жүйесiнiң құрылымында ... ... ... ... және
империяның құқығының болғанын байқаймыз.
Қазақтардың дәстүрлі құқығы, оның ... және ... ... ... дамытыла отырып, қоғамдық қатынастарды реттеушi, пәрменді
нормативтер ретiнде мейлiнше нығая тусті. Оның өн ... ... ... ... демократиялық ұстындар, институттар, нормалар аз
емес.
Аймақты отарлаудың тамыры ... ... ... ... ... құқығының қайсыбiр бөлiгін өзгертiп, оның орнына орыс мелекетiнің
құқықтық мекемелер мен нормаларын енгiзудің, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... саясатын жүргiзді.
Әйтсе де, дәстүрлі құқық ... ... ... ... ... ... ... олар жұртшылық арасында мейлiнше
кең таралуымен ерекшелендi.
Дәстүрлі құқыққа қарағанда шариғат нормалары ел арасында ... ... Бұл ... ... ... өмiр ... мен көшпелi
тiршлiгіне, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... байланысты еді. Сондықтан да шариғат көшпелi қоғам өмiрiнің тек
кейбiр салаларын ғана қамтумен шектелдi[5].
Империялық ... және оның ... ... өзiндiк
ерекшелiктер болды. Патша өкiметi өзiнiң отарлау саясатын әрмен қарай
қапысыз ... ... ең ... осы ... лайықталған арнайы заңнамалық
актiлер қабылдап отырды.
Сонымен, зерттеулерiмiздi тұжырымдай келіп, Қазан төңкерiсне дейiнгi
қазақ ... ... ... ... және
баскарушылық мәннiң өте зор болғандығын байқаймыз. Дәстүрлі ... ... және ... ... ... басты құралдардың
бiрi болды. Әрi ол осы өлкенің құқықтық негiзiн қалады. ... ... ... апелляциялық өндiрiстi қарастырмады, дәлiрек айтқанда, көп
елдердегi сиқты оның жүйеленген түрін кездестіру қиын.
Қазақстан Ресейге қосылғаннан соң шешiмдердi апелляциялық ... ... ... ... ... ... Бұл, шын ... Ресейдегi
апелляция түрлерiнiң көшірмесi iспеттi-тiн.
1917 жылғы Қазан төңкерiсiнен кейiн ... ... ... кеңестiк респбликалардың сот өндiрiсiнен мүлдем жойылып ... ... ... ескi сот ... ... арылу саясатынан туындаған
жаңғыру едi.
2. Қазіргі уақытта Қазақстанда сот шешімдерін қайта қарау институты
2.1 Апелляциялық сатыдағы ... ... ... ... жүйесi үшiн бейтаныс
болғандықтан, апелляциялық өндiрiс ... ... іс ... ... ... де ... анық. Бұл мәселені зерттеудi, ең
алдымен апелляциялық өндiрiс туралы заңнамаларды талдаудан бастағанымыз жөн
сияқты.
1997 ... 13 ... ... 1998 ... 1 ... ... Қазақстан Республикасының жаңа Қылмыстық іс жүргiзу кодексi ... ... ... төрт ... ... ... әлi ... күшiне енбеген үкiмдерi мен қаулыларын қайта
қараудың екi сатысы (апелляциялық және ... ... ... ... ... енген үкiмдерi мен қаулыларын қайта қараудың екi сатысы
(қадағалау инстанциясындағы өндiріс және ... ... ... іс ... ... ... ... 1998 жылдың 1 қаңтарында заң шығарушылар осылардың үшеуiн ғана:
кассациялық шағымдану және наразылық ... ... және ... мән-жайларға байланысты iс бойынша өндiрiстi қайта бастау сатыларын
қолданысқа жiбердi. Ал, ... ... ... ... ... ... туралы ережесiн қолдануды алдымен 2000 жылдың 1 каңтарына
дейiн, сосын 2003 жылдың 1 қаңтарына дейiн кейiнге қалдырды.
2001 ... 11 ... ... Қазақстан Республикасының “Сот iсін
жүргізу меселелері ... ... ... ... ... ... мен толықтырулар енгiзу туралы» заңы соттың заңдық
күшiне енбеген үкiмдерi мен ... ... ... үшiн ... енгiздi. Осы заң республиканың сот ... ... ... алып тастады.
Іс жүргізу әрекеттерiне, сот шешімiне, сот ... ... ... ... ... ... заң ... мен тең құқықтылығы негізiнде ... және ... һәм ... ... үшiн ... ... бердi. Тараптар
жасалынған шағымдарға, наразылықтарға қатысты өз ойларын айтуға, өздерiнiң
қарсылықтарын бiлдiруге, іс құжаттарын бiрiншi ... ... ... ... толықтыруға мүмкiндiк алды. Егер ... ... ... ... ... өтiп кетсе, оларды қалпына
келтіруге кепілдік берілді.
Апелляциялық сатыдағы сот жоғары соттардың — ... және ... ... республикалық Жоғарғы соттың құрамында қалдырылды.
Мұнда қаралатын істі үш судья алқалы түрде жүргіздi.
3аңның ... ... ... ... соттың алқа құрамында
қалдыруы да өмiрлiк тәжiрибеге негізделген едi. Шын мәнiнде, апелляциялық
сатыдағы ... ... ... ... ... сот ... ... сүйенген тәжiрибелi заңгерлердің еңбектерінің жемiсi iспетті.
Сондықтан да iстің нақтылы жағдайына және құықтық ... ... ... ... ... төменгi сатыдағы соттар үшін заңдық ... және ... ... үлгi болыл саналады. Сондай-ақ, оның
психологиялық мәнi де өте зор: ... ... және ... қоғам
тарапынан ең жетiк соттың шешiмі ретiнде қабылданады.
Апеляциялық ...... үкім ... оның негізіне алынған
дәлелдемелер туралы өзініңой-піікірін жеткізетін сот. Әрі бұл жөнінде ... ... ... ... Қабылданған шешімнің жариялануы тараптардың
іске байланысты дауларын, өзіндік пікірлерін тоқтатып, олардың шығарған
шешімге бағынуын ... Ал, ... ... ... ... кейінгі
дауласуы басқа «жазықтыққа» ауысады: тараптардың шағымдарын келесі сатыдағы
соттың судьялары мен лауазамды тұлғалары қарайды, әрі мәселенің ... ... ... ... Тек, прокурордың наразылығы ғана
ешбір бұлтарыссыз келесі сатыдағы соттың есігін аша алады.
Істі шешу, яғни, ... ... ... ... ... ... жауаптылыққа тартылған адамның кінәлілігін немесе ақтау барысында
оның кінәсіздігін анықтау тек бірінші сатыдағы ... ... ... істі ... дұрыс шешім қабылдауы тиіс. Бұл ... ең ... ... ... ... ... ... сотталушы жасаған іс-
әрекеттің қылмыстылығын және жаза қолдану дәрежесін анықтайтын заңдардың
бұрмаланбай, ... ... жөн. Осы ... ... ... ... сол
сияқты істі қысқарту жағдайлары да бағынады.
Айыптау немесе ақтау үкімі, яки істі қысқарту жөніндегі қаулы – ... ... ... байланысты жасаған қорытындысы. Ол әрдайым
тараптардың ... ал, ... ... екі ... ... екі ... да
мүддесіне сәйкес келе бермеуі мүмкін. Өкінішке орай, сот практикасында ... және ... ... барысында заң ережелерінің бұзылуына жол
берілуде. Міне, осынау ... ... мен ... ... іс ... ... ... ету апелляциялық сот
өндірісіне жүктеліп отыр.
Біз Л. Берсугурованың ... ... ... соңы ... ... инстанциядағы соттың беделін түсіреді , - деген пікірмен
келісе алмаймыз. “Апелляциялық сот, - ... ол, - істі мәні ... және іс ... жаңа ... ... ... Ал, бұл ... сот беделінің түскендігін көрсетсе керек”.
Жоғарыда атап өткеніміздей, ҚР ҚІЖК – ге сәйкес апелляциялық сот істі
мәні бойынша қарай ... ... ... ... бірінші сатыдағы сот
атқарады. Яғни, апелляциялық ... ... ... ... Ол ... ... наразылықтар бойынша істің нақты мән –
жайын анықтаудың және ... ... ... дұрыстығын, іс жүргізуді
жүзеге асыру кезінде қылмыстық іс жүргізу заңы нормалаларының ... бар және ... ... ... материалдар бойынша бірінші сатыдағы
сот үкімінің немесе қаулысының ... мен ... ... ... ... Істі ... барысында апелляциялық сатыдағы сот
тиісінше мынадай шешімдерді (соның ішінде ... ... ... ... ... сот шешімінің күшін жою; іс бойынша сот өндірісін
оқтату; бұрынғы шешімді сотталушының жағдайын ... ... ... ... өзгерту. Әрине, заңда көрсетілген жағдайлар орын ... ... ... қабылдау құқығы бірінші сатыдағы сот беделінің
төмендеуімен немесе жоғарлауымен ... ... . ... ... негізінен
сот әділдігі мүддесінен туындайды. Оны іс жүзіде апелляциялық сатыдағы сот
қорғайды. Апелляциялық сот істі ... ... ... анықтаған
жағдайда бірінші сатыдағы соттың беделі қаншалық ... ... ... ... тоқтатуы тиіс. Бұл жерде апелляциялық соттағы сот,
айыптау үкімі сотта ... ... ... ... ғана ... денег қағиданы басшылыққа алады. Ал, осы
талаптарды орындамау, шын ... ... ... ... негіссіз үкімнің
қабылдануына әкеліп соғады. Міне, бұл ... да, сол ... ... ... нұқсан келтіріп, абройын түсірмек және түсіруі ... ... сот ... ... тұрғанына қарамастан, өз беделінің
кіршік шалмау ... өзі ... ... де, іс бойынша жаңадан сот шешімін қабылдауға апелляциялық
сатыдағы ... ... ... ... оның “наразылығымен” келісуге
болатын сияқты. 2001 жылдың 11 шілдесінде қабылданған заң енгізген ... ... ... ... оррыс криминалисі А. Кони атап өткендей,
“жоюға ... ... ... Ал, ... ... ... ... ережесі
бөлек қарастырылатын болады.
Сонымен, Облыстық және оған теңестірілген ... ... ... ... ... шағымдарды, наразылықтарды Қазақстан
Республикасы Жоғарғы Сотының қылмыстық істер жөніндегі алқасы ... ... үкім ... сот ... ... ... тікелей келіп түскен шағымдар, наразылықтар ҚІЖК-нің 401-бабының
және 402-бабының екінші бөлігінің талаптарын орындау үшін үкім ... ... ... Істі ... қайтара қараған кезде шығарылған үкімге
жалпы тәртіпте шағым ... ... ... ... ... ... ... соттар шағымды, наразылықты қабылдау кезінде
шағым берген, ... ... ... ... ... ... нормаларында көрсетілген тұлғалар тізбесі кеңейтілуге тиіс емес.
Процесске қатысушылар үкім шығарылғаннан ... ... ... ... ... оны ... үшін қажетті негіздер бойынша ғана шағым беріп,
наразылық білдіре алады.
Апелляциялық өндіріс ҚІЖК – нің 396 – ... ... ... ... ... ... және прокурордың наразылығы
бойынша қозғалады. Яғни, ҚІЖК-нің 46-тарауында көзделген ережелерге сәйкес
заңды күшіне енбеген сот ... ... ... ... ... қоспағанда, тараптар апелляциялық тәртіппен ... ... ... ... ... ... құқығы сотталушыға, ақталушыға,
олардың қорғаушылары мен заңды өкілдеріне, жәбірленушіге және оның өкіліне
тиесілі. Азаматтық талапкер, ... ... ... ... ... оның ... ... қатысты бөлігінде шағым жасауға құқылы.
Наразылық ... ... істі ... ... ... ... ... тиесілі. Қазақстан Республикасының Бас прокуроры мен
оның орынбасарлары, ... ... мен ... ... прокурорлар
мен олардың орынбасарлары, аудандардың прокурорлары және ... ... мен ... ... істі ... қатысуына
қарамастан өз құзіреті шегінде үкімге наразылық білдіруге құқылы.
Аудандық және оларға теңестірілген ... ... ... ... ... ... наразылықтарды облыстық және соларға
теңестірілген соттардың қылмыстық істер жөніндегі алқасы қарайды.
Апелляциялық өндіріс Қазақстан ... ... іс ... 31 – ... ... іс жүргізу әрекеттері және шешімдеріне
еркін ... ... ... іске ... процессуалдық
формаларының бірі болып табылады. Яғни, сот пен қылмыстық ізге ... ... мен ... ... ... ... ... мүмкін. Әрбір сотталған адамның Қ.Р. ҚІЖК-де белгіленген тәртіппен
үкімді ... ... ... ... ... сондай – ақ кешірім жасау немесе
жазаны жеңілдету туралы сұрауға құқығы бар. Шағымды ... ... ... ... ол мүдделерін көздеп берілген ... зиян ... ... жол берілмейді.
2.2 Қадағалау сатысындағы өндіріс
Соттың заңды күшіне енген үкімдері мен ... ... іс ... ... ... ... ... жағдайда қадағалау тәртібімен
қайта қаралуы мүмкін.
Заңды күшіне енуі бойынша қадағалау тәртібімен:
1) айыптау және ақтау үкімдеріне;
2) соттың бірінші сатыдағы сот ісін ... ... ... ... ... ... апелляциялық, қадағалау сатыларындағы ... ... ... ... білдірілуі мүмкін.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы сотының қадағалау алқасының қаулыларын
қайта қарауға және істі Қазақстан Республикасы Жоғарғы ... ... ... ... ... ... осы алқа ... қаулы
адамдардың өмірі, денсаулығы үшін не Қазақстан Республикасының экономикасы
мен қауіпсіздігі үшін ауыр, орны толмас зардаптарға әкеп ... ... ... ... ... байланысты енгізілген Қазақстан
Республикасының Жоғарғы Соты Төрағасының ұсынымы бойынша немесе ... Бас ... ... бойынша жол беріледі.
Заңды күшіне енген сот үкімдері мен қаулыларын ... ... ... ... сотта қарау кезінде жол берілген азаматтардың конституциялық
құқықтарымен бостандықтарын бұзушылықтар не заңның дұрыс қолданылмауы:
1. кінәсіз адамды соттауға;
2. орташа ауырлықтағы ... ауыр ... аса ауыр ... ... деп
айыпталған адамдарға қатысты ақтау үкімін негізсіз шығаруға немесе
істің қысқартылуына;
3. жәбірленуші сот арқылы қорғалу құқығынан айыруға;
4. сот ... ... ... ... және ... ... ... келмеуіне әкеп соғуы;
5. азаматтық талап қоюдың дұрыс шешілмеуі;
6. істің сотта жаңадан қарауға заңсыз ... ... ... табылады.
Заңсыз күшіне енген сот шешімдері де егер:
1. істі қайта қарау кезінде ... іс ... ... 446 бабының
талаптары сақталмаса;
2. Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі сот шешімін ... ... ... ... емес деп ... ... өлім жазасына кескен үкім апелляциялық сатыда қараудың мәні
болмаса, қайта қаралуы мүмкін.
Заңды ... ... ... ... мен ... және ... қайта
қараудың маңызы мен сипаты ол ең біріншіден ... ... сот ... ... ... табылады. Қадағалау сатысының соты қателерді, ... және ... да ... ... ... ... ... соттың тағайындалуы қылмыстық істерді қарайтын барлық азаматтық
және әскери соттардың ... ... ... тұрады. Олардың қызметі
анықтау органының, алдын-ала тергеу органының және прокурорлық қадағалау
қызметтерінің сапасын жақтартуға өте ... ... ... сатылардың қатарына жатқызады. Оның іс-әрекеттері
осындай ... мен ... ... ... ... мен ... тек қана ... сатыдағы
соттың шешімінің заңдылығы қаралмайды, онда басқа да сатыдағы соттың
шешімі қаралуы ... ... ... ... Жоғарғы сот
президиумының нақты бір іс бойынша шығагған шешімі қаралуы мүмкін;
- екіншіден, қадағалау ... ... бір ... іс ... ол ... ... ... арнайы өкілеттілігі бар
лауазымды адамның қарсылығы боынша тағайындалады;
- үшіншіден, қадағалау тәртібінде тексеру үшін оған ... кез ... іс ... ... ... немесе заңсыз соттың шешімі
туралы ақпарат болады;
- төртіншіден, ... ... ... беру ... түрде
наразылық сатысында қарауға жатпайды;
- бесіншіден, қадағалау сатысына ... ... ... ... ... ... сатыда көп көңіл бөлінбейтін жағдайларға ... ... ... ... ... ... және оның ... енуі;
үкімнің орындалуы қашан басталды және аяқталды ма; шағымда көрсетілген
жағдайдың заңсыздығының ... осы ... іс ... және соттың басқа да шешімдерінің ... ... әсер етті ме. ... егер үкім ... ... ... ... басқа да соттың сатысында жіберілген қателіктер онша
маңызды ... ... ... ... және істі қайта қарауға
жіберуге және қадағалау ... ... ... ... ... алтыншыдан, сотталушының жағдайын әлсіреткен айыптау үкімінің немесе
басқа да сот шешімдерінің заңдылығы мен нақтылығын тексеру үшін ... ... ... ... ... ... ... пен
ұқсастықтарының жоқтығын білдірмейді. Осы сатылар көп жақтары мен ұқсас:
- олардың екеуі де қылмыстық іс бойынша үкімнің немесе ... ... ... нақтылығын, әділдігін тексеру мақсатында
жүзеге асырылады; олардың айырмашылығы біреуі үкімнің немесе ... сот ... ... күшіне енгеннен кейін, ал екіншісі заңды
күшіне енбей тұрып жүзеге асырылады.
- ... ... көбі ... ... ... іс ... ... 50-ші тарауына сәйкес бірінші,
апелляциялық және қадағалау сатыларындағы соттардың күшіне ... және ... ... ... үкімдері мен қаулылары шағымдалуға (наразылық
келтірілуге) және қайта қарауға жататыны ... ... ... үкімі, қаулысы, егер оларға апеляциялық тәртіпте шағым, наразылық
келтірмесе, апелляциялық (жеке) ... ... ... ... ... ... кейін заңды күшіне енеді. Егер істі тиісті апелляциялық
сатыда қараған кезде ... ... ... онда олар ... ... күні ... күшіне енеді. Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 402-бап 3-
бөлігіне ... ... ... ... (наразылық) кері қайтарылған
жағдайда, апелляциялық саты іс жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... үкім, қаулы заңды күшіне енеді.
Соттар заңдды күшіне енген, орындалуда ... ... ... ... ... шешетін түпкілікті, іс бойынша өндіріс бастауға немес
жалғастьруға жол ... ... ... ... апелляциялық және
қадағалау сатыларындағы соттардың қорытынды қаулылары қадағалау тәртібінде
қйта қаралуы мүмкін екенін ескерген жөн. Сондай-ақ ... ... ... сатыларындағы соттардың жеке қаулылары қадағалау тәртібінде
шағымдалуы мүмкін.
Осыған байланысты бірінші ... ... ... ... ... іс өндірісінің заңдылығын қадағалауды жүзеге асыруы кезіндегі
шешіміне жасалған қараған кезде шығарылған, прокурордың бұлтартпау шарасы
ретіндегі қамауға алу ... ... ... ... ... ... медициналық мекемеге орналастыру ... ... ... істің сотқа қарастылығы туралы дауларды ... істі ... ала ... ... ... істі ... ... барысында дәлелдерді зерттеудің, процеске қатысушылар өтініштерін
шешу мәселелері бойынша, бұлтартпау шарасын ... ... ... сот ... ... ... ... мәселелері бойынша (құқық
бұзушыға ақшалай шара қолдану туралы қаулылардан басқа), заңды күшіне ... ... ... қалдыру туралы, үкімді орындаумен байланысты
мәселелер туралы, соттылықты алып ... ... ... ... ... ... ... бойынша прокурордың қорытындысын қарау
туралы, ... ... ... ... ... ... медициналық
сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану туралы, іс өндірісін тоқтату ... ... ... ... ... жатпайды. Соттың істі қосымша
тергеуге жолдау туралы қаулылары да, сондай-ақ бірінші ... сот ... ... істі ... жаңадан қарауына жолдау туралы қаулылары
қадағалау тәртібінде қайта қарауға жатпайды, ... олар істі ... ... және ҚІЖК-нің 459бап 1бөлігінде көрсетілген салдарды
болдырмайды.
2.3 Жаңадан ашылған мән-жайларға байланысты iс бойынша өндірісті ... ... ... ... ... қаулысының күшi жойылуы және iс
бойынша жаңадан ашылған мән-жайларға байланысты iс жүргiзу қайта ... ... ... байланысты қылмыстық iс ... ... ... ... ... ... заңды күшіне енген үкімiнде анықталған жәбiрленушiнiң немесе
күәгердiң айыптарының, сарапшы қорытындысының көрiнеу ... ... ... ... үкiм не ... шығаруға әкеп соққан ... ... үкiм не ... шығаруға әкеп соққан заттай айғақтардың, тергеу және
сот iс-әрекеттерi хаттамаларының және өзге де ... ... ... көрiнеу бұрыс жасалуы,
2) соттың заңды күшiне енген үкiмiнде анықталған айптаушының, тергеушiнiң
немесе прокурордың заңсыз және негiзсiз үкiм, ... ... әкеп ... ... соттың заңды күшiне енген үкiмiнде анықталған судьялардың осы iстi қарау
кезiнде жасаған қылмыстық ... ... ... ... ... ... және прокурордың қорытындысында
баяндалған, үкiм шығару кезiнде сотқа беймәлiм болған өзге де ... ... ... ... оның ауырлық дәрежесi жөнiнен өзi
сотталғаннан гөрi өзге қылмыс жасағаны туралы не ... ... ... ...... адамның айыптылығын өз алдына немесе бұрын
анықталған мән-жайлармен бiрге ... ... ... ... мемлекеттің ең тимдi құрылысы
билiктi үш тармаққа бөлу деген сипаттауды қажет етпейтiн ... ... ... заң ... ... және сот. ... ... билiгiн жүргiзу тек бiрыңғай соттарға ... ... ... мақсаттарына, жүктелген ... ... ... сот ... ... сот ... ... анықтайтын негiзгi актілер — ҚР
Конституциясы жене «Қазақстан Республикасының сот ... және ... ... ... заң. Осы ... құжаттарға сәйкес елiмiздің
сот жүйесiн Қазақстан Республикасының Жоғарғы соты және ... ... ... ... ... және ... ... соттар,
сондай-ақ аудандық және соған теңестірiлген соттар жатады.
Аталған соттардың бәрi тұтас бiр ... ... ... ... ... ... және бiрегей ұстындарын басшылыққа алып, әрқайсысы
iстердi қарау және шешу ... ... ... ... ... ... мiндетiне қарай бөлудiң негiзiнде сот ... ... ... инстанциядағы сот — бұл iстi мәнi бойынша қарайтын сот,
екiнші ... сот — ... ... ... әлi ... ... ... мен қаулыларына жасалынған апелляциялық шағымдар мен
наразылықтар бойынша қозғалған iстерді қарайтын сот, ... ... ... ... енген сот шешімдерiне тараптардың жасаған шағымдары,
наразылықтары бойынша қозғалған iстерді қарайтын сот.
Осындағы соңғы екi ...... және ...... мен қаулыларын қайта қараудың екі сатысына жатады: апелляциялық—
үкiмдер мен қаулылар ... ... ... жағдайда және қадағалау —
үкімдер мен қаулылар заңды күшiне енген жағдайда. Заң ... ... ... ... ... ету үшiн қосымша кепiлдiк ретiнде
жоғарыда аталған iс жүргiзудiң екі сатысынан басқа ... ... ... қайта қараудың және бiр түрiн — ... ... ... іс ... ... ... ... қарастырды. Қайта караудың
бұл түрі ... іс ... ... ... ... заңды күшiне
енген шешімдерiн қайта ... ... іс ... ... ... Сот өндiрісiнде оның алатын орнына және атқаратын мiндетiне
қарап, заң ... ... ... ... байланысты iс
бойынша өндірiстi қайта бастау сот шешiмдерiн қайта қарау ... ... және оны сот ... ... қарау сатыларының қатарына
жатқызу керек деген пiкiрлермен келiсуiне тура келедi.
2001 ... 1 ... ... ережелерi сот шешімдерін қайта
қараудың республикада қалыптасқан жүйесiне ... ... ... ... күшiне енбеген үкiмдер мен қаулыларды қайта қарау
(апелляциялық);
2) ... ... ... мен ... ... қарау (қадағалау);
3) жаңадан ашылған мән-жайларға байланысты iс бойынша өндірісті ... сот ... сот ... ... ... ... ретiнде де
бiздiң құқықтық жүйемiзге әбден “сіңісіп” алды, заңгерлер де өте ... ... іс ... ... ... ... жоқ,
азаматтарға деп қолайлы. Шешімдерді қайта қараудың бір сатыдан келесi ... яғни ... ... ... ... ... ... Жоғарғы сотқа
өтуін қарастыратын апелляциялық инстанциямен қатар, қадағалау өндірісінің.
Екі ... ... көп ... ... ... жүргендей, сот
қателіктерін фактілік жағынан да, құқықтық жағынан да дер ... ... ... ... ... осы ... жазу барысында жоғарыда аталған сұрақтарға толық
жауап бердік деп ... ... және өзге ... ... ... .Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995 (7.10.1998 өзгерістер
мен толықтырулар ... ... ... ... іс ... кодексі - Алматы, 1997
3.19.12.2003 қабылданған Жоғарғы Соттың «Қылмыстық істерді апелляциялық
тәртіппен қарау ... ... ... ... ... ... Т.Е., Хан А.Л. «Уголовный процесс» - Астана, Фолиант 2000
2 Сулейменов Б. «Уголовный процесс Р.К.» - Особенная часть, ... ... ... Б.Х. «Уголовно-процессуальное право Р.К.» - Алматы, ... ... М.Ч. ... ... ... к ... нового
УПК РК – Алматы6 1998
5 Уголовный процесс. Под ред. К.Ф. Гуценко – ... ... ... ... ... Под ред. Б.А. Викторова, В.Е. Чугунова –
Москва, 1973
7 Фойницкий И.Я. Курс уголовного судопроизводства. СПб.: ... ... ... ... В.В. ... судопроизводство в СССР – Иркутск,
1989
9 Уәлиханов Ш. 5 томдық шығармалар жинағы. Алматы, 1961. 1 т. ... ... Т. ... ... ... казахов. Алма-Ата, 1955, 154-
бет.
11 Зиманов С. Общественный строй казахов первой половины 19 века. Алма-
Ата, 1958. 194-бет.
12 ... Г.З. ... дума и ... степного края в 1905-
1917 г.г. Караганда, 1999. ... ... Ш. 5 ... ... ... ... 1961. 1 т. 513-бет.
[2] Культелеев Т. Уголовное обычное право казахов. Алма-Ата, 1955, 154-бет.
[3] «Киргизская степная ... ... ... С. ... строй казахов первой половины 19 века. Алма-
Ата, 1958. 194-бет.
[5] Кожахметов Г.З. Государственная дума и ... ... края в ... ... 1999. ... Кони А. ... ... Т 4. Москва, 1967, 208-бет

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шет елдерде сот шешімдерін қайта қарау институтының пайда болуы және дамуы50 бет
Жаңа ашылған мән-жағдайларға байланысты сот шешімдерін қайта қарау48 бет
Баскару9 бет
Диофант теңдеулері14 бет
Маржиналдық талдау5 бет
«ҚазАгроҚаржы» АҚ-на қарыз нысанында қаржыландыру алуға өтінімдерді қарау үшін ұсынылатын инвестициялық жобаларға арналған бизнес-жоспар12 бет
Істі мәні бойынша қарау бөлімдері57 бет
Істі сотта қарау81 бет
Істерді алқалы түрде қарау принципінің сот қызметін ұйымдастыру принциптерінің арасында алатын орны мен мәні55 бет
Адамның жеке басын тексеріп қарау кедендік бақылаудың ерекше нысандары ретінде47 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь