Сыртқы экономикалық байланыстар жүйесіндегі қаржы жайлы

КІРІСПЕ 3
1. Сыртқы экономикалық қызметтің және оның даму бағытының сипаттамасы. 4
2. Сыртқы экономикалық қызметті реттеудің нысандары мен әдістері 11
3. Валюта ресурстарын қалыптастыру және пайдалану 18
4. Елдің төлем балансы 22
ҚОРЫТЫНДЫ 26
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 27
Нарыққа көшу өзара байланыста және дүниежүзілік экономикамен бәсекелестікте дамитын ашық түрпаттағы экономикамен бірге дүние жүзінің көптеген елдерімен халықаралық эко-номикалық байланысты кеңейтуді қажет етеді.
Қызметтің сыртқы экономикалық сферасы мемлекеттің, оның жеке және заңи түлғаларының үқсас шетелдік қатысу-шылармен жөне халықаралық қаржы-кредит институттары-мен сауда, кредит, инвестициялық, борыш, есеп-қисап, транс-ферт жөне өзге де операциялар кезінде қатысуымен байланысты қатынастардың кең шеңберін қамтиды. Басқаша айтқанда, бүл — валюталық есеп-қисап жүйесі ортақтастыра-тын резиденттердің бейрезиденттермен, елдің экономикалық агенттерінің "басқа дүниемен" (Үлттық шоттар жүйесінің түсіндірмесі бойынша) қатынастары. Бүл қатынастарда және сыртқы экономикалық байланыстар жүйесінде қаржы үлкен рөл атқарады. Ол шаруашылық жүргізудің экономикалық қүралы ретінде Қазақстанды дүниежүзілік экономикаға ықпал-дасуды (интегаиялауды) жүзеге асыру үшін пайдаланылады. Халықаралық экономикалық байланыстар сферасында қалып-тасып отырған қаржы механизмі Қазақстан Республикасының халықаралық ынтымақтастығы саласында мемлекеттік қаржы саясатын іске асырудың қүралы болып табылады (21.1 сызба-ны қараңыз).
Іс-әрекет етудің айрықша нысаны ретіндегі сыртқы эконо-микалық қызметтің қаржысы өзгеше белгілерге ие. Ол тек үлттық валютада ғана емес, сондай-ақ шетелдік валютада да қалыптаса-тын ресурстарда нақты түрде көрінеді. Бөлгіштік қатынастардың міндетті суъбектілері шетел мемлекеті, халықаралық үйым, фир-ма және басқалары арқылы шетелдік әріптестер болып табыла-ды. Қаржы қатынастары үлттық экономикалардың шекарасы-нан шығып кетеді және халықаралық ықпалдастық процестің дамуы мен терендей түсуіне жөрдемдесе отырып, оны жүзеге асырады.
Халықаралық байланыстарды дамытудағы қаржының рөлі үш бағыт бойынша көрінеді:
қаржы көздерін іздестіру жөне халықаралық ынтымақтас-тықтың өр түрлі бағыттарын қаржыландыру үшін қажетті қаржы ресурстарын жүмылдыру;
халықаралық ықпалдастық процестерді реттеу;
халықаралық қатынастардың әрбір түрін жөне бүл қатынас-тардың тікелей қатысушыларын ынталандыру.
        
        Тақырыбы:Сыртқы экономикалық байланыстар жүйесіндегі қаржы.Курсовая.
ЖОСПАРЫ
КІРІСПЕ 3
1. Сыртқы экономикалық қызметтің және оның даму ... ... 4
2. ... ... қызметті реттеудің нысандары мен әдістері 11
3. Валюта ресурстарын қалыптастыру және пайдалану 18
4. Елдің ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР 27
КІРІСПЕ
1. Сыртқы экономикалық қызметтің және оның даму ... ... көшу ... ... және ... ... ... ашық түрпаттағы экономикамен бірге дүние жүзінің
көптеген елдерімен халықаралық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің, оның жеке және заңи
түлғаларының үқсас шетелдік қатысу-шылармен жөне ... ... ... ... ... ... ... транс-
ферт жөне өзге де операциялар кезінде қатысуымен байланысты ... ... ... ... ... бүл — ... есеп-қисап жүйесі
ортақтастыра-тын резиденттердің бейрезиденттермен, елдің экономикалық
агенттерінің "басқа ... ... ... ... түсіндірмесі
бойынша) қатынастары. Бүл қатынастарда және сыртқы экономикалық байланыстар
жүйесінде қаржы үлкен рөл ... Ол ... ... ... ... ... ... экономикаға ықпал-дасуды
(интегаиялауды) жүзеге асыру үшін пайдаланылады. Халықаралық экономикалық
байланыстар ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының халықаралық ынтымақтастығы ... ... ... іске ... ... ... ... (21.1 сызба-ны қараңыз).
Іс-әрекет етудің айрықша нысаны ретіндегі сыртқы ... ... ... ... ие. Ол тек үлттық валютада ғана емес,
сондай-ақ шетелдік валютада да қалыптаса-тын ... ... ... ... ... ... суъбектілері шетел мемлекеті,
халықаралық үйым, фир-ма және басқалары арқылы шетелдік әріптестер болып
табыла-ды. Қаржы ... ... ... ... ... және ... ... процестің дамуы мен терендей түсуіне
жөрдемдесе отырып, оны жүзеге асырады.
Халықаралық байланыстарды дамытудағы қаржының рөлі үш ... ... ... ... жөне ... ... өр ... қаржыландыру үшін қажетті қаржы ресурстарын жүмылдыру;
халықаралық ықпалдастық процестерді реттеу;
халықаралық қатынастардың ... ... жөне бүл ... ... ... ... кезеңінде сыртқы экономикалық байланыс-тарға мыналар
жатады:
1) сыртқы сауда;
2) ... ... ... ... ... ... ... мүлкіне акциялар және басқа ... ... ... ... ... — елдің аумағында шаруашылық жөне өзге қызметті
жүзеге асыру үшін ... ... ... ... өр ... ... мүлік қүқықтарын алу, меншікті жалдау;
4) Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... қызметтің бүл нысанымен шетелдік кредиттер
мен қарыздарды беру байланыс-ты жөне халықаралық қаржы және басқа үйымдарға
жарналар төленеді;
5) ... ... ... ... салаларындағы ынты-мақтастық;
6) шет елдерде елшіліктерді, консулдықтарды жөне басқа қызметкерлерді
үстау жөніндегі есеп-қисаптарды жүргізу.
Сыртқы экономикалық қызметке сонымен ... ... ... ... ... ... және басқа объектілер салуға капитал жүмсау
нысанындағы ... ... ... ... ... бүл түрі
Қазақстанда ... және ... ... ... ... ... ... айтарлық-тай дәрежеде
шетке "капиталдың кемуі" болып табылады.
Арнаулы (еркін) ... ...... ... жене
экономикалық режімі бар арнайы бөлінген аумақтарды қалыптастыру қызметтің
ерекше түрі ... ... олар ... ... ... дамыту үшін шетелдік капиталды, прогресивті шетелдік
технологиялар мен ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық байланыстарды дамыту ... ... ... жөне ... қатынастарының негізіне
қойылған (21.2 сызбаны қараңыз).
Сыртқы сауда экспорт пен импортты қамтиды. ... ... ... құрылымына байланысты Қазақ-стан экспортының едәуір
үлесі ... ... ... ... материалдарға, отынға, астыққа
және шала фабрикаттарға тиіп ... ... ... ... ... қалыптасқан қүры-лымына
байланысты Қазақстан экспортының едәуір үлесі мине-ралдық өнімдерге - ... оның ... ... мен газ ... үлес салмағы 50% қүрайды.
Металлургия ... ... 22,4% , ... өнеркәсібінің өнімі 5%, азық-
түлік тауарлары мен оларды ... ... ... 7% ... ... негізгі баптары мақта талшығы, астық жөне былғары
шикізаты ... ... ... ... ... тиімділігі -валюталық түсім-
ақша мен шығындардың (өнім ... ... ... ... оның қүны және қосым-ша шығыстар - көлік, жүісгі ... ... ... ... ... ара салмағы үғымы
қолданылады. Валюталық түсім-ақша ... ... ... ... ... ... ... оның қүрылымын жетілдіруді арттыру, яғни
машина жасау ... ... ... жөне ғылымды көп ... ... ... ... ... негізгі баптар машиналар, қүрал-жабдық, көлік қүралдары,
приборлар - 41%, химия енімдері, пластмассалар, каучук - 15% , ... - 13%, асыл емес ... мен ... ... ... ... ... басқадай баптар -11% болып табылады.
Макроэкономикалық теорияға сөйкес экспорттың импорт-тан асып ... ... таза ... өнім ... (19.2 бөлімді қараңыз) ... ... ... ... ... ... қолайлы факторы деп есептеледі. Сонымен бірге бүл асып түсу елдің
төлем балан-сының (ондағы сауда ... ... ара ... ... ... ... мүмкін. Жалпы валюталық қаражат-тардың экспорттық
түсімдері есебінен елдің ... ... ... ... ... ... асып түсуі қолайсыз фактор болып табылмайды, өйткені
отан-дық түтынушылар қажетті тауарларды, өсіресе олардың ... ... ... көп ... ... үзақ мерзімде бүл қүбьшыс телем
балансының ... ... үшін ... ... ... ... үрындыруы мүмкін. Төлем баланстарының орнықты және
үзақ тапшы-лықтары экономиканы күрделі қайта қүруды, сауда тосқауылда-ры
мен ... ... ... ... ... ... ... елдің
сыртқы берешегінің көбеюіне соқтырады.
Экспорт-импорт операцияларын ... ... ... ... ... ... ... елдер болып отыр.
Сыртқы экономикалық қызметтің маңызды аспектісі - ... ... және ... экономика-сын түрақтандыру үшін
шетел кредиттерін тарту. Бүл қара-жаттар ... ... ... ... міндеттерін шешу, рынокты түтыну тауарларымен мо-лайту
жөне экспорттық әлуетті кеңейту үшін нысаналы өрі тиімді пайдаланылуы тиіс.
Сыртқы ... ... ету үшін ... ... ... ... ... үлттық валютаны да қамтамасыз етеді. Кредиттерді қам-
тамсыз етудің басқа нысаны экспорттық тауарлардың қорла-ры болып ... ... елге ... ... ... ... инвести-циялар сияқты
үш өр түрлі нысанда түседі. Алгашқы екі нысан ... ... ... ... ... екі түрі болады: тура жөне портфелдік. Тура
инвестициялар ... ... ... оның ... ез ... алу үшін басқа елдің экономикасына жүмсауы. Портфелдік инвестициялар
— қаражаттарды жалған ...... ... заңи жөне жеке ... ... қағаздарға жүмсау.
Шетелдік инвестицияларды тарту үшін қажетті жағдайлар жасалуы тиіс:
1) шетелдік инвесторлардың қызметімен ... ... ... ... ... ... ел ішінде жүріп-түруға, кедендік
және шекаралық бақылаудан өтуге рүқсат-тар беру, рүқсатнама беру және т.б.;
2) елдің үлттық мүдделері үшін ... ... ... ... және ... жеңілдіктерді беру (жеңіддетілген мелшерлемелер,
инвестицияларға немесе кредит-терге ... ... ... жеделдетілген амортизация (өтелім) және басқалары);
3) жерді, жылжымайтын ... ... ... қамтасасыз ету,
қызметкерлерді оқытуға субсидиялар беру;
4) пайда әкетіліміне үкімет кепілдіктерін немесе оны ... ... ... ... қоғам өзінің соны өзгерістерін бірге ала келетіні белгілі. ... ... ... да ... қоғамга инвестиция үғымын ала келді.
Бүл ... ... ... ... ... ... ... үғым болып та-былады. Әу баста елімізге ... ... ... мен газ ... ... қаржы қүйғаны мәлім. Қазіргі
уақытта да инвестицияның басым бөлігі кен-қазба ... ... ... ... ... ... ... ат-қарып жатқан іргелі
істері елімізге шетелдік инвестицияның ... ... жол ашып ... ... елдің ішкі сая-си түрақтылығы, экономикадағы реформаның
бірізділікпен ... ... ... ... келетін қаржының
түрақтылығына мүмкіндік береді. 1993 ... 2003 ... ... ... экономикасына 25,8 миллиардтан астам АҚШ доллары көлемінде ... ... ... ... бағалау бойынша Орталық Азияға
келген тура инвестициялар-дың 80 пайыздан астамын Қазақстан ... ... ... банк ... ... ... әкелуге өте
қолайлы 20 елдің қатарына ... ... "Moody's ... Service"
рейтинг агенттігі Қазақстанға қаржыландыру мен инвестициялаудың жаңа, ете
жоғары ... ... Бүл ... ... ... ... кредиттер алуына мүмкіндік береді. Екіншіден, екінші деңгейдің
барлық банктерінің тиісті рейтингтері ... Енді ... ... экономика мемлекеті ретіндегі танылғанын қоссақ, бүкіл дүние жүзі
біздің еліміздегі түрақтылықты, саяси түрлаулылықты, экономиканың артуы мен
реформалардың біз ... ... ... келе ... ... отырғаны
түлғала-нып шығады.
Қазақстанда нарықтық реформаларды табысты жүзеге ... үшін ... ... ... ... ... ... қайта қүру жене даму
банкі, Ислам даму банкі, Азия даму банкі секілді беделді халықаралық қаржы
институттары-мен, ... да ... ... ... іс-өрекетті
үйлестірудің үлкен мөні бар. Сонымен бірге Қазақстан ... ... ... ... 80 ... ... мүше болып табылады,
олардың 61-іне қаржылық міндеттемелер төлеу көзделген. ... ... ... ... және ... үйымдарға қатысудан туын-
дайтын мушелік жарналарды, ... ... мен ... бойынша
қажетті төлемдерді жүзеге асырады. Айта кету керек, 1992 жылдан бергі ... ... ... ... берешегі 21 миллион АҚШ доллары
көлеміне ... ... ... ... экономика мен қорша-ған ортаға әсер
ететін маңызды әрі кешенді фаьсгор болып табы-лады. Дүниежүзілік туризм
үйымының ... ... ... бір ... ... ... үлттық
өнімнің 10 пайы-зын, халықаралық инвестицияның 11 пайызын береді екен. ... ... ... ... мен көлік тасымалынан кейінгі үшінші
орынды ... ... ... ... ... дамытуға үлес қосуға тиіс туризмді ... ... ... мәлім. ... ... ... ... ... 2003 жылы ... 713 ... мен агенттіктер жүмыс істеп, 229 мың туристер мен экскурсанттар
қызметін ... ... ... ... ... көздері
жолсапарлық туризм болып табылады, оның үлесі 61,2 % ... ... ... ... ... ... ... мәселелер өз шешімін тапты: туристік қыз-мет көрсету экспортына
салынатын қосымша қүн ... ... ... туроператорлық қызметті
жүзеге асыратын туристік үйымдарға ... ... ... "Қазақстан
Республика-сындағы туристік қызмет көрсету туралы" Заңмен бекітілді және
т.б.
Сонымен қатар, бүгінгі танда республикада ... ... ... отырған бірқатар проблемалары бар. Бірқатар шынайы факторлар
саланың қалыптасуын тежеп ... Бүл ең ... ... ... онымен сабақ-тас салалардағы менеджменттің әлсіздігі, туристік
инфрақүры-лым нысандарының негізгі қорының тозуы.
Шет елдерде елшіліктерді, ... жөне ... ... жөне олардың жүмысын қаржыландыру дамудың кәзіргі кезеңінде сыртқы
экономикалық байланыстар қызметінің бірі болып отыр.
Төуелсіз даму жылдарында ... ... ... белгілейтін
Президенттің тікелей басшылығымен Қазақстан дип-ломатиясы ойдағыдай дамып,
ол біздің ... ... ... ... ... орын ... қызмет етті. Осы уақыт ішінде қатынас орнатқан елдеріміздің ... 121 ... ... ... БҮҮ, ... ЕҚЫҮ ... 64
халықаралық үйымда өкілдігі бар. Шет елде 50 шетелдік мекеме, соның ... ... 4 ... ... 2 диплома-тиялық миссия, 3 бас консулдық, ... жөне 1 ... ... жүмыс істейді. Көптеген елдерде
Қазақстанның елшілері қосымша ... ... ... ... ... ... ... көптеген шаруашылық
зандарында қаланған. Бүл қызметті кеңейту өзара ... ... ... ... да-митын ашық түрпаттағы
экономиканы қалыптастыруды қажет ... ... ... ... ... ... ... косіпорындарының, үйымдарының жөне аймақпгарының ... ... ... ... ... жүргізуші
субъектілерге бере отырып сыртқы экономикалық қызметті мемлекет ... жөне ... ... ... іскерлік дербестігін қам-
тамасыз ету жөне мемлекеттік органдардың функцияларын бүл операцияларды
реттеу мен ... ... ... Сыртқы экономикалық
қызметті басқару негізінен қүқықтық және ... ... ... ... ... ... банк пайызы) аударылып отыр. Сыртқы
экономикалық қызметтің стратегиялық багыты — ... ... ... ... және ... ... дамыту. Ва-лютаның нарықтық багамы
экспортты кеңейту мен ... ... ... ... экономи-калық қызметті ынталандыру мен ... ... бірі ... ... Кәсіпорындардың валюталық дербестігін
кеңейту үшін нарықтық бағамдар бойынша оны ... ... ... ішкі ... қүрылған. Қалыптасқан валюта бағамының негізінде
валюта биржасында сауда-саттықты жүргізгенде ... ... мен ... ара салмағының негізінде Үлттық банк ... ... ... жөне ... ... ... банктер шығады,
шаруашылық жүргізуші субъектілер мүлікті кепілдікке салып шетелдік
кредиттерді ... ... ... ... фирмалардың, үйымдардың, банктердің сыртқы
экономикалық кепілдіктерін сақтандырудың ... ... ... ... сыртқы экономикалық саясат сыртқы
экономикалық қызметті ырықтандыруға бағыттал-ған. ... ... ... ... қолай-сыз дамуынан үлттық рыноктың мүдделерін қорғау
үшін им-порттық тауарлардың түсуін ... ... ... ... ... ... Ортақ мүдделері бар ... ... ... ... ... экономика-лық қатынастардың негізгі
мәселелері жөніндегі үлттық заңнама ... ... ... ... ... бөлігінде стратегиялық
курс экономикалық одақты сақтау жөне төртіпке келтіру, бүл ... ... ... ... ... әскери
өндірістерді; көлік, байланыс, ... ... ... ... сфе-расында, экологиялық проблемаларды ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Сыртқы экономикалық қызмет қалыпты жүзеге асырылуы үшін дамыған сыртқы
экономикалық инфрақүрылым қажет. Осы мақсатпен Үкіметтің, ... ... ... ... ... Үлттық банктің қүрылымында
сырт-қы байланыстарды басқарудың органдары қүрылған. Валюталық ... ... бар ... ... ... ... ... жүмыс істейді.
Сыртқы экономикалық байланыстарды басқару органдары-ның аса ... ... ... ... ... ... Валюталық реттеу —
нормативтік-қүқықтық актілерді әзірлеу мен бекіту, ақпарат жинау, валюта
заңнамасы-ның сақталуын ... және ... ... санкцияларды
қолдану.
Қазақстан Республикасының Үкіметі, Үлттық банкі, ... ... ... ... ... ... ... асыратын негізгі
валюталық реттеу органдары болып та-былады. Үкімет жөне өзге де ... ... ... өз ... ... валюталық реттеуді жүзеге
асырады. Бүл органдар сонымен бірге валюталық бақылауды да ... ... ... ... валюталық бақылаудың агенттері - уөкілетті
банктер мен уөкілетті бейбанктік қаржы мекемелері де ... ... ... сөй-кес операциялар жүргізген ... ... ... ... жасау міндеті жүктелінген.
2. Сыртқы экономикалық қызметті реттеудің нысандары мен әдістері
Сыртқы экономикалық ... ... ... әр түрлі нысандар мен
өдістерді қамтиды. Реттеудің негізгі ... ... ... ... ... ... қызметті қаржыландыру;
2) салық салу;
3) инвестициялау;
4) сыртқы қарыз алу;
5) сыртқы берешек
6) экспортты ... ... ... ... сай келеді және тура, сондай-ақ
жанама өдістерді кіріктіреді.
Тура әдістерге реттеудің әкімшілік нысандары: лицензиялар мен квоталар
жатады. Экспорт пен ... ... мен ... ... ... ... қорларының шектеулігі жағдайында ішкі рынокты ... ... ... ... ... пайдаланылады. Сондай-ақ
сыртқы экономикалық қызметке (сыртқы саудаға, валюталық операция-ларға және
басқаларға) мемлекеттік монополия қойылуы мүмкін.
Реттеменің ... ... ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық қатынастарға сай болып табылады. Бүларға
салықтар, соның ішінде кеден бажда-ры, ... ... ... бага,
сыртқы кредиттер бойын-ша пайыздық мөлшерлемелер, облигациялардың, басқа
багалы щагаз-дар мен төлем қаражаттарының ... ... ... ... ... ... ... ақша бірлігінде
түлғаланатын үлттық ақша ... ... ... ішкі ... ... бағаларымен байланыстырады. Ва-люта бағамының ауытқуы отаңцық
түтынушылар үшін ... ... ... ... ... және,
керісінше, отандық тау-арлардың бағасы ... ... ... үшін
өзгереді. Сөйтіп, бүл өзгерістер экспорт пен импорттың тартымдылығына әсер
етеді; үлттық валюта бағамының басқа елдің салыстырмалы ... ... ... дами бастайды, кері жағдайда импорт дамиды, өйткені
бірінші жағдайда отандық тауарлар шетелдіктер үшін ... жөне ... ... ... ... ... түседі; екінші жағдайда импорт-
тық тауарлар арзандайды және өздерінің елінде бүл ... ... ... ... ... ... ... ар-зандайды жөне өздерінің
елінде бүл тауарларға сүраным артады.
Мемлекеттің валюта ... ... ... ... немесе
тіркелген валюта бағамдары түрінде үйымдасты-рылуы мүмкін.
Икемді багамдар ... ... ... ... сүра-нымы мен
үсынымы негізінде жүзеге асырылады, тіркелген ба-гамдар жүйесі ... ... ... ... басқа тұрлаулы валютаға белгілі ... ... ... ... ... бүл ара қатынасты реттеп
отырады, сөйтіп еддің төлем балансының теңгерімділігіне жету ... ... ... ... Бұл ... ... валюта ба-
ғамының кемуі экспорт кезінде қүнның импорт кезінде ... ... жөне ... бүл бағамның көтерілуі кезінде ысыраптар ... ... ... бүл ... ... ... тиіс (21.1 ... А
бөлімін қараңыз).
1 кесте. Валюта бағамдары өзгерісінің экспорт пен импорттың ... ... ақша ... ... ақша өлш. және ... ... — ұлт. Ақша өлш.)
|КОРСЕТКІШТЕР ... ... |
| ... ... |
| | ... ... |
|1 |2 |3 |4 ... ... (шет. ақша ... |1:140 |1:180 ... ақша олш.) |10000 |100 |100 ... ... ... (мың ұлт. олш.) |100 1500 |1400 -100 |1600 100 ... Тіркелген багамдар Экспорт |66,7 ... ... ... ... ... (мың шет. |100 |710 100 |-625 100 ... олш.) | | | ... ... ... ... | | | ... ... ... (мың | | | ... ақша олш.) | | | ... ... ... | | | ... ... (мың үлт. олш.) | | | ... | | | ... ... ... ... ... | | | ... ... саналған ақшаның сомасы | | | ... ... мың шет. ақша олш.) | | | ... рыноктағы сатудың колемі (рыноктық | | | ... ... мың үлт. олш. 1:150) | | | ... ... ... | | | ... ... (мың. үлт. олш.) | | | ... ... ... ... Жеткізілім | | | ... (мың. шет. олш.) | | | |
|1 |2 |3 |4 ... ... табыс (мың үлт. өлш.) |1500 |1500 |15000 ... ... ... ... |100 |107,1 7,1|93,7 -6,3 ... ... табыс (мың үлт. өлш.) | | | ... ... үшін ... (мың шет. | | | ... | | | ... ... ... Экспорт |10000 |10000 |10000 ... ... (мың үлт. олш.) | | | ... рыноктарында сату (мың үлт. олш.) |66,7 10000|71,4 |62,5 1000 |
|Еркін бағам ... үлт. олш. ... | |10000 | ... ... ... ... (мың | | | ... олш.) | | | ... |66,7 |71,4 |62,5 ... ... ... ... Валютаға қайта| | | ... ... ... жоне | | | ... алу ... (мың шет. олш.) | | | ... рыноктағы сатудың колемі (мың үлт. |10000 |10000 |1000 ... | | | ... ... ... ... Шетелдік |100 |100 |100 ... ... ... (мың шет. | | | ... | | | ... ... табыс (мың шет. олш.) |1500 |1400 |1600 ... ... ... ... |100 |100 |100 ... ... (мың шет. олш.) | | | ... ... ... ... үшін) шетел валютасы бағамының
жергілікті валютаға салыстырмалы төмендеуі ... ... ... ... ... және ... ... артуы импортталатын тау-арларға бағаның есуіне байланысты рыноктың
түқыруына үрын-дырады (3-нүсқа).
Отандық импортшылар үшін бағамдардың ауытқулары ше-тел ... алу ... ... ... ... ... бағамы экспорт пен импорттың келеміне әсер етеді,ол, өз
кезегінде, қаржы қүралдары — экспорт мен импорт-қа салынатын ... ... ... ... және ... ... ... мөлшеріне
және мемлекеттің де, сондай-ақ экспорттық өнімді, ... ... де ... ... түтынушылардың да қаржы жағдай-ына ықпал
жасайды.
Дағдарысты ... ... ... едөуір қүлдырауы мен
қанағаттанғысыз сүраным тудырған инфляция кезінде сырт-қы экономикалық тепе-
теңдікті айқындайтын микроэкономи-калық ... мен ... ... бүрмаланады. Бүл түтыншыларды импортқа жалпыға бірдей бағдарлаумен,
өске-лең ... жабу үшін ... ... түсім-ақшаның
жетіспеушілігімен, үлттық валютаның түрлаулы ... ... ... қосарлана жүреді. Орталық банк валюта резервтерінен айырыла
отырып немесе ... ... ... ... ... ... ... бірлігінің бағамын қолдап отыру үшін ... ... ... ... ... одан өрі дамуы мемлекетті елдің
өмірлік тіршілігіне сондай қажет болып отырғ-ан импортты да ... ... ... оны төлеуге ақша-сы жоқ. Экономикасы шикізатқа бағдарланып
отырған елдерде ... ... ... экспорттың бірден-бір көзі
болып отырған табиғи ресурстардың сарқылуына, экономикалық, ... ... ... ... жоғалтуға жеткізеді.
Салықтар сыртқы экономикалық қатынастардың маңызды реттегіші болып
табылады; бүл жерде әңгіме жалпымемлекеттік салықтар, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... баждары
(экспорт пен им-портқа салынатын салықтар) жөнінде болып отыр.
Көптеген мемлекеттерде экспорт пен импортты кедендік-тарифтік реттеу
жүргізіледі.
Кеден кодексі ... ... ... баждарының және кеден алымдарының
бірлігі негізінде кеден ісінің қағидаттары-ның (яғни тауарлар мен өзге де
заттардың кеден ... ... өту ... кеден салығын салуды,
ресімдеуді, бақылауды және ... ... ... асырудың басқа қүралдарын)
белгілейді.
Кеден тарифі ішкі рыноктағы ... ... ... ... тарифі
кеден баждары мөлшерлемелерінің жүйеленілген жиынтығы болып табылады, олар
республиканың кеден аумағы-на әкелінетін және бүл ... ... ... мен өзге де ... ... ісін жүзеге асыру кезінде кеден органдары алатын, заңнамада
белгіленген және ... ... ... ... ... түрлерінің бірі кеден баждары — үлттық ... ... ... ... тарифінде қарастырылған мөлшерлемелер бойынша ... ... (21.2 ... қараңыз). Отандық практикада баж салығының
адвалор-лық, айрықшалықты және ... ... кең ... - ... ... ... ... пайызбен, айрықшалықты -
бөлгіленген мөлшерде ... ... ... ... ... ал ... ... — салық салудың екі ... ... ... мөлшерлемелер. Әкелім, өкетілім, транзиттік,
маусымдық, арнаулы, ... ... ... ... ... ... ... баждары болып
ажыратылады. Қазақстанда импорттық(әкелімдік), маусымдық, ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанда экспорттық баждар жүмыс істеді.
Экспорттық кеден ... ... ... ... ... ... жеке
түрлеріне салынды. Экспорттық баждар меншік ... жөне ... ... занды түлға-лардан, сондай-ақ тауарларды экспортқа шығаратын
жеке ... ... ... ... ... шетелдік валюта-да
экспортерлер төлейді жөне тауарлар мен қызметтер ... ... ... ... ... ... ... бойынша тауарлардың
әкетілімі кезінде баждың мөлшерлемесі сақталады. Экспорттық кеден ... ... ... және ... сауда айналымының,
дүниежүзілік рыноктардағы тауарлар ... ... ... шынайы реттеуіші болып қалуда жөне жалпы бүл рыноктардың
конъюнктурасына өсер ... ... ... ... мәні -абсолюттік рента. Оны
шетелдік сатып алушы төлейді.
2 кесте. Кеден баждарының түрлері
|Алу одісі бойынша ... ... ... ... салу ... | | | ... |Импорггық ... ... ... ... ... ... |Отемдік |
| | ... | ... тегі ... ... ...... л ы қты |
|Молшерлемелердің | | | ... ... ... ... |- ... ... одісі |Атаулы |Тиімді |- ... ... | | ... ... мемлекеттік реттеу жүйесін жетілдіру, елдің импорттық
саясатын тиімді жүзеге асыру, сыртқы эко-номикалық қызметтен мемлекеттік
бюджеттің кірістерін ... ... ... импорттық кеден тарифі
енгізілді. Импорттық кеден тарифі қарастырған кеден бажда-ры ... ... және ... ... банк белгілейтін теңгенің бағамы
бойынша кедендік қүнды қайта есептей отырып) немесе импортшының таңдауы
бойынша ... ... ... ... кедендік қуны — кеден шекарасын кесіп өткен мезеттегі нақты
төленген баға. Оған ... ... ... бағасы, сондай-ақ
фактура-шотқа кірмеген нақты шығыс-тар қосылады.
Импорттық кеден баждарының ... ... ... ... ... ... ... тауарлармен бәсекелесетін тауарларға
жоғары импорттық баждар,жоқ немесе ел ... ... ... ... ... ... салынады. Бүл қағидат бір ... ... ... бөлігін толтыру жөніндегі мемлекеттің фискалдық
мүдделерін қамтамасыз етеді.
Қазақстанның кеден шекарасы ... ... алып ... кезде жөне оның
кеден заңнамасында белгіленген басқа да жағ-дайларда кеден баждарынан басқа
кеден төлемдерінің мынадай түрлері төленеді:
кеден ... үшін ... ... ... үшін ... ... ... алып жүру үшін кеден алымы;
Қазақстан Республикасы кеден органдарының лицензия беру алымы;
кеден ... ... ... ... ... беру алымы;
алдын ала шешім үшін төлемдер және т.б.
Қаржы министрлігі мен оның Кедендік бақылау комитеті кеден төлемдерін
алудың тәртібін анықтайды, ал оның ... ... ... ... ... бақы-лауға үсынған кезде төлемдерді төлеуді тексереді.
ТМД мемлекетінде өнім жекізілімі үшін ... ... ... ... және осы ... жасасқан үкіметаралық келісімдерге
сөйкес жүзеге асырылады.
3. Валюта ресурстарын қалыптастыру және пайдалану
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... қорларын қалыптастыру жөне пайдалану
арқылы сыртқы экономикалық байланыстарды ... ... ... ... Сырт-қы экономикалық қызметтің ырықтануы ... ... ... ... көсіпорындардың меншігінде бола-ды. Алайда
халықаралық қатынастарға мемлекеттің қатысуы жөне ... ...... үшін ... ел ... да, ... ... Республикасы
қүрамындағы әкімшілік-аумақтық қүрылымдар деңгейінде де орпгалықтандырылган
ва-люта қорлары қүрылады.
Мемлекеттің, мемлекеттік емес ... ... ... ... ... кезде қалыптасып, пайдаланылады. Валюталық
операциялар — бүл: ... ... және өзге ... ... ... ... соның ішінде шетел валютасы төлемдері мен
шетел валютасындағы төлем қүралдарын қара-жат ... ... ... ... ... кез ... ... елге
немесе елден өкелу/ өкету және жөнелту; үлттық валютаға, сондай-ақ номиналы
мен (немесе) қүны үлттық валютада көрсетілген бағалы ... мен ... ... ... мен басқа қүқықтардың ауысуына байланысты
резиденттер мен ... ... ... ... ... жөне ... ... байланысты
операцияларға бөлінеді.
Агымдагы операцияларга мыналар жатады:
тауарлар мен қызметтерге төлем мерзімі үзартылмаған есеп ... ... үшін ақша ... ... бойынша 180 күннен аспайтын мерзімге кредит
беруге байланысты есеп айырысуларды жүзеге асыру;
180 ... ... ... ... беру және ... алу;
депозиттер, инвестициялар, қарыз және өзге де операциялар бойынша ақша
аудару жөне дивидендтер, ... тағы ... ... ... ... жатпайтын ақша аударымдары, оған қоса ... ... ... ... зейнетақы-лар, алименттер және
өзге операциялар.
Капитал қозгалысына байланысты операциялар мыналарды қамтиды:
инвестициялар;
жылжымайтын мүліктің мүліктік және басқа да ... ... ... ... ... ... экспорттық-импорттық мөмілелер бойынша
кредит беру жөне алу.
Валюталық операциялар: экспорт, импорт, қызметтер көрсе-ту, капиталды
инвестициялау, ... ... жөне ... ... көмек көрсету, елдің ал-тын- валюта резервтерінің ... жене ... ... ... ... ... ... миг-рациясы, мемлекетаралық трансферттер, мәдени, ... ... ... және ... ... қызметтің басқа түрлері
кезінде жасалады.
Елдегі ... ... ... ... түсу ... ... сондықтан сыртқы экономикалық қызметтің аталған түрлерінің көбісі
валюталық ресурстардың орнын тол-тырады, одан қаржыланады.
Валюталық ... ... ... қүрамды белігі болып табылады
және үқсас орталықтандырылган (мемлекеттік) және ... ... ... ... ... ... валюта ресурстары мыналардың есебінен қалыптасады:
экономиканың мемлекеттік секторының — ... ... ... ... және т.б. ... тауарларын жөне
қызметін экспортқа шыгарудан түскен тусім- ақшадан;
тауарлар мен жүктердің кеден шекарасы арқылы ... ... ... ... шетел валютасын-дағы кеден баждарынан,
басқа төлемдерінен;
келісімшарттардың, мөмілелердің, контракттардың ... ... ... ... роялтилер-ден тусетін
тусімдерден;
валюталық занды бүзғаны үшін шетелдік валютада төленген айыппулдар мен
өсімнен;
шетел банктеріне жөне ... ... ... ... ... тусімдерден, сондай-ақ шетелдердегі мүлік ... ... ... ... ... ... ... және мемлекетаралық
қаржы үйымдарының кредиттері мен қарыздары-нан;
валютадағы гранттар мен тегін ... ... ... ... ... ... қарамағына шо-ғырландырылады.
Басым мәселелерді орындау үшін немесе жал-пы мемлекеттік ресурстардың ... ... ... ... мүмкін. Бүдан басқа, биліктің
жергілікті органдары ... ... ... сатып ала алады.
Мемлекеттің ... ... мен оның ... ... де банкаралық
биржада валютаны сатып алушылар бола алады.
Мемлекеттің валюта ресурстары былайша пайдаланылады:
1) Үлттық банк: " валюталык, ...... ... ... қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттің стратегиялық жоспарлармен
анықталатын, ... ... ... ... бағамын қолдап отыру
мақсатында валютаны са-туды жүзеге асыру үшін; Үлттық ... ... ... ... ... есеп ... ... Қаржы министірлігі: қарыздар туралы келісімшартпен белгіленген
уақытта сыртқы берешекті өтеу ... ... жабу ... халықаралық
үйымдардағы мүшелік үшін жарна-лар төлеу; елшіліктердің, консульдықтардың,
өкілдіктердің және басқа ... ... ... ... қаржы-
ландыру үшін;
3) Үкімет органдары: мемлекеттік қажеттерді — ... мен ... ... ... ... ... ... алуды
қанағаттандыру үшін;
4) Басқарудың жергілікті органдары — ... ... емес ... ... ... ... дамытуды, халықтың түрлі елеулі ... ... ... ... ... ... ... валюта ресурстарының негізгі көзі эк-спортталатын ... ... ... ... ... ... ... түсім-ақшаның
бір бөлігін кәсіпорын салықтар мен кеден баждарын төлегеннен кейін Үлттық
банкке оның белгілейтін ... ... ... ал бір бөлігін уәкілетті
банктер ... ... банк ... ... сөйкес ішкі ... ... ... ... ... ... ... заң жүзінде
белгіленген салық-тар мен баждарды төлегеннен ... ... ... ... ... ... жөне ... немесе қүрылтай-шының қарап
шешуі бойынша жүмсалады.
Экспорттық өнім өндірмейтін шаруашылық жүргізуші субъектілер жөне
валютаға ... оны ... ... үлттық валютаны айырбастау
жолымен сатып алады. Осы-лайша барлық үйымдық- ... ... ... ... ... ... ... жүргізуші субъектілердің валюта ресурста-рын
қалыптастырудың ... көзі — ... ... кредиттері. Өнім өндірумен
немесе қызмет көрсетумен айналысатын, басым-дық сипаты бар, ... ... ... ... түрғысынан маңызды немесе дамудың
тиісті бағдар-ламалырын жүзеге асыруға ... ... ... ... ... алынған кредиттерді елдің үкіметі кепілдендіре ... ... ... ... есеп ... ... жөне қарыз қаражат-тарын тиімді пайдалану үшін жауаптылықтың
оларды пайдалау-шыларға ауысуымен байланысты бірте-бірте шектеліп келеді.
Өндірістің ... ... ... ... үшін ... ... фирмаларға үкімет шешімімен орталықтандырылған валюта
ресурстарынан бөлінуі мүмкін.
Үлестік ... ... ... ... жүргізуші субъектілер үшін
(акционерлік, бірлескен, кооперативтік) валю-та ресурстарын толықтыруға осы
шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... қаражаттары түсімдерінің мумкін болатын көзі келісімшарттарды,
арбитраж органдары белгілеген ... ... ... ... ... ... ... болатын валютадағы сақтық өтемдерді
орындамағаны үшін алынатын компенсациялар болып табылады.
Қайта бөлу ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық бөліністерге бөлінуі мүмкін (басқарудың бүл
деңгейінде валюта ... ... ... ресурстарының аталған көздерінің ... ... ... ... ... қор-ларын қүрады, бүл қорлар
субъектілер үжымдарының өндірістік жөне ... ... әр ... пайдаланыла-ды („Кәсіпорындар мен үйымдардың қаржы қорлары,,
бөлімін қараңыз). Валюта қорларын пайдаланудың ... ... ... табылады:
1) дүниежүзілік рыноктарда жүмыс істейтін компаниялар-дың, фирмалардың
экспорттық әлуетін үлғайту;
2) ... ... өнім ... ... ... ... ... өндірісін үлғайту; бүл мақ-саттарды жүзеге асыру үшін
валюталық ресурстар ... ... ... ... ... ... сатып алынады, негізгі қүралдардың
лизингі жөніндегі операциялар жүргізіледі, шетел мамандары ... ... ... ... ... жөне ... ... үшін пайыздар өтеу;
4) мамандандырылған сыртқы экономикалық үйымдарға сыртқы рыноктерде
операциялар жасауға жәрдемдесу жөніндегі қызметтері үшін ... ... ... ... ретінде шетелдік компаниялардың, фир-малардың
қаржы жөне ... ... ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық міндеттемелер бойынша келісім-дердің шарттарын
бүзғаны үшін айыппүлдар, өсімпүлдар, өте-мақылар төлеу;
7) ішкі қажеттіліктерді қамтамсыз ету үшін ... ... ... үйым ... қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін түтыну ... ... ... ... ... заттарды,
медициналық жабдық пен саймандарды сатып алу (белгіленген нормативтерге
сәйкес).
Иегерлердің немесе қүрылтайшылардың ... ... ... қаржы
ресурстарының басқаша пайдалануы да мүмкін.
Заңи түлғалар өздеріне қарасты валюта қорларын ... ... ... ... ... ... ... жүргізудің жөне гылыми ... ... ... арналған жобалар-ды, ақпараттық жүйелерді, маркетингтік
зерттеулерді қаржылан-дырудың және т.б. ... ... ... үшін
біріктіруге қүқылы.
4. Елдің төлем балансы
Кез келген ... ... ... ... ... оның ... балансында қамтып көрсетіледі. ... ... ... ... бір межелдемесіндв бір елдің дуние жүзінің басқа
елдерімен шаруашылық операциялар-ды ... ... ... ... Ол мына ... қамтвды:ағымдағы шот (сауда
балансы);
капиталмен жене қаржылармен болатын операциялардың шоты (күрделі шот);
резервтік ... таза ... мен ... (21.3 ... ... ... ... жиынтық төлем балансы
|КӨРСЕКІШТЕР ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 ... ... ШОТ | | | ... балансы Экспорт Импорт | | | ... ... ... ... Импорт | | | ... ... ... ... мен ... | | | ... ... ... Тура инвесторлардың табыстары | | | ... ... ... ... ... ... | | | ... ... ... ... ... | | | ... | | | ... ... ЖӘНЕ ... ... | | | ... ШОТЫ | | | ... ... ... шоты ... | | | ... ... ... Қаржы шоты | | | ... ... ... ... | | | ... Портфелді инвестициялар оның ішінде | | | ... ... ... ... күралдары | | | ... ... ... ... ... | | | ... Сауда кредиттері Үкімет | | | ... ... ... ... | | | ... өтеу ... ... (нетто) Қарыздар | | | |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... ... ... | | | ... борышты отеу (есептеу) Басқалары (нетто) | | | ... ... ... қысқа мерзімді капитал | | | ... МЕН ... ... ... | | | ... ... ... резервтік активтері | | | ... ... | | | ... ... Қазақстанның Үлттық банкі.
Агымдагы шот мыналарды қамтып көрсетеді: ... ...... пен ... ... ... - ... тасымалы, байланыс, туризм қызметтері; ... ... ... ... ... ... ... техникалық жәр-демдесу; гранттар. Қызметтер көрсету факторлық және
фактор-лық емес болып бөлінеді. ... ... ... ... - ... пен капиталды пайдаланудан алынған та-быстардан түрады,
бүл қызметшілерге берілетін өтемақылар, инвестициялар мен ... ... ... ... табыстар дивидендтер, пайыздар,
басқадай табыстар түрінде болуы мүмкін. Факторлык, емес ... ... және ... тасымалдарын, байланысты, туризмді, ... және ... ... ... ... ... және
бірқатар қызметтер көрсетуді кіріктіреді.
Капиталмен және қаржылармен ... ... ... ... ... ... немесе капиталдың шетелге ... ... ... ... және қүйылым)
трансферттерін, ... ... ... ... ... ... және т.б.) ... көрсетеді.
Ағымдағы операциялар шоты жөне капиталмен ... шот ... ... тапшылығы сырттан капитал-дың қүйылымы есебінен
жабылады; ағымдағы операциялардың ... шоты ... ... ... ... ... активтердің жайғасымы монетарлық алтынды, қарыз алудың
арнаулы қүқықтарын, шетелдік валютадағы ... ... ... ... ... ... кейін таза алтын резервтері жасалады.
Бүл жайғасым екі шотты — ағымдағы операциялардың және ... ... ... ... мен ... "көлеңкелі бизнесті" қоса ал-ғанда,
бейрезиденттермен ... ... ... ... ... ... ... сол, онда босалқы қорлар мен ... ... ... ... ... ішіндегі өзгерісі қамтып
көрсетіледі. Түрлі ... ... ... ... ... ... бірыңғай валю-таға келтіріледі (Қазақстанда — ... ... ... ... операцияларды тіркеу,
оларды жасау, трансформациялау, айырбастау, аудару немесе өтеу, ... ... ... ... аусымы мезетінде жүргізіледі.
Операциялар қосарлы жазба жүйесі бойынша - дебет жөне ... ... ... тендігімен, бірақ қарама-қарсылық ... ... ... жазбаларының сомасы дебет сомасына тең болуы ... ... ... ... тең ... Бүл ... ағымдағы операциялардың шотындағы
оң сальдо ... ... асып ... ... мен ... ... табыстар мен трансферттердің түсуін білдіреді; теріс
сальдо (дебет жазбаларының асып түсуі) тауар-лар мен ... ... ... мен ... ... білдіреді. Күрделі шотта оң
мөлшер бей-резиденттер алдында міндеттемелердің өсуін және ... ... ... ... ... ... ... алдында елдің міндеттемелерінің қысқаруын және резиденттер
тарапынан бейрезиденттерге та-лаптың өсуін білдіреді.
Төлем ... ... ең ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық кызметтегі мемлекеттің іс-
қимылдарының аса ... ... ... ... мен ... ... емес ... көрсетуді үлғайту есебінен төлем балансын
сауықтыру ... ... ... ... шешу үлттық шаруашылық-ты
түтынушының ... ... ... ... ... ... ... едәуір күш жүмсауды және ... ... ... ... ғана ... ... ... өндірістің кейінгі
технологиялық өзгертіп жасау са-лаларының өнімі бойынша да үлғайтуды талап
етеді.
Бақылау сурақтары
1. ... ... ... ... ... түрлері жатады?
2. Қазақстандағы экспорт-импорт операцияларының ... ... ... ... ... ... тартуда қан-дай
проблемалар бар?
4. Сыртқы экономикалық қызметті ... үшін ... ... ... ... ... механизмін баяндандар.
6. Сыртқы экономикалық қызметтің тиімділігіне салықтар қалай өсер
етеді?
7. Кеден баждарының және ... ... ... ... атап ... ... валюта ресурстары қалай қалыптасады және
пайдаланылады?
9. Елдің төлем ... ... не жөне оны ... үшін ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сыртқы экономикалық байланыстар жүйесіндегі қаржы24 бет
Сыртқы экономикалық байланыстар жүйесіндегі қаржы туралы4 бет
Сыртқы экономикалық байланыстар жүйесіндегі қаржы туралы мәлімет18 бет
Сыртқы экономикалық байланыстар жүйесіндегі қаржы қатынастарының теориялық мәні22 бет
Кедендік төлемдер және олардың мемлекеттің сыртқы экономикалық байланыстарын реттеудегі атқаратын рөлі(мысалға қазақстан республикасы)51 бет
Сыртқы экономикалық байланыстар14 бет
Сыртқы қарыздарды өтеуге байланысты мемлекеттердің қызметін құқықтық реттеу (Қазақстан мен бұрынғы КСРО мемлекеттерінің мысалында)52 бет
Қазақстан мен ТМД елдерінің сыртқы экономикалық байланыстарының дамуы48 бет
Қазақстан Республикасының сыртқы экономикалық байланыстары23 бет
Қазақстанның сыртқы экономикалық байланыстары 8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь