Қаржы ресурстарының экономикалық негізі

Кіріспе
1. Қаржы ресурстарының ұдайы өндірістегі ролі.
2. Қаржы ресурстарының экономикалық негізі мен қаржы ресурстарын қалыптастыру.
Қорытынды.
Қолданылған әдебиеттер.
Қаржы – бұл шаруашылық жүргізуші субъектілерде және мемлекетте ақшалай табыстарды, қорланымдарды және қорларды қалыптастыру жолымен оларды ұлғаймалы ұдайы өндірістің, қоғамның әлеуметтік және басқа қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қоғамдық өнімнің құнын бөлу және қайта бөлу процесінде пайда болатын ерекше экономикалық ақша қатынастары. Ол әрқашан экономикалық жүйе шеңберінде қоғамдық ұдайы өндірістің түрлі субъектілері арасындағы бүкіл ақша қатынастарын емес, тек айрықша ақша қатынастарын білдіреді, сондықтан оның рөлі мен маңызы экономикалық қатынастарда ақша қатынастарының қандай орын алатындығына тікелей байланысты болып келеді.
Қаржының экономикадағы басты қажеттiлігi объективтi мән-жайдан – тауар-ақша қатынастарының болуынан және қоғамдық дамудың қажеттiлiктерiнен туындаса, ал табиғаты құндық қозғалыстан туындайды. Қаржының басты арналымы – табыстар мен ақшалай қорларды жасау арқылы мемлекет пен шаруашылық жүргiзушi субъектiлердiң қаржы ресурстарына деген қажеттiлiктерiн қанағаттандырып отыру және бұл ресурстардың жұмсалуына бақылау жасау. Экономикадағы ақша ресурстары негізінен орталықтандырылған, яғни, мемлекеттік бюджет пен мемлекеттік қорлардың негізінде жинақталған ақша ресурстары болса, ал орталықтандырылмаған ақша ресурстары бұл қызмет етуші кәсіпорындар мен ұйымдардың ақша ресурстары болып табылады. Ал ақша ресурстарының қалыптасуы ақша қаражаттарының ресурстарының қалыптасуының негізінде пайда болады. Осы жинақталған қаржы қоралы қаржы қатынастарын іске асырудың негізі болып табылады.
Өз кезегінде қаржы ресурстары жинақ ресурстары және тұтыну ресурстары болып бөлінеді. Мұндағы жинақ қоры болашақтағы болатын тәуекелділіктер мен шығындардың орнын жабуға, ғылыми-техникалық өсуді қолға алуды және даму бағдарламаларын іске асыруды орындау үшін жинақталатын қаржылардан тұрады. Ал тұтыну ресурстары еңбекақыға төленетін қаражаттар мен қызметкерлерді материалдық ынталандыру және әр түрлі әлеуметтік төлемдер үшін кәсіпорындар қарамағында қалатын таза табыстың бір бөлігі есебінен құрылады. Қордың қаражатттары қызметкерлердің жеке тұтынуына жұмсалады. Бұл қор арқылы әрбір жеке қызметкердің және ұйымның әлеуметтік мәселелері шешіліп, қызметкерлердің ынталы қызмет етуін қамтамасыз етеді.
1. “Халықты жұмыспен қамту туралы” Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтарындағы заңы // Егемен Қазақстан, 2001 ж, 30 қаңтар.
2. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – 448 бет.
3. Мельников В.Д. Ли В.Д. Общий курс финансов. Учебник. – Алматы: Институт развития Казахстана, 2001. – 285с.
4. Мейiрбеков А. Қ., Әлiмбетов Қ.Ә. Кәсiпорын экономикасы: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2003. – 252 бет.
5. Финансы, денги, кредит. Учебник. Под. ред. О.В. Соколовой. – М: ЮРИСТ, 2001. – 784 с.
6. Шуляк П.Н. Финансы предприятия. – Москва, - 2000 г.
7. Мельников В.Д. Ильясов К.К. Финансы. Учебник для вузов. – Алматы: 2001. – 252 с.
8. Ильясов К.К., Зейнелғабдин А.Б., Ермекбаева Б.Ж. Налоги и налогообложение. Алматы, Рауан, 1995.
9. Журнал // Экономика и права Казахстана, 2007 г. № 7.
        
        Кіріспе
Кіріспе
1. Қаржы ресурстарының ұдайы өндірістегі ролі.
2. Қаржы ресурстарының экономикалық негізі мен ... ... ... – бұл ... ... ... және мемлекетте ақшалай
табыстарды, қорланымдарды және ... ... ... оларды
ұлғаймалы ұдайы өндірістің, қоғамның әлеуметтік және басқа қажеттіліктерін
қанағаттандыру үшін қоғамдық өнімнің құнын бөлу және ... бөлу ... ... ... ... ақша ... Ол ... экономикалық
жүйе шеңберінде қоғамдық ұдайы өндірістің түрлі субъектілері арасындағы
бүкіл ақша қатынастарын емес, тек ... ақша ... ... оның рөлі мен ... ... ... ақша
қатынастарының қандай орын алатындығына тікелей ... ... ... ... басты қажеттiлігi объективтi мән-жайдан –
тауар-ақша қатынастарының ... және ... ... ... ал ... құндық қозғалыстан туындайды. ... ...... мен ақшалай қорларды ... ... ... ... ... ... қаржы ресурстарына ... ... ... және бұл ... ... жасау. Экономикадағы ақша ресурстары негізінен орталықтандырылған,
яғни, мемлекеттік бюджет пен ... ... ... ... ... ... ал ... ақша ресурстары бұл қызмет
етуші кәсіпорындар мен ұйымдардың ақша ... ... ... Ал ... қалыптасуы ақша қаражаттарының ресурстарының қалыптасуының
негізінде пайда болады. Осы жинақталған ... ... ... ... асырудың негізі болып табылады.
Өз кезегінде қаржы ресурстары жинақ ресурстары және тұтыну ресурстары
болып бөлінеді. Мұндағы ... қоры ... ... ... ... орнын жабуға, ғылыми-техникалық өсуді қолға алуды және даму
бағдарламаларын іске асыруды ... үшін ... ... тұрады.
Ал тұтыну ресурстары еңбекақыға төленетін ... мен ... ... және әр ... ... төлемдер үшін кәсіпорындар
қарамағында қалатын таза табыстың бір бөлігі есебінен құрылады. ... ... жеке ... жұмсалады. Бұл қор арқылы әрбір
жеке қызметкердің және ... ... ... ... ынталы қызмет етуін қамтамасыз етеді.
1. Қаржы ресурстарының ұдайы өндірістегі ролі.
Қаржының экономикадағы басты қажеттiгi объективтi мән-жайдан – тауар-
ақша ... ... және ... ... ... басты арналымы – табыстар мен ақшалай қорларды жасау арқылы
мемлекет пен шаруашылық жүргiзушi ... ... ... ... ... ... және бұл ... жұмсалуына
бақылау жасау.
Қаржының түрлі мақсатты ақша ресурстарының қозғалысында көрінуі ... ... ... болып табылады. Ақша ресурстары, істің шын мәнінде
қаржы қатынастарының объектілері болып табылады.
Нақты жұмсауға арналған мақсатты ... ... ... ... ... ... емес ... қаржылық
әдістердің көмегімен жасалынады. Әдістер, қаржы қатынастарындағы ... ... ... ... яғни қажетті, сөзсіз болатын
міндетті ... ... ... ... өзі ... реттеудің қажеттігімен
және қоғамдық дамудың мақсаттарына ақша ... ... мен ... ... ала ... ... байланысты болады.
Қаржы ресурстарының бүкіл ақша қаражаттарынан бөлініп тұратын
ерекшелігі сол, олар ... ... ... ... ... ... бір жақты қозғалысының негізінде жасалынады. Кез келген
қаржы ... ... ... ... ... қорлардағы
ақша қаражаттарының ішкішаруашылық мақсатты оқшаулануының ... ... ... өнім мен ұлттық табысты арттыру қаржы ... ... ... ... табылады. Қаржы ресурстарында негізгі орынды таза
табыс (пайда, қосылған құнға салынатын ... ... ... ... ... және ... ... алады.
Қаржы ресурстарының қаржы ресурстарынан айырмашылығы бар. Қаржы
ресурстары (қорланым, босалқы қор) – ... ... ... бір ... ... пайдаланылатын мақсатты ақша
қаражаттары. Біріншіден, қаржы ресурстары деп ақша қаражаттарының көздерін,
шаруашылық ... ... ... ... ... мұндай
қаражаттарды жасау мүмкіндіктерін түсіндіреді. Екіншіден, қаржы ресурстары
– бұл қорлардағы, ақша ... ... ... ... ... сондай-ақ әлі мақсатты белгілі бір бағыттылығы
қорлар бойынша қалыптаспаған ақша қаражаттары.
Мысалы ақша ... бір ... ... қор ... ... ... шаруашылық органдарының олардың шаруашылық әріптестері тарапынан
келісімшарттарды, өзара ... және ... ... ... бұзғаны үшін алатын айыппұлдарды, өсімдерді, тұрақсыздық
төлемдері.
«Қаржы ресурстары» ұғымындағы оның екі ... ... ... ... Шаруашылық практикасында «қаржы ресурстары» ұғымы деп мемлекеттің,
кәсіпорындардың қарамағындағы белгілі бір ... ... ... кірістері мен қорланымдарының жиынтығын, яғни ... ... ... ақша ... ... айтады.
Бұл шаруашылық жүргізудің шаруашылқ есеп практикасы ... ... ... ... ... оның шотындағы белгілі бір күндегі
ақша қаражаттары, олар кәсіпорынның меншікті немесе қарыз қаражаттары болып
келетіндігіне қарамастан оның ... ... ... ... құрайды.
Өз кезегінде мемлекеттің қаржылық ресурстарының негізгі ... ... ... ... - ... мiндеттерi мен
функцияларын iске ... ... ... ... ... ақша ... байланыстардың орасан зор әр алуандығына жеке ортақ
ерекшеліктерімен ... ... ... ... бөліп көрсетуге
болады. Мәселен, мемлекеттің шаруашылық жүргізуші субъектілерімен және
халықпен қалыптасатын ... ... ... ... ... құндық
бөлудің ерекше саласын ... және ... ... ... ... ақша қорын қалыптастырумен
және пайдаланумен байланысты болады. Қаржы қатынастарының бұл ... ... ... ... мазмұныны құрайды.
Мемлекеттiк бюджет - араларындағы өзара өтелетiн операцияларды есепке
алмағанда, республикалық және ... ... ... ... ... ... және ... жатпайтын жиынтық
бюджет.
Экономикалық қатынастардың жиынтығы ретінде ... ... ... бар. ... ... сферасы ретіндегі оның өмір сүруінің
объективті ... ... ... ... ... табиғатымен және функциясымен ... Бұл ... ... қажет етеді. Ақша ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру үшін, жалпы экономиканың жұмыс істеуін қамтамасыз ... ... ... бөлгіштік қатынастардың экономикалық нысаны бола
отырып, құндық ... ... ... ... ... ... қоғамдық арналымды орындайды – ... ... ... ... ... ... көрінеді.
Қаржы қатынастарының белгілі бір жиынтығы ретіндегі ... ең ... ... ... категориясынан ажырататын өзгеше белгілер
тән: бюджет қатынастарының бөлгіштік сипаты бар, әрқашан ақша ... ... ... ақша ... ... ... қосарлана жүріп отырады. Сонымен бірге бюджет қатынастарына
белгілі бір ... ... тән, ... ол қаржымен ортақ өзгеше
белгілердің шеңберінен шықпайды.
Шаруашылық жүргізуші субъектінің меншікті капиталының маңыздылығы зор.
Себебі ол осы ... ... ... ... ... және ... сенімді қызмет етуін қамтамасыз етеді. Яғни қызмет етуші
корпорациялардың ... және ... ... ... меншікті
капиталдары болады. Осылардың бір бөлігі айналым активтеріне жұмсалады. Осы
меншік капиталының негізі болып ... ... сала ... ... қор ... ... табады. Бұл жарғылық ... ... ... ... және қатысушылардың инвестициялары
немесе затттай салымдары ... іске ... ... бізге белгілі шаруашылық қызмет етуші субъектілердің
меншік қаражаттары мен ... ... ... ... күнделікті
сұранысын қамтамасыз ете алмауы мәсеесі туындайды. Бұл ... олар ... ... әр ... ... қаражаттарын тартуға ынталы болады және
мұндағы негізгі несиелерге банктердің қысқа мерзімді несиелері ... ... ... ... ... ... ... ете отырып,
несие берушілер мен қарыз алушылар ... ... ... ... ... ... ... және жеке тұлғалардың уақытша бос
қаражаттары мен табыстары экономикалық жүйе төңірегінде жинақтала ... және ... ... ... ... ... капиталға
айналады.
Несие мен ссуданың арасында да өзара айвымашылық бар.
Несие - бұл банктің қаражатын құрайтын көзі ... ... ... ұйымдастырудың әр түрлі формаларының болуын және сондай-ақ
олардың ... бір ... ... кең ... ... – бұл ссудалық шот ... ... ... ... ... бір ғана ... білдіреді.
Сонымен қатар, корпорация айналым активтерін қалыптастыруда басқа да
салымдардың маңыздылығы зор. Бұл корпорация қызметінің ... ... ... ... әр түрлі мемлекет тарапынан бөлінген қаржылар
және тағы ... ... ... жеке ... ... ... жатады. Корпорацияға мұндай ірі көлемдегі инвестициялар бірақта
негізінен негізгі қорларды жаңартуға ... ... ... ал ... активтерін қалыптастыруда меншікті немесе қарыз
қаражат көздерінің алатын үлесі басым болып табылады.
Сол секілді мемлекеттік бюджетте ... ... ... ... ... ... немесе кейінгі бөлудің нәтижесі болып
табылатындығына қарамастан мемлекеттің әрбір ... ... ... ... ... Егер жиынтық өнімнің (c+v+m) материалдық-заттық және ... оның ... және бұл ... ... сүйенсек, онда қаржы
ресурстарының ұғымы басқаша көрінеді. Егер ... ... ... ... онда қаржы ресурстарының ұғымы тікелей ... ... ... ... ... ... үшін ... нысанындағы жалпы қоғамдық өнім мен ұлттық табыстың бір бөлігін
білдіреді.
Қаржы ресурстарының құрылымы ... түсу ... ... ... Кәсіпорын деңгейінде қаржы ресурстары көп жағдайда ... ... - ... ... пен ... ... ... Қаржы
ресурстарын қалыптастыру және пайдалану екі формада жүргізілуі мүмкін: ... ... ... ... тағайындалуына байланысты орталықтандырылған
қаржы ... ... ... ... көзі - ... ... еңбек
ақы төлеу қоры мен қоғамның таза кірісіне бөлінеді.
Еңбекақы төлеу қаржы ресурстарын қалыптастырудың ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді және қоғамдық
қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін тартылады. Қайта бөлу формалары ретінде
салықтар, бюджеттен тыс ... ... ... ... ... жеке сақтандыру ресурстарына ерікті жарналар қатысады. Таза ... ... ... ... қаржы ресурстарының құрамына енеді. Таза
кірістің барлық құрамдас бөліктері әртүрлі ... ... ... және қаржы ресурсының түрі болып
есептелінеді.
Қаржы ресурстарын пайдалану негізінен ... ... ... ... ... ... асырылады. Қаржы ресурстары ұлттық
шаруашылықта іс-әрекет ететін ақша ресурстарының ... ... ... ... ... ... қор нысаны ұлғаймалы ... ... ... ... түрде алдын-ала анықталады және
қор емес нысанымен салыстырғанда оның ... ... ... мен ... ресрустары бара-бар ұғымдар емес. Қаржы ресурстары
өзінше ... ... ... оның ішкі ... ... ... ... ғылымы тап мұндай ресурстарды жасау, бөлу және ... ... ... қатынастарды зерделейді; ол қаржы қатынастары
дамуының заңдылықтарын зерттейді.
Қаржы ресурстары ... ... ... 50% ... ... ... ... көрсеткіші болып табылады. Қоғамдық өнім мен ... ... бөлу және ... бөлу процесінде қалыптаса отырып, ... ... яғни ... ... толтыруға, ұлғаймалы
ұдайы өндірісті қамтамасыз етуге және жалпымемлекеттік ... ... ... ... ... бір ... ... болып табылады. Қоғамдық өндіріс процесінде қаржы ресурстары
неғұрлым көп ... ... ол ... ... үшін тиімдірек болады.
Сонымен бірге бүкіл ұдайы өндірістің тиімділігін ... ... ... ... ... ... ... ұлттық шаруашылықта қаржы
ресурстарын тиімді пайдалануға байланысты.
Қаржы ресурстарының қозғалысы ... ... ... (қаржы
ресурстары мен мемлекеттің шығыстары балансында) қамтып көрсетіледі. Алайда
баланста кредит ресурстарының бір бөлігі де ... ... ... ... ... аса ... бөліктерін бөліп
көрсетуге болады:
1) Жалпы кірістер. Өндірістік категория ретінде жалпы кіріс - ... ... ... тұтынылған бөлігін шегергендегі бөлігі. Жалпы
өнімнің осы бөлігінің ақшалай формада сипатталған құны - жалпы кіріс ... ... ... Қаржы категориясы ретінде жалпы кірістің
мәнін анықтау кезінде оның өнімді ... ... ... ... жүзеге
асырылған еңбек шығындарынан асуы ретінде ақшалай сипатқа енетін, еңбекпен
қайта құрылған құн екендігін айта ... ... ... қосылған құн сияқты ақшалай категорияны ерекшелеу
еңбекті ... және ... деп ... ... ...... және ... бюджетте
шоғырланады. Мемлекеттің кірістері заңнамалық ... ... ... ... ... ... ... кірістерін
жұмылдырудың негізгі ... ... ... мен лотереялар,
мемлекеттік меншіктен түсетін түсімдер, сыртқы ... ... ... ... тыс ...... жүргізуші субъектілердің
қарамағында болады. Олардың пайда болуы мемлекеттің ... ... ... тыс ... автономды арнаулы қорлар, арнаулы қаржы
сметалары, қащыналық шоттар түрінде болып келеді. Бұл қорлардың қаражаттары
экономиканы мемлекеттік реттеудің ... ... ... ... ... ... ... ресурстарының жалпы сомасын
жасыруға, қаржылық бақылауды әлсіретуге, нағыз қаржылық ... ... ... Бюджеттен тыс қаражаттардың жалпы сомасын анықтау қиын,
өйткені ол көптеген қорлар мен ... ... ... ... ... бір ... кешенді түрде қоғамдық өнімнің бірнеше
элементтерінің құқрамында қалыптасады. Мәселен, шаруашылқ ... өнім ... ... ... және өткізуге жұмсалынған
шығындарға сай келетін “c” және “v” элементтерінен салықтар, алымдар ... ... ... аударымдар, жер қойнауын ...... ... ... құралдарына салынатын салық,
мемлекеттік баж, ластаушы ... ... мен ... үшін төлемдер және басқалары ... ... Ал ... ... ... сияқты түрінің көзі
ұлттық байлық, яғни жинақталған ұлттық табыс болып есептеледі.
Сондай-ақ мемлекеттік ... ... ... ... да
мемлекеттің қаржы ресурстарының көзі болып табылады. ... ... ... ... ең ... үлес ... ... айта кеткен жөн.
2. Қаржы ресурстарының экономикалық ... мен ... ... ... экономикалық өмірінің шындығы ... ... ... ... ... ... айналуында. Қазіргі
шынайы өмір фактілері адамзат қоғамының бүгінгі таңдағы ... әрі ... даму ... ... үшін теориялық тұрғыдан ой
елегінен өткізілуі қажет.Саяси жүйеге, мемлекет құрылысына тәуелді емес эр
түрлі қоғамдық өндіріс ... бар ... ... ... ... ... ... адамзат қоғамының тарихында қоғамдық өндірістің екі
ғана ... ... және ... ... ... және ... болуда деген
пікір терең тамыр жайған. Қоғамдық өндірістің жалпыға танылған формаларымен
қатар әдебиеттерде тікелей ... ... ... жоспарлы
шаруашылықтар туралы да айтылады. Натуралдық ... ... ... ... өнімді өз қолымен жасау жатады. Ол ... ... ... ... өнімде қосымша еңбек үлесінің жоғары еместігімен
сипатталады. Еңбектің қандай түріне болсын жеке меншік ... ... ... бірлескен еңбекке негізделсе, натуралдық шаруашылық артық
өніммен өзара айырбас жүргізбейді. Натуралдық ... ... ... ... ... шаруашылық өмірдің тұйықталушылығы жатады. ... ... ... тек ... ... құл ... ... шаруашы-лығында ғана кәдеге асты. Осының салдарынан, қоғамдық
байланыс қатаң ... ... ... — өнім ... ... құл иеленуші,
феодал, олардың отбасы мен бала-шағасы ... үшін ғана ... ... шаруашылық ауқымынан аспайды, ал сыртқы байланыс ... ... ... ... кездейсоқ сипатта болады. Еңбекті ұйымдастыру принципі
оның негізінде (айқындауда) бола тұра ... ... ... шешуші рөлге ие емес. Өндіріс түрі байланыс ... ... ... ... ... ... ... айқындайтын
қатынастармен сипатталады.
Натуралдық шаруашылықты жүргізуде өнім жеке адамның ... ... ... де ... береді. Соңғысының негізіне дара бастың,
оның еңбек ... ... ... ... жатады,
осылайша олар өнім арқылы ... ... ... ... — дара ... ... ... — еңбек жағдайын меншіктеуші. Бірақ
дара еңбек тұйықталған шаруашылық ... көп ... ... бір ... құрай отырып, қоғамдық еңбек ... ... ... ... ... ... ... осыған сәйкес кейін ірі ... ... ... ... ... ... ... дами отырып, өзгеріске ұшырайды, басқа
жағдайға өтіп, шаруашылық жүргізудің жаңа ... ... ... ... Натуралдық формадағы еңбектің әр қилы түрлері және шаруашылық
жүргізудің натуралдық типі бір ұғым ... ... ... болсын
өндірістің табиғи элементі болып табылады. Екіншісі болса тарихи сипатқа
ие, өйткені ол ... ... ... бір ... ... ... ... басымдық жағдайға жетті, кейін, анағүрлым ... орын ... ... ... ... ... ... пен тұтыну жеке жұмыскердің сіңірген еңбегіне байланысты емес.
Әсіресе өндірістің осындай типі ... ерте ... бұл ... ... ... ... қайта өндіру
өндірілген өнімнің жалпы санына байланысты. Натуралдық өндірістегі ... ... ... ... ... ... ... бойынша қауым
мүшелерінің тірлік етуіне, ... ... ... ... ... сипатында жүреді, ал топтар арасындағы өнім алмасу болмады.
Алғашқы қауымдық қоғамның басты ... жеке ... ... ... ... білмеді, ал өнімді (табысты) өздері тұтынды ... ... ... ... ... ... ... келді де
қауымдық шаруашылық заңдылықтары емес, еңбек құралдары мен ... ... ... ... Көп ... ... ... емес құл иеленушінің, яки феодалдың еркі мен
көңіліне тәуелді болып отырды.
Осылайша ... ... ... жүргізудің өктемшіл
формасының алғашқы жұқанасы пайда болды. ... ... ... ... дамыған формасы ретінде тауарлы өндіріс пайда ... ... ... ... қоғамдық еңбек бөлінісінің дамуы
араларындағы байланыс айналым арқылы сату, сатып алу түрінде орнығып, өз
ерекшеліктері бойынша оқшауланған ... ... ... алып ... қарым-қатынастардың дамуы тауар өндіруші қауымдар арасындағы
байланыстан, жеке тауар өндірушіге, ал олардан әрі ... ... ... ... өзіне-өзі қайшы келген капиталистік кәсіпорындарға қарай
жылыстады. Яғни, капиталистік тауар өндірісі заңдылықтары өзінің дамуымен
қарапайым ... ... ... түлетті. Өндіріс ... ... ... болмай қоймайтын өзгерістерге жетелей отырып,
экономикалық заңдылықтар формасын да ... ... ... ... айқындық модификациясы өндіріс қатынастары
арасындағы байланыстарды түлетеді. Бұл ... та, ... ... ... ... айқындала түседі. Бәрі де сол, ... ... құл ... ... және капиталистік өндіріс
әдістеріндегі көріністері ғана әр қилы. Сондықтан, ... ... ... олардың заңдылық әрекеттерін біріктіру туралы сөз болғанда
өндірістің әрбір жаңа түріндегі заңдылық ... ... ... ... ... ... ... да баса көрсету керек.
Қарапайым тауар өндірісі ... құн ... ... ... ... ... қатынастарының дамып, шаруашылық
жүргізудің капиталистік жүйесіне өтумен қатар ... ... ... ... өзгеріске ұшырайды және өз қарама-
қайшылығы пайда ... Және де бұл ... ... жаңа ... әлпетін айқындайтын тауар — жұмыс күші алмасуы негізінде пайда
болады. Бұл алмасу басым қатынастың жаңа ... ... ... ... ... өзгерістерге байланысты айналым, бөліс және тұтыну
саласында да өзгерістер жүріп жатады. Тұтыным құны ... және ... өз ... құн ... ... ал соңғысы — мақсатқа айналады,
осыдан барып ең ... ... ... ие ... ... ... байлық арқылы билікке қол жеткізуге және керісінше ... жаңа ... ... ие ... Осы ... жүзеге асырудың
негізін өндіріс құралдарына меншік құрайды. Тауарлық қатынастардың ... ... ... ... және оны иелену бәсекелік күрес механизмі
арқылы жүреді, бұл өндіріс күштерінің дамуын ... Бұл ... ... еңбек бөлінісін тудыруы өндіріс құралдарын қоғамдастыруды
жеделдетеді. Осының бәрі жаңа ... ... алғы ... ... алып ... тарихы алғашқы қауымдық құрылыста өндірістің түрлі типінің
пайда болуы мен ... ... бола ... көрсетті. Көп
жағдайда олар бір-бірімен тым тығыз ... ... ... жылдар
өткен соң зерттеушілер олардың ара жігін ажыратпайтын да болды.
Экономикалық оқулықта ... ... ... ... кезеңі
шаруашылық жүргізудің натуралды және ұжымдық формалары ретінде сипатталған.
Оларда жеке ... ... ... ... болмады, ал өндірілген өнім
шаруашылықтың өз ауқымында тұтынуға ... ... ... ... болмаған. Аталған ұқсас сипаттар зерттеушілерді бұл ... сол түрі ... ... ойға ... ... ... ... олар айырмашылықтарын байқамаған. Негізгі және басты айырмашылық
жеке және бірлескен еңбек нәтижесінде қалыптасқан ... ету ... ... ету ... дамуы табиғи және қоғамдық еңбек бөлінісіне
алып келді, сондай-ақ ... ... ... ... және онымен еңбекке
қажетті заттарды өңдеуді үйрену қабілетінің өсуіне әсер ... ... ... бастапқы кезеңдердің өзінде-ақ олардың арасындағы
айырмашылықтың артуына қарай бастады. Шаруашылық жүргізудің ... типі ... ... ие, ... онда олар өмір ... ... өздерінің еңбек әдістерімен тапқан ... неге ... ... ала ... және ... ... тікелей қоғамдық сипаттың өз
айырмашылығы бар, біріншісінде адамдар нені ... ... ... ... ... ... ... жағдайда ұжымның мүмкін болар тұтынымы,
тауарлар өндірісінің технологиясымен анықталады. Ортақ ... ... екі ... ... ... яғни ... ... формасы
ретінде көрініс берер қарама-қайшылығы бар. Натуралдық шаруашылықтың мұндай
сипатына тұйықтық, түрлі топтар, аймақтар арасындағы алмасудың, айырбастың
жоқтығы ... ... ... бірге натуралдық және ұжымдық ... ... та ... ... бере ... ... пайда бола
бастаған өндіріс әдістерінін негіздерін байытты. Бұл ... ... бір түрі ... ... оның дамуына әсер ... ... өне ... ... ... Құл иеленуші және феодалдық
өндіріс ... ... ... ... ... ... және
оны реттеу әдістерін жақсы игерді. Бірақ натуралдық шаруашылық ... ... ... өндірісті ығыстырып шығарды. Тауарлы
және ұжымдық өндірістің арасындағы ортақ жәйт еңбек ... мен ... ... ... ... Осы бір сипаттар арқылы олардың
арасындағы айырмашылық ... ... ... бөлінісі де
айырбас секілді түрлі формаларға ие. Осы ... ... ... ... ... ... жүргізудің түрлі типтері қалыптаса
бастады. Тауарлы және ұжымдық өндірістің пайда болу ... ... ... ... ... ... құралдарына деген
меншіктің ... ... ... ... ... ... ... деген меншік базасында болып, өзінің үрдісімен
жаңа түр — мануфактуралық ... ... ... болу негізін
жасады. ... ... ... ... ... сай болды, бірақ онын дамуы қоғамдық ... типі ... ... ... рөлін шектеуге алып ... ... ... жеке меншік қатынастардың құлашын жайғызумен
бір мезгілде жинақтау процесін де ... ... ... ... ... ... ... кетердей болған типіне жаңа
серпін берерлік сипатта дами ... ... ... ғайыптан қайта пайда болғандай көрінгенімен оның
болмысы оған құндық қатынастардың әсер ... ... ... түрге айналған
формада жүзеге асты. ... ... ... ... себеп болған
қоғамдық еңбек бөлінісі келесі формаға көше отырып, шаруашылық ... ... түрі ... ... ұйытқы бола бастайды. Шаруашылық
жүргізудің жаңа жүйесінің қалыптасуы ... ... ... ... жаңа ... ... ... өңдіріс қоғамдық өндіріс формасы ретінде тауарлы өңдіріспен
жай орын ... қана ... ... ... өту ... де ... процесс өз дамуының белгілі бір ... ... ... ... ... жаңа ... ... бастан өткеруі мүмкін. Сапалы
секіріске дейін және одан кейін де шаруашылық жүргізудің екі формасының да
өмір сүруі сол тұстағы бар ... ... ене ... ... ... Бұл өндіріс типінің ене бастауы жаңа ... ... ... ... өшу ... ... ... Бірақ
бұл тауарлы өндірістің ене бастау процесімен ... ... ... білдірмейді. Бір заңдылықтың пайда болуы ... ... ... жояды деу емес. Қандай да ... ... ... сипат негізінде зерттесек, оны ... ... ... ... ... әрі ол ... та болмас еді,
өйткені бұл пайда болу генезисін көрсетпейді, ... ... ... болу прогресі және даму перспективасы көрінбейді. ... әр ... ... ... ... да ... Өндірістің барлық әдістері алдыңғы ... ... қана ... олар ... ... ... сәтті
күтіп жаңа қатынастар ... ... ... болады. Құл
иеленуші натуралдық және капиталистік ... ... ... ... Егер олар болмағанда, алғашқы ... ... ... құл
иеленуші, ал феодалдық қоғамдық құрылыс ішінде өндірістің капиталистік
тәсілі де ... ... еді. ... да шаруашылық жүргізу типінің
алдыңғысының рөлі мен орнын айқындап ал май, ... ... ... ... ... ... де ... Жаңа
жағдайдың қалыптасуына нендей ... әсер етті ... ... басқаша.
Бірінші жағдайда, ондай серпін қажетсіз, ал соңғысында жаңа ... үшін ... ... ... ... ... бәріне бірдей
белгілі бір заңдылықтардың белгісі бар тарихи алғы шарт жоспарлы ... жоқ. Ал енді бұл жоқ ... ... ... ... органикалық емес, механикалық қасиетке
өтеді, тарихы өрнектелген, ... бір ... ... ... ... ... ... қаржы қатынастарының материалдық-
заттық көрінісінің негізі болып табылады. Себебі, қаржы ... ... ... ... ... ... ... ал өз кезегінде қаржы ресурстары ақша қаражаттарының ресурстарын
қалыптастыру негізінде ... ... ... ... мен ақша ... бір мақсаттарды бір-бірімен тығыз байланыста ... ... ... ... ... ... ... бюджет пен мемлекеттік негізде құрылған қорлардың ... ... ақша ... ресурстарының түсу ерекшелігін
сипаттау болса, екінші сфера, ... ... ... ... ... ... барысында қалыптасады. ... ... ... ... яғни салықтар мен басқа да
төлемдерді төлегеннен кейін қалатын кешенді қорлар – тұтыну және ... ... ... ... ... негізінде қорытындылап келсек келесі қызметтер
мен шаралар атқарылады: бүкіл қызметкердің ... ақы ... ... ... ... ... ... бойынша сыйақылар; материалдық
көмек; еңбек және ... ... ... жұмсалатын
қаражаттар; қызметкерлердің акциялары мен салымдары бойынша мүлікке
төленетін табыстар (дивидендтер, ... ... ... ... ... ... экономикада қаржы ресурстарын қалыптастырудың маңыздылығы
артып келеді. Кәсіпорынның тұтыну қорының негізінде қазіргі ... ... ... әр ... ... мен ... үшін ... төлеуді,
еңбекақы төлеуді ұйымдастыру, жастардың тұрғын үй алуы және әлеуметтік
мәселелерін шешу, ... ... ... ... қаражаттарды немесе
оларға материалдық көмек көрсету сияқты шаралар іске асырылуда.
Қолданылған әдебиеттер
1. “Халықты жұмыспен қамту туралы” Қазақстан Республикасының 2001 жылғы
23 ... заңы // ... ... 2001 ж, 30 ... Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – ... ... В.Д. Ли В.Д. ... курс ... ...... развития Казахстана, 2001. – 285с.
4. Мейiрбеков А. Қ., Әлiмбетов Қ.Ә. ... ... Оқу ... ... ... 2003. – 252 бет.
5. Финансы, денги, кредит. Учебник. Под. ред. О.В. ...... 2001. – 784 ... ... П.Н. Финансы предприятия. – Москва, - 2000 г.
7. Мельников В.Д. Ильясов К.К. Финансы. ... для ...... – 252 ... ... К.К., ... А.Б., ... Б.Ж. Налоги и
налогообложение. Алматы, Рауан, 1995.
9. Журнал // Экономика и ... ... 2007 г. № 7.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры7 бет
«Қаржы ресурстарының түсінігі және экономикалық мәні »29 бет
"Бюджеттен тыс қорлар."14 бет
"Модильяни мен миллер үлгілері"11 бет
"Экологиялық нормалау түрлері."6 бет
"Қазақстан Республикасының экологиялық кодексі"239 бет
«Қазақ тілі бойынша онлайн тестілеудің мобильді қосымшасын құру»33 бет
«Қоқыс жағатын және жылу беретін зауыт»13 бет
Австралия жайлы25 бет
Автоматтандырылған ақпараттық ресурс орталығы72 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь