Экономиканы салықтық реттеу

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

І ЭКОНОМИКАНЫ САЛЫҚТЫҚ РЕТТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1.1 Салық . нарық экономикасында мемлекеттік реттеудің негізгі құралының бірі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2 Салық саясатын құру және оның экономика үшін маңыздылығы ... ... ... .8

ІІ МЕМЛЕКЕТТІҢ БЮДЖЕТТІК САЛЫҚ САЯСАТЫНЫҢ ІСКЕ АСУ МЕХАНИЗМІ, ОНЫҢ ҚЫСҚА ЖӘНЕ ҰЗАҚ МЕРЗІМДЕГІ КӨРІНІСІ

2.1 Салық саясаттың қысқа және ұзақ мерзімдегі мақсаты мен олардың қызмет ету механизмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
2.2 Нарықтық тепе.теңдiктi салық саясаты арқылы реттеу ... ... ... ... ... ... 16
2.3 Отандық өнеркәсіп кәсіпорындарына салық салуды ұйымдастыру (мұнай өнеркәсібі мысалында) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
Нарықтық қатынастардың құрылымында да, мемлекет тарапынан оларды реттеу механизмiнде де қаржы және оның негiзiндегi салық жүйесi мен салық салу механизмi зор рол атқарады.
Қаржылық реттеудің басты мазмұны фискалдық саясаты – бюджет (мемлекеттің шығыстары) мен салық саясатын жүргізуді қамтамасыз етуде затталады. Тікелей қаржылық реттеудің процесін жүргізе отырып, ұлттық табыстарға кәсіпорындардың, аймақтардың үлесін көбейту немесе азайту арқылы мемлекет олардың дамуын көтермелеп немесе шектеп отырады.
Макроэкономикалық реттеуде мультипликатордың іс-әрекетінің жоғарыда баяндалған мүмкіндіктері ескеріле отырылып экономикалық циклдың сипатына қарай дискрециялық фискалдық саясаттың нұсқалары тұжырымдалады. Құлдырау кезінде ынталандырушы фискалдық саясат жүргізіледі. Осы фискалды саясаттың негізінде мемлекет экономиканы тікелей реттеуді жүзеге асырады. Бұл саясатта салықтық реттеудің және салық салу механизмдері саясаттары арқылы реттеудің маңыздылығы зор болып табылады.
Салық – нарықтық қатынастардың құрамды бөлiгi және мемлекеттiк саясатты жүзеге асырудың құралы. Бұл орайда салықтың әлеуметтiк-экономикалық мәнiн түсiне бiлудiң, оның iс-әрекет етуiнiң ерекшелiктерiн терең ұғынудың, Қазақстан экономикасын тиiмдi және тұрақты дамыту мақсатымен салық жүйесiн неғұрлым толық және ұтымды пайдаланудың әдiстерi мен амалдарын көре бiлудiң маңызы зор.
Осыларды ескере келе, мен курстық жұмысымның тақырыбын “Ұлттық экономиканы мемлекеттік реттеудегі салық саясаты” деп алдым. Бұл тақырыптың өзектілігі еліміздің өтпелі экономикалық негіздегі нарықтық қатынастарға өту барысында ұлттық экономиканың тиімді дамып, әлемдегі жоғары дамыған елдер қатарына қосылуы үшін макроэкономикалық реттеулердің негізгі қүралдарының бірі болып табылатын салық саясаттың маңыздылығын, оның құрылымы мен түрлерін, олардың экономикаға әсерлерін қарастыру болып табылады.
1. Ильясов К.К., Зейнелғабдин А.Б., Ермекбаева Б.Ж. Налоги и налогообложение. Алматы, Рауан, 1995.
2. Худяков А.И., Наурызбаева Н.Е. Налог: понятие, элементы, установление, виды. Алматы: - ТОО Баспа, 1998 – 160с.
3. Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және салық салу: Оқу құралы – Алматы: - 2003. – 131 бет.
4. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – 448 бет.
5. Мамыров Н.Қ., Тiлеужанова М.Ә. - Макроэкономика: Оқулық. – Алматы: Экономика. - 2003. – 432 бет.
6. Ивашковский С.Н. - Макроэкономика: Учебник. – 2-е изд., испр., доп. – М.: Дело. 2002. – 472 с.
7. Дробозина Л.А. Финансы. Учебник для вузов. – М.:ЮНИТИ, 2000.–527с.
8. Мельников В.Д. Ли В.Д. Общий курс финансов. Учебник. – Алматы: Институт развития Казахстана, 2001. – 285с.
9. Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – Спб: Питер Ком, 1999. – 784 с.
10. А.Исаева «Мемлекеттің дамуына әсер ету тұрғысындағы Қазақстанның қазіргі кездегі салық жүйесінің ерекшеліктері» // Қаржы-Қаражат, 2006, №6, 22-25 стр.
11. Статистический ежегодник. Алматы. – 2006г.
12. «Қазақстан – 2030 Стратегиясы Қазақстан дамуының жаңа кезеңінде» // Қазақстан Республикасы президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана, 28 ақпан, 2007 жыл.
13. Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, Астана, 2006 жыл, 1 наурыз.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
..........................................................................
.........................................3
І ... ... ...... экономикасында мемлекеттік реттеудің негізгі құралының
бірі
..........................................................................
...........................................4
2. Салық саясатын құру және оның ... үшін ... ... МЕМЛЕКЕТТІҢ БЮДЖЕТТІК САЛЫҚ САЯСАТЫНЫҢ ІСКЕ АСУ МЕХАНИЗМІ, ОНЫҢ ... ҰЗАҚ ... ... ... ... ... және ұзақ ... мақсаты мен олардың
қызмет ету ... ... ... ... ... арқылы реттеу
........................16
3. Отандық өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
..........................................................27
КIРIСПЕ
Нарықтық қатынастардың құрылымында да, мемлекет ... ... ... де ... және оның ... ... жүйесi мен салық
салу механизмi зор рол атқарады.
Қаржылық реттеудің басты мазмұны фискалдық ...... ... мен ... ... жүргізуді қамтамасыз етуде
затталады. ... ... ... ... ... отырып, ұлттық
табыстарға кәсіпорындардың, аймақтардың үлесін ... ... ... ... ... ... көтермелеп немесе шектеп отырады.
Макроэкономикалық реттеуде мультипликатордың ... ... ... ... ... ... циклдың сипатына
қарай дискрециялық фискалдық саясаттың нұсқалары тұжырымдалады. Құлдырау
кезінде ынталандырушы фискалдық ... ... Осы ... ... мемлекет экономиканы тікелей реттеуді жүзеге асырады. Бұл
саясатта салықтық реттеудің және салық салу ... ... ... маңыздылығы зор болып табылады.
Салық – нарықтық қатынастардың құрамды бөлiгi және ... ... ... ... Бұл ... салықтың әлеуметтiк-
экономикалық мәнiн түсiне бiлудiң, оның iс-әрекет етуiнiң ерекшелiктерiн
терең ... ... ... ... және тұрақты дамыту
мақсатымен салық жүйесiн неғұрлым толық және ... ... ... амалдарын көре бiлудiң маңызы зор.
Осыларды ескере келе, мен ... ... ... ... ... реттеудегі салық саясаты” деп алдым. ... ... ... өтпелі экономикалық негіздегі нарықтық
қатынастарға өту ... ... ... ... дамып, әлемдегі
жоғары дамыған елдер қатарына қосылуы үшін макроэкономикалық реттеулердің
негізгі қүралдарының бірі ... ... ... ... ... ... мен түрлерін, олардың экономикаға әсерлерін ... ... ... ... мiндеттерiм келесiдей:
• Салықтың жалпы экономикалық мәнiн ашу;
... ... ... қызметтерiн көрсету;
• Фискалдық саясаттың түрлерін талдау;
• Қысқа және ұзақ мерзімдегі ... ... іске асу ... Фискалды саясаттың түрлеріне және іске асу формасына ... ... ... ... атап ... ... саясаттың негізгі құралы болып табылатын салықтардың ... ... ... ... ... ЭКОНОМИКАНЫ САЛЫҚТЫҚ РЕТТЕУ
1.1 Салық – нарық экономикасында мемлекеттік реттеудің негізгі
құралының бірі
Салық барлық елдерде олардың қоғамдық – ... ... ... iс бағытына қарамастан ұлттық мемлекет кiрiстерiнiң негiзгi көзi –
ұлттық табысты қайта бөлудiң басты қаржылық тетiгi, ... ... ... ... ... ... көзi ... табылады.
Ұйымдық-құқықтық жағынан алғанда салықтар – бұл ... ... ... ... бiр мөлшерде және мерзiмде ... ... және ... сипаттағы ақшалай және заттай мiндеттi
төлемдер.
Салықтар ... ... ... ... пайда болды. Мемлекет
құрылымының өзгеруi , өркендеуi әрқашан салық жүйесiнiң ... ... ... ... ... ... әр ... экономикалық әдебиеттерде әр ... ... ... ... ... ... ... қорына белгiлi бiр көлемежәне белгiлi бiр уақытта түсетiн мiндеттi
төлем ретiнде қарастырылады.
Салықтардың ... ... ... үшiн ... экономикалық-әлеуметтiк
маңызын түсiну қажет. Ал салықтардың экономикалық маңызы олардың атқаратын
қызметiне тiкелей ... ... ... ... ... атқаратын келесiдей
қызметтерi бар:
• Фискалдық;
• Рететушiлiк;
• Бақылаушылық.
Салықтардың бiрiншi қызметi – фискалдық немесе бюджеттiк қызмет деп
аталады. Бұл ... ... ... ... ... кiрiс бөлiмi
құрылып, салықтардың қоғамдық мiндетi ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк, әскери,
қорғаныс, қоршаған ортаны қорғау және тағы басқа да шаралардың iске асуын
қамтамасыз ... ... кiрiс ... ... ... ... көздер –
салықтар.
Салықтар дегенiмiз мемлекеттiк бюджетке заңды және жеке ... бiр ... және ... ... ... ... ... Салықтар – шаруашылық жүргiзушi субъектiлердiң, жеке ... екi ... ... орталықтандырылған қаржы көздерiн
құруға байланысты туындайтын қаржылық қатынастарды сипатайтын экономикалық
категория. Салықтардың экономикалық мәнi мынада:
... ... ... жүргiзушi субъектiлер мен халық
табысының қалыптасуындағықаржылық ... бiр ... ... ... ... ... субъектiлер мен халық табысының
белгiлi бiр мөлшерiн мемлекет үлесiне жинақтап, жиынтықтардың қаржылық
қатынастарын көрсетедi.
Салықтар жалпы шығу тегi ... ... ... қатар өмiр
сүруi мен дамуының негiзгi қаржылық көзi болып ... ... ... оның ... ... бiрге қалыптасады. әрбiр
мемлекетке өзiнiң iшкi және ... ... ... үшiн ... ... ... көздерi керек екенi белгiлi. Ал салықтар болса осы
мемлекет қаржысының негiзгi ... көзi. ... ... ... ... және экономиканың маңызды, дамуды қажет ететiн
салаларына қолдау құралы ... ... ... ... ... әр ... ... қайраткерлерi.
Экономистер, философтар, аңгерлер ... ... ... ... “Салықтарды ұрлаудың рұқсат етiлген нысаны” ретiңде анықтаса,
салық салу ... ... ... бiрi ... ... төлеушiлер
құлшылықтың белгiсi емес, бостандықтың белгiсi” деп тұжырымдаған.
Салықтардың екiншi маңызды қызметi ол реттеушiлiк қызмет. Реттеушiлiк
қызметi ... ... ... iске ... Оның ... ... ... ставкалары мен салық жеңiлдiктерi. Салықтық ... тек қана ... ... ... қана қойиай, сонымен қатар ақша
және баға саясаты, шетелдiк ... ... ... және ... ... және қолдау шаралары, мемлекттiк маңызы бар өндiрiстер
мен өнеркәсiп ... ... ... ... болып табылады. Әрине
салықтық реттеу тетiктерi тиiмдi қызмет ... үшiн ... ... ... ... және саясаттармен тығыз байланыста болуы қажет.
Салық мөлшерiн ... ... ... ... ... тыс ... белгiлеу өндiрiстiң тоқтауына, өндiрушi кәсiпкердiң өз iсiне деген
ынтасын ... және ... ... дамуына әкеледi. Мысалы,
әлемдiк тәжiрибе бойынша табыс салығын ... ... ... ... ... ... қажет.
Салық механизмiмiн, оның iшiнде салық ставкаларының деңгейiн
зерттеген ... ... ... ... Егер ... ... мөлшерi салық төлеушi табысының 50%-нан асып
кетсе, онда ол өндiрiстiң тоқтап қалуыа әкелiп соқтырады. Себебi,
рыноктағы ... ... ... ... жаба ... Ешер ... ... салық төлеушi табысының 45-50%-ы аралығында болса,
онда жай ұдайы өндiрiске әкеледi.
• Егер ... ... ... ... табысының 35-40%-ы мөлшерi
аралығында болса, онда ұлғаймалы ұдайы өндiрiске әкеледi.
Салық салудың әдiстерi мен жолдары, ... ... ... қағидалары,
салық салуды ұйымдастырут салық механизмiне жатады.
Салық механизмiнде өзара байланысты ... ... ... Оны ... ... көре ... – Салық механизмiнiң элементтерi
Қазақстан Республикасында корпорациялық табыс салығының қазiргi кездегi
ставкасы 30%, а ... ... ... үшiн ол шама 10% ... отыр.
Шаруашылық субъектiлер мен халықтар табысының бiр бөлiгiн мемлекеттiң
орталықтандырылған қаржы көздерiне айналдыру салықтардың ұдайы ... ... ... ... ... ... iшкi ... салықтардың
алатын үлес салмағы арқылы көруге болады. Соңғы жылдардағы ... ... ... ... үлес ... 20% шамасында болып
отыр.
Салықтардың экономикадағы келесi негiзгi қызметi ол бақылаушылық
қызметi, яғни ... ... ... ... қызметi арқылы
салық механизмiнiң қызмет етуiнiң тиiмдiлiгi бағаланады, ... ... ... iсi жүргiзiледi, салық жүйесi мен бюджет
саясатының жетiлдiру ... ... ... ... тиiмдi
жргiзу арқылы салықтық тәртiптi қатаң сақтау, салық төлеушiлердiң заңға
сәйкес төлейтiн салықтары мен ... ... және ... ... төлеп
отыруы қамтамасыз етiледi.
Бюджетке түскен соң қолданылатын белгiсiне қарай салықтар жалпы ... ... ... ... ... ... соң, ... мақсаттарға жұмсалады. Оған
коммерциялық табыс салығы және қосылған құнға салынатын салық жатады.
Арнайы салықтар бюджетке түскен соң, ... ала ... ... ... ... ... құраладыона салынатын салық жол қорын
құруға жұмсалады. Салық салу органына байланысты салықтар жалпы ... ... ... ... ... салықтар салық төлеушiнiң кез ... ... ... ... табысынан алынады.
Тұтынуға салынатын салық салық төлеушi тауар ... ... ... ... ... Оған ... ... салынатын салық пен акциздер
жатады.
Салықты алатын және оған билiк жасайтын органдарға байланысты әдетте
мемлекеттiк және ... ... ... ... ... ... ... салынатын салықтар
және тұтынуға салынатын салықтар болып бөлiнедi. ... ... - ... ... ... ... ... алған
табыстарынан алынады. Тұтынуға салынатын табыстар - бұл ... ... ... ... ... шығынға салынатын салықтар.
1.2 Салық саясатын құру және оның экономика үшін маңыздылығы
Қаржылық реттеудің ... ... ... ...... ... мен салық саясатын жүргізуді қамтамасыз етуде
затталады. Тікелей ... ... ... ... отырып, ұлттық
табыстарға кәсіпорындардың, аймақтардың үлесін көбейту немесе азайту арқылы
мемлекет олардың дамуын көтермелеп немесе шектеп отырады.
Макроэкономикалық реттеуде ... ... ... ... ... ... ... циклдың сипатына
қарай дискрециялық фискалдық саясаттың нұсқалары тұжырымдалады. Құлдырау
кезінде ... ... ... ... ол ... Мемлекет шығыстарының көбеюі;
• Салықтардың төмендеуі;
• Мемлекеттің шығыстарының артуының үлкен ... ... ... саясаттың бұл бағыттарының үйлесуі.
Тежеушілік фискалдық саясат бюджет артығына жетуге бағдарланған болуы
тиіс. Артық сұраныммен және инфляциямен шарттасылған ... ... кері ... ... ... ... азаюы;
• Салықтардың көбеюі;
• Осы аталған бағыттардың үйлесуі.
Дискрециялық емес фискалдық саясат акценттті нарықтық ... қоя ... ... қаржы процестеріне аз араласуын қажет
етеді.
Дискрециялық емес ... ... ... яғни ... механизмі негізінде іс-әрекет етеді. Бұл жағдайда
экономикалық циклдің түрлі фазаларында ... ... ... ... ... ... түрінде түрленеді: өрлеу кезінде сұранымды
шектей отырып, салық түсімдері өседі және ... ... ... ... ... ... ... ұлттық өндірістің азаюын
жеңілдете отырып, салық ... ... ... 2-ші ... шығыстары мөлшерінің (G сызығы) тұрақтылық жағдайы кезінде бұл
өзгерістер салықтардың өзгерісі ( Т ... ... ... ... ... ... ... мен артығын реттеу болып табылады: бюджет тапшылығы өрлеу
фазасында қысқарады, онан ... ... және ... ... ... болады,
бұл инфляцияны тежеуге жәрдемдеседі, өйткені ұлттық өнімнің жоғары деңгейі
инфляциямен жалғасады; құлдырау ... ... ... ... ... ... өсе ... Тапшылық ... Q1 Q2 ...... салық өзгерісінің жалпы әсері
Тәжірибеде тепе-теңдік үлгілерінде ... ... ... ... бастан кешіреді:
1. Фискалдық саясаттың қабылданатын шараларының уақыттылығы;
2. Ығыстыру әрекетінің іс ... бұл ақша ... ... ... ... үкімет шығыстарының көбеюі кезінде
жекеше инвестициялар элементтерінің қысқаруында көрінеді.
3. ... ... ... ... әсер ... бұл ... ... әсерін тигізеді және жиынтық шығыстардың көбею
әсерін төмендетеді;
4. ашық экономикада ұлттық өндірістің ... ... ... таза экспорттың мөлшерін өзгертетін валюта бағамдары
өзгерісінің ықпалын басынан ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекетінен әлсіреуі мүмкін. Сөйтіп, кейнсшілдік тауарлар
мен ... ... ... ... ... ... негіз
қалаушы факторы ретінде болып ... ... ... ... ... ... ресурстардың қамтылу деңгейінің артуына
ықпал етеді, ... ... ... ... ... ... тұрақтандыру бағдарламалары мыналарды қамтиды:
• бюджет тапшылығын қысқарту;
• тұтыну сұранымын қусыруға бағытталған жалақының өсуін шектеу;
• шектеулі ақша – ... ... ақша ... және ... банктегі
мемлекеттік қарыздарға лимит енгізу, банк пайызының мөлшерлемесін
өсіру;
... және ... ... ... ... ... ... ресурстардың қайта құйылымын
көтермелеу;
• төлем балансын сауықтыру үшін ұлттық ақша бірлігін девальвациялау;
Бірақ бұларды іске ... үшін ... ... ... ... ақша массасына бағдарланған жоғары икемділік;
2. дүниежүзілік бағаларға ішкі бағалардың икемділігі;
3. бағалардың қозғалысының тауарлар қозғалысынан жоғары икемділігі;
4. экономикалық ресурстардың ... ... ... ... ... ... ... ықпал етуінің екі
бағытын қарастырады: сұранымға ... ... және ... ... ... ... ... төмендеген кезде жиынтық сұраным
артады. Бұл ұлттық өнімнің көлемін және бағалардың деңгейін көбейтеді, яғни
иняфляцияның қарқыны ... ... ... төмендеуі жиынтық ұсынымды көбейтеді,
өйткені халықтың табыстары мен жинақ ақшалары, ал кәсіпкерлердің ... ... ... аз табыс салығы жалақыны көбейтіп,
еңбекке деген ынтаны арттырады, мұның өзі ... ... ... ұлттық өнімнің жалпы түрде өсуін, ... ... ... ... ... ... теориясы салықтардың аса төмен
мөлшерлемелері ... ... ... ... ... керісінше, салық базасын кеңейту – ұлттық өндіріс пен ... және ... ... ... ... ... түсімдердің
өсуіне жеткізетіндігін көрсетеді.
Салықтардың инвестициялық қызметке ықпал етуінің теориялық дәлелдемесі
ретінде салық салудың үдемелігі және ... ... ... тәуелділік
қызмет атқарады.
ІІ-бөлім. МЕМЛЕКЕТТІҢ БЮДЖЕТТІК САЛЫҚ САЯСАТЫНЫҢ ІСКЕ АСУ МЕХАНИЗМІ, ОНЫҢ
ҚЫСҚА ЖӘНЕ ҰЗАҚ ... ... ... ... ... және ұзақ ... мақсаты мен олардың қызмет
ету механизмі
Қоғамдық шаруашылықта мемлекеттiң өмiр ... ... бұл ... ... ... мемлекеттiң нарықтық тепе-теңдiкке әсерiнiң бiрi
ол салықтық реттеу болып табылады. Мемлекеттiң ... ... бұл ... ... қоғамдық мақсаттарға бағытталған қызметтерге жұмсалады
Мемлекеттiң экономикаға әсер етуi ... салу ... ... ... шығындар мемлекеттiк бюджеттiң қаржыларын
пайдалану нәтижесiнде мүмкiн ... ал ... ... ... ... ... ... төлемi (Т), мемлекеттiк ... (G) және ... I-дiң ... бiр ... ... өнiм ... Y
қалыптасқанын кейнс кресi көрсетедi.
Ресурстар жұмыспен толық қамтылмаған жағдайда тепе-теңдiк ... ... ... ... ... ... жою үшiн, ... тарапынан реттеу құралдары пайдаланылады. Олар бюджетке төленетiн
салық ... мен ... ... ... ... арқылы жүзеге
асырылады.
Бюджет-салық саясаты (қазыналық (фискальный) саясат) – ... ... ... ... және мемлекеттiк шығындардың өзгерiсiн реттеу
мақсатында үкiмет тарапынан жүргiзiлетiн шаралар. Бұл шаралар ... ... ... ... ... және экономиканың өсуiн
қамтамасыз ету мақсатында жүргiзiледi.
Өз кезегінде фискалдық саясат экономиканы мемлекеттік қай ... ... ... екі ... бөлінеді: ынталандырушы және тежеуші
салық саясаты. Бұл саясаттар бір мезгілде ... әр ... ... ... ... да ... ... саясаты (қазыналық экспанция) – бұл саясат
қысқа мерзiмдi кезеңде ... ... ... жою ... ... жүзеге асыру үшiн мемлекет шығындарды өсiрiп, салық ставкасы мөлшерiн
төмендету ... ... ... ... ... арқылы жүзег
асырылады.
Ұзақ мерзiмдiк кезеңде салықты төмендету ... ... ... ... және ... ... өсуiне алып
келуi мүмкiн. Мұндай мақсаттардың жүзеге асуы ... ... ... ... ... болады. Бұл шаралардың орындалуы
Ұлттық банк жүргiзетiн ... ... ... және ... ... оңтайландырумен байланысты.
Тежеуші бюджеттiк-салық саясаты (қазыналық шектеу) - экономикдағы
циклдiк өсудi тежеу мақсатын көздейдi. Бұл ... ... ... ... ... ... салық мөлшерi жоғарылайды ... ... ... ... ... асырылады. Қысқа мерзiмдiк
кезеңде бұл шаралардың нәтижесiнде, өндiрiстiң құлдырауы мен ... өсуi ... ... ... ... төмендетуге мүмкiндiк
бередi.
Ұзақ мерзiмдiк кезеңде өспелi салық “сынасы” жиынтық ұсыныстың
төмендеуiне және құлдыраушылық ... ... ... ... ... Бұл
құбылыс әсiресе төменднгi жағдайларда кездеседi: мемлекеттiк шығындардың
азаюы бюджеттiң барлық баптарында пропорционалды қысқартып, ... ... және ... ... инфрақұрылымына мемлекекттiк инвестиция
берiлуiнде басымдылық болмаса.
Қысқа мерзімдік кезеңде салық-бюджет ... ... ... ... мемлекеттің шығындарының мультипликаторы әсіремен байланысты болады.
Мемлекеттік шығындарының өсуімен ... ... ... ... әсер әлсіздеу. Бұл салықтың ... ... ... ... ... және тұтынуға
әсерінің күштілігімен байланысты болады. Бұл айырмашылық ... ... ... ... негізгі болып есептеледі.
Егер де қазыналық саясат экономикадағы мемлекеттік ... ... ... онда ... ... тоқтату үшін мемлекеттік шығын
өседі, бұл ... ... ... әсер етеді.
Ал инфляцияның көтерілуін тежеу үшін салық мөлшері өседі. Бұл құбылыс
салыстырмалы жұмсақ тежеуші шара болып есептеледі. Егер де қазыналық ... ... ... ... онда циклдық құлдырау кезеңінде
салық төмендейді. Бұл жағдай ... аз ... әсер ... ... ... кезеңінде мемлекеттік шығындар төмендейді, бұл инфляция
деңгейін тез төмендетуге мүмкіндік береді.
Мемлекеттiк шығындарды тиiмсiз ... ... ... ... ... ... ... әсерiн тигiзедi. Мұндай
жағдай экономиканың ... ... жиi ... ... ... ... ... баланстық бюджеттiң,
салықтың және мемлекеттiк шығындардың ... ... ... ... ... көру үшiн кейнс кресiн
пайдаланамыз. Мемлекеттiк шығындар жиынтық шығындардың ... ... ... өсуi ... шығындарды да өсiредi.
Дискрециялық фискалдық саясат – үкіметтің арнайы ... ... ... ... ... және ... шығындардың
көлемін мақсатты бағытта өзгерту. Бұл шаралар төлем балансының ... ... өнім ... ... ... өзгертуге
бағытталған.
Мемлекеттің дискрециялық саясаты ішкі уақытша кешеуілдеумен
байланысты болады, ... ... ... ... және салық
салымы пайыз мөлшерлемесінің өзгерістері парламентте ұзақ уақыт талқылауға
түседі.
Дискрециялық емес қазыналық ...... ... ... ... жоғарыда аталған шамалардың дағдылы ... ... ... өсуі (төмендеуі) кезеңдерінде ... ... таза ... ... дағдылы түрде өсуін (төмендеуін)
дискрециялық емес саясат қарастырады.
Бұл саясат ... ... ... ... Таза ...... ... жалпы салық мөлшері мен ... ... ... ... ... қазыналық саясат экономикадағы құлдырау кезеңінде жиынтық
ұранысты ынталандыру мақсатында мақсатты түрде мемлекеттік шығындарды өсіре
отырып, немесе салық ... ... ... бюджетте тапшылық
құрылады. Экономикалық өрлеу кезеңінде сәйкес түрде мақсатты түрде ... ... ... ... ішкі уақытша кешеуілдеумен байланысты
болады, өйткені мемлекеттік шығындар құрылымының және ... ... ... ... ... ұзақ ... талқылауға түседі.
Дискрециялық емес қазыналық саясатта бюджет ... ... ... ... ... ... ол ... кіріктірме
тұрақтандырғышы арқылы мүмкін болады.
Кіріктірме тұрақтандырғыш – мемлекеттің экономикалық ... ... өнім ... мен ... ... циклдік амплитудасын
төмендетуге мүмкіндік беретін экономикалық ... ... ... ... ... ... ... салу, мемлекеттік трансферттер
жүйесі, жұмыссыздықтан сақтандыру және пайданы бөлуге қатысу жүйесі.
Экономиканың ... ... ... ... уақытша кешеуілдеу мерзімі ұзақтығының проблемасын салыстырмалы
қарағанда әлсіретеді, өйткені бұл механизмдер заң органдарының қатысуынсыз
жүзеге ... ... ... және зақ ... ... ... күрделі макроэкономикалық проблема. Бұл мәселені шешу дамыған
мемлекеттерде ... ... ... ... ... қиын ... ... экономиканың кіріктірме ... ... ... ... қамтылуын қамтамасыз ететін мемлекеттің фискалдық
дискрециялық шараларымен байланыста жүргізіледі.
Ресурстармен толық қамтылу ... ... ... ... ... өнім ... анықтаудың қиындығы салдарынан мемлекеттік бюджеттің
құрылымдық тапшылығын есептеу ... ... Бұл ... дамыған
мемлекеттер мен жаңа дамып келе ... ... үшін ... ... ... ... ұзақ ... қазыналық саясаттың тиімділігін
бағалайтын құрал ретінде макроэкономикалық ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесін төлеуге, әлеуметтік
трансферттердің өсуі немесе мемлекеттік шығындарды осы жоғарыда айтылған
қаржылар арқылы қаржыландыруға ... ... ... ... болады.
Циклдік бюджет артықшылығының өсуі экономиканың өрлеу кезеңдерінде
болатындықтан, бұл жағдай жиі ... ... ... онда
қаржылардың бір бөлігін халыққа төлемақы ретінде беруі жиынтық шығындардың
және сұраныс инфляциясының ... әсер ... ... ... ... салу ... жиынтық сұранысты шектейді және экономикадағы инфляциялық
дүрлігісті ұстап тұрады.
Мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ақша-несие эмиссиясы;
2. займ шығару;
3. мемлекетке түсетін салық мөлшерін көбейту.
Мемлекет бюджетіне салық түсімін ... ... ... ... ... ... ... өйткені ұзақ мерзімді кезеңде кешенді
салық реформасы нәтижесінде, ... ... ... ... ... мүмкін болады.
Мемлекет түсіміне салық түсімін көбейту проблемасы бюджет ... ... ... ... ... ұзақ ... кезеңде кешенді
салық реформасы нәтижесінде, пайыз мөлшерлемесін азайтып, салық базасын
кеңейту мүмкін болады.
Қысқа мерзімді кезеңде салық ... ... ... ... ... ... төмендеуі
нәтижесінде;
2. Пайыз мөлшерлемесінің жоғарылауынан ... ... ... ... ығыстыпу әсерінің өсуінен (бұл ... ақша ... ... , ақша ... ақша ... ... ... реакциясы);
3. Бюджет тапшылығын өсіру, бір мезгілде салық салудың ... ... ... ... төмендету арқылы мүмкін болады.
Тепе-теңдік табыс көлеміне мультипликаторлық әсер ... ... ... болады. Егер салық төлеу мөлшері ∆T
төмендесе, онда қолда бар табыс Yd = Y-T-ға ... ... ... түрде (∆T *b) көлеміне өседі, бұл ... ... ... ... ... ... және тепе-теңдік өнім көлемін ... ... ... ... ∆Y = - ∆T * b / 1-b ... ∆Y/ ∆T = -b / 1-b салық мультипликаторы деп алады.
Салық ... ... ... шығындар
ммультипликаторы сияқты, салық көлемінің бір өзгерісіне тұтынудың көп қатар
өзгерісін ... ... ... ... ... бар табыс ∆T-ға өседі;
• Тұтыну (∆T *b) шамасына өседі;
• Жиынтық шығындар (∆T *b) шамасына өседі;
• Жиынтық табыс (∆T *b) ... ... ... в (∆T *b) шамасына өседі;
• Жиынтық шығындар (∆T *b2) ... ... ... табыс (∆T *b2) шамасына өседі;
• Тұтыну b (∆T *b2) ... ... де ... ... берілетін салық мөлшері табыс
динамикасына ... деп ... онда ... ... төмендегідей түрде
жазылады:
Т = t * Y
Егерде мемлекеттік шығындар және ... ... ... ... ... онда тепе-теңдік өнім көлемі де өседі. Мұндай ... ... ... орын алады деп айтылады. Баланстық бюджет
мультипликаторы бірге тең немесе бірден кіші.
Баланстық ... ... ... ... мен ... жоя алмайды. Бұл жерде табыс пен шығынды теңгеру туралыы айтылады.
Демек (∆T = ∆G).
Мемлекеттің ... ... ... ... ... мультипликаторлық әсер әлсіздеу. Бұл жағдай ... ... ... ... мультипликаторынан жоғары, үлкен ... ... ... ... өзгерісіміен салыстырғанда ... ... ... және ... ... ... болады. Бұл айырмашылық қазыналық саясат құралдарын таңдағанда
анықтаушы болып есептеледі. Егер де ... ... ... ... ... ... ... онда циклдық құлдырауды
тоқтату үшін мемлекет шығындарын өсіреді, бұл құбылыс күшті ... ... ... ... ... ... саясаты арқылы реттеу
Қоғамдық шаруашылықта мемлекеттiң өмiр сүруiнiң негiзi бұл салық болып
табылады. Сондай-ақ мемлекеттiң нарықтық тепе-теңдiкке әсерiнiң бiрi ... ... ... табылады. Мемлекеттiң салық саясаты бұл нарықта
ресурстарды көбейту, қоғамдық ... ... ... жұмсалады
.
Мемлекеттің экономикаға әсер етуі ... салу ... ... ... ... ... ... қаржыларын
пайдалану нәтижесінде мүмкін болады, ал салық бюджетті қаржымен қамтамасыз
ететін бірден-бір құрал.
Қоғамдық шаруашылықта ... өмiр ... ... бұл ... ... ... ... нарықтық тепе-теңдiкке әсерiнiң бiрi
ол салықтық реттеу ... ... ... ... ... бұл ... ... қоғамдық мақсаттарға бағытталған қызметтерге
жұмсалады.
Капитал қозғалысы ... және ... ... ... әсер
ететiн факторлар немесе саясаттарына iшкi бюджеттiк ... ... ... ... саясаттары және инвестиция сұраныстың өзгеруi
жатады.
1) Iшкi бюджеттiк-салық саясатының әсерi. Мысалы, G↑, T↓ деп алайық.
( Сурет-2) / 6, 737 б. /
r* S2 - I S1 - ... I ... S
I = ... – Iшкi ... ... G↑, T↓ ... әсерi
а) G↑ өссе S↓, яғни I > S онда N x ... ... ... T↓ → ( Y – T )↑ → C↑ → S↓ ... орын алады.
G↑, T↓ - экспанция бюджеттiк салық саясаты, ал G↓, T↑ - рестрикция
бюджеттiк салық саясаты деп ... / 2, 364 б. /
2) ... ... ... ... ... кiшi ашық экономика болғандықтан ұлттық экономикаға
өз әсерiн тигiзедi. Шетелдiк ... ... өссе G↑ онда ... азаяды да, шетелдiк пайыз қойылымы өседi. Ұлттық инвесторлар
сыртқа шыға ... ... ... таза ... ... ... ... өзгеруi. Мысалы, iшкi экономикада мемлекет
салық жеңiлдiктерiн енгiзедi деп ... ... ... I (r*)
I, S
I = S
Сурет-4 – Iшкi экономикада ... ... ... ... ... ... ... сұраныс артады,
iшкi пайыздық қойылым көтерiледi, шетелдерден инвестициялар келе бастайды,
жалпы таза ... ... ... ... I > S, r↑, N x ↓.
нақты айырбас бағамына әсер ... ... ... ... ... ... iшкi ... саясаты. Мысалы, мемлекеттiк
шығындар өссiн деп есептейiк. ( Сурет-5) / 2, 358 б. /
Суреттен көрiп отырғандай ... ... өсуi ... ... ... ... ... нақты айырбас бағамы өседi,
таза экспорт азаяды.
E S2 - I S1 - ... x ... x
50 ... – Нақты айырбас бағамға iшкi бюджет-салық саясаты әсерi
ә) Сыртқы бюджеттiк-салық саясаты. ... ... ... ... деп ... онда ... жағдай болады. (Сурет-6)
Суреттен көрiп отырғандай, шетелдiк ... ... ... ... ... ... Соның нәтижесiнде нақты айырбас бағамы
ұлттық экономикада төмендейдi, ал таза ... ... S1 - I S2 - ... N x ... ...... айырбас бағамға шетелдегi бюджет-салық саясаты әсерi
Экономикада барлық тұтынушылар мен ... де ... ... ... қайсысы қандай мөлшерде төлейтiнiң анықтау күрделi болып ... ... ... мен ... де ... ... ... қайсысы қандай мөлшерде төлейтiнiң анықтау күрделi болып табылады.
Ендi келесi жағдайды ... яғни ... ... ... ... ... ... деп есептейiк. Салықтың заңмен
белгiленген әрекет аясы мен ... және ... ... ... аясы ... (t) ... - Сатушыларға салықтың енгiзiлуi
Сатушыларға салықтың енгiзiлуi әрбiр сатылған тауар бiрлiгiне сатушы
(t) ақша бiрлiгiнде салық төлеулерi ... S1 ... ... ... ... ... сатуға келiсетiн минималды бағасын көрсетедi.
Салық енгiзiлгеннен кейiн олар мемлекетке (t) теңге ... ... ... олар сол ... тауарды (t) бiрлiктен асатын ... ... ... ... ... ... болады. Ұсыныс қисығы (t)
бiрлiкке ... ... ... бiлдiредi.
e’ жаңа тепе-теңдiгiн “е” ... ... ... ... Ре бағасын төлейдi, ал Ре-t салық төлегеннен кейiн
сатушыға Ре’-t қалады. ... ... ... Ре’- Ре –ге тең ... ... алушы төлейдi, ал қалған Ре-( ... тең ... ... сатып алушыларға салынатын салықты қарастырайық. Мемлекет сатып
алушылардың алған әр ... ... t ... ... ұстайды. D сұраныс
қисығы белгiлi бiр тауар көлемiн алу үшiн ... ... ... ... ... ... Егер олар қосымша салық төлейтiн
болса, онда бұл ... ... тек t ... ... бағаға алуға келiсетiн
болады, яғни сұраныс қисығы төменге t бiрлiкке жылжиды. Оны ... ... көре ... (t) ... e’ ... Qe ...... алушыларға салықтың енгiзiлуi
Жаңа тепе-теңдiкте салықты енгiзгеннен кейiн сатушылар Pe’ ... ... ал ... ... ... ... Pe’+t бiрлiк төлейдi.
Демек, t салығы келесi түрде бөлiнедi: (Pe’+t) - Pe ... ... ... Pe - Pe’ ... ... заң ... салық кiмге салынатынына қарамастан, ол сатушылар
мен сатып алушылардың арасында бөлiнедi.
Бiрақ осы бөлiнген кезде ... ... ... кiм ... ... ... ... ма? Деген сұрақ туады. Ол сұраныс пен
ұсыныс икемдiлiктерi ... ... ... ... ... 2-шi ... ... S және S’
қисығы соғұрлым жатық болады да Ре-t және Ре ... ... ... салықтың ең аз бөлiгiн төлейдi және керiсiншедей жағдай орын
алады .
Осыған ұқсас сұраныс икемдiрек ... 3-ші ... D және ... қисықтары жатықтау болады да сатып алушылар бағаны азырақ төлейтiн
болады. Бұған сәйкес оларға ... ең аз ... ... және керiсiнше
жағдай болады.
Нәтижесiнде, сұраныс икемдiлiгi неғұрлым жоғары және ұсыныс икемдiлiгi
төмен болса, салықтың көпшiлiгiн ... ... ... және ... ... ... , ал ұсыныс икемдiлiгi жоғары ... ... ... ... ... ... ... нарығындағы тепе-теңдiктi көрсетедi.
IS қисығы басқа факторлар ... ... ... ( G,T ) ... ( R ) мен ... ... (Y) ... байланысты көрсетедi.
IS қисығының қарапайым түрi инвестициялар емн қор жинағы функцияларымен
тығыз байланысты. IS қисығының ... ... ... қор ... мен
инвестицияның тең екендiгi көрiнедi.
4 (а) – суретте қор жинағы функциясы бейнеленген. Табыстың Y1 –ден Y2
–ге өсуiне байланысты қор ... S1 ... S2 –ге ... ... инвестиция функциясы бейнеленген, қор жинағының өсуi
пайыз мөлшерлемесiн R1 –ден R2 –ге азайтады, ал ... I 1 ... I 2 ... Бұл ... I 1 = S1 , I 2 = S 2 ... ... IS ... бейнеленген, пайыз мөлшерлемесi төмен болған
сайын, ... ... ... ... ... ... ... болады. не
жоғары немесе төмен қозғалтады. ... ... деп ... басқа
факторлар IS қисығын не жоғары немесе төмен қозғалтады. ... егер ... ... ... мемлекеттiк шығындар өсетiн болса, онда ол
жиынтық сұраныстың өсуiне алып ... ... ... IS қисығын оңға қарай
өсiредi. Керiсiнше берiлген пайыз ... ... ... мен ... табыстың төмендеуiн күту жиынтық сұранысты төмендетедi, IS ... ... ... ... - Қор ... функциясы S2
S1
Табыс
Y өнiм
Y1 Y2 ... ... R
R 1
R 2
Y Y
I 1 I2 ... Y1 ... - ... ... ... - IS ... ... және бағалы факторды алсақ пайыз қойылым әсер еткенде қисық
бойымен қозғалады. G және T ... I ( r ) ... ... ... ... ... “ r ” тұрақты, ал G өссiн деп алайық,
ал Т тұрақты ... ... ... ... көру үшiн ... қолданамыз.
Мемлекеттiк шығын мультипликаторы:
∆Y = ∆G \ 1 – MPS
Мұндағы:
Y – ұлттық табыс;
G – мемлекеттiк шығын;
1 – MPS – ... ... ... ... онда:
∆Y = - ∆T * MPS \ 1 – MPS
Мұндағы:
Т – салық;
• Бюджеттiк салық саясаты жалпы ... ... IS ... оң ... ( Т↓, G↑, ... Бюджеттiк салық саясат жалпы сұранысты ... IS ... сол ... ( ... ... - тек қана ... мен қызметтердi тұтыну нарығы ғана
емес, сондай-ақ инвестициялық ресурстары ... ... Ақша ... ... ... ... несиелеу және ақшаны ... алу, яғни ... ... нарық болып табылады. Оған қаржы институттары (
коммерциялық банктер, ... ... ... ... жатады.
IS қисығы тауар нарығындағы тепе-теңдiгiндегi пайыздық ... ... ... ... ... ... Бұл ... жиынтық
сұраныс пен жиынтық ұсыныс көлемiнiң теңдiгi қарастырылады.
LM ... ... ... мен ұлттық табыстың ақша нарығындағы тепе-
теңдiгiн көрсетедi. Бұл нарықта тепе-теңдiк жағдай ақшаға сұраныс ... ... ... орындалады.
Сонымен IS-LM моделi экономикадағы негiзгi жүргiзiлетiн саясат салық-
бюджет және ақша несие саясатының басты құралы ... ... ... ... ... ... ... бағытталса, ал ақша – несие ... ... ... ... ... бiз ... үшiн бұл
саясаттарды жете меңгеру ... ... ... ... ... кәсіпорындарына салық салуды ұйымдастыру (мұнай
өнеркәсібі мысалында)
Мысалдағы 1-ші кестеден көретініміз мұнай саласындағы ... ... мен ... да ... түсу ... көре ... ... мемлекеттің салқы саясаты негізінде іске асады. Бұл атап
өтетін ... ... ... сату ... яғни ... өсуі ... да мемлекеттік бюджетке түсетін салықтар сомасының ... ... ... ... ... ... мысалдары негізінде мұнай
кәсіпорындарының ... ... ... сипатта болды:
• корпоративтік табыс салығы 11,6 млрд. ... ... ... ... ... 4,9 ... теңге.
Еліміздегі мұнай өнеркәсіпорындарындағы салықтық ауыртпалықтар өте
жеңіл болып отыр. Бұл бір жағынан елге келетін инвесторлардың ... ал ... ... ... ... ... ... орын алуына
алып келіп отыр.
Еліміздегі мұнай кәсіпорындарына салықтардың аз болуының басты себебі
салық төлеуде амортизацияның өндірістік ... ... ... ... ... ... салықтардың түсімдері азайды, яғни бір ... ... ... ... ... төлемдерін ала алмайды.
Қазір мұнай саласындағы салық төлеуге байланысты заңдарды ... ... ... белгілі. Осы есептеулерге байланысты келесі салық
салудың ұйымдастырылуы орын алып отыр:
• Мұнайды ... ... ... ... ... ... ... Бонустарды есептегенде 2003 жылы 2 млн. тонна мұнайдан 2,5 ... ... ... ... ... ... кодексіне байланысты (101 статья) төленетін ... ... ... ... ... саласы бойынша салық ауыртпашылығы жалпы 20% көлемнен аспайтын
шамада орын алуда.
• Қазақстан мұанй саласының күніне ... ... ең ... ... барр болып табылады.
Мұнайға деген салықты есептеу келесі варинаттар бойынша іске асады.
1. 100% экспорттық вариант. Эксплуатациялық шығындар 3,5 ... ... 24,5 долл 1 ... 2-ші ... ... ... және тасымалдау шығындары. Бұл 1
тоннасына 25 ... ... ... - ... ... ірі ... ... мұнай
кәсіпоырндарының салық ауыртпалылық коэффиценттері
|СаСалық төеуші |Сату ... ... |КНН |КНН |
| ... ... ... ... |
| ... | | | | ... |% ... |% ... |% |% |% | |А |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... ... және ... газ ... кәсіпорындарға салық
ОАО СНПС Актөбе мұнайгаз ... ... СП ... Манғызтаумұнай
2002
2003
2004
ОАО Қаражаюасмұнай
2002
2003
2004
ТОО СП Арман 2002
2003
2004
ЗАО Қарақұдық-Мұнай
2002
2003
2004
ЗАО Тургай-Петролеум
2002
2003
2004
ТОО СП ... ... ... ... ... Б.В. 2002
2003
2004
ОАО Харрикейн Кумколь Мунай 2002
2003
2004
ОАО ... ... НК ... ... ... ... ... |
10194
10800
7510
36684
63677
57269
926
1148
933
4202
17256
17302
3005
2085
3191
218
144
-92
165
-443
278
5708
8437
7010
484
1297
2135
2456
4511
6100
8378
10683
9147
13927
17879
12005
500
634
541
23
157
54
44190
56731
54832 |
1,1
0,7
1,7
0,9
1,2
0,8
4,1
1,0
0,7
1,5
0,7
-0,6
1,5
0,8
2,7
1,6
1,8
1,4
1,3
0,9
1,3
0,9
1,3
0,9
6,8
0,3
1,3
1,0 |
22
19,9
15,4
17,5
23,6
15
33
44
36,8
4
16,5
16,6
20,8
19,8
12,2
3,7
4,1
6,1
5,6
45
60,4
32,9
6,0
9,7
14,5
24,6
27,2
19,2
15,2
24,2
201
33,3
38
16,6
29,1
34
31,9
0,7
3,4
0,8
17,7
17,4
18,2 |
20,8
14,1
7,9
11,2
19,6
13,9
26,2
39
32
3,7
16,4
15,6
18
11,4
9,3
5
2,6
4,7
5,0
43
47,4
32,1
5,2
0,9
14
21,1
26,3
18
14,3
22,
19
32,7
37,1
14,4
27,6
34
31,3
0,6
3,4
0,7
16,6
16,1
16,5
| |
Жалпы бұл кестеден ... ... ... ... мұнай
компанияларына салық ставкаларының азайып келе ... Яғни ... ... ... елге келетін инвестицияларды ынталандыру және
мұнай өндірісін дамыту мақсатында салық саясатында мұнай өнеркәсібі ... ... ... іске ... байланысты еліміздегі мұнай өнеркәсібіне фискалдық ... ... және ... ... ... ... ... көріп
түсіне аламыз.
Минералды ресурстардың меншік формасына байланысты екі салық салу
қағидалары ұйымдастырылады. Біріншісі мемлекеттік ... ... салу ... ... жеке ... ... кәсіпорындарға салық
салуды ұйымдастыру.
Сурет-2 – Мұнай ... ... ... ... келгенде, ұлттық экономиканың тиімді дамуын қамтамасыз етуді
реттеудің негізгі ... және тез ... ... ... экономикалық
реттеу түрі салық немесе фискалдық саясат.
Фискалдық саясат – ... ... ... мен ... ... қамтамасыз етуде бағытталады. Тікелей қаржылық реттеудің процесін
жүргізе отырып, ... ... ... ... үлесін
көбейту немесе азайту арқылы мемлекет олардың дамуын көтермелеп немесе
шектеп ... ...... ... ... ... ... және
мемлекеттiк шығындардың өзгерiсiн реттеу мақсатында үкiмет ... ... Бұл ... ... ... қамтылуды, төлем
балансының тепе-теңдiгiн және экономиканың өсуiн қамтамасыз ету ... Бұл ... өз ... үлкен екі бағыттағы және мақсаттағы
түрге бөлінеді.
Ынталандырушы бюджет-салық саясаты (қазыналық экспанция) – бұл саясат
қысқа мерзiмдi ... ... ... құлдырауды жою мақсатын қояды.
Мұны жүзеге асыру үшiн мемлекет шығындарды өсiрiп, салық ставкасы мөлшерiн
төмендету ... ... ... ... ... ... жүзег
асырылады.
Тежеуші бюджеттiк-салық саясаты (қазыналық шектеу) - ... ... ... мақсатын көздейдi. Бұл саясатты ... ... ... ... ... салық мөлшерi жоғарылайды немесе
бiрiктiрген, құрастырма ... ... ... ... ... ... бұл шаралардың нәтижесiнде, өндiрiстiң құлдырауы мен ... өсуi ... ... ... ... ... мүмкiндiк
бередi.
Қазақстан экономикасында бүгінгі таңда аталған салық саясатының екі
бағыты да ... деп ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдауды қажет ететін маңызды экономика салаларында
көрініс табуда: ауыл шаруашылығы (10%) және өнеркәсіптің өңдеу ... ... ... мен ... ... ... ал тежеуіш салықө саясаты ел экономикасы қарқынды дамып
және сұраныс ... орын алуы ... ... ... ... ... өсіру немесе бюджеттік шығындарды азайту арқылы формада тікелей
әсер етуші саясат ретінде қолданылады.
Жалпы ұлттық ... ... ... тікелей ретету мен қолдау,
ынталандыруды жүзеге асыратын осы салық саясаты ... ... ... ... ... жүргізгенде ғана, Қазақстан экономикасында қызмет ету
деңгейін жоғарлатып, алдағы жылдары әлемдегі дамыған, бәсекеге ... ... ... қосылып, БСҰ-на толық қанды кіруге дайын болады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Ильясов К.К., Зейнелғабдин А.Б., ... Б.Ж. ... ... ... ... 1995.
2. Худяков А.И., Наурызбаева Н.Е. Налог: понятие, элементы, установление,
виды. Алматы: - ТОО Баспа, 1998 – 160с.
3. Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және ... ... Оқу ...... ... – 131 ... Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – 448 бет.
5. Мамыров Н.Қ., Тiлеужанова М.Ә. - ... ...... - 2003. – 432 ... Ивашковский С.Н. - Макроэкономика: Учебник. – 2-е изд., испр., доп.
– М.: Дело. 2002. – 472 ... ... Л.А. ... ... для ...... ... Мельников В.Д. Ли В.Д. Общий курс финансов. Учебник. – Алматы:
Институт развития Казахстана, 2001. – ... ... Н.Г. ... ... – Спб: ... Ком, 1999. – 784 с.
10. А.Исаева «Мемлекеттің дамуына әсер ету тұрғысындағы Қазақстанның
қазіргі ... ... ... ерекшеліктері» // Қаржы-Қаражат, 2006,
№6, 22-25 стр.
11. Статистический ежегодник. Алматы. – ... ... – 2030 ... ... ... жаңа кезеңінде» //
Қазақстан Республикасы президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан ...... 28 ... 2007 ... Н. Ә. ... ... ... бәсекеге барынша қабілетті 50
елдің қатарына кіру ... ... ... 2006 жыл, 1 ... ... ... ... мен жоспарлау
Салық салу қағидалары
Салық механизмi
Салық элементтерi
Салық құқығы мен заңдылығы
Ақпараттық ... ... ... жүйесi
Салықтарды алудың әдiстерi
Салықтық бақылау
Салықтардың есеп құралдары
Мұнай өнеркәсібіндегі салық жүйесі
Контракты ... ... ... жеке ... ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«мемлекеттің экономиканы қаржылық реттеу жүйесіндегі салықтық реттеу және оның Қазақстан Республикасының қазіргі жағдайындағы ерекшеліктері»74 бет
Экономиканы салықтық реттеу және оның Қазақстан экономикасы үшін маңыздылығы15 бет
Экономиканы салықтық реттеу, оның ерекшеліктері және жетілдіру перспективалары27 бет
Салық және оның әлеуметтік-экономикалық қоғамдағы орны мен маңызы26 бет
Салықтарды жинауды ұйымдастыру және салықтық реттеу механизмiнiң ерекшелiктерi57 бет
Экономиканы мемлекеттік реттеу туралы68 бет
Қазақстан Республикасында салықтық реттеудің қазіргі тенденциялары ( ОҚО мысалында )25 бет
ҚР-ның ЭКОНОМИКАСЫН САЛЫҚТЫҚ РЕТТЕУ МӘСЕЛЕЛЕРІ75 бет
Салық экономиканы мемлекеттік реттеу құралы ретінде7 бет
n-ші ретті, коэффициенттері айнымалы біртекті сызықтық дифференциалдық теңдеулерді жалпыланған Абель формуласын пайдаланып шешу36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь