ХХ ғасырдағы Қазақстанның Конституциясылық дамуы

КІРІСПЕ

1 ХХ ҒАСЫРДАҒЫ ҚАЗАҚСТАННЫҢ КОНСТИТУЦИЯСЫЛЫҚ ДАМУЫНЫҢ НЕГІЗГІ КЕЗЕҢДЕРІ
1.1 Қазақстанның конституциялық дамуы тарихын кезеңдерге бөлу
идеялардың дамуының тарихи ерекшеліктері
1.3 1926 жылғы Қазақ АССР.нің 1. 2 ХХ ғасырдың бас кезінде Қазақстандағы конституциялық
конституциялық заңнамасының тарихи. құқықтық сипаттамасы
1.4 1936 жылғы КСРО Конституциясының декларативтік
(«сталиндік»)сипаты. КСРО
мен Қазақ ССР.нің 1937 жылғы республикалық заңнамалары мен
конституциялық заңнамаларының ара қатынасы
1.5 1978 жылғы Қазақ ССР.нің Конституциясының тарихи.құқықтық
сипаттамасы 1.6 Адам құқы, бостандығы және өзiн.өзi басқару хақындағы конституциялық мағынадағы жобалар
2 ТӘУЕЛСІЗ ҚАЗАҚСТАННЫҢ КОНСТИТУЦЯЛЫҚ ДАМУЫ
2.1 КСРО.ның дағдырысы кезеңіндегі Қазақстандағы конституциялық
реформалардың кезеңдрі және оның саяси құқықтық нысандары
2.2 Қазақстан Республикасының 1993 және 1995 жылдардағы
Конституциялары . конституциялық құрылысты құқықтық
регламентациялаудың негіздері
2.3 Қазіргі кездегі Қазақстан Республикадағы конституциялық
реформалаудың негізгі бағыттары.
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қоғамның даму тарихында парадокстердің көптеп кездесетіні белгілі, солардың бірі – конституциясы бар елдерде конституционализмнің болмауы. Бірақ заңдық нысан болғанымен, оның тиісінше мазмұнының болмауы да кездеседі. Мұндай жағдай Негізгі Заң билікті құқықтық ұйымдастырудың либералды – демократиялық құндылықтарын, меншікті және қоғам бостандығын, мемлекеттегі адам мен азамат құқықтарын белгілемеген және бекітпеген кезде орын алды.
2005 жылдың 30 тамызында біздің еліміздің Ата Заңының қабылданғанына 10 жыл толды. Бірақ, Қазақстан Республикасының Конституциясын 1995 жылмен ғана байланыстыруға болмайды. Ол мән, мағынаға толы тарихымыздың ағымына біріктірілген оқиғалар тізбегінің нәтижесі болып табылады. Конституциямыздың өсіп өркендеуінің нәтижесін, оның қоғам дамуындағы мәнін түсіну - өз елімізді, қазіргі уақыт талабын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.
1995 жылға Конституция – біздің мемлекеттігіміздің негізгі, тәуелсіздігіміздің дамуы мен демократиялық тәжірибенің нәтижесі.Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде дамуының алғашқы бес жылы аса маңызды болды. Бұл жылдар ізденіске толы еді. Осы уақыт аралығында тәуелсіздік туралы Декларация қабылданды, бірінші Конституция (1993) қабылданды және экономикалық реформалар басталды. Әрине, бұл жылдар өте ауыр және шешуші кезең болды. Сол жылдары мемлекеттілігіміздің іргетасы қаланып, қазіргі кездері мақтан тұтатын ел жетістіктерінің алғы шарттары қалыптасты. Саяси жүйенің қалыптасуы, көптеген экономикалық мәселелердің шешілуі, реформалардың негізгі кезеңінің аяқталуы осы тәуелсіздіктің алғашқы бес жылдығында жүзеге асырылды. Еліміздің және оның Конституциясының дамуының бастапқы кезеңдері қарама қайшылықтар мен түсінбеушіліктерге толы болды.
Негізгі қайшылық басқару нысанының анықталмауында еді. Бұл 1993 жылғы Конституцияның кемшілігі болатын. Республикадағы басқару нысанының президенттік немесе парламенттік болуын нақты анықтамайтынша, мемлекеттіліктің құрылуы мүмкін емес. Осы қайшылық билік тармақтарының арасында түсініспеушіліктер туындатып, олардың арасында үнемі даулар орын алады. Көшпелі кезеңде реформалардың тиімді жүргізілуі үшін билік тармақтарының келісілген түрде жұмыс атқаруы өте маңызды. Әлемдегі ең алғашқы Конституцияның, яғни американдық конституцияның ең негізгі мазмұны билік тармақтарының жұмысын қамтамасыз ету болып табылады. Мемлекеттік билік органдары бір-бірінен тәуелсіз, бірақ бір-бірімен тығыз байланыста тиімді жұмыс атқаруы тиіс. Сондықтан, 1995 жылы барлық кемшіліктерді түзетіп, жаңа Конституция қабылдау қажеттілігі туындады. Сонымен қатар, алғашқы Конституция елді экономикалық және саяси дағдарыстан алып шығуды мақсат еткен болатын.
1. Cапаргалиев Г.С. Становление конституционного строя Республики
Казахстан – Алматы: Жеті жарғы, 1997-182с.
2. Сапаргалиев Г.С. Конституционное право Республики Казахстан .
(Оқулық) – Алматы: Жеті жарғы, 1998-216с
3. Кубеев Е.К. Конституционный строй Республики Казахстан –
Караганда: Болашак-Баспа, 1998-173с.
4. Баишев Ж. Казахстан: этапы государственности (конституционные
акты)– Алматы: Жеті жарғы, 1997-381с.
5. Нурпеисов Е.К., Котов А.К. Государство Казахстан: от ханской власти к
президентской республике – Алматы: Жеті жарғы, 1995-146с.
6. Котов А.К. Конституционализм в Казахстане: опыт становления и
эфективность механизма власти – Алматы: Каз ГЮА Баспасы, 2000-137
7. Ащеулов А.Т. Этапы становления конституционного законодательства
и конституционализма // Мир закона №8 – 2000-380с.
8. Кул-Мухаммед М. Эволюция политико -правовых взглядов деятелей
“Алаш” - Алматы: Атамура, 1998-580с
9. Аманжолова Д.А. Казахский автономизм и Россия – М.,1994-640с
10. Букейханов А. В тюрьме до выборов. Избранное – Алматы: Қазақ
энциклопедиясы, 1995-566с.
11. Конаев Д.А. атындағы университет // “Хабаршы”.-2001. -ISSN 1606-
42087.- C.40
12. Қазақ КСР-ның Егемендігі туралы Декларация – Алматы, 1990-41с.
13. 1995 жылы 30 тамызда қабылданған Қазақстан
Республикасының Конституциясы – Астана: Елорда , 2008-56
14. Нурпеисов Д.А. Суверенный Казахстан нарубеже тысячилетий – Астана:
Елорда, 2001-284с.
15. Сартаев С.С., Назаркулова Л.Т. Становление Конституций Республики
Казахстан – Алматы: “Кітап”, 2002-276с.
16. Баймаханов М.Т. Конститутция Казахской ССР в системе
конституционного права СССР – Алматы: Казахстан, 1981-246с.
17. Социалистицеские Конституции: становление и развитие./ отв. Ред.
Топорнин Б.Н. - М: “Наука”, 1987-596с.
18. Ковешников Е.М., Марченко М.Н., Стешенко А.А. Конституционное
право стран Содружества Независимых Государств – М: Издательская
группа“Норма – Инфарм, 1999-540с.
19. Конституция (Оснавной закон) Казахской ССР – Алма-ата: Казахстан,
1978-43
20. Зиманов С.З. О концепции и структуре Конституции Казахской ССР –
Алматы: “Наука”, 1991-289с.
21. Хрестоматия по истории государства и права зарубежных стран.- Москва, 1984.
22. Зиманов С.З. В.И.Ленин и советская национальная государственность в Казахстане.- Алма-Ата: Наука, 1970.-303с.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1 ХХ ҒАСЫРДАҒЫ ҚАЗАҚСТАННЫҢ КОНСТИТУЦИЯСЫЛЫҚ ДАМУЫНЫҢ НЕГІЗГІ КЕЗЕҢДЕРІ
1.1 ... ... ... ... ... ... 2 ХХ ... бас кезінде Қазақстандағы конституциялық
идеялардың ... ... ... 1926 жылғы ... ... ... ... ... ... 1936 ... КСРО Конституциясының декларативтік
(«сталиндік»)сипаты. КСРО
мен Қазақ ССР-нің 1937 жылғы республикалық заңнамалары мен
конституциялық ... ара ... 1978 ... ... ССР-нің Конституциясының тарихи-құқықтық
сипаттамасы
1.6 Адам құқы, бостандығы және
өзiн-өзi басқару хақындағы ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАННЫҢ КОНСТИТУЦЯЛЫҚ ДАМУЫ
2.1 ... ... ... Қазақстандағы конституциялық
реформалардың кезеңдрі және оның ... ... ... ... ... 1993 және 1995 ... – конституциялық құрылысты құқықтық
регламентациялаудың негіздері
2.3 ... ... ... Республикадағы конституциялық
реформалаудың ... ... ... ... даму ... ... ... кездесетіні белгілі,
солардың бірі – конституциясы бар елдерде конституционализмнің болмауы.
Бірақ заңдық ... ... оның ... ... ... ... Мұндай жағдай Негізгі Заң билікті құқықтық ұйымдастырудың
либералды – демократиялық құндылықтарын, меншікті және ... ... адам мен ... құқықтарын белгілемеген және бекітпеген кезде
орын алды.
2005 жылдың 30 тамызында біздің еліміздің Ата Заңының қабылданғанына
10 жыл ... ... ... ... Конституциясын 1995 жылмен
ғана байланыстыруға ... Ол мән, ... толы ... ... ... ... нәтижесі ... ... өсіп ... ... оның ... ... мәнін
түсіну - өз елімізді, қазіргі уақыт талабын тереңірек түсінуге мүмкіндік
береді.
1995 жылға ...... ... ... ... мен ... ... егеменді мемлекет ретінде дамуының алғашқы бес жылы
аса маңызды болды. Бұл ... ... толы еді. Осы ... ... ... ... қабылданды, бірінші Конституция (1993)
қабылданды және экономикалық реформалар басталды. ... бұл ... ... және ... кезең болды. Сол жылдары мемлекеттілігіміздің іргетасы
қаланып, қазіргі кездері мақтан тұтатын ел ... алғы ... ... жүйенің қалыптасуы, көптеген экономикалық мәселелердің
шешілуі, реформалардың негізгі кезеңінің аяқталуы осы ... бес ... ... асырылды. Еліміздің және оның
Конституциясының ... ... ... ... ... ... толы ... қайшылық басқару нысанының анықталмауында еді. Бұл 1993
жылғы Конституцияның кемшілігі болатын. Республикадағы ... ... ... ... ... ... анықтамайтынша,
мемлекеттіліктің құрылуы мүмкін емес. Осы ... ... ... ... ... ... ... үнемі даулар орын
алады. ... ... ... ... ... үшін ... келісілген түрде жұмыс атқаруы өте маңызды. Әлемдегі ең
алғашқы Конституцияның, яғни ... ... ең ... ... ... ... ... ету болып табылады. Мемлекеттік
билік органдары бір-бірінен тәуелсіз, бірақ бір-бірімен тығыз ... ... ... ... ... 1995 жылы барлық кемшіліктерді
түзетіп, жаңа Конституция қабылдау қажеттілігі туындады. Сонымен ... ... елді ... және ... дағдарыстан алып шығуды
мақсат еткен болатын.
ХХ ҒАСЫРДАҒЫ ҚАЗАҚСТАННЫҢ КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ ДАМУЫНЫҢ НЕГІЗГІ ... ... ... даму тарихын кезеңдерге бөлу
Қазіргі заң әдебиеттерінде Қазақстан Республикасының Конституциялық
даму процессі талданып, ... ... ... ... даму
кезеңдері жайлы айтылады.
Ғ.С. Сапарғалиев ... ... ... ... 4 ... ... Ғ.С. ... айтуы бойынша
конституциялық заңнаманың қалыптасуы 1990 жылы 24 сәуірде қабылданған
“ҚазССР Президенті лауазымын ... ... ... және 1978 ... ҚазССр-
нің Конституциясына өзгеріс енгізуден ... Өз ... ... ... ... елеулі өзгеріс енгізгенімен негіздейді ... ... ... ... ... ... кезең 1991 жылдың 10 желтоқсанында “Қазақ ... ... ... ... ... ... ... басталды.
Қазақстан Республикасының конституциялық заңнамасының дамуының ... 1993 ... ... ... Жоғарғы Кеңестің жаңа Конституция
қабылдауынан басталды. Ал конституциялық заңнаманың қалыптасуының төртінші
кезеңі 1995 ... ... ... ... ... ... күнге дейін ... Г.С. ... ... ... ... кезеңдері негізінен тәуелсіз Қазақстан
Республикасының Конституциялық заңнамасының қалыптасуының кезеңдерін
қамтитынын айта кету ... ... ... ... ... Конституциялық
дамуының күрделі және ерекше тарихы барынайтады. Оның пікірінше, бұл
процессті үш ... ... ... Ол ... дәуіріндегі даму, кеңес
үкметінен кейінгі кезең және ... ... ... кезең. [3.16]
Бірақ, “Қазақстан Республикасының конституциялық құрылымы” атты ... ... - ... ... ... ... ... және қоғамдағы конституциялық даму жайлы сөз
қозғалғанда, ... ... ... ... ... ... ... яғни зерттеуді алғашқы конституциялық актілердің пайда
болуынан бастап, қазіргі кездегі ... ... ... ... ... ... ... кезеңге қағидалар мен идеяларды мирасқорлыққа алып
бірін-бірі алмастырған конституциялармен, ескі ... ... ... ... ... да ... жоиылуымен сипатталатын
тізбектерімен дамиды. Сонымен қатар, әрбір жаңа ... жаңа ... сай ... сақталып қалуы тиіс.
1.2 ХХ ғасырдың бас кезінде Қазақстандағы конституциялық идеялардың
дамуының тарихи ерекшеліктері
Отандық ғалымдар Қазақстан мен Орта Азияның ... ... ... оны үш ... ... революцияға дейінгі кезең, кеңес
дәуірі және қазіргі кезең бұлардың әр қайсысы бір-бірінен өз мәселелерімен,
тарихи ... мен ... ... ... ... деңгейімен
ерекшеленеді.
Революцияға дейінгі Қазақстанның және Орта Азияның Конституциялық
дамуы көптеген заңи, тарихи, саяси философиялық ... ... ... интеллигенция өкілдерінің сол заманның ... ... ... ... ... даму тарихын зерттеуде
қайнар көз ... ... ... ... ... жариялауға тиым
салынғандықтан, олдар 90-жылдары ғана жарық көрді. Ол еңбектерге Әлихан
Бөкейхановтың, ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан ғалымдары "Алаш" партиясының қызметіне
шынайы баға береді. ... ... ... "М. ... "Алаш"
қозғалысының өкілдері патша өкіметіне қарсылық ... ... ... ұйым болды және пантюркизм идеясына қарсы болған,
қазақ ұлты өз тарихын, ... ... ... тиіс" деп атап көрсетті.
"Алаш" партиясының басшылары Ә. Бөкейханов, М. ... А. ... Ж.Х. ... Х.Ғаббасов, А.Ерменов және тағы басқалар
"ұлттық ... ... ... 1917 ж. 21мен 26 ... ... ... ... Орынбор қаласында "Алаш" саясит партиясы
құрылды, ал 1917 ... 21 ... ... газеті жарияланды.
Бағдарлама құрылымы бойынша Европа елдерінің конституцияларына сәйкес болды
және конституциялық негізгі талаптары ... ... ... ... ... ... жиналысын
қолдады, бұл жиналыс Рессейдің демократиялық құрылымын бекітеді. ... бөлу ... ... ... ... барлық ұлттарға
автономия беруді, ... ... ... мен ... ... ... ұсынды.
Бағдарламаның жобасында бірінші тарауы "Мемлекет нысаны" деп аталды.
Бұл тарауда басқару нысаны жайлы және ... ... ... ... ... мемлекет болуы қажет деп жарияланды. Үкімет басында
сайланған президент ... ... ... ... ... ... қазіргі демократиялық конституциялардағы
бекітілген адам құқықтары мен бостандықтары туралы негізгі ... Дін ... ... ... ... презумпциясы танылды,
бұл принцип советтік конституцияға 70-жылдары ғана енгізілді. "Сот және сот
төрелігі" бөлімінде ... ... сот ... ... ... жергілікті халық тілінде жүргізу қағидалары жарияланды. ... сот ... ... ... аса ауыр ... ... ... көрінеді. Бағдарлама жобасы жерді сатуға қатаң тиым
салды. [9.10]
1917 ... ... ... 5 мен 13 ... ... ... қырғыз съезінің қаулысы бойынша ұлттық аумақтық автономия құрылды.
Оның құрамына ... ... ... ... ... Семей, Жетісу, Сырдария
облыстары, Ферғана, Самарқан, Амудария бөліктері, Алтай губерниясындағы
қырғыз болыстықтары енгізілді. Автономия бір ... ие ... ... тұрды, олардың мәдениеті, тарихы, тілі тарихы ортақ болды. Қазақ-
қырғыз автономиясын Алаш деп атау шешілді. Автономияға кіретін ... ... ... ... ... жер үсті және жер асты ... да Алаштың
меншігі болды. Алаш ... ... ... ... ... Қазақ-қырғыздар арасында тұратын басқа ұлттарға аз
ұлттар құқығы берілді. Алаштың барлық мекемелерінде барлық ұлт ... ... ... Алаш автономиясы 10-миллион халқы бар ірі
саяси бірлікті құрады.
Съезд уақытша халықтық кеңес ... оны ... деп ... Оған
25 адамды сайлады: Валид-хан Танашев, Халел Досмуханбетов, ... ... ... ... ... Садық Аманжолов, Мұстафа Шоқай,
Әлихан Бөкейханов, Мұхамеджан Тынышпаев, Бахыткерей Құлманов, Жақып Ақпаев,
Базарбай Маметов, ... ... 10 орын ... ... ... және ... ұлт өкілдеріне берілген. Халықтық Кеңестің ... ... ... ... ... ... орналасқан жері Семей
болшып белгіленді. Алаштың ... ... оны ... ... бекітті.
1918 жылдың 22 қаңтарында "Сарыарқа" газеті Әлихан Бөкейхановтың
"Жасасын, Алаш, ... ... Алаш ... ... Х. ... осы ... ... автономиясы" мақаласында басқару
нысаны, табиғи байлықтар мен Алаш автономиясындағы заң ... ... ... ... қазақ даласында Алаштың демократиялық ұлттық
қозғалыс ретінде құрылуын танымауға тырысты. Марксистік көзқарастың Алаш
лидерлерінің көзқарастары, идеялары қатты сынға ... ... ... ... ... Алаш ... ... “бұл контрреволюциялық, ұлтшыл партия, байлар мен
феодалдардың, мұсылман діннің мүддесін көздейді”.
Алаш-Орда үкіметінің басымдылығы Алаш ... ... еді. Бұл ... ... ... ... Олар: 1917
жылы 21 қарашада “Қазақ” газетінде жарияланды. Бағдарлама жобасының
талқыланбауына және қабылданбауына қарамастан, бұл Қазақстанның Ұлы
Ресейлік ... ... ... ... талпынысы. Ол демократиялық
сипатта болды. Оған сәйкес Ресей демократиялық федеративтік республика
болуы тиіс еді, оны ... ... ... ... ... ұсынылды. Тек мемлекеттік Дума заң шығарушы билікке ие болды.
Ресей Федерациясының құрамына басқа да ұлттармен қатар қырғыз автономиясы
кіреді. Республикада сөз ... жеке ... ... қол ... тең ... танылды. Дін мемлекеттен бөлініп қарастырылды. Сот
алдында барлық халық тең. ... алу ... ... ... тең, ... сатуға қатаң тыйым салынды. Бүгінгі күні Д.А. Аманжоловтың айтуы
бойынша, Алаштың демократиялық, құқықтық, ... ... ... ... ... қолданылмаған жаңа мүмкіндігі еді.
Алаш-Орда автономиясы құрылған күннен ... ... ... ... және өзге де маңызды мәселелермен айналысты. Орынборда
өткен желтоқсан айының ... ... ... мен қарым-қатынас,
милиция, Ұлттық кеңес, білім беру, Ұлттық қор, Халық ... ... ... ... қозғалды.
Кейбір мәселелер Алаш автономиясының жариялануына байланысты алынып
тасталды. Алаш-Орда төрағасы Ә.Бөкейхановтың жеделхатына ... 1918 ... ... ... ... өз ... орындауға кірісті, Сібір,
Башкир автономияларымен Одақтас болды. Бөкейханов Алаш-Орданың ... ... ... бұл ... ... ... мәселелермен айналысатын
болды. Милиция құру ... оны ... ... ... ... ... ... жылы 11 қыркүйекте Уфа ... ... ... басқару мен жергілікті басқару мәселелері қаралды. Қаулыға
сәйкес Алаш-Орда жалғыз ... ... ... ... Жергілікті басқару
және қалалық өзін-өзі басқару органдары мен ... ... ... ... Жергілікті өзін-өзі басқару 1917 жылы құрылған уақытша
Үкімет қаулыларына бағынды.
Алаштың батыс бөлігін басқару үшін Алаш-Орда ... ... оны ... ... Оның ... Орал ... Бөкей ордасы, Маңғышылақ,
Ақтөбе уезді, Торғай ... ... ... ... бөлігі Семейде
орналасты. Сырдария бөлігі жеке басқарылды.
Алаш-Орда автономиясы бірқатар конституциялық сипаттағы заң актілерін
қабылдады. Мысалы 11-24 маусым аралығында 1918ж. ... ... ... ... ... ... Алаш ... аумағында жарамсыз
деп танылды.
Алаш-Орда Алаш автономиясын 3 адамнан тұратын облыстық және уездік
кеңестер арқылы басқарды. ... алаш ... ... ... қырғыздардан
сайлаған. 21 жасқа толған, ... ... ... ... ... ... кеңестері келесі мәселелерді қарастырды:
алаш әскерінің қатарына алу, ... ... алаш ... ... ... ... ... дамуы, мемлекеттік және қоғамдық
тұрақтылықты қамтамасыз ету, ... ... ... Алаш ... орындалуына бақылау жасау. Облыстық кеңестің нұсқаулары барлық
жергілікті мекемелер ... ... үшін ... ... ... облыстық кеңестердің нұсқауларын орындауға міндетті
болды. Әрекетсіздіктері үшін және ... ... ... үшін ... уездік кеңес мүшелері қылмыстық жауапкершілікке тартылды.
“Уақытша жер пайдалану” туралы қаулының маңызы өте үлкен ... ... ... жеке меншік жойылды. Жер қойнауын және басқа да табиғи
байлықтарды пайдалану – ... ... ... ... [10.402]
Сол сияқты, Алаш-Орда үкіметі мынадай заңнамалық актілер қабылдады:
«Жергілікті маңызы бар теміржолдар туралы», 1918ж. 11-24 ... ... ... 9-22 ... 1918 ... ... соты ... т.б.
Сонымен Қазақстан мен ... ... ... ... ... ... болсақ, қазақ зиялыларын конституциялық
идеялар ойландырып қана қоймай, олар оны ... ... ... ... Автономияның құрылған күнінен бастап, олар билікті ... ... ... ... ... теңқұқықтылық, жергілікті өзін-өзі
басқару органдарынқұру, қауіпсіздік органдарын құру, әскер, жер, ... ... ... ... ... ұлттық-саяси құрылымның күшпен таратылғанына қарамастан, оның
басшылары Кеңес ... ... және заң ... ... ... ... ... қызмет еткен.
Республиканың мемлекеттік ... ... ... ... Қазақстан халқының өмірі жаңа арнаға бұрылды. [11.40]
Соған сәйкес, ең алдымен мемлекеттік кезек ... ... ... ... ... ... ... өмір сүретін жағдай
жасау, республикадағы халықтар достығын нығайту шаралары анықталды. Осы
саяси-құқықтық құжат ... ... ... ... негізін
салып азаматтардың құқықтары мен ... ... жол ... ... ... ... көзіне айналған Декларацияның
басқа да саяси-құқықтық құжаттардан ерекшеліктері, жаңа Ата-Заң Конституция
мен басқа заң ... сол ... ... ... ... сәйкес дайындалды. Аталмыш Декларация ұлттық заң шығару
саласының қалыптасуы мен ... ... рет ... ... қалануына ықпал етті.
1993 жылы 28 қаңтарда қабылданған тұңғыш конституция Қазақстанның
егеменділігі ... ... ... ... ... ... ең
жоғарғы дәрежеде баянды етті. [13.18]
1993 жылғы Конституция «Қазақ ССР-ның мемлекттік егемендігі туралы»
Декларация мен «Қазақстан ... ... ... ... Республикасының Конституциялық заңында тұңғыш рет жария етілген
саяси-құқықтық принциптерді мойындап бекітті.
1.3 1926 ... ... ... ... ... ... ... қазақтардың саяси өмірін қатты ... ... 26 ... ... ... комситеті мен Халық комиссарлар
кеңесінің Декретінің негізінде РСФСР құрамында Қырғыз АССР – і ... ... 19 ... ... ... АССР деп ... ... айтуы бойынша бұл декрет конституциялық акт болып
табылады, себебі, ол Қазақстанда ұлттық кеңестің ... ... [16.7] ... ... Социалистік Революциясының басқару
органы ретінде ... ... ... ... ... ... автономиялық Советтік Социалистік Республикасының Халық Комиссарлар
Кеңесі тағайындалады. Халық комиссарлары РСФСР ... ... ... ... ... ... Комиссарларымен келісіп
тағайындалған. Қырғыз Республикасының құрамына кіретін аймақтарға қатысты,
Қырғыз республикасының құрамына кіру ... ... ... ... ... ... ... Кеңестік республикасын
құруды шешті. Бұл құрылтай съезді (1920 жылдың қазан айы) «Қазақ АССР-нде
Кеңес Үкіметін құру ... ... ... бұл ... ... ... ... республикада РСФСР-мен ортақ нысандарда құрылып, кеңестік
үкіметке тән билікті ұйымдастыруға ... заң ... ... ... органдардың бірігуімен сипатталады. Қырғыз Орталық Атқарушы
Комитеті ҚАССР-дің Конституциясына өзгерістер мен ... ... ... ... ... рет ... республика аумағында,
1918 жылы РСФСР Конституциясында белгіленген шекте, мемлекеттік билік және
басқару органдарын құру, өзінің ... ... ... ... ... ... берілді.
ҚАССР-нің Кеңестер Съезді ... ... ... ... жасау тапсырмасы берілді.
Осы тапсырманы орындау мақсатында 1920 жылы 11 ... ... ... ... ... ... ... әзірлеуге ерекше
комиссия Президиумы конституция жобасын әзірлеуге ерекше комиссия сайлау
туралы шешім қабылдады, оларға ... ... ... ... сайлау
туралы шешім қабылдады, оларға жұмысты 1920 жылдың 1 ... ... ... ... Конституциясын әзірлеу мәселесі ... ... ... ... 1922 ... 1 ... ... жобасы Қырғыз облыстық комитетінің ... ... ... ... ... ... бірқатар
өзгерістер енгізілді, бұл өзгерістер жекелеген азаматтардың сайлау құқығына
байланысты болды. Конституция жобасын Қырғыз орталық атқару ... ... ... ... ... құру шешілді.
ҚАССР-нің құрылуы мемлекеттік билік органдарын құру мен ... ... ... ... ... ... 1922 жылдың қазан
айында Қазақстанның кеңестерінің 2 съездінде ... ... ... ... комитеттерін майлау тәртібі және кеңестер ... ... ... ... ... Бұл ... ... конституциясы
қабылданғанға дейін негізгі конституциялық акт ретінде қарастырылды.
Бесінші бүкілқазақтар кеңесінің съездіне (1925 жылы сәуір айы) ... ... ... және ... ... ... ... көшіру
бұл тарихи актіге айрықша маңыз берді деп атап көрсетеді. ... ... жылы ... ... ... ... ҚАССР-ның
конституциясын өзгерту қажет болды. 1926 жылдың 3 ... ... ... ... ... аймақтық комитетінің Бюро мәжілісіне
қойылды. ... пен ... ... ... ... ... ... тапсырылды.
1926 жылдың 18 ақпанында Конституция жобасын ... ... ... 27 наурызында Қазақ Орталық Атқару Комитетінің Президиумінің
Қаулысымен «Халық Комиссарлары Кеңесі» туралы ереже бекітілді. Оған ... ... ... пен ... ... ... ... және оның қаулыларын орындау тәртібін бекітті.
1926 жылғы ҚАССР-нің Конституциясы ... ... ... ... ... олар 1919 ... 10 ... қабылданған «Қырғыз
өлкесін басқаруға байланысты революциялық комитеті» туралы, 1920 жылдың 26
тамызында қабылданған «Қырғыз ... ... ... ... ... ... мен мазмұны боцынша конституция
басқа ... ... ... ... ... ... және экономикалық дамуына байланысты ұлттық ерекшеліктері бар ... 1936 ... КСРО ... ... ... КСРО мен Қазақ ССР-нің 1937 жылғы республикалық заңнамалары мен
конституциялық заңнамаларының ара ... ... ... ... ... әр түрлі
баға беріледі. Шын ... 20-50 ... ... ... ... емес соттардың қызыметімен белгілі. Бірақ ... ... ... ... ... құқықтар болды. Бұл
конституциялық бостандықтарды ашық ... ... жол ... Бірақ 1936
жылғы КСРО-ның Конституциясы және 1937 ... ... ... ... ... ала алмады, дегенмен Конституцияның
мүлде болмауы олардың ... ... ... ... ... жартысы мен 30-жылдардың бірінші жартысында
Кеңес мемлекетінде ірі экономикалық саяси және әлеуметтік өзгерістер орын
алды. Жаңа ... ... ... ... ... ұшырап, жоспарлы сектордың маңызы күшейтілді. Сол кездердегі
ресми ... ... ... ... ... жеңді деп
тұжырымдады. Ұлттық-мемлекеттік ... ... ... өзгерістерге
ұшырады. Мемлекеттік басқару органдары мен халық шаруашылығын ... да ... ... орын ... Бұл өзгерістерді негізгі заңға
енгізуді қажет етті.
1935 жылы ... ... ... ... жаңа ... “социализм” құрудағы біздің жетістіктеріміз ескірген
шектеулерді жоюға мүмкіндік ... 1931 ... ... ... ... шешімімен жер аударылған кулактардың құқықтарын қалыпына
келтіру қажет – деп ... ... ... ... ... ... ... мәселеге байланысты болды:
сайлау жүйесін демократияландыру, сайлау құқығын тең дәрежеде беру.
Конституцияның әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... бұл ұсыныстардан кейін КСРО Кеңесінің съезі бұл мәселе
бойынша қаулы қабылдады.Орталық Комитетке Конституция мәтінін даярлау ... ... құру ... ... 12 ... КСРО ... жобасы газетте
жарияланды, бұдан кейін КСРО халықтарының жүз ... ... ... ... ... халықтың 55% қатысып, оны
мақұлдады.
Қазақстан бойынша Конституция жобасын талқылауға 1936 жылы ... ... ... ... ... ... ... оқу арқылы, арнайы ұйымдастырылғанүйірмелерде, саяси оқулрда,
жұмысшылар мен ... ... ... ... ... 2564 ... 5159 ... 28842 жиналыстар өткізілді.
Қазақ ССР-нің Конституциясы Қазақстанның Х Кеңес съезінде 1937
жылдың 26 ... ... және ... құрамында Қазақ ССР-ның
құрылғанын жоғары деңгейде ... ж. 20 ... ... ... ... ... 31 адам
кіретін Л. Мирзоянның төрағалық ... ... ... ... ... құру ... ... қабылдады. Бұл комиссия
Конституциялық комиссия ретінде ... Сол күні ... ... ... ... ... қатар, Жоғарғы Соттың Қазақстандық бөлімшесінің
төрағасы Бектұрғанов та енгізілді.
Сонымен, Л.И.Мирзоянның төрағалығымен құрамына 40 адам ... ... ... 1937 ... 9 ... ... ... жобасы республикалық баспасөзде жарияланды. Консатитуция
жобасын талқылауға 355029 адам қатысты, 30 ... ... адам өз ... ... 1937 ж. 26 ... ... ... Конституция негізінде
Сайлау туралы ережені әзірлеп, бекіту тапсырылды және Қазақ ССР-нің Жоғарғы
кеңесіне сайлау мерзімдерін белгілеу ұсынылды.
1937 ж. Қазақ ... ... 1936 ж. ... Конституциясына
сәйкестендіріліп, қоғам өміріндегі саяси, ... ... Бұл ... ... ... ... ... жеңіске жеткенін белгіледі.
Одақтас республикалардың Конституциялары соның ішінде Қазақстанның
да Конституциясы бір жүйемен ... ... ... ... ... мен ... бойынша толық сәйкес болды. Қазақ ССР-
нің 1937 жылғы Конституциясында 22 бап қосылды. 7 бөлімнің орнына 11 ... ... ... ... ... ... құрады. Мемлекет
диктатурадан бас тартты. Бірақ диктатура түсінігі халық санасында сақталып
қалды. Қазақ ССР-нің ... 109 ... ... ... қол ... ... халық жауы деп есептелетіні көрсетілді.
Б.Н. Топориннің пікірі бойынша КСРО ... ... жүйе ... және республикалық конституциялар арасында
еңбек бөлу арқылы жүзеге асырылды. [17.287] Яғни ... ... ... ... мәселесі КСРО Конституциясысында қарастырылды, ал
республикалық Конституцияларда ... ... ... ... ... және 1937 ... республикалық конституциялар бұл
мәселені өзгертті. 1937 ж. Қазақ ... ... жаңа ... ... “Қоғамдық құрылым”, “мемлекеттік биліктің жергілікті
органдары”, “Сот және прокуратура”, ... ... мен ... ... ... тәртібі” деген ... ... ... ... ... ... 1978 ... Қазақ ССР-нің Конституциясының тарихи-құқықтық
сипаттамасы
1937 жылы Одақтас республикалардың ... ... 1978 ... ... дейін 41 жыл өтті. Қоғам дамуына байланысты
Конституция өзгерістерге, толықтыруларға ... ... ... 1937 ... 1978 ... ... 500-ге жуық өзгерістер
енгізілді. Бұл өзгеріс жаңа одақтас республикалардың қосылуына, ... ... ... мен жаңа ... ... болуына,
олардың өкілеттіктерінің өзгеруіне, қазақ ... ... ... ... болды. [18.431]
Қазақ ССР-де конституция жобасын жас ау ... ... ... ... оны ... ... ... хатшысы
басқарды.
1978 жылғы конституция оның алдында қабылданған конституциялардан
өзгеше негізгі заң болды. 1978 ж конституция 10 бөлімнен тұрды:
1. ... ... ... мен қоғамдық құрылымының негіздері;
2. Мемлекет және жеке тұлға;
3. Қазақ ССР-нің әкімшілік-аумақтық құрылымы және ... ... ... ... ... депутаттары және оларды сайлау тәртібі;
5. Қазақ ССР-нің мемлекеттік билік органдары мен басқару органдары;
6. Жергілікті басқару органдары;
7. ... ... ... және ... ... мемілекеттік
жоспары;
8. Сот төрелігі, арбитраж, прокурорлық қадағалау;
9. Қазақ ССР-нің гимні, елтаңбасы, туы және астанасы;
10. Қазақ ССР-нің конституциясының ... етуі және оған ... ... және 19 ... тұрды:
1. Саяси жүйе; 2. Эканомикалық жүйе; 3. ... даму ... 4. ... ... 5. ... ССР-нің азаматтығы, азаматтардың
теңдігі; 6. Қазақ ССР-гі негізгі құқықтар мен ... 7. ... ... республика; 8. Әкімшілік аумақтық бөлініс; 9. халық депудаттарының
қызмет ету қағидалары мен жүйесі; 10. Сайлау ... 11. ... ... ... ... ... ... 13. Қазақ ССР-нің министрлер кеңесі; ... ... ... ... 15. ... ... депудаттар
кеңесінің атқару комитеттері; 16. Қазақ ССР-нің эканомикалық әлеуметтік
дамуының мемлекеттік ... 17. ... ... ... ... ... және арбитраж; 19.Прокуратура .
1978 жылғы Қазақ ... ... 173 ... ... [19.43]
Бұл конституцияда республиканың саяси негізін халық депудаттар
кеңесі арқылы құрайды делінген. Бірақ саяси ... ... ... ... 1978 ж ... ерекшелігі мемлекеттегі аса маңызды
мәселелерді ... ... ... ... ... ... ... рет
эканомикалық жүйе тарауы енгізілді. Қазақ ССР-нің эканомикалық жүйесін
өндіріс ... ... ... ... ... шет ел
мемлекеттерімен қарым-қатынас жасасу ... ... ... іс ... ... болды. Іс жүзінде шет ел мемлекеттерімен тек ... ... ... ғана қатынас орнатылды. Конституция мемелекеттен қоғам мүддесін
жеке тұлға мүддесінен биік ... ... ... ... қана ... кейде міндетке айналады. Кеңес дәуіріндегі
конституцияларда ең негізгі эканомикалық және саяси ... ... ... Бұл ... ... ... монополияға жол берді.
Бұл конституцияның тағы бір жаңалығы. Қазақстан ... ... бөлу ... Бүкіл аумақ обылыстарға бөлінді. ... ... ... ... ... ... қарастырылған.
Мемлекеттік органдарға аса көңіл бөлінген. Заң ... ... ... ... ... ... ... саны 510 адам деп көрсетілген,
Жоғарғы Кеңес төрағасының 4 орынбасары белгіленген.
Академик С.З. Зимановтың айтуынша ... ... ... акт ... себебі КСРО конституциясынан толық көшірілген және
әкімшілік бюрократия кабинеттерінде қабылданған. Оның ... ... Оны ... қатысуы тиіс адамдардың оған қатысуға
мүмкіндігі болмаған. [20.12]
Кеңес дәуіріндегі конституциялар ... ... ... идеологиялық
ескерткіш ретінде қарастырылады.
Қазақ КСР-інің 1978 жылғы ... ... ... аз ... енгізді. Еліміздің осы Негізгі заңына сәйкес Қазақ КСР Жоғарғы
Кеңесі ... ... ... ... ... табылды. Қазақ КСР-інің
Жоғарғы Кеңесі КСРО Конституциясымен және Қазақ КСР ... ... ... ... мәселелердің барлығын шешуге өкілетті болатын.
Жоғарғы Кеңестің жұмыс ...... КСР ... ... Төралқасы
Жоғарғы Кеңестің сессиялары аралығында қажет болған ... ... ... ... ... ... енгізіп, оларды кейін кезекті
сессияның бекітуіне ұсынатын. Қазақ КСР-інің Жоғарғы Кеңесі, ... ... ... кез ... мәселе бойынша тексеру комиссияларын  және
өзге де комиссияларды құратын. Барлық мемлекеттік және ... ... мен ... ... тұрақты және өзге де ... ... ... ... ... мен ... ... болатын. Қазақ КСР ... ... ... КСР-інің жүргізуіне
жатқызылған кез келген мәселені ... ... ... ... ... наурызда он екінші сайланған Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің
сайлауы өтті.  Бұл әкiмшiл-әмiршiл ... ... әлі де ... ... ... жағдайдағы республиканың жоғары заң шығару органының алғашқы
неғұрлым  демократиялық  сайлауы болатын. Сайлау алдындағы тартысқа ... ... үшін екі ... ... ... ... Республикалық
қоғамдық ұйымдардан 90 адамның сайланғаны да аталған сайлаудың бір
ерекшелігі ... ... Бұл ... ... ... ... ... өткенімен, тоталитарлық жүйенің  өзгеру процестеріне бұлжымас
сипат ... ... ... ... Кеңес Қазақстан парламентаризмінің
қалыптасу тарихында ерекше рөл ... Бұл ... аса ... ... ... мемлекеттің 90-шы жылдардағы саясатын заңнамалық
жағынан қамтамасыз етуде ... ... Адам ... ... және ... басқару хақындағы
конституциялық мағынадағы жобалар
Адам құқығы қандай қоғам, немесе қандай заман болмасын саяси-құқықтық
ой- пiкiрдiң тарихында ерекше орын алады. ... алып ... ... ... және ... тарапынан тиiмдi қорғалуы Европада XVI
ғасырда басталған буржуазиялық революцияның пайда болуымен тiкелей
байланысты. ... ... ... ... ... және ... саяси
аренаға көтерiлiп келе жатқан буржуазия феодалдық, ескi жаңа заманның,
талаптарына сай ... ... мен ... ... ... ... ... сияқты Конституциялар мен бақа құқықтық
құжаттарды да аса мақтанышпен, ауыз толтыра жариялады. Бұл көрiнiс
түсiнiктi-де, ... ... ... сол ... ... ... ең ... бөлiнбейтiн, туа бiткен құқық ретiнде
бағалады. Құлиеленушi, феодалдық мемлекеттер қалыптастырған таптық,
қанаушылық, адам құқықтарының ... ... ... тапталған
жағдайларының орнына буржуазиялық қоғам алғаш рет өзiнiң ... ... ... және ... ,,құқық үстемдiгi”, ,,заңдылық”
,,тең құқылы”, сияқты ұғымдарды сословиелiк, тап үстемдiлiгiне қарсы қоя
бiлдi.
1628 жылы Англияда Буржуазиялық ... ... ... ... о праве” (Құқық туралы петицияда) былай деп атап
көрсетiлдi: ,,Вопреки смыслу... ... ... и ... многие из ваших
подданных в недавнее время были заключены в ... без ... ... и ... для ... их они были ... к вашим судьям по
указам вашего величества о Habeas corpus,чтобы послушать с ними ... ... ... на ... обозначить причину задержания, не
указывали никакой причины, кроме той,что лица эти содержались под ... ... ... ... ... ... ... вашего
Тайного совета,и не смотря на это, они были перепровождаемы в различные
тюрьмы,хотя против них не было ... ... ... которое
они могли ответить согласно закону”. ... ... ... ... аталған идеяны жан-жақты дамытты.
Мысалы, Ұлы Француз революциясы қабылдаған ,,Адам және адамзат
құқықтарының декларациясында” мынандай құндылықтарды дүние жүзiне паш ... ... ... ... ... ... что лишь ... забвение прав человека и пренебрежение к ним
являются единственными причинами общественных бедствий и пороков
правительств,приняли решение изложить в торжественной ... ... ... ... ... ... такая
декларация, неизменно пребывая перед взорами всех членов общественного
союза, постоянно напоминало их права и обязанности...
1. Люди рождаются и остаются равными в ... ... ... основатся лишь на сображениях общей пользы.
2. Цель нашего ... ... ... обеспечение
естественных и неотъемлемых прав ... ... ... ... и ... ... ... петициясының авторлары Ұлы Француз революциясының бұл
қағидаларын өте жақсы бiлген. Атап айтатын болсақ, оның авторлары болып
саналатын Әлихан Бөкейханов, Жақып Ақбаев ... ... ... ... ой ... ... ... дәрежеде меңгерген. Олардың Санкт-
Петербургте оқып, бiлiм алған жылдары кезiнде оқу бағдарламасы арқылы да
және өз тараптарынан да саналарына сiңген.Мiне,осыған ... ... адам ... мен ... туралы терең мағыналы мәселе
көтердi. ,,Уақытша ереже” қазақ даласына енгiзiлгеннен кейiн патша өкiметi
қазақ халқының,, ұлттық, саяси, әлеуметтiк ... ... ... тежеп,
отарлау саясатын барлық салада күшейтiп бақты. Бостандық теңдiк, адам
құқықтары сияқты мәселелердi айту, немесе күн тәртiбiне қою ... ... ... тұншықтырып отырды. Осы мәселелерге терең қолдау жасап,
құнды пiкiрлер айтқан ... ... ... ... ... ... что ... выразить недовольство действиями
чиновников, объявляется ,,ослужником”царской воли.Аресты и заточение
,,удаление из общества”ссылка публичная порка и другие унижения были
излюбленными методами, которыми без ... и по ... ... ... ... ... феодального угнетения и
колонияльного насилия по-разномуотразилась на положении различных слоев
населения, причем наиболее тягостно-на положении трудящихся ... ... ... ... ... ... ... являвшися
порождением и непременными спутниками колониализма, серьезно задевали
интересы многих слоев казахского общества. На этой почве возникали,
конфликты, готовые перерасти в ... ... ... ... ... ... ... және осындай өмiрдi басынан
кешiрiп жатқан қазақ халқының жағдайлары петиция ... ... ... ... да ... адам құқығын қорғауды Шоқан Уалихановтан кейiн ұлт
намысы деңгейiне көтердi. Қарқаралы петициясы адам құқығын қорғауда ... ... ... ... генерал-губернатордың сотсыз, тергеусiз
әрбiр қазақты өзiнiң елдi мекенiнен бес жылға дейiн айдап жiберу құқығын
жоюды ... ... ... ... ... бы ... порядок
административной высылки киргиз без суда и следствия” [23. 10]. Қазақ
зиялылрының адам құқығын қорғауда бұл мәселенi көтеруi өте заңды едi.
Отарлық ... ... есiн ... алмай жатқан қазақ халқының
құқықтарының өрескел бұрмаланып, аяққа тапталып жатқаны оларға қатты әсер
еткен едi және сотсыз, ... ... ... хх ... ... ... ... зиялылары мен дiн
қызыметкерлерi әкiмшiлiк айдап жiберуге тап болды. ... ... ... бiрi ... адам ... қорғауға бел шешiп күрескен дiн
өкiлдерiнiң қайраткерлерi Наурызбай Таласов, Шәймерден Қощығуловтар
,,қазақтарды орыстандыру, дiн исламнан ... ... ... ... тiршiлiгiн таңып, мұжыққандыруға бағытталған арамза саясат салдары
деген ой айтты, сөйтiп, тұрғылықты елiн де, ... де ... ... ... қарсы тұруға үндедi.
2 ТӘУЕЛСІЗ ҚАЗАҚСТАННЫҢ КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ ДАМУЫ
2.1 КСРО-ның дағдырысы ... ... ... ... және оның ... құқықтық негіздері
Қазақстанның саяси тарихындағы ең күрделі, аз ... ... ... соңы мен 90-шы ... ... ... ... б.т. 80-
ші жылдардың соңында қазақстандықтардың қоғамдық санасында өзгерістер орын
алды, олар демократиялық қоғам құндылықтарына өтумен байланысты болды.
өзгерістер эканомикадағы ... ... ... жаңа
мемлекеттілікті құруға, билік пен басқаруды реформалауға байланысты орнады.
Демократиялық институттардың қалыптасуы ұзақ және күрделі процесс
болды, ұзаққа ... ... ... ... ... негізгі мемлекеттік және саяси институттарды қайта құру қажет
болды.
Азаматтардың әртүрлі үкіметтік емес ұйымдарға бірігуі демократиялық
қоғамның ... ... ... қазақстанда көптеген ұйымдар пайда
бола бастады. Бұл ұйымдар ... ... ... көп ... Алайда 1986 жылғы қайғылы оқиға, республика ... ... одан ... қуғындаулар қоғамдық-саяси өмірге кері әсер етті.
1990 жылғы наурызда он ... ... ... КСР ... Кеңесінің
сайлауы өтті.  Бұл әкiмшiл-әмiршiл жүйенің ықпалы әлі де ... ... ... ... ... ... заң шығару органының алғашқы
неғұрлым  демократиялық  сайлауы болатын. Сайлау алдындағы ... ... ... үшін екі ... ... ... ... Республикалық
қоғамдық ұйымдардан 90 адамның ... да ... ... ... ... табылады. Бұл сайлау толыққанды саяси партиялар болмаған
жағдайда өткенімен, ... ... ... ... ... ... ... сайланған Жоғарғы Кеңес Қазақстан парламентаризмінің
қалыптасу ... ... рөл ... Бұл бірқатар аса маңызды құқықтық
актілердің қабылдануында, мемлекеттің 90-шы жылдардағы ... ... ... ... ... тапты.
«Қазақ КСР Президенті қызметін тағайындау және ... ... ... ... ... мен ... ... туралы»
1990 жылғы 24 сәуірдегі Қазақ ... ... ... КСР ... ... еліміздің алғашқы Президенті болып Нұрсұлтан Әбішұлы
Назарбаев сайланды.
1990 жылғы 25 қазанда ... ... ... ... ... ... ... туралы» Декларацияны қабылдады, онда тұңғыш рет 
аумақтың бөлінбейтіндігі және оған қол сұғылмайтындығы ... ... ... ... ... айқындалды, азаматтық институт, сондай-
ақ меншік нысандарының тең құқылығы енгізілді.
1991 жылғы тамыз бен желтоқсандағы оқиғалар – Мәскеуде іске ... ... және ... келісімдері КСРО тарихының соңғы нүктесін
қойып, 1991 жылғы 16 ... ... ... ... Кеңесі
Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігін жария етті.
Он екінші сайланған Жоғарғы Кеңес ымыраға келу жөніндегі екі ... ... 1993 ... 28 ... ... ... заң ... аяқтаған  және шынайы конституционализмнің орнығуын
жалғастырған Қазақстанның кеңестен ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздікті, азаматтық
құқықтар мен бостандықтардың нақты кепілдіктерін, демократиялық қоғам мен
құқықтық мемлекет құруды қамтамасыз ... жаңа ... ... ... ... ... бір ... саяси басқарудан, монополиялық
экономикалық жүйеден, тарихи күш ... ... бас ... ... ... оң серпіні үшін өріс ашты. 
Әлеуметтік бағдарланған ... ... ... ... Негізгі Заң Республиканы дүниежүзілік қоғамдастықтағы тәуелсіз
мемлекет ретінде заңдастырды.  1993 жылғы ... ... ... ... ... ... ... ретінде білдіреді, ол тату
көршілік пен көптарапты әрі өзара тиімді ынтымақтастықты ... ... ... ... ... деп ... ... өз құқықтарын кеңейту мақсатында жүзеге асырған 1989
жылдың ... ... ... өзгертулер енгізу мемлекеттегі
жоғары лауазымды тұлға. Жоғары кеңес ... ... ... ... ... 1990 жылы 24 ... басшысы-президент
лауазымы енгізілді. Президентке заңшығару және атқару қызметтері толық
жүктелді. Бұл институттың енгізілу уақыт ... сай ... ... ... Себебі ол елді саяси эканомикалық тығырықтан шығаруға ... ... ... ... құлауы оның мүшесі болған мемлекеттердің егемендігін
жариялауына әкеп соқты. ... ... ... ... ... ... ... бәрі тарихи шешімдерді қажет етті.
Осындай шешімдердің бірі 1993 жылғы Қазақстан ... ... ... Оның ... өткізілген
конституциялық реформалар алғы шарт болды. ... ... ... ... егеменді мемлекет деп жарияланды.
Президент лауазымының бекітілуі мемлекеттіңк билік және ... ... ... ... мемлекеттің іргетасын және
конституциялық негізін мемлекеттік ... ... ... ... ... ... тәуелсіздігі» [25.44] туралы
конституциялық заң құрады.
Республиканың конституциялық құрылымындағы өзгерістерді байқау үшін
декларацияның ережелеріне тоқталып ... ... ... республикасы егеменді мемлекет (п-1)
-Республика азаматтары, барлық ұлт өкілдері Қазақстан халқын
құрайды, ол ... ... көзі ... ... Халық билікті өкілетті
органдар арқылы жүзеге асырады. Халық атынан ... ету ... ... Кеңесіне тиесілі;
-Қазақ ССР-нің азаматтығы бар; ... ... ... ... кепілдік беріледі; барлық саяси, қоғамдық , діни ұйымдарға
мемлекет және қоғам өміріне араласуға тең ... ... ... ... ... ... аумағында толық және
сыртқы саясатта да толық және дербес;
-Мемлекеттік билік үш тармаққа, заң шығарушы, атқарушы және ... ... ... асырылады; заң шығарушы билік жоғарғы Кеңеске, атқарушы
билік президентке, сот ... ... ... ... ... ... ... конституция мен заңдар басым танытады;
-Меншіктің барлық түрлері танылады және ... ... ұлт ... тең ... мен құқықтар қамтамассыз етіледі
- Қазақ ССР-і халықаралық қатынастардың дербес субъектісі болып
табылады;
Аталғаннормаларды талдау 1993 ж ... ... ... ... ... ... демократиялық қағидалардың жариялануы
заң актілерінде өз көрнісін тапты. «Мемлекеттік тәуелсіздік» ... заң ... ... ... кезінде уақытша конституция
болып есептеледі.
2.2 1993-1995 ... ... ... ... ... құқықтық негізі
Қазақстанның алғашқы Конституциясы ... ... ... Онда ... ... адам және адамзат құқықтарының негіздері,
әлемдік деңгейге Қазақстан халқының шығу деңгейі, сот ... және ... ... ... ... ... жүзеге асуы қоғам өміріндегі
жағымды өзгерістердің сипаты болды, ал ... өзі ... ... және ... ... реформалардың құралы болды.
Бірақ реттелуі тиіс көптеген мәселелер шешілмей қалды. Тарихта ... ... ... барлық талаптарға сай негізгі заңды ... ... ... ... ... да ... тап ... Мысалы, билікті бөлу қарастырылғанымен олардың
арасындағы қайшылықтарды шешу қарастырылмаған. ... ... ... жеке ... мәселелері 1993 ж Конституцияда қарастырылмаған.
Қазақстан Республикасының 1993 ... ... ... ... өте көп өкілдік берілді, бұл ... ... ... ... мен тежемелік әрі тепе-теңдік жүйесін құруды
қиындатып жіберді. Реформалардың одан әрі жүргізілуі республикалық ... ... ... ... ... ... анықтады,
өйткені олар жедел өзгеріп жатқан оқиғаларға шұғыл түрде әсер ете алмады
және ... орай ... ... ... ... ... Он ... Жоғарғы Кеңестің тұрақты негізде істеген ... ... ... де кәсіби Парламент ... ... ... пен ... ... ... істемеуі Жоғарғы Кеңеске
Үкіметтің қызметіне араласуына немесе оны ... ... ... ... бұл республиканың өкілді органының қызметін мерзімінен
бұрын тоқтатуға әкеп соқты. 
Он екінші ... ... ... ... таратуы биліктің
жергілікті өкілді органдарының ... ... ... ... ... ... ... Кеңесі, ал ... ... ... және ... ... ... соң бірі ... өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату туралы ... ... ... 43 халық депутаты өкілеттіктерін тоқтатқаны туралы
мәлімдеме жасап, әріптестерін өздерінің ... ... ... Он екінші
сайланған Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі 11-сессиясының  жұмысы
аяқталар қарсаңында ... ... ... ... ... ... тоқтатты. Осындай жағдайда халық қалаулылары Парламент қабырғасында
өткізген ұзақ пікірсайыстардан кейін Сайлау туралы ... ... мен ... әкiмдерге уақытша қосымша ... ... заң және ... ... ... ... бұрын тоқтату
туралы заң қабылдады. Республиканың жоғары өкілді органының соңғы екі
заңнамалық актіні ... ... іс ... Конституцияға түзетулер
енгізумен бірдей болды.
Сонымен қатар, 1995 ж Конституцияда парламентаризм қалыптасуы ... ... 1990 ж ... айы мен 1995 ж ... ... аралығында жоғары
заң шығарушы орган екі рет дағдарысқа ұшырады. ... ... ... мерзімнен бұрын тоқтатылуы, ал екіншісі Жоғары Кеңесті тарату.
Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... және бүкілхалықтық талқылау 1995 ж 30 маусым мен 30 шілде
аралығында өтті. Бұл жүйе демократиялық ... тән ... ... Бұл ... екі ... ... шешілді.
Біріншісі -жаңа Конституцияны тану. Бір ай көлемінде 33 мың талқылау
өтті. 30 мыңға жуық ұсыныстар мен ескертулер айтылды. ... ... ... 1100 ... мен толықтырулар енгізілді. Сондықтан Конституцияны
халықтық деп ... ... ... ... ... жаңа ... аудару, әрбір
азамат осы оқиғаның маңызын түсінуі тиіс еді. ... ... ... үшін де ... ерекше еді.
1994 жылғы 7 наурызда өткен сайлау республикада көп партиялылықтың
қалыптасуына ықпал етті. Сайлауға сайлаушылардың 73,84 ... ... 135 бір ... ... ... 910 адам ... ... 692 адам лайық болды, орташа алғанда – 5 үміткер бір депутаттық
мандат үшін ... ... ... ... ... негізінде Жоғарғы
Кеңесте мынадай фракциялар құрылды: Қазақстан Халық Бірлігі Одағы ... ... ... ... ... Конгресі партиясы (ҚХК – 22 адам), Социалистік
партия (12 адам) және Кәсіподақтар ... (12 ... ... ... ... ... ... 14 депутаттық топ болды.
Қазақстан тарихында тұңғыш рет саяси партиялар мен ... ... ... қол ... ... бағдарламалардың қалыптасуына
және қабылдануына ықпал ету мүмкіндігін алды.
1994-1995 жылдар ... ... ... төтенше маңызды кезең болып табылады. 1994 жылғы ... ... ... ... ... ... істеген он үшінші сайланған Жоғарғы
Кеңес депутаттар тұрақты ... ... ... ... ... ... болды.
Алайда он үшінші сайланған Жоғарғы Кеңестің тағдыры өте ... ... Ол өз ... билік тармақтарын бөлу тетігі логикалық
тұрғыдан аяқталуға дейін жеткізілмеген, биліктің ... мен ... ... нақты мазмұнмен толықтырылмаған, Жоғарғы Кеңестің,
Президенттің және ... ... ... ... айқындалмаған
мемлекеттік құрылыстың ең бір күрделі кезеңінде кіріскен еді.
Сонымен ... он ... ... Жоғарғы Кеңестің Қазақстанда
парламентаризмнің одан әрі дамуына алғышарттар ... ... ... Он ... сайланған Жоғарғы Кеңестің Төрағасы Ә. Кекілбаев: ... ... ... ... қиналыссыз биылғы жылдың қоғамдық-
саяси өміріндегі ең бір ірі оқиға деп атауға болатын шығар. Оның ... жаңа ... пен ... қаз ... ... бірі ... ... тарихи күнтізбесіне кіретіні
шүбәсіз... Кәсіби Парламент бізде ... ... емес және біз ... және ... ... ... ... мәжбүр болдық... Жаңа
мәртебе иеленген ... ... ... ... ... ... ... сайланған Жоғарғы Кеңес бір жылдан сәл азырақ ... ... деп ... ... ... сот ... заңнамасының кейбір
нормалары Конституцияға сәйкес келмейді деп таныды, ... ... ... ... еді.
Жаңа конституцияны қолдап, референдумға қатысушылардың 81,9 пайызы
дауыс берді. Елде дамудың жаңа ... ... оған 1995 ж ... ... ... Бұл ... егеменді мемлекеттің қалыптасуын аяқтады.
Ескі және жаңа саяси құрылыстың ... ... ... ... бойы ... ... ... үлгісін кеңестен кейінгі
кеңістікте енгізуге тырысудың көрінісі ... 1993 ... ... ... ... ... толы ... жылғы 30 тамызда жүргізілген референдумның нәтижесінде бұрынғы
мемлекеттік құрылыстың кемшіліктерін жойған Қазақстан Республикасының жаңа
Конституциясы ... ... ... ... арасында кеңінен талқыланды.
Азаматтар 30 мыңға жуық ... ... ал ... ... ... ... арнаулы сарапшылық-консультациялық
кеңес оларды зерделеді. Мәтінді пысықтау кезінде мыңнан ... ... ... ... ... ... 99 ... 55-і елеулі
өзгерістерге ұшырады.
1995 жылғы 30 тамызда референдумға қатысқан халықтың 81,9 проценті
жаңа ... ... ... ... ... заң шығарушы, ... және ... ... ... жұмыс істеуін және өзара іс-қимылын
қамтамасыз ететін билікті бөлу принципін жай ғана жариялап ... жоқ ... ... пен тепе-теңдіктің нақты жүйесі баянды етілді. Негізгі Заң
адамның ... ... ... оның ... ... мен
бостандықтарын бекітті.
Мемлекеттік билікті бөлудің принциптері оның бірлігіне қайшы
келмейді, оның ... ... ... іс-қимылын, бүкіл биліктің
олардың біреуінде ... ... ... ... ... Бірыңғай
мемлекеттік билік тармақтарының диалектикалық өзара ... ... Ал ... ... мен ... ... ... саяси
тұрақтылықты қамтамасыз етуге ықпал етеді.
Қазақстанды ... ... деп ... 1995 ... ... ... Республикасының Парламенті және оның
депутаттарының ... ... ... Республикасының Үкіметі
туралы», «Сот жүйесі және ... ... ... ... биліктің әрбір тармағының мәртебесі мен функциясын реттеді.
1995 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциясында Парламенттің
заң шығару функциясын жүзеге ... ... ... ... ... ... ... тұрақты негiзде жұмыс iстейтiн екi Палатадан: Сенаттан
және Мәжiлiстен тұрады.
Сенат әр облыстан, республикалық маңызы бар ... және ... ... екi ... ... ... ... бар қаланың және республика астанасының барлық өкiлдi ... ... ... ... ... ... жетi депутатын Сенат өкiлеттiгi мерзiмiне Республика Президентi
тағайындайды. 
Мәжiлiс жетпiс жетi депутаттан ... ... жетi ... әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiсi ескерiле отырып құрылатын ... ... саны тең бiр ... ... ... ... ... Он депутат бара-бар өкiлдiк жүйесi бойынша және бiртұтас
жалпыұлттық сайлау ... ... ... ... тiзiмдер негiзiнде
сайланады. 
Сенат депутаттарының өкiлеттiк мерзiмi - алты жыл, ... ... ... - бес ... ... 30 тамызда жалпы халықтық референдумда қабылданған
Қазақстан Республикасының Конституциясында ... ... ... ... түрде бекітілді. Осыдан кейін ғана ел Президенті Н.Ә.Назарбаев
«Қазақстан Республикасындағы ... ... ... заң күші ... қол ... оған ... қос ... Парламентке депутаттарды
сайлау процесі 1995 жылдың соңында өткізілді.
1995 ж Конституция ... ... ... ... ... бар ... деп ... Бүгінгі таңда Қазақстан БҰҰ-ның
толық мүшесі, ТМД елдеріндегі қауіпсіздік жүйесінің белсенді қатысушысы,
сонымен қатар, Азиядағы ... ... мен ... әрекет етудің аумақтық
және мемлекетаралық ұйымының бастамасышы болып табылады. Бұл ұйымға ... ... ... ... алыс және шет ... екі жақты және
көпжақты шарттардың қатысушысы. Сондықтан, ... ... ... қатынастардыңбелсенді қатысушысы. [26.9]
Конституциялық құрылымның тағы бір сипаттамасы ... ... А.А. ... ... ... унитарлы нысанының
келесі белгілерін атап ... бір ... ... ... ... ... ... жоғарғы органдары. Бұл белгілердің ... ... тән. 1995 ж ... ... ... болмауын атап көрсетті. ... және ... ... тиым салынды. [27.12]
Конституцияда Қазақстан Республикасын құқықтық мемлекет деп атап
көрсетілген. 1995 ж Конституцияда ... ... ... ... жағдайлар
көзделген.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасын конституциялық ... тағы бір ... адам ... мен бостандықтарын ең жоғарғы
құндылықтар деп тануы. Бұл құқықтар мен бостандықтар ... және ... ... бөлімде көзделген. 1993 ж Конституциямен салыстырғанда 1995 ... ... ... ... бұл әлемдік деңгейге сай жүзеге
асырылды.
Қазақстан Республикасы әлеуметтік мемлекет, яғни ... ... ... материалды түрде қамтамассыз етуге барлық қолайлы
жағдайлар жасалған. Республика жоспарлы эканомикадан ... ... ... ... азаматтарға кәсіпкерлік қызметпен айналысу
бостандығы конституцияда бекітілген. Азаматтардың құқықтарының ең маңыздысы
меншік құқығы, ... жеке және ... ... тең ... және ... ж ... ... Қазақстан Республикасы зайырлы
мемлекет, яғни мемлекетте ресми дін міндетті емес. Дін мемлекеттен бөлініп
қарастырылған.
Жоғарыда ... ... ... ... құрылымының негізгі, кезеңдеріне арналды және оның ... мен ... ... ... Қазіргі кездегі Қазақстан Республикасындағы конституциялық
реформалаудың құқықтық және саяси дамуы
Конституциялық реформа өткізу мәселесі ... ... ... ... ... ... бастамасымен көтерілді. Бірақ бұл мәселені
бұған дейін де мамандар көтерген.
1995ж Конституция елді тәуелсіздікке ауысуын демократиялық ... ... ... ... ... ... ... құжат. Бірақ
бүгінгі күні ол әрі қарай жетілдіруді талап етеді. Сондықтан конституциялық
реформаның негізгі мақсаты Қазақстан дамуының саяси ... ... ... ... ... ... ... оны
өткізудің үш жолы қарастырылады.
Біріншісі-конституциялық заңнаманы жетілдіріп, қазіргі конститусияға
мүмкіндігінше аз өзгерістер енгізу.
Екіншісі-қазіргі ... ... ... ... ... заңнаманы өзгерту.
Үшіншісі-жаңа конституция қабылдау. Көптеген мамандар реформа
қазіргі конституция ... ... ... Бұл жол 1995 жылы ... ... сақтап қалуға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасы өзінің тәуелсіздігін жариялағаннан кейін әлемдік
ұстанымдар аясында өмір ... бет ... ... Мұның негізгі бағыты
қоғамды демократияландыру, құқықгық мемлекет қалыптастыру және мемлекеттегі
билікті тежемелік-теңгермешілік қағидасы негізінде жүзеге ... ... Бұл ... ... ... ... жетуі мүмкін емес, сондықган да
бұл бағытта мемлекеттік іс-шаралар жүзеге асырылған болатын.
Жоғарыдағы ... ... ... ... бір ... ол адам ... мен бостандықгарын сақгау және оны тиісінше
қамтамасыз ету. Осы бағыттағы ең ... ... бірі ... ... бөлу ... ... ... жүзеге асыру. Елімізде ... ... ең ... рет ... ... ... көрініс тапқан
Бұл көрсетілген қағида Қазақстанның болашақ конституциялық кұқықгық
дамуына ... ... ... ... бөлу ... ... ... 1993
жылы қабылданған алғашқы Конституциясында көрініс тапты. Тәуелсіз ... одан ... ... 1995 жылы 30 ... ... Бұл ... 3 бабында мынандай норма белгіленді:
"1. Мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы-халық.
2. Халық билікті тікелей республикалық ... және ... ... ... асырады, сондай-ақ өз билігін жүзеге асыруды мемлекеттік
органдарға береді.
3. ... ... ... ... де ... кете ... ... кетушілік заң бойынша қудаланады. Халық пен ... ... ... ... ... ... өзінің
конституциялық өкілеттігі шегінде парламенттің кұқығы бар ... мен өзге де ... ... ... ... ... ғана ... атынан билік жүргізеді.
4. Республикада мемлекеттік билік біртұтас, ол Конституция мен заңдар
негізінде заң шығарушы , атқарушы және сот ... ... ... әрі тепе-теңдік жүйесін пайдалану арқылы, өзара іс-қимыл
жасау принципіне ... ... ... ... бұл ... ... ... қоғамда жүзеге асып жатыр. Белгілі ғалым С.С. Сартаев ... 1995 ... ... ... ... мынандай ой
білдіреді: "Принятие Конституции Республики Казахстан 1995 г. ... ... ... ... ... ... ... разделения
государственной власти,
которая позволила бы обеспечить ее ... и ... в ... ... ... ... что государственная власть является единой, так ... ... ... но ... она на ... ... ... между различными
государственными органами".
Қазақстан Республикасының 1995 жылғы ... ... ... оның ... мен ... ... ... мемлекеттік
өкімет билігін бөлісудің жаңа моделін жүзеге асыру қажеттігінен туындады.
Сондықтан да ҚР ... ... ... ... ... ... ... бірақ ол жариялылық функцияларын әр алуан
мемлекеттік органдар арасында бөліп жайғастыру негізінде ... ... ... ерекше аталып көрсетілген. Мұндай қорытындыға біз ... ... 3-ші ... мәніне сүйеніп келіп ... ... ... біртұтас, ол Конституция мен зандар
негізінде заң ... ... және сот ... ... ... әрі тепе-теңдік жүйесін пайдалану арқылы, өзара іс-қимыл жасау
принципіне сәйкес жүзеге асырылады".
Мемлекеттік өкімет билігін бөлісу принципін ... ... ... өкілеттіктерін ҚР Конституциясы ... ... ... ҚР Президенті (3 бөлім), ҚР Парламенті (4 бөлім), ҚР Үкіметі (5
бөлім), Конституциялық кеңес (6 бөлім) және ҚР ... Соты (7 ... ... ... ... роль ... Бүгінгі таңдағы
Конституцияның мақсаты ... ... ... ... ... ... адам құқықтары мен қоғамдық құқықгық ... ... ... мен ... ... өзара іс-қимыл жасау принципінде
құру.
ҚОРЫТЫНДЫ
Кеңес Одағының ыдырауы және ... ... ... ... жүйелеріне елеулі өзгерістер енгізуді қажет етті.
Тәуелсіздік алуға байланысты ... ... ... ... ... болды. Одақтық заңдарды республикаға аудару тоқтатылды.
Соның нәтижесінде әр республика өз ... ... ... ... ... заң ... процессі күрделі жүргізілді,
бұған сол кездегі тұрақсыздық, ... және ... ... ... тигізді. Сонымен бірге бұл процесс барлық ... ... ... ... Жаңа конституция қабылдау Қазақстан
тарихында өте маңызды акт болды, ол мемлекеттік және қоғам дамуындағы жаңа
кезеңді ... ... ... ... белгіледі.
Конституция құқықтық жүйенің негізі, оның басты нармативті қайнар
көзі. Ол заңдылық пен құқықтық тәртіптің ... ... ... ... ... ету құралы және қоғамдық қатынастарға ықпал ету
құралы болып табылады.
Кеңес одағы тұсында ... ... ... ... болса, кеңес одағы тарағаннан кейін ... ... шын ... ... ... ... Онда қоғамдағы өзгерістер,
әлеуметтік прцесстер, егемендікті бекіту ... ... ... нарықтық
эканомиканың қалыптасуы, адам және адамзат ... ... ... Республикасының Конституциясы халықтың тәуелсіздігін бекітеді,
адам және адамзаттың негізгі құқықтарын, конституциялық ... ... ... ... ... ... шарты. Конституция
құқықтық жүйенің ажырамас бөлігі, сонымен бірге ол ... ... ... ... мен ... ... Республикасының Конституциясы адам құқықтарының ең жоғарғы
құндылығы, халық билігі, билік ... ... ... ... пен
заңның үстемдігі, саяси және идеалогиялық плюрализм, меншік нысанының
алуандығы ... ... ... ... нық нормативтік базаны
қалыптастырады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
Cапаргалиев Г.С. ... ... ... ...... Жеті ... ... Г.С. Конституционное право Республики Казахстан .
(Оқулық) – Алматы: Жеті жарғы, 1998-216с
Кубеев Е.К. Конституционный строй ... ... ... ... ... Ж. ... этапы государственности (конституционные
акты)– Алматы: Жеті жарғы, 1997-381с.
Нурпеисов Е.К., Котов А.К. Государство Казахстан: от ханской ... ... ...... Жеті ... ... А.К. Конституционализм в Казахстане: опыт становления и
эфективность механизма власти – Алматы: Каз ГЮА Баспасы, 2000-137
Ащеулов А.Т. ... ... ... ... ... // Мир закона №8 – 2000-380с.
Кул-Мухаммед М. ... ... ... ... ... - ... ... 1998-580с
Аманжолова Д.А. Казахский автономизм и Россия – М.,1994-640с
Букейханов А. В тюрьме до выборов. Избранное – Алматы: Қазақ
энциклопедиясы, 1995-566с.
Конаев Д.А. атындағы ... // ... -ISSN ... ... ... Егемендігі туралы Декларация – Алматы, 1990-41с.
1995 жылы 30 тамызда қабылданған Қазақстан
Республикасының Конституциясы – Астана: Елорда , 2008-56
Нурпеисов Д.А. ... ... ... тысячилетий – Астана:
Елорда, 2001-284с.
Сартаев С.С., Назаркулова Л.Т. Становление Конституций Республики
Казахстан – Алматы: “Кітап”, 2002-276с.
Баймаханов М.Т. Конститутция ... ССР в ... ... СССР – Алматы: Казахстан, 1981-246с.
Социалистицеские Конституции: становление и развитие./ отв. ... Б.Н. - М: ... ... Е.М., ... М.Н., ... А.А. Конституционное
право стран Содружества Независимых ... – М: ...... 1999-540с.
Конституция (Оснавной закон) Казахской ССР – Алма-ата: Казахстан,
1978-43
Зиманов С.З. О концепции и структуре Конституции Казахской ССР –
Алматы: “Наука”, 1991-289с.
Хрестоматия по ... ... и ... ... стран.- Москва,
1984.
22. Зиманов С.З. В.И.Ленин и советская национальная государственность в
Казахстане.- Алма-Ата: Наука, ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Меншік түрлері17 бет
18 ғасырдағы ерте буржуазиялық мемлекеттер(еуропа), Британдық Үндістан(18-19 ғғ.)5 бет
Билер соты7 бет
Ежелгі жырлар мен жыраулар поэзиясының ерекшеліктері4 бет
Ең бай адамдар3 бет
М. Мағауин жайлы бірер сөз22 бет
Мұхаммед Хайдар Дулатидың негізгі еңбегі “Тарихи-и-Рашиди”6 бет
Сәбит Мұқанов 10 бет
Уот Тайлер басқарған шаруалар көтерілісінің басталуы11 бет
ХІХ ғасырдағы қазақ әдебиетінің тарихы, зерттелуі11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь