Ұлттық банк ақша - несие саясатының ерекшеліктерін талдау

Кіріспе
ΙΙ. ҰЛТТЫҚ БАНК АҚША . НЕСИЕ САЯСАТЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің міндеттері, мақсаты
2.2 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің екінші деңгейлі банктер өтімділігін реттеудегі рөлі
2.3 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ақша.несие саясаты және оның 2009.2010 жылдарын арналған негізгі бағыттары
2.4 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің валюта және төлем жүйесін реттеудегі рөлі
Қорытынды
Қолданған әдебиеттер тізімі
1993 жылдың қарашасында теңгенің айналысқа шығарылуы тәуелсіз республикамыздың жылнамасындағы ең маңызды оқиғалардың бірі болды. Ол еліміздің тәуелсіздігін нығайту жолындағы түбегейлі әлеуметтік – экономикалық реформаларды жүргізу үшін қажетті тарихи қадам еді. Ұлттық ақша бірлігін енгізу қазіргі кездегі отандық банк жүйесінде қол жеткен экономикалық табыстардың негізін қалады.
Ақша мен экономиканың өзара байланысы өте тығыз, олар экономикалық жүйенің негізгі құрамы болып табылады. Ақша жүйесі экономикалық үдірістерге оларды күшейтумен немесе бәсеңдетумен әсер етеді. Елдің экономикалық жағдайы, сол елдің экономикалық кеңістіктегі интеграциясы мемлекеттің ақша жүйесіне, оның атқаратын қызметіне тікелей байланысты. Макроэкономикалық тепе – теңдік болуын қалайды. Олардың ішіндегі ең бастысы ақшаға деген сұраныс пен ұсыныстың тепе - теңдігі.
Қазақстан макроэкономикалық тепе - теңдікті қамтамасыз ететін монетарлық факторлардың арқасында тұрақтылыққа жетті. Ұлттық банктің қазіргі күнгі жүргізіп отырған ақша - несие саясаты инфляцияның болжалды деңгейін ұстап тұру үшін ақша - несие саясаты шараларының тиімділігін арттыру, валюталық реттеу мен бақылауды қамтамасыз ету, төлем жүйелерінің жоғары технологиялық деңгейде жұмыс істеуі, тұтастай қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамазыз етуге жәрдемдесу сияқты міндеттерді шешуге бағдарланған. Осы міндеттерді шешу мақсатында қабылданатын шаралардың ақша нарығының жай - күйіне әсер етуін одан әрі күшейту, ақша - несие саясатының әр түрлі құралдары бойынша ставкаларды келісу жөніндегі жұмыс жалғастырылуда. Бұл ретте қаржы нарығындағы сыйақы ставкаларын реттеудің, сондай - ақ банктердің шамадан тыс өтімділігін стерильдеудің негізгі құралдары екінші деңгейдегі банктердің Ұлттық Банктегі қысқа мерзімді ноталары мен депозиттері болып қалады.
Қаржы секторының тұрақтылығы мен тұрлаулылығына қажетті жағдайлар туғызу міндеті арнайы орган Қаржы қадағалау агенттігіне жүктелгеннен бері Ұлттық Банктің басты мақсаты – инфляцияны қалыпты деңгейге ұстап тұру болып табылады. Осы орайда Ұлттық банкке елімізде бағаны тұрақтандыру жөніндегі барлық өкілеттік берілді ақша - несие саясаты және қаржы секторын дамыту саласында Үкіметтің, Ұлттық Банктің және қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігінің негізгі күш - жігері инфляциялық үдерістерді реттеудің тиімділігін арттыруға және қаржы секторын дамытудың тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған.
1. Назарбаев Н.А. Казахстан - 2030. Процветание, безопасность и улучшение благосостояния всех казахстанцев. Послание Президента страны народу Казахстана//Каз.правда, 1997г , 21 октября.
2. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы 1995 ж. 30 наурыздағы № 2155 Қазақстан Республикасының Заңы
3. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазакстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандагы № 1271 Жарлығы
4. Қаржы рыногы мен каржылық ұйымдарды мемлекеттік реттеу және
қадағалау туралы 2003 жылгы 4 шілдедегі № 474 - ІІ Қазакстан
Республикасының Заңы
5. Закон РК «О валютном регулировании и валютном контроле» от 13 июня
2005 года № 57-Ш ЗРК
6. «Қазакстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 1995 ж. 31 тамыздағы № 2444 Заңы
7. Основные направления денежно - кредитной политики Национального Банка на 2003-2005 годы, одобрены Постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 16 ноября 2002 года за №459
8. Основные направления денежно-кредитной политики на 2005-2007 годы, одобрены Постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от «29»января 2005 года №10
9. Қазақстан Республикасы - ХВҚ миссиясының алдын ала тұжырымдары, IV бабына сәйкес консультация
10. Қазакстан Республикасы Үкіметінің 2007 - 2009 жылдарға арналған бағдарламасы туралы баяндама
11. Банковская система Республики Казахстан за 10 лет, Алматы, 2005г.
12. Жуков Е. Банковское дело. Учебное пособие, М, 2006г.
13. Моисеев С. Денежно-кредитная политика. М, 2005г.
14. Шевчук Д. Деньги, кредит, банки. М, 2006г.
15. Годовой отчет НБ РК за 2008г. - Алматы, 2009г.
        
        Мазмұны
Кіріспе
ΙΙ. ҰЛТТЫҚ БАНК АҚША - НЕСИЕ САЯСАТЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ... ... ... Ұлттық Банкінің міндеттері, мақсаты
2.2 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің екінші деңгейлі банктер
өтімділігін реттеудегі рөлі
2.3 Қазақстан Республикасы ... ... ... ... және ... жылдарын арналған негізгі бағыттары
2.4 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің валюта және төлем жүйесін
реттеудегі рөлі
Қорытынды
Қолданған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
1993 ... ... ... ... ... тәуелсіз
республикамыздың жылнамасындағы ең маңызды ... бірі ... ... ... ... ... түбегейлі әлеуметтік –
экономикалық реформаларды жүргізу үшін қажетті тарихи қадам еді. ... ... ... қазіргі кездегі отандық банк жүйесінде қол жеткен
экономикалық табыстардың негізін қалады.
Ақша мен экономиканың өзара байланысы өте ... олар ... ... ... ... ... Ақша ... экономикалық
үдірістерге оларды күшейтумен немесе бәсеңдетумен әсер ... ... ... сол ... ... ... интеграциясы
мемлекеттің ақша жүйесіне, оның атқаратын қызметіне тікелей байланысты.
Макроэкономикалық тепе – теңдік болуын ... ... ... ең ... деген сұраныс пен ұсыныстың тепе - теңдігі.
Қазақстан макроэкономикалық тепе - ... ... ... ... арқасында тұрақтылыққа жетті. Ұлттық банктің
қазіргі күнгі жүргізіп отырған ақша - несие ... ... ... ұстап тұру үшін ақша - несие саясаты шараларының тиімділігін
арттыру, ... ... мен ... ... ету, төлем жүйелерінің
жоғары технологиялық деңгейде жұмыс ... ... ... ... ... ... ... сияқты міндеттерді шешуге
бағдарланған. Осы ... шешу ... ... ... ... жай - ... әсер ... одан әрі күшейту, ақша - ... әр ... ... ... ... ... жөніндегі жұмыс
жалғастырылуда. Бұл ретте қаржы нарығындағы сыйақы ... ... - ақ ... ... тыс ... ... ... екінші деңгейдегі банктердің Ұлттық Банктегі қысқа мерзімді
ноталары мен депозиттері ... ... ... тұрақтылығы мен тұрлаулылығына қажетті жағдайлар
туғызу міндеті арнайы орган Қаржы қадағалау ... ... ... ... ... ... – инфляцияны қалыпты деңгейге ұстап тұру болып
табылады. Осы орайда Ұлттық банкке елімізде ... ... ... ... ... ақша - ... саясаты және қаржы секторын ... ... ... Банктің және қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын
реттеу және қадағалау ... ... күш - ... ... ... ... арттыруға және қаржы секторын дамытудың
тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған.
ΙΙ. ҰЛТТЫҚ БАНК АҚША - ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің міндеттері, мақсаты
Ұлттық Банктің ... ... ... Республикасында баға
тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады. ... ... ... үшін ... ... ... міндеттер жүктеледі:
- мемлекеттің ақша - несие саясатын әзірлеу және жүргізу;
- төлем жүйесінің жұмыс істеуін ... ... ... ... және валюталық бақылауды жүзеге асыру;
- қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ... ... Банк ... ... ... ... ... негізгі
функцияларды орындайды:
* мемлекеттік ақша - несие саясатын жүргізеді;
* республика аумағында банкноталар мен монеталарды эмиссиялайды;
* банктердің банкі ... ... ... пен басқа да мемлекеттік органдар үшін банк, қаржы жөніндегі кеңесші
және Үкіметтің агенті функцияларын жүзеге ... ... ... ... істеуін ұйымдастырады;
* валюталық реттеуді және валюталық бақылауды жүзеге асырады;
* мемлекеттің алтын валюта активтерін басқарады;
қаржы ұйымдарының қызметін бақылауды және ... ... ... ... құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша қызметін реттеуді
және басқасын жүзеге асырады.
Жоғарыда атап өткендей, Ұлттық Банктің ... ... бірі ... ақша - ... ... әзірлеу және жүргізу. Осы саясатты
жүргізу мақсатында ол ... ... ... нарығының жалпы жай - күйіне, заемдар бойынша ... ... ... деңгейіне және инфляциялық күтулерге байланысты ресми
қайта қаржыландыру ставкасын белгілейді;
жүзеге асырылатын ақша - ... ... ... қаржы нарығындағы
нарықтық сыйақы ставкаларына әсер ету мақсатында ақша- несие саясатының
негізгі операциялары бойынша ... ... ... ... ... ... талаптардың нормативтерін белгілейді және олардың
орындалуын бақылауды жүзеге асырады;
инфляциялық процестерді ақша – ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда, жекелеген салаларды ынталандыру және
олардың дамуын ұстап тұру ... ... ... ... ... ... ... қою, операциялардың жекелеген түрлері мен мәмілелер бойынша
ең жоғарғы ставкаларды белгілеу және ... ... ... тікелей
реттеу арқылы операциялардың жекелеген түрлерінің деңгейі мен ... ... ... ...... ... ... бағдарларын сәйкес банктердің Ұлттық
Банктен қарыз алудың жалпы көлемін реттейді, сондай – ақ банктерге берілген
заемдарды ... және ... ... талаптарын, мерзімдері мен
лимиттерін айқындайды;
валюта нарығындағы басымдықты, сондай – ақ ішкі валюта ... ... ... пен ұсыныстың көздерін бағалауды және ... ... ... ... болып табылатын, меншікті бағалы қағаздар –
Ұлттық Банктің қысқа мерзімді ноталарын шығаруды жүзеге асырады, ... ... ... ... ноталарды шығарудың, орналастырудың, айналысының және
өтеудің тәртібін, талаптарын ... ... ақша – ... ... ... мемлекеттік және басқа
бағалы қағаздарды сатып алады және ... ... ... ... ... ... вексельдерді қайта
есепке алуды жүргізеді, сондай – ақ коммерциялық вексельдерді қайта есепке
алу тәртібін және ... ... ... ... ... ... үшін ... талаптарды белгілейді. [ 8 ]
Ақша - несие саясаты инфляцияның болжалды деңгейін ұстап тұруы үшін
ақша – ... ... ... тиімділігін арттыру, валюталық реттеу мен
бақылауды қамтамасыз ету, төлем жүйелерінің жоғары технологиялық ... ... ... ... жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге
жәрдемдесу сияқты міндеттерді шешуге бағдарланған.
Ұлттық валютаның банкноттары мен ... ... ... асыру мақсатында Ұлттық Банк төмендегі шараларды іске асырады:
• Президент бекіткен тұжырымдама ... ... ... ... ... ... – ақ ... мен
монеталардың қажетті санын айқындайды және олардың дайындалуын қамтамасыз
етеді;
... мен ... ... ... жеке және ... ... арқылы шығарады, олардың айналысын ұйымдастырады және айналыстан
шығарады;
• Инвестициялық және коллекциялық монеталарды сату және сатып алу ... ... ... ... ... мен монеталардың төлемге
жарамдылығын және айырбасталуын айқындау, оларды айналыстан алу, ... жою ... ... ... – қол банкноттар мен монеталарды есепке алу, сақтау,
• тасымалдау және инкассациялау ережесін белгілейді, банкноттар мен
• монеталарды тасымалдауды, ... және ... ... ... ... мен ... ... мемлекеттік қорларын
құрады.
Ұлттық Банктін атқаратын келесі функциясы – банктердің банкі функциясы
жүзеге асыру мақсатында Ұлттық Банк ... ... ... ... ... қаржыландыру жүйесін ұйымдастыру;
• Ұлттық Банкте ашылған банк шоттарының ... бір ... ... ... ... ... ... және басқа активтермен қамтамасыз етілген кредиттер
береді;
екінші деңгейдегі банктер үшін соңғы сатыдағы кредитор болып ... ... ... банк ... ... ... және мерзімге
қамтамасыз етілген, сол сияқты қамтамасыз етілмеген кредиттерді ұлттық ... ... ... қате аударылу фактісі ... ... оны ... ... ... ... бар, клиенттің ақшаны банк шотынан акцептемей алуға
берген келісімін растайтын құжаттар болған ... оның банк ... ... ... ... ... және ... банктерге және басқа
ұйымдарға берілген кредиттер ... ... Банк ... ... ... ... - Үкіметтің банк, қаржы ... ... ... ... ... және ... пен ... да мемлекеттік органдарға,
олармен келісе отырып өзге де ... ... ... ... ... асырады:
Үкімет қаражатын орналастырады, Үкіметтің шоттары бойынша төлемдер жасайды
және өзге де ... ... ... сондай-ақ оған басқа да
қызметтер көрсетеді;
бюджеттің атқарылуы ... ... ... ... Қазынашылық
комитетінің және Астана, Алматы қалалары ... ... ... ... ... ... валютасындағы
шоттарына қызмет көрсетеді;
Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігінің ... ... ... ... және іске ... ... ақша - несие саясатына
байланысты мәселелері ... ... ... ... жөніндегі
ұсыныстарын қарайды;
Үкіметпен келісе отырып, оның мемлекеттік борышына ... ... ... бойынша шығарылған мемлекеттік бағалы ... ... ... ... қағаздар шығарудың және Үкіметтің мемлекеттік борышын
өтеудің ай сайынғы ... ... банк ... өтімділігіне
ықпалын және акша - несие ... ... ... ала ... шешімі бойынша шығарылған мемлекеттік бағалы қағаздарды бастапқы
орналастыруға қаржы ұйымдарын жіберу шарттарын келіседі;
бюджеттің ... ... ... ... ... келісе отырып,
Үкімет пен жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік бағалы қағаздарының
айналысын реттеуді жүзеге асырады;
қолданыстағы заңнамаға сәйкес ... және ... ... ... ... ... және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалауды жүзеге ... ... ... мен ... қорғауды жүзеге асырады;
* заемшыларға кредиттер жіберуді жүзеге асырады.
Үкіметтің банк, қаржы жөніндегі кеңесшісі, агенті бола ... ... ... ... ... атап айтқанда алты - валюта резервтері
мен Ұлттық қор активтерін басқару қызметін атқарады.
Ұлттық Банктің Үкіметтен басқа да ... ... ... ... да ... ... ... 2006 жылы ол «Мемлекеттік ... ... ... және ... Даму Банкі» АҚ-на кастодиандық қызмет
көрсетуді жалғастырды.
2006 жылдың ішінде Ұлттық Банк «Қазақстан Даму ... ... ... ... ... ... басқа, 2006 жылғы тамыз бен қазанда
Ұлттық Банк тиісінше «Ұлттық ... қор» ... және ... үй ... ... банкі» АҚ-на брокерлік қызмет көрсетуді жүзеге
асыра бастады. Бұл ... ... ... қор» АҚ-ның және
«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ-ның бұрын ... ... ... ... барлық бағалы қағаздары брокерлік қызмет
көрсетуге аударылды.
Ұлттық Банк 2005 жылы ... ... ... беру қоры»
АҚ, «Қазақстан ипотекалық компаниясы» АҚ, «Ұлттық Процессинг орталығы» АҚ,
«Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры» АҚ, ... ... ... ... ... ... сақтандыру корпорациясы»
АҚ, «Қазақстанның инвестициялық қоры» АҚ, «Қазақстанның тұрғын үй ... ... АҚ, ... ... қор» АҚ, ... ... кепілдік беру коры» АҚ және «Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру
қоры» АҚ-на ... ... ... [ 9 ... ... ... ... функциясы - төлем жүйелерінің жұмыс
істеуін ұйымдастыру. Осы максатта келесі міндеттер іске ... ... ... ... ... ... сондай - ақ
олардың жұмыс істеуін қадағалауды жүзеге асырады:
• төлемдерді және ақша аударымдарын жүзеге асыру тәсілдерін, ... ақша ... ... ... тәсілдерін колдану ережелері мен
ерекшеліктерін, ... ... ... ... негізгі
талаптарды белгілейді;
• қолма – қол ақшаны пайдалан отырып төлемдерді жүзеге асыру ... ... ... ... және банк ... ... түрлерін жүзеге асыратын
ұйымдардың төлем жүйелеріне қолжетімділігін қамтамасыз ... ... және ... - ... ... ... ... өз құзыреті шегінде халықаралық төлемдер жүйесін ұйымдастыруға қатысуға
кұқылы;
• банк шоттарының түрлерін және құқықтық режимін, шоттарды ашу, ... жабу ... мен ... ... банк ... ... кезде электрондық банк кызметін көрсету
ережесін белгілейді;
• төлем ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге бағытталған нормативтік құкықтық
актілерді қабылдайды.
Төлем жүйелерінің жұмыс істеуін қадағалауды жүзеге асыру ... Банк ... ... ... ... жүйелерін ұйымдастыруға және жұмыс істеу шарттары мен тәртібін
айқындайтын нормативтік құкықтық актілер қабылдайды;
• төлем жүйелерінің жұмыс істеу мониторингін ... ... және ... ... ... ... жүйелерінің
• ұйымдастырылуын және жұмыс істеуін тексереді;
• төлем жүйелерінің қатысушылары мен операторларынан ақпарат алады;
• Ұлттык Банкінің нормативтік ... ... ... төлем жүйелері
қатысушыларының қызметін тексеруді жүзеге асырады.
Қазіргі уақытта жұмыс ... ... ... ... ... ... түрде қызмет жасайды және төлемдер ... ... ... ерекшеленеді.
Қазақстанның төлем жүйелерін Еуропалық Одақтың стандарттарына
жақындату мақсатында Ұлттык Банк 2006 жылы ... ... ... банктік шоттарының кұрылымын реформалау жұмысын
жалғастырды. Осы жұмыстарды жүргізу шеңберінде ... жаңа ... ... ... ... өту ... және тәртібі әзірленді. Халықаралық
төлем жүйелерін кұру саласында Мемлекетаралық банкпен жалпы төлемдік - есеп
айырысу ... ... ... ... іс -әрекет жөніндегі жұмыс жалғасты.
Осы ... ... және ... ... ... ... кұжаттар келісілді
және Мемлекетаралык банкке катысушы мемлекеттердің төлемдік - есеп айырысу
жүйесінің пилоттық жобасын іске ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің екінші деңгейлі
банктер өтімділігін реттеудегі ... ... ... ... мен ... ... тікелей
әкімшілік және жанама экономикалық әдістер қолданылады. Мұндай әдістердің
қатарына жататындар:
▪ Пруденциалдық ... және ... да ... ... мен ... қою, резервтік талаптар нормалары, оған қоса
күмәнді және үмітсіз активтерге қарсы провизиялардың нормалары;
▪ Банктердің орындалуы ... ... мен ... да ... ... Банк ... ... Банктің каржылык жағдайын сауықтыру жөніндегі ұсыныстар беру;
▪ Бар кемшіліктерді жою жөніндеп міндеттеме хатты ... ету, ... және т.б. ... ... ... ... ... ашудан бастап, рұқсатты қайтарып алуға дейінгі жазалау
шараларын қолдану;
2004 жылдан бастап ... ... ... ... ... ... қызметін қадағалау мен реттеу өкілеттігі Қаржы рыногын қадағалау
және реттеу жөніндегі Агенттікке ... Сол ... ... Ұлттық Банк
қызметі орталық банктің классикалық функцияларын атқаруға бет ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын
қамтамасыз етуге ықпал жасауға бағытталады.
Бүгінде Ұлттық Банк қаржы ұйымдарының қызметін ... ... ... ... асыру, сондай - ақ олардың қызметін ... ... ... іске ... ... ... түрі ... валютасымен айырбастау операцияларын
ұйымдастыру болып табылатын заңды тұлғаларға шетел валютасымен айырбастау
операцияларын ұйымдастыруға лицензиялар береді;
- банк ... ... ... ... асыратын ұйымдарға:
банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялауға; банкаралық
клирингке; сейф ... ... ... ... ... ... бойынша операцияларды Ұлттық Банк лицензиясы негізінде
жүзеге асыратын заңды тұлғалардың, сондай - ақ ... ... түрі ... ... ... ұйымдастыру болып табылатын заңды
тұлғалардың жарғылық капиталының ең ... ... және ... ... қызметінің ерекше түрі шетел валютасымен айырбастау ... ... ... ... ... әділет органдарында
мемлекеттік тіркелуге ... ... заң ... ... ... ... ... уәкілетті
органның банк операцияларының жекелеген түрлері ... ... ... ... ... ... ... - ақ осындай қорытындыны беру
талаптарын және тәртібін айқындайды;
- заң ... ... ... ... органдардан,
ұйымдардан және азаматтардан өзінің бақылау және қадағалау функцияларын
жүзеге асыру үшін қажетті мәліметтер алады;
- ... ... ... ... ... банктерімен
және қадағалау органдарымен ынтымақтастықта ... және ... ... ... ... қажетті ақпаратпен алмасуға құқылы;
- заң актілерінде айқындалған өкілеттігі шегінде банк кызметі, ақша
төлемдері және аударымы, валюталық ... ... ... және өзге ... ... ... ... банк операцияларының жекелеген түрлерін
жүзеге ... ... және ... ... ... ... ... актілер шығарады, сондай - ақ олардың ... ... ... ... ... ұйымдары орындауға міндетті бухгалтерлік есеп және
бухгалтерлік есеп жүргізуді автоматтандыру мәселелері бойынша нормативтік
кұқықтық ... ... және ... ... - ақ ... ... негізінде банк операцияларының ... ... ... ұйымдардың бухгалтерлік есеп және каржылық ... ... есеп ... туралы заңнама талаптарын сақтауын бақылауды
жүзеге асырады;
бухгалтерлік есеп жүргізуді автоматтандыру жүйелеріне койылатын ... ... ... ... ... оның ... ... кызметкерлерін тарта отырып жүргізілген тексерулер арқылы
жүзеге асырады;
- мынадай банк операцияларын жүргізу ... ... ... банк ... ... түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың
корреспонденттік ... ашу және ... жеке және ... ... тазартылған қымбат металдардың нақты саны көрсетілетін осы
тұлғалардың металл шоттарын ашу және ... ... ... ... есепке алу операциялары; жеке және заңды ... ... ... ... банктік шоттары жөніндегі тапсырмалары
бойынша есеп ... ... ... банкаралық клиринг; сейф
операциялары; төлем карточкаларын шығару; банкноттарды, ... ... ... ... ... айырбастау операцияларын
ұйымдастыру; чек кітапшаларын шығару; ... ашу (кою) және ... ол ... міндеттерді орындау;
* банктерде операциялар жасауға сенімхат беру тәртібін белгілейді;
тиісті ... ... ... бойынша банктер мен банк
операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге ... ... үй - ... және ... ... жөніндегі орындалуы міндетті талаптарды
белгілейді;
бухгалтерлік есеп және ... ... ... реттеу жөніндегі
уәкілетті ... ... ... ... ... халықаралық
стандарттарымен реттелмеген және оларга кайшы келмейтін мәселелер ... ... ... ... - ақ оларға әдістемелік
ұсынымдарды әзірлейді және бекітеді;
уәкілетті органның келісімі бойынша заң актілерінде ... ... ... және ... аффилиирленген тұлғаларының каржылық
есептіліктерінің халықаралық стандарттарға ... ... ... ... ... - ақ ... мерзімдері мен тәртібін белгілейді;
егер заң актілерінде өзгеше көзделмесе, ақша төлемдерін және аударымдарын
реттеу мақсатында Үкімет келісімі ... ... банк ... ... жүзеге асыратын ұйымдар және барлық шаруашылық
субъектілері жүзеге асыратын банк ... ... ... ... ... құқылы;
банктердің операциялары мен мәмілелерінің жекелеген түрлері бойынша сандық
шектеулерді ... және банк ... ... ... ... ... олар банк ... есепке алу, ақша төлемдері мен аударымдары,
валюталық ... ... ... ... ... нормативтік
құқықтық актілерді бұзған жағдайда өз құзыреті шегінде ықпал ету ... ... және ... ... ... санкцияларды қолдану
тәртібін айқындайды және ... ... және банк ... ... ... асыратын ұйымдарға өз құзыреті шегінде санкциялар
колданған кезде Ұлттық Банк бұл ... ... ... хабарлайды;
лицензиаттарға банктік және валюталық заңнаманы бұзғаны үшін өз кұзыреті
шегінде ықпал ету шараларын және ... ... ... ... ақша ... басқару үшін қолданылатын
қызметтері екінші деңгейлі банк қызметтерін реттеудің ... ... беру және ... ... ... ... Банктік қызметтерге әсер етудің мұндай жанама ... ... ... ... келеді. Екі деңгейлі нарықтық типтегі жүйелерге
экономикалық ... ... ... тән. ... ... ... ... да негізінен осы әдістерге сүйенеді. [ 15 ]
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі 2010 ... ... ... нарығының жағдайы және параметрлерінің болжамы» тұрақты тексеру
нәтижелері 2010 жылғы 1 - ... банк ... ... деңгейінің
қалпына келтірілгеніне және кредит портфелі сапасының нашарлағанына
қарамастан, ... ... ... ... ... және жеке
тәуекелдерінің сақталуына байланысты ... ... ... ... ... отырғанын көрсетіп отыр Сондай - ақ ... және ... - ақ жеке ... ... ... ресурстарға
сұраныстың кейбір өсуі байқалды. Корпоративтік сектор заем ... ... ... және ... ... ... қайта құрылымдау
үшін тартуын жалғастырып отыр. ... ... ... ... ... ... тұтынушылық кредиттеуге біршама көбірек
басымдық береді.
40
1 сурет - ... ... ... өзгеруі
2 сурет - Несие саясатының өзгеруі
Сұраныстың ұлғаюын мәлімдеген респонденттердің үлесі 2009 ... ... ... 2010 жылғы 1-тоқсанда 48%-ға дейін өсті.
Сұраныстың өзгермегенін респонденттердің 52% атап ... Осы өсу ... ... сектор өтімділігінің жеткілікті деңгейін ұстап тұру
қажеттілігімен және салдарынан айналым қаражатын қаржыландыру және ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар,
сұраныстың ұлғаюы негізінен мемлекеттің шағын және орта ... ... ... ... бар ірі банктер арқылы қолдау
жөніндегі дағдарысқа қарсы бағдарламасы ... ... ... және орта ... ... ... отыр. Бұл ретте дағдарысқа қарсы
бөлінетін кредиттік ресурстарға қойылатын талаптарды банктер ... ... ... неғұрлым тартымды ретінде қарастырады,
бұл мемлекеттік бағдарламаларға қатысушы ... ... ... етеді.
2 сурет. Кредиттеу ниетінің өсуін белгілеген банктердің санының
ұлғаюының тұрақты үрдісін ... ... ... ... ... ... кредит
саясатының сақталуы байқалып отыр: респонденттердің 85% ... ... ... ... ... 12%-ы ... ... шамалы
жұмсартты.
2010 жылғы 2 - тоқсанда банктер кредиттік ресурстарға сұраныстың шамалы
өсу ... ... ... ... ... 52% ... кредиттік
ресурстарға сұраныстың өсуін күтеді, ал 48% ол өзгеріссіз қалады деп
болжайды.
Банктер ... ... ... ... ... үрдістер
сақтайтынын күтеді – ... ... ... ... 90%
қолдады. Бұл ретте банктер кредиттер берудің баға талаптарының айтарлықтай
өзгерістерін болжамайды: ... ... ... ... ... ... 82% жуығы атап өтті және банктердің ... ... ... бойынша маржаны өсіруді жоспарлайды.
2010 жылғы 1 - ... ... ... ... ... ... 24% ... бұл 4-тоқсанға қарағанда шамалы жоғары
17 %. Сұраныстың бұрынғы деңгейде ... ... ... ... % құрады. Тұтынушылық кредитке сұраныстың ұлғаюын атап өтке
3 сурет - ... ... ... ... ... ... ... өсуі байқалып отыр – өткен кезеңдегі 19%дан
талдау жасалып ... ... 48%-ға ... ... ... ... сұранысқа жылжымайтын мүлік
нарығын дамытудағы шиеленіс факторлары және ... ... ... сондай -
ақ халықтың борышқа қызмет көрсету қабілеттігіне сенімсіздігі ықпал ... ... [ 14 ... ... ... ... ... кейбір шағын
және орташа банктер көрсетіп отыр. Осы банктер салынған капиталдың ... ... ... ... несиеу нарығын зор ынтамен
кредиттейді. Тұтынушылық несиелеудің негізгі үлесі ағымдағы қажеттіліктер
үшін берілетін ... ... ... бойынша және шектеулі несиелерге
тиесілі. Осы ақшаның мақсаты пәтер жөндеуге, тұрмыстық ... ... ... ... ... ... ... бөлшек несиелеу нарығына қатысуы шамалы байқалады.
Несиелеу негізінен ... ... ... - ақ оң ... тарихы бар
бұрынғы заемшылар шеңберінде жүзеге асырылады.
Тұтынушылық несиелеу бойынша сұраныстың өсуін неғұрлым оңтайлы ... 68% ... ... ... ... 33% қарағанда
шамалы өсуді болжайды.
2010 жылғы 1 - тоқсанда кредиттік саясат бойынша ... ... ... ... ... ... және банктердің 80% астамы оны
өзгерістерсіз ... жөн ... ... талаптары келесі тоқсанда
өзгеріссіз қалады – орташа алғанда банктердің 83% ... ... ... ... ... ... несиені өтеу мерзімдері,
кепілдік талаптар және комиссиялар) сақталуын және респонденттердің 90%
баға талаптарының (несиелеудің стандартты және ... ... ... ... атап өтті.
Осы ниеттер заемшылардың ... ... және ... ... ... ... ... тәсілінен туындады
Сонымен бірге, банктердің 10% ... ... ... келесі тоқсанында
кредит саясатының кейбір жұмсаруын күтеді.
4 сурет - ... ... ... ... )
5 ... - ... саясатының өзгеруі (тұтынушылық
несиелеу)
Банктердің 40% жуығы жылжымайтын мүлік бағалары тұрақтанды деп санайды,
респонденттердің 36% ... ... ... ... ... ... ... пікірі бойынша тұрғын үй нарығындағы ахуал ... ... ... бойынша дүрбелең көңіл - күй іс жүзінде ... ... ... ... бар: 2009 жылы «Самұрық-Қазына» ... ... ... ... көрсетті, елдегі макроэкономикалық ахуалдың
жаңғыруы және ... ... ... ... оң ... ... атқарды. Сондай - ақ жылжымайтын мүлік нарығынан алыпсатарлық құрамдас
бөлік кеткенін атап өтіледі, халықтың ... ... сату ... сатып
алуы біршама төмен дәрежеде.
Банктердің несие портфелі сапасының нашарлауы ... ал ... ... ... байқалып отыр. Мәселен, респонденттердің 20%
несие портфелі сапасының одан әрі шамалы ... ... ... 66% сапа ... ... деп ... сонымен қатар
өткен тоқсанда несие портфелі сапасының нашарлайтынын респонденттердің 30%
күткен ... ... ... ... ... ... ... заемдарды қайта құрылымдау және кепілге салынған ... ... ... ... ... ... және сол ... кредиттеудің
бөлшек сегменті бойынша қарқынды жүргізуін жалғастыратын болады.
Корпоративтік секторды және жеке тұлғаларды кредиттеу сегменті бойынша
тиісінше 18% және 21% ... ... ... ... 65% және ... сапасының бұрынғы деңгейде қалатынын күтуде.
2.3 Қазақстан Республикасы ... ... ақша - ... ... және оның
2009 - 2010 жылдарына арналған негізгі бағыттары
Ұлттық Банк бағалардың тұрақтылығын қамтамасыз ... ... ... несие саясатын жүзеге асыруды өз қызметінің басым бағыты деп айқындайды.
Ұлттық Банк инфляция бойынша мақсаттарға қол жеткізу үшін ... ... ... ... банктердің депозиттерін тарту, ең төменгі
резервтік талаптар тетігі болатын артық өтімділікті алу бойынша операциялар
жүргізеді. Ақша ... ... ... ... бірі ... қалуда.
Артық өтімділіктің деңгейін төмендету үшін ақша - несие саясатын ... ... ... ... ... ... ставкалар туралы саясатына қатысты орын
алады. Егер 2000 - 2004 жылдары Ұлттық Банктің ... ... ... ... ... ... жөніндегі, оның ішінде
ставкаларды төмендету ... ... ... ... 2005 ... төмендету мәселесі өзіндік мақсат ретінде қойылмады. Ұлттық
Банк өзінің саясатында экономикадағы ставкалар ... ... ... ... ... мен ... тепе - тең қалыптасуы тиім
деген ... ... ... 2008 - 2009 ... ... бұрын - соңды болмаған
дағдарысқа қарсы шараларының арқасында әлемдік экономика ... ... ... шыға ... Жақын жылдары, әсіресе,
2010 жылы дағдарысқа қарсы шараларды аяқтау жөніндегі ... ... ... ... елдердің де, дамушы елдердің мемлекеттік органдарының
алдында тұратын негізгі ... бірі ... қала ... Бұл ... ... ... үшін оңтайлы сәтті айқындау айтарлықтай күрделі
міндет болып табылады.
Бір жағынан, мемлекеттік ынталандыруды мерзімінен ... ... ... ... жаңа ... ... ... Экономика субъектілері
ресурстарының жеткіліксіздігінен қызметін өз бетінше белсенді ... ... ... ... ... ... ... шараларды
одан әрі жалғастыру мемлекеттің ресурстарына түсетін жүктемені ұлғайту және
мемлекеттік бюджеттер дефицитінің едәуір өсуі арқылы экономиканың одан ... үшін ... ... ... мүмкін. Экономиканы көлемді түрде
қаржыландыру қаржы ... ... ... ... ... төмен инвестициялық белсенділік жағдайында ол жаңа «көпіршіктердің»
пайда болуына әкеп соғуы мүмкін. ... - ақ ... ақша - ... ... қосымша инфляциялық тәуекелдерді туындатуы мүмкін.
Осылайша, теңдестірілген саясатты жүргізу, яғни ... ... әрі ... ... көрсетуден біртіндеп бас ... ... ... жағдайда экономиканың өсу қарқынын қалпына ... ... Бұл ... ... ... ... және
қаржылық жағдайлардың 2009 жылдың екінші жартысынан бастап жақсаруына
қарамастан өсудің қалпына келуі баяу ... деп ... ... макроэкономикалық дамуында 2009 жылы да
түбегейлі бетбұрыс болды.
2009 жылғы 3 - тоқсаннан ... ... ... кейбір қалпына
келуі байқалады, ол 2009 жылдың бірінші жартыжылдығында нақты ЖІӨ-нің
айтарлықтай ... ... 2009 ... ... ала ... бойынша
нақты ЖІӨ 1,1%-ға ұлғайды. 2009 жылы экономиканың өсу ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдау шаралары
экономика субъектілерінің оң күтулерін қалпына келтіруге және экономикалық
ахуалды ... ... ... Қазақстан Республикасының
экономикасындағы инфляциялық әлеует 2009 жылы ең ... ... ... ... ... ... ... 2009 жылдың қорытындылары
бойынша 6,2% деңгейінде (2008 жылы желтоқсанда – 9,5%) ... жылы ... ... ... ... одан ... күтілмейді, ол кейбір тәуекелдердің болуымен ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
жәрдемақыларды және зейнетақыларды 2010 жылы жоспарлы түрде ... ... ... ... ... ... ... Ресей
Федерациясы және Беларусь Республикасы Кеден Одағының құрылуымен байланысты
әкелінетін өнімге салынатын кедендік ... ... ... ... ... да мүмкін.
Елдің нарығындағы ахуал 2010 жылы біртіндеп ... ... ... және ... ... сақталуына байланысты банктердің
кредиттік белсенділігі бірден артпайды.
Тұтастай ... ... ... ... одан әрі ... ... ... олардың әсерін қазіргі уақытта бағалау іс
жүзінде мүмкін емес, ал ... ... ... Үкіметінің және
Ұлттық Банктің тарапынан бақылау айтарлықтай қиындық ... және ішкі ... ... және белгісіздіктің сақталуы
жағдайында Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ақша - ... ... ... - 2010 ... ... негізгі бағыттарын әзірлеуге шешім
қабылдады.  Белгісіздіктің ... ... ... Республикасының
Ұлттық Банкі ақша - несие саясатының үш ... ... ... ... ... ... ... болады.
2008 жылдың аяғында – 2009 жылдың басында ішкі валюта ... ... ... ... өсуі ... Бұл ретте Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі ... ... ... қамтамасыз
ету және нақты емес дәлізді бір АҚШ доллар үшін 120 теңге ±2%
шегінде ... ... ... күш салды.
2008 жылғы қазаннан бастап 2009 жылғы ақпан аралығындағы ... ... ... ... ... ... ... бағамының
тұрақтылығын қамтамасыз етуге 9 млрд. АҚШ долларынан ... ... ... ... ... осы кезеңде 10,4%-ға төмендеді.
Алайда, 2009 жылдың басында әлемдік экономикада қалыптасқан ахуал, оның
ішінде Қазақстан Республикасының сауда - ... ... ... және ... экспорттың негізі болып табылатын энергия
ресурстары бағаларының айтарлықтай төмендеуі төлем балансының 2009 жылғы
көрсеткіштерінің ... ... ... және ... ... ... ... - несие саясатын жүргізу кезіндегі ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкі назарды баға
тұрақтылығын ... ... және ... ... көшу саясатын
жалғастырудан валюталық дәлізді ... ... ... жолдарын
зерделеді. Әлемдік тәжірибеге жасалған ... ... жаңа ... ... ... ... ... бір реттік девальвациялау
қалыптасқан жағдайдағы жалғыз ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкі 2009 жылғы
ақпанда теңгенің ... ... бір АҚШ ... үшін 150 ... жаңа ... белгіледі. Бұл нарықтағы девальвациялық күтулерді
төмендетіп қана қоймай, отандық өндірушілердің бәсекеге ... ... ... және ... ... ... ... шаралардың, сондай - ақ қазақстандық экспорттың негізгі
позияцияларының ... ... ... ... ... ішкі ... ... тұрақтанып, 2009 жылдың аяғында ұлттық валютаның нығаю
үрдісі байқалды. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... 2009 жылдың аяғында ол 23,2 млрд. АҚШ
долл. ... бұл 2008 ... ... 16,8% ... ең ... ... ... Республикасының Ұлттық
Банкіне ақша - несие саясатының негізгі бағыты ретінде халықтың ... ... ... ... ... ... шаралар қабылдауды
айқындауға мүмкіндік берді.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ол үшін банктерге қысқа мерзімді
теңге өтімділігін беру ... ... ... Осы ... ... ... қаржыландыру заемдары берілді, осы ... ... ... ету ... ... ... тізбесі
түзетілді. Ресми қайта қаржыландыру ставкасы  10,5%-дан ... ең ... ... – 7,0% ... ... ... 2009 ... банктерге қойылатын ең төменгі резервтік талаптардың ... ... ... ... ... ... және өзге міндеттемелер
бойынша 3%-дан 2,5% дейін  төмендетілді. Борышын қайта құрылымдау үстіндегі
банктердің ағымдағы өтімділігіне қолдау көрсету үшін 2009 ... ... ... ... ... ... 0% мөлшерінде ... ... ... ... ... ... ... валюта және төлем жүйесін
реттеудегі ... Банк ... ... ... ... бақылау
мен валюталық реттеуді жүзеге асыратын өкілетті ... ... ... Ол
өзінің валюталық реттеу және бақылау функциясы.
«Валюталық реттеу және валюталық бақылау ... ... ... ... - ақ, ... ... жүргізу және
бақылау мәселелерін реттейтін заңға тәуелді нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... жүрген
валюталық заңнамасында белгіленген шектеулер мен кедергілер дамып келе
жатқан рыноктық қатынастары бар елдердің ... ... ... ... ... ... ырықтандыру қазақстандық
экономиканың даму ерекшеліктерін, сондай - ақ, экономикалық өсім мен ... ... ішкі және ... ... ... ала ... ... кезеңнің негізгі ... ... ... ... ... ... валюталық қаржыларды
пайдаланудың тиімділігін арттыруға бағытталған. Бұл өз ... ... ... ... ... ... және ... республиканың өндірістік әлеуетін
кеңейтетін және жаңа ... ... ену үшін ... ... шет
мемлекеттерге құятын тікелей инвестициясына ... ... ... ... ... туғызды.
Валюталық режимді ырықтандыру шаралары 2006 жылы қабылданған "Валюталық
реттеу және валюталық ... ... заң ... ... ... тікелей инвестицияларды, банктер мен сақтандыру ұйымдары шетелдерге
жіберетін инвестицияларды, сондай - ақ, ... ... ... ... ... қазақстандық кәсіпқой қатысушылары арқылы жүзеге
асыратын қоржындық инвестицияларын ... алып ... ... ... ... қызметпен айналысатын ұйымдардың шетелдерге
инвестицияны жүзеге асыруына, ... ... оның ... ... ... ... ... операциялық лицензиялар
беру, сондай - ақ, филиалдар мен өкілдіктерді және басқаларды ұстап тұруға
байланысты операциялык ... ... үшін шет ... банктерде есепшоттар ашуды лицензиялауды алып тастау жүйесіне көшу
қарастырылған.
Ұлттық Банктің қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... мен ... саласындағы іс-шаралары валюталық
режимді босаңсытуға бағытталып отыр. Атап айтқанда:
банктер және сақтандыру ұйымдары жүзеге асыратын тікелей ... ... ... ... ... ... ... нарығының кәсіби қатысушылары арқылы жүзеге асыратын шетелге
портфелдік инвестицияларды ... ... ... ... ... ... - ... жүзеге асыратын ұйымдардың шетелге ... ... ... ... оның ішінде инвестициялық қорларды
басқаруға операциялық лицензияларды беру жүйесіне өту жүзеге асырылды;
филиалдар мен ... ... ... ... ... мақсатында шетелдегі шетелдік ... ... ... ... алдындағы тартылған кредиттер мен заемдар
бойынша ... ... ету ... қаражатты есепке алуға
арналған шоттарды; шетелде кәсіпорын қүру кезінде заңды ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығында
инвестициялау мақсаты үшін шетелдік банктердегі және өзге ... ... ... ... ең ... ... етілетін рейтингін
белгілеместен жеке тұлғалардың ашылған шоттарын лицензиялау жойылды;
резидент ... ... ... беруге қатысты лицензиялау жойылды;
резидент еместердің пайдасына жылжымайтын мүлікке меншік құқығын төлеу үшін
аударымдарды лицензиялау жойылды.
Валюталық режимді ... ... ... жатқан жұмыстың
негізгі мақсаты ... ... ... үшін ... ... ... лицензиялау толықтай жойылды. Кепілдік берілмеген
сыртқы борыштың мониторингі төлем балансының статистикасы және валюталық
операциялар ... ... ... ... ... жекелеген
валюталық операцияларға қатысты тіркеу және барлау режимдері сақталды.
Валюталық ... және ... ... ... ... ... одан әрі ырыктандыруға, капитал қозғалысына байланысты тәуекелдерді
реттеуге қолданылатын жаңа тәсілдерді әзірлеуге ... ... ... ... ... ... ақпараттық база
жетілдіріледі, бұл 2007 ... ... ... операцияларды жүргізудің
рұқсат етілген тәртібінен жүйелі ... және ... ... ... өтуді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
2008 жылдың басынан бастап экспорттық - импорттық операцияларды жүзеге
асыру ... ... ... қаражатын қайтаруын бақылау схемасы
түбегейлі өзгеріске ... ... ... ... түсімді немесе
импорт бойынша пайдаланылмаған авансты уәкілетті банктердегі ... ... ... - шартында көзделген мерзімдерде есептеу міндеттемесі
болжанатын қайтару талаптарының негізінде ... ... ... ... ... ... және ... органдарының олардың құзыреті
шегінде бақылаумен неғүрлым тығыз үйлесумен жалғасады. Осыған байланысты
экспорттық - импорттық ... ... ... ... резиденттердің
валюта каражатын қайтаруын бақылаудың жаңа схемасын әзірлеу, ... - ... ... ... ... Ұлттық Банктің валюталық режимді босаңсыту
саласындағы жұмыстарының негізгі бағыттарын құрайды.
Ұлттық банктің валюта жүйесін қадағалау мен ... ... ... ... ... мен міндеті - валюта операцияларын жүргізген кезде
жекелеген шектеулерді кезең бойынша алу, уақыт пен ... ... ... валюта операцияларын реттеудің өзге де әдістерін
қолдану. [ 24 ]
Қазіргі кезде ... ... ... тұрақты ағыны, төлем
теңгерімі айырбас бағамның тұрақтылығы валюталық реттеу саясатының ... ... ... ... қаржы қаражатын тиімді пайдалануды
арттыру міндетіне бағыттауға, сондай - ақ ішкі қаржы рыногын
дамытуға және жаңа ... ... ... ... ... береді.
Валюталык ырықтандырудың негізгі бағыттары мен ... ... ... ... ырықтандыру тұжырымдамасында көрсетілген,
соған сәйкес бірінші кезеңді іске ... үшін ... ... ... ... ... валюта операцияларына қатысты жекелеген
шектеулерді алып тастауды айқындайтын валюталық ... ... ... ... ... ... валюта операциялары
бойынша ақпараттық базаны жетілдіру, ішкі валюта рыногында кең ауқымдағы
алыпсатарлық операцияларға жол ... және ... ... ... ... тиімді тетігін құру, сондай - ақ валюталық ... ... және ... ... ... ТМД ... ... уақыт режимінде есептеудің ұлттық
жалпы жүйелеріне негізделген жалпы төлем ... ... ...... төлем жүйесін ТМД мен шет елдерде танымал ету маңызды бағыт
болып ... ҚР ... ... негізгі көрсеткіштерінің динамикасын
сипаттайды.
Төлем жүйелері саласында төлем ... ... ... ... ... баскару және төлем ... ... ... құру ... одан әрі ... қабылданатын
болады. Осы жүйеге техникалық және бағдарламалық қамтамасыз ... ... ... - ақ төлем жүйелері пайдаланушыларын
бақылау және қадағалау жүйелері кіреді. Төлем жүйелерін
жоғары ақпарат технологияларымен және ... ... ... ... көңіл бөлінеді. Төлем жүйелерінің үздіксіз және
үзіліссіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету және ... ... ... жаңа ... ... кұру ... жұмыс жүргізіледі.
Қазіргі уақытта Қазақстанның төлем жүйесі халықаралық қаржы
ұйымдарының ... ... ... ... қойылатын барлық талаптарына
сай келеді. Бұл ретте, төлем жүйелерінде пайдаланылатын нормативтік база
мен технологиялар үнемі жетілдіріліп және ... ... ... елдеріндегі соңғы әзірлемелер микропроцессорлық ... ... ... ... дамытуға бағытталған. Осыған
байланысты, Қазақстанның төлем жүйелерін ... Одақ ... ... іс - ... ... Ұлттық Банк өзінің күш -
жігерін Қазақстанда микропроцессорлық ... ... ... ... мен ... ... ... карточкалар негізінде төлем карточкаларын енгізу
бағытында ... ... ... да - ... ... карточкалар негізінде төлем карточкаларының ұлттық
банкаралық жүйесін дамыту ... ... ... ... ... негізінде төлем карточкаларын пайдалану
болашақта халыққа, ... - ... ... ... қай банк қызмет
көрсеткеніне қарамай кызмет ... ... ... ... ... ... ... Республикасының аумағында төлем карточкаларының жүйесі
дамыту қолма - қол ... ... ақша ... ... ... шығыстарды азайтуға және қолма - қол ақшаға қызмет көрсетуге,
сондай - ақ ... ... ... ... ... чек ... ... төлем кұралдарының түрлеріне көшуге мүмкіндік береді. ... үшін ... ... ... ... ... карточкаларының
ұлттық банкаралық жүйесінің арнайы ұйымы -"Процессинг орталығы" акционерлік
коғамы құрылды, оған төлем ... ... ... ... карточкаларын, сондай - ақ халықаралык ... ... ... ... ... ... асырылатын төлемдерді маршрутизациялау
мен клиринг бойынша міндеттер жүктелді.
Процессинг орталыгының кызметі, сондай - ақ микропроцессорлық қарталар
базасында электронды коммерция ... құру және ... ... ... және жеке клиенттерге, мемлекеттік ... ... ... ... сақтандыру, азаматтарды жүйеге
келтіру, ... ... ... ... бойынша көшірмелер
жөнінде қызмет көрсету саласын дамыту және т.б. ... ... ... ... ... ұлттык
банкаралық жүйесін өндірудің ұзақ мерзімді стратегиялық мақсаты ... ... ақша ... ... басқару қабілетін сақтау, каржы
рыноктарының тұрақтылығына кауіп төндіруі немесе төлем жүйесіне ... ... ... және ... да ... шектеу тұтынушыларға жаңа
әрі тиімді, тәуекелі аз, ... емес және ... ... және каржы
кызметтерін көрсету әдістерін дамыту болып табылады.
Микропроцессорлық карточкалар негізінде төлем ... ... ... ... үшін ... іс - ... дәйекті түрде іске
асыру қажет:
жүйені кұруға байланысты ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарының
төлеуге төлем карточкаларын қабылдауға дайындығын анықтау;
төлем карточкаларын пайдаланумен әлуетті қылмыстарды болдырмау әдістерін,
сондай - ақ төлем ... ... үшін ... мен әлуетті
тәуекелдерді анықтау.
Бұдан басқа, қызметін мынадай негізгі ... ... ... ... ... есеп ... ... (ҚБЕО) елдің төлем
жүйесін дамытуда маңызды роль атқарады:
ТМД ... ... ... ... жүйесін кұруға қатысу;
Төлем жүйесін сату жөніндегі қызметтер ... ... және ТМД ... ... да ... ... және сол ... шетелдік қаржы институттарын қоса ... ... ... одан әрі ... ... жүйесін пайдаланушыларға SWIFT ... ... ... кабылдауға және беруге косымша мүмкіндік беру үшін Қазақстан
төлем жүйесімен ыкпалдастыру;
ақша аударудың ... ... және ҚБЕО ... жаңа ... дамыту;
Қазақстанның жұмыс істеп тұрған төлем ... және ... ... ... ... ... ақпаратты басқару жүйесімен
ықпалдастыру;
пайдаланушылар үшін АКҚаЖ арқылы төлем жүйесіне хабарламалар қабылдауға
және ... ... ... ... үшін ... ... жүйеін ықпаландыру;
[ 23 ]
Қорытынды
Соңғы жылдары Қазакстан Республикасының экономикалық көрсеткіштері ... ... ... ... сыртқы экономикалық конъюнктура аясында
экономиканы парасатпен басқару айтарлыктай табыска кол жеткізуге мүмкіндік
берді. Мұнайға деген әлемдік ... ... және ... ... ... ... ... секторы кірістерінің күрт өсуіне әкелді,
бұлардың бір бөлігі әлеуметтік саланың кезек ... ... ... ... ... Нәтижесінде халықтың өмір сүру
деңгейі тез жоғарылады. Қазақстан Республикасының экономикадағы инфляциялық
әлеует 2009 жылы ең ... ... ... ... ... ... байқалды. 2009 жылдың қорытындылары бойынша 6,2 % ... жылы ... ... ... ... одан ... ... ол кейбір тәуекелдердің болуымен байланысты.
Тұтыушылық сұраныстың кеңеюі ... ... ... ... және ... 2010 жылы ... ... көтерумен
қамтамасыз етілуі мүмкін. Сонымен ... ... ... ... және ... Республикасы Кеден Одағының құрылуымен байланысты
әкелетін өнімге салынатын кедендік ... ... ... ... ... да мүмкін.
Осындай инфляциялық қысымның арту жағдайында елдегі іскерлік
белсенділіктің жоғары қарқынымен ... ... ... ... ... ... яғни ... Банк ақша - несие саясатын ... ... ... экономикаға ақша ұсынуды теңдестіре
ұлғайтудың дәйекті саясатын жүргізу тиіс. Бұл мақсатта Ұлттық Банк ақша ... ... ... ... ... Оның ... ... тізбегі арналарынан тұрады, атап айтқанда
пайыздық ставка, валюта бағдары, ең төменгі ... ... ... ... құнды қағаздар шығару көлемі, ашық нарықтағы операциялар және т.б
Бірақ бұл трансмиссиялық механизмге ... ... ... мен ... ... ... бар деген сөз емес. Қатып қалған заңның
болмайтыны секілді, ... да ... ... ... ... ... оны ... қарай реттеп отыратын тағы ... ... ... ... орталық банк ұлттық экономика
ерекшеліктерін есепке ала отырып, тек ... жеке ... ... ... банк те ... ... ... өтуге дайындық аясында
өз механизмін жасау үшін бірқатар жұмыстар жүргізуде. Ол механизм ақша ... ... ... ... ... ... тиіс.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
Назарбаев Н.А. Казахстан - 2030. Процветание, безопасность и улучшение
благосостояния всех казахстанцев. Послание Президента страны народу
Казахстана//Каз.правда, 1997г , 21 ... ... ... ... туралы 1995 ж. 30 наурыздағы № 2155
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... және ... бекіту
туралы» Қазакстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандагы №
1271 Жарлығы
4. ... ... мен ... ұйымдарды мемлекеттік реттеу және
қадағалау туралы 2003 жылгы 4 шілдедегі № 474 - ІІ ... ... ... РК «О валютном регулировании и валютном контроле» от 13 ... года № 57-Ш ... ... банктер және банк қызметі туралы» Қазақстан
Республикасының 1995 ж. 31 тамыздағы № 2444 Заңы
Основные ... ... - ... ... ... ... ... годы, одобрены Постановлением Правления Национального ... ... от 16 ... 2002 года за ... ... ... ... на 2005-2007 годы, одобрены
Постановлением Правления Национального ... ... ... ... 2005 года ... Республикасы - ХВҚ миссиясының алдын ала тұжырымдары, IV ... ... ... Үкіметінің 2007 - 2009 жылдарға арналған
бағдарламасы ... ... ... ... ... за 10 лет, ... 2005г.
Жуков Е. Банковское дело. Учебное пособие, М, ... С. ... ... М, 2005г.
Шевчук Д. Деньги, кредит, банки. М, 2006г.
Годовой отчет НБ РК за 2008г. - ... ... ... ... ... ... 2010
II 2010

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
Ақша-несие саясатының теориялық аспектіде толық ашу, Ұлттық банктің ақша-несие саясатын және ҚР екінші денгейдегі банктің қазіргі жағдайын талдау, мемлекеттің экономикасын реттеудегі ақша-несие саясатының перспективті бағыттарын көрсету40 бет
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ақша-несие саясаты23 бет
«ВКТ Строитель» ЖШС-ндегі жүргізіліп отырған кадрлық саясатының ерекшеліктерін зерттеу және оны жетілдіру бойынша іс-шаралар жүйесінің әзірлемесін ұсыну62 бет
А. Г. Серебренников мұрағаты, патшалық Ресейдің Түркістан өлкесін отарлау саясатының тарихи дерек көзі (1840-1870 жж. )50 бет
Аймақтық саясат мемлекеттің жалпы саясатының құрамдас бөлігі29 бет
Алматы облысы Кербұлақ жайылымындағы боз жусанның (Аrtemisia terrae-albae )морфо-анатомиялық ерекшеліктерін зерттеу64 бет
Алғашқы қауымдық қоғамдағы биліктің және құқықтық нормалардың ерекшеліктерін көрсетіп құқықтық сипаттамасын беру52 бет
Ашық экономикадағы ақша-несие саясатының дамуының кезеңдері28 бет
Ағылшын және қазақ тілдеріндегі етістіктердіңлексика-семантикалық ерекшеліктерініңтеориялық аспектісі19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь