Темперамент пен мінез-құлық

Кіріспе

1. Темперамент туралы түсінік
2. Мінез туралы түсінік
3. Темперамент мен мінез арақатынасы

Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Әр адам дүниенің сансыз тітіргендіргіштеріне өз әлінше түрліше жауап қайтарып отырады. Бұл жауап реакциялары оның сыртқы дүниемен қалайша қатынас жасайтынын көрсетумен қатар, біртіндеп беки келе сол адамның үйреншікті әдетіне, мінез – құлқының мәнеріне айналады. Сөйтіп, әр адамда әр түрлі мінез бітістерінің болуы оның сыртқы ортамен түрліше қарым – қатынас жасауының нәтижесі болып табылады.
Адамның сыртқы ортамен байланысу үшін жасайтын осындай қатыныстардың жиынтығы оның мінезін құрайды.
Мінез – бұл адамның әлеуметтік мінез – құлқының ерекшелігі. Ол әлеуметтік топтағы жеке адамның өмір қалпын сәулелендіреді және жүктелген іске, адамдардың қарым – қатынасынан көрініп тұрады.
Күнбе күнгі тіршілікте адам әдетте менмен не көпшіл, қайырымды не сараң, биязы не дөрекі, батыл не солқылдақ, табанды, ержүрек не байбаламшыл болып сипатталады. Бұл сөздер арқылы адамның бір нәрсеге (моральдық қасиеттер), не мінез – құлық амалына (жеке адамның ерік сапарлары) қатысы аталады. Олай болса, мінез негізінде жеке адамның моральдық – еріктік қасиеттері жатады.
Темперамент - 25 ғасырдан бері ғылыми ойды қызық-тырған мәселелердщ бірі. Оған деген қызьнушылыктың төркіні - адамдар бойында болатын дара өзгешеліктер. Әр адамның жан дүниесі өз алдына бір болмыс. Оның кайталан-бастығы, бір жағынан, адам тәнінің биологаялық және физиологиялық құрылымы мен дамуына байланысты болса, екіншіден - әлеуметпк ерекше байланыстар мен қатынастарға негіз бола алуында. Темперамент адамньщ биологиялық сипатынан көрінеді Адамдар арасындағы көптеген психика-лық айырмашылықтар: эмоция тереңдігі, қарқындылығы, түрақтылығы, ауыспалы-қозғалғыштығы - бэрі осы темпера-мент табиғатымен түсіндіріледі.
1. В. В. Богословскийдің, А. Г. Ковалевтің редакциясымен “Жалпы психология” Алматы, “Мектеп” 1980
2. Под редакцией академика АПН СССР А. В. Петровского “общая психология” Москва “Просвящение” 1986
3. Қ. Жарықбаев “Психология” Алматы “Білім” 1993
4. www.effecton.ru/282.html-15K -Типы характера, изучение характера
5. www.ownbusiness.ru/text/chid/tipy-harakter-21K - Типы характера
6. www.karpowww.narod.ru/articles/tipharakterf.html-14K - Владимир Карпов. О типах характера
        
        Жоспар
Кіріспе
1. Темперамент туралы түсінік
2. Мінез туралы түсінік
3. Темперамент мен мінез арақатынасы
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе
Әр адам ... ... ... өз әлінше түрліше жауап
қайтарып отырады. Бұл жауап реакциялары оның ... ... ... ... ... ... ... беки келе сол адамның
үйреншікті әдетіне, мінез – құлқының мәнеріне айналады. Сөйтіп, әр адамда
әр ... ... ... ... оның сыртқы ортамен түрліше қарым –
қатынас жасауының нәтижесі болып табылады.
Адамның сыртқы ортамен ... үшін ... ... ... оның ... ... – бұл адамның әлеуметтік мінез – құлқының ерекшелігі. Ол
әлеуметтік топтағы жеке ... өмір ... ... және ... ... ...... көрініп тұрады.
Күнбе күнгі тіршілікте адам әдетте менмен не көпшіл, қайырымды ... ... не ... ... не солқылдақ, табанды, ержүрек не байбаламшыл
болып сипатталады. Бұл ... ... ... бір ... ... не ...... амалына (жеке адамның ерік сапарлары) қатысы
аталады. Олай болса, мінез ... жеке ... ... – еріктік
қасиеттері жатады.
Темперамент - 25 ғасырдан бері ... ойды ... ... ... ... ... ... - адамдар бойында болатын дара
өзгешеліктер. Әр адамның жан дүниесі өз ... бір ... Оның ... бір ... адам ... ... және ... құрылымы
мен дамуына байланысты болса, екіншіден - әлеуметпк ерекше байланыстар ... ... бола ... ... ... ... ... Адамдар арасындағы көптеген психика-лық айырмашылықтар: эмоция
тереңдігі, қарқындылығы, түрақтылығы, ауыспалы-қозғалғыштығы - бэрі осы
темпера-мент табиғатымен түсіндіріледі.
Темперамент - адамның психикалык. әрекеті-нің накты ... ... дара ... ... Бұл ... ... барша іс-әрекетінде оның мазмұны, мақсаты және сеп-түрткілеріне
тәуелсіз ... ... ... ... да өзгеріске туспей, езара
байланыста темперамент кейпін өрнектейді
Темперамент түрлерінің жақсы не жаманы болмайды.
Олардың әрқайсысы ... ... ... ие, ... ... ... реттеп, түзетуге қаратылмай, нақты іс әрекетге оның тиімді
жақтарын саналы әрі өз ... ... ... табуға бағытгалғаны
жөн. Адам ежелден-ақ ... ... ... ... ... ... ... жалпыланған аз санды саналык бейнелер тобына
біріктіруге тырысқан. Мұндай жалпыланған бейнелер ... ... ... ... типтері деп атаған. Темпераменттердің бүл
бірігімдік (типологиялық) жүйесі өмірлік іс-әрекет тұрғысынан өте тиімді,
себебі оны ... ... ... ... жағ-дайларда белгілі
темперамент типіне жататын ... ... ... күні ... ... болады.
2. Темперамент туралы теориялар
Темпераментгер жөніндегі ғылымның ірге тасын қалаған ежелгі грек ... ... ... V ғ.). Оның ... ... ... төрт ... -қан, шырыш, өт, запыран - өзара қатынасымен ажыраты-лады.
Осы психологаялық тағылымды арқау ете отырып, ежелгі дүние ... ... ... II ғ.) алгашқы рет гемперамент түрлеріне ғылымдьгқ сипат
берді. 'Гален ... ... ... жоғарыда аталган шырындардың
бірінің ... ... Ол ... ... ... ... атауларын, белгіледі: сангвиник sangius - қан), флегматик
phlegma - шырыш), холерик (chole - өт), ... ... - ... ендірген бұл ғажайып жаңалық кейінгі жүзжылдықтар желісінде көптеген
галымдар ізденісіне күшті ықпалын тигізді
Ежелгі дәуірлерден бастап зерттеушілер ... дене ... ... ... ерекшелік-герімен сай келетін көп түрлі әрекет-
қылықтарды топтап, ретке келтіруге ат салысты. Осыған орай ... ... ... ... ... ішіяде назар салар-лықтай тип -
адамның дене құрылымына ... ... тума ... ... — консти-уциялық типология (Э. Кретмер). Бұл
теориянын мәні әр адам өз дене ... орай ... ... ерекше-
лікке ие. Осыдан, дене мүшелерінің (қол, аяқ, бас, ... т.б.) ... ... төрт ... психикалық тип белгіленген:
1. Лептосоматик - бойшаң, нәзік денелі, кекірек түсы жайылыңқы, тар иықты,
қол-аяғы ұзын, ... ... ... ... тобына тән өзіндік қарым – қатынастар, мінез
құдық пен қимыл қозғалыстардың тәсілдері кісінің танымы мен іс - ... мен өзін - өзі ... ... ... - ... әр ... ... және одан алатын әсерге мінезінің
толысуы мен күші тәуелді ... Жеке адам ... ... тар, ... ... ... ... оқшау жүріп жатса (отбасынан әрі
аспайтын болса), онда біртіндеп оралымсыз, ... ... ... ... ... бар адам ... ... кетпейді,
оның өзінің белгілі көзқарасы, принципі, өзіндік мінез – құлқы болады, ... ... бой ... ... жерде батылдық көрсете біледі.
Инициатива мен белсенділік, достық пен ... ... пен ... ... ... тән ... Ал ... күшіне мақсатқа жету
жолында алда ... ... жеңе ... ... ... мөлшері жатады. Соңғы сапа болмаса да мінез өзінің ... ... ... ойда көз, ... соң айтпа сөз” деп Абай
тегіннен тегін айтпаған. Жақсы мінезге тән ... ... ... ... ... ... ... көзқарасы мен сеніміне
байланысып жатса ғана онда ... ... ... қоры ... ... мінезі бар адам ғана алдына айқын мақсат қоя алады. Соңғысы берік
сенімнен туады. Мұнсыз тиянақты әрекет ету қиын. ... адам ... ... де адам ... ... ... жақсы болсын, әйтеуір
адамда бір мінез бітісі болады. Бірақ жоғарыда айтқандай түрлі ... ... ... ... ... жиі ... бермейді. Біреуде ол жағы,
біреуде бұл жағы жетпей жатады. Адам сондай-ақ түрлі жағдайда ... ... ... ... ... оның ... тұрақсыз екен деп бағалай салуға
болмайды. Өйткені ол әншейінже батыл, жігерлі болғанымен, ... ... ... ... ... ... үшін ... қасиеттердің мәні зор.
Мәселен, барлық жерде де адам тәртіп сақтай алатын ... тек ... ... сол ... ... ... деп ... болады.
Мінез адамның психикалық қасиеттерімен, атап айтқанда, қабілет,
темпераментімен тығыз ... ... ... ... ... мінез бітістерінің болуын қажет етеді. Мәселен, табандылық, уақытша
сәтсіздікке мойымау, еңбек ... ... ... ... бітістерінің
қабілеттер үшін ерекше маңызды екендігі түсінікті. Ал ... ... ... өзіндік бояу, рең береді. Жақсы мінездің ықпалымен
темпераменттердің де ... ... ... ... ... ... ерік – ... қосар үлесі зор. Еркі күшті адамның мінезі
де берік. Жігерсіз адамның мінезі де бос, ... ... ... ... ... ... қоғамдық ортамен (мектеп,
балалар мекемелері, оқу, өндіріс ұжымы, қоғамдық ұйымдар және т.б.) тығыз
байланысты. Осы айтылғандар мінездің ... үшін ... роль ... ... тума ... емес, ол өмірде қалыптасады. Мәселен, ашбір бала
туысынан “еңбек сүйгіш” не жалқау, ... не ... ... ... ... ұзақ жылғы өмір сүру барысында өмірдің сан алуан ағымына қарай
тәрбие процсінің ықпалымен ... ... ... ... ... ... – қатынасы белменді қарым – қатынас. “...Сөз жүзінде емес,
мінез – құлықты іс жүзінде ... ... ... ... ... да
оның қоршаған ортасын ғана өзгертпей, өзі де шама – шарқынша сол ортасына
тиісті өзгерістер енгізеді. ... ... іс - ... де ... ... ... роль атқарып отырады.
Мінез туыстан пайда болмаса да, жүйке жүйесінің, адамның табиғи жағының
ерекшелігі мінез ... оның ... ... ... ... Жүйке процесінің тең не тең еместігі, шапшаңдығы не
баяулығы, күштілігі не әлсіздігі – ... бәрі ... іс ... – құлқына, оның реакцияларына түрліше рең береді. ... ... ...... бірдей болғанымен, оның бірі – қызба, шапшаң және
албырт, ал ...... ... болу ... жүйксінің типінен басқа ... ... ... ... ... қан ... ас ... эндокрин жүйелері де әсер
етеді. Осы ... ... ... ... адам ... күрт
өзгеруіне соғатыны байқалған.
Әр адамның мінезінен тұрақты және өзгермелі қасиеттердің бірлігін
іздестіруіміз ... ... ... оның бас ... ... өмір ... ол ... да сол адамның типтік ерекшелігіне
айналады, ол мінездің нақты көріністері белгілі жағдайларда ...... ... ... ... ... адам өзімен - өзі болған шақта
азды – ... ... ... ... ... ... не
батылсыздық, табандылық не солқылдақтық байқатады.
Сөйтіп, мінезді тұтастай алып ... ол ... ... ... ... ... ... табылады. Табиғи –иғылыми тұрғыдан
алсақ, жүйке жүйесі типтері бітімі мен ми ... ... ... ... байланыстарының қорытпасы іспеттес нәрсе.
Мінез - өмірлік әсерлердің күрделі жиынтығының ... бола ... ... сыртқы ортамен белсенді қарым – қатынасы ретінде қалыптасады.
Сондықтан мінез туа рпайда ... деу ... ... ... орта ... ... ... адам тұрмыс жағдайын, мінез – құлқын өзгерте
алады.
Мінез бітістерінің алғашқы саңылауы мектеп ... ... ... ... Төрт – бес ... ... ... рольді ойындарынан
мінез бітістерін көретін жолдастық, ұйымшылдық, ұнамдылық сияқты ... ... ... ... ...... ... ережелеріне
түсіне алушылық жиі кездеседі. Жас балалар мінез ... ... ... ісіне, мінез – құлқына, өнегесіне ... ... ... Сондықтан тәрбиешілердің жеке басының өнегісі, беделі
балаға дұрыс із қалдаратындай, үлгілі болып келулері тиіс.
Мектеп – бала ... ... ... ... түрде дамытып отыратын
негізгі орын. Мектептік өмір балалардың ...... ... роль ... ... ... тәрбиелеудегі басты міндет –
олардың жан – жақты болып өсуін, мінез – құлқының әлеуметтік мәнге ие ... ... ... ... ... ... ... көп болса,
бұларды тәрбиелеудің жолдары мен әдістері де сан алуан.
Мінез бітістерін тәрбиелеудің әдістері бірнеше топқа бөлінеді. ... ... ... ... әсер ету, яғни ... ... жатады. Осы әдіс арқылы адамға қажетті мінез ... ... ... ... тәрбиелеу қажеттілігі түсіндіріледі.
Оқушылардың ... ... ... ... ... дүниетанымы мен
сенімін, талғамы мен мұратын қалыптастыруға мүмкіндік туады. Ол үшін көркем
әдебиет, газет – журнал ... ... ... теледидар тағы
басқаларды ретімен ... ...... ... үшін ... ... бітістерін тәрбиелеуде еңбектің алатын орны ерекше.
Еңбек үстінде адам ... ... ... игіліктерді өндірумен бірге
өзінің психологиялық қасиеттерін де ... ... ... ... ... - өзі қызмет етуін практикалық және психологиялық ... ... ... ... ... ... ... инициативасы
қалыптасады.
Адам еңбек етпесе моральдық жағынан азғындап бұзылады, пасық істерге
барады. Еңбек ... ... ... ... ... ... өмір сүруі мақсатсыз болады да, бұдан надандық, топастық,
арамдық, зұлымықсияқты небір ... ... ... ... ... қалыптастыруды оның теріс істері мен қылықтарын ... ... ... ... оған ... жаза ... отырған да дұрыс.
Жазалаудағы негізгі мақсат – теріс ... ... ... қайтадан жақсы
қасиеттерге тәрбиелеу. Бұл әдістің ... да ... ... ... ... дене шынықтыру жаттығулары
мен тұрақты ... ... де ... пайдасы мол. Дене шынықтыру
жаттығулары адамдарды ерлік пен батылдыққа, табандылық пен өз ... ... ... ... ... ... адамдардың да жұмыс қабілеті
күшті болады.
Бала мінезін тәрбилеу мұғалімнің ... мен ... ... ... бұл ... ылғи да ... қажымай әрекет етпейінше, тиісті
нәтиже шықпайтын өте жауапты жұмыс ... ... ... ... ... амал – тәсілдер де аз емес. Мәселе ... әр ... ... ... мен ... өмір сүру ... ойластыра пайдалана
білуде. Осындай әдіс – тәсілдердің қатарына ата – ана мен ... ... ... ... ... ... сөзі мен ... танымы мен сенімінің
бірлігі, жас өркеннің өзін - өзі ... әр ... ... ... ... жасқаншақтық, жасықтық, езбелік т.б.) бойға ұялатпау –
мінез тәрбиесіне байланыстыжүргізілетін іс – ... бір ... ... В. В. ... А. Г. Ковалевтің редакциясымен “Жалпы
психология” Алматы, “Мектеп” 1980
2. Под ... ... АПН СССР А. В. ... ... психология”
Москва “Просвящение” 1986
3. Қ. Жарықбаев “Психология” Алматы “Білім” 1993
4. www.effecton.ru/282.html-15K -Типы характера, ... ... ... - Типы ... ... - ... О ... характера

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Темперамент -психикалық іс-әрекет пен мінез-құлықтың формальды динамикалық қасиеттері3 бет
Темперамент пен мінез құлықты психогенетикалық зерттеу8 бет
Темперамент пен мінез-құлықты психогенетикалық зерттеу10 бет
Темперамент пен мінез-құлықты психогенетикалық зерттеу жайлы8 бет
Темперамент пен мінез-құлықты психогенетикалық зерттеу туралы6 бет
Темперамент – психикалық іс-әрекет пен мінез-құлықтың формальды – динамикалық қасиеттері9 бет
12 жылдық білімге көшу жағдайында балаларды психологиялық тестілеу арқылы дамыту мен түзетудің маңызы10 бет
Гендер21 бет
Тұлға-қоғам мүшесі46 бет
Құқықтық білім беруде адам құқығын оқыту мәселесі9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь