Құқық қатынастары

Кіріспе
Құқық қатынастары теориясы
Құқық қатынастарының пайда болуы, тоқтатылуы, өзгертілуі
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Құқық пайда болғаннан кейін өзінің эволюциялық және революциялық дамуы барысында қоғамдық-экономикалық фор¬мация шеңбері мағынасында өзіне тән сипаттарға және ерекшеліктерге ие болады. Құқық қатынасы теориясының ерекшеліктері мыналардан тұрады:
-біріншіден, бұл - қоғамдық ғылым, өйткені оның пәні мемлекет һәм құқы, бұлар қоғамдық құбылыстар болып табылады. Бұл ғылым (мемлекет құқық теориясы) басқа ғылымдардың біразынан (табиғат зерттеу, техникалық тәрізділерден) осы айырмашылықтары арқылы ерекшеленеді;
-екіншіден, бұл - саясат пен заңдарды зерттейтін ғылым, мұндай зерттеулерде мемлкеттің саясат пен билікке жататын немесе ғылыммен тікелей байланысты қызметтік іс-әрекеттерін қарастырады. Міне, осындай сипатты айырмашылығына байланысты мемлекет және құқық теориясы мемлекеттік-құқықтық қондырманы тікелей зерттемейтін басқалай да қоғамдық ғылымдардан ерекшеленеді;
-үшіншіден, бұл - ғылым мемлекет пен құқықтың негізгі және жалпылық заңдылықтарын, жалпыламалық сипаттарын зерттейтін жалпытеориялық ғылым болып табылады. Осы айырмашылығы арқылы арнайы заң ғылымдарынан ерекшеленеді;
-төртіншіден, бұл методологиялық сипатындағы ғылым. Мемлекеттік-құқықтық қондырманың жалпы заңдылықтарын баяндап түсіндіргенде мемлекеттік-құқықтық құбылыстарды зерттеудің амал-тәсілдерін, жолдарын қарастырып, олардың әдістемелік мәселелерін де шешеді;
-бесіншіден, заң ғылымдарының бәріне тән негіздік сипаты бар ғылым. Өйткені барлық заң ғылымы пәндерінің “өне бойын көктей өтетін” құқықтық құбылыстарды зерттеп–зерделеу осы мемлекет және құқық теориясы аясында жүргізіледі.
1. С.А.Табанов. Салыстырмалы құқықтану негіздері. Алматы, 2003.
2. Т.Ағдарбеков. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы, 2003.
        
        КІРІСПЕ
Құқық пайда болғаннан кейін өзінің эволюциялық және революциялық дамуы
барысында қоғамдық-экономикалық ... ... ... ... тән
сипаттарға және ерекшеліктерге ие болады. Құқық ... ... ... ... бұл - ... ... ... оның пәні мемлекет һәм құқы,
бұлар қоғамдық құбылыстар ... ... Бұл ... ... ... басқа ғылымдардың біразынан (табиғат ... ... осы ... ... ... бұл - ... пен заңдарды зерттейтін ... ... ... ... пен ... жататын немесе ғылыммен тікелей
байланысты қызметтік іс-әрекеттерін қарастырады. Міне, ... ... ... ... және ... теориясы мемлекеттік-құқықтық
қондырманы тікелей зерттемейтін басқалай да қоғамдық ... бұл - ... ... пен ... ... және жалпылық
заңдылықтарын, жалпыламалық сипаттарын зерттейтін жалпытеориялық ... ... Осы ... ... ... заң ... бұл ... сипатындағы ғылым. Мемлекеттік-құқықтық
қондырманың жалпы заңдылықтарын баяндап түсіндіргенде мемлекеттік-құқықтық
құбылыстарды зерттеудің амал-тәсілдерін, жолдарын ... ... ... де ... заң ... ... тән ... сипаты бар ғылым.
Өйткені барлық заң ғылымы пәндерінің “өне бойын көктей ... ... ... осы ... және ... теориясы аясында
жүргізіледі.
Құқық қатынастарының пайда болуы, тоқтатылуы, өзгертілуі
Құқық пайда болғаннан кейін өзінің эволюциялық және революциялық дамуы
барысында қоғамдық-экономикалық ... ... ... ... ... және ... ие ... қатынастары теориясында құқық қағидасы (принципі) деп қоғамдық
қатынастарды реттеу, қорғау барысында қалыптасқан құқық жүйесінің қалыптасу
және ... ... ... ... ... ... Зерттеуші
Л.Р.Сюкияйненнің тұжырымы бойынша «құқықтың қағидалары — құқық құндылықтары
болып табылады».
Құқықтың қатынастары құқықтың мазмұнын, мәнін және ... ... ... ... ... ... құқық қағидаларын
тану және оған сену ... ... әділ ... ... Құл
иеленушілік құқық талион қағидасын (жанға-жан, қанға-қан) бекітеді. Мысалы,
ежелгі Хамурапи патшасының зандарында: «Егер ... ... ... ... оның сүйгенін сындыру қажет» деп көрсетілген.
Заң ғылымында құқықтық қатынастар мынандай түрлерге бөлінеді:
1. Халық билігінің баяндылығы. Бұл қағида ... ... ... мына ... ... ... биліктің бірден-бір бастауы — халық.
2) Халық билікті тікелей республикалық референдум және еркін сайлау
арқылы жүзеге ... ... өз ... ... ... ... береді.
3) Қазақстан Республикасында билікті ешкім де иемденіп кете ... ... ... заң ... ... Халық пен мемлекет
атынан билік ... ... ... ... сондай-ақ өзінің Конституциялық өкілеттігі
шегінде Парламенттің құқығы бар. ... ... мен өзге де ... ... ... оларға берілген өкілеттіктері шегінде ғана билік
жүргізеді.
2.Демократизм. Қазақстан Республикасында құқық адам және ... ... ... ... демократияның барлық басқару
тетіктеріне құқықтық жүйеде пайдалану арқылы халықтың мүдделерін қорғауды
паш етеді, құқықтарының тиімді түрде іс ... ... ... ... мемлекетімізде құқықтың демократизм қағидаларының іске асырылуы
үш бағытта жүргізіледі:
а) Азаматтардың құқықтары мен ... ... ... Үкіметтік емес ұйымдардың құқықтары мен бостандықтарын Конституциялық
талаптарға сай дамыту, азаматтық қоғамның ... ... ... ... ... ... шеңберін кеңейте отырып, өмірдің барлық
саласында заңдылықты нығайту. Заңды орындау барлық заңды тұлғалар мен ... ... ... ... Заң ... қоғамда лауазымды
тұлғалар мен мемлекеттік органдар халықтың бақылауынан тысқары ... ... адам ... ... тапталады.
3.Барлық адам және адамзаттардың заң алдындағы тең құқылығы. Ешкім
ұлтына, нәсіліне, әлеуметтік тегіне, дініне, ... ... ... ... ... ... артық деп танымайды. Лауазымдарға ие болу
жеке адамдардың кабілеттеріне ғана сай дәрежеде іске ... ... ... ... ... ... «Ахмет Байтұрсынов мемлекетте ең
маңызды мәселе ретінде жеке адамдардың құқықтық теңдік ... ... іс ... асуына ерекше көңіл бөледі. Заң алдында барлық
адамдардың ұлтына, нәсіліне, әлеуметтік ... ... ... екенін, бір-бірінен жоғарғы санатта болуына үзділі-кестілі ... ... ... ... ... тең ... кім болса
да «низамнан (заң мағанасында — С.Ө.) күшті емес» - дейді Ақаң. Бұл идеяның
мағынасынан біз құқықтық ... ... ... ... идеясының,
яғни жеке адамның дүниеге келген сәтінен бастап заң, құқық алдында тең ... сай ... ... ... жеке ... ... құқы ... болуға тиіс емес, керісінше, саясат тарихи творчестволық әрекет
ретінде өзінің барлық бағдарламасын, дерективаларын ... ... ... ... ... Құқықтық мемлекеттің негізгі талабы осы».
4. Гуманизм. Адамгершілік қасиетінің асқақтауы ең жоғарғы құндылықтар
санатына көтеріледі, табиғи құқықтардың ... ... орын ... ... адам ... ең ... ... санатына
жатқызады және оның іс жүзіне асырылуы 3 мәселені ... ... ... ... барлық саласына енуі. Екіншіден, мемлекеттің
күш ... ... кек алу ... ... тек қана ... келтірілген зиянды зардаптардың орнын толтыру, болашақта ... үшін ... Осы ... ... ... ең бастысы ретінде
өлім жазасын қолдануға мораторий жариялау болып табылады. Үшіншіден, құқық
бұзушылық жасаған субъектілерге кінәлілерінің ауырлығына байланысты ... ... ... ... ... ... құру ... діни нормаларды кеңінен қажеттікке жаратады, оларды саналы дәрежеде
орындау, іске асыру арқылы, ұлы Абай айтқан ... ... ... ... ... ... гуманизм Алланы сүю, оны жаратқан ... ... ... ... ... ... ... құқықтық нормалар әділеттілік сипаттарға ие
болулары қажет. Әділеттілік - құқықтың іргетасы. Бұл қағиданы ... ... ... енгізу мына бағытта іс жүзіне асады:
а) Мемлекет байлығы әділеттілік құқықтың талаптар негізінде азаматтардың
қоғамға қосқан еңбек, үлесіне қарай бөлінуі ... ... тек ... еңбегіне қарай ғана берілуі мүмкін.
ә) Әділеттілік тек қана ... ... іс ... ... Заңды
орындау әркімнің азаматтық борышы, оны бұрмалау ... ... ... Әркімнің кінәсіне қарай заң алдындағы тең жауаптылығы.
6. Адам құқықтары мен міндеттерінің біртұтастығы. ... ... еш ... ... ... ... Бұл екі ұғым ... ... ... білдіреді. Адам құқықтары мен міндеттерін
бөліп қарау әділетсіздік пен заңсыздыққа жол ашады.
7. Сендіру мен мәжбүр етуді үйлестіру. ... ... ... ретінде қоғамда кеңінен пайдаланылатын талап. Қалай болған
жағдайда да, адамды ең алдымен ... ... тек бұл ... ... болмаған жағдайларда ғана мәжбүр ету шаралары қолданылады.
Сендіру ... ... ... нормаларын қолдану ... ... ... ... заңнама негізінде іс жүзіне асырылады.
Құқықтық мемлекетте сендіру мен мәжбүр ету ... ... ... ... Құқықтың функциялары дегеніміз құқықтың қоғамдық
қатынастарға әсер етуінің және реттеуінің негізгі ... ... мен ... ... ... әр ... мағынада беріледі.
Кейбір авторлар құқықтың функцияларын экономикалық, саяси, тәрбиелік және
сыртқы деп бөліп қараса, С.С.Алексеев динамикалық және ... ... атап ... ... ... ... — қозғалыс үрдісін білдіріп, мемлекеттің
құқық арқылы саясат жүргізуін, реттеуін аңғартса, статистикалық функция
мемлекеттің формаларын, адам ... мен ... ... ... ... талаптарына сай дәрежеде ... ... ... оның мәнін, қоғамдық ... ... және ... ... ... анық байқауға болады. Құқық
тек атқаратын функциялары арқылы қоғамдық қатынастарға әсер ете ... ... ... активтік реттеу, қорғауға белсенділік танытады.
Құқықтың функциялары қазіргі кезеңде жарық ... ... ... Н.И. ... және ... ... екі мағынада атап
көрсетіледі. ... ... ... ... ... мағынада
тану. Оның құрамына аталмыш авторлар мәдени - тарихи, тәрбиелік, әлеуметтік
бақылау және ... - ... ... функцияларды жатқызады. Екінші
топтағы функцияларды жеке заңдық функциялар деп жіктеп, олардың санатына
реттейтін және ... ... ... Ал, ... функциясын
С.С.Алексеев сияқты ғалымдар реттейтін динамикалық және ... деп екі ... ... ... ... ... былайша көрініс
береді:
Саяси бақылаулар мен бостандықтар тек ... өз ... ... және ... ... ... ... мүмкіндік беретін,
конституциялық бақылаулар мен ... ... Бұл ... ... ... ... Республикасы азаматтарының бірлесу
бостандығы (23-бап.). Республика азаматтары өздерінің ... ... әр ... ... ... қоғамдық ұйымдар, қоғамдық қозғалыстар
сияқты бірлестіктерді ... және ... мүше ... не болмауға
бостандығы бар; Қазақстан Республикасы азаматтарының бейбіт әрі қарусыз
жиналуға, жиналыстар, митингілер мен ... ... ... ... ... ... бар (32-бап.). Бұл бақылауды пайдалану
мемлекеттік қауіпсіздік, қоғамдық ... ... ... басқа
адамдардың бақылаулары мен бостандықтарын қорғау мүдделері үшін заңмен
шектелуі мүмкін; ... ... ... араласу құқығы (33-бап.).
Қазақстан Республикасы азаматтарының тікелей және өз ... ... ісін ... қатысуға, мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-
өзі басқару органдарына тікелей өзі жүгінуге, ... жеке және ... ... ... бар. ... азаматтарының мемлекеттік
органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару ... ... және ... ... ... референдумға қатысуға құқығы бар. Сот іс-
әрекетке қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ сот ... ... ... ... ... ... ... сайлауға және
сайлануға, республикалық референдумға қатысуға құқығы жоқ. Республика
азаматтарының ... ... ... тең ... бар. ... ... ... қойылатын талаптар лауазымдық міндеттердің
сипатына ғана байланысты болады және заңмен белгіленеді.
Экономикалық бақылаулар мен бостандықтар - ... ... ... ... ... конституциялық бақылаулардың
жиынтығы. Оған: азаматтардың ... ... ... ... ... ... түрде алған қандай да болсын мүлкін жеке меншігінде ұстай
алады және сол мүлікке деген ... ... және ... ету ... ие ... ... бар. Соттың шешімінсіз ешкім де азаматтың
мүлкін алуға құқы жоқ; ... ... ... ... мұра иесі,
не мұра беруші қайтыс ... ... ... ... ... өзіне
тиесілі мүлікке мұрагер болуға құқығы бар; кәсіпкерлік іс-әрекет еркіндігі
(26-бап.). Әрбір адамның, азаматтың ... ... ... ... кез ... ... кәсіпкерлік қызмет үшін еркін пайдалануға құқығы
бар. Монополистік қызмет заңмен реттеледі әрі ... ... ... ... ... бақылаулар - мемлекеттен белгілі бір материалды
және материалды емес игіліктер алуға үміткер болу мүмкіндігі. ... ... ... ... құқығы (24 бап.). Әрбір адамға
еңбек міндеттерін атқарғаннан кейін, оның ... ... ... ... ... ... ... жылдық демалыс және
жұмыс арасында тамақ ішуге ... ... дем алу ... ... неке,
отбасы, ана мен баланың қорғалу құқығы (27-бап.). Бұларды ... ... ... ... ... және оларды тәрбиелеу ата-
ананың етене құқығы әрі ... ... ... ... қабілетті балалар
еңбекке жарамсыз ата-анасына қамқорлық жасауға міндетті; әлеуметтік
қамсыздандырыу құқығы (28-бап.). ... ... ... жасына
келген, науқастанған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған жағдайда ... де ... ... оған ең төменгі жалақы мен зейнетақының мөлшерінде
әлеуметтік қамсыздандырылуына кепілдік ... ... ... ... ... ... нысандарын жасау және
қайырымдылық көтермеленіп отырады; денсаулығын сақтау ... ... ... ... ... ... ... бар.
Республика азаматтары заңмен белгіленген ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік және жеке меншік ... ... жеке ... ... ... ... медициналық жәрдем алу заңда белгіленген негіздер мен тәртіп бойынша
жүргізіледі; білім алу ... ... ... ... ... ... орта білім алуына кепілдік беріледі. Орта білім алу
міндетті. Азаматтың мемлекеттік ... оқу ... ... ... ... ... алуға құқығы бар. Жеке меншік оқу орындарында ақылы білім алу
заңмен белгіленген негіздер мен тәртіп ... ... ... ... ... жалпыға міндетті стандарттарын белгілейді. Кез келген ... ... осы ... сай ... ... ... бақылаулар (19-
бап.). Әркімнің ана тілі мен төл ... ... ... оқу және ... тілін еркін тандап алуға құқығы бар. Адам мен
азаматтың негізгі конституциялық міндеттері - қоғамның, мемлекеттің және
басқа да ... ... ... ... ... ... мемлекет аумағында тұрып ... не ... ... ... тек өз ... ғана арналған, конституцияда бекітілген,
бақылаудың жауаптылықпен қорғалатын қоғамдық ... ... ... шарасы. Қазақстан Республикасы Конституциясына сәйкес әрбір азаматқа
төмендегідей міндеттер ... ... ... ... ... ... басқа адамдардың ... ... мен ... ... ... ... ... құрметтеуге міндетті (34-бап.); заңды
түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді
төлеу ... ... әр ... ... ... ... Қазақстан
Республикасын қорғау - оның әрбір азаматының қасиетті парызы және ... ... ... белгіленген тәртіп пен түрлер ... ... ... ... ... ... ... тарихи және
мәдени мұралардың сақталуына қамқорлық жасауға, ... пен ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
азаматтары табиғатты сақтауға және ... ... ... ... ... ... толыққанды дәрежеде ұғыну үшін экономика мен құқықтың
арақатынастарын терең түсіну қажет. Экономика мен ... ... ... пен ... ... ... береді:
Құқық қатынастары – бұл мемлекет пен құқықтың пайда болуының, дамуының
және атқаруының ... ... ... ... ... ... ... институттары. Сонымен ... МҚТ ... ... ... да ... және жалпы құқықтық
түсініктерді зерттейді. . ... ... ... ... негізінде төрт
типін қалыптастырады: құл иеленушілік, феодалдық, буржуазиялық және
социалистік. ... ... ... ... ... ... ... пен құқықтың заты оларды басқа құрылымдардан бөліп қарауға, сондай-
ақ әлеуметтік ... ... ... ... ... ... пен құқықтың мәнін терең түсінуге мүмкіндік бередіҚұқық
экономиканың ... және еш ... одан ... бола ... ... оқу ... ... зерттейтін, оқытатын пәні болады. Заң ғылымдары
арасында мемлекет және құқық теориясы айрықша орын алады. Құқық адам ... ... ... ... бостандығын білдіретін, қоғамдық
қатынастарды реттейтін, ресми құжаттарда анықталған, мемлекеттің күшімен
қамтамасыз етілетін құқықтық нормалардың ... ... мәні ... ... ... ... ... сәйкес келеді. Құқықтың тарихи
типтері дегеніміз арнайы формацияның меншік ... ... ... ... айқындайтын ерекшеліктердің жиынтығы. Құқық
экономикалық катынастардың жиынтығын, оның ... ... ... мемлекеттің экономикалық негізін құрайтын өндірістік құрал-
жабдықтарға деген ... ... ... ... ... барлық
мәнін, мазмұнын, функцияларын ... ... ... ... Оның ... мен ... ... ілеседі. Бірақ, сонымен қатар құқық
экономиканың дамуына ... қоюы да ... ... ... желісімен жасалған құқықтық реформалар экономиканың дамуын
тежеуі әбден мүмкін.
Сонымен қатар, құкық ... ... өз ... ... ... әсер ... ... қатынастарды тиімді реттеу, қорғау
арқылы құқық үлкен мүмкіндіктерге жол ашады. Реформалар ... ... ... ... ... ... ... АҚШ-та
Ф.Рузвельт, Д.Кеннеди сияқты Президенттер құқықтық ... ... ... алып шыққан. Мұндай мысалдар көп елдерде болған.
Саясат құқықтан кең мағынада танылады. ... ... ... ... ... түсініктермен айқындалады және анықтамалары беріледі. Саясат деген
мемлекет ісіне қатысу (В.И. Ленин) деген ұғым ... ... ... ... ... ... дамиды: сыртқы, ішкі, мәдени, тіл ұлттық ... ... ... ... ... Мемлекет пен құқық өте тығыз
байланысты. Құқықсыз мемлекет өмір де сүре ... ... те ... ... ... пен ... ... болу заңдылықтары да ұқсас.
Мемлекет пен құқық теориясының пәнін былай кестелеуге болады. ... ... ... ... іс жүзіне асырылады. Құқық саясатты іс
жүзіне асырады, оның ... ... ... ... ... саясат халықтың наразылығын қалыптастырады, шиеленістер мен
қақтығыстарды туғызады.
Қолданылған ... ... ... ... ... негіздері. Алматы, 2003.
2. Т.Ағдарбеков. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы, 2003.
-----------------------
Құқықтық функциялар
Жеке заңдық
Жалпы ... - ... ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет
1991-2000 жылдардағы Қазақстан-Ресей қарым-қатынастары34 бет
XV ғасырдың соңы мен XVI ғасырдың басындағы Қазақ хандығының сыртқы саяси қатынастары76 бет
XVI-XVIII ғғ. Қазақ-Орыс қарым-қатынастарының зерттелуі мен елшіліктер тарихы10 бет
XVII – XVIIIғғ. Қазақ-жоңғар қарым-қатынастары16 бет
XVII-ші ғасырдың соңы – XVIII ғасырдың ортасына дейінгі қазақ-қалмақ қатынастары79 бет
«Қазақстан Республикасында көші-қон қатынастарын реттеудің мемлекеттік-құқықтық негізі» тақырыбына69 бет
Азаматтық іс-жүргізу құқық қатынастарының алғышарттары23 бет
Азаматтық құқық қатынастары56 бет
Азаматтық құқық қатынастары туралы32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь