Ұсыныс рынок механизмiнiң негiзгi элементi ретiнде

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

I ҰСЫНЫС РЫНОК МЕХАНИЗМIНIҢ НЕГIЗГI ЭЛЕМЕНТI РЕТIНДЕ ... ... ...5
1.1 Ұсыныс туралы жалпы түсiнiк және сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Ұсыныс икемдiлiгi және оның түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

II РЫНОК МЕХАНИЗМІНІҢ ТИІМДІ ҚЫЗМЕТ АТҚАРУЫНДАҒЫ ҰСЫНЫСТЫҢ РӨЛІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.1 Рынок механизмiнiң тепе.теңдiгiн қалыптастырудағы ұсыныстың орны және әрекеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.2 Өндiрiс ұсынысты қалыптастырудың негiзi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
2.3 Қазақстан Республикасындағы өнеркәсіп өндірісінің жағдайы ... ... ..23

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
Қазақстан Республикасының өз егемендiгiн алып, рыноктық экономикаға өтуiне байланысты экономикамызда күннен-күнге рыноктық қатынастар күрделенiп, олардың қызметтерiнiң сан-салалы бағыттары пайда бола бастады. Елiмiздiң бүгiнгi таңдағы дамуы мен оның болашағының көрiнiсi осыдан 15 жыл бұрын бүкiл шаруашылық және экономикалық құрылымын жоспарлы экономикадан рыноктық қатынастарға өткiзiп және осы аралықтағы рыноктық қатынастардың қалыптасуы және оның дамуын одан әрi жандандыруға байланысты екендiгi белгiлi болып отыр.
Елiмiздiң рыноктық қатынасқа өтуi, ұлттық экономикада жаңа ұғымдар пайда болып, рынок инфрақұрылымдарының әр түрi қалыптасып және олардың қызмет ету механизмi күрделене түстi.
Рыноктық механизмдi жалпы түрде экономиканың мәселелерiн шешу мақсатында өндiрушiлер мен тұтынушылардың рынок арқылы тәуелсiз түрде өзара әрекет ететiн шаруашылықты ұйымдастыру формасы деп анықтауға болады.
Рынок механизмiнiң қызмет етуiнiң негiзi сұраныс пен ұсыныс болса, ал сол сұранысты тудыратын тұтынушылар iс-әрекетi және ұсынысты тудыратын экономиканың өндiрiс саласы болып табылады. Ал бағаға сүйене отырып, тұтынушылар мен өндiрушiлер көптеген экономикалық шешiмдер қабылдайды. Мiне бұл жағдай тұтынушылар мен өндiрушiлердiң мiнез-құлығын және нарықта сұраныс пен ұсынысты қалыптастырады.
Рыноктық экономикада туындап отырған сұранысты қанағаттандыруды ұсыныс қамтамасыз етедi. Ұсыныс микродеңгейде жекелеген фирманың рынокқа сатуға шығарған өнiмдерi немесе қызмет түрлерiмен шектелсе, макродеңгейде ұсыныс ұлттық экономика салаларының өндiрiстiк көлемiн, олардың шығарған өнiмдерiнiң әлемдiк рыноктағы таралу мөлшерiмен сипатталады. Сондай-ақ осы ұсынысты тудыратын өндiрiстiң жалпы жағайын, яғни ұсынылып отырған тауарлар сапалы әрi соңғы өнiм бе? әлде өңделмеген шикiзат күйiнде ме? Осыны анықтайды.
1. Аубакиров Я. А. Байжұманов Б.Б. / Экономикалық теория. Оқу құралы. – Алматы. Қазақ университетi.
2. Әкiмбекеов С., Баймұхамбетова А.С. Жанайдаров У.А. / Экономикалық теория. Оқу құралы. – Астана: 2002. – 464бет.
3. Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – Спб: Питер Ком, 1999. – 784 с.Хайман Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применение. В 2-х т. Т. II. – М: Финансы и статистика, 1992. – 384 с.
4. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика / Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420 бет.
5. Мұхамедиев Б.М. Микроэкономика: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университетi, 2003. – 219 б.
6. Есипова В.Е. Цены и ценообразование. Учебник для вузов. – СПб:. “Питер”, 1999. – 464с.
7. Пиндайк Р., Рубинфельд Д. Микроэкономика. – М.: Экономика, Дело, 1992.
8. Кожахмедов Д.Б. “Машиностроение как основа формирования конкурентспособной экономики Қазахстана” // Аль-Пари, №1.2004г.
9. Хайман Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применение. В 2-х т. Т. II. – М: Финансы и статистика, 1992. – 384 с.
10. Экономическая теория. / А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-Петербург – 2001г.
11. Кенжеғали Сағадиев “Бәсекеге қабiлеттiлiктi өзiмiз жасауымыз керек” // Егемен Қазақстан, 2004 ж.
12. Дәуренбекова Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту – индустриялық-инновациялық стратегияның басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2005 ж.
13. Статистический ежегодник. Алматы. – 2007г. №8.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
..........................................3
I ҰСЫНЫС РЫНОК МЕХАНИЗМIНIҢ НЕГIЗГI ЭЛЕМЕНТI РЕТIНДЕ ...........5
1. Ұсыныс туралы ... ... және ... ... ... және оның ... ... ... ТИІМДІ ҚЫЗМЕТ АТҚАРУЫНДАҒЫ ҰСЫНЫСТЫҢ ... ... ... тепе-теңдiгiн қалыптастырудағы ұсыныстың орны
және
әрекеті................................................................
........................13
2.2 ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісінің
жағдайы..........23
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
.............................29
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... өз ... ... ... ... байланысты экономикамызда күннен-күнге рыноктық ... ... ... сан-салалы бағыттары пайда бола бастады.
Елiмiздiң ... ... ... мен оның болашағының көрiнiсi осыдан 15 жыл
бұрын бүкiл шаруашылық және экономикалық құрылымын жоспарлы ... ... ... және осы ... ... қатынастардың
қалыптасуы және оның дамуын одан әрi ... ... ... ... ... ... қатынасқа өтуi, ұлттық экономикада жаңа ұғымдар
пайда болып, ... ... әр түрi ... және олардың
қызмет ету механизмi күрделене түстi.
Рыноктық механизмдi жалпы түрде ... ... ... ... мен ... ... арқылы тәуелсiз түрде өзара
әрекет ететiн шаруашылықты ұйымдастыру формасы деп анықтауға болады.
Рынок механизмiнiң қызмет етуiнiң ... ... пен ... ... ... сұранысты тудыратын тұтынушылар iс-әрекетi және ұсынысты ... ... ... ... ... Ал ... ... отырып,
тұтынушылар мен өндiрушiлер көптеген экономикалық шешiмдер қабылдайды. Мiне
бұл жағдай тұтынушылар мен ... ... және ... пен ... қалыптастырады.
Рыноктық экономикада туындап отырған сұранысты қанағаттандыруды ұсыныс
қамтамасыз етедi. ... ... ... ... ... сатуға
шығарған өнiмдерi немесе қызмет түрлерiмен шектелсе, макродеңгейде ұсыныс
ұлттық экономика ... ... ... олардың шығарған
өнiмдерiнiң әлемдiк рыноктағы таралу мөлшерiмен ... ... ... ... ... ... ... яғни ұсынылып отырған тауарлар
сапалы әрi соңғы өнiм бе? әлде ... ... ... ме? ... ... ... шаруашылықтың ажырамас бөлiгi болып табалады.
Бұл дегенiмiз ұсыныссыз ешқандай экономика қызмет ете алмайды. Рыноктық
экономикада ... ... ... ... ... реттелiп отырады,
себеебi ұсыныс көлемiнiң жалпы сұраныс көлемiнен асып ... ... ... ... ... және бағалардың төмендеуiне,
осының негiзiнде өнеркәсiп орындарының банкротқа ұшырауымен сипатталады.
Сондай-ақ ұсыныстың экономикалық факторлар әсер ... ... ... ... ... ... өте ... ұсыныс, икемсiз ұсыныс және
икемдi ұсыныс.
Нарықты жағдайларды зерттегенде ұсыныстың не ... және ... ... ... үшiн ... ... коэффициентi
қолданылады. Бұл абсалюттiк емес, салыстырмалылық коэффииент. ... ... ... ... ... ұсыныс функциясының
факторы бiр пайызға өзгерсе, онда ... ... ... өзгеретiнiн
көрсетедi.
Сондықтан мен курстық жұмысымның тақырыбын “Ұсыныс заңы. Ұсыныстың
икемдiлiгi” деп алдым. Бұл ... ... осы ... арқылы
рыноктық механизмнiң тепе-теңдiгiнiң сақталуын, ұлттық өндiрiстiң жағдайын,
олардың сыртқы факторларға тәуелдiлiгiн, жалпы экономиканың тұрақты дамуын
және сыртқы ... ... ... көруге болады. Өйткенi
өндiрiстiң ... ... ... ... онда ... ұсынысы бағаның
өзгеруiне сезiмтал ... яғни ... ... болып келедi. Нарықта
сұраныс пен ұсыныс ... өнім ... мен ... ... анықтау
мақсаты, сондай-ақ нарықтың өзін-өзі реттеп отыратын нарық тепе-теңдігін
және соған сәйкес тепе-теңдік бағаны қалыптастырады. Өндіруші мен ... ... және ... ... әсер етіп, рыноктық бағаны
қалыптастырады. Міне бұл жағдай тұтынушылар мен өндірушілердің ... ... ... пен ... ... ҰСЫНЫС РЫНОК МЕХАНИЗМIНIҢ НЕГIЗГI ЭЛЕМЕНТI
РЕТIНДЕ
1.1 Ұсыныс туралы жалпы түсiнiк және ... ... ... ... және өте маңызды элементi -
өндiрушiлер мен тұтынушылар. ... ... ... ... ...... ... өндiредi, екiншiлерi оны тұтынады. ... ... мен ... ... ... әрқайсысының
әрекеттерiнiң нәтижелерiн айырбастау ... ... ... Рынок
шаруашылығында бұл байланыстар тұрақты болады, мамандануға негiзделедi және
рыноктар қатынастар негiзiнде iске асып ... ... ... ...... ... жек талдап
танысайық. Бұл жерде тек екi ... ... ... баға ... ... ... қалыптасады, яғни бұл жетiлген немесе еркiн бәсекелестiк
жағдайда орын ... ... жеке бiр ... ... ... ... және ... факторлар әсерiнен қалыптасады. Бұл жағдай көбiнесе
рыноктың жетiлмеген бәсекелестiк жағдайына сәйкес келедi.
Рынок экономикасының төртiншi, негiзгi ... бiрi – ... ... және ... ... Рынокта сұраныс тауарларға
қажеттiлiк болып көрiнедi. Сұранысты қалыптастыратын тұтынушылардың талғамы
болып табылады. Рыноктық қатынастарда сұраныс өндiрудiң ең ... ... және ... тиiмдi пайдаланудың стимулы болып ... ... өз ... ... ... ... және олар
рыноктық экономика дамыған қатынастарда сұранысқа бағытталып қызмет етедi.
Жалпы сұраныс пен ... ... ... ... мен
тұтынушылар арасындағы тұрақты байланыстарды қамтамасыз ететiн, рынок
механизмiнiң өте маңызды элементтерi.
Рынок механизмiнiң ... ...... Бұл ... жоғары
болуын және осының негiзiнде өндiрiс масштабын кеңейтудi қамтамасыз етедi.
Бәсеке рынок субъектiлерiнiң өзара ... және ... ... ... болып табылады. Экономиканың белгiлi өкiлi ... ... ... ... ... Оның мәнi адамдар өз
мүдделерiне сәйкес, өздерiнiң қара басының ... ... ... ... ... ... ... қоғамның пайдасына шешiледi, олар осы
бәсекелестiкке бара отыра ... ... ... ... ... ... ... – бағаның, пайданың нормасының,
пайыздың және т.б. құралдардың мөлшерiн анықтау болып ... Ендi ... ... кеңiнен тоқталайық. /1/
Жалпы айтқанда рыноктық экономиканың жоспарлы экономикадан бiрден-бiр
ерекшелiгi, егер жоспарлы ... ең ... ... ... не
өндiремiн, яғни ұсынысқа негiзделген ... ал ... ... ... кiм ненi ... яғни ... ... орында болып
табылады. Сондықтан елiмiздiң рыноктық ... ... даму ... сұранысқа икемдi болуы керек. Алайда мұндай тұжырымдар ... ... ... және ... өмiр ... ... ... Бiр сөзбен айтқанда ұсынысты толығымен зерртеу бүгiнгi күннiң
басты сұрақтарының бiрi.
Тауардың ... мен ... ... ... ... ... ... әдiспен бейнелеуге болады. Ұсыныс көлемi дегенiмiз
ұсыныс кестесiнде әр бағаға сәйкес келетiн тауардың саны. /3/
Төмендегi ... ... ... ... ... ет ... көлемi оның бағасы өскен сайын көбейiп тұр. Яғни, ... ... ... ... өз ... ... ... осыған
сәйкес сұраныс көлемiнiң өсуiне байланысты олар өнiм ... ... ... ... ... көлемi
|1-кг ет өнiмдерiнiң бағасы (теңгемен)|Ұсыныс көлемi |
| |(1 ... ... ... |8 ... |7 ... |6 ... |5 ... |4 ... |3 ... |2 ... |1 ... осы ... ... байланысты кестедегi берiлге
ндеректер арқылы ... ... де ... ... Онда ... қисығы
белгiлi бiр уақыттағы баға мен ұсыныс көлемiнiң арасындағы байланысты
көрсетiп тұр. Еттiң 1 ... ... 300 ... ... ұсыныс көлемi
2 тонна болады, ал баға 600 ... ... ... ... көлемi
сәйкесiнше 5 тоннаға дейiн жоғарылайды. Бағаның жоғарлауы ұсыныс көлемiн
көбейтедi./2/
Осы кестедегi мәлiметтердi графикке ... ... онда ... сала ... ... 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ...... ... ... баға (Р) мен тауардың ұсынылатын көлемiнiң арасындағы
тура пропорционалды қатынасты көрсетедi. Ендi осы ... ... ... ... онда ... ... ... болады:
QS = f (p),
Мұндағы: QS – ұсыныс көлемi, (тонна, килограм);
Р – тауардың бағасы, ... ... ... ... бағасы мен сатушылардың сатуға ұсынған осы
тауардың көлемi ... ... ... ... ... ... көлемiне әсер ететiн сыртық факторлар бар. Оларға жататындар:
• еңбектiң бағасы немесе жалақы;
... ... ... ... мен ... ... ... технология түрi мен құрылымы;
• осы тауарға ұқсас тауарлардың бағасы мен ... ... осы ... ... саны ... ... орта.
Тауар өндiрiсiнiң технологиясы сатушылардың рынокқа шығуына әсер
етедi. Технологиядағы жеткен жетiстiктер тауардың белгiлi бiр ... ... ... ... және ... да ... ... Егер өнiмнiң
белгiлi көлемiн өндiрудегi ресурстар мөлшерi азайса, онда шығындар да
төмендеп, бұл ... ... ... жоғарлатады.
Мысалы, ет өңдейтiн технологияның жақсаруы ет ... ... ... ... ... Бiрдей ресурстардың көмегiмен
өндiруге болатын тауардың ... ... ... талданатын тауар
өндiрiсiнiң балама құнына әсер етедi.
Мысалы, жүгерiге деген бағаның ... ... ... ... ұсынуын азайтады. Өйткенi олар жер бөлiгiнiң көбiне жүгерi егiп,
аз бөлiгiне бидай егуге бейiмделедi. /4/
Ұсыныс қисығы тауарды ... ... ... ... басқа
факторлар тұрақты деген жағдайда қарастырылады. Бұл жағдайда тауардың
бағасы өзгеруiне байланысты ұсыныс ... де ... және бұл ... ... ... орын ... 5 8 Өнiм ... ... ... ... өзгеруi – ұсыныс қисығының ... ... ... әсер ... ... ... немесе жылжуын атаймыз.
Мысалы, ауыл шаруашылығында малға беретiн женiң бағасының төмендеуi ет
өнiмдерi ұсынысының өсуiне ... Бұл ... ет ... сату ... онда ұсыныс қисығы оңға жылжиды. Оны келесi 2-шi суреттен көре
аламыз:
Қисықтың S1-ден S2-ге орын ауыстыруы, яғни ... ... ... ... ... ... өсiредi. Жаңа S2 қисығының бойындағы ұсыныс
көлемi баға 600 теңге болғанда 8 тоннаға ... ... тұр. ... ... икемдiлiгi және оның түрлері
Ұсыныс деп – тауардың бағасы мен сатушылардың белгiлi бiр ... ... ... ... ... ... ... айтамыз.
Ұсыныс заңы төмендегiдей тұжырымға негiзделедi: тауардың бағасы қымбаттаған
сайын ... сату ... арта ... ... әсер ... ең ... ... осы қарастырып отырған
тауардың бағасы болып табылады. Баға өзгерген уақытта ұсыныс көлемi ... Осы ... ... ... ... ... табу үшiн
ұсыныстың бағалы қикемдiлiгi деген көрсеткiш ... Яғни EP (S) ... 1 ... ... ... ұсыныс көлемi неше пайызға өзгеретiнiн
көрсететiн шама./3/
Ұсыныс икемдiлiгiн қарастырғанда уақытты үш кезеңге бөлемiз:
1. дәл қазiргi осы ... ... ... ... ұзақ ... ... ... EP (S) = 0, онда ұсыныс өте икемсiз болып табылады. ... 3-шi ... көре ... ... - Өте ... ... ... жағдайында ∆Р>∆Q және 1> EP (S) >0 ... ... ... ... Оны ... 4-шi суреттен көре аламыз:
Баға
Ұсыныс
Р2
∆Р
Р1
0 Q1 ... ... ... ... рыноктық жағдайда келесiдей сипат алса: ∆Q> ∆Р немесе EP (S) ... онда ... ... ... ... табылады. Бұл жағдайды келесi
суреттен көре аламыз:
Баға
Ұсыныс
Р2
∆Р ... Q1 ... ... ... көрiп отырғанымыздай икемдi ұсыныс кезiнде ... ... ... көп ... ... көре аламыз. /7/
Ұсыныс икемдiлiгi төмендегiдей формулалармен анықталады.
1) егер ұсыныс функциясы берiлген болса,
EP(S) = dQS / dP * P / ... dQS / dP – ... ... Р ... ... ... ... – қарастырып отырған тауардың бағасы;
Q – осы тауарды ұсыну ... ... ... = ∆QS / ∆P * P / ... ... ... = Q2 – Q1 / P2 – P1 * P1 + P2 / Q1 + ... айтылып өткен ұсыынс икемдiлiктерi фирманың өнiм көлемiн ұсыну,
тиiмдi бағаны белгiлеу және сұранысқа жауап беру негiзiнде жиi ... ... ... ... ... АТҚАРУЫНДАҒЫ ҰСЫНЫСТЫҢ РӨЛІ
2.1 Рынок механизмiнiң тепе-теңдiгiн қалыптастырудағы ұсыныстың орны және
әрекеті
Рынок механизмiнiң қызмет етуiнiң негiзi сұраныс пен ұсыныс болса, ... ... ... ... ... ... экономиканың
ерекшелiгi де сол, онда сұраныс бiрiншi ... ... ал ... ... қанағаттандыру болып табылады.
Сұранысты екi түрде сипатталады:
1) сұраныс көлемi;
2) сұраныс бағасы.
Сұраныс көлемi мен сұраныс бағасы ... ... ... қарама қарсы
ықпалдылықта болады. Сұраныс заңы бойынша баға ... ... ... ... ... ... Гиффен бұл сұраныс заңына қайшы келетiн
жағдайды айқындаған. Оның ... ... өссе ... ... ... Бұл ... ... парадоксы деп аталады. Осы парадоксты Гиффен
XIX ... ... ... ... ... ... ... бағасы
өсiп, оның оның сұранысы да өскенiң байқаған. Сонымен ... сол ... ... да бағасы өскен.
Кей кезде әсiпкерлер осы тәрiздi ... ... ... ... бiрге сұраныс та өсуi керек. Мұндай құбылыстың себебi Веблен ашқан
әсерге байланысты немесе баға сапа деңгейңн бейнелегенiне ... ... осы ... ... ... бұзылуы тек қана белгiлi уақыт
аралығында орын алады. Уақыт өтiсi мен сұраныс заңы қайтадан күшiне ... ... да екi ... бар. ... ... көлемi;
2) Ұсыныс бағасы.
Ұсыныс заңы бойынша баға өскен сайын ұсыныс көлемi де артады.
Әрбiр ... ... сол ... ... ... ... бiр теңдестiк жағдайына келген уақытта ... ... осы ... ... ... элементi сұраныс қисығы мен ұсыныс қисығын
бiр графикке салатын болсақ, онда ол ... ... ... ... деп ... Оны ... 6-шы суреттен көре аламыз. /3/
Суреттен көрiп отырғанымыздай, қисықтарының қиылысу ... ...... теңдестiк бағаны, ал Q0 – қиылысу көлемi – сұраныс пен ... тең ... ... ... ... ... ... тұтынушы қанша қаласа соны тұтына алады, ал
өндiрушi де ... ... соны сата ... Осы өндiрушi мен тұтынушының
көлемдерi ... ... ... нарықтық бағаны көрсетедi. Кейде бұл
бағаны таза нарық бағасы деп те атайды, өйткенi ол ... ... ... ... ... ... Q0 ... – Рыноктың тепе-теңдiгi
Бiрақ, шын өмiрде ылғи мұндай тепе-теңдiк бола бермейдi, кей ... ... ... да ... Ендi ... ... ... ауытқуын қарастырайық.
Мысалы, баға деңгейi нарықтық бағадан жоғары деп алайық. Онда келесi
суретегiдей жағдай орын ... ... Q0 ... ...... ... жағдай
Ал ендi керiсiнше нарықтық тепе-теңдiк бағадан ағымдағы баға деңгейi
төмен түстi деп есептесек, онда Р0 тепе-теңдiк баға Р1 ... ... ... ... ал бағаның төмендеуiне байланысты тұтынушылар
бұрынғысынан өздерiнiң сұранысын көбейтедi.
Мұндай жағдайда нарықтық тепе-теңдiкте жетiспеушiлiк ... ... ... ... ... ... өсуiне және жетiспеушiлiкке
байланысты тепе-теңдiк баға деңгейiне ... ... ... ... ... ... ... жоғары белгiленуi, ұсыныс заңы бойынша өндiрiс көлемiн ұлғайтады,
ал бағаның жоғарылауы ... ... ... тұтынушыларды азайтады. Яғни,
нарықта артық тауарлар ... ... ... ... ... ... жабу үшiн ... баға деңгейiне қайтадан оралады. /4/
Ендi ұсыныстың өзгеруiн қарастырайық. Мысалымызға келсек егерде келесi
жылы ... сол ... жер ... ... бiрнеше балмұздақ шығаратын
фирма өндiрiсiн тоқтатты ... Онда ... ... саны ... ... өзгерген жоқ. Онда 5-шi суреттегiдей ұсыныс қисығы S1-ден S2 –ге
кемидi. Нарықта сұраныс сол қалпында, ал ұсыныс ... баға тағы да ... 75 ... өседi, ал тепе-теңдiк көлем 7 балмұздақтан 4
балмұздаққа ... ... ... ... Q0 ... ...... ... жетiспеушiлiгi
Ендi сұраныс пен ұсыныс қисығының бiр мезгiлде өзгеруi, олардың
әрбiреуiнiң ... ... ... 9-шы (а) суретте сұраныс көбiрек
өсуiнiң және ұсыныс ... ... ал (ә) ... ... көп ... ал ... мардымсыз өзгерсе , онда тепе-теңдiк көлемi ... ... ... ... ... пен сұраныстың бiр мезгiлде жылжуы
көбiнесе экономикалық дамуға және қоғамның дамуына байланысты ылғи да оңға
жоғары ... ... ... ... ... ұсынысты қалыптастырудың негiзi
Рынок механизмiнде негiзiнен сұраныс ... ... ... ал ... ... тiкелей байланысты болады. Яғни, өндiрiс
болып, онда ештеңе өндiрiлiп рынокқа шығарылмаса онда ұсыныс да ... ... ... ... өнiм өнiм өндiру үшiн ... бiр ... ... ... Ал осы өндiрiс факторларын тиiмдi қолданып,
экономиканың қатысты ... ... ... ... ... шешу экономистер алдындағы негiзгi мiндет болып табылады.
Өндiрiлетiн ... саны ... ... ... ... ... әдiс деп өндiрiстiк ... ... мен ... ... бiр ... ... ... дайын
өнiмге айналдыруды айтамыз. Өндiрiстiк процесте ... ... төрт ... бөледi:
1. шикiзаттар мен материалдар;
2. басқа өнеркәсiптiң өндiрген өнiмдерi;
3. еңбек күшi;
4. капитал.
Өндiрiстегi игiлiк ... тек қана ... ... ... оны бөлу, айырбастау және тұтыну үрдiсiн бiрге қарастыруымыз керек.
Өндiрiс теориясы ең алдымен өндiрiсте қолданылатын факторлардың және
өндiрiстiк өнiмнiң ара ... ... ... ... қарағанда
ұсыныс (өндiрiс) теориясы белгiлi бiрлiктердiң объективтi ... ... ... ... /2/
Нақты өмiрде өндiрiстiк процестi зерттеу үшiн көптеген өндiрiс
факторларын ... ... ... n өндiрiстiк факторлары
қатысады деп қарастырсақ, бұл төмендегiдей шығын ... ... ... = ( x1, x2 , … , xn ... xi -i – ... ... Бұл ... n – түрлi дайын
өнiмдер өндiру үшiн қолданылады, ол келесi вектор түрiнде болады:
Y = ( y1, y2,…, yn ... yj - j - ... ... ... белгiлеулр арқылы өндiрiстiк
процестi былай жазуға болады.
V = ( X, Y )
Егер барлық өндiрiс факторлары тек қана бiр өнiм ... ... ... онда осы өндiрiстiк процестi шартты түрдi келесi өндiрiстiк
функция түрiнде көрсетуге болады:
y = f ( x1, x2 , … , xn ... ... ... ... өндiрiстiк процесс тиiмдi
болуын қалайды, сондықтан өндiрiс функциясы, өндiрiстiк шығындар құрылымы
тұрақты деп ұйғарғандағы ... өнiм ... ең ... ... деп ... ... ... белгiлi технология үшiн жасалады.
Бұларды түсiндiру үшiн, өндiрiс шығындары тек қана L – ... және K ... ... деп ... Осы ... өндiрiстiк функцияны
келесi жағдайда қарастыруға болады:
Q = F ( K, L ... Q - ... ... ең жоғары көлемi.
F – функциялық тәуелдiлiгi қолданылатын технология.
Фирма ... өнiм ... деп ... ... ... үшiн
өндiрiс мүмкiндiктерi өндiрiстiк функция көмегiмен берiледi. ... ... ... ... ... ( ... ... көретiнiмiз еңбек шығыны 10 ( L=10), капитал шығыны (K=15)
болған жағдайда өнiм ... ... Q=22 ... ... ... ... шығарылатын өнiм көлемiнiң бiр деңгейiн қамтамасыз ететiн , өндiрiс
факторларының әр ... ... ... ... ... өндiрiс көлемiнiң изоквантасын 10-шы суреттен көруге болады. /1/
Кесте 2 - Еңбек және капитал шығынының өндiрiстiк ... ... ... ... L ... K | |
| |10 |20 |30 |40 |50 |
|5 |8 |16 |22 |26 |30 ... |16 |24 |30 |34 |36 ... |22 |30 |36 |40 |42 ... |26 |34 |40 |44 |46 ... |30 |36 |42 |46 |48 ... ... ылдилы екенiн айтып өтейiк, себебi бiр ... ... өнiм ... ... сақтап қалу үшiн басқа
факторлардың шығынын ... ... ... қиылыспайды, себебi
олардың қиылысу нүктелерiнде әр түрлi көлемдi өнiм шығарылуы керек едi.
Өндiрiстiк ... ... ... ... ... бар. Кобба-
Дуглас функциясы: Q = AK α * L ... А, α, β – оң ... ... Q=22 ... 10 20 30 40 50 ...... ... осы ... функцияларға, олардың қасиеттерiне және өнiм
түрлерiне кеңiнен тоқталсақ.
Фирма белгiлi ... ... өнiм ... ... ... iске ... Яғни ... өндiрiсi мен шығындары арасында
тiкелей байланыс орын алады. Мысалы: нан заводын алатын ... яғни ... ... тек қана жұмыс күшiнiң өзгерiсiне байланысты. Мұнда 1
жұмысшы 50 ... ... ал 2 ... қосылып 90 бөлке пiсiре алады. Егер
5 жұмысшы қызмет етсе деп алсақ олардың ... ... ... ... ... ... болады. /10/
Кесте 3
Өндiрiс функциясы және жиынтық шығындар.
|Жұмысшылар |Шығарылған |Еңбектiң |Құрал – ... ... ... ... саны ... ... |жалдау |жиынтық |
| | ... ... ... |
| | |i ... | | |
|0 |0 |0 |30 |0 |30 |
|1 |50 |50 |30 |10 |40 |
|2 |90 |40 |30 |20 |50 |
|3 |120 |30 |30 |30 |60 |
|4 |140 |20 |30 |40 |70 |
|5 |150 |10 |30 |50 |80 ... көрiп отырғанымыздай жұмысшы саны өсуiне байланысты нақты
шығарылған бөлкенiң саны өскенiмен еңбектiң шектi өнiмдiлiгi азаяды. ... ... 1-шi ... шектi өнiмдiлiгi 50 болса, ал ... ... 10 ғана ... құрайды. Мұнда құрал-жабдықтардың шығыны
тұрақты, ... ... ... ... ... өсiп отыр, сондықтан жалпы
жиынтық шығындарда ... ... ... ... ... ... байланысты өнiм
көлемiнiң өсуiн көрсетiп тұр. Бiрақ бұл ... ... өсе ... ... ... ... ... байланысты бiр мезеттен кейiн
кемуi мүмкiн. Бұл дегенiмiз егер фирма өндiрiстi ... ... алып ... ... ... жұмысшы көбейген сайын олар бiр-
бiрiне кедергi жасайды, қосымша ... ... ... ... функцияның қисығынан шектi ... ... анық ... ... Өндiрiстiк
функция
100
50
0 1 2 3 4 ... ... – Нан ... ... ... ... ... белгiлi өндiрiс факторларын қолдана отырып
максималды өнiм ... ... ... ... ... үлгi
бойынша екi факторлы өндiрiстiк функция қарастырылады. Яғни ... ... ... (L) .
Q = f (L K)
Бұл функцияны алдындағы мысалдың функциясы деп айтсақ болады. ... ... осы ... ... функциялар әрқалай
белгiленедi. Егер технология өзгерсе өндiрiс ... ... ... функцияларда қайтадан жасалады. ... ... ... ... көп болғанымен олардың барлығына тән қасиеттерi бар.
Өндiрiс функциясының жалпы ... ... ... ... Фирмалар өндiрiс факторларын барынша көп ... ... яғни ... ... ... ... ... көлемiнiң
төмендеуiне әкелiп соқтырмайды. Оны математика бойынша былай көрсетуге
болады:
dy / dL ≥ 0; dy / dK ≥ ... ... ... ... ... тек қана бiр ... санын көбейту
арқылы өнiм шығару көлемiн ұлғайтқан уақыт оның жоғарылау шегi болады,
яғни айнымалы фактордың өнiмдiлiгiнiң ... заңы орын ... y /d L2 ≤ 0; d2 y /d K2 ≤ ... екi ... ... функцияның бiр факторлық графигiн
алуға мүмкiндiк бередi. ... ... ... ... болған
уақытта, Y=f(x), оның жазықтықтағы графигi 1-шi суретте ... ... ... ... ... ... алмастырады және толықтырады.
Өндiрiстiк процестi зерттеген кезде уақыт мерзiмi 2 түрге ... және ұзақ ... ... ... Қазақстан Республикасындағы өнеркәсіп өндірісінің жағдайы
Экономиканың негiзгi секторы болып саналатын өнеркәсiптi ... ... ... уақыт талабы болып отыр. Себебi, өнеркәсiп кез-
келген мемлекет экономикасының түп ... ... ... оны жоғары
деңгейге көтеру үшiн инновациялық-инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... берерi сөзсiз.
Өйткенi егемендiк алғаннан кейiнгi макроэкономикалық көрсеткiштерге
назар аударсақ ... ... 1998 ... бастап экономикалық өсу
байқалды. Тiптi соңғы екi-үш жылда ЖIӨ-нiң өсу ... 10% ... ... Бұл шама ... үшiн ... ... яғни әлем бойынша ЖIӨ ... ... ... ... ... ... жер қойнауымыздағы минералды
қорымыздың бай болуымен және ... ... ... және ... ... тiкелей байланысты. Елiмiз экономикасы әлi де Кеңес Одағы құрып
кеткен шикiзаттық негiзде болып отыр. Ал ... ... ... алып
қарамасақ олар шикiзаттық өндiрiстен сервистiк-технологиялық өндiрiске өтiп
кеткен, ал шикiзаттық өндiрiспен даму ... ... ... және дамушы
елдер ғана айналысады екен. Елбасы атап ... , ... ... ... ... қосылу үшiн және экономикамыз шикiзаттық өндiрiске тiкелей
байланысты емес тұрақты экономикалық өсу үшiн ... ... және ... ... ... ... ... болды.
Басқа мемлекеттермен салыстырғанда Қазақстанда өнеркәсiптi дамытуға
барлық жағдайдың бар екендiгi белгiлi. Шикiзат қорларының ... ... мен ... және ... ... ... жаңа
өндiрiстер құру үшiн аймақтардың кеңдiгi, ... ... ... iшкi және ... ... ... бiрқатар артықшылықтар –
мұның бәрi өнеркәсiп салаларын, соның iшiнде ... ... ... жаңа мүмкiндiктер ашады. Әрине, ... ... ... ... ... ... факторлар мен кедергiлер
жоқ емес. /12/
Олардың қатарына мыналарды жатқызуға болады десек қателеспеймiз:
... ... ... мен ... ... алуда жiберiлген
қателiктер осы кезге дейiн өзiнiң терiс “жемiсiн” беруде;
• кәсiпорындардағы табиғи және моралдық тозығы жеткен негiзгi қорлардың
үлес ... 80% ... ... жаңа ... мен технологияны, шикiзат пен комплект бұйымдарын
импорттау өндiрiс шығындарының артуына ... ... ... өнiм ... ... ... ... өндiрушiлердi қолдау шаралары және импорт алмастыру
саясатын тоқтаусыз және ... ... ... ... өнеркәсiп кәсiпорындарының сыртқы және iшкi ... ... ... ... даму үшiн өз ... ... ... резервтiк, даму қорларын құра
алмай отырғандығы;
• өнеркәсiп салалары арасындағы салааралық, салаiшiлiк компаниялар мен
фирмалардың аздығы;
... ... ... сонымен бiрге, өнеркәсiпке
қызмет көрсетушi әр түрлi инновациялық, инжинирингтiк, маркетингтiк,
консалтингтiк құрылымдардың ұсақ түрдегi қызметтерден аса ... iшкi ... ... мен ... ... ... ... экономика);
• өндiрiстiк және әлеуметтiк инфрақұрылымның жеткiлiктi дәрежеде
дамымауы;
• мұнай-газ және кен-металургиялық ... ... ... ... ... тез ... да президенттiң 2004 жылы 19 наурызындағы Қазақстан халқына
жолдауында ... ... ... ролi, бiр ... экономиканы
барынша ырықтандырып, оның ашықтығына қол ... ... ... ... ... және ... салаларды дамытуға жеке меншiк секторды
тарту жөнiнде белсене жұмыс ... деп ... деп атап ... ... ... кен өндiру, өңдеу және электр энергиясын, газ ... ... және бөлу ... ... Осы ... ... ... 2004 жылы статистика мәлiметтерi өнеркәсiп өндiрiсiнiң 47,9%-ын ... ... ... ... - өңдеу өнеркәсiбi, 8,8%-ын электр
энергиясын, газ бен су өндiру және бөлу ... ... ... ... 2004 жылы 1999 ... ... жалпы
өнеркәсiпте – 2 есе, кен өндiру өнеркәсiбiнде 5,7 есе, өңдеу өнеркәсiбiнде
– 2,27 есе, ... ... газ бен су ... және ... – 1,23 ... Ал ... жылы 2006 жылдың қаңтар-маусымында Қазақстанның өнеркәсiп
кәсiпорындарында қолданыстағы ... 1615,1 ... ... өнiмi
өндiрiлдi, бұл 2005 жылғы осы мезгiлдегi деңгейден 9,4%-ға өскен.
Стратегияның даму болжамдары бойынша ... ... ... ... ... ... ... Яғни, машина жасау,
автомобиль шығару, авиация, мұнай-химия, жоғары технологиялы ... ... ... ... ... ... ... еңбек шығындарын
үнемдейтiн, бiрақ қоршаған орта мен адам денсаулығына қаупi жоқ ... ... жаңа ... деңгейге көтеретiнi анық.
Импорт көлемiн азайту экспортқа бағытталған өнiм өндiру барлық дамыған
және дамушы елдердiң басты ... Осы ... ... ... ... көтеруде машина жасау өнеркәсiбiн көтеруге барлық күш-
жiгер салынуы тиiс болып отыр. Себебi, көптеген ... ... ... ... ... шикiзатты өндiруден өңдеуге
дейiн, тамақ, киiм, ауыл шаруашылығы, көлiк жiне ... ... ... ... ... ... ең қуатты өндiрiстерi көлiк және ... ... ... ... тиiс.
Машина жасау кешенiн дамытудың ұзақ мерзiмдiк стратегиясы Қазақстан
Республикасы Үкiметiнiң 2002 жылғы 9 ... ... ... оның ... даму ... мен ... ... салаларын көтеру
жолдары анықталды. Отандық iрi машина жасау заводтары өзiнiң мүмкiндiгiне
қарай жұмыс iстеумен шектелiп, қуаттарын ... ... ... ... отыр.
Олар тапсырыс бойынша жұмыс iстеп, өз профилiнен айрылып ... ... ... ... ... өсу үрдiсi кейбiр
кәсiпорындардың қайта бас көтеруiне оң септiгiн тигiзiп ... ... ААҚ ... ... 2002 жылы мұнай өндiрушiлердi машина
жасау өнiмдерiмен жабдықтау 26 млн. АҚШ ... ... ... қазiргi
кездегi республикада машина жасау кешенiнiң үлесiне, статистика мәлiметтерi
бойынша, өнеркәсiптiк өнiмiнiң 3%-ы, өнеркәсiптiк өндiрiстiң – ... ... – 0,86%-ы ... Мұның өзi бұл саланың перспективасы ... ... ... ... ... ... өңдеу өнеркәсiбiнде 670,7 млрд.
теңгенiң өнiмi өндiрiлiп, ол өткен жылмен салыстырғанда ... 7,9% ... ... ... машина жасау 30,2%-ға өскен.
Елiмiздегi машина жасау саласының экспорттағы үлесi бар жоғы ... ... ... ... 75% ... ... тиесiлi
болып отыр, яғни өңдеу өнеркәсiбiне қарағанда 4 есе артық. Төмендегi 4-шi
кестеден ... ... ... экспорттық және импорттық
құрылымын көре ... ... ... ... дамуы жер қойнауымыздағы
шикiзат байлығының себебiнен болып отыр. Кестеден көрiп отырғанымыздай ... 2007 ... ... ... өнiмдердi экспорттау 43,6%-дан 65% -ға
дейiн өссе, ал өңдеу өнеркәсiбiнiң үлесi бар ... 7-8% -ды ... ... келесi 5-шi кестеден тiкелей шетел инвестицияларының ... ... көре ... ... көретiнiмiз шетел инвесторларының
тiкелей инвестиция тартудағы мақсаты бiздiң елдiң экономикасының тұрақты
дамуы емес, қайта бiздiң ... ... ... ... ... ... Олар өз инвестицияларын шикiзат саласына құю арқылы тез ... ... ... шикiзат бағытындағы тұрақсыз экономикалы ел бола беруiне
ықыласты. Өйткенi, олар өңдеушi ... ... ... ол ... ... сол елдердiң өздерiне бәсекелес болып табылады. Сондықтан, елiмiз
ұлттық экономиканың тұрақты ... ... етуi үшiн ... осы ... ... ... өнеркәсiп салаларын басты орынға
қойып, оларға қолдау көрсетуi керек. /13/
Кесте 4
Өнеркәсiп өнiмдерiнiн экспорттау және импорттау құрылымы (%)
|Өнiм |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 ... ... | | | | | ... |43,9 |55,2 |58,0 |61,0 |65,0 |
| ... |11,3 |13,2 |14,0 |12,0 |12,0 ... емес ... | | | | | ... |32,1 |25,4 |24,0 |23,0 |20,0 |
| ... |9,4 |11,2 |14,0 |11,0 |12,0 ... ... | | | | | ... ... ... | | | | | ... т.б. | | | | | ... |- |8 |8 |7 |7 |
| ... |- |58 |55 |60 |58 ... ... ... ... ... бiрi ... отырған,
Бүкiләлемдiк Сауда Ұйымына кiру алдындағы дайындық жұмыстары ... жаңа ... ... ... отыр. Ол сыртқы және iшкi
нарықтарда бәсекеге төтеп бере алатын тауарлардың инновациялық ... ... ... ... ... Корея, Сингапур, Тайвань елдерiнiң
өнеркәсiптiк тауарлары әлемдiк нарықта дәлелдеп шықты. Яғни, ... ... кез ... ... ... ... ғылыми-техникалық
сиымдылығын көтеруi тиiс, сөйтiп инновациялық мәнi бар тауар ... ... мен ... ... алуы ... жұмыстарды қаржыландыру бюджеттен бөлiнген қаражаттардан
құралатын, Даму институттары арқылы iске ... ... ол ... ... ... ... пайдалану, ысырапқа жол бермеу, субъективтi
факторлардың орын алмауын қадағалауды кұшейткен ... ғана ... ... ... таңда тағы бiр маңызды мәселелер қатарына өнеркәсiпте жаңа
салаларды Қазақстанның экономикалық, географиялық ерекшелiгiне қарай құру,
олардың ... ... түсу ... ... ... өнеркәсiптiң индустриялық деңгейiн көтеру үшiн:
• өнеркәсiп салаларында фирмааралық кооперациялар құру;
• әр түрлi дамыған елдердiң ... ... ... ... жасау;
• ғылыми-өндiрiстiк ресурстарды шоғырландыру арқылы шағын ... ... ... экономикалық тиiмдi ғылыми парктер, шағын
бизнес инкубаторларын, технополистер мен ... ... ... ҒЗТКЖ-ның әр түрлi субъектiлерi арасындағы қауымдастықты ұйымдастыру;
• Тозығы жеткен құрал-жабдықтарды жаңарту үшiн несие жүйесiн ... ... ... Бүкiләлемдiк Сауда Ұйымына кiру үшiн өнеркәсiптiң жоспарын құру, оның
басты мақсаты iшкi және ... ... ... ... күреске
басымдылық көрсетуге бейiм iрi өнеркәсiп кәсiпорындарын ұйымдастыру
қажет деп ойлаймыз. /11/
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта ... ... ... ... ... ... ... көрiнiсi болып табылып, ол сұраныс пен ұсыныстың қиылысу ... ... Ал осы ... ... механизмi қызмет етуiнде ұсыныстың
алатын орын ерекше. Өйткенi экономика егер сұраныс болғанымен ... ... ... ... ... асып ... ... жағдайда
рынокта тұрақсыздық орын алып, экономиканың ... ... керi ... ... ... тұтынушы қанша қаласа соны тұтына алады, ал
өндiрушi де ... ... соны сата ... Осы ... мен тұтынушының
көлемдерi дәлме-дәл келуi тепе-теңдiк нарықтық бағаны көрсетедi. Кейде бұл
бағаны таза нарық бағасы деп те ... ... ол ... ... ... шын өмiрде ылғи мұндай тепе-теңдiк бола бермейдi, кей кезде
бұл нүктеге жақындауы да ... ... ... ... өзгеруiне байланысты. Егер бағаның ... ... ... ... ... ... көбейедi де, сұраныс азаяды. Бұл жағдайда
нарықта артықшылық орын ... Және ... ... ... ... ... ... және өндiрiс саласы деген екi үлкен
тармағы бар. Осының iшiнде әсiресе өндiрiс ... ... ... ... ... ... ұғымдарды кездестiремiз. Ресурстарды тиiмдi
пайдалану өндiрiстегi технологияларды дамыту, шығынды азайту, инновациялық
жаңалықтар ... ... ... ... ... ахуалы жалпы экономикалық құрылымның
өзгерiсiмен тығыз байланыста ... ... ... ... ... ... тарихтан берi келе жатқан экономикалық жүйенiң
байланысы үзiлдi, Кеңес Одағы ... 70 жыл ... ... ... 1991 жылы өз ... ... кейiн мүлдем басқа, адамдар
психологиясына жат ... ... ... ... ... пен ауыл ... өндiрiп отырған экономикамыздың
жағдайы нашарлап ... iрi ... ... толығымен iстен шықты. Осының
салдарынан елде ... ... орын ... ... ... ... осы ... бастапэкономиканың шикiзат бағыттылығы, шығыны көп
өндiрiстiң тиiмсiздiгi айқын көрiндi. ... ... бұл ... ... ... үшiн ... экономикаға пайдалы, жан жақты бағдарланған
экономикалық ... ... ... және ... ... ұзақ ... ... сондай-ақ оны iске асыру керек болды.
Бүгiнгi таңда елiмiздiң даму барысында ... ... ... де ... ... демографиямыздың әлсiздiгi және көп ұлттылық;
• бiр жақты шикiзат бағыттылығы;
• әлемдiк экономикаға ықпалдасудың әлсiздiгi;
... ... ... ... қалуы;
• өңдеушi өнеркәсiптiң мардымсыздығы;
• ғылым мен өндiрiс арасында ықпалды байланыстың болмауы;
• халықтың кейбiр бөлiгiнде әлi де ... ... ... ... ел ... ... және өңiрлiк экологиялық проблемалардың
көптеп болуы;
• елiмiзде туристiк индустрияны дамытудың қолайлы жақтары бола ... тым ... орын алып ... ... шешу үшiн ... ... керек:
• өңдеушi өнеркәсiпте орташа жылдық өсу ... 8-8,4% ... ету, 2000 ... ... 2015 жылы ... ... 3 есе ... және ЖIӨ энергия сыйымдылығын 2 есе төмендету:
• өңдеушi өнеркәсiптiң негiзгi қорларының өнiмдiлiгiн арттыру;
• кәсiпкерлiк құрылымды ... ... ... ... институттарды қамту; қосылған құнға барынша қол
жеткiзе отырып, ... ... ... құн ... итеру;
• ғылымды көп ... ... және ... ... ... ... ... ынталандыру;
• сапаның әлемдiк стандартына көшу;
• дүниежүзiлiк ғылыми – техникалық және инновациялық процестерге ... ... және ... экономикамен ықпалдасуды күшейту.
Яғни елiмiз өнеркәсіп саласында орын алып отырған ... ... ... ... ... елдер санатына қосылуы үшiн, тұрақты
экономикалық өсудi және экологиялық ... ... ... ету мақсатында “Қазақстан ... ... ... ... жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясын
қабылдады және ол ... ... ... оң ... бере ... ... мақсаты – бәсекелестiкке шыдайтын, импорт алмастырушы
және экспортқа бағытталған тауар шығаратын өнеркәсiптер құрып, ... ... ... ... ... Қазақстанда өнеркәсiптi дамытуға
барлық жағдайдың бар екендiгi белгiлi. Шикiзат қорларының ... ... мен ... және ... ... ... жаңа
өндiрiстер құру үшiн аймақтардың кеңдiгi, жағрапиялық жағынан орналасу
тиiмдiлiгi, iшкi және сыртқы ... ... ... ...
мұның бәрi өнеркәсiп салаларын, соның iшiнде өңдеумен ... ... жаңа ... ... ... отандық
өнеркәсiптiң қарқынды дамуына терiс әсерiн тигiзер факторлар мен кедергiлер
жоқ емес ... ... ... Я. А. ... Б.Б. / ... теория. Оқу құралы.
– Алматы. Қазақ университетi.
2. Әкiмбекеов С., Баймұхамбетова А.С. Жанайдаров У.А. / Экономикалық
теория. Оқу құралы. – ... 2002. – ... ... Н.Г. ... экономикс. – Спб: ... Ком, 1999. – ... Д.Н. ... ... ... и ... В 2-х
т. Т. II. – М: ... и ... 1992. – 384 ... ... Н.Қ., ... Қ.С., ... М.А. ... / Оқу
құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420 ... ... Б.М. ... Оқу ... – Алматы: Қазақ
университетi, 2003. – 219 ... ... В.Е. Цены и ... ... для вузов. – СПб:.
“Питер”, 1999. – 464с.
7. ... Р., ... Д. ... – М.: ... ... ... Д.Б. ... как основа ... ... ... // ... №1.2004г.
9. Хайман Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применение. В 2-х т.
Т. II. – М: ... и ... 1992. – 384 ... ... теория. / А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-
Петербург – ... ... ... ... ... өзiмiз жасауымыз керек” //
Егемен Қазақстан, 2004 ж.
12. Дәуренбекова Ә.Н. ... ... ... ...... ... басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2005 ж.
13. Статистический ежегодник. Алматы. – 2007г. №8.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпарат деген не? Оның түрлері және талаптары11 бет
Коммуникацияның теориялық әдістері5 бет
Мемлекет механизмі жайлы9 бет
Мемлекет органы - мемлекет қызметін жүзеге асыруға көмектесетін мемлекет механизмінің құрылымдық бөлігі24 бет
Мемлекеттік және құқық теориясы.32 бет
Мемлекеттің органы және оның мемлекет механизміндегі орны10 бет
Салық механизмінің экономикалық мазмұны38 бет
Қазақстан Республикасында нарықтық экономикадағы қаржы саясаты және қаржы жүйесін реттейтін құралдар23 бет
Қазақстан Республикасының алымдарын төлеу және жинау реті9 бет
Қазақстан Республикасының қаржылық саясатының ерекшеліктері10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь